21. DÜZEN KLİNİK LABORATUVAR GÜNLERİ ÇALIŞTAYINA HOŞGELDİNİZ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "21. DÜZEN KLİNİK LABORATUVAR GÜNLERİ ÇALIŞTAYINA HOŞGELDİNİZ"

Transkript

1 21. DÜZEN KLİNİK LABORATUVAR GÜNLERİ ÇALIŞTAYINA HOŞGELDİNİZ

2 Laboratuvar Tıbbında Beklenen Yenilikler Yahya Laleli 21. Düzen Klinik Laboratuvar Günleri 22 Ekim 2011

3 Laboratuvar Tıbbında Beklenen Yenilikler AB ve ülkemizde Biyokimya uzmanlığı ve yönetmelikler değerlendirmesinden özet Laboratuvar Tıbbında Beklenen Yenilikler ve Getirileri Önümüzdeki Yıllar İçinde Laboratuvarda Gelişmesi Beklenen Alanlar (a-b-c-d-e-f-g-h-i) Fizyoloji veya Tıp 2011 Nobel Ödülü kimlere, niçin?

4 EC4: Avrupa Birliği Klinik Kimya ve Laboratuvar Tıbbı Konfederasyonu (The European Communities Confederation of ClinicalChemistry and Laboratory Medicine) Avrupa Birliği 2015 Sonrası Laboratuvar Tıbbı Hedefleri

5 EC4 Kayıt Komisyonunun EFCC Yönetim Kurulu ile ilişkisini gösteren EFCC nin organizasyon yapısı Clin Chem Lab Med 2010;48(7): EC4: Avrupa Birliği Klinik Kimya ve Laboratuvar Tıbbı Konfederasyonu (The European Communities Confederation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine) EFCC: Avrupa Klinik Kimya ve Laboratuvar Tıbbı Federasyonu (European Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine)

6 Avrupa Klinik Kimya ve Laboratuvar Tıbbı Uzmanı olarak kayıt olmak, bu ünvanı taşıma hakkını da verir Tüm AB ülkelerinde EurClinChem kısaltması, ulusal unvana ek olarak kullanılabilir Clin Chem Lab Med 2010;48(7):

7 Uzmanlık eğitimine katılımın asgari şartı: tıp, kimya, biyokimya, eczacılık veya ilgili temel bilimlerde üniversite derecesi Avrupa Klinik Kimya ve Laboratuvar Tıbbı Uzmanı olarak kaydolabilmek için üniversite ve mezuniyet sonrası (İhtisas, Doktora) öğrenim süresi toplamının en az 9 yıl olması gerekmektedir Clin Chem Lab Med 2010;48(7):

8 EC4 Kayıt Komisyonunun Amaçları a. Klinik Kimya bilgisinin ve mevkisinin AB çapında yayılması ve artması b. Kayıtlı Klinik Kimya Uzmanı statüsü için ortak platform düzenlenmesi c. Analitik eşdeğerlik (harmonizasyon) & standardizasyon d. Total kalitede pre ve post analitik dönemi de kapsayan birlik (ISO 15189:2010) e. Sertifikasyonun sürekliliği için yeniden değerlendirme Clin Chem Lab Med 2010;48(7):

9 How to Improve ISO 15189:2007 to make it Mandatory in 2014? ISO 9001 ISO ISO Quality Management Quality Management Technical Requisites Quality Management Technical Requisites Medical Requisites ISO M (2014?) How to improve? How to improve? How to improve? Another necessity (Lab.Inf.sys+ LOINC*) HIT *Logical Observation Identifier Names and Codes

10 Laboratuvar Tıbbında Beklenen Yenilikler ve Getirileri (1) Tanısal çoklu gen panelleri için yeni nesil dizi analizi (next generation sequencing) panellerinin geliştirilmesi ve klinik uygulaması

11 Laboratuvar Tıbbında Beklenen Yenilikler ve Getirileri (2) Ferde yönelik hizmet kavramında, proteomikslipomiks, translasyon, transkripsiyon ve genomiks uygulamaları Muhtemel hastalık olasılığını belirlemek Etkin ve alternatif tedavi Translasyon sonrası modifikasyonu ve kuantifikasyonunun sağlanmasıiçin stabil izotopik maddelerin üretimi

12 Laboratuvar Tıbbında Beklenen Yenilikler ve Getirileri (3) Kütle spektrometresinin klinik kimya dışında mikrobiyoloji dahil bir çok laboratuvar disiplininde kullanılması

13 Önümüzdeki Yıllar İçinde Laboratuvarda Gelişmesi Beklenen Alanlar a. Kadın veya erkek sağlığında yaşamı normalizeetmeye (mutluluğa) yönelik testler b. Nörodejeneratifhastalıklarda tanı parametreleri (Alzheimer tanısında periferikkandan erken tanı ve takip parametreleri) c. Hücresel bazlı immunfloresan testler ve alternatif immunoblotting ve/veya mikroarray sistemlerin otoimmun hastalıkların paraneoplastik sendromlar, otoimmun hepatosteatoz, vb. tanısında kullanılması d. Anti-tümör ve antibiyotik ilaçlarına direnç genlerinin belirlenmesi, hassas olunan ilaçların gösterilmesi e. Yeni tümör belirteçlerinin kullanılması f. İnfeksiyonetkenlerinin protein ve/veya DNA bazlı kütle spektrometre veya FISH yöntemi kullanılarak erken belirlenmesi g. Yeni doğan metaboliktaramasına KistikFibroziseyönelik IRT gibi yeni testlerin ilavesi h. Hedefe yönelik sperm analizi i. Moleküler karyotiplendirme

14 Yaşamımızı Normalize Etmek için (1) Yaşamdan zevk al, serotonin seviyeni yükselt Serotonin transporter geninin mutluluk geni fonsiyonunu kontrol eden polimorfizmi (5-HTTLPR)! De NeveJE.Functional polymorphism(5-httlpr) in the serotonin transporter gene is associated with subjective well-being: evidence from a US nationally representative sample. (2011) J Hum Genet. 56(6): Resim:

15 Yaşamımızı Normalize Etmek için (2) a. Genel İnsülin Seviyesi Vitamin D Diğerleri b. Kadın sağlığı c. Erkek sağlığı İster gripten veya kardiyovasküler hastalıklardan, isterseniz de osteoporoz veya kanserden bahsedin; önemli olan hangi hastalığı incelediğiniz değildir. Tüm hastalıkların temeli moleküler ve hücresel seviyededir ve insülinin hastalık oluşumunda, tümüyle kontrol etmiyorsa bile, mutlaka bir rolü vardır. Insulin and Its Metabolic Effectsby Ron Rosedale, M.D.Presented at Designs for Health Institute s BoulderFest, August 1999 Seminar

16 İnsülin Seviyenizi Optimize Etmek Rafine karbonhidrat ile kanser ilişkisi? Kanser riskini en aza indirgemek için yapılabilecek en basit ve etkin yaklaşımlardan biri insülin düzeyini normalize etmek 1934 de Nobel ödülü alan Otto Warburg un çalışmalarından kanser hücresinin yayılabilmesi için şeker ihtiyacının daha fazla olduğu Rafine karbonhidrat kullanımına bağlı olarak maalesef insülin düzeyimiz genelde yüksektir Fazla basit şekerli gıdaların tüketilmesi insülinin ani yükselmesi ve şeker miktarına bağlı olarak uzun süre yüksek kalmasına sebep olabilmekte ve vücut bu düzeye rezistans kazanabilmektedir Diyet ve egzersiz insülin kontrolüne imkan vermektedir Insulin and Its Metabolic Effectsby Ron Rosedale, M.D.Presented at Designs for Health Institute s BoulderFest, August 1999 Seminar

17 DİYET VE GEN İFADESİ Diyet (A) Besinler Metabolizma (B) Gen İfadesi İşarete Uyum Sağlama (C) Normal Hücre Büyümesi (A) Besin ile gen ifadesi arasındaki direkt ilişki (B) ve (C) Besin ile gen ifadesi arasındaki dolaylı ilişki

18 Kombine Hiperlipidemi (KHL) Farklı etnik kökenli Amerikan vatandaşları üzerinde yapılan bir çalışmada: Daha yüksek VKİ, abdominal yağlanma ve insülin rezistansına rağmen, zencilerdeki KHL riski beyazlara göre daha düşük Hispaniklerde ve Asyalılarda KHL riski sırasıyla beyazlara göre belirgin olmasa dahi daha yüksek ve aynı bulunmuştur Halbuki zencilerinde KHL ile insulin direnci arasındaki ilişki beyazlara nazaran daha yüksek korelasyon göstermektedir. Zencilerde insulin direncindeki az miktardaki artışlar, yüksek KHL riski ile ilişkili bulunmuştur Bu nedenle farklı ırk/etnik gruplarda risk takip parametreleri için ek çalışmalar yapılmalıdır Paramsothy P, et al. Metabolism (2):212 9

19 VKİ ve Bel/Kalça Oranının Genetik İlişkisi Kadın ve erkeklerde bel/kalça oranı ve VKİ nin genetik kontrol merkezleri farklı! Bel/Kalça oranı ile ilişkili 14 SNP Bu SNP'lerden yalnızca bir kısmı erkekte bel/kalça oranını etkiliyor Bel ve kalçadaki yağ dokusunda birbirinden farklı eksprese olan genler Kalçada ekspresyonu fazla olan genlerin ekspresyon azaltan varyantları, hastalıklar için yüksek riske yol açabilir Belde ekspresyonu fazla olan genlerin ise ekspresyonu azaltan varyantları hastalıklar için düşük risk olarak algılanmalı

20 Mikrobiyom (1) İnsan vücudu sayı olarak aslında %90 mikroorganizma hücrelerinden ve sadece %10 insan hücrelerinden oluşuyor Birlikte simbiyotik bir yaşam sürdürdüğümüz bu mikroorganizmalara Mikrobiyom deniliyor Bu mikroorganizmalar vücudumuzun ağırlık olarak sadece %1 veya 2 sini oluşturuyor Bununla beraber çok çeşitli olmaları nedeniyle insan mikrobiyomunun içerdiği genlerin sayısının insan gen haritasını oluşturan genlerden yaklaşık 100 kat daha fazla olduğu tahmin ediliyor Şekil: en.wikipedia.org/wiki/file:skin_microbiome jpg

21 Mikrobiyom (2) Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüsü NIH, bu mikroorganizmaların ne oldukları ve neler yaptıklarının araştırılması için 2007 yılında İnsan Mikrobiyom Projesi (Human Microbiome Project) ni başlattı Projenin amaçları Her bir insanda bulunan, insanlara özgü temel bir mikrobiyom olup olmadığını belirlemek İnsan mikrobiyomundameydana gelecek değişikliklerin kişinin sağlığını etkileyip etkilemediği, etkiliyorsa nasıl etkilediğini belirlemek Bu amaçlara ulaşmayı sağlayacak teknoloji ve biyoinformatik araçlarını geliştirmek Mikrobiyomaraştırmalarının etik, hukuki ve sosyal etkilerini değerlendirmek Manual of Clinical Microbiology, 10th Ed ASM Press Şekil:

22 Mikrobiyom (3) Farklı kıtalardan birçok milleti kapsayan bir çalışmada, insan bağırsak mikrobiyomunun türler ile fonksiyonel açıdan değişiklik gösteren 3 enterotipi tanımlanmıştır Mevcut veriler ne tür çevresel veya genetik faktörlerin bu kümeleşmeye yol açtığını göstermemektedir Bireysel mikrobiyomların daha detaylı araştırılması: Bu enterotiplerin daha detaylı belirlenmesine Simbiyotik biyolojinin bilinmeyen özelliklerinin ortaya çıkarılmasına Mikroorganizma özelliklerinin bireysel sağlıklılık durumuna etkisinin bulunmasına yol açacaktır Arumugam et al. Enterotypes of the human gut microbiome Nature 473:174-80

23 Mikrobiyom(4) Enterotipler, diyet ve ilaç alımına farklı tepki veren kişilerin sınıflandırılmasına olanak sağlayabilecekler Enterotipler Muhtemelen beslenme alışkanlıklarına bağlı değiller Yaş veya VKİ gibi konak özellikleriyle açıklanamayacak kadar kompleksler Enterotiplerde bireysel özelliklerle ilişkili gen veya modüller gibi fonksiyonel markerlar bulunmaktadır Bu son buluş, kolorektal kanser ve metabolik sendrom, diyabet ve kardiyovasküler patolojiler gibi obeziteyle ilişkili hastalıklar dahil çok çeşitli hastalıkların teşhisinde ve hatta seyirlerini belirlemede kullanılabilecek Arumugamet al.enterotypes of the human gut microbiome Nature 473:174-80

24 Vitamin D Vitamin D düzeyi başta kolorektal kanser, hematopoetik malignansiler olmak üzere paraproteinemilerde düşük bulunmuştur1 Vitamin D düzeyinin optimize edilmesiyle kanserden ölümlerin yaklaşık 1/3 ü korunabilir, hatta tedavi etkinleştirilebilir1 Obez bireylerde Vitamin D düzeyi normal kilolu bireylere göre daha düşük bulunmuştur2 Vitamin D metabolizması çoklu genetik kontrole tabidir Ülkemizde Vitamin D düzeyini optimum kabul edilen seviyenin altında belirliyoruz 1Ma 2Hultin Y, et al. J Clin Oncol (28): H, et al. J Clin Endocrinol Metab (8):

25 Kromozomal yerleşim Gen 25hidroksivitamin D <75nmol/L OR 25hidroksivitamin D <50nmol/L rs p12 GC rs q12 DHCR7 rs p15 CYP2R1 2,47 95% CI 2,20-2,78 1,92 95% CI 1,70-2,16 20q13: CYP24A1 The Lancet,376(9736): , 2010 Diabetes Mar 25. [Epub ahead of print]

26 Alt %25 Ust %25 Kış Yaz 15 31

27 Alt %25 Ust %25 Kış 11,5 26,5 Yaz 17 30,5

28

29 Yaşamdan Zevk Almak Heal their emotional traumas Dr. Ryke Geerd Hamer Egzersiz bunun en iyi ilacı apoptosisi başlattığı için? Kadın sağlığı Meme, Over ve Serviks kanserleri Hipogonodizm ruhsal travma dahil hayat kalitesini etkilemekte, birçok organda KVH, visseral yağlanma, osteoporoz gibi fonksiyon yetersizliğine sebep olmaktadır Erkek sağlığı için biyoyararlılığı olan testosteronun ölçülmesi lazım Bunun için kütle (LC-MS/MS) ile veya diyalizden sonra ölçülmesi veya tükürükte bakılması gerekmektedir (FT için <225pmol/l, <65pg/ml yetersiz düzey) Testosteron/SHBG oranında bir yaklaşımdır. GH, DHEA, DHEA-S, melatonin, IGF-I endokrin bozukluk düşünülmediği takdirde gereksizdir (sekonder hipogonodism) Wang C, et al. Eur J Endocrinol (2008) 159: Tancredi A, et al. Eur J Endocrinol (2004) 151:355-60

30 Jackson G, et al.int J Clin Pract (2010) 64: İkincil sebepler olmadığı ve olası riskleri bilinerek uygulanan fosfodiesteraz5 inhibitörleri ve/veya testosteron tedavisinin vücut kompozisyonu, kemik dansitesi ve seksüel aktiviteyi iyileştirdiği klinik verilerle gösterilmiştir Erkek sağlığının ve yaşlanmanın önemli bir parçası olarak androjenler ölçülmelidir Tedavinin muntazam aralıklarla KVH, ED ile takibi önerilmektedir Takibe PSA/DRE, serbest testesteron,kan şekeri hatta kortizol ölçümlerinin ilavesini tavsiye etmekteyiz.

31 Önümüzdeki yıllar içinde laboratuvarda gelişmesi beklenen alanlar a. Kadın veya erkek sağlığında yaşamı normalizeetmeye (mutluluğa) yönelik testler b. Nörodejeneratifhastalıklarda tanı parametreleri (Alzheimer tanısında periferikkandan erken tanı ve takip parametreleri) c. Hücresel bazlı immunfloresan testler ve alternatif immunoblotting ve/veya mikroarray sistemlerin otoimmun hastalıkların paraneoplastik sendromlar, otoimmun hepatosteatoz, vb. tanısında kullanılması d. Anti-tümör ve antibiyotik ilaçlarına direnç genlerinin belirlenmesi, hassas olunan ilaçların gösterilmesi e. Yeni tümör belirteçlerinin kullanılması f. İnfeksiyonetkenlerinin protein ve/veya DNA bazlı kütle spektrometre veya FISH yöntemi kullanılarak erken belirlenmesi g. Yeni doğan metaboliktaramasına KistikFibroziseyönelik IRT gibi yeni testlerin ilavesi h. Hedefe yönelik sperm analizi i. Moleküler karyotiplendirme

32 Alzheimer s Unlocked by Alice Park. Time, pg: 30-5

33 Aβ42/Aβ40 Plazma Aβ nın çeşitli potansiyel düzenleyicileri bulunmaktadır. Bir düzenleyici ile stimülasyona verilen tepki değerlendirilerek, Alzheimer hastaları ile sağlıklı bireylerin plazma Aβ seviyeleri arasındaki farkın belirlenmesi mümkündür. Takeda S, et al. Plasma β-amyloid as potential biomarker of Alzheimer disease. (2010) Mol Bio Syst 6:1760-6

34 Ray S, et al. Nature Medicine (11):

35 Ilımlı Kognitif Bozukluk Plazma Aβ42/Aβ40 oranı Alzheimer? BOS Tau/Aβ42 oranı Stabil Kognitif Bozukluk Diğer demans Tau/ Aβ42 Geç (>55) başlangıç Sporadik (%95-98) Erken başlangıç Otoz. Dom. (%2-5) APOE-E4 PS1 dizi (%30-70) TAU dizi (%15-20) APP ekzon 17 (%5) PS2 dizi (%1) Arup Laboratories, adresinden modifiyeedilmiştir.

36 Asemptomatik Birey (aile öyküsü nedeni ile başvuran= Alzheimer tanısı almış, ancak genetik test yapılmamış aile bireyi varlığı) Test Öncesi Genetik Danışma Ailedeki hasta bireyin klinik bulguları Ailedeki hasta bireyin laboratuvar bulguları (özellikle plazma Aβ42/Aβ40 ve BOS Tau/Aβ42) Ailedeki hasta bireyde semptomların başlangıç yaşı Geç (>55) başlangıç Erken başlangıç Ailedeki hasta bireye ulaşılabiliyor Ailedeki hasta bireye ulaşılamıyor Ailedeki hasta bireye ulaşılamıyor Ailedeki hasta bireye ulaşılabiliyor APOE-E4 PS1 dizi (%30-70) TAU dizi (%15-20) APP ekzon 17 (%5) PS2 dizi (%1) E4(+) E4(-) Mutasyon (-) Mutasyon (+) Başvuran bireyde test Başvuran bireyde test Genetik Danışma

37 PS1/ PS2 ve Alzheimer Presenilinler, APP den nörotoksik Aβ42 peptidinin yapımı ve salınımı ile ilişkili ɣ-sekretaz kompleksinin parçası Tüm AAH ailelerinin yaklaşık yarısında presenilin-1 (PS1) genindeki mutasyonu AAH olgularının%1 inden azında Presenilin 2(PS2) mutasyonu Mutasyonlar Artmış Aβ42 oluşumuna yol açar PS1 14. kromozom yaşları arasında başlayan penetransı tam otozomal dominant PS2 5. kromozom yaşları arasında başlayan Değişken nonpenetran Mutant formlar, transmembran APP proteininin BACE1 ve γ sekretaz kompleks enzimleriyle endoproteolitik kesilmesini içeren patojenik süreç başlatır.

38 Önümüzdeki Yıllar İçinde Laboratuvarda Gelişmesi Beklenen Alanlar a. Kadın veya erkek sağlığında yaşamı normalizeetmeye (mutluluğa) yönelik testler b. Nörodejeneratifhastalıklarda tanı parametreleri (Alzheimer tanısında periferikkandan erken tanı ve takip parametreleri) c. Hücresel bazlı immunfloresan testler ve alternatif immunoblotting ve/veya mikroarray sistemlerin otoimmun hastalıkların paraneoplastik sendromlar, otoimmun hepatosteatoz, vb. tanısında kullanılması d. Anti-tümör ve antibiyotik ilaçlarına direnç genlerinin belirlenmesi, hassas olunan ilaçların gösterilmesi e. Yeni tümör belirteçlerinin kullanılması f. İnfeksiyonetkenlerinin protein ve/veya DNA bazlı kütle spektrometre veya FISH yöntemi kullanılarak erken belirlenmesi g. Yeni doğan metaboliktaramasına KistikFibroziseyönelik IRT gibi yeni testlerin ilavesi h. Hedefe yönelik sperm analizi i. Moleküler karyotiplendirme

39 Otoimmun Antikorlarla Gösterebilme Yöntemleri ve Tanı Alanları Hücresel bazlı immunfloresan testler Immunoblotting Mikroarray sistemler Faydalanabileceğimiz Alanlar Nörodejenaratif Hastalıklar Otoimmun Karaciğer Hastalıkları Endokrinopatiler Dermatoloji Paraneoplastik sendromlar

40 Önümüzdeki Yıllar İçinde Laboratuvarda Gelişmesi Beklenen Alanlar a. Kadın veya erkek sağlığında yaşamı normalizeetmeye (mutluluğa) yönelik testler b. Nörodejeneratifhastalıklarda tanı parametreleri (Alzheimer tanısında periferikkandan erken tanı ve takip parametreleri) c. Hücresel bazlı immunofloresans testler ve alternatif immunoblotting ve/veya mikroarray sistemlerin otoimmun hastalıkların paraneoplastik sendromlar, otoimmun hepatosteatoz, vb. tanısında kullanılması d. Anti-tümör ve antibiyotik ilaçlarına direnç genlerinin belirlenmesi, hassas olunan ilaçların gösterilmesi e. Yeni tümör belirteçlerinin kullanılması f. İnfeksiyonetkenlerinin protein ve/veya DNA bazlı kütle spektrometre veya FISH yöntemi kullanılarak erken belirlenmesi g. Yeni doğan metaboliktaramasına KistikFibroziseyönelik IRT gibi yeni testlerin ilavesi h. Hedefe yönelik sperm analizi i. Moleküler karyotiplendirme

41 Tedaviye yanıt, Yan etki İlaç etkileşimleri Biyobelirteç Alan İlaç

42 Önümüzdeki Yıllar İçinde Laboratuvarda Gelişmesi Beklenen Alanlar a. Kadın veya erkek sağlığında yaşamı normalizeetmeye (mutluluğa) yönelik testler b. Nörodejeneratifhastalıklarda tanı parametreleri (Alzheimer tanısında periferikkandan erken tanı ve takip parametreleri) c. Hücresel bazlı immunofloresans testler ve alternatif immunoblotting ve/veya mikroarray sistemlerin otoimmun hastalıkların paraneoplastik sendromlar, otoimmun hepatosteatoz, vb. tanısında kullanılması d. Anti-tümör ve antibiyotik ilaçlarına direnç genlerinin belirlenmesi, hassas olunan ilaçların gösterilmesi e. Yeni tümör belirteçlerinin kullanılması f. İnfeksiyonetkenlerinin protein ve/veya DNA bazlı kütle spektrometre veya FISH yöntemi kullanılarak erken belirlenmesi g. Yeni doğan metaboliktaramasına KistikFibroziseyönelik IRT gibi yeni testlerin ilavesi h. Hedefe yönelik sperm analizi i. Moleküler karyotiplendirme

43 Onkogen Fonksiyon kazandırıcı bir değişim nedeniyle, tek doz mutasyonu bir kansere yol açan genler Tümör Supresör Gen Normaldehücrebölünmesini kontrol altında tutan genler Bu genlerde çift doz işlev kaybettirici değişim olması kansere yol açar

44 Prostat Ca PCA3 Tümör Belirteçleri TMPRSS2/ERG füzyonu (androjen-bağımsızlık belirteci) ProVysion FISH Trizomi8 8p22'deki LPL geninin kaybı (başlangıç dönemi belirteci) 8q24'teki C-MYC geninin amplifikasyonu (progresyon belirteci)

45 Tümör Belirteçleri HE4 (Human Epidydimal protein 4) Tripsin inhibitör özelliği olduğu düşünülen whey acidic four-disulfide core (WFDC) ailesine ait bir protein Over kanser dokusunda ekspresyonu yüksek Özellikle erken evre Over kanserinde tek bir tümör belirteci olarak yüksek hassasiyet CA 125 ve HE4 kombine edilirse %95 özgüllükte, %76,4 hassasiyete ulaşıyor HE4 tek başına % 72,9 CA125 tek başına %43,3 Ayrıca erken evre Endometrial kanserde deca 125 e göre daha hassas

46 Önümüzdeki Yıllar İçinde Laboratuvarda Gelişmesi Beklenen Alanlar a. Kadın veya erkek sağlığında yaşamı normalizeetmeye (mutluluğa) yönelik testler b. Nörodejeneratifhastalıklarda tanı parametreleri (Alzheimer tanısında periferikkandan erken tanı ve takip parametreleri) c. Hücresel bazlı immunofloresans testler ve alternatif immunoblotting ve/veya mikroarray sistemlerin otoimmun hastalıkların paraneoplastik sendromlar, otoimmun hepatosteatoz, vb. tanısında kullanılması d. Anti-tümör ve antibiyotik ilaçlarına direnç genlerinin belirlenmesi, hassas olunan ilaçların gösterilmesi e. Yeni tümör belirteçlerinin kullanılması f. İnfeksiyonetkenlerinin protein ve/veya DNA bazlı kütle spektrometre veya FISH yöntemi kullanılarak erken belirlenmesi g. Yeni doğan metaboliktaramasına KistikFibroziseyönelik IRT gibi yeni testlerin ilavesi h. Hedefe yönelik sperm analizi i. Moleküler karyotiplendirme

47 MALDI-TOF

48 Gram stain selects PNA FISH tests Positive Blood Culture (8-12% Positive) Gram Stain PNA FISH in 90 Minutes CNS ~55% GPCC S. aureus CNS Mixed Positive ~15% GPCPC E. faecalis E. faecium& OE Mixed Positive ~20% GNR E. coli K. pneumonia P. aeruginosa ~5% Yeast C. albicans and/or C. parapsilosis C. tropicalis C. glabrata and/or C. krusei

49 Önümüzdeki Yıllar İçinde Laboratuvarda Gelişmesi Beklenen Alanlar a. Kadın veya erkek sağlığında yaşamı normalizeetmeye (mutluluğa) yönelik testler b. Nörodejeneratifhastalıklarda tanı parametreleri (Alzheimer tanısında periferikkandan erken tanı ve takip parametreleri) c. Hücresel bazlı immunofloresans testler ve alternatif immunoblotting ve/veya mikroarray sistemlerin otoimmun hastalıkların paraneoplastik sendromlar, otoimmun hepatosteatoz, vb. tanısında kullanılması d. Anti-tümör ve antibiyotik ilaçlarına direnç genlerinin belirlenmesi, hassas olunan ilaçların gösterilmesi e. Yeni tümör belirteçlerinin kullanılması f. İnfeksiyonetkenlerinin protein ve/veya DNA bazlı kütle spektrometre veya FISH yöntemi kullanılarak erken belirlenmesi g. Yeni doğan metaboliktaramasına KistikFibroziseyönelik IRT gibi yeni testlerin ilavesi h. Hedefe yönelik sperm analizi i. Moleküler karyotiplendirme

50 Yeni Doğan Metabolik Taraması (1) Biotinidaz Kistik Fibrozis Beyaz ırkın en sık görülen letal, resesif geçişli genetik hastalığıdır Avrupalılarda insidansı canlı doğumda bir, taşıyıcılık frekansı kişide bir olarak bildirilmiştir Gürson ve arkadaşları tarafından 1973 yılında yayınlanan bir araştırmaya göre Türklerde KF insidansı 1/3.000 dir

51 Yeni Doğan Metabolik Taraması (2) Quattro Premier XE Aminoasit profili

52 Yeni Doğan Metabolik Taraması (3) Quattro Premier XE Açilkarnitin profili

53 Önümüzdeki Yıllar İçinde Laboratuvarda Gelişmesi Beklenen Alanlar a. Kadın veya erkek sağlığında yaşamı normalizeetmeye (mutluluğa) yönelik testler b. Nörodejeneratifhastalıklarda tanı parametreleri (Alzheimer tanısında periferikkandan erken tanı ve takip parametreleri) c. Hücresel bazlı immunofloresans testler ve alternatif immunoblotting ve/veya mikroarray sistemlerin otoimmun hastalıkların paraneoplastik sendromlar, otoimmun hepatosteatoz, vb. tanısında kullanılması d. Anti-tümör ve antibiyotik ilaçlarına direnç genlerinin belirlenmesi, hassas olunan ilaçların gösterilmesi e. Yeni tümör belirteçlerinin kullanılması f. İnfeksiyonetkenlerinin protein ve/veya DNA bazlı kütle spektrometre veya FISH yöntemi kullanılarak erken belirlenmesi g. Yeni doğan metaboliktaramasına KistikFibroziseyönelik IRT gibi yeni testlerin ilavesi h. Hedefe yönelik sperm analizi i. Moleküler karyotiplendirme

54 Hedefe Yönelik Sperm İncelemesi Sperm morfolojisi ile kromozom içeriğinin individual değerlendirmesi 18. kromozom Y kromozomu X. kromozom Mavi: 18. kromozom Yeşil: X kromozomu Kırmızı: Y kromozomu

55 Önümüzdeki Yıllar İçinde Laboratuvarda Gelişmesi Beklenen Alanlar a. Kadın veya erkek sağlığında yaşamı normalizeetmeye (mutluluğa) yönelik testler b. Nörodejeneratifhastalıklarda tanı parametreleri (Alzheimer tanısında periferikkandan erken tanı ve takip parametreleri) c. Hücresel bazlı immunofloresans testler ve alternatif immunoblotting ve/veya mikroarray sistemlerin otoimmun hastalıkların paraneoplastik sendromlar, otoimmun hepatosteatoz, vb. tanısında kullanılması d. Anti-tümör ve antibiyotik ilaçlarına direnç genlerinin belirlenmesi, hassas olunan ilaçların gösterilmesi e. Yeni tümör belirteçlerinin kullanılması f. İnfeksiyonetkenlerinin protein ve/veya DNA bazlı kütle spektrometre veya FISH yöntemi kullanılarak erken belirlenmesi g. Yeni doğan metaboliktaramasına KistikFibroziseyönelik IRT gibi yeni testlerin ilavesi h. Hedefe yönelik sperm analizi i. Moleküler karyotiplendirme

56

57 Duyarlılık Ölçek Mutasyon Sitogenetik 5-10x10 6 bp Tüm genom Delesyon Duplikasyon Amplifikasyon İnsersiyon Translokasyon İnversiyon FISH 1-5x10 6 bp <10 6 bp (?) Hedef bölge Delesyon Duplikasyon Amplifikasyon İnsersiyon Translokasyon İnversiyon CGH 6x bp Tüm genom Delesyon Duplikasyon Amplifikasyon Array 8x bp Tüm genoma ulaşabilir Delesyon Duplikasyon Amplifikasyon Dizi analizi 1 bp Hedef bölge Nokta mutasyon, Küçük delesyon Küçük insersiyon Küçük duplikasyon Yeni jenerasyon dizi analizi 1 bp Tüm genoma ulaşabilir Nokta mutasyon, Küçük delesyon Küçük insersiyon Küçük duplikasyon

58 2011 Nobel Ödülü

59 1003_nobel_medicine_2011.shtml

60

61

62 2011 Nobel Barış Ödülü

63 _nobelpeace.shtml

64

65 _stiglitz_european_economy.shtml?s

66

Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği ve Hastane Hizmet Kalite Standartları Değerlendirilmesi

Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği ve Hastane Hizmet Kalite Standartları Değerlendirilmesi Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği ve Hastane Hizmet Kalite Standartları Değerlendirilmesi Dr. Yahya Laleli 21. Klinik Laboratuvar Günleri 21 Ekim 2011 EC4: Avrupa Birliği Klinik Kimya ve Laboratuvar

Detaylı

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test Yeni Nesil DNA Dizileme (NGS), İmmünHistoKimya (IHC) ile Hastanızın Kanser Tipinin ve Kemoterapi İlacının Belirlenmesi Kanser Tanı

Detaylı

Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı. B. Aysin Sermen

Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı. B. Aysin Sermen Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı B. Aysin Sermen Daha güçlü.. Daha atletik.. Daha genç.. Daha huzurlu.. Daha mutlu.. Daha akıllı.. Daha sağlıklı.. Daha akıllı ve sağlıklı

Detaylı

Yeni Nesil Genomik Sistemler. ve Uygulamaları

Yeni Nesil Genomik Sistemler. ve Uygulamaları Yeni Nesil Genomik Sistemler ve Uygulamaları Sunum Başlıkları Mikroarray Sistemleri (iscan) Ekspresyon Array SNP Array Metilasyon Array Yeni Nesil Dizileme Teknolojileri Ekspresyon Array Tüm Genom Gen

Detaylı

Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda. Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı

Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda. Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı Herediter Meme Over Kanseri (HBOC) %5-10 arası kalıtsaldır Erken başlama

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet Chapter 10 Summary (Turkish)-Özet Özet Vücuda alınan enerjinin harcanandan fazla olması durumunda ortaya çıkan obezite, günümüzde tüm dünyada araştırılan sağlık sorunlarından birisidir. Obezitenin görülme

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ Yrd. Doç. Dr. Hakan GÜRKAN Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı PGT NEDİR? Gebelik öncesi genetik tanı (PGT) adı verilen

Detaylı

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS)

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) Herhangi iki bireyin DNA dizisi %99.9 aynıdır. %0.1 = ~3x10 6 nükleotid farklılığı sağlar. Genetik materyalde varyasyon : Polimorfizm

Detaylı

HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum. DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ

HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum. DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Viroloji Ünitesi HPV tanısı... Sitolojik/Patolojik

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Güldal MEHMETÇİK, gmehmetcik@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS DERSLERİ EBM 600 Uzmanlık Alanı Dersi Z 4 0 4 EBM 601 Biyokimya I S 3 0 3 EBM 602 Biyokimya I Laboratuvar S 0 3 1 EBM

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

Ders Kurulu Öğretim Üyeleri. Yrd. Doç. Dr. Türkan TOKA ÖZER Prof. Dr. İsmail ZARARSIZ Yrd. Doç. Dr. Mahinur ULUSOY Öğr. Gör.

Ders Kurulu Öğretim Üyeleri. Yrd. Doç. Dr. Türkan TOKA ÖZER Prof. Dr. İsmail ZARARSIZ Yrd. Doç. Dr. Mahinur ULUSOY Öğr. Gör. TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 AKADEMİK YILI DÖNEM I III. DERS KURULU 9 ŞUBAT 2015-27 Mart 2015 (7 Hafta) Yönetim Dekan Prof. Dr. Süleyman ÖZEN Başkoordinatör Prof. Dr. H. Ramazan YILMAZ Dönem I Koordinatörü

Detaylı

Prostat Kanseri Tanısında PSA yı Nasıl Kullanalım

Prostat Kanseri Tanısında PSA yı Nasıl Kullanalım Prostat Kanseri Tanısında PSA yı Nasıl Kullanalım Dr. Ö. Levent ÖZDAL Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Üroloji Kliniği, Ankara Tarihçe 1979 da Wang ve ark. Prostat dokusunda PSA yı pürifiye ettiler Serumda

Detaylı

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması Araş.Gör. Yener KURMAN İSTANBUL

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Üroonkoloji Derneği. Prostat Spesifik Antijen. Günümüzdeki Gelişmeler. 2 Nisan 2005,Mudanya

Üroonkoloji Derneği. Prostat Spesifik Antijen. Günümüzdeki Gelişmeler. 2 Nisan 2005,Mudanya Prostat Spesifik Antijen ve Günümüzdeki Gelişmeler Prostat Kanseri 2004 yılı öngörüleri Yeni tanı 230.110 Ölüm 29.900 Jemal A, CA Cancer J Clin 2004 Kanserler arasında görülme sıklığı #1 Tümöre bağlı ölüm

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 SUNUM KAPSAMI Niçin KMY yaparız? Hangi yöntemi kullanırız? KMY sonuçlarını nasıl değerlendirmemiz gerekir? Kırık

Detaylı

Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi

Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi Ayırıcı Tanı Nasıl Yapılmalı? Prof. Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Kayseri PKOS Tanı Kriterleri NIH 1990

Detaylı

DÖNEM I 3. DERS KURULU 9 Şubat 3 Nisan 2015. Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ

DÖNEM I 3. DERS KURULU 9 Şubat 3 Nisan 2015. Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ DÖNEM I. DERS KURULU 9 Şubat Nisan 0 Dekan : Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ Dönem I Koordinatörü : Ders Kurulu Başkanı : Doç.Dr. Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS DERS VEREN ÖĞRETİM ÜYELERİ

Detaylı

Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar. Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş

Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar. Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş Sunum Akışı DNA replikasyonu Telomer Telomeraz Telomeraz eksikliğinde görülen hastalıklar

Detaylı

* Merkezimiz hafta içi ve cumartesi günleri saat 8. 30-19. 00 saatleri arasında hizmet vermektedir. * Listede yeralan tüm testler merkezimizde

* Merkezimiz hafta içi ve cumartesi günleri saat 8. 30-19. 00 saatleri arasında hizmet vermektedir. * Listede yeralan tüm testler merkezimizde GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ TEST LİSTESİ * Merkezimiz hafta içi ve cumartesi günleri saat 8. 30-19. 00 saatleri arasında hizmet vermektedir. * Listede yeralan tüm testler merkezimizde yapılmakta olup

Detaylı

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Reprodük>f Endokrinoloji ve İnfer>lite

Detaylı

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I III. KURUL DERS PROGRAMI GENETİK BİLGİNİN AKIŞI - DOKUYA GİRİŞ (12 Ocak 2015-6 Mart 2015 ) Dekan Baş Koordinatör

Detaylı

KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler

KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler Prof.Dr. Adnan Aydıner İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü İstanbul William, WN et al. Nature Reviews, 2009 a Güncel Hedef Tedaviler EGFR İnhibitörleri EGFR: transmembran

Detaylı

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI (2012 2013) DEKAN BAŞ KOORDİNATÖR DÖNEM I KOORDİNATÖRÜ DÖNEM I KOORDİNATÖR YRD. Prof. Dr. Mehmet Ali MALAS Prof. Dr.

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ Cem Sezer 1, Mustafa Yıldırım 2, Mustafa Yıldız 2, Arsenal Sezgin Alikanoğlu 1,Utku Dönem Dilli 1, Sevil Göktaş 1, Nurullah Bülbüller

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Tıbbi Genetik Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Baran GENCER Oğuz GÜÇLÜ Erkam KÖMÜRCÜ Staj Eğitim Sorumlusu: Genel

Detaylı

HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI. Ders adı : Endokrin çevre bozucular ve tarama programı

HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI. Ders adı : Endokrin çevre bozucular ve tarama programı HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI Ders adı : Endokrin çevre bozucular ve tarama programı Öğretim Üyesi : Prof. Dr. A. Emel ÖNAL Endokrin sistemin çalışmasını değiştiren, sağlıklı insanda veya çocuklarında sağlık

Detaylı

MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ. SERPİL ERASLAN, PhD

MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ. SERPİL ERASLAN, PhD β-talaseminin MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ SERPİL ERASLAN, PhD BETA TALASEMİ HEMOGLOBİNOPATİLER Otozomal resesif (globin gen ailesi) Özellikle Çukurova, Akdeniz kıyı şeridi,

Detaylı

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ)

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) MOLEKÜLER

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ Prof. Dr. Fırat ORTAÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Jinekolojik Onkoloji Departmanı Polikistik Over Sendromu(PKOS)

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Dr. Handan Onur XXI. Düzen Klinik Laboratuvar Günleri, Ankara, 23 Ekim 2011 MEME KANSERİ Meme Kanseri Sıklıkla meme başına

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Tıbbi Laboratuar Akreditasyon No: Adresi :Cemal Sahir Sok. No:14 Mecidiyeköy 34387 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 212 272 48 00 Faks : 0 212 272 48 04 E-Posta : kalite@duzen.com.tr

Detaylı

J Popul Ther Clin Pharmacol 8:e257-e260;2011

J Popul Ther Clin Pharmacol 8:e257-e260;2011 SİTOMEGALOVİRUS (CMV) Prof. Dr. Seyyâl ROTA Gazi Ü.Tıp Fakültesi LOW SYSTEMIC GANCICLOVIR EXPOSURE AND PREEMPTIVE TREATMENT FAILURE OF CYTOMEGALOVIRUS REACTIVATION IN A TRANSPLANTED CHILD J Popul Ther

Detaylı

Kastrasyon Masum Bir Tedavi midir? Dr. Kamil ÇAM Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD

Kastrasyon Masum Bir Tedavi midir? Dr. Kamil ÇAM Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD Kastrasyon Masum Bir Tedavi midir? Dr. Kamil ÇAM Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD İLERİ EVRE PROSTAT KANSERİ HORMONAL TEDAVİ STANDART %80-90 yanıt Hormonal Tedavi Testesteron düzeyini düşüren

Detaylı

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 MOLEKÜLDEN HÜCREYE DERS KURULU- I. (12 Ekim - 20 Kasım 2015) ZORUNLU DERSLER

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 MOLEKÜLDEN HÜCREYE DERS KURULU- I. (12 Ekim - 20 Kasım 2015) ZORUNLU DERSLER YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 MOLEKÜLDEN HÜCREYE DERS KURULU- I (12 Ekim - 20 Kasım 2015) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Tıbbi Biyoloji ve Genetik 30 4X2 34 Tıbbi Biyokimya

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri

Detaylı

Gıdaların DNA Üzerine Olumlu ve Olumsuz Etkileri

Gıdaların DNA Üzerine Olumlu ve Olumsuz Etkileri Gıdaların DNA Üzerine Olumlu ve Olumsuz Etkileri Doç. Dr. Tülin Yanık Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Biyolojik Bilimler Bölümü Moleküler Biyoloji ve Genetik A.B.D. Ankara 2. Fetal Hayattan Çocukluğa

Detaylı

Erişkinde Mikrobiyota. Dr Tarkan Karakan Gazi Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı

Erişkinde Mikrobiyota. Dr Tarkan Karakan Gazi Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı Erişkinde Mikrobiyota Dr Tarkan Karakan Gazi Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı İnsan ve bakteri ilişkisi İnsan vücudundaki bakterilerin yüzey alanı = 400 m 2 (Tenis kortu kadar) İnsandaki gen sayısı:

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES114 2. BAHAR 3 0 0 2

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES114 2. BAHAR 3 0 0 2 TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK Dersin Adı Kodu Yarıyıl TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları

Detaylı

Kanser Tedavisi: Günümüz

Kanser Tedavisi: Günümüz KANSER TEDAVİSİNDE MOLEKÜLER HEDEFLER Doç. Dr. Işık G. YULUĞ Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü yulug@fen.bilkent.edu.tr Kanser Tedavisi: Günümüz Geleneksel sitotoksik ilaçlar ve

Detaylı

PAPİLLER TİROİD KARSİNOMLU OLGULARIMIZDA BRAF(V600E) GEN MUTASYON ANALİZİ. Klinik ve patolojik özellikler

PAPİLLER TİROİD KARSİNOMLU OLGULARIMIZDA BRAF(V600E) GEN MUTASYON ANALİZİ. Klinik ve patolojik özellikler PAPİLLER TİROİD KARSİNOMLU OLGULARIMIZDA BRAF(V600E) GEN MUTASYON ANALİZİ Klinik ve patolojik özellikler Neslihan KURTULMUŞ,, Mete DÜREN, D Serdar GİRAY, G Ümit İNCE, Önder PEKER, Özlem AYDIN, M.Cengiz

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

KANSER TANI VE TEDAVİSİNDE BİREYSEL TIP UYGULAMALARI. Doç. Dr. Yasemin BASKIN Dokuz Eylül Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji AD

KANSER TANI VE TEDAVİSİNDE BİREYSEL TIP UYGULAMALARI. Doç. Dr. Yasemin BASKIN Dokuz Eylül Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji AD KANSER TANI VE TEDAVİSİNDE BİREYSEL TIP UYGULAMALARI Doç. Dr. Yasemin BASKIN Dokuz Eylül Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji AD Kanser Önemli Bir Sağlık Sorunudur Kanser milyonları etkileyen,

Detaylı

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU...

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU... EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz...iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xv Şekiller

Detaylı

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir?

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? 86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? A) Angajman B) Pelvik girimden geçiş C) Orta pelvise giriş D) Pelvik çıkım düzlemine giriş E) Omuz

Detaylı

NON NÖROJENİK NÖROJENİK MESANE ve ÜROFASİAL (OCHOA) SENDROM OLGULARINDA HPSE2 GEN DEĞİŞİMLERİNİN ARAŞTIRILMASI

NON NÖROJENİK NÖROJENİK MESANE ve ÜROFASİAL (OCHOA) SENDROM OLGULARINDA HPSE2 GEN DEĞİŞİMLERİNİN ARAŞTIRILMASI NON NÖROJENİK NÖROJENİK MESANE ve ÜROFASİAL (OCHOA) SENDROM OLGULARINDA HPSE2 GEN DEĞİŞİMLERİNİN ARAŞTIRILMASI Burcu Bulum 1, Z. Birsin Özçakar 1, Duygu Duman 1, F. Başak Cengiz 1, Berk Burgu 1, Esra Baskın

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

Şeker düşürücü ilaçlar

Şeker düşürücü ilaçlar TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 05 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Şeker düşürücü ilaçlar Şeker düşürücü

Detaylı

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT Prof.Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Sempatik Sistem Adrenal Medulla Kas kan dolaşımı Kan basıncı Solunum sıklık ve derinliği Kalp kasılma gücü Kalp atım

Detaylı

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Dersin Kodu ve Adı NMH 501 Musküler Distrofiler Dersin ECTS Kredisi 5 Prof.Dr.Haluk Topaloğlu Musküler distrofilerin sınıflaması, çocukluk çağında

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji Testlerinde Doğrulama (verifikasyon) ve Geçerli Kılma (validasyon)

Klinik Mikrobiyoloji Testlerinde Doğrulama (verifikasyon) ve Geçerli Kılma (validasyon) Klinik Mikrobiyoloji Testlerinde Doğrulama (verifikasyon) ve Geçerli Kılma (validasyon) Kaynaklar Mikrobiyolojik prosedürleri doğrulama / geçerli kılmaya ilişkin aşağıdaki uluslararası kaynaklar önerilir

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DOKU ZEDELENMESI VE ENFEKSIYON DERS KURULU ( 1. ) DERS KURULU (15 EYLÜL- 24 EKİM 2014) DERS PROGRAMI T. C.

Detaylı

Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NİPT) Uluslararası kalite güvenceniz

Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NİPT) Uluslararası kalite güvenceniz Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NİPT) Uluslararası kalite güvenceniz NIPT Testi Nedir? Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NIPT) trizomi taraması için geliştirilmiş daha güvenilir ve daha hassas ileri düzey bir

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

15 Şubat 2016 8 Nisan 2016 8 HAFTA KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS. ANATOMİ 26 10 (x2) 36 - TIBBİ BİYOKİMYA 24 2 (x2) 26 -

15 Şubat 2016 8 Nisan 2016 8 HAFTA KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS. ANATOMİ 26 10 (x2) 36 - TIBBİ BİYOKİMYA 24 2 (x2) 26 - DÖNEM I (BAHAR) DEKAN DÖNEM II KOORDİNATÖRÜ DERS KURULU BAŞKANI. DERS KURULU Şubat 0 Nisan 0 HAFTA Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ Doç.Dr. Yrd.Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS 0 (x) - (x) -

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL DE İNFEKSİYON YÖNETİMİ Dr. Rıdvan R ALİ Uludağ Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İç Hastalıklar kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL ile ilişkili bilgilerimizde önemli değişiklikler iklikler söz s z konusu

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı:

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı: Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı: Şizofreni Hastalarında Bedensel Sağlık Sorunları ve Çözüm Yolları Dr. Berna Binnur Akdede DEÜTF Psikiyatri AD 06.10.2010 Mortalite genel populasyondan

Detaylı

1. Yıl I. Yarıyıl (Güz)

1. Yıl I. Yarıyıl (Güz) 1. Yıl I. Yarıyıl (Güz) u u ve Adı T U K AKTS 1. BES 105 361105 001 Mesleki Oryantasyon 0 1 0 1 BES 109 361109 001 Beslenme İlkeleri I 2 3 3 6 3. KİM 133 333133 001-002 Temel Kimya I 3 0 3 3 4. KİM 137

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI DOKTORA PROGRAMI

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI DOKTORA PROGRAMI BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL BIO-6501 UZMANLIK ALAN DERSİ Z 8 0 8 0 9 BIO-6601 TEZ HAZIRLIK ÇALIŞMASI Z 0 1 1 0 1 20 1 21 12 30 İKİNCİ YARIYIL BIO-6502 UZMANLIK ALAN DERSİ Z 8 0 8 0 9 BIO-6602 TEZ HAZIRLIK

Detaylı

TÜRK BİYOKİMYA DERNEĞİ PREANALİTİK EVRE ÇALIŞMA GRUBU ÇALIŞMALARI

TÜRK BİYOKİMYA DERNEĞİ PREANALİTİK EVRE ÇALIŞMA GRUBU ÇALIŞMALARI TÜRK BİYOKİMYA DERNEĞİ PREANALİTİK EVRE ÇALIŞMA GRUBU ÇALIŞMALARI Mehmet ŞENEŞ TBD Pre-Analitik Evre Çalışma Grubu XXVII. Ulusal Biyokimya Kongresi 5 Kasım 2015 ABD Tıp Enistitüsünün (The Institute of

Detaylı

DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL

DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL PRENATAL VE POSTNATAL MOLEKÜLER TANI TESTLERİ Dr.Belgin Eroğlu Kesim *1800 lerde Mendel ile başlayan serüven, *1900 lerde kalıtım biriminin gen

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I III. KURULDERS PROGRAMI GENETİK BİLGİNİN AKIŞI - DOKUYA GİRİŞ (11Ocak2016-4Mart 2016 ) Dekan Baş Koordinatör Dönem

Detaylı

KOLOREKTAL KARSİNOMA VE ÖNCÜ LEZYONLARINDA MİKROSATELLİT İNSTABİLİTESİNİN İMMÜNHİSTOKİMYASAL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

KOLOREKTAL KARSİNOMA VE ÖNCÜ LEZYONLARINDA MİKROSATELLİT İNSTABİLİTESİNİN İMMÜNHİSTOKİMYASAL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ KOLOREKTAL KARSİNOMA VE ÖNCÜ LEZYONLARINDA MİKROSATELLİT İNSTABİLİTESİNİN İMMÜNHİSTOKİMYASAL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Seher YÜKSEL 1, Berna SAVAŞ 2, Elçin KADAN 3, Arzu ENSARİ 2, Nazmiye KURŞUN 4 1 Gümüşhane

Detaylı

Ülkemizde Sık Karşılaştığımız Sağlık Sorunlarına Genetik Yaklaşım Multidisipliner Vizyon ile

Ülkemizde Sık Karşılaştığımız Sağlık Sorunlarına Genetik Yaklaşım Multidisipliner Vizyon ile Ülkemizde Sık Karşılaştığımız Sağlık Sorunlarına Genetik Yaklaşım Multidisipliner Vizyon ile Ajlan Tükün İnfertilite Kadın İnfertilitesi (%48) Anamnez Fizik muayene Hormon profili Transvajinal US Histerosalpingografi

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı-MANİSA Bazal Hücreli Kanser (BCC) 1827 - Arthur Jacob En sık rastlanan deri kanseri (%70-80) Açık

Detaylı

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD Yaşlılarda Psikofarm akoloji Uygulam a Prensipleri Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD ABD > 65 yaş, nüfusun %13 ancak reçete edilen tüm ilaçların % 35 > 70 yaş, hastaneye yatış 1/6 ilaç yan etkisi

Detaylı

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ ve MOLEKÜLER PROGNOSTİK FAKTÖRLER Prof. Dr. Levent Türkeri Üroloji Anabilim Dalı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mesane Tümörü (Transizyonel Hücreli Karsinom) Yüzeyel

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12. Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12. Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12 Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Prof. Dr. Hilal Özdağ A.Ü Biyoteknoloji Enstitüsü Merkez Laboratuvarı Tel: 2225826/125 Eposta: hilalozdag@gmail.com Gen İfadesi

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

Beyin Yaşlanması ve Yeni Hücre Oluşumu

Beyin Yaşlanması ve Yeni Hücre Oluşumu Beyin Yaşlanması ve Yeni Hücre Oluşumu AYÇA ARSLAN ERGÜL - ASO Sağlık Odaklı Üniversite Sanayi İşbirliği Çalıştayı 2 Nisan 2015, Perşembe Sunum İçeriği Araştırma Alanı Araştırma- Proje- İşbirliği Deneyimi

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 Eğitim Yılı Dönem II 3. Ders Kurulu GASTROİNTESTİNAL SİSTEM VE METABOLİZMA Eğitim Programı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 Eğitim Yılı Dönem II 3. Ders Kurulu GASTROİNTESTİNAL SİSTEM VE METABOLİZMA Eğitim Programı 2015-2016 Eğitim Yılı Dönem II 3. Ders Kurulu GASTROİNTESTİNAL SİSTEM VE METABOLİZMA Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü Dönem II Koordinatörü Koordinatör Yardımcısı : Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN : Doç.

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi.

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi. Bilim dünyası, yaşamı alt üst edecek yeni bir gelişmeye daha imza atarak insan DNA'sının şifresini çözmeyi başardı. Çıkarılan 'gen haritası' sayesinde kalp ve kanser hastalığı tarihe karışacak ve insan

Detaylı

Tıp Fakültelerinde Temel Tıp Bilimlerinin Yeri ve Akademik Gelecek Planlaması. UHB 8. Toplantısı 7 Mayıs 2011 safa.kapicioglu@saglik.gov.

Tıp Fakültelerinde Temel Tıp Bilimlerinin Yeri ve Akademik Gelecek Planlaması. UHB 8. Toplantısı 7 Mayıs 2011 safa.kapicioglu@saglik.gov. Tıp Fakültelerinde Temel Tıp Bilimlerinin Yeri ve Akademik Gelecek Planlaması UHB 8. Toplantısı 7 Mayıs 2011 safa.kapicioglu@saglik.gov.tr Tescilli Uzman Sayıları Tıbbi Genetik 99 Tıbbi Patoloji 994 Patolojik

Detaylı

Çevrimsel Araştırma. Prof.Dr. Yağız Üresin. İ.Ü. İlaç Araştırmaları Birimi İTF Tıbbi Farmakoloji AD

Çevrimsel Araştırma. Prof.Dr. Yağız Üresin. İ.Ü. İlaç Araştırmaları Birimi İTF Tıbbi Farmakoloji AD Çevrimsel Araştırma Prof.Dr. Yağız Üresin İ.Ü. İlaç Araştırmaları Birimi İTF Tıbbi Farmakoloji AD 1 2 Çevrimsel ve Klinik Bilim- Yeni bir bakış açısı zamanı Çevrimsel Araştırma yayınlarının yıllara göre

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi Bilimsel Program - 20 Mart 2014, Perşembe UĞUR DERMAN SALONU SEÇİLMİŞ VAKA SUNUMLARI - Peritoneal Kanserlerde HIPEC in Yeri HIPEC Nasıl Yapılır? Kolon Kanseri Mezotelyoma KONFERANS - Onkolojide Nereden

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı