ANDROLOJİ BÜLTENİ TÜRK ANDROLOJİ DERNEĞİ YAYIN ORGANIDIR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANDROLOJİ BÜLTENİ TÜRK ANDROLOJİ DERNEĞİ YAYIN ORGANIDIR"

Transkript

1 ANDROLOJİ BÜLTENİ TÜRK ANDROLOJİ DERNEĞİ YAYIN ORGANIDIR Türk Androloji Derneği Cemil Aslan Güder Sok. İdil Ap. B Blok D.1 Gayrettepe Beşiktaş, İstanbul Tel: Faks: E-posta: Web: TÜRK ANDROLOJİ DERNEĞİ ADINA SAHİBİ Prof. Dr. Selahittin Çayan YÖNETİM KURULU ADINA BÜLTEN SORUMLUSU Prof. Dr. İrfan Orhan SORUMLU YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ VE GENEL YAYIN YÖNETMENİ Prof. Dr. Bar ş Altay YÖNETMEN YARDIMCILARI Doç. Dr. Cüneyt Adayener Doç. Dr. Memduh Ayd n YÖNETİM KURULU Selahittin Çayan Mustafa F. Usta Sefa Resim Ramazan Aşcı Önder Yaman Bilal Gümüş Murad Başar (Başkan) (Genel Sekreter) (Sayman) (Üye) (Üye) (Üye) (Üye) Haziran 2014 Yay n Türü: Yerel Süreli Sayı 57 3 Ayda Bir Yayınlanır Yay nlan r

2 YÖNETİM KURULU ADINA BÜLTEN SORUMLUSU Prof. Dr. İrfan ORHAN F rat Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Elaz ğ SORUMLU YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ VE GENEL YAYIN YÖNETMENİ Prof. Dr. Bar ş ALTAY YÖNETMEN YARDIMCILARI Doç. Dr. Cüneyt ADAYENER Doç. Dr. Memduh AYDIN Ege Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, İzmir VİA Hospital, Üroloji Kliniği, İstanbul Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araşt rma Hastanesi Üroloji Kliniği, İstanbul BİLİMSEL KURUL ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Prof. Dr. Ramazan AŞCI Prof. Dr. Ali ATAN Doç. Dr. Önder CANGÜVEN Prof. Dr. Murat ÇAKAN Prof. Dr. Melih ÇULHA Prof. Dr. Oğuz EKMEKÇİOĞLU Prof. Dr. Fikret ERDEMİR Prof. Dr. Haluk EROL Prof. Dr. Bilal GÜMÜŞ Prof. Dr. Ateş KADIOĞLU Doç. Dr. Muammer KENDİRCİ Prof. Dr. Hakan KILIÇARSLAN Prof. Dr. Ahmet METİN Doç. Dr. Bekir Süha PARLAKTAŞ Prof. Dr. Bülent SEMERCİ Doç. Dr. Altuğ TUNCEL Prof. Dr. Tahir TURAN Prof. Dr. Mustafa Faruk USTA Prof. Dr. M. Önder YAMAN Ondokuz May s Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Samsun Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD, Ankara Department of Urology, Hamad Medical Corporation, Doha, Qatar SB Ankara D şkap Y ld r m Beyaz t Eğitim ve Araşt rma Hastanesi Üroloji Kliniği, Ankara Kocaeli Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, İzmit Erciyes Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Kayseri Gaziosmanpaşa Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Tokat Adnan Menderes Üniversitesİ T p Fakültesİ Ürolojİ AD, Androloji Bilim Dal Başkan, Ayd n Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD, Manisa İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji AD / Androloji BD, İstanbul Liv Hospital-Üroloji Kliniği, İstanbul Uludağ Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Bursa İzzet Baysal T p Fakültesİ Üroloji AD, Bolu Gaziosmanpaşa Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Tokat Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD, İzmir Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği, Ankara Pamukkale Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Denizli Akdeniz Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Androloji Bilim Dal, Antalya Ankara Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Ankara ERKEK ÜREME SAĞLIĞI Prof. Dr. Barış ALTAY Prof. Dr. Kaan AYDOS Prof. Dr. Selahittin ÇAYAN Doç. Dr. Sadık GÖRÜR Doç. Dr. Engin KANDIRALI S.B. Prof. Dr. Ayhan KARABULUT Prof. Dr. İrfan ORHAN Prof. Dr. İsa ÖZBEY Uzm. Dr. A. Arman ÖZDEMİR Prof. Dr. Sefa RESİM Prof. Dr. Tarkan SOYGÜR Prof. Dr. Nihan Erginel-UNALTUNA Ege Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, İzmir Ankara Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD ve K s rl k Araşt rma ve Uygulama Merkezi, Ankara Mersin Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Mersin Mustafa Kemal Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Hatay Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği, İstanbul Ahi Evran Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD, Kırşehir Fırat Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Elaz ğ Atatürk Üniversitesi Aziziye Araşt rma Hastanesi Üroloji AD, Erzurum Zeynep Kamil Kadın - Çocuk Hastal klar Hastanesi Üroloji Kliniği, İstanbul Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD, Kahramanmaraş Ankara Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Çocuk Ürolojisi Bilim Dal, Ankara İstanbul Üniversitesi Deneysel T p Araşt rma Enstitüsü Genetik AD, İstanbul II

3 KADIN CİNSEL SAĞLIĞI Doç. Dr. Abdullah ARMAĞAN Yrd. Doç. Dr. Esat KORĞALI Yrd. Doç. Dr. Kaan ÖZDEDELI Prof. Dr. Ercan YENİ Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Üroloji AD, İstanbul Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD, Sivas Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD, Edirne Harran Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji AD, Şanl urfa Kad n - Erkek Cinsel Sağl ğ ve Erkek İnfertilitesi Hemşire Çal şma Grubu Doç. Dr. Dilek AYGİN Prof. Dr. Sevim BUZLU Yrd. Doç. Dr. Gülbeyaz CAN Prof. Dr. Nezihe KIZILKAYA BEJİ Prof. Dr. Nuran KÖMÜRCÜ Yrd. Dr. Leyla KÜÇÜK Prof. Dr. Rukiye PINAR BÖLÜKTAŞ Doç. Dr. Hicran YILDIZ Sakarya Üniversitesi Sağl k Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, Sakarya İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, İstanbul İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, İstanbul İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, İstanbul Marmara Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu, İstanbul İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, İstanbul Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri, İstanbul Uludağ Üniversitesi Sağlık Yüksek Okulu, Bursa TÜRK CUMHURİYETLERİNDE ANDROLOJİ Uzm. Dr. İlham AHMEDOV Uzm. Dr. Firdovsi MEMMEDOV Uzm. Dr. Zarifcan MURODOV Uzm. Dr. Shavkat SHAVAKHABOV Uzm. Dr. Erol UÇANER Tibb Universitesi, Baku, Azerbaycan Azerbaycan Merkezi Klinik Hastanesi Üroloji Kliniği, Azerbaycan Taşkent Diploma Sonras Eğitim Enstitüsü - Taşkent Üroloji Merkezi, Özbekistan State Specialized Center Of Urulogy (Uzbekistan) Chief Of Andrology Department, Özbekistan Lefkoşa Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi Üroloji Kliniği, Kıbrıs TÜRKİYE DEKİ ANDROLOJİ YAYINLARI VE KONGRE TAKVİMİ Prof. Dr. M. Murad BAŞAR Memorial Şişli Hastanesi Üroloji - Androloji Kliniği, İstanbul KARE Yayıncı Kare Yayıncılık ve İletişim Hiz. Tic. Ltd. Şti. Söğütlüçeşme Cad., No: 76 / 103, Kadıköy, İstanbul Tel: (0216) Faks: (0216) Baskı: Birmat Matbaacılık 100. Yıl Mah., Massit Matbaacılar Sitesi 1. Cad., No 131, Bağcılar, İstanbul Basım tarihi: Haziran 2014 Baskı adedi: 250 Yayın türü: Süreli yayın Dergide yayımlanan tüm yazıların tam metinlerine İnternet ulaşımı ücretsizdir (http://www.androloji.org.tr). Bu dergide kullanılan kağıt ISO 9706: 1994 standardına uygundur. National Library of Medicine biyomedikal yayın organlarında asitsiz kağıt kullanılmasını önermektedir. III

4 S U N U Ş Değerli Meslektaşlarım, Androloji Bülteni nin online yapılanma çalışmaları 56. sayı itibari ile tamamlanmış olup, 57. sayı da tarafınıza online olarak ulaştırılmaktadır. Yaklaşık 15 yıldır basılı materyal olarak üyelerimize ulaştırılan Androloji Bülteni, günümüzdeki iletişim formatı gereği elektronik ortamda yayın hayatına devam edecektir. Tüm meslektaşlarımıza faydalı olmasını dilerim. Türk Androloji Derneği nin, androloji alanındaki güncel haberler, olgu tartışmaları, hasta bilgilendirme sayfası gibi alt bölümlerden oluşan web sayfası da yaklaşık 11 yıldır hizmet vermektedir. Ancak gerek yazılım gerekse içerik yönünden yenilenen site, tarihinden itibaren www. androloji.org.tr adresinden kullanıma açılmıştır. Olası katkılarınızın ilgili linklerle tarafımıza iletilmesinin, web sayfasının güncelliği açısından faydalı olacağını vurgulamak isterim. Yoğun bir bilimsel aktivite dönemi geçirdiğimiz 2014 yılının ilk yarısındaki önemli organizasyonlardan olan 9. Avrasya Androloji Zirvesi, Nisan 2014 tarihinde St. Petersburg da, 6 ülkeden 150 katılımcı ile başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Siyasi ve ekonomik olarak sıkıntılı bir coğrafyada, üst düzey başarılı bir toplantının düzenlenmesi diğer ülke katılımcılarının nezdinde oldukça takdir toplamış ve memnuniyet yaratmıştır. Sizlerin geri bildirimleri ile her yıl daha fazla katılımcı ve kalitesi yüksek olarak düzenlenen bu toplantıların, Türk Androloji Derneği nin uluslararası platformda prestiji açısından önemli olduğunu belirtmek isterim. İzin dönemi olan yaz aylarından sonra 2014 ün ikinci yarısında görüşmek dileğiyle Prof. Dr. Selahittin Çayan Türk Androloji Derneği Başkanı IV

5 EDİTÖR KÖŞESİ Değerli Meslektaşlarım, Sıcak yaz günlerinde akademik toplantılar azalırken, elektronik ortamda kolayca ulaşabileceğiniz Androloji bülteni sizlerin beğenisine sunulmaktadır. Bu sayımızda, tekrarlayan priapizm T. Turan tarafından; prematür ejakülasyon tedavisinde sıkça reçete etmeye başladığımız dapoksetin etkinliği açısından yeni bilgiler H. Erol tarafından hazırlandı. BPH ve AÜSS arasındaki ilişki Y. Akın ve E. Yeni ile tekrar değerlendirildi. Erkek cinsel sağlığı konusunda seçtiğimiz güncel makale konu başlıkları ise: PDE5İ ilaç kullanımına hastaların gösterdiği uyum, serum ürik asit artışının ED üzerine risk oluşturması, psöriazis ve genital siğil sonrası ereksiyon sorunları, şişirilebilir protezlerde rezervuar yerine bağlı farklılıklar; deneysel çalışmalar arasında da Tip2 DM sonrası androjen replasmanı ve fosfodiesteraz tip4 e bağlı mesane boynu relaksasyonu ile ilgilidir. Erkek üreme sağlığı bölümünde oldukça ilginç bir konu; S. Görür, HIV virüsü sonrası erkek infertilitesine ait sorunları ele alıyor. Klinik uygulamalarımızda sıkça tercih ettiğimiz sperm kriyoprezervasyonu ve fertilizasyon başarısındaki rolü G. Tunalı tarafından hazırlandı. Klinisyen olarak biraz göz ardı ettiğimizi düşündüğümüz bir başlık, infertilite sorununun psikoseksüel etkileri N. K. Beji ve ark. tarafından incelendi. Bu alanda işlenen güncel makale başlıkları ise: Transyağ asidi içeren besinler ve sperm kalitesi ilişkisi, vücut kitle indeks ile değişebilen sperm analizleri, yaşın varikosel cerrahisi planlarken önemi ve azoospermik erkeklerde FSH hormonun değerlendirilmesi olarak sıralanmaktadır. Kadın cinsel sağlığı bölümünde ise E. Aslan transseksüalite konusunu ayrıntılı olarak inceliyor. Güncel makale başlıkları arasında konu seçimimiz: Gestasyonel DM olan hastalarda cinsel fonksiyon bozuklukları, tıbbi-cerrahi gebelik sonlanmaları sonrası yaşanan cinsel sorunlar, demir eksikliğine bağlı anemilerde ve kadında psöriazise bağlı problemler olmuştur. Güzel bir yaz dileklerimizle, Saygılarımızla, Prof. Dr. Barış Altay Genel Yayın Yönetmeni V

6 İÇİNDEKİLER Sunuş... IV Editör Köşesi... V İçindekiler... VI Yazım Kuralları... VIII ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Tekrarlayan (aralıklı) priapizm [Derleme] Başer A, Turan T Prematür ejakülasyon ve tedavide dapoksetinin yeri [Derleme] Ertek MŞ, Erol H Primer prematür ejakulasyonu olan hastalarda sertralin ve davranış terapisinin semen analizi üzerine olan etkilerinin karşılaştırılması Çeviri: Köseoğlu E, Balcı M, Atan A Akut faz Peyronie hastalığının traksiyon cihazıyla tedavisi: USG korelasyonlu non-randomize prospektif kontrollü bir çalışma Çeviri: Çilesiz NC, Aydın M Benign prostat hiperplazisi ile ilişkili alt üriner sistem semptomlarının tedavisinde alfa reseptörlerin önemi Çeviri: Akın Y, Yeni E Fosfodiesteraz tip 4 inhibitörü rolipramın domuz ve insan mesane boynundaki güçlü relaksasyonu Çeviri: Erdemir F Başlangıç PDE-5 inhibitörü tedavisine uyum: Erektil disfonksiyonlu hastalarda günde bir tadalafil, ihtiyaç durumunda tadalafil ve ihtiyaç durumunda sildenafilin karşılaştırıldığı randomize açık-etiket çalışma Çeviri: Özkan A, Aydın M Tip 2 diyabetes mellituslu ratlarda erektil işlev için androjen replasman tedavisinin nitrik oksitle ilişkili ve inflamatuvar faktörlerle değerlendirilmesi Çeviri: Tarhan F Şişirilebilir penil protez implantasyonunda rezervuar yerleştirilme yeri hakkında retrospektif çalışma Çeviri: Kalkanlı A, Aydın M Serum ürik asiti erektil disfonksiyon riskini predikte etmektedir Çeviri: Erdemir F Remisyondaki şizofren erkeklerde seksüel fonksiyon bozukluğu Çeviri: Akın Y Erkeklerde genital siğile bağlı seksüel disfonksiyonu araştıran prospektif kesitsel çalışma Çeviri: Kalkanlı A, Aydın M VI

7 İÇİNDEKİLER ERKEK ÜREME SAĞLIĞI HIV enfeksiyonunun erkek fertilitesi üzerine etkileri [Derleme] Görür S, Çekiç Ç Sperm kriyoprezervasyon teknikleri ve fertilizasyon başarısındaki rolü [Derleme] Tunalı G Trans yağ asidi alımının sağlıklı genç erkeklerdeki toplam sperm sayısına zıt yönde etkisi Çeviri: Akıncıoğlu E, Altay B Yaşlı hastalarda fertiliteyi iyileştirmek için varikosel tedavisi önerilmeli mi? Çeviri: Benlioğlu C, Resim S Azoospermik erkeklerde folikül stimüle edici hormon un çalışma karakteristikleri Çeviri: Bulut BB, Resim S Erkek vücut kitle indeksi ve bel çevresi ile semen kalitesi ilişkisi: LIFE çalışması verileri Çeviri: Ergün KE, Altay B İnfertil erkeklerin testisindeki melatonin: Lokal makrofaj ve mast hücre grupları üzerine anti-oksidan ve anti-proliferatif etkisinin kanıtı? Çeviri: Efe E, Resim S İnfertilite sorununun psikoseksüel etkileri [Derleme] Vural PI, Kızıllkaya Beji N Testis kanseri tedavisi öncesi sperm kriyoprezervasyonu ve infertilite tedavisine katkıları Çeviri: Köseoğlu E, Balcı M, Tuncel A KADIN CİNSEL SAĞLIĞI Gestasyonel diyabetes mellitusu olan hamile kadınlarda seksüel fonksiyon değerlendirilmesi Çeviri: Korğalı E, Dündar G Tıbbi ve cerrahi gebelik sonlandırma sonrası cinsel işlev değişimi Çeviri: Demirgöz Bal M Psoriasisli hastalarda kadın seksüel fonksiyonu değerlendirilmesi Çeviri: Fikri O, Aydın M Demir eksikliği anemisi olan kadınlarda cinsel işlev bozukluğu üzerinde demir takviyesinin kısa vadede etkileri: Bir ön çalışma Çeviri: Yılmaz MO, Akın Y Transseksüalite: Genel bakış [Derleme] Aydın Beşen M, Aslan E TÜRKİYEDEKİ ANDROLOJİ YAYINLARI KONGRE TAKVİMİ DUYURU VII

8 YAZIM KURALLARI 1. Androloji Bülteni, Türk Androloji Derneği nin resmi yayın organı olup, üç ayda bir yayınlanır. 2. Bültenin amacı, erkek ve kadın cinsel sağlığı, erkek infertiltesinde sürekli bilgi akışını sağlamaktır. Bültende kongre ve konferans bildiri özetleri, literatür özetleri ve derlemeler yayınlanır. Tek satır aralığıyla ve 12 punto ile hazırlanmalıdır. 3. Yayın için yazı gönderen yazarlar, yazıların çeviri içeriğinden sorumludurlar. 4. Bültene gönderilen yazılar, anlam ve yazım kuralları yönünden incelenecektir. Yayın kurulu yazılarda düzenlemeler yapabilecektir. 5. Bültene gönderilecek güncel makale özetlerinin akıcı bir çeviri ile Türk Dil Kurumu Türkçe sözlüğü ve yazım kurallarına uygun olarak yazılması gereklidir. Yazılarda bilimsel içeriği bozmayacak şekilde kısaltmalar ve düzeltmeler yapma hakkı yayın kuruluna aittir. 6. Yazıda kullanılan tablolar numaralandırılmalı, başlık içermeli, tablo altında gerekli açıklama yapılmalı, yazı içindeki yerleri belirtilmelidir. 7. Sadece standart kısaltmalar kullanılmalıdır. Başlıkta kısaltma kullanılmamalıdır. Kısaltma standart bir ölçüm birimine ait değilse, metinde ilk kullanıldığı yerin önünde kısaltmanın ait olduğu tam terim bulunmalıdır. 8. Derlemelerde kaynaklar, metinde geçiş sırasına göre numaralandırılmalıdır ve NLM nin Index Medicus ta kullandığı format esas alınarak hazırlanmış aşağıdaki örnek stiller kullanılmalıdır. 1. Dergiler: 1) Yazarın soyadı ve isimlerinin baş harfleri (nokta); 2) Yazının başlığı (ilk harf dışında tamamen küçük harfle) (nokta); 3) Derginin adı veya Index Medicusa a göre kısaltılmış şekli; 4) Yayınlandığı yıl (noktalı virgül); Cilt numarası (arabik) (iki nokta üst üste ve boşluk); İlk sayfa (tire) son sayfa (nokta). Örnek: Levine LA, Estrada CR, Storm DW, Matkov TG. Peyronie disease in younger men: characteristics and treatment results.; J Androl Jan-Feb;24(1): Kitaplar: 1) Yazarın adı (nokta); 2) Kitabın adı (nokta); 3) (Varsa) kaçıncı baskı olduğu (nokta); 4) Yayınlandığı şehir (Birkaç taneyse yalnızca ilki) (virgül); 5) Yayınevi (virgül); 6) Yayınlandığı yıl (noktalı virgül ve boşluk); 7) İlk sayfa (tire) son sayfa (nokta). Örnek: Culley Carson, Roger Kirby, Irwin Goldstein.; Textbook of Erectile Dysfunction Oxfort, Isis Medical Media, 1999; Kongre bildileri: 1) Yazarın soyadı ve isimlerinin baş harfleri (nokta); 2) Yazının başlığı (ilk harf dışında tamamen küçük harfle) (nokta); (3) Yayınlandığı bilimsel konferans; 4) Yayınlandığı yıl (noktalı virgül); Cilt numarası (iki nokta üst üste ve boşluk); İlk sayfa (tire) son sayfa (nokta). Örnek: Culley Carson. American contributions to the treatment of erectile dysfunction. ISSIR 2002 / Montreal 26th September 2002; Güncel makale özetlerinde makale başlığının altına orijinal literatürün yazarı, yayınlandığı dergi yılı ve dergideki sayfa numarası; makale sonuna ise özetleyenin adı -soyadı, çalıştığı kurum belirtilmelidir. Orjinal literatürün kaynak formatı, Medline ile birebir olmalıdır. 10. Yazarlar TTB ve YOK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği İlkelerine uygun davranmalıdır. 11. Yazılar Word for Windows formatında, e-posta ile adresine gönderilmelidir. VIII

9 Derleme ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Tekrarlayan (aralıklı) priapizm Dr. Aykut Başer, Prof. Dr. Tahir Turan Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji AD Cinsel istek veya bir uyarı olmaksızın 4 saatten uzun süren ereksiyon Priapizm olarak adlandırılmaktadır. Kelime olarak kökenini eski Yunan medeniyetinde yaşadığı varsayılan kral Priapus tan almakta olup, modern tıp literatüründe ilk olarak 1845 yılında Tripe tarafından Lancet dergisinde yayınlanmıştır (1). Tekrarlayan priapizmin tanımı ise 1980 yılında Emond tarafından orak hücreli anemi olguları eşliğinde yapılmıştır (2). Priapizm olgularına üroloji pratiğinde çok sık rastlanmamakla birlikte, ereksiyonun başlangıcı ile müdahele arasında geçen zaman önemli olduğundan, olguların doğru tanımlanması ve kalıcı erektil disfonksiyona neden olmayacak şekilde zamanında tedavi edilmesi çeşitli zorluklar içerebilmektedir. Priapizm patofizyolojik olarak 3 alt grupta incelenmektedir : 1. İskemik düşük akımlı priapizm, 2. İskemik olmayan yüksek akımlı priapizm, 3. Tekrarlayan aralıklı priapizm. Tekrarlayan priapizm olgularında, tekrarlayan istemsiz ereksiyonlar ve bunların arasında detümesans periyotları görülmektedir. Genellikle iskemik, yani ağrı ile birlikte olan bu ereksiyonlar 3-4 saatten az sürmekte ve çoğunlukla uykuda oluşmaktadır. Uzamış ve ağrılı nokturnal penil ereksiyonları taklit eden bu olgularının üçte birinde ereksiyonların süre ve sıklığı zamanla artış gösterebilmekte ve acil müdahele endikasyonu oluşmaktadır. Tekrarlayan priapizm, orak hücreli anemi (OHA) olgularına özgü olmayıp, çeşitli hemoglobinopatiler, multipl myelom, lösemi gibi hematolojik hastalıkların seyrinde görülebilmektedir. Erişkin yaştaki olguların çoğu idiyopatik ve nadiren de nörojenik sebeplere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, iskemik priapizm gelişen her hasta tekrarlayan priapizm açısından da risk altındadır (3). Moleküler temelleri ve patofizyolojisi net olarak bilinmemekle birlikte, muhtemel mekanizmalar; çeşitli nedenlerle oluşabilen anormal molekül sinyalizasyonunun neden olduğu artmış düz kas gevşemesi, peniste azalmış vazokonstrüksiyonla sonuçlanan nitrik oksit (NO) imbalansı ve fosfodiesteraz tip 5 (PDE5) disregülasyonu olarak tanımlanmaktadır (4). Tanıda anamnez, fizik muayene ve laboratuar tetkikleri sonrasında yapılan korporeal aspirasyon ve kaz gazları analizi akut dönemde yapılması gereken standart yaklaşımlardır. İskemik olgularda hipoksi (PO2 < 30 mmhg), hiperkapni (PCO2 >60 mmhg) ve asidoz (ph < 7.25) tespit edilir. Ayrıca tam kan sayımı, koagülasyon profili, hemoglobin elektroforezi ve serum LDH ölçümü hematoljik problemlerin varlığından şüphe edildiğinde yapılmalıdır. Penil renkli doppler ultrasonografi ile kavernöz arterlerde akım görülmemesi iskemik priapizm tanısını doğrular. Korporeal fibrozis açısından kritik zaman aralığı 4-24 saat olduğundan, istemsiz ereksiyonun uzun sürdüğü olgularda iskemik priapizm tedavisinde olduğu gibi korporeal irrigasyon ve alfa adrenerjik agonist injeksiyonu uygulanmalıdır. Bu amaçla fenilefrin mcg/ml konsantrasyonda hazırlanarak (100 mcg/ml için: 10mg/ ml amp den 1 cc + 99 cc serum fizyolojik eklenir) toplam maksimum doz 1 mg ı aşmayacak şekilde 5-10 dakika aralıklarla cc olarak uygulanabilir. Bu tedavinin muhtemel yan etkileri baş ağrısı, baş dönmesi, hipertansiyon, taşikardi, refleks bradikardi ve kardiyak aritmidir (5). Ayrıca OHA ve malignite olgularında destek tedavisi olarak hidrasyon, analjezikler, bikarbonat, oksijen tedavisi ve kan transfüzyonu yapılabilir. Tekrarlayan priapizm olgularında akut dönemin tedavisini takiben ileriye yönelik olarak nöbetlerin tekrarlamaması açısından birtakım önleyici tedavi protokolleri önerilmektedir. Bu amaçla kullanılan ilaçlar, dolaşımdaki testosteron miktarını azaltmaya yönelik hormonal ve kavernöz düz kas tonusunu artırmaya yönelik ilaçlar olarak temelde iki grupta incelenebilir. 91

10 ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Derleme Hormonal tedavi Günümüzde androjenlerin nokturnal ereksiyonların oluşumunda önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Testosteronun inhibisyonu üzerinden tekrarlayan priapizm olgularında ereksiyonların tamamen veya kısmen önlenmesine yönelik çeşitli tedavi protokolleri tanımlanmıştır. Bu gruptaki ilaçların seksüel gelişim ve epifiz kapanması üzerine olan etkileri kullanımlarını sınırlandırmaktadır. Bununla birlikte uygun dozlarda ve seçilmiş olgularda tekrarlayan priapizm tedavisinde önerilmektedirler. GnRh Analogları: Goserelin ve luprolid asetat aylık enjeksiyon dozlarında olgu bildirimlerinde kullanılmıştır (6,7). Yan etkileri nedeni ile tedaviyi bırakma oranları yüksektir. Ayrıca ülkemizde priapizm tanısı ile sosyal güvenlik kapsamında reçete edilmeleri mümkün değildir. Antiandrojenler: Bikalutamid günde 50 mg veya günde 3 kere flutamid mg kullanılan olgu bildirimleri vardır (8). Tedavi süresi genellikle 2 ay ile 2 yıl arasında değişmektedir. Potansiyel yan etkileri nedeni ile kullanımları sınırlıdır ve bu ilaçların da priapizm tanısı ile sosyal güvenlik kapsamında reçete edilmeleri mümkün değildir. Dietilstilbestrol: Tekrarlayan priapizm olgularında 5 mg/gün dozunda 2 hafta süre ile kullanıldığında etkin olduğu yapılan plasebo kontrollü randomize çalışmalarla gösterilmiştir (9, 10). Ancak olguların yarısında tedavinin kesilmesi ile tekrar ereksiyonlar görülmüştür. Kardiovasküler yan etkileri östrojenlerin uzun süreli kullanımını sınırlandırmaktadır. Ketokonazol: Testosteron sentezini sürrenal bezler ve testis üzerinden inhibe etmesi nedeni ile tekrarlayan priapizm olgularında (OHA ve idiyopatik) prednizon ile birlikte kullanılmıştır (11,12). Yaşları rasında değişen 17 tekrarlayan priapizm olgusunda (12 idiyopatik ve 5 OHA) yapılan bir çalışmada ketokonazol başlangıçta 2 hafta boyunca 2x200 mg/gün ve prednizon 5 mg/gün uygulanmış ve daha sonra ketokonazol tek başına 200mg/gün 6 ay boyunca gece verilmiştir. Olguların 16 sında (%94) başlangıç tedavisi ile priapizm nöbetleri erken dönemde kaybolmuş ve 14 olgu (%79) 6 aylık tedavi sonrası tedaviye devam etme ihtiyacı hissetmediğini belirtmiştir. Olgularda tedavi öncesi ve sonrası serum testosteron düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Yazarlar gece alınan 200 mg ketokonazolun serum testosteron düzeylerini sadece gece boyunca 6-8 saat süre ile suprese edeceğini ve hormonal tedavinin istenmeyen yan etkilerini en aza indireceğini bildirmektedir (11,12). Finasterid: OHA olgularında etkin olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Yaşları arasında değişen ve tekrarlayan priapizmi olan 35 OHA olgusunda %46 oranında ereksiyonların tamamen önlenmesi mümkün olmuştur. Finasterid 5mg/gün dozunda başlanarak 40 gün ara ile doz ilk önce 3 ve daha sonra 1 mg/gün olarak uygulanmıştır. Yazarlar adölesan ve erişkin yaştaki olgular için en etkin dozların 3-5 mg/gün olduğunu bildirmişlerdir (13). Seksüel disfonksiyon ve jinekomasti en belirgin yan etkileridir. Çocuk yaş grubunda yapılan ve 5 OHA olgusunu içeren bir çalışmada ise 1 mg/gün dozunda oldukça etkin olduğu gösterilmiştir (14). Kavernöz düz kas tonusunu artıran ilaçlar Alfa adrenerjik agonistler: Oral olarak akşam ve sınırlı dozlarda kullanılan psödoefedrin (60 mg/gün) ve etilefrinin ( mg/gün) tekrarlayan priapizm olgularında %72 oranına kadar etkin olduğu gösterilmiştir (15, 16). Baş ağrısı, taşikardi ve hipertansiyon gibi ciddi olabilen yan etkileri mevcuttur. Terbutalin: Beta 2 agonist olarak kavernöz düz kas tonusunu artırması ve ayrıca kavernöz dokularda geçirgenliği değiştirerek sinüzoidlerde plazma akımını artırması nedeni ile tekrarlayan priapizm olgularında tavsiye edilmektedir. Randomize ve kontrollü olarak yapılan 2 çalışmada, oral olarak alınan terbutalinin 5-10 mg/gün dozunda %36-42 oranında etkin olduğu gösterilmiştir (17,18). Çarpıntı, baş ağrısı, sıcak basması, uyuklama ve bulantı muhtemel yan etkilerdir. Digoxin: Plasebo kontrollü, çift-kör olarak yapılan bir çalışmada mg/gün dozunda cinsel istek ve penil rijiditede azalmaya neden olduğu gösterilmiştir (19). Bulantı, kusma, konfüzyon, başağrısı, görme bozuklukları, jinekomasti ve aritmi gibi yan etkileri mevcuttur. Baklofen: Gama aminobütirik asit (GABA) reseptör aktivitesini değiştirerek ereksiyonu inhibe etmektedir. Özellikle spinal kord yaralanması ve multipl skleroz gibi nörojen etyolojili olgularda tavsiye edilmektedir. Oral olarak mg/ gün ve intratekal kullanımda ise 25 mikrogram dozunda etkin olduğu gösterilmiştir (20,21). Uyuklama hali, konfüzyon, baş dönmesi, yorgunluk, baş ağrısı, hipotansiyon ve bulantı gibi yan etkileri mevcuttur. 92

11 Derleme ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Gabapentin: Anti-epileptik, anti-konvülsif bir ilaç olan gabapentin, kavernöz düz kas hücrelerinden kalsiyum çıkışını inhibe ederek düz kas gevşemesini azaltmakta ve ereksiyonu inhibe etmektedir. Tekrarlayan priapizm olgularında günde 4 x 400 mg dozunda başlanarak ereksiyonlar önlenene kadar 2400 mg/gün dozuna kadar çıkılabilmektedir (22). Yan etkileri anorgazmi ve erektil disfonksiyondur. Fosfodiesteraz tip 5 (PDE-5) inhibitörleri: Priapizm nedenleri arasında PDE-5 enziminin disregülasyonunun rol oynadığının anlaşılmasından sonra tekrarlayan priapizm olgularında ereksiyonların önlenmesine yönelik olarak sildenafil ve tadalafilin düşük doz ve uzun süre kullanımı araştırılmıştır. Sildenafilin mg/gün ve tadalafilin 5-10 mg gün aşırı kullanımı ile idiyopatik ve OHA olgularında tekrarlayan ereksiyonların önlenebileceği gösterilmiştir (23-25). Tekrarlayan priapizm olgularında PDE-5 inhibitörlerinin sabahları ve penisin erekte olmadığı dönemde alınması önerilmektedir. Tedavinin etkinliğinin genellikle 1 hafta sonra başlaması nedeni ile bu sürede hastaların ek tedavi ihtiyaçları söz konusu olabilmektedir. Priapizm olgularında erken müdahalenin önemi gün geçtikçe daha iyi anlaşılmaktadır. Priapizm 24 saaten uzun sürdüğünde %90 oranında erektil disfonksiyon ile sonuçlanmaktadır (26). Tekrarlayan priapizm çocuk yaş grubunda OHA ve glukoz 6-fosfat dehidrogenaz eksikliği gibi hastalıkların seyrinde sık görülmektedir. OHA tanısı almış bir erkeğin yaşamı süresince priapizm gelişme ihtimali %42 ve buna bağlı olarak erektil disfonksiyon gelişme riski de %30 olarak bildirilmiştir (5). Gerek OHA ve gerekse idiyopatik olgularda tekrarlayan priapizm nöbetlerinin önlenmesine yönelik olarak randomize, kontrollü ve karşılaştırmalı ilaç çalışmaları devam etmektedir. Çocuk yaştaki olgular için oral alfa adrenerjik agonistler ve PDE-5 inhibitörleri ile ilgili geniş çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Erişkin olgular için ise bu ilaçlara ek olarak, başta ketokonazol ve finasterid olmak üzere hormonal tedavi seçenekleri tekrarlayan ereksiyonların önlenmesinde etkin gözükmektedir. Medikal tedavi ile nükslerin önlemediği olgularda çeşitli şant yöntemleri, tıpkı klasik iskemik priapizm tedavisinde olduğu gibi, tekrarlayan priapizm olgularında da sona bırakılan bir tedavi seçeneğidir. Tedaviye yanıtsız iskemik priapizm nedeni ile şant uygulanmış olgularda ereksiyonların önlenmesine yönelik olarak da, tekrarlayan priapizm tedavisinde kullanılan medikal ajanlar kullanılabilir (12) Kaynaklar 1. Tripe JW. Case of continued priapism. Lancet 1845;2:8. 2. Emond AM. Holman R, Hayes RJ, Serjeant GR. Priapism and impotence in homozygous sickle cell disease. Arch Intern Med 1980;58: Broderick GA, Kadioğlu A, Bivalacqua TJ, Ghanem H, Nehra A, Shamloul R. Priapism: pathogenesis, epidemiology, and management. J Sex Med 2010;7: [CrossRef] 4. Yuan J, Desouza R, Westney OL, Wang R. Insights of priapism mechanism and rationale treatment for recurrent priapism. Asian J Androl 2008;10: Gregory A. Broderick, MD. Priapism and sickle-cell anemia: Diagnosis and nonsurgical therapy. J Sex Med 2012;9: Levine LA, Guss SP. Gonadotropin releasing hormone analogues in the treatment of sickle cell anemia-associated priapism. J Sex Med 2005;2: Steinberg J, Eyre RC. Management of recurrent priapism with epinephrine self-injection and gonadotropin-releasing hormone analogue. J Urol 1995;153: Dahm P, Rao DS, Donatucci CF. Antiandrogens in the treatment of priapism. Urology 2002;59: Shamloul R, el Nashaar A. Idiopatic stuttering priapism treated successfully with low-dose ethinyl estradiol: A single case report. J Sex Med 2005;2: Gbadoe AD, Assimadi JK, Segbena YA. Short period of administration of diethylstilbestrol in stuttering priapism in sickle cell anemia. Am J Hematol 2002;69: Abern MR, Levine LA. Ketoconazole and prednisone to prevent recurrent ischemic priapism. J. Urol 2009;188: Michael P, Hoeh, MD and Laurence A. Levine, MD. Prevention of recurrent ıschemic priapism with ketoconazole: evolution of a treatment protocol and patient outcomes. J Sex Med 2014;11: Daibes Rachid-Filho, Andre G. Cavalcanti, Luciano A. Favorito, Waldemar S. Costa, and Francisco J. B. Sampaio. Treatment of recurrent priapism in sickle cell anemia with finasteride: A new approach. Urology 2009;74(5): Ubirajara Baroso Jr., Thamy C.S. Marques, Hugo F.F. Novaes. Finasteride for recurrent priapism in children and adolescents: A report on 5 cases. Int Braz J Urol. 2012;38: Mocniak M, Durkin CM, Early K. The use of sudafed for priapism in pediatric patients with sickle cell disease. J Pediatr Nurs 2012;27: Okpala I, westerdale N, Jegede T, Cheung B. Etilefrine fort he prevention of priapism in adult sickle cell disease. Br J Haematol 2002;188: Lowe FC, Jarow JP. Re: Oral terbutaline fort he treatment of priapism. J Urol 1995;153: Priyadarshi S. Oral terbutaline in the management of pharmacologically induced prolonged erection. Int J Impot Res 2004;16: Gupta S, Salimpoor P, Saenz de Tejada I, et al. A possible mechanism for alteration of human erectile function by digoxin: inhibition of corpus cavernosum sodium/potassium adenosine triphosphatase activity. J Urol 1998;159: Rourke KF, Fischler AH, Jordan GH. Treatment of recurrent idiopathic priapism with oral baclofen. J Urol 2002;168: D Aleo G, Rifici C, Kofler M, Saltuari L, Bramanti P. Favorable response to intrathecal, but not oral, baclofen of priapism in a patient with spinal cord injury. Spine 2009;34:E Perimenis P, Anhanasopoulus A, Papathanasopoulos P, Barbalias G. Gabapentin in the management of the recurrent, refractory, idiopathic priapism. Int J Impot Res 2004;16: Burnett AL, Bivalacqua TJ, Champion HC, Musicki B. Feasibility of 93

12 ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Derleme the use of phosphodiesterase type 5 inhibitors in a pharmacologic prevention program for recurrent priapism. J Sex Med 2006;3: Burnett AL, Bivalacqua TJ, Champion HC, Musicki B. Long-term oral phosphodiesterase 5 inhibitor therapy alleviates recurrent priapism. Urology 2006;67: Tzortzis V, Mitrakas L, Gravas S, Mamoulakis C, Meissner A, Kyriakou D, Melekos MD. Oral phosphodiesterase type 5 inhibitors alleviate recurrent priapism complicating thalassemia intermedia: A case report. J Sex Med 2009;6: Pryor JP, Hehir M. The management of priapism. Br J Urol 1982;54:

13 Derleme ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Prematür ejakülasyon ve tedavide dapoksetinin yeri Dr. Mehmet Şirin Ertek, Prof. Dr. Haluk Erol Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD Prematür ejakülasyon (PE) ve dapoksetin den önceki tedavi seçenekleri Erken boşalma (PE) erkek cinsel sağlığının önemli bir sorunudur. Erkek cinsel işlev bozukluğu libido kaybı, erektil disfonksiyon ve prematür ejakülasyon olarak gruplandığında PE, tanımındaki standart eksikliğine rağmen, en sık görülen olarak bildirilmiştir. Birçok araştırmacı bu tablonun düşük oranda bildirildiğini ve gereğinden az oranda tedavi edildiğini düşünmektedir (1). PE nin küresel yaygınlığına yönelik çalışmalar, en azından DSM-IV tanımlamasına göre, genel toplumda % 4-39 arası geniş bir aralıkta bildirilmektedir (2,3,4,5). Uluslararası bir çalışma ile kadın ve erkekte gerçekleştirilen GSSAB (Cinsel Tutum ve Davranışların Küresel Çalışması) verilerine göre tüm yaş gruplarında yaklaşık %30 küresel PE prevalansı rapor edilmiştir. Daha güncel ve doğrudan PE konusunda tamamlanmış bir çalışmada ise bu oran % 22.7 olarak bulunmuştur (2). PE ile ilgili iki resmi tanım yapılmıştır. İlk resmi tanım 1980 yılında Amerikan Psikiyatri Derneği tarafından yapılmış ve DSM-3 de yayımlanmıştır (6) yılında da tanım revize edilip DSM-4 de yayımlanmıştır. DSM-4 tanımına göre PE minimal uyarıdan sonra ve istenenden daha erken, penetrasyondan önce veya hemen sonra gerçekleşen ejakülasyondur. Rahatsızlık ve sıkıntı yaratır, bu durumu ilgili kişi istemli olarak kontrol edemez veya çok az kontrol edebilir şeklinde tanımlanmıştır (7) yılında da ikinci resmi PE tanımı Dünya Sağlık Örgütü (ICD-10) tarafından yapılmıştır. Buna göre PE sevişmeden yeterli düzeyde zevk alacak kadar ejakülasyonu geciktirememe halidir. Ejakülasyonun cinsel birleşmeden hemen önce ya da birleşmenin hemen sonrasında veya birleşmeyi sağlayacak düzeyde yeterli ereksiyon olmadan meydana gelmesidir. Tanıma göre bir zaman sınırı vermek istenirse birleşmenin başlangıcından sonraki 15 saniye içerisinde ejakülasyonun olması durumudur (8). Uluslararası Cinsel Tıp Derneği (ISSM) PE ile ilgili daha kapsamlı yeni bir tanım yapmıştır. PE nin ilk kanıta dayalı tanımı: Ejakülasyonun hemen her zaman birleşmeden önce olması veya 1 dakikadan önce olması ya da hemen hemen daima vajinal penetrasyonda ejakülasyonun geciktirilememesidir. Bu durum birey için hayal kırıklığı, üzüntü, cinsellikten kaçınma ve ruhsal sıkıntı yaratıp bireyin sosyal ilişkilerinde sorunlar meydana getirmelidir. Bu tanımda düzenli cinsel birlikteliği olan yaşam boyu PE li kişiler dikkate alınmıştır, edinsel PE ile ilgili kanıta dayalı bir tanımlama için objektif verilerin olmadığına karar verilmiştir (9). Bu alanda ilk kez Waldinger ve arkadaşları tarafından 1994 yılında İntravajinal Ejakülasyon Latans Süresi (İELT) tanımı yapılmıştır. Objektif ölçüm için tanımlanmış bu süre cinsel birleşmeyi takiben ejakülasyona kadar geçen süreyi tarif etmektedir (10). PE, yaşam boyu (primer) ve edinsel (sekonder) olarak sınıflandırılır (11). Yaşam boyu PE ilk cinsel birleşmeden itibaren vardır ve ömür boyu devam eder. Ejakülasyon, vajinal penetrasyon sağlanmadan önce veya sağlandıktan sonra 1-2 dakika içerisinde olmak üzere çok hızlı gerçekleşir. Edinsel PE ise yavaş yavaş veya ani başlangıçlı olabilir ve sorun ortaya çıkmadan önce ejakülasyon tamamen normaldir. Ejakülasyona kadar geçen zaman kısadır, fakat genellikle yaşam boyu PE deki kadar hızlı değildir. Son zamanlarda PE sınıflandırılmasında iki tanım daha ortaya atılmıştır (12). Doğal değişken PE, cinsel performansın normal varyantı olarak kabul edilir. Ejakülasyon her zaman kısa değildir ve gerçek bir patoloji olarak kabul edilmez. Bu hastalar psikoterapiden fayda görürler. Prematür benzeri ejakülasyon bozukluğu, ejakülasyon süresi normaldir ancak hastalar ejakülasyon sürelerinin kısa olduğunu sanmaktadırlar, gerçek bir patoloji olarak görülmez, prevalansı yüksek olmasına rağmen medikal tedaviden fayda görmezler, psikoterapi fayda sağlayabilir. Bu yeni tanımlar PE tanı ve tedavisinde yardımcı olabilir ancak kesin rollerinin 95

14 ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Derleme tanımlanması halen devam etmektedir (13). PE nin etyolojisinde psikolojik, çevresel, endokrin ve nörobiyolojik faktörlerin etkili olduğu gösterilmiştir. Çok değişkenli ve karmaşık bu etyoloji kanıta dayalı değildir (2). Yaşam boyu PE ile edinsel PE arasında etyolojik açıdan fark olduğu speküle edilebilir (2). Yaşam boyu PE için kesitsel çalışmalar ve deneysel çalışmalar genetik bir predispozisyonu da işaret etmektedir (2). Ancak etyopatogeneze yönelik asıl araştırmalar serotonerjik sistemin santral ve presinaptik katkısının fark edilmesi ile başlamıştır (1). Oysa edinsel PE için performans anksiyetesi, psikolojik ve ilişki kaynaklı problemler, prostatit, hipertiroidizm ve ilaç kullanımlarına yönelik görüşler bildirilmiştir (2). PE nin tedavisinde de tanım ve etyolojideki belirsizliğin izlerini görmek mümkündür. Tarihsel olarak önceleri PE nin psikosomatik yönü nedeniyle, davranış ya da seks terapisi ve bilişsel tedavi gibi yöntemler yaygın olarak kullanılmıştır (14). Psikoseksüel davranışsal yöntemlerin başarısının %45-65 gibi yüksek başarı oranları olduğu ancak etkinliğinin uzun sürmediği belirtilmektedir. Yapılan bir çalışmada 3 yıl takip edilen ve davranışsal tedavi uygulanan hastaların %75 inde ilerleme kaydedilmediği gösterilmiştir (15). Topikal anestezikler ile glandüler duyarlığın azaltılması yaklaşımı da ilk kez 1940 lı yıllarda yayımlanmıştır (16,17,18). Prilokain / Lidokain krem lisanssız olarak halen yaygın kullanılmaktadır. Aerosol anestezik sprey de PE nin birinci basamak tedavisinde lisanssız olarak kullanılmakta olup, yapılan bir çalışmada plaseboya göre İELT yi 8 kat arttırdığı gösterilmiştir. PE tedavisinde lisans almayı beklemektedir (17). Bu lokal anestezik ajanlar isteğe bağlı olarak kullanımı açısından ideal gözükse de başta genital uyuşukluk, hissizlik, erektil disfonksiyon olmak üzere hasta ve partneri açısından birçok sakıncaları vardır (14). Farmakolojik olarak ayrıca fosfodiesteraz tip 5 inhibitörleri, bazı narkotik ajanlar, klomipramin ve alfa blokerlerde araştırılan ve üzerinde fikir birliği oluşmamış seçeneklerdir (19,20,21). Fosfodiesteraz tip 5 inhibitörlerinin erektil disfonksiyon tedavisindeki başarısına rağmen, PE de tek başına kullanımını destekleyen sınırlı veri bulunmaktadır. Sildenafil ile değerlendirilen tek randomize, plasebo-kontrollü, çift-kör çok merkezli bir çalışmada IELT de 2.6 kat artış saptanmış ancak bu istatistiksel olarak plaseboya göre anlamlı bulunmamıştır (22). Aynı hasta grubundan çalışılmış anketlerde ejakülasyon kontrolü, güven ve memnuniyetinde bir iyileşme gösterdiği de tespit edilmiştir. Bu gün için sadece erektil disfonksiyon ve PE birlikteliğinde kullanımı önerilmektedir. Alfa blokerlerin seminal kanalın sempatik tonusunu azaltarak boşalmayı geciktirdiği gösterilmiştir (23). Tramadol santral etkili narkotik bir ajandır, opioid reseptör aktivasyonu, serotonin ve noradrenalinin geri alımını inhibe ederek etkisini gösterir. Her iki grup ilacın PE ye etkinlikleri olmakla beraber kullanımları için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Şu anda klinik uygulamaları tavsiye edilmemektedir (24). Asıl devrim antidepresan olarak kullanılan serotonin geri alım inhibitörlerinin ejakülasyona yönelik yan etkilerinin fark edilmesi ile yaşanmıştır (1). Nörobiyolojinin aydınlanmasına da imkan veren bu gelişme uzun yıllar bu ilaçların endikasyon dışı olarak kullanılmasına yol açmıştır. Bu ilaçlar içerisinde özellikle selektif serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) grubu ilaçlar prematür ejakülasyon tedavisinde yoğun olarak kullanılmaktadır (25). Benzer mekanizmayla etki eden SSRI lar sitalopram, fluoksetin, fluvoksamin, paroksetin ve sertralindir. Sistematik bir derleme ve meta-analiz temelinde, SSRI ların IELT geometrik ortalamasını kat arttırdığı görülmüştür. Ayrıca paroksetinin, fluoksetin, klomipramin ve sertralinden üstün olduğu saptanmıştır (26). Boşalma kontrolünün supraspinal seviyede sinirsel kontrol altında olduğu ve serotonin (5-hidroksitriptamin, 5-HT) nörotransmitterinin rol oynadığı bilinmektedir. PE patofizyolojisinde rol alan en az 3 serotonin alt reseptörlerinin (5-HT1a, 5-HT1b, 5-HT2c) mekanizması oldukça karmaşıktır (27). Şu an kabul edilen görüş 5HT1b ve 5HT2c reseptörlerinin aktivasyonunun ejakülasyonu geciktirdiği, 5HT1a reseptör aktivasyonunun ejakülasyonu aktive ettiği yönündedir. PE nin 5-HT1a reseptörlerinde aşırı duyarlılık ve 5-HT2c reseptörlerin duyarlılığında azalma ile ilişkili olduğu gösterilmiştir (28). Son zamanlarda PE için potansiyel bir genetik temelli araştırma ilgi odağı olmuştur (29). Bir serotonin taşıyıcı geninin (5-HTT) polimorfizminin, SSRI tedavisine yanıt ile ilişkili olabileceği kabul edilmektedir (30). Bu ilaçlar, 5-HT taşıyıcılar tarafından serotoninin aksonal geri emilimini bloke etmektedirler, böylece 5-HT nörotransmisyonu artmakta ve postsinaptik membrandaki 5-HT2c reseptörleri uyarılmakta ve ejakülasyon gecikmektedir (2). Ejakülasyon gecikmesi SSRI grubu (dapoksetin hariç) 96

15 Derleme ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI ilaç alındıktan birkaç gün sonra başlar, fakat 1-2 hafta sonra daha belirgin hale gelir ve sürekli kullanımda birkaç yıl sürebilir. Ancak etkinlik birkaç yıl muhafaza edilse bile ilaca karşı duyarlılıkta azalma 6 ay ile 12 ay arasında gelişebilir (19). SSRI ların sık görülen yan etkileri arasında bitkinlik, sersemleme hissi, esneme, bulantı, kusma, ağız kuruluğu, ishal ve terleme vardır; bunlar sıklıkla hafiftir ve 2-3 hafta içinde tedricen iyileşirler (19). Libido azalması, anorgazmi, anejakülasyon ve erektil disfonksiyon da bildirilmiştir. Yukarıdaki farmakolojik ajanlar arasında etkinliğine rağmen yan etkileri nedeniyle SSRI ların kullanımı sınırlı kalmıştır. Yan etki dışında, bu tedavi seçeneğinin onaylanmamış olması ve antidepresan olarak bilinmesi bazı hastalarda güvensizlik ve korkuya yol açarak nihayetinde %30 olguda ilaç bırakılması bildirilmiştir (2). PE tedavisinde kullanılacak ideal ilaçlar kısa etki süresine sahip olmalıdır, uzun süreli kullanım olmadan her ilaç alımında aynı klinik etki elde edilmelidir ve yan etki oranı az olmalıdır (31). Hızlı emilmelidir ve hızla pik plazma seviyesine ulaşmalıdır. Aynı şekilde hızla elimine edilmeli ve birikmemelidir (1). Bu özellikler, PE ilacının istendiğinde kullanılmasına olanak sağlayacaktır. Böyle bir arayışın sonucunda ulaşılan dapoksetin ait olduğu SSRI grubundan famakokinetik ve farmakodinamik farklılığından dolayı tercih sebebi olmuştur. Dapoksetin Dapoksetin, PE tedavisine özgü geliştirilmiş SSRI grubundan bir ilaçtır. Oysa PE tedavisinde yakın zamanda kullanılan ve halen kullanılmakta olan SSRI (dapoksetin hariç) grubu ilaçlar ilaç yan etkisinden faydalanılarak endikasyonsuz kullanılmaktadır (14,26). Dapoksetin bu amaç için geliştirilmiş farklı bir farmakolojik profile sahiptir ve isteğe bağlı dozaj için uygun hale getirilen özelliklere sahiptir (32). Dapoksetin PE için oral tedavi olarak tasarlanmış güçlü bir SSRI dır. Hızlı bir şekilde 1,5 saatlik bir Tmax ile emilir maksimum plazma düzeyine yaklaşık 1 saatte ulaşır. Yarılanma ömrü ortalama 30 dk olan bu ajan çok çabuk elimine olmaktadır (33). Dapoksetin ve diğer SSRI ların farmakokinetik profillerindeki farklılık şu şekilde özetlenebilir: -Diğer SSRI larda kararlı durum konsantrasyonuna ulaşmak için geçen süre birkaç gün ya da hafta sürebilir ancak dapoksetin hızla, oral uygulamayı takiben emilir (34). -Dapoksetin 30 mg veya 60 mg doz kullanımında doruk plazma düzeylerine yaklaşık 1 saat içinde ulaşılır (35,36). -Dapoksetin hızlı elimine edilir; başlangıç yarı ömrü her iki doz için (30mg, 60mg) yaklaşık 1.4 saat iken diğer SSRI larda yaklaşık 4.21 saat olmaktadır (34). -Dapoksetin 60 mg doz için 21.9 saat ve 30 mg doz için 18.7 saatlik bir terminal yarı ömrüne sahiptir (35). -Dapoksetinin birden fazla doz alımında farmakokinetiği değişmez ve önemli ölçüde vücutta birikmesi beklenmez (35). Faz II çalışmalarda başlangıçta 30 mg için en uygun doz tespiti yapılmış ancak gerekirse 60 mg (önerilen en yüksek doz) kullanılabileceği önerilmiştir. Farmakodinamik çalışmalarda dapoksetinin cinsel ilişkiden 1-3 saat önce alınmasının en uygun zaman olduğu belirtilmektedir (37). Dapoksetin için klinik kanıtların alındığı çalışmalar PE nin kanıta dayalı tanımının öncesindeki döneme aittir ve DSM-IV-TR kriterlerine göre düzenlenmiştir (1). Ancak olguların %58 i ISSM nin yaşam boyu PE kriterleri ile örtüşmektedir (2). IELT ve valide bir ölçek olan PEP: Premature Ejaculation Profile (PEP), hastanın PE derecesindeki değişimi yorumladığı çalışma başlangıcı ile karşılaştırdığınızda PE sorununuzu nasıl tarif ederdiniz: çok daha kötü, daha kötü, biraz daha kötü, değişiklik yok, biraz daha iyi, daha iyi ve çok daha iyi sorusuna verilen cevaptır. Bunlardan yegane ölçülebilen olanı IELT sonuçlarıdır. ISSM nin tanımından önceki çoğu mevcut çalışmada 2 dakika kriteri esas alınmıştır. Ortalama IELT değeri tüm olgularda her iki doz ile de (30 ve 60 mg) plasebodan anlamlı ölçüde daha fazla bir yükselme göstermiştir. Hatta abartma riski taşıyan aritmetik ortalamaya kıyasla geometrik ortalamanın daha konservatif olacağı düşüncesiyle yapılan değerlendirmelerde de bu sonuç teyit edilmiştir. IELT nin çok kısa olduğu gruplarda da (1 dakikanın ve 30 saniyenin altında) dapoksetin etkin bir şekilde IELT seviyesini arttırmıştır. Bu parametrenin değerlendirmesinde önerilen standart, IELT geometrik ortalamasının çalışma sonunda bazal değerlerin kaç katına çıktığıdır (2). Dapoksetin ile 1958 hastayı kapsayan iki, çift-kör, randomize, kontrollü çalışmaların entegre analizi yayımlandı (38). Dapoksetin 30 mg ve 60 mg ın plaseboya nazaran IELT yi anlamlı derecede daha fazla arttırdığı gösterilmiştir. 30 mg ve 60 mg doz gruplarındaki hastaların sırasıyla %51 97

16 ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Derleme ve %58 inde ejakülasyon kontrolünün iyileştiği bildirilmiştir. Her iki dapoksetin dozu da ilk dozdan itibaren etkin olmuştur. Bu iki çalışmanın alt analizinde cinsel ilişkide kontrol ve tatmin duygusu bakımından iki derece ya da daha fazla artış (en kötüden en iyiye 1 den 5 e derecelenmiş) olan erkeklerin oranı dapoksetin 30 mg ve 60 mg ile sırasıyla %36.3 ve %44.5 plasebo ile %15 olmuştur (39). Yine Hellstrom ve arkadaşları prematür ejakülasyonu olan ve yaşları yıl arasında değişen 130 erkek hastaya 2 hafta boyunca 60 mg ve 100 mg dapoksetin vererek IELT de plaseboya göre anlamlı düzelmeler elde ettiklerini bildirmişlerdir(40). Dapoksetin ve paroksetinin karşılaştırıldığı 340 erkeğin dahil edildiği bir çalışmada hastalar 3 gruba ayrılarak 3 ay süreyle 60 mg dapoksetin, 20 mg paroksetin ve plasebo verilmiştir. IELT dapoksetin alan grupta 38 sn den 179 sn ye, paroksetin alan grupta 31 sn den 370 sn ye ve plasebo alan grupta 34 sn den 55 sn ye artmıştır. Dapoksetinin paroksetine göre daha az ve plaseboya göre daha fazla etkin olduğu bulunmuştur (41). Dapoksetini PE tedavisinde IELT baz alınarak inceleyen yedi çalışma yakın zamanda yayımlanmıştır. Kronometre ile ölçümle 9 ile 24 hafta arasında değişen sürede çalışılmış ve ortalama IELT değerleri ortaya konulmuştur. Dapoksetin 30 mg ya da 60 mg ile tedavi edilen grupta plaseboya oranla İELT nin tüm olgularda arttığı ve PE de iyileşme sağladığı görülmüştür. Kanıta dayalı yedi çalışmadan biri olan McMahon ve arkadaşlarının 1067 kişiyi kapsayan ve 12 hafta izlenen çift kör randomize kontrollü çalışmasında,dapoksetin verilen grupta başlangıç dozundan sonra IELT de anlamlı artış olduğu gösterilmiştir. Dapoksetin 30 mg (1.1 [0.45] -2.7 [2.68] dakika), 60 mg (1.1 [0.48] 3.0 [3.19] dakika) ve plasebo (1.0 [0.47] -1.8 [1.71]; P < 0.001) bulunmuştur (42). Dapoksetin ile fosfodiesteraz tip 5 inhibitörlerinin birlikte kullanılması ile ilgili tadalafil 20 mg ve sildenafil 100 mg ile yapılan çalışmada önemli bir etkileşim görülmemiştir (43). Yan etki profili açısından tipik olarak gastrointestinal sistem ve santral sinir sistemi yan etkileri gözlenir. Bulantı, diyare, baş ağrısı, baş dönmesi, uyku hali, uykusuzluk, halsizlik ve nazofarenjit en sık rastlanılan yan etkilerdir. Klasik SSRI (antideprasan) aksine dapoksetinin cinsel işlev bozukluğu yan etkisi daha düşüktür. Tüm yan etkiler doz bağımlıdır ve farmakokinetik profil ile uyumlu olarak 1.3 saat (pik seviye süresi) başlayıp 1.5 saat sürer ve hafif orta şiddettedir. Tedaviyi bırakma oranları plasebo, 30mg gereğinde, 60mg gereğinde, 60mg günlük için %1, %3,5, %8,8 ve %10 dur (2).Gereğinde kullanım ile kronik serotonerjik uyarılmanın olmaması, serotonin reseptör duyarsızlaşmasını ve postsinaptik serotonin reseptörlerinin downregülasyonunu önlemektedir. Elektrofizyolojik ve hemodinamik olarak kardiyovasküler bir risk oluşturmaz. QT/QTc aralığını uzatmaz. Beş olguda gözlenen senkop, vazovagal tabiattadır ve dozdan 3 saat sonra gözlenir, genellikle ilk doz sonrasında bildirilmiştir ve ortostatik manevralar veya damar içienjeksiyon gibi girişimlerle ilişkili bulunmuştur. Bu anlamda vazovagal (nörokardiyojenik) senkop ile ilişkili olabileceği söylenebilir. Nörokognitif güvenlik açısından, depresyon tedavisinde kullanılan SSRI grubu ilaçların anksiyete, hipomani, akathizi ve mood değişikliği riskleri hatta genç popülasyonda artmış intihar girişimi riski bildirilmekle beraber dapoksetin in nörokognitif yan etkileri bildirilmemiştir (2). Herhangi bir ilaç etkileşimi de bildirilmemiştir. Alkol, alfa adrenerjik bloker ya da Fosfodiesteraz tip 5 inhibitörü ile birlikte kullanımında farmakokinetiğinde bir değişiklik gözlenmemiştir. Dapoksetinin kullanımı üzerine yayınlanan hiçbir sağlık ekonomisi çalışması bulunmamaktadır. Dapoksetinin ekonomik maliyeti yerel sağlık yapısı, para birimi ve alternatif tedavi maliyetlerine göre değişmekle beraber ajanın onaylandığı tüm ülkelerde ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Sonuç Dapoksetin (PriligyTM, Johnson and Johnson, Raritan, NJ) yaş arası erkeklerde erken boşalma tedavisinde (PE) kullanılan özel olarak formüle edilmiş lisanslı ilk ve tek üründür. Dapoksetinin kendine özgü bir farmakolojik yapısı vardır, bu durum hasta için büyük kolaylık ve esneklik sağlayan isteğe bağlı dozaj için idealdir. Bugüne kadar yayımlanan klinik kanıt dapoksetin 30 mg ya da 60 mg kullanımı İELT de anlamlı artış sağlamıştır. Dapoksetin PE için umut verici bir tedavi seçeneğidir ve kullanımı hasta cinsel yaşamının kaliteli olmasını sağlamaktadır (44). Şu anda dapoksetin toplam 10 ülkede lisanslı ilaç olarak PE tedavisinde kullanılmaktadır. Bunlar arasında Avrupa (İsveç, Avusturya, Finlandiya, Almanya, İtalya ve Portekiz), Meksika, Güney Kore ve Yeni Zelanda bulunmaktadır (32,45). Oral dapoksetin PE şikayeti olan yaş arası erkek- 98

17 Derleme ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI lerin tedavisinde endikedir. Önerilen başlangıç dozu cinsel ilişkiden (24 saatte bir en fazla doz frekansı ile) 1-3 saat önce 30 mg (su ile uygulanan) dir. Doz etkinliği ve hasta toleransına göre 60 mg ye (önerilen en yüksek doz) yükseltilebilir. Her film kaplı tablet 30 mg ya da 60 mg dapoksetin hidroklorür içerir. Aç veya tok karına kullanılabilir. Dapoksetin şiddetli karaciğer yetmezliği olan erkeklerde ve güçlü sitokrom P450 3A4 inhibitörleri (örn; ketokonazol, ritonavir, telitromisin), tiyoridazin, monoaminoksidaz inhibitörleri, serotonin geri alım inhibitörleri (örneğin; SSRI, serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörleri, trisiklik antidepresanlar) veya serotonerjik etkileri olan (örneğin; Hypericum ) diğer bitkisel / tıbbi ürünler ile beraber kullanımı kontrendikedir. Dapoksetin ağır böbrek yetmezliklerinde tavsiye edilmez ancak hafif ve orta şiddetli böbrek yetmezliklerinde kullanılabilir. Dapoksetin alırken alkol ve keyif amaçlı alınan uyuşturuculardan kaçınılmalıdır. (Yukarıdaki bilgiler ürün prospektüsünden alıntıdır*) Kaynaklar 1. McCarty Ej, Dinsmore WW: Dapoxetine: an evidence-based review of its effectiveness in treatment of premature ejaculation. CoreEvidence, 2012, 7: McMahon CG: Dapoxetine: a new option in the medical management of premature ejaculation. Ther Adv Urol, 2012, 4(5): Laumann EO, Nicolosi A, Glasser DB, et al; GSSAB Investigators Group. Sexual problems among women and men aged y: prevalence and correlates identified in the Global Study of Sexual Attitudes and Behaviors. Int J Impot Res 2005 Jan-Feb;17(1): nlm.nih.gov/pubmed/ Laumann EO, Paik A, Rosen RC. Sexual dysfunction in the United States: prevalence and predictors. JAMA 1999 Feb;281(6): ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/ Porst H, Montorsi F, Rosen RC, et al. The Premature Ejaculation Prevalence and Attitudes (PEPA) survey: prevalence, comorbidities, and Professional help-seeking. EurUrol 2007 Mar;51(5):816-23;discussion 824.http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/ American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-DSM III. 3rd edition. Washington DC: APA; AmericanPsychiatricAssociation. Diagnosticand Statistical Manual of Mental Disorders-DSM IV-TR. 4th edition revised. Washington DC: APA; International Classification of Diseases and Related Health Problems. 10th Ed. Geneva, World Health Organization, McMahon CG, Althof SE, Waldinger MD, et al. An evidence-based definition of lifelong premature ejaculation: report of the International Society for Sexual Medicine (ISSM) ad hoc committee for the definition of premature ejaculation. J Sex Med 2008 Jul;5(7): Waldinger MD, Hengeveld MW, Zwinderman AH. Paroxetine treatment of premature ejaculation: a doubleblind, randomized, placebo controlled study. Am J Psychiatry 1994;151: Godpodinoff ML. Premature ejaculation: clinical subgroups and etiology. J Sex Marital Ther 1989 Summer;15(2): ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/ Waldinger MD, Schweitzer DH. Changing paradigms from a historical DSM-III and DSM-IV view toward an evidence-based definition of premature ejaculation. Part II-proposals for DSM-V and ICD- 11. J Sex Med 2006 Jul;3(4): pubmed/ Waldinger MD. Premature ejaculation: state of the art. Urol Clin North Am 2007 Nov;34(4):591-9,vii-viii.http://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/ Hellstrom WJ. Emerging treatments for premature ejaculation: focus on dapoxetine. Neuropsychiatr Dis Treat. 2009;5: Hawton K, Catalan J, Martin P, Fagg J. Long-term outcome of sex therapy. Behav Res Ther 24: , Morales A: Evolving therapeutic strategies for premature ejaculation: the search for on-demand treatment topical versus systemic. Can UrolAssoc J, (5): Busato W, Galindo CC. Topical anaesthetic use for treating premature ejaculation: a double-blind, randomized, placebo-controlled study. BJUInt. 2004;93(7): Morales A, Barada J, Wyllie MG. A review of the current status of topical treatments for premature ejaculation. BJU Int. 2007;100(3): Waldinger MD. Premature ejaculation: definition and drug treatment. Drugs 2007;67(4): pubmed/ Giuliano F, Hellstrom WJ. The pharmacological treatment of premature ejaculation. BJU Int 2008;102: Chen J, Keren-Paz G, Bar-Yosef Y, Matzkin H. The role of phosphodiesterase type 5 inhibitors in the management of prematüre ejaculation: a critical analysis of basic science and clinical data. EurUrol 2007;52: McMahon CG, Stuckey BG, Anderson M, et al. Efficacy of sildenafil citrate (Viagra) in men with premature ejaculation. J SexMed. 2005;2(3): Hsieh JT, Chang HC, Law HS, et al. Invivo evaluation of serotonergic agents and alpha-adrenergic blockers on premature ejaculation by inhibiting the seminal vesicle pressure response to electrical nevre stimulation. Br J Urol 1998 Aug;82(2): gov/pubmed/ Lue TF, Giuliano F, Montorsi F, et al. Summary of the recommendations on sexual dysfunctions inmen. J SexMed 2004 Jul;1(1): Choi HK, Xin ZC, Choi YD, Lee WH, Mah SY, Kim DK. Safety and efficacy Study with various doses of SS-cream in patients with premature ejaculation in a double-blind, randomized, placebo controlled clinical study. Int J ImpotRes 11: , Waldinger MD, Zwinderman AH, Schweitzer DH, et al. Relevance of methodological design for the interpretation of efficacy of drug treatment of premature ejaculation: a systematic review and meta analysis. Int J ImpotRes 2004 Aug;16(4): nih.gov/pubmed/ Patel K, Hellstrom WJ. Central regulation of ejaculation and the therapeutic role of serotonergic agents in prematüre ejaculation. CurrOpinInvestigDrugs. 2009;10(7): [PubMed] 28. Waldinger MD, Berendsen HH, Blok BF, Olivier B, Holstege G. Premature ejaculation and serotoninergic antidepressants-induced delayed ejaculation: the involvement of the serotonergic system. Behav Brain Res 1998;92: Jern P, Santtila P, Johansson A, et al. Evidence for a genetic etiology to ejaculatory dysfunction.int J ImpotRes.2009;21(1):62 67.[PubMed] 30. Safarinejad MR. Analysis of association between the 5-HTTLPR and STin2 polymorphisms in the serotonin-transporter gene and clinical response to a selective serotonin reuptake inhibitor (sertraline) in patients with premature ejaculation. BJU Int.2010;105(1): [PubMed] 31. Sharlip I. Diagnosis and treatment of premature ejaculation: the physician s perspective. J Sex Med 2005;2(Suppl 2): Feige AM, Pinsky MR, Hellstrom WJ. Dapoxetine for premature ejaculation. ClinPharmacolTher. 2011;89(1): Andersson KE, Mulhall JP, Wyllie MG. Pharmacokinetic and pharmacodynamic features of dapoxetine, a novel drug for on-demand treatment treatment of premature ejaculation. BJU Int 2006;97: Hiemke C, Härtter S. Pharmacokinetics of selective serotonin reuptake 99

18 ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Derleme inhibitors. PharmacolTher. 2000;85(1): Modi NB, Dresser MJ, Simon M, Lin D, Desai D, Gupta S. Single- and multiple-dose pharmacokinetics of dapoxetine hydrochloride, a novel agent for the treatment of premature ejaculation. J ClinPharmac ol.2006;46(3): Thyssen A, Sharma O, Tianmei S, et al. Pharmacokinetics of dapoxetine hydrochloride in healthy Chinese, Japanese, and Caucasian men. J ClinPharmacol. 2010;50(12): Lakemedelsverket Medical Products Agency. Public assessment report: scientific discussion: Priligy dapoxetine hydrochloride film coated tablets, 30 and 60 mg; December Available at: tablet.pdf. AccessedNovember 6, Pryor JL, Althof SE, Steidle C, et al; Dapoxetine Study Group. Efficacy and tolerability of dapoxetine in treatment of prematüre ejaculation: an integrated analysis of two double-blind, randomised controlled trials. Lancet 2006 Sep;368(9539): gov/pubmed/ Shabsigh R, Patrick DL, Rowland DL, et al. Perceived control over ejaculation is central to treatment benefit in men with premature ejaculation: results from phase III trials with dapoxetine. BJU Int 2008 Sep;102(7):824-8.http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/ Hellstrom W, Gittelman M, Althof S, Ho KF, Kell S. Dapoxetine HCl for the treatment of premature ejaculation: A phase II, randomised, double-blind, placebo-controlled study. J Sex Med 2004: Safarinejad MR. Comparison of dapoxetine versus paroxetine in patients with premature ejaculation: a double-blind, placebo-controlled, fixeddose, randomized study. Clin Neuropharmacol 2006;29: McMahon C, Kim SW, Park NC, et al; Dapoxetine 3003 Study Investigators. Treatment of premature ejaculation in the Asia-Pacific region:results from a phase III double-blind, parallel-group study of dapoxetine. J SexMed. 2010;7(1 Pt 1): Dresser MJ, Desai D, Gidwani S. Dapoxetine, a novel treatment for prematüre ejaculation does not have pharmacokinetic interactions with phosphodiesterase-5 inhibitors. Int J Impot Res. 2006;18: McCarty EJ, Dinsmore WW. Premature ejaculation: treatment update. Int J STD AIDS. 2010;21(2): McMahon CG. Dapoxetine for premature ejaculation. Expert Opin Pharmacother. 2010;11(10):

19 Güncel Makale Özeti ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Primer prematür ejakulasyonu olan hastalarda sertralin ve davranış terapisinin semen analizi üzerine olan etkilerinin karşılaştırılması Akasheh G, Sirati L, Noshad Kamran AR, Sepehrmanesh Z. Urology 2014; 83: Primer prematür ejakülasyon (PE), cinsel ilişkinin her zaman ya da neredeyse her zaman, tüm kadınlarla ya da neredeyse hepsiyle 1 dakika sürmesi ve hayat boyu devam etmesidir. PE, en sık görülen erkek cinsel işlev bozukluğudur. Prevalansı %20-30 arasında değişmektedir. Müslümanlarda ve Asyalılarda daha sık görülmektedir. Etiyolojisi net olarak bilinmediği için standart bir tedavisi bulunmamaktadır. Selektif serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) gibi medikal tedavilerin yanı sıra davranış terapisi gibi tedavi seçenekleri bulunmaktadır. PE de davranış terapisinin birincil amacı hastanın ejakulasyon/orgazm öncesi hissi anlamasını sağlamak, ikincil amacı ise cinsel güveni artırarak partnerler arasında iletişimi kuvvetlendirmektir. Davranış terapisi %45- %65 oranında olumlu sonuçlar sağlamakla birlikte etkisi kısa süreli olmaktadır. PE için kullanılan ilaç tedavilerinin başında SSRI lar gelmektedir. Sertralin, SSRI grubu, etkin ve sık kullanılan bir ilaçtır. Bu ilaçların; bulantı, terleme, azalmış kemik mineral dansitesi, libido azalması, ereksiyon güçlüğü gibi yan etkilerinin dışında sperm taşınmasını yavaşlattıkları için sperm kalitesinde bozulma yapmaları beklenen bir durumdur. Bu çalışmaya primer prematür ejakülasyonu olan yaş arası 60 hasta dahil edilmiştir. Ortalama hasta yaşı 24.8 dir. Hastalar ilk grup (n=30) 3 ay süreyle Sertralin tedavisi alanlar; ikinci grup (n=30) ise davranış terapisi (sıkma, dur-başlat) alanlar olarak iki gruba ayrılmışlardır. Her iki grupta bulunan hastalardan çalışma öncesinde ve son- rasında semen örnekleri alınmıştır. İki grup arasında yaş, boy, kilo ve vücut kitle indeksi arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Sertralin grubunda; sperm konsantrasyonları ve normal sperm morfolojisinin yüzdeleri anlamlı düşüş gösterirken, DNA fragmantasyon yüzdeleri artmıştır. Bu grupta semen hacmi ve hareketli sperm yüzdesi açısından tedavi öncesi ile farklılık saptanmamıştır. Davranış terapisi grubunda semen analizi sonuçları arasında tedavi öncesinde ve sonrasında farklılık görülmemiştir. Bu çalışma PE tanılı hastalarda özellikle sertralinin semen parametreleri üzerine etkisini araştıran ve bu verileri davranış terapisi ile kıyaslayan ilk çalışmadır. Daha önce farklı SSRI grubu ilaçlarla yapılan çalışmalarda olduğu gibi bu çalışmada da SSRI ların semen parametrelerini olumsuz etkilediği gösterilmiştir. PE nin prevalansının yüksek olduğu göz önüne alındığında SSRI tedavisinin yan etkileri ve fertiliteye olası olumsuz etkileri önem kazanmaktadır. Bu çalışmada davranış terapisinin semen parametreleri üzerine olumsuz etkisi olmadığı gösterilmiştir. SSRI grubu ilaçların fertilite üzerine etkilerinin yeni çalışmalar ile değerlendirilmesi, hastaların mevcut veriler ışığında bilgilendirilmesi gerekmektedir. Çeviri Dr. Ersin Köseoğlu 1, Dr. Melih Balcı 1, Prof. Dr. Ali Atan 2 1 Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği 2 Karabük Üniversitesi Tıp Fak. Üroloji AD 101

20 ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Güncel Makale Özeti Akut faz Peyronie hastalığının traksiyon cihazıyla tedavisi: USG korelasyonlu non-randomize prospektif kontrollü bir çalışma Martinez-Salamanca J.I., Egui A., Moncada I, et al. Journal of Sexual Medicine 2014; 11: Peyronie hastalığı genellikle mikro travmayı takiben tunika albugineanın fibrotik iyileşmesiyle karakterize ve peniste kurvatür, kısalma, incelmenin yanında erektil disfonksiyon ve ağrı şikayetlerine sebep olabilen kronik iltihabi bir hastalıktır. Cerrahi, etkin bir tedavi yöntemi olmasına rağmen sadece kronik fazda (>12 ay stabil seyreden) ve cinsel birleşmeye engel kurvatür varlığında endikasyonu vardır. Son yıllarda akut fazda penil traksiyon terapisi gündeme gelmiş olup bu çalışmada traksiyon terapisinin etkinliği ve güvenilirliği değerlendirilmiştir Ocak Ekim arasında akut faz peyronie hastalığı olanlara (progresif penil kurvatür >150 ve/veya son on iki aydır flask, ereksiyon halinde ağrısı olan hastalar) PTT (penil traksiyon terapisi) önerilmiş ve kabul etmeyen hastalar kontrol grubuna dahil edilmiştir. Çalışmaya konjenital penil kurvatür, geçirilmiş penil cerrahi, eşzamanlı oral tedavi alan, intralezyoner terapi alan, stabil faz hastalığı olan, 12 aydan uzun süreli semptomatik hastalık öyküsü olanlar dahil edilmemiştir. Bu kriterleri karşılayan 110 hastaya PTT önerilmiş, 63 hasta PED yi (penis büyütücü alet) kabul etmiş (%57,3), 47 si kabul etmemiştir (%42,7). Kabul edenlerden 8 i kabul etmeyenlerden 6 sı çeşitli sebeplerle çalışmanın dışında kalmıştır. Hastalara PED yi günde 6-9 saat kullanmaları, uykuda kullanmamaları, her iki saatte bir glans iskemisini önlemek için 30 dk çıkarmaları önerilerek 9 ay bu tedavi uygulanmıştır. Hastalar tedavi öncesi ve sonrası 1, 3, 6 ve 9. ayda kurvatürün goniometrik olarak ölçülmesi, mid-şaft flask penis çevresi, pubis-glans gergin haldeki penis uzunluğu, ağrı için vizüel analog scala (VAS), IIEF, Erection Hardness Scala (EHS), Seksüel Encounter Profil Question 2 (SEP2), penil USG ile plak ölçümü parametreleri karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda PED kullanarak çalışmayı tamam- layan 55 hastanın ortalama kurvatürü 330 den 6. ayda 150 ye; 9. ayda 130 ye gerilemiş (ort. 200). VAS 5.5 ten 2.5 e gerilemiş ve EF-IIEF skoru anlamlı olarak iyileşmiştir. Penil uzunluk ortalama 12.4 ten 6. ayda 13.7 ye 9. ayda 13.9 a yükselmiş, penis çevresi ortalama 9.5 cm den 6 ayın sonunda ortalama 10.3 e, 9 ayın sonunda 10.4 e yükselmiştir. İlk başta 34 hasta (%62) ağrılı ereksiyon ve kurvatür sebebiyle vajene penetre olamamasına rağmen bu oran çalışma sonunda 11 hastaya (%20) gerilemiştir. Böylece %42 hasta cerrahiden korunmuştur. Bu hastaların 8 ine <450 kurvatür olup plikasyon yapılmış; 3 üne >450 kurvatür olup 2 hastaya perikard greftlemesi, 1 hastaya penil protez implantasyonu uygulanmıştır. Cerrahiye giden hastaların tümü PED yi ortalama 6 saatten az kullanmıştır. Terapi almayan grupta 9. ayda kurvatür ortalama 290 den 520 ye yükselmiş gerilmiş flask penis uzunluğu 6.ayda 14.5 cm den 11.9 cm ye gerilemiştir. VAS skoru 6. ayda 6.0 dan 8.4 e yükselmişken 9. ayda ise 6.5 e gerilemiştir. Bu olgularda ilerleyen kontrollerde daha kötü EF- IIEF ve EHS skorları kaydedilmiştir. Çalışma sonunda penetrasyon yapamayanların yüzdesi artmış (%73 ten %85 e) bulunmuştur. Toplam 11 hastada cerrahiye ihtiyaç doğarken bunların 7 sine plikasyon; 4 üne ise greftleme prosedürü uygulanmıştır. PED alan olguların 41 inin ultrasonografisinde plak tespit edilmiştir (%80.4). Bu oran 6. ayda 21 e (%41.2) gerilemiştir. Kalsifiye plağı olan hastaların sayısı değişmemesine rağmen grade 1 olanların yüzdesi artmışken grade 2-3 olanların yüzdesi azalmıştır. Bu sonuçlara göre akut faz peyronie hastalığında PED ile tedavi edilen 55 hasta ve tedavi edilmeyen 41 hasta ile yapılan prospektif klinik çalışmanın sonucunda PED nin bu hastalıkta etkin ve güvenli bir tedavi olduğu gösterilmiştir. PED nin kurvatürü <450, VAS>5, <3 ay tanılı, <45 yaş, USG de plakları olmayan hastalarda daha etkin olduğu gö- 102

Prematür ejakülasyon: Yeni tanım ve güncel tedavide dapoksetinin yeri

Prematür ejakülasyon: Yeni tanım ve güncel tedavide dapoksetinin yeri Türk Üroloji Dergisi - Turkish Journal of Urology 2010;36(2):149-154 149 Androloji / Andrology Derleme / Review Prematür ejakülasyon: Yeni tanım ve güncel tedavide dapoksetinin yeri Premature ejaculation:

Detaylı

Prematür Ejakülasyonda Tedavi. Dr. Atilla Arıdoğan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Adana

Prematür Ejakülasyonda Tedavi. Dr. Atilla Arıdoğan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Adana Prematür Ejakülasyonda Tedavi Dr. Atilla Arıdoğan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Adana PREMATÜR EJAKULASYON Sık görülen bir cinsel disfonksiyon Tanımı? İlaç tedavisinde ulusal

Detaylı

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez Dr. MANSUR DAĞGÜLLİ Epidemiyoloji Memnun edici seksüel performansa izin verecek yeterli ereksiyonu sağlamak ve devam ettirmedeki kalıcı yetersizlik Hem etkilenen kişiler hem de onların partner ve ailelerinin

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü

Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr. Murat TUNCER Sunu planı: ED tanım, prevalans

Detaylı

İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi

İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi Prof. Hv.Tbp. Kd.Alb. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri Kliniği Direktörü-İstanbul 1 Klinik Psikofarmakoloji Bülteni GATA Haydarpaşa Eğitim

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ALZAMED 5 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Donepezil hidroklorür 5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde

Detaylı

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant)

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 1 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 2 Prospektüs 3 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) Steril,apirojen Formülü Beher Zoladex LA Subkütan implant, enjektör içinde, uygulamaya hazır, beyaz

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

Androlojide Cerrahi Tedaviler. Dr.Ateş Kadıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Androloji Bilim Dalı

Androlojide Cerrahi Tedaviler. Dr.Ateş Kadıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Androloji Bilim Dalı Androlojide Cerrahi Tedaviler Dr.Ateş Kadıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Androloji Bilim Dalı Sunu Akışı İnfertilite Cerrahisi Varikoselektomi Vazo-vazostomi Epididimovazostomi Mikro-TESE

Detaylı

ERKEK AÜSS OLGU SUNUMLARI DR.CÜNEYD ÖZKÜRKCÜGİL DR.EMRE AKKUŞ DR.ABDULLAH GEDİK DR.FATİH TARHAN

ERKEK AÜSS OLGU SUNUMLARI DR.CÜNEYD ÖZKÜRKCÜGİL DR.EMRE AKKUŞ DR.ABDULLAH GEDİK DR.FATİH TARHAN ERKEK AÜSS OLGU SUNUMLARI DR.CÜNEYD ÖZKÜRKCÜGİL DR.EMRE AKKUŞ DR.ABDULLAH GEDİK DR.FATİH TARHAN ANTALYA, EKİM 2015 GEÇMİŞTEN BUGÜNE AÜSS TE KONUŞULANLAR BPH ETYOPATOGENEZ: hormonal faktörler, büyüme faktörleri/

Detaylı

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği OP. DR. ÜNSAL ÖZKUVANCI Genel bilgiler Şeker hastalığı bir çok organı etkilediği gibi cinsel fonksiyonları da olumsuz

Detaylı

Erken Boşalma Bilgilendirme Formu

Erken Boşalma Bilgilendirme Formu Erken Boşalma Bilgilendirme Formu Erken boşalma 60 yaş altında erkeklerde en yaygın gözlemlenen cinsel fonksiyon bozukluklarından biri olmakla birlikte, erkek hastalıkları arasında tanı ve tedavi düzeyi

Detaylı

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur.

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Askerî Harekâtlar Sonrası Ortaya Çıkan Olguların Tedavisi Bir asker, tüfeğini

Detaylı

1 Kafkas Üniversitesi Kars 02.11.2007/3 17.04.2014. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü

1 Kafkas Üniversitesi Kars 02.11.2007/3 17.04.2014. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Onay ve karar no 1 Kafkas Üniversitesi Kars 02.11.2007/3 17.04.2014 2 3 4 Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Necmettin Erbakan Üniversitesi

Detaylı

BPH KOMBİNASYON TEDAVİLERİ. Prof. Dr. Murat BOZLU Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı 20 Aralık 2009 - GAZĠANTEP

BPH KOMBİNASYON TEDAVİLERİ. Prof. Dr. Murat BOZLU Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı 20 Aralık 2009 - GAZĠANTEP BPH KOMBİNASYON TEDAVİLERİ Prof. Dr. Murat BOZLU Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı 20 Aralık 2009 - GAZĠANTEP Soru: Lutz PFANNENSTIEL kimdir? A. Jinekolog B. Ürolog C. Genel Cerrah

Detaylı

ONUNCU YILINDA TÜRK GERİATRİ DERGİSİ 1998-2007 Dilek ASLAN, Orhan YILMAZ, Mahir ÖZMEN, Berna ARDA, Canan AKKOÇ, Yeşim GÖKÇE KUTSAL

ONUNCU YILINDA TÜRK GERİATRİ DERGİSİ 1998-2007 Dilek ASLAN, Orhan YILMAZ, Mahir ÖZMEN, Berna ARDA, Canan AKKOÇ, Yeşim GÖKÇE KUTSAL ONUNCU YILINDA TÜRK GERİATRİ DERGİSİ 1998-2007 Dilek ASLAN, Orhan YILMAZ, Mahir ÖZMEN, Berna ARDA, Canan AKKOÇ, Yeşim GÖKÇE KUTSAL Sağlık bilimlerinde süreli yayınlar bilimsel iletişim ortamlarının yaratılmasında

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. TABLO ÜNİVERSİTE Tür ŞEHİR FAKÜLTE/YÜKSOKUL PROGRAM ADI AÇIKLAMA DİL 4 GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ Devlet ANKARA Askeri Tıp Fak. Askeri Tıp Fakültesi Sivil Lise-Erkek MF-3 491,589 470,441 221 17.400 4

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI 1 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) Tıp Fakültesi MF-3 103 103 490,69 504,86 483,72 485,47 ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Fizyoterapi ve Rehabilitasyon MF-3 36 36 397,16 444,53 ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

AKADEMİK YÜKSELTİLMELERDE ULUSAL YAYINLAR NE KADAR ÖNEMLİ?

AKADEMİK YÜKSELTİLMELERDE ULUSAL YAYINLAR NE KADAR ÖNEMLİ? AKADEMİK YÜKSELTİLMELERDE ULUSAL YAYINLAR NE KADAR ÖNEMLİ? Korhan TAVİLOĞLU Resmi verilere göre 1981-2005 yılları arasında Türkiye kaynaklı bilimsel yayın nda 25 kat artış gözlenmiş ve Türkiye kaynaklı

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD Yaşlılarda Psikofarm akoloji Uygulam a Prensipleri Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD ABD > 65 yaş, nüfusun %13 ancak reçete edilen tüm ilaçların % 35 > 70 yaş, hastaneye yatış 1/6 ilaç yan etkisi

Detaylı

Varikoselde en iyi tedavi hangisi? Prof.Dr.Önder YAMAN Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.B.D

Varikoselde en iyi tedavi hangisi? Prof.Dr.Önder YAMAN Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.B.D Varikoselde en iyi tedavi hangisi? Prof.Dr.Önder YAMAN Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.B.D Arena resmi koyalım Sunu Planı Varikosel tanımı ve pato-fizolojisi Varikosel testisi etkiler mi? Varikosel

Detaylı

EN BÜYÜK PUAN PUAN TÜRÜ EN KÜÇÜK PUAN

EN BÜYÜK PUAN PUAN TÜRÜ EN KÜÇÜK PUAN KAMU YÖNETİMİ YEDİTEPE ÜNİV. (İST.) Kamu Yönetimi (Tam Burs) TM- 2 399.70925 405.83489 İSTANBUL ÜNİV. (İST.) Kamu Yönetimi TM- 2 393.22890 433.71128 GAZİ ÜNİV. (ANKARA) Kamu Yönetimi TM- 2 383.63500 429.91429

Detaylı

CİNSEL İŞLEV BOZUKLUKLARI Doç. Dr. Cem İncesu 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi, 5 9 Ekim 2010, İzmir CİNSEL SORUNLAR VE PSİKİYATRİSTLER CİNSEL KAYGI VE KORKULAR Penis/meme boyutlar Vulva/labialar Oral/anal

Detaylı

BPH;BPB; İyi Huylu Prostat Büyümesi; Benign Prostat Hipertrofisi; Prostatizm;

BPH;BPB; İyi Huylu Prostat Büyümesi; Benign Prostat Hipertrofisi; Prostatizm; PROSTAT BPH;BPB; İyi Huylu Prostat Büyümesi; Benign Prostat Hipertrofisi; Prostatizm; İyi huylu prostat büyümesi prostat bezinin iyi huylu büyümesi sonucu ortaya çıkan şikayetlerdir. Prostat bezi mesane

Detaylı

Levosimendanın farmakolojisi

Levosimendanın farmakolojisi Levosimendanın farmakolojisi Prof. Dr. Öner SÜZER Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD 1 Konjestif kalp yetmezliği ve mortalite 2 Kaynak: BM Massie et al, Curr Opin Cardiol 1996

Detaylı

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme Temel farmakoterapi ilkeleri Az sayıda ilaç Daha önce kullanılan veya ailede kullanılan ilaç Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması Psikolojik desteğin de sağlanması Hastayı

Detaylı

Prematür ejakülasyon ve tedavide dapoksetinin yeri

Prematür ejakülasyon ve tedavide dapoksetinin yeri Derleme ERKEK CİNSEL SAĞLIĞI Prematür ejakülasyon ve tedavide dapoksetinin yeri Dr. Mehmet Şirin Ertek, Prof. Dr. Haluk Erol Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD Prematür ejakülasyon (PE)

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. TABLO ÜNİVERSİTE Tür ŞEHİR FAKÜLTE/YÜKSOKUL PROGRAM ADI AÇIKLAMA DİL 4 BAKÜ DEVLET ÜNİVERSİTESİ YDevlet BAKU Filoloji Fak. Azerbaycan Dili ve Edebiyatı TS-2 273,082 232,896 10 301.000 4 BAKÜ SLAVYAN ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Uygulama şekli: Az miktarda su ile seyreltilerek ya da seyreltilmeden yutulmaksızın gargara yapılır.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Uygulama şekli: Az miktarda su ile seyreltilerek ya da seyreltilmeden yutulmaksızın gargara yapılır. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI: DİCLORAL gargara 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her 1 ml 0,74 mg diklofenak (serbest asit şeklinde) içerir. Yardımcı madde(ler): Yardımcı

Detaylı

Prematür Ejakülasyon Tedavisinde Güncel Yaklaş mlar (Current approaches in the treatment of premature ejaculation)

Prematür Ejakülasyon Tedavisinde Güncel Yaklaş mlar (Current approaches in the treatment of premature ejaculation) Yeni T p Dergisi 2015;32:4-9 Derleme Prematür Ejakülasyon Tedavisinde Güncel Yaklaş mlar (Current approaches in the treatment of premature ejaculation) Fatih HIZLI, İsmail SELVİ, Halil BAŞAR Onkoloji Eğitim

Detaylı

2014 Nisan TUS Kadroları (bölüm ismine göre alfabetik sıralı liste)

2014 Nisan TUS Kadroları (bölüm ismine göre alfabetik sıralı liste) 2014 Nisan TUS Kadroları (bölüm ismine göre alfabetik sıralı liste) Abant İzzet Baysal Üniversitesi Acil Tıp 4 K 2 - - Adıyaman Üniversitesi Acil Tıp 4 K 1 - - Adnan Menderes Üniversitesi Acil Tıp 4 K

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

EREKTİL DİSFONKSİYONUN PDE-5 İNHİBİTÖRLERİ İLE TEDAVİSİNDE YENİLİKLER

EREKTİL DİSFONKSİYONUN PDE-5 İNHİBİTÖRLERİ İLE TEDAVİSİNDE YENİLİKLER EREKTİL DİSFONKSİYONUN PDE-5 İNHİBİTÖRLERİ İLE TEDAVİSİNDE YENİLİKLER Doç. Dr. Sezgin GÜVEL Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi cinsel uyarı Endotelyal Hücre (enos) NANC

Detaylı

TÜRK ÜROLOJİ AKADEMİSİ FAALİYETLERİ

TÜRK ÜROLOJİ AKADEMİSİ FAALİYETLERİ FAALİYETLERİ ENDOÜROLOJİ Dr. Burak Turna (Branş Sekreteri) Dr. Eyüp Gümüş Dr. Ahmet Müslümanoğlu Dr. Erdal Apaydın Dr. Yaşar Özgök Dr. Turhan Çaşkurlu Dr. Tibet Erdoğru Dr. Ahmet Tefekli Dr. Fatih Atuğ

Detaylı

Ejakülasyon Fizyolojisi ve Prematür Ejakülasyon Fizyopatolojisi. Dr. Aydın YENİLMEZ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji ABD

Ejakülasyon Fizyolojisi ve Prematür Ejakülasyon Fizyopatolojisi. Dr. Aydın YENİLMEZ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji ABD Ejakülasyon Fizyolojisi ve Prematür Ejakülasyon Fizyopatolojisi Dr. Aydın YENİLMEZ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji ABD Ejakülasyon Tanım: Seminal sıvının üretral meadan dışarı atılmasıdır.

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

2011 TUS İLKBAHAR DÖNEMİ MERKEZİ YERLEŞTİRME SONUÇLARINA GÖRE EN KÜÇÜK VE EN BÜYÜK PUANLAR (GENEL) (SINAV TARİHİ : 15 Mayıs 2011)

2011 TUS İLKBAHAR DÖNEMİ MERKEZİ YERLEŞTİRME SONUÇLARINA GÖRE EN KÜÇÜK VE EN BÜYÜK PUANLAR (GENEL) (SINAV TARİHİ : 15 Mayıs 2011) 1011163 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI K 2 2 0 57.524 57.858 1011196 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI K 1 1 0 59.979 59.979

Detaylı

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Journal of Clinical and Analytical Medicine Acil Tıp El Kitabı Güçlü Aydın, Ümit Kaldırım Opioidler Analjezi bilinç değişikliği yaratmadan ağrının azaltılmasıdır. Akut

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. CASODEX film tablet 28 tablet içeren ambalajda sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. CASODEX film tablet 28 tablet içeren ambalajda sunulmaktadır. KULLANMA TALİMATI CASODEX 50 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde : 50 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, metil hidroksi

Detaylı

Üniversitelerin Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, Biyomedikal Mühendislikleri Bölümlerinin. Alfabetik Sıralaması (2005 ÖSYM Puanlarına Göre)

Üniversitelerin Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, Biyomedikal Mühendislikleri Bölümlerinin. Alfabetik Sıralaması (2005 ÖSYM Puanlarına Göre) Sıra No Üniversitelerin Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, Biyomedikal Mühendislikleri Bölümlerinin Üniversite 1 Sabancı Üniversitesi (İSTANBUL) Vakıf Alfabetik Sıralaması (2005 ÖSYM Puanlarına Göre) Bölüm

Detaylı

2013 Eylül TUS Taban Puanları (bölüm ismine göre alfabetik sıralı liste)

2013 Eylül TUS Taban Puanları (bölüm ismine göre alfabetik sıralı liste) 2013 Eylül TUS Taban Puanları (bölüm ismine göre alfabetik sıralı liste) Abant İzzet Baysal Üniversitesi Acil Tıp K 3 - - Afyon Kocatepe Üniversitesi Acil Tıp K 2 - - Akdeniz Üniversitesi Acil Tıp K 2

Detaylı

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Dr Haluk ONAT Anadolu Sağlık k Merkezi Hastansei Medikal Onkoloji Gebze, Kocaeli Prostat kanseri Hormonal tedavi Metastatik hastalıkta hormonal tedavi

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. TABLO ÜNİVERSİTE Tür ŞEHİR FAKÜLTE/YÜKSOKUL PROGRAM ADI AÇIKLAMA DİL 4 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ Devlet ADANA Ziraat Fak. Bahçe Bitkileri MF-2 280,446 255,689 47 192.000 4 ANKARA ÜNİVERSİTESİ Devlet ANKARA

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir. KULLANMA TALİMATI BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir. Yardımcı Maddeler: Diğer yardımcı maddeler için 6.1 e

Detaylı

Prematür ejakülasyona güncel bakış ve tedavisindeki yenilikler

Prematür ejakülasyona güncel bakış ve tedavisindeki yenilikler Prematür ejakülasyona güncel bakış ve tedavisindeki yenilikler Dr. Abdulmuttalip Şimşek, Dr. Emre Kandemir Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Üroloji Kliniği, Fatih, İstanbul Giriş Prematür ejakülasyon

Detaylı

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) Fen Bilgisi Öğretmenliği MF-2 67 67 267,57 293,61 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) Biyoloji (İngilizce) MF-2 72 68 210,65 294,51 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

Prematür Ejakülasyon Hastalarinin Klinik Ve Demografik Özelliklerinin Değerlendirilmesi

Prematür Ejakülasyon Hastalarinin Klinik Ve Demografik Özelliklerinin Değerlendirilmesi 123 Araştırma Prematür Ejakülasyon Hastalarinin Klinik Ve Demografik Özelliklerinin Değerlendirilmesi EVALUATION OF THE CLINICAL AND DEMOGRAPHIC PROPERTIES OF PATIENTS WITH PREMATURE EJACULATION Ömer DEMİR,

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI NIZORAL 400 mg Ovül 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir ovül etkin madde olarak 400 mg ketokonazol içerir. Yardımcı maddeler: Bütil hidroksianizol

Detaylı

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ 2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ YÖNTEM Buçalışma,DoğruTercihAnalizEkibitarafındanhazırlanmışveKariyerPlanlamaDerneğiÜyelerilebirlikteyorumlanmıştır. Geçtiğimizyılardakontenjanartışveazalmalarınabakıldığında,çoğunluklaazalmanınbaşarısırasınınyükselmesine,artışlarındabaşarısırasındadüşüşe

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

TASARI AKADEMİ YAYINLARI

TASARI AKADEMİ YAYINLARI HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ (ANKARA) Aile ve Tüketici Bilimleri 4 EA 2 4 249412 DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Akçakoca Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu 4 EA 5 15 220 228166 MARMARA ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ 2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ YÖNTEM Buçalışma,DoğruTercihAnalizEkibitarafındanhazırlanmışveKariyerPlanlamaDerneğiÜyelerilebirlikteyorumlanmıştır. Geçtiğimizyılardakontenjanartışveazalmalarınabakıldığında,çoğunluklaazalmanınbaşarısırasınınyükselmesine,artışlarındabaşarısırasındadüşüşe

Detaylı

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) Sosyal Bilgiler Öğretmenliği TS-1 72 72 371,81 385,86 335,47 342,30 ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilgiler Öğretmenliği TS-1 62 62 368,74 393,23 272,37 279,22 ADNAN

Detaylı

İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi. Tam Burslu %50 Burslu Bolu Devlet Abant İzzet Baysal Üniversitesi Örgün -

İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi. Tam Burslu %50 Burslu Bolu Devlet Abant İzzet Baysal Üniversitesi Örgün - YGS PUAN TÜRÜNDEN YERLEŞEBİLECEK BÖLÜMLER Program Adı ŞEHİR DEVLET VAKIF ÜNİVERSİTE ÖĞRETİM ÖZEL DURUM Puan Türü 205 BAŞARI SIRASI 205 TABAN PUANI Aktüerya İstanbul Devlet Marmara Üniversitesi Örgün Basım

Detaylı

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ 2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ YÖNTEM Buçalışma,DoğruTercihAnalizEkibitarafındanhazırlanmışveKariyerPlanlamaDerneğiÜyelerilebirlikteyorumlanmıştır. Geçtiğimizyılardakontenjanartışveazalmalarınabakıldığında,çoğunluklaazalmanınbaşarısırasınınyükselmesine,artışlarındabaşarısırasındadüşüşe

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

GÖREVLENDIRME KARARLARI

GÖREVLENDIRME KARARLARI Portal Adres GÖREVLENDIRME KARARLARI : www.hakimiyet.com İçeriği : Gündem Tarih : 21.01.2015 : http://www.hakimiyet.com/genel/gorevlendirme-kararlari-h783915.html 1/3 GÖREVLENDIRME KARARLARI 2/3 GÖREVLENDIRME

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. Ürünün İsmi. EUCARBON tablet. 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi. Etkin maddeler:

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. Ürünün İsmi. EUCARBON tablet. 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi. Etkin maddeler: KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. Ürünün İsmi EUCARBON tablet 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi Etkin maddeler: Bir tablette; 180,0 mg bitkisel kömür, 50,0 mg kükürt, 105,0 mg senne (sinameki) yaprağı tozu ve 25,0

Detaylı

Bu sayının Hakemleri

Bu sayının Hakemleri Bu sayının Hakemleri Doç. Dr. Osman Aydınlı (Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi) Doç. Dr. Metin Bozkuş (Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi) Doç. Dr. İbrahim Görener (Erciyes Üniversitesi İlahiyat

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

2015.1 Nisan TUS Kadroları (bölüm ismine göre alfabetik sıralı liste)

2015.1 Nisan TUS Kadroları (bölüm ismine göre alfabetik sıralı liste) 2015.1 Nisan TUS Kadroları (bölüm ismine göre alfabetik sıralı liste) Kadrolar Adıyaman Üni. Tıp F. Acil 4 K 2 - - Adnan Menderes Üni. Tıp F. Acil 4 K 2 - - Afyon Kocatepe Üni. Tıp F. Acil 4 K 1 - - Akdeniz

Detaylı

PUAN TÜRÜ EN KÜÇÜK PUAN EN BÜYÜK PUAN

PUAN TÜRÜ EN KÜÇÜK PUAN EN BÜYÜK PUAN GASTRONOMİ OKAN ÜNİV. (İST.) Gastronomi (Tam Burs) YGS- 4 410.17048 480.54548 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİV. Gastronomi YGS- 4 370.26257 439.92981 OKAN ÜNİV. (İST.) Gastronomi (%50 Burs) YGS- 4 361.40437

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Her bir tablet 2 mg Doxazosin base a eşdeğer Doxazosin mesylate içermektedir.

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Her bir tablet 2 mg Doxazosin base a eşdeğer Doxazosin mesylate içermektedir. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI KARDOZİN 2 MG TABLET KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Her bir tablet 2 mg Doxazosin base a eşdeğer Doxazosin mesylate içermektedir. Yardımcı maddeler için,

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ(BOLU) İlköğretim Matematik Öğretmenliği MF-1 62 62 382,96 457,21 259,14 305,59 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ(BOLU) Matematik (İngilizce) MF-1 72 72 279,93 372,86 ABANT

Detaylı

TASARI DGS KURSLARI LİSANS PROGRAMLARINA GÖRE ALFABETİK OLARAK DÜZENLENMİŞ KARŞILAŞTIRMALI TABAN PUANLAR (2004-2008)

TASARI DGS KURSLARI LİSANS PROGRAMLARINA GÖRE ALFABETİK OLARAK DÜZENLENMİŞ KARŞILAŞTIRMALI TABAN PUANLAR (2004-2008) TASARI KURSLARI 2004 GAZİ ÜNİVERSİTESİ (ANKARA) Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği EA 5 252,800 248,822 267,253 255.397 272,642 SELÇUK ÜNİVERSİTESİ (KONYA) Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği

Detaylı

2014 - Teknik Öğretmenler İçin Mühendislik Tamamlama Programları Yerleştirme Sonuçlarına Göre En Küçük ve En Büyük Puanlar

2014 - Teknik Öğretmenler İçin Mühendislik Tamamlama Programları Yerleştirme Sonuçlarına Göre En Küçük ve En Büyük Puanlar 100110399 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) / Mühendislik-Mimarlık Fakültesi / Makine Mühendisliği 13 0 58,33333 76,66667 100110415 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) / Mühendislik-Mimarlık Fakültesi

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. 4 KOÇ ÜNİVERSİTESİ Vakıf İSTANBUL İnsani Bilimler ve Edebiyat Fak. Arkeoloji ve Sanat Tarihi İNG TS-1 449,145 446,594 8 3.550 4 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Devlet ESKİŞEHİR İletişim Bilimleri Fak. Basın ve Yayın

Detaylı

TABLO-1 Tercih Edilebilecek Mühendislik Programları ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAMALAR

TABLO-1 Tercih Edilebilecek Mühendislik Programları ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAMALAR ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) 100110415 Elektrik-Elektronik Mühendisliği 13 3162 100110399 Makine Mühendisliği 13 3252 AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ (AFYONKARAHİSAR) 100410245 Malzeme Bilimi ve

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. 4 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Devlet ANKARA Fen Fak. Aktüerya Bilimleri MF-1 411,216 337,320 72 66.100 4 ANKARA ÜNİVERSİTESİ Devlet ANKARA Fen Fak. Astronomi ve Uzay Bilimleri MF-1 241,591 197,251 72 315.000

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TESTOGEL 50 mg transdermal jel içeren saşe Haricen kullanılır Etkin madde Herbir Testogel saşe 50 mg testosteron içerir. Yardımcı maddeler karbamer 980, izopropil miristat, etanol % 96,

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

TARİH BÖLÜMÜ 2012-2013 YILLARI BAŞARI SIRASI VE TABAN PUAN KARŞILAŞTIRMASI.

TARİH BÖLÜMÜ 2012-2013 YILLARI BAŞARI SIRASI VE TABAN PUAN KARŞILAŞTIRMASI. TARİH BÖLÜMÜ 2012-2013 YILLARI BAŞARI SIRASI VE TABAN PUAN KARŞILAŞTIRMASI. ÜNİVERSİTE ADI TÜRÜ PROGRAM Açıklaması Öğrenim T. OGR. SÜRE PUAN TÜRÜ 2012 BAŞARI SIRASI (0,12) 2013- BAŞARI SIRASI (0,12) 2013

Detaylı

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği Hemofili/Hemostaz/Tromboz Alt Çalışma grubu tarafından 25 Eylül 2010 tarihinde düzenlenen

Detaylı

Eğitim Süresi Puan Türü

Eğitim Süresi Puan Türü Program Kodu Eğitim Süresi Puan Türü Genel Kontenjan Yabancı Uyruklu Kontenjanı Tablo 3 Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde, Sağlık Bakanlığı Adına Tıp Program Adı Özel Koşullar ve Açıklamalar*

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir enterik kaplı tablet 250 mg B 1 vitamini, 250 mg B 6 vitamini ve 1 mg B 12 vitamini içerir. Yardımcı madde(ler):

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

Sosyal Hizmet. 2013 YGS - LYS Taban Puanları Kitapçığı (Başarı Sıralamalı) www.acidershaneleri.com.tr - www.acidergisi.com.tr

Sosyal Hizmet. 2013 YGS - LYS Taban Puanları Kitapçığı (Başarı Sıralamalı) www.acidershaneleri.com.tr - www.acidergisi.com.tr 109110106 SİNOP Üniv. Devlet SİNOP TS-1 45 + 2 52 52 362,707 31600 26.500 108710139 RECEP TAYYİP ERDOĞAN Devlet RİZE TS-1 50 + 2 57 57 362,577 32100 26.600 103610049 ERZİNCAN Üniv. Devlet ERZİNCAN TS-1

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Prematür Ejakülasyonda Güncel Tedavi Modaliteleri The Current Treatment Modalities For Premature Ejaculation Derleme

Prematür Ejakülasyonda Güncel Tedavi Modaliteleri The Current Treatment Modalities For Premature Ejaculation Derleme Prematür Ejakülasyonda Güncel Tedavi Modaliteleri The Current Treatment Modalities For Premature Ejaculation Derleme Başvuru: 03.01.2014 Kabul: 02.03.2014 Yayın: 29.04.2014 Oktay Üçer 1, Bilal Gümüş 1

Detaylı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5 Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Açıklama (2011-2013) Danışman: Pfizer Konuşmacı: Pfizer

Detaylı

Tablo 2 Üniversitelerdeki Tıpta Uzmanlık Eğitimi Yapılacak Programlar ve Kontenjanları*

Tablo 2 Üniversitelerdeki Tıpta Uzmanlık Eğitimi Yapılacak Programlar ve Kontenjanları* Üniversitelerdeki Tıpta Uzmanlık Eğitim Dalları ve Kontenjanları Abant İzzet Baysal Üniversitesi 100111016 Acil Tıp 4 K 1 - - 100111043 Anesteziyoloji ve Reanimasyon 5 K 1 - - 100111052 Beyin ve Sinir

Detaylı

fl0ral EYLÜL 2013 TUS (PUAN/BÖLÜM) PUAN TÜRÜ KONTEN JAN YERLEŞ EN DAL ADI BOŞ MİN. PUAN MAX. PUAN DAL KODU

fl0ral EYLÜL 2013 TUS (PUAN/BÖLÜM) PUAN TÜRÜ KONTEN JAN YERLEŞ EN DAL ADI BOŞ MİN. PUAN MAX. PUAN DAL KODU DAL KODU 100711019 AKDİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP K 2 2 0 59,07666 61,95058 102911011 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP K 1 1 0 55,29796 55,29796 105631018 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ CERRAHPAŞA

Detaylı

ÜNİVERSİTELER YÜKSEKÖĞRETİM LİSANS PROGRAMININ ADI TABAN PUANLAR

ÜNİVERSİTELER YÜKSEKÖĞRETİM LİSANS PROGRAMININ ADI TABAN PUANLAR ÜNİVERSİTELER YÜKSEKÖĞRETİM LİSANS PROGRAMININ ADI TABAN PUANLAR KONTENJANI 2004 DGS 2005 DGS 2006 DGS 2007 DGS GAZİ ÜNİVERSİTESİ (ANKARA) Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği EA 5 252.800 248.822 267.253

Detaylı