Tip 2 Diyabetik Hastalarda Koroner Kalp Hastalığı ile İlişkili Faktörler

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tip 2 Diyabetik Hastalarda Koroner Kalp Hastalığı ile İlişkili Faktörler"

Transkript

1 Tip 2 Diyabetik Hastalarda Koroner Kalp Hastalığı ile İlişkili Faktörler Aslıhan Aladağ, Meriç Ergene, Mine Koru, Mine Senem Yılmaz Danışman: Doç. Dr. Aslı Nar ÖZET Tip 2 diyabet ve koroner arter hastalığı (KAH), günümüzde önemli birer morbidite ve mortalite nedenidirler. Bu çalışmada Tip 2 diyabetik Türk hasta popülasyonunda KAH gelişmesini etkilediği bilinen risk faktörlerinin incelenmesi ve kullanılan tedavilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi ne, Aralık 2012 ve Aralık 2013 tarihleri arasında hiperglisemi kontrolü amacıyla başvuran Tip 2 diyabetli, yaş ve cinsiyet açısından eşitlik sağlanan 326 KAH olan ve 345 KAH olmayan iki grubun bakılan parametreleri arasında KAH olanlarda metformin kullanımının daha az olduğu, statin, antihipertansif, asetilsalisilik asid, ACE inhibitörü-anjiotensin reseptör blokeri ve insülin kullanımının daha fazla olduğu saptandı. Her iki grup arasında komplikasyonların varlığı açısından fark yoktu. KAH nda LDL kolesterolün statin alımına bağlı daha düşük olduğu, HDL kolesterolün KAH olmayan diyabetiklere göre daha düşük olduğu ve KAH nda ürik asid düzeylerinin daha yüksek olduğu gözlendi. Mikro ve makroalbuminürisi olan hastalarda diyabet süresi, retinopati ve serebrovasküler olay varlığının daha fazla olduğu saptandı. Genetik faktörlerin önemli olduğu KAH ve tip 2 diyabet gibi iki hastalık varlığında farklı toplumlarda tetikleyici faktörler farklı olabilmektedir. Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, koroner arter hastalığı, diyabetik komplikasyon, dislipidemi, albüminüri GİRİŞ Tip 2 diabetes mellitus, insülin direnci ve beta hücresi insülin salgı kusuru birlikteliği ile ortaya çıkan ve toplumda en yaygın görülen metabolizma hastalığıdır (1). Mikro ve makroanjiopatik değişimlerden kaynaklanan kronik komplikasyonları önemli morbidite ve mortaliteye yol açmaktadır. Görme kaybı, böbrek yetmezliği ve ayak ampütasyonu nedenlerinin başında diyabet gelmektedir (1). Tip 2 diyabetlilerde kardiovasküler olay riski diyabeti olmayan bireylere göre 2-4 kat daha yüksektir. Tip 2 diyabetlilerin %75 inde mortalite nedeni koroner arter hastalığından kaynaklanmaktadır (1). İnsülin direnci, endotel disfonksiyonu, 1

2 enflamasyon varlığı, renin-anjiotensin-aldosteron sisteminin aktivasyonu, ileri glikasyon son ürünlerinin artışı ve genetik faktörler ateroskleroz gelişiminde sorumlu tutulan mekanizmalardır (1). Diyabetik komplikasyonların önlenebilmesi için yaşam şekli değişikliği yanında hiperglisemiyi kontrol eden metformin, sülfonilüre, glinidler, pioglitazon, DPP-4 inhibitörü, akarboz, GLP-1 analogları ve insülin; dislipidemiyi kontrol eden statin, fibrat gibi ilaçlar ve antihipertansifler kullanılmaktadır. Yapılan çalışmalarda, diyabet süresi, metabolik kontrol, hipertansiyon, dislipidemi ve albüminüri (diyabetik nefropatinin akut faz göstergesi) tip 2 diyabetli hastalarda KAH gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada, Tip 2 diyabetik Türk hasta popülasyonunda KAH gelişmesini etkilediği bilinen risk faktörlerinin sistematik olarak incelenmesi ve kullanılan tedavilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi ne, Aralık 2012 ve Aralık 2013 tarihleri arasında hiperglisemi kontrolü amacıyla başvuran Tip 2 diyabetli, yaş ve cinsiyet açısından eşitlik sağlanan 326 KAH olan ve 345 KAH olmayan hastanın dosyaları retrospektif incelenmiştir. Hastaların son laboratuvar ve muayene bulguları, aldığı ilaçlar, diyabetik komplikasyonlardan oluşan 62 parametre arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olup olmadığı araştırılmıştır. Laboratuvar verileri ve klinikle entegre konulmuş KAH tanısı, olgu ve kontrol grubu belirlenmesinde tek kriter olarak kabul edilmiştir. KAH tanısı alan ve almayan tip 2 diyabetik hastalardan elde edilen veriler, SPSS 17.0 istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Sürekli değişkenler ortalama±standart sapma; kategorik değişkenler sayı ve yüzde ile sunulmuştur. KAH olan ve olmayan gruplarda sürekli değişkenler (LDL, HDL, TG vb), bağımsız gruplarda T-testi, kategorik değişkenler ise (diyaliz, diyabetik ayak, ilaçlar vb.) ki-kare testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Tüm istatistiksel analizlerde p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR Hiperglisemi kontrolü nedeniyle başvuran Tip 2 diyabetli hastalardan KAH tanısı alan 326 hastanın 142 si kadın, 184 ü erkek ve KAH tanısı almayan 345 hastanın 176 sı kadın, 169 u erkektir. Çalışmaya dahil edilen toplam 671 hastanın yaş ortalaması 66.5 olarak bulunmuştur. KAH tanısı alanların yaş ortalaması 66.3±9.7, KAH tanısı almayanların yaş ortalaması 66.8±10.3 dir (Tablo 1). Toplamda çalışmaya dahil edilen 671 hastanın 318 i kadın, 353 ü erkektir (Tablo 1). 2

3 Çalışmaya dahil edilen Tip 2 diyabetli tüm hastaların tanımlayıcı verileri Tablo 1 de sunulmuştur. Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanlarda LDL 107.9±36.4, KAH tanısı almayanlarda 116.4±35.4 dur. Gruplar arasındaki LDL kolesterol düzeyleri ortalamalarının farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 2). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanlarda HDL 43.9±12.5, KAH tanısı almayanlarda 48.1±25.8 dir. Gruplar arasındaki HDL kolesterol düzeyleri ortalamalarının farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 2). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanlarda ürik asit 6.3±2.5, KAH tanısı almayanlarda 5.9±1.7 dir. Gruplar arasındaki ürik asit düzeyleri ortalamalarının farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların %65 i metformin kullanmaktadır. (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %60 ı, KAH tanısı almayanların %69 u metformin kullanmaktadır. KAH tanısı almış ve almamış gruplar karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulumuştur (p<0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların %32.5 i sülfonilüre grubu ilaç kullanmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanların %33.7 si, KAH tanısı almayanların %31.3 ü sülfonilüre kullanmaktadır. İki grup karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir fark bulunmamıştır. (p>0.05) (Tablo 2) Tüm hastaların %13.9 u DPP-4 inhibitörü kullanmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanların %13.2 si, KAH tanısı almayanların %14.5 i DPP-4 inhibitörü kullanmaktadır. İki grup karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların %10 u acarboz kullanmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanların %12.3 ü, KAH tanısı almayanların %7.8 i acarboz kullanmaktadır. İki grup karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Tüm hastaların %2.8 i fibrat kullanmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanların %3.1 i, KAH tanısı almayanların %2.6 sı fibrat kullanmaktadır. İki grup karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların %63 ü statin kullanmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alan hastaların %71.5 i, KAH tanısı almayanların %55.1 i statin kullanmaktadır. İki grup karşılaştırıldığında, aralarında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 2). 3

4 Tüm hastaların %91.1 i antihipertansif kullanmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanların %95.1 i, KAH tanısı almayanların %87.2 si bu ilaçları kullanmaktadır. İki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların %65.1 i ACE inhibitörü veya ARB grubu antihipertansifleri kullanmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanların %69.3 ü, KAH tanısı almayanların %61 i bu ilaçları kullanmaktadır. İki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların 45.4 ü insülin kullanmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanların %54.1 i, KAH tanısı almayanların %38.1 i insülin kullanmaktadır. İki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 2). Tüm hastaların %32.3 ü sigara içmektedir (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanların %32.8 i, KAH tanısı almayanların %31.9 u sigara kullanmaktadır. İki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (p>0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların %7.5 i alkol kullanmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanların %7.1 i KAH tanısı almayanların %8.4 ü alkol kullanmaktadır. İki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların %10 u Miyokard İnfarktusü (MI) geçirmiştir (Tablo 1). Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların %86.1 inde hipertansiyon bulunmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %89 unun eşlik eden hipertansiyonu bulunmaktadır. KAH tanısı almayanlarda bu oran %83.5 bulunmuştur. İstatistiksel olarak karşılaştırıldığında aradaki fark anlamlı bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 2). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %14.7 si, Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almayan hastaların %14.5 i obezdir. Aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen hastaların %29.8 i diyet, %18.8 i egzersiz yapmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %26.4 ü diyet, %16.6 sı egzersiz yapmaktadır. Bu oranlar Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almayanlarda %33 ve %20.9 dur. Ancak gruplar karşılaştırıldığında aralarındaki fark anlamsız bulunmuştur (p>0.05) (Tablo 2). Hastaların %23.8 inde ailede KAH öyküsü bulunmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %25.2 sinde aile öyküsü vardır, KAH tanısı almayan hastalarda bu oran %22.6 bulunmuştur. Aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır(p>0.05) (Tablo 2). 4

5 Çalışmaya dahil edilen hastaların %10.7 si hipoglisemi atağı geçirmiştir (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastalarda bu oran %11.3, KAH tanısı almayanlarda %10.1 dir. Aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen hastaların %4.5 i SVO geçirmiştir (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %6.1 i, KAH tanısı almayan hastaların %2.9 u SVO geçirmiştir. Aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen hastaların %1.8 i diyalize girmektedir (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %2.8 i, diyalize girmekteyken bu oran KAH tanısı almayanlarda %0.9 dur. Ancak aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen hastaların %5.2 sinda periferik arter hastalığı bulunmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %7.1 inde, KAH tanısı almayan hastaların %3.5 inde bu hastalık vardır. Aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. (p>0.05) Çalışmaya alınan hastaların %0.9 u diyabetik ayak öyküsüne sahiptir (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %1.2 sinde diyabetik ayak vardır, bu oran KAH tanısı almayanlarda %0.6 dır. Aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen hastaların %5.7 sinde nefropati, %26.2 sinde nöropati, %10.7 sinde retinopati vardır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %7.1 inde nefropati, %26.7 sinde nöropati, %12.9 unda retinopati bulunmaktadır. KAH tanısı almayan hastalarla karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Çalışmaya dahil edilen hastaların %33.5 i ASA ve antiagregan kullanmaktadır (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların %39.9 u ASA ve antiagregan kullanmaktadır. Bu oran KAH tanısı almayan hastalarda %27.5 tir. İstatistiksel olarak karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 2). Grupların albüminüri değerleri karşılaştırılırken 30 mg/g kreatinin değeri albümünürinin varlığı kriter olarak kullanılmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların %26.5 inde albüminüri bulunmaktadır(tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı almış hastaların 216 sında albüminüri bulunurken, bu sayı KAH tanısı almayanlarda %249 dur. Gruplar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. (p>0.05) Çalışmaya dahil edilen hastaların 123 ünde albüminüri bulunmaktadır. Albüminürisi bulunan hastaların 28 inde retinopati bulunmaktadır. Retinopatinin albüminle ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Albüminürisi bulunan hastaların 36 sında nöropati 5

6 bulunmaktadır. Nöropatinin albüminle ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Albüminürisi bulunan hastaların 8 inde PAH bulunmaktadır. PAH ın albüminle ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Albüminürisi bulunan hastaların 10 u SVO geçirmiştir. SVO nun albüminle ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 2). Grupların tansiyon değerleri karşılaştırılırken, sistolik kan basıncı sınırı 130, diastolik kan basıncı sınırı 80 olarak alınmıştır. Bu değerlerin altındaki hastalar normotansif olarak değerlendirilmiştir. Buna göre hastaların %58.9 u sınırın üzerindedir (Tablo 1). Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alanların %56.6 sının tansiyon değerleri yüksektir, bu oran KAH tanısı almayanlarda %60.99 dur. Gruplar karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir istatistiksel fark bulunmamıştır (p>0.05) (Tablo 2). Tablo 1. Çalışmaya dahil edilen Tip 2 diyabetli tüm hastaların tanımlayıcı verileri KAH:Koroner arter hastalığı; SVO:Serebrovasküler olay; PAH:Periferik arter hastalığı; VKİ:Vücut kitle indeksi; PTCA: Perkütan coroner angiografi KAH (-/+) Cinsiyet (K/E) Kullanılan İlaçlar (-/+) 345/ /353 %49/51 %53/47 + % Metformin 235/436 %65 Sülfonilüre 453/218 %32,5 DPP4 inhibitörü 578/93 %14 Fibrat 652/19 %3 Statin 248/423 %63 Antihipertansif 60/611 %91 ACE/ARB 234/437 %65 İnsulin 366/304 %45 ASA/Antiagregan 446/225 %33,5 Acarbose 604/67 %10 Hipertansiyon(-/+) 93/578 %86 HT130 80(-/+) 272/389 %59 Miyokard infarktusu (-/+) 604/67 %10 Nefropati 633/58 %5,7 Nöropati 495/176 %26,2 Retinopati 599/72 %10,7 6

7 SVO 641/30 %4,5 PAH 636/35 %5,2 Diyabetik ayak 665/6 %0,1 Sigara (-/+) 454/217 %32 Alkol(-/+) 619/50 %7,5 Stent(-/+) 564/107 %15,9 PTCA(-/+) 631/40 %6 Diyaliz(-/+) 659/12 %1,8 Diyet(-/+) 471/200 %30 Egzersiz(-/+) 545/126 %19 Ailede KAH(-/+) 511/160 %24 Hipoglisemi (-/+) 599/72 %11 Albuminüri(-/+) 342/123 %26,5 Tablo 2. Tip 2 diyabetli olup KAH tanısı alan ve almayan hastaların karşılaştırmalı verileri Tip 2 Diyabetik Hastalar DEĞİŞKENLER TOPLAM KAH OLAN KAH OLMAYAN p değeri Hasta Sayısı(N) Yaş 66,3±9,7 67±10,3 0,552 Tanı Yaşı ,2±10,09 55,02±11 0,818 Kullanılan İlaçlar Metformin (%60,7) 238(%69) 0,029 Sülfonilüre (%33,7) 108(%31,3) 0,510 Fibrat 19 10(%3,1) 9(%2,6) 0,818 DPP4 İnhibitörü 93 43(%13,2) 50(%14,5) 0,656 Acarbose (%12.3) 27 (%7.8) 0.71 Statin (%71,5) 190(%55,1) 0,000 Antihipertansif (%95.1) 301(%87.2) 0,000 ACE/ARB (%69.3) 211 (%61.2) İnsülin (%53,1) 131(%38,1) 0,000 Total İnsülin Dozu ,03 28,63 49,19 34,17 0,433 7

8 ASA/antiagregan (%39,9) 95(%27,5) 0,001 Lab Bulguları HbA1c 667 7,4±1,6 7,40±4,1 0,941 Glukoz ±59 140,4±51 0,077 Albuminüri ±54 78±287,1 0,105 Potasyum 455 4,7±3,7 4±0,41 0,079 Kreatinin 656 1,1±0,97 0,92±0,28 0,001 LDL Kolesterol ±36,4 116,4±35,4 0,002 HDL Kolesterol ±12,5 48,1±25,8 0,017 Trigliserid ±109,3 168,8±112,8 0,995 Ürik Asit 364 6,35±3 5,8±1,68 0,046 ALT ,8±25,3 23,9±14,75 0,971 CK ,4±81 110±83,7 0,562 CRP ±20,9 16±33,4 0,189 25OHD ,87±13,28 26,2±19 0,070 Sistolik Tansiyon ,36±20,47 137,9±20,24 0,732 Diastolik Tansiyon ,05±11,28 80,65±9,95 0,469 Kilo ,56±14,66 82,85±15,76 0,631 Kilo Alımı 671 0,15±0,67 0,24±1,49 0,292 Kilo Kaybı 670 0,19±0,84 0,23±1,21 0,599 VKI ,97±5,25 30,49±6,08 0,403 Miyokard İnfarktusu 67 51(%15,6) 16(%4,6) 0,000 Hipertansiyon (%89) 288(%83,5) 0,044 Nefropati 38 23(%7,1) 15(%4,3) 0,136 Nöropati (%26,7) 89(%25,8) 0,861 Retinopati 72 42(%12,9) 30(%8,7) 0,082 Sigara Kullanımı (%32.8) 110(%31.9) 0,945 Alkol Kullanımı 52 23(%7.1) 29(%8.4) 0,377 PAH 35 23(%7,1) 12(%3,5) 0,055 Diyabetik Ayak 6 4(%0,6) 2(%1,2) 0,439 8

9 Diyaliz 12 9(%2,8) 3(%0,9) 0,082 Diyet (%26,4) 114(%33) 0,064 Egzersiz (%16,6) 72(%20,9) 0,092 Obezite 98 48(%14,7) 50(%14,5) 1,000 SVO 30 20(%6,1) 10(%2,9) 0,060 Ailede KAH (%25,2) 78(%22,6) 0,469 Hipoglisemi 72 37(%11,3) 35(%10,1) 0,620 Albuminüri ,916 HT ,268 TARTIŞMA Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi ne başvuran Tip 2 diyabetik Türk hasta popülasyonunda KAH gelişmesini etkilediği bilinen risk faktörlerinin incelenmesi ve kullanılan tedavilerin değerlendirilmesinin amaçlandığı çalışmamızda, KAH olanlarda metformin kullanımının daha az olduğu, statin, antihipertansif, asetilsalisilik asid, ACE inhibitörüanjiotensin reseptör blokeri ve insülin kullanımının daha fazla olduğu saptandı. Her iki grup arasında komplikasyonların varlığı açısından fark yoktu. KAH nda LDL kolesterolün statin alımına bağlı daha düşük olduğu, HDL kolesterolün KAH olmayan diyabetiklere göre daha düşük olduğu ve KAH nda ürik asid düzeylerinin daha yüksek olduğu gözlendi. Mikro ve makroalbuminürisi olan hastalarda diyabet süresi, retinopati ve serebrovasküler olay varlığının daha fazla olduğu saptandı. Ateroskleroz multifaktoriyel bir hastalıktır ve diyabetteki insülin direnci, endotel disfonksiyonu, enflamasyon varlığı, renin-anjiotensinaldosteron sisteminin aktivasyonu, ileri glikasyon son ürünlerinin artışı ve genetik faktörler ateroskleroz gelişimini hızlandırmaktadır. Diyabetli bir hastada KAH nın klinik görünümü kararlı veya kararsız anjina pektoris, miyokard infarktüsü, kalp yetmezliği veya ani ölüm şeklinde olabilmektedir. Bu nedenle risk altındaki kişilerde diyabetin önlenmesi ve erken tanısı, dislipidemi ve hipertansiyonun erken ve etkin tedavisi, yaşam şekli değişiklikleri, kilo kaybedilmesi ve egzersiz ile birlikte yeni farmakolojik ajanlarla tedavi büyük önem taşımaktadır (2). Bu çalışmamızda, istatistik değerlendirmenin gücünü arttırmak için yaş ve cinsiyet benzer iki grup oluşturulduğundan cinsiyetin KAH ile ilişkisini değerlendiremedik. Yapılan diğer çalışmalarda KAH erkeklerde daha fazla gorulmekle beraber artan yaşla birlikte kadınlarda KAH a bağlı ölümler artmaktadır. Kadınlarda menapozdan sonra KAH prevalansı ve insidansı erkeklerle eşitlenmektedir (2,3) 9

10 KAH oluşumunda kontrol edilemeyen risk faktörlerinden biri olarak tanımlanan aile öyküsü bizim çalışmamızda bağımsız risk faktörü olarak bulunmamıştır. Yapılan diğer bir çalışmada, aile üyelerinde KAH öyküsünün olması, KAH a yakalanma riskini kadınlarda 2.8 kez artırmaktadır (2) Birçok çalışmada kontrol edilebilir risk faktörleri olarak gösterilen sigara kullanımı, alkol kullanımı, diyet-egzersiz ve obezite yaptığımız çalışmada risk faktörü olarak bulunamamıştır. Bu sonuç çalışmaya dahil edilen hasta sayısının göreceli azlığına, 1 yılda dahil edilen hastaların özelliğine ve hasta raporlarındaki veri eksikliğinden kaynaklanabilir. Kontrol edilebilir risk faktörü olarak sayılan hipertansiyon çalışmamızda da bir risk faktörü olarak saptanmıştır. Yapılan çalışmalarda KAH ın gelisiminde kontrol edilemeyen risk faktorleri olarak aile öyküsü, yaş ve cinsiyet; kontrol edilebilir risk faktorleri olarak obezite, sigara, diabetes mellitus (DM), hipertansiyon (140/90mmHg uzeri), yuksek dansiteli lipoprotein (HDL 40mg/dl altı), düşük dansiteli lipoprotein (LDL 130mg/dl uzeri), total kolesterol (180mg/dl uzeri) ve sedanter yasam belirlenmiştir (4) Tip 2 diyabetik KAH tanısı alan ve KAH tanısı almayan hastalarda nöropati, nefropati ve retinopati ile ilgili anlamlı fark bulunamamıştır. Çalışmalarda diyabete bağlı gelişen nöropatinin MI sırasında gelişen ağrıyı maskelediği ve tanıyı geciktirdiği için önemli bir risk faktörü olduğu saptanmıştır (5). Çalışmamızda nefropatinin ve retionopatinin KAH ile ilişkisi anlamsız bulunmasına karşın, albuminürisi olan hastalarda retinopati ile ilişki anlamlı bulunmuştur. Çalışmamızda, Tip 2 diyabetik albuminürisi olan hastalarda ACE ve ARB kullanımının albuminurisi olmayanlardan farklı olmadığını saptadık. Araştırıcılar Tip 2 diyabetik olgularda yapılmış olan çeşitli çalışmalarda ACE inhibitörü ve ARB kullanımının mikro veya makroalbüminürik normotansif ve hipertansif olgularda nefropatiye gidişi azalttığını göstermiştir (6,7,8). Bazı çalışmalarda albuminürinin KAH gelişim riskini arttırdığı ve retinopati ile birlikte seyrettiği saptanmıştır (2). Albuminürinin makrovasküler olaylardaki etkisini incelediğimizde serebrovasküler olay (SVO) ile birlikteliği anlamlı bulunmuştur. Çalışmamızda KAH ve PAH arasında anlamlı bir ilişki bulunmamasına karşın başka çalışmalarda PAH, diğer bölgelerdeki tıkayıcı arter hastalıklarıyla yakın ilişkili olup gelecekteki kardiyovasküler morbidite ve mortalite için kuvvetli bir ön haberci kabul edilmektedir (1). Tip 2 diyabette en sık rastlanan dislipidemi örneği, hipertrigliseridemi ve HDL düşüklüğüdür (9). TG artışı, HDL düşüklüğü yanında LDL normal veya hafif yükseklik gösterir. TG artışının KAH açısından bir risk faktörü olduğu yapılan çalışmalarda gösterilmiştir (10). Çalışmamızda literatürle uyumlu 10

11 olarak HDL seviyeleri KAH tanısı alanlarda düşük bulunmuşken, LDL seviyeleri KAH tanısı alanlarda yüksek beklenirken düşük bulunmuştur. Bu sonuç KAH tanısı alanlarda dislipidemiyi kontrol altına alacak statin ve fibrat gibi ilaçların kullanımına bağlı olabilir. KAH tanısı almış hastalarda aterosklerozun ilerlemesini önlemek amacıyla dislipideminin tedavi edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada aterosklerozu önleyen statin grubu ilaçların kullanımı KAH lılarda yüksek bulunmuştur ancak yine de yeterli değildir. Amerikan Diyabet Cemiyeti 40 yaşın üzerinde olan ve sigara, hipertansiyon gibi KAH risk faktörü olan tüm diyabetiklere LDL kolesterol düzeyine bakılmaksızın statin verilmesini önermektedir (11). Ancak fibrat kullanan hasta sayısının kısıtlılığı nedeniyle, fibrat kullanımıyla ilgili anlamlı bir sonuç bulunamamıştır. Çalışmamızda ASA ve antiagreganların aterosklerozu engellemesi için tedavide kullanılması nedeni ile KAH tanısı alan diyabetik hastalarda kullanımı fazla bulunmuştur. Aspirin ve antiagreganların erken kullanımının MI ın seyri sırasında mortalitede ilave bir %20 lik azalma sağladığı yapılan başka çalışmalarla gösterilmiştir (12). Metformin kullanımının KAH olanlarda daha az olduğu saptanmıştır. Metformin tip 2 diyabette bir kontreindikasyon yoksa kullanılması ilk basamakta önerilen bir ilaçtır. KAH olanlarda konjestif kalp yetmezliği ve böbrek yetmezliği şüphesi nedeni ile az kullanılmış olabileceğini hipoteze ettik. Bunun yanında gastrointestinal yan etkileri nedeni ile tolere edilememiş olabilir. Yine de her iki grupta metforminin %69 dan daha fazla kullanılmış olması beklenirdi. Çalışmamızda, Tip 2 diyabetli hastalarda insülin tedavisi KAH olan hastalarda daha fazla kullanılmaktaydı. Bu durum daha kontrolsüz diyabetiklerde KAH gelişiminin daha fazla olmasına ve buna bağlı insülin başlanmasına bağlı olabilir. Yapılan çalışmalar, hiperinsülineminin aterogenezde rolünün olduğunu ve bunu kısmen, damar duvarında IGF-1 ekspresyonunu artırarak yaptığını göstermektedir. İnsülin; bir taraftan NO üretimini arttırarak faydalı etki gösterirken, diğer yandan damar düz kas hücreleri üzerinden aterogenezi hızlandırıcı etkisi vardır (13). İnsülinin bu etkisinin de hastalarda KAH nı hızlandırmış olabileceği varsayılabilir. Çalışmamızda, ürik asit düzeyi KAH tanısı alan hastalarda KAH tanısı almayan hastalara oranla daha yüksek bulunmuştur. Ürik asit, pürin yıkımı sonucunda meydana gelen son üründür ve koroner arter hastalıklarının minör risk faktörlerinden birisidir. Daha önceki çalışmaların birçoğunda yüksek serum ürik asit düzeyleriyle koroner arter hastalıkları arasındaki ilişki ortaya konmuş ve bazı çalışmalarda hiperürisemi bağımsız bir risk faktörü olarak saptanırken (14), diğerlerinde bu ilişkinin, ürik asidin koroner kalp hastalıkları risk faktörleri (hipertansiyon, obezite, hiperlipidemi, Diabetes Mellitus vs.) ile olan bağlantısı sonucu olduğu ortaya konmuştur ancak ürik asitin koroner arter hastalıklarının ortaya çıkışındaki rolü ve diğer risk faktörleriyle ilişkisi henüz tam olarak açıklanabilmiş değildir. 11

12 Çalışmamızın limitasyonları nedeni ile bazı sonuçlarımız literatürden farklıdır. Tip 2 diyabetli hastalarımızda KAH oluşumunda rolü olan risk faktörleri incelenmiş ve literatürden farklı olarak albuminüri, metabolik kontrol ve diyabet süresi ile ilişki saptanamamıştır. Genetik faktörlerin önemli olduğu KAH ve tip 2 diyabet gibi iki hastalık varlığında farklı toplumlarda tetikleyici faktörler farklı olabilmektedir. Ayrıca hastalarımızın tedavisinde eksik olan noktaları ortaya koymuş olduk. Çalışmamızın daha büyük popülasyonlu grupla yapılacak prospektif çalışmalara yön göstereceğini düşünmekteyiz. KAYNAKÇA 1) Tip 2 diabetes mellitus, Editör: Taylan Kabalak, Yazarlar: Taylan Kabalak, Şevki Çetinkalp, Diabetes mellitus 2009, sayfa: ) Diyabet, ateroskleroz, Kardiyovasküler Hastalıklar, Editör: hasan İlkova, Yazar: Zeynep Oşar, Diabetes mellitus 2009, sayfa: ) Anderson, J., Kessenich, CR. (2001). Women And Coronary Heart Disease The Nurse Practitioner, The American Journal Of Primary Health Care, 26 (8): ) Onat, A. (2001). Turk Halkında Koroner Kalp Hastalıgı Sıklıgının Nedenleri ve Bu Bilginin Risk Degerlendirmesi Ile Korunma Acılarından Buyuk Onemi, Turk Kardiyol Dern Ars, 29 (10): ) Sonmez, K., Pala, S., Mutlu, B., Izgi, A., Bakal, RB., Incedere, O., Kıvılcım, O., Dogan, Y., Turan, F. (2004). Koroner Arter Hastalıgı Bulunan Olgularda Risk Faktorlerinin Erkek ve Kadınlarda Sosyoekonomik Duruma Gore Dagılımı, Anadolu Kardiyoloji Dergisi,: ) Sabuncu T. Diyabette hipertansiyon ve tedavisi, IN: Yılmaz T., Bahçeci M., Büyükbeşe A. Diabetes Mellitusun Modern Tedavisi, 2.Baskı, İstanbul, 2004, p ) Dandona P, Chaudhuri A., Aljada A., Endothelial dysfunction and hypertension in diabetes mellitus, 2004, 33: ) Frohlich ED.Target organ involvement in hypertension a realistiv promise of prevention and reversal, 2004,88: ) Lamarche B., Lemieux I., Despres JP., The small dense LDL phenotype and the risk of coronary heart disease: epidemiology, pathophysiology and therapeutic aspects. Diabetes MED. 1999;25: ) ADA Clinical Practice Recommendations, Diabetes Care, 37, 2014 (Supplement 1) 11) Fontbonne A., Eschwege W, Cambien F, et al., Hypertrigliceridaemia as a risk factor of coronary heart disease mortality in subjects with impaired glucose tolerance of diabetes. Results from the 11-year fallow-up of the Paris Prospective Study, Diabetologia 1989,32: ) Second international study of infarctsurvival collaborative group, Randomisal trial of intravenous streptokinase, oral aspirin, both or neither among 17,187 cases of suspected acute myocardial infarction:isis-2. Lancet 1988;2:

13 13) Diyabetik olmayan iskemik kalp hastalarinda insülin direncinin koroner arter kollateral gelişimine etkisi, Dr. Selda akdeniz, istanbul ) Jhonhson C.L., Rifkind B.M., Sempos C.T. et al: Declining serum total cholesterol levels among US adults: The National Health and Nutrition Surveys. JAMA 1993;269:

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Basit ve ucuz bazı testlerle erken saptandığında önlenebilir veya ilerlemesi geciktirilebilir olmasına karģın,

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

BÖBREK NAKLİ SONRASI HİPERÜRİSEMİ GELİŞİMİ İLE İLİŞKİLİ RİSK FAKTÖRLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Dr. Şahin EYÜPOĞLU

BÖBREK NAKLİ SONRASI HİPERÜRİSEMİ GELİŞİMİ İLE İLİŞKİLİ RİSK FAKTÖRLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Dr. Şahin EYÜPOĞLU BÖBREK NAKLİ SONRASI HİPERÜRİSEMİ GELİŞİMİ İLE İLİŞKİLİ RİSK FAKTÖRLERİNİN ARAŞTIRILMASI Dr. Şahin EYÜPOĞLU Giriş Hiperürisemi, böbrek nakli sonrası yaygın olarak karşılaşılan bir komplikasyondur. Hiperürisemi

Detaylı

Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI

Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI Sağlık Bakanlığı Yaklaşımı ve Son Ulusal Veriler A-Rakamlarla Diyabet B-Sağlık Bakanlığınca Yapılanlar

Detaylı

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir HD e yeni başlayan hastaların 1/3 de neden diyabetik nefropati Yeni başlayan

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemii id i Tedavisi i Prof.Dr. Oktay Ergene İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemi Gelişimiş VLDL Chylomicron Liver Defective Lipolysis Remnants

Detaylı

Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor

Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Hikmet Demir Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Hikmet Demir, 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Yakınma: Gözlerde uçuşmalar,

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar 1. Ege Üniversitesi İlaç Geliştirme Ve Farmakokinetik Araştırma-Uygulama Merkezi (ARGEFAR) 2. Central

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme. Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez

Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme. Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez Diyabetik Nefropati Tanısında Güncelleme Dr. Alper Sönmez GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim

Detaylı

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu.

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özlem Serenli,

Detaylı

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ SELDA ARSLAN 1,FİGEN BEKAR TUNÇALP 2 1 Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü; 2 Selçuk Üniversitesi

Detaylı

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? DİYABET(ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? Diyabet vücutta yeterince insülin üretilememesi veya etkili

Detaylı

Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir

Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir Belda Dursun 1, Betül Altay-Özer 2, Aytül Belgi 3, Çağatay Andıç 4, Aslı Baykal 2, Ali Apaydın 3,

Detaylı

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof.Dr. ARZU SEVEN İ.Ü.CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI DİSMETABOLİK SENDROM DİYABESİTİ SENDROM X İNSÜLİN DİRENCİ SENDROMU METABOLİK

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH İç Hastalıkları Kliniği Diyabet hastası neden yatar? Kontrolsüz diyabet HbA1c: %16 Metformin DPP-4 inhibitörü

Detaylı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Dünyada Hipertansiyon

Detaylı

ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği

ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği Asemptomatik Hiperürisemi Tanım: Serum ürik asit düzeyinin kristal depolanma hastalığı bulguları

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ Dr. Mürvet YILMAZ Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi KIŞ OKULU-2014 DM, genel popülasyonun % 3-6 20 yaş ve üzeri nüfus: 47.467.350 (%65.4) TURDEP-II

Detaylı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması (SALTurk) 2007 Türk Hipertansiyon Prevalans

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 15 (1) 29-33 (2008) Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı Serkan İpek Doğanşehir Devlet Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, Malatya Amaç: Bu çalışma,

Detaylı

TİP 2 DİYABET. Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012

TİP 2 DİYABET. Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012 TİP 2 DİYABET Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012 Tip 2 diyabet, insülin direnci ve bunun insülin sekresyonundaki defekt nedeniyle, kompanse edilememesi

Detaylı

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek 2 Egzersiz programına başlamadan önce bireyin aşağıdaki değerlendirmesinin

Detaylı

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 26 Nisan 2014, Antalya 50. Ulusal Diyabet Kongresi Yaş Ortalama İnsan Ömrü Ortalama

Detaylı

Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin

Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin Dr. Füsun Törüner Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma B.D, Ankara 22-23.Kasım.2013 -TEKİRDAĞ Tip 2 DM progresif bir

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

İnkretinler (Olgu sunumları ile)

İnkretinler (Olgu sunumları ile) İnkretinler (Olgu sunumları ile) Prof. Dr. Erdinç ERTÜRK Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı II. Endokrinolojik Sorunlara Olgu Bazında Çözümler Sempozyumu 5-6 Nisan 2007 - İzmir

Detaylı

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu Doç. Dr. Halil Coşkun Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu GİRİŞ 2010 verilerine göre dünyada erişkinlerde (20-79 yaş) diabet prevalansı %6,4 (285 milyon). 2030 da bu oranın %7,7 ye (439 milyon) yükseleceği öngörülüyor.

Detaylı

Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT

Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT Prof. Dr. Gültekin Süleymanlar CREDIT Çalışması Koordinatörü Kronik Böbrek Hastalığı Sık görülen, Renal ve

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

PURE Türkiye Sağlık Çalışması 3. Yıl Analiz sonuçları. PURE Türkiye

PURE Türkiye Sağlık Çalışması 3. Yıl Analiz sonuçları. PURE Türkiye Sağlık Çalışması 3. Yıl Analiz sonuçları N (kişi) 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 Türkiye Örneklemi N=2072 2072 1274 798 Kadın Erkek Toplam PURE Örneklemi N=3654 N (kişi) 4000 3500 3000 2500 2000

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

SON DÖNEM BÖBREK YETMEZLİKLİ HASTALARDA VASKÜLER SERTLİK İLE VASKÜLER HİSTOMORFOMETRİK BULGULARIN KORELASYONU

SON DÖNEM BÖBREK YETMEZLİKLİ HASTALARDA VASKÜLER SERTLİK İLE VASKÜLER HİSTOMORFOMETRİK BULGULARIN KORELASYONU SON DÖNEM BÖBREK YETMEZLİKLİ HASTALARDA VASKÜLER SERTLİK İLE VASKÜLER HİSTOMORFOMETRİK BULGULARIN KORELASYONU Müge Özcan 1, Kenan Keven 1, Şule Şengül 1, Arzu Ensari 2, Selçuk Hazinedaroğlu 3, Acar Tüzüner

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU Abdullah Özkök¹, Esin Aktaş², Akar Yılmaz 3, Ayşegül Telci 4, Hüseyin Oflaz 3, Günnur Deniz², Alaattin

Detaylı

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF-

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- OBEZÝTE (ÞÝÞMANLIK) ÝLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI EYLEM PLANI (2010-2014) OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve

Detaylı

DİYABETES MELLİTUS,REGÜLASYONU VE İZLEMİ

DİYABETES MELLİTUS,REGÜLASYONU VE İZLEMİ DİYABETES MELLİTUS,REGÜLASYONU VE İZLEMİ Prof.Dr.Nuri Çakır Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı -Ankara Diyabetes mellitus,insülin salgısının yetersizliği ve/veya insülin

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ Yaşar Çalışkan 1, Halil Yazıcı 1, Tülin Akagün 1, Nadir Alpay 1, Abdullah Özkök 1, Nihat Polat

Detaylı

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ 1. Dünyada kalp-damar hastalıkları ile ilgili epidemiyolojik gerçekler 1.1. Kalp ve Damar Hastalığı Kavramı 1.2. Dünyada Kalp ve Damar Hastalıklarının Epidemiyolojisi

Detaylı

Kardiyolojik Hastalarda Kardiyak Risk Durumu Önerilerine Uyum-Başkent Üniversitesi Kesiti

Kardiyolojik Hastalarda Kardiyak Risk Durumu Önerilerine Uyum-Başkent Üniversitesi Kesiti Sayfa 1 / 9 Kardiyolojik Hastalarda Kardiyak Risk Durumu Önerilerine Uyum-Başkent Üniversitesi Kesiti Selin Akyüz Sema Atasever Can Kerestecioğlu Hakan Oral Özer Tuç Melek Uluçam ÖZET: Kardiyovasküler

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Normoalbuminürik diyabetik nefropati. Prof.Dr.Murat YILMAZ Özel Çorlu REYAP hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Normoalbuminürik diyabetik nefropati. Prof.Dr.Murat YILMAZ Özel Çorlu REYAP hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Normoalbuminürik diyabetik nefropati Prof.Dr.Murat YILMAZ Özel Çorlu REYAP hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları DİYABETİK NEFROPATİ Diyabetik nefropati, çoğunlukla intraglomerüler arteriollerin

Detaylı

7 Mayıs, 2015 - Antalya

7 Mayıs, 2015 - Antalya 7 Mayıs, 2015 - Antalya Dernekler Uzlaşı Raporu Kurulu Dernek Türk Kardiyoloji Derneği (TKD) Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği (TİHUD) Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) Türk Nefroloji

Detaylı

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz T.C. Sağlık Bakanlığının Onayı ve Desteği ile Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz İstatistik Analiz Raporu (İstanbul) Eylül 2010 Omega Araştırma tarafından hazırlanmıştır. İÇİNDEKİLER Türkiye nin Tansiyonunu

Detaylı

Kolesterol yaşam için gerekli olan mum kıvamında yağımsı bir maddedir.

Kolesterol yaşam için gerekli olan mum kıvamında yağımsı bir maddedir. On5yirmi5.com Kolesterol Nedir? Kolesterol yaşam için gerekli olan mum kıvamında yağımsı bir maddedir. Yayın Tarihi : 21 Haziran 2011 Salı (oluşturma : 11/3/2015) Kolesterol beyin, sinirler, kalp, bağırsaklar,

Detaylı

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HİPOGLİSEMİ VE DİYABETES MELLİTUS Hipoglisemi Diyabetes

Detaylı

Ölçüm Aletleri Çalışması ş Sonuçları. Hastalıkları Derneği

Ölçüm Aletleri Çalışması ş Sonuçları. Hastalıkları Derneği Türkiye 2012 Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması ş Sonuçları Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 25 Nisan 2013-Antalya Çalışmalar PATENT HINT SALTURK PATENT 2 SALTURK 2 Amaç (Patent 2)

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Tip 2 Diyabet Tedavisinde Bazal İnsülinler. Prof. Dr. Nilgün Güvener Demirağ Başkent Üniversitesi Endokrinoloji BD

Tip 2 Diyabet Tedavisinde Bazal İnsülinler. Prof. Dr. Nilgün Güvener Demirağ Başkent Üniversitesi Endokrinoloji BD Tip 2 Diyabet Tedavisinde Bazal İnsülinler Prof. Dr. Nilgün Güvener Demirağ Başkent Üniversitesi Endokrinoloji BD Soru-1 Hiperglisemik semptomlarla gelen bir diyabetik hastada HbA1c: %10.2, anlık glukoz:

Detaylı

OBEZ YADA AŞIRI KİLOLU İNSÜLİN DİRENÇLİ TİP 2 DİYABETLİ HASTAYA YAKLAŞIM. Prof.Dr.Esen Akbay Doç.Dr.Murat YILMAZ

OBEZ YADA AŞIRI KİLOLU İNSÜLİN DİRENÇLİ TİP 2 DİYABETLİ HASTAYA YAKLAŞIM. Prof.Dr.Esen Akbay Doç.Dr.Murat YILMAZ OBEZ YADA AŞIRI KİLOLU İNSÜLİN DİRENÇLİ TİP 2 DİYABETLİ HASTAYA YAKLAŞIM Prof.Dr.Esen Akbay Doç.Dr.Murat YILMAZ Olgu 1: 52 yaşında erkek Yakınma: ağız kuruluğu- çok su içme Öykü: Yaklaşık 2-3 ay önce yakınmaları

Detaylı

Prof.Dr. Mücahit ÖZYAZAR İ.Ü.CTF.Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

Prof.Dr. Mücahit ÖZYAZAR İ.Ü.CTF.Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Prof.Dr. Mücahit ÖZYAZAR İ.Ü.CTF.Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı "AMPUTASYONLARI ÖNLEMEK İÇİN, AYAĞI BAŞA KOY, ÖNCE AYAĞA BAK" IDF, WHO, 2005 Dünya Diabet Günü Bildirgesi Cerrahpaşa

Detaylı

Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri

Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri Frequency of Some Chronic Diseases and Risk Factors Among the Elderly People

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

NIDDM ve Hipertansiyon. Prof. Dr. H. Hüsrev Hatemi

NIDDM ve Hipertansiyon. Prof. Dr. H. Hüsrev Hatemi NIDDM ve Hipertansiyon Prof. Dr. H. Hüsrev Hatemi Diabet ve Hipertansiyon Diabetik hastalarda, büyük damar hastalıkları ve ateroskleroz, anlamlı olarak fazla görülür. Diabetiklerde, diabetik olmayanlara

Detaylı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı HİPERTANSİYON Prof. Dr. Mustafa ARICI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim Üyesi

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı

Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı Dr. Uğur Ünlütürk Hacettepe Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı 52. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 20-24 Nisan 2016 Antalya AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç

Detaylı

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları DOÇ. DR. GÖKÇEN ORHAN Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL Euroscore risk sınflaması STS risk

Detaylı

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER***

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji AD*, Biyokimya AD**, Kalp Damar Cerrahi

Detaylı

MODY Tanı ve Tedavi İlkeleri. Prof.Dr.Murat YILMAZ NKÜ Tıp Fakültesi endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD

MODY Tanı ve Tedavi İlkeleri. Prof.Dr.Murat YILMAZ NKÜ Tıp Fakültesi endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD MODY Tanı ve Tedavi İlkeleri Prof.Dr.Murat YILMAZ NKÜ Tıp Fakültesi endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD Maturity-Onset Diabetes of Young (MODY) tüm diyabetli olguların yaklaşık %1-2 sini oluşturur

Detaylı

METABOLİK SENDROM ve ANA KOMPONENTLERİ. Prof.Dr.M.Ferit GÜRSU

METABOLİK SENDROM ve ANA KOMPONENTLERİ. Prof.Dr.M.Ferit GÜRSU METABOLİK SENDROM ve ANA KOMPONENTLERİ Prof.Dr.M.Ferit GÜRSU 1 55 y. da erkek hastanın son birkaç aydır TA i :140-150/90-100 mmhg ölçülüyor, hasta ileri tetkik ve tedavi amacı ile doktora başvuruyor Öz

Detaylı

Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler. Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler. Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Cleveland, Ohio/ABD, Kasım 1998 Kaza notları: 2 kişi olay anında, 1 kişi hastanede

Detaylı

Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Akut Böbrek Yetmezliği -Tanım Glomerüler filtrasyon hızının saatler-günler

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR. Eğitim Koordinatörlüğü

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR. Eğitim Koordinatörlüğü TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR Eğitim Koordinatörlüğü BANA 3 SORU SOR Herkes sağlıkla ilgili konularda bilgi sahibi olmak, sorularına

Detaylı

DİABET REGÜLASYONU VE İZLEMİ Dr. Ümit Karayalçın Diabet prevalansı giderek artan (TÜRDEP çalışmasına göre Türkiyede erişkinlerde %7), WHO ya göre bulaşıcı olmayan bir pandemi olarak değerlendirilen (dünyada

Detaylı

VİTAMİN D VE DİYABET. Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD

VİTAMİN D VE DİYABET. Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD VİTAMİN D VE DİYABET Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Nedenler VİTAMİN D EKSİKLİĞİ Sonuçlar Şizafreni- depresyon İlaçlar Steroid Rifampin Güneş

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi

Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi Dr. Ali Düzova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Pediatrik Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi 27. Ulusal Nefroloji, Hipertansiyon,

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI SERKAN YILDIZ¹, REMZİ DÜNDAR², ÖMÜR KURU², FERCEM ERBAY², FATİH KILIDz,

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Endotel zedelenmesi ATEROSKLEROZ Monositlerin intimaya göçü Lipid yüklü makrofajlar Sitokinler İntimaya kas h. göçü

Detaylı

İnfektobezite: Çocuklardaki Obezitede Adenovirüslerin Rolü

İnfektobezite: Çocuklardaki Obezitede Adenovirüslerin Rolü İnfektobezite: Çocuklardaki Obezitede Adenovirüslerin Rolü Elçin Kal Çakmaklıoğulları 1, Tamer Şanlıdağ 1, Betül Ersoy 2, Sinem Akçalı 1, Ahmet Var 3, Candan Çiçek 4 1 Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı