TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJESİ KESİN RAPORU

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJESİ KESİN RAPORU"

Transkript

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJESİ KESİN RAPORU Proje Başlığı NANOKİL-POLİMER KOMPOZİTLERİNİN SENTEZ ve KARAKTERİZASYONU Proje Yürütücüsünün İsmi Prof.Dr.Ayla Çalımlı Proje Numarası: Başlama Tarihi: Bitiş Tarihi: Rapor Tarihi: Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Ankara

2 İÇİNDEKİLER 1. ÖZET ABSTRACT 2. AMAÇ ve KAPSAM 2.1.Kuramsal Temeller 2.2. Killer 2.3 Organokiller 2.4 Polimerler 2.5. Kompozit Malzemeler 2.6 Nanokompozit Sentezi 2.7 Yanıt Yüzey Yöntemi (Response Surface Method) 3.MATERYAL ve YÖNTEM 3.1 Materyal 3.2 Yöntem Kilin saflaştırılması ve KDK belirlenmesi III.2.2 Organokil sentezi Nanokompozit sentezi Yanıt Yüzey Yöntemi 3.3 Analizler X-ışını kırınımı (XRD) analizi Termogravimetrik analiz (TGA) Jel geçirgenlik kromatografisi (GPC) analizi Geçirgen elektron mikroskobu (TEM) analizi 4. DENEYSEL BULGULAR ve TARTIŞMA 4.1 Kilin Saflaştırılması ve KDK Belirlenmesi 2

3 4.2 Organokil Sentezi XRD analizi 4.3 Nanokompozit Sentezi XRD analizi TEM analizi Termogravimetrik analiz GPC analizi 4.4 Yanıt Yüzey Yöntemi 5. SONUÇ ve ÖNERİLER 6.KAYNAKLAR 7.EKLER EK 1 KDK Belirlenmesi EK 2 Organokil Sentezi için Yüzey Aktif Madde Miktarı Belirlenmesi EK 3 Bragg Yasası ile Tabakalar Arası Uzaklık Değeri Hesaplanması EK 4 Yanıt Yüzey Yöntemi ile Belirlenen Koşullarda Sentezlenen Nanokompozitlerin TGA Eğrileri 3

4 ÖZET NANOKİL-POLİMER KOMPOZİTLERİNİN SENTEZ ve KARAKTERİZASYONU Polimer-kil nanokompozitleri, özellikle 2000 yılından sonra önemi anlaşılmış en yeni kompozit türlerinden biridir. Bu tip kompozitlerde dağıtıcı faz olarak polimerler kullanılmaktadır. Killer ise destek maddesi görevini üstlenmektedirler. Bu iki farklı yapı birleştirilerek, normal polimerlere göre daha üstün fiziksel ve kimyasal özeliklere sahip yeni yapılar elde edilmektedir. Polimer-kil nanokompozitleri, klasik polimerlere oranla daha yüksek sıcaklıklara dayanmaktadır. Ayrıca darbe dayanımı gibi fiziksel özeliklerinde de iyileşmeler sağlamaktadır. Bu kompozitler, sanayide ve günlük yaşamda polimerlerin kullanıldığı her yerde kullanılabilmektedirler. Bu çalışmada, yaygın olarak kullanılan polimerlerden olan polistirenin, killerle oluşturduğu kompozitleri sentezlenmiş ve karakterizasyonu yapılmıştır. Kompozitlerin sentezi; kilin saflaştırılması ve katyon değişim kapasitesinin (KDK) belirlenmesi, organokil sentezi ve nanokompozit sentezi olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Saf kil kurutularak KDK tayini yapılmış ve organokil sentezinde kullanılmıştır. Kilin KDK değeri ANSI/ASTM C standardına göre belirlenmiştir. Organokil sentezinde; uzun zincirli (setiltrimetilamonyum bromür-ctab), kısa zincirli (tetraetilamonyum bromür-teab) ve halkalı (benziltrietilamonyum bromür-bteab) olmak üzere üç tür yüzey aktif madde kullanılmıştır. Saf kilin ve sentezlenen organokillerin (CTAB-O, TEAB-O, BTEAB-O) tabakalar arası uzaklıkları X-Işını Kırınımı (XRD) analizleri ile belirlenmiştir. Nanokompozit sentezi yerinde (in-situ) polimerizasyonla yapılmış ve kütlece %2, %4 ve %6 kil içeren nanokompozitler; XRD, termogravimetrik analiz (TGA), jel geçirgenlik kromatografisi (GPC) ve taramalı elektron mikroskobu (TEM) analizleriyle karakterize edilmişlerdir. Kilin KDK değeri 110 meq/100 g kil olarak bulunmuştur. Saf kil, CTAB-O, BTEAB-O ve TEAB-O organokillerinin tabakalar arası uzaklık değerleri sırasıyla Å, Å, Å ve Å dur. Son aşamada üç farklı organokil ile de nanokompozit sentezi denenmiş, TEAB-O ve BTEAB-O ile dağılma sağlanamadığı için yalnızca CTAB-O ile nanokompozit sentezlenebilmiştir. XRD sonuçlarında pik gözlenmemesi dağılmış yapıyı göstermektedir. TEM fotoğrafları da bu sonucu doğrulamaktadır. GPC sonucunda saf polistiren ve kütlece %2, %4 ve %6 kil içeren nanokompozitlerdeki polistirenin molekül kütleleri sırasıyla g/mol, g/mol, g/mol ve g/mol bulunmuştur. Bu sonuç kil miktarının, kompozit içindeki polimerin molekül kütlesini önemli ölçüde etkilemediğini göstermektedir. TGA analizleri sonucunda, saf polistiren ve kütlece %2, %4 ve %6 kil içeren nanokompozitlerin %50 kütle kaybı sıcaklıkları sırasıyla 403ºC, 417ºC, 424ºC ve 432ºC bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Polimer, polistiren, kil, montmorillonit, kompozit 4

5 ABSTRACT SYNTHESIS and CHARACTERIZATION of NANOCLAY-POLYMER COMPOSITES Polymer-clay nanocomposites are one of the newest composite types, which its importance is came out especially after Polymers are used as matrix in these types of composites and clay minerals act as reinforcement material. By combining these two different structures, new materials can be synthesized which have better physical and chemical properties according to the normal polymers. Polymer-clay nanocomposites can withstand higher temperature than normal polymers. Additionaly, physical properties such as impact resistance can be improved. These composites can be used in daily life and industry where polymers are used.. Polystyrene is one of the most commonly used polymers and in this study, synthesis and characterization of polystrene-clay nanocomposites were done. Synthesis of composites were done in three steps which are; purification and cation exchange capacity (CEC) determination of clay, organoclay synthesis and nanocomposite synthesis. Pure clay was dried, its CEC is detemined and than used in organoclay synthesis. CEC determination was done as written in ANSI/ASTM C standard. In organoclay synthesis; three types of surfactants were used which are long chained (cethyltrimethylammonium bromide-ctab), short chained (tetraethylammonium bromide-teab) and ringed (benzyltriethylammonium bromide-bteab) surfactants. Gallery distances of pure clay and organoclays (CTAB-O, TEAB-O, BTEAB-O) were calculated by X-Ray Diffraction (XRD) analysis. Nanocomposite synthesis were done by in-situ polymerization. Composites; which contain %2, %4 and %6 clay by mass were characterized by XRD, thermogravimetric analysis (TGA), gel permeation chromatography (GPC) ve transmission electron microscope (TEM). CEC of clay is 110 meq/100 g clay. Gallery distances of pure clay, CTAB-O, BTEAB-O and TEAB-O were Å, Å, Å and Å, respectively. At the last stage, nanocomposite synthesis were tried with all three organoclays but polystyrene-clay nanocomposite were succesfully sythesized with only CTAB-O organoclay because of the other organoclays lack of dispersion in styrene matrix. Absence of peaks in XRD results indicated the exfoliated structure. TEM images also confirmed this result. Molecular weight of pure polystyrene and polystyrene in the composites containing %2, %4 and %6 clay by mass was found g/mole, g/mole, g/mole and g/mole, respectively by GPC. This result showed that the amount of clay in the composites did not have a significant effect on the molecular weight of polystyrene. TGA showed that %50 mass loss temperatures of pure polystyrene and composites containing %2, %4 and %6 clay by mass were found 403ºC, 417ºC, 424ºC and 432ºC, respectively. Key Words: Polymer, polystyrene, clay, montmorillonite, composite 5

6 2. AMAÇ VE KAPSAM En eski zamanlardan beri killer, insan hayatının önemli bir parçası olmuştur. Doğada kendiliğinden oluşan bu mineraller ilk başlarda çanak çömlek yapımında kullanılmışlardır. Daha sonraları ilk yazı tabletlerinin de killerden yapıldığı görülmektedir. Zaman geçtikçe, killerin kullanım alanları oldukça genişlemiş ve gelişen teknolojide her zaman kendine sağlam bir yer edinmiştir. Günümüzde; dekoratif eşya yapımı, adsorpsiyon, çimento üretimi, filtreleme ve en son olarak nanokompozit üretiminde kullanıldıkları görülmektedir. Polimerler, hayatımızda oldukça büyük bir yere sahiptirler. Giyim, ambalajlama, ev yapı ürünleri, fotoğrafçılık, taşıma, sağlık ve daha bir çok farklı sektörde yaygın bir şekilde kullanılmaktadırlar. Polimerlerin tüm kullanım alanlarını saymak olanaksızdır. Etrafımıza dikkatli bakacak olursak çok daha farklı örneklerle karşılaşabiliriz. Polimer gelişimi 1930 lu yıllarda başlamış ve günümüzde de hızla sürmektedir. Teknoloji ilerledikçe daha farklı polimer tipleri bulunmakta ya da mevcut polimerlerin daha üstün özelikli olanları geliştirilmektedir. Bu gelişimin en yaygın olan yollarından biri ise polimer kompozit malzemelerdir. Bilim insanları, polimerlerin özeliklerini iyileştirmek için yapıya farklı parçacıklar katarak daha iyi polimerler elde etmeye çalışmışlardır. Çeşitli katkı maddelerinin yapıya eklenmesi sertlik, bariyer özelikleri, yanma direnci, esneklik gibi özeliklerin iyileşmesini sağlamıştır. Bazen polimere yeni bir özelik eklemesi, oluşacak son ürünün aynı zamanda opak ya da kırılgan olmasınada neden olabilmektedir. Son yıllarda endüstrinin her alanında etkisini arttıran nanoteknoloji kendini kompozit biliminde de göstermiştir. Kompozit malzemelerin en yeni türü olan nanokompozitler, nano boyuttaki parçacıkların polimerlerin içinde dağılmalarıyla üretilmektedirler. Nanokompozitlerin, normal kompozitlere ya da temel polimerlere oranla çok daha üstün özeliklere sahip oldukları kesin olarak bilinmektedir. Bu tip kompozitlerin en yeni örneklerinden biri ise polimer-kil nanokompozitleridir. Killer hem ucuz olmaları hem de düşük miktarlarında getirdikleri oldukça iyi özelikler sayesinde bu tip kompozitler için tercih nedeni olmuşlardır. 6

7 Bu yüksek lisans çalışmasında; en yaygın polimer türlerinden biri olan polistirenin, killerle oluşturduğu nanokompozitlerin sentezi incelenmiştir. Öncelikle doğal kilden, farklı tür yüzey aktif maddeler kullanılarak üç tür organokil elde edilmiş ve bu killlerle polistiren-kil nanokompozitleri sentezlenmiştir. Deneyler sırasında orijinal kilin ve sentezlenmiş organokillerin tabakalar arası uzaklıkları, elde edilen kompozitlerin ısıl dirençleri, molekül kütleleri ve kil tabakalarının kompozitlerdeki dağılmaları incelenmiştir. 2.1 Killer Kil, kristal yapıları birbirinden farklı olan birkaç mineralin oluşturduğu mineral karışımının genel adıdır. Doğada bol miktarda bulunmaktadırlar. Saf olarak bulunmaları son derece zordur. Genel kil formülü aşağıda verildiği gibidir. KİL = Ana Kil Minerali + Diğer Kil Mineralleri + Eser Organik Maddeler Yapısında kil mineralleri dışında en çok kalker, silis, mika ve demiroksit bulunur. Killer farklı renklerde bulunabilirler. Bunlar sarımtırak, kırmızımtırak, esmer gibi renklerdir. Bu özelik, kilin içerisinde bulunan mineraller tarafından verilmektedir. Kil, yapısı nedeniyle su çekme özeliğine sahiptir ve bu özeliğinden dolayı her zaman nemlidir. Kilin neminin uzaklaştırılması uzun ve titizlikle yapılması gereken bir işlemdir (Köroğlu, 2004). Killer, tabakalı yapıya sahiptirler. Bu tabakaların kristal yapıları tetrahedral ve oktahedral olmak üzere iki temel birimden oluşmaktadır. Tetrahedral Birim Tetrahedral birim, merkezinde bir silisyum atomu bulunan ve bu atomun dört oksijen atomuyla çevrilmesiyle oluşmuş düzgün dörtyüzlü şeklidir. Merkez atomu olan silisyum, yükünü oksijen atomlarıyla eşit olarak paylaşarak kendisini çevreleyen atomların negatif yüklü olmalarını sağlamaktadır. Oluşan SiO 4-4 anyonu, alkali ve toprak alkali iyonlarıyla etkileşime açıktır. 7

8 Şekil 2.1 Silisyum tetrahedrali(http://pubpages.unh.edu/~harter/crystal.htm, 2006) Şekil 2.1 de görüldüğü gibi tek oksijen iyonu iki silisyum atomuyla bağ yapabilir. Köşede bulunan oksijen iyonları bir silisyum atomuyla bağ yaparak yapıyı iki yönde genişleterek silikat tetrahedron tabakanın oluşması sağlanır. Oluşacak tabaka büyümesi Şekil 2.2 de gösterilmiştir. Şekil 2.2 Bağlanmış silisyum tetrahedralleri (http://pubpages.unh.edu/~harter/crystal.htm, 2006) 8

9 Oktahedral Birim Oktahedral birim, merkezinde bir alüminyum atomu bulunan ve bu atomun dört ya da altı oksijen atomuyla çevrilmesiyle oluşmuş düzgün sekizyüzlü şeklidir. Merkezde bulunan alüminyum dört ya da altı oksijen iyonuyla bağ yapabilir; ancak silikat yapılarında alüminyum altı bağla daha kararlı haldedir (Şekil 2.3). Şekil 2.3 Alüminyum oktahedrali (http://pubpages.unh.edu/~harter/crystal.htm, 2006) Büyütülmüş tetrahedral birimde uygulanan yaklaşımla, oktahedral tabakalarda birleştirilebilirler. Birleşme sonucu oluşan negatif yüklü parçacıklar, pozitif yüklü hidrojenlerle dengelenmektedirler. 9

10 Şekil 2.4 Bağlanmış alüminyum oktahedralleri (http://pubpages.unh.edu/~harter/crystal.htm, 2006) Böylece tetrahedral tabakasının oluşturulduğu yaklaşımla bir oktahedral tabakası elde edilmiş olur (Şekil 2.4). Oktahedral tabakasının dış yüzeylerinde oluşan negatif yükü dengelemenin bir yolu daha vardır. Bu da negatif yüklü oktahedral tabakanın iki yüzeydeki oksijenlerin silikat tabakasındaki oksijenlerle ortak kullanımının sağlanmasıyla gerçekleşir. Tetrahedral Oktahedral Tetrahedral (TOT) yapılar Şekil 2.5 deki gibi birleşerek yük dengesi sağlanmış olur. 10

11 Şekil 2.5 TOT yapı (http://pubpages.unh.edu/~harter/crystal.htm, 2006) Şekil 2.6 da görüldüğü gibi kristal yapıların birleşmesi sonucu oluşan yapı bir kil tabakasıdır. Her bir yapının baş harfinin sırayla yazılmasıyla TOT şeklinde adlandırılır. Oluşan çok sayıda birim tabaka üst üste gelerek büyür ve kil taneciklerini oluştururlar. Tabakaların arasında alkali ya da toprak alkali katyonları bulunmaktadır. Şekil 2.6 Kil taneciklerinin oluşumu 11

12 Killerin Sınıflandırılması Killer yapısal özeliklerine göre 3 ana grupta sınıflandırılmaktadırlar. Bunlar Kaolin, Smektit (montmorillonit) (Şekil 2.7) ve İlit mineralleridir (Çizelge 2.1). Çizelge 2.1 Killerin Sınıflandırılması (http://en.wikipedia.org/, 2006) Kaolin Al 2 Si 2 O 5 (OH) 4 Montmorillonit (Na,Ca) 0.33 (Al,Mg) 2 Si 4 O 10 (OH) 2 nh 2 O İlit (K,H 3 O)(Al,Mg,Fe) 2 (Si,Al) 4 O 10 [(OH) 2,(H 2 O )] Çok az şişme özeliği Silika-alümina tabakası Yüksek şişme özeliği Silika-alümina-silika tabakası Çok az şişme özeliği Silika-alümina-silika tabakası Yapılan kaynak araştırmasında ve deneyler sırasında kullanılan kil minerali montmorillonit olarak seçildiğinden aşağıda montmorillonitin genel özelikleri detaylı biçimde verilmiştir. Şekil 2.7 Montmorillonit tabakasının yapısı (Großmann 2004) 12

13 İlk olarak 1847 yılında Fransa nın Montmorillon bölgesinde bulunmuştur ve adını bu bölgeden almaktadır. Montmorillonit iki silisyum tetrahedralinin arasında bir alüminyum oktahedraliyle oluşan, TOT yapısında bir kil mineralidir. Birim yapılar Van der Waals bağlarıyla birbirlerine bağlıdırlar. Bu nedenle oldukça yumuşak bir yapıya sahiptirler. Bir TOT tabakasının kalınlığı 1 nanometredir. Tabakalar arasında sodyum ya da kalsiyum iyonları bulunmaktadır. Montmorillonit parçacıkları yaklaşık 1 mikrometre boyutundadır. Bazı temel özelikleri şunlardır (Köroğlu, 2004): Şişme Özeliği Kilin yapısına su aldığında hacminin artmasını sağlayan özeliktir. Şişme özeliği en fazla montmorillonitte görülmektedir. Kütlesinin bir kaç katı kadar suyu bünyesine alıp hacmini genişletebilmektedir. Kilin bünyesindeki su miktarı diğer özelikleride ciddi anlamda etkilediği için şişme özeliği büyük önem taşır. Plastiklik Özeliği Kile uygun miktarda su karıştırıldığı zaman işlenebilme ve şekillendirilmesini sağlayan özeliktir. Bunun sayesinde kil kolayca şekil alır. Kum, su ile karıştırıldığı zaman herhangi bir plastik özelik kazanamaz ancak kilin şekillendirilebilmesi için su ile karışması gereklidir. Kilin plastisite özelliği kazanabilmesi için yalnızca su ile karıştırılması gereklidir. Su dışında hiçbir madde kile plastiklik özeliği kazandırmaz. Renk Killer metal oksitlerle karışık bir şekilde bulunduklarından doğal olarak renklenmiş durumdadırlar. Örneğin; limonit esmer rengi ve demiroksit kırmızı rengi vermektedir. Kilin pişmeden önceki rengi piştikten sonra farklı olabilir, çünkü oksitler yüksek sıcaklıklarda farklı renkler alabilirler. Adsorplama Özeliği Montmorillonit minerali, yaklaşık 800 m 2 /g değeriyle çok yüksek yüzey alanına sahiptir. Diğer kil minerallerine göre daha yüksek miktarlarda madde adsorplayabilir. 13

14 Reolojik Özeliği Bünyesindeki su miktarı arttıkça, kil akışkan hale geçer. Akış tipi ve viskozite gibi özelikler kazanır. Su miktarındaki ufak bir artış ya da azalma bu özeliği doğrudan etkiler. Montmorillonit, reolojik özelikleri sayesinde petrol sondajında delici başların soğutma sıvısı olarak kullanılmaktadır. Katyon Değişim Kapasitesi Montmorillonit tabakalarının arasında sodyum ve kalsiyum katyonları bulunmaktadır. Bu katyonlara değişebilen katyonlar denir. Yer değiştirme tepkimesi sonucu bu katyonlar, başka maddelerle yerlerini değiştirebilmektedirler. Bu değişim miktarı ise 100 gramlık örnekte yer değiştirebilen katyonların millieşdeğer miktarı olarak tanımlanır. Birimi meq/100 g dır. Uzun yıllar boyunca bilinen ve bir çok alanda kullanılan killer, son yıllarda nanoteknolojide kullanılmaya başlanmıştır. Yapılan tanıma göre en az bir boyutu nanometre boyutunda olan maddeler nanomadde olarak görülmektedir. Montmorillonit ise tabaka kalınlığının 1 nm olması nedeniyle bir nanomadde olmakta ve nanoteknolojide kullanılmaktadır. Şekil 2.8 de görüldüğü gibi birim kalsiyum karbonat kristalinin her boyutu yaklaşık 1000 nm dir. Karşılaştırma olarak bir montmorillonit tabakası verilmiştir. Tabakanın uzunluğu ve genişliği 100 ila 500 nm arasında değişmektedir, fakat kalınlığı 1 nm olduğundan, montrmorillonit nanomadde sınıfına girmektedir. Şekil 2.8 Kalsiyum karbonat montmorillonit karşılaştırması (Großmann 2004) 14

15 Yukarıdaki açıklamalarda görüldüğü gibi, killerin neredeyse bütün özelikleri en bilinen inorganik akışkan madde olan su ile tanımlanmıştır. Bunun nedeni killerin hidrofilik yani suyu seven yapıda olmalarıdır. Killerin polimer nanokompozit sentezinde kullanılmaları, hidrofilik özelikleri nedeniyle doğada bulundukları şekilde olanaksızdır. Bazı işlemler sonucunda killerin organokillere dönüşerek daha farklı özeliklere sahip olmaları gerekmektedir. 2.2 Organokiller Killer doğada tabakalarının arasında sodyum ve kalsiyum değişebilir katyonlarıyla bulunur ve hidrofilik yani suyu seven bir yapıdadırlar. Su fazında oldukça iyi dağılım gösterirler; ancak endüstride kullanılmaları için organik fazlarda dağılan yani organofilik yapıya sahip olmaları gerekmektedir. Killerin organokillere dönüşmeleri, basit bir yer değiştirme tepkimesi sonrasında gerçekleşir (Şekil 2.9). Tepkime sonrasında kilin yüzeyi organofilik özelik kazanır ve organik fazlarda dağılması sağlanmış olur (Köroğlu, 2004). M + - B + (CH 3 -N-R) (CH 3 -N-R) - B + M + R : Alkil Grup M + : Değişebilir İnorganik Katyonlar Na-Kili Uzun Zincirli Yüzey Aktif Organokil Şekil 2.9 Organokil Sentezi (Großmann 2004) 15

16 Uygun şartlar altında kil mineralinin bir alkil amonyum tuzuyla yer değiştirme tepkimesi sonucunda organokil elde edilir. Kullanılan yüzey aktif maddeler farklı yapılara sahip amonyum tuzları olabilirler. Uzun zincirli, kısa zincirli ya da halkalı bir yüzey aktif madde kullanılması, elde edilecek organokilin adsorpsiyon kapasitesi, tabakalar arası uzaklık değerini ve hidrofobiklik derecesini doğrudan etkilemektedir. Tepkimede kullanılacak yüzey aktif madde miktarı her kil için farklıdır. Bu miktar, kilin Katyon Değişim Kapasitesi (KDK) ile belirlenir. Organokiller, normal killere oranla daha yüksek tabakalar arası uzaklık değerine sahiptir (Şekil 2.10). Büyük organik moleküllerin sodyum ve kalsiyum katyonları yerine yüzeylere tutunması sonucu tabakalar arası uzaklık artar. Bu özelik polimer-kil nanokompozitlerinin sentezi için çok büyük öneme sahiptir. Tabakalar arası uzaklığın fazla olması, tepkime sırasında oluşan polimerin tabakaların arasında daha rahat ilerlemesini ve kompozitin uygun bir şekilde sentezlenebilmesini sağlar. Şekil 2.10 Farklı tür yüzey aktif maddelerle tabakalar arası uzaklık değerinin arttırılması a) Kısa zincirli yapı, b) Orta uzunluktaki zincir yapısı, c) Uzun zincirli yapı Tabakalar arası uzaklığın yüksek olması ve organofilik davranış, organokilleri normal killerden ayıran iki temel özeliktir. 2.3 Polimerler Çok sayıda molekülün kimyasal bağlarla düzenli bir şekilde bağlanarak oluşturdukları yüksek molekül kütleli bileşiklerdir. Polimerler; hafif, ucuz, mekanik özelikleri çoğu kez yeterli, kolay şekillendirilebilen, değişik amaçlarla kullanıma uygun, dekoratif, kimyasal açıdan inert ve korozyona uğramayan maddelerdir. Bu üstün özeliklerinden dolayı yalnız kimyacıların değil; makine, kimya, tekstil, endüstri ve fizik mühendisliği gibi alanlarda çalışanların da ilgisini çeken materyallerdir. Tıp, biyokimya, biyofizik ve moleküler biyoloji açısından da polimerlerin önemi büyüktür. 16

17 1920 yılında Staudinger, bazı madde moleküllerinin diğerlerinden çok daha büyük olduğunu savunmuştur. Bu görüş on yıl sonra, 1930 yılında kabul edilerek polimer sözcüğü bilim dünyasında kullanılmaya başlanmıştır. Bu tarihten itibaren polimer kimyası çok büyük bir hızla gelişmiş ve kimyanın çok önemli bir kolu haline gelmiştir. Bu gelişme sonucunda bir çok farklı özeliğe sahip polimerler sentezlenmiş, zamanla seramik ve çelik malzemelerin yerlerini almışlardır lerin başında dünyadaki toplam plastik üretimi, toplam çelik üretimini geçmiştir (Saçak, 2005). Çizelge 2.2 de en yaygın kullanılan polimerlerin hangi yıllarda ticari üretime başlandığı görülmektedir. Çizelge 2.2 Bazı polimerlerin ticari üretimlerinin başladığı yıllar Polimer Yıl Poli (metil metakrilat) 1935 Poli (vinil asetat) ve poli (vinil butiral) 1936 Polistiren 1937 Naylon Alçak yoğunluklu polietilen 1939 Epoksi reçineleri 1947 Poliester 1950 Yüksek yoğunluklu polietilen, polipropilen 1957 Poliimitler 1965 Aramitler 1971 Gelişen teknolojiyle çok önemli polimerler sentezlenmiştir. Ticari adı Kevlar olan aramitten kurşun geçirmez yelekler, polimetilmetakrilattan ise camdan daha iyi optik özeliklere sahip plakalar üretilmiştir. Bu konuda en yeni gelişme ise son yıllarda hız kazanan polimer kompozitlerdir. Normal polimerlerin özelikleri, eklenen takviye maddeleriyle çok daha yüksek değerlere çıkabilmektedirler. Polimerizasyonun iyi anlaşılabilmesi için bazı temel kavramların bilinmesi gerekmektedir. 17

18 Monomer, birbirlerine kovalent bağlarla bağlanarak büyük moleküller oluşturabilen küçük mol kütleli kimyasal maddeler için kullanılan bir tanımlamadır. Polimer ise, çok sayıda monomerin kovalent bağlarla birbirlerine bağlanarak oluşturduğu büyük molekülün adıdır (Saçak 2004). Monomer molekülleri Şekil 2.11 de görüldüğü gibi polimerizasyon tepkimeleri üzerinden polimer molekülüne dönüşürler. Bir polimer molekülünde yüzlerce hatta binlerce monomer bulunabilir. Polimerizasyon tepkimesi monomer molekülleri polimer molekülleri Şekil 2.11 Polimerizasyon tepkimesi (Saçak 2004) Örneğin; etilen: CH 2 =CH 2 polietilen: (-CH 2 -CH 2 -) n vinilklorür: CH 2 =CHCl polivinilklorür: (-CH 2 -CHCl-) n stiren: CH 2 =CHPh polistiren: (-CH 2 -CHPh-) n Polimerler doğrusal (linear), dallı (branched) ya da çapraz bağlı (crosslinked) polimerler olmak üzere üçe ayrılırlar (Şekil 2.12). Doğrusal polimerler aynı monomer yapısının sürekli tekrarı sonucu oluşan yapılardır. Dallı polimerler ise ana polimer zincirinin üzerindeki çeşitli merkez noktalarından bazı monomer gruplarının uzaması sonucu oluşurlar. Polimer molekülleri birbirlerine uçlarından bağlanmak yerine ortalarındaki noktalardan bağlanırlarsa o zaman da iç içe bağlı polimerler ortaya çıkar, (http://w3.balikesir.edu.tr/~taner/dersler/polimer_kimyasi/, 2006). 18

19 Şekil 2.12 Zincir yapılarına göre polimerler Uzun zincirler şeklinde bulunan lineer ya da dallanmış zincirlerden oluşan polimer sistemlerine aynı zamanda termoplastik adı da verilmektedir. Yüksek oranda çapraz bağ içeren sistemler ise termoset olarak tanımlanır. Termoplastik bir malzeme sıcaklık artışı ile eriyerek şeklini değiştirebilir ve böylece kalıplara dökülebilmesi olanaklıdır. Oysa yüksek oranda çapraz bağ içeren bir yapının sıcaklık artışı ile böyle bir değişim geçirmesi, zincirlerin hareketli olmayışı nedeniyle, zordur ve sıcaklığın artışı bu tür malzemelerin erimesine değil, malzemenin parçalanmasına neden olur. Polimerlerin sentezinde değişik kimyasal tepkimelerden yararlanılır ve bu tepkimeler genel işleyiş mekanizmaları açısından; basamaklı (kondensasyon) polimerizasyon ve katılma polimerizasyonu adları verilen iki temel polimerizasyon yöntemi altında toplanırlar (Saçak 2004). Katılma (Zincir) Polimerizasyonu: Bu tip polimerizasyonda, monomerler aktif merkezlere tek tek katılarak polimer zincirini oluştururlar. Tepkime boyunca zincir büyümekte olduğu için ortamda yüksek mol kütleli polimer ve tepkimeye girmemiş monomer bulunur. Katılma tepkimesini başlatmanın iki yolu vardır. Birinde serbest radikallerin ısı, ışık ya da ultrasonikasyon gibi etkilerden yararlanılarak tepkime ortamında oluşturulmalarıyla polimerizasyon gerçekleştirilir. Diğer bir yol ise iyonik karakterli aktif merkezler üzerinden polimerizasyon tepkimesinin başlatılmasıdır. 19

20 Zincir polimerizasyonu ile üretilen polimerlerin bazıları şunlardır: polietilen, polistiren, poliakrilonitril ve polipropilen. Basamaklı (Kondensasyon) Polimerizasyon: Kondensasyon tepkimelerinde, fonksiyonel grupları bulunan iki molekül, aralarından küçük bir molekülü ayırarak birleşirler. Genelde tepkimelere giren fonksiyonel gruplar OH, -NH 3, -COOH türü olduğu için tepkime sonunda ortaya çıkan küçük moleküller H 2 O, HCl ve NH 3 tür. Kondensasyon polimerizasyonu ile üretilen polimerlerin bazıları şunlardır: poliester, poliamit, poliüretan ve polikarbonat. Bu mekanizmaların geçerli olduğu dört temel teknik vardır. (http://w3.balikesir.edu.tr/~taner/dersler/polimer_kimyasi/, 2006) Yığın Polimerizasyon Bu tür polimerizasyonda monomer, içine uygun bir başlatıçı eklendikten sonra, belli sıcaklık ve basınçta doğrudan polimerleştirilir. Bu prosesin en önemli özeliği oldukça saf polimerlerin üretilebilmesidir. Çözelti Polimerizasyonu Monomer ve başlatıcının tepkimenin başında monomer etki göstermeyen bir sıvının içinde çözünmüş olduğu polimerizasyon türüdür. Bu sıvı, tepkime sonrasında oluşacak polimer ya da kopolimerinde içinde çözünmüş halde bulundurur. Süspansiyon Polimerizasyonu Süspansiyon polimerizasyonunda monomer ve dağıtıcı olmak üzere iki faz vardır. Dikkat edilmesi gereken ilk özelik monomerin dağıtma fazındaki çözünürlüğüdür. Monomer damlacıkları yapısında çözünmüş olarak başlatıcıyıda içerirler. Isı vb. etkiler ile polimerizasyon reaksiyonu başlatılır. Reaksiyon sonucunda her monomer damlası bir polimer parçacığına dönüşür. 20

21 Emülsiyon Polimerizasyonu Emülsiyon polimerizasyonunda birbiri ile karışmayan iki faz söz konusudur. Monomer fazı dağıtma fazı içinde emülsiyon halinde dağıtılmıştır. Süspansiyon polimerizasyonundan farklı olarak burada başlatıcı dağıtıcı fazda çözünmüştür. Bu polimerizasyon tekniği ile bir mikrometre büyüklüğünde tek düze küresel partiküller elde edilir. Yapılan yüksek lisans çalışmasında çalışılan polimer polistiren olduğu için aşağıda polistirenin özelikleri detaylı bir şekilde verilmiştir. Polistiren Polistiren (PS), monomer halindeki stirenden polimerizasyon ile üretilen bir polimerdir. Ticari üretimi genelde yığın polimerizasyonu ya da süspansiyon polimerizasyonu ile yapılmaktadır. Tepkime radikalik katılma mekanizması şeklinde gerçekleşir (Şekil 2.13). Elde edilen polistiren; şeffaf, ucuz, sert, kırılgan ve kokusuzdur. Şekil 2.13 Stirenin Polimerizasyonu Monomer halindeki stiren, petrol ürünleri olan benzen ve etilenin tepkimesi sonucunda üretilir. Stiren ayrıca, akrilonitril-butadien-stiren (ABS) ve stirenakrilonitril (SAN) kopolimerlerinin üretiminde kullanılan çok önemli bir girdidir. Saf polistirene kristal polistiren de denir. Bu isim polimerin kristal yapısından değil, sadece görüntüsünün parlak olmasından dolayı söylenmektedir. Parlak görüntü amorf yapıdan kaynaklanmaktadır. Bu yapı, polimerlerin işlenmesi için gerekli enerjiyi azaltır ve kalıplama sırasında büzülme oranını düşürür. 21

22 PS, sulu çözeltilere ve bazlara karşı dayanıklıdır. Ketonlar, eterler, aromatik ve klorlu hidrokarbonlar ise polimeri çözerler. UV ışınları polistirenin bozulmasına neden olduğundan dış ortamda kullanılmaya çok uygun değildir. Dış ortamlarda UV ışınları ve nem etkisiyle parlaklığı düşer ve mekanik özelikleri zayıflar (Saçak 2004). Polistiren bir çok alanda kullanılmaktadır. Çizelge 2.3 te polistirenin yaygın şekilde kullanıldığı alanlar görülebilir. Çizelge 2.3 Polistirenin kullanım alanları Kullanım Alanı Kullanıldığı Yer Mutfak Tüketici Elektroniği Spor Paketleme İnşaat Buzdolabı rafları, fırın ve mutfak robotlarının düğmeleri, Bilgisayar kasaları, klavyeler, video oyun konsolları, CD ve DVD kapları Bisiklet başlıkları, yüzme tahtaları İlaç ve tıbbi malzeme kutuları, yoğurt kapları, taşınabilir yemek kapları Isı ve ses yalıtımı PS nin en yaygın kullanım şekillerinden biri ise köpük halidir. Expanded PS (EPS) ya da extruded PS (XPS) adında iki farklı köpük polistiren ürün mevcuttur. EPS, %95 oranında polistirenin 5% civarında karbondioksit ya da pentan ile köpükleştirilmesinden elde edilir. Aralarda kalan hava kabarcıkları ısı ve ses yalıtım özeliklerini geliştirir ve bu köpüklerin bir çok inşatta ses ve ısı yalıtım elemanı olarak kullanılmasını sağlar. XPS ise daha çok ticari ismi olan Styrofoam ile bilinir. 2.4 Kompozit Malzemeler İki ya da daha fazla sayıdaki aynı ya da farklı gruptaki malzemelerin, en iyi özeliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özelik çıkarmak amacıyla, bu malzemelerin birleştirilmesiyle oluşan malzemelere Kompozit Malzeme denir. Başka bir deyişle birbirlerinin zayıf yönünü düzelterek üstün özelikler elde etmek amacı ile bir araya getirilmiş değişik tür malzemelerden ya da fazlardan oluşan malzemeler olarak da adlandırılabilirler. Her kompozitte matris ve takviye malzemesi olmak üzere genellikle iki tip madde bulunur. Bu malzemeler birbirlerinden farklı fiziksel özeliklere sahiplerdir ve 22

23 bir araya getirilmeleri ile oluşan kompozit malzeme her ikisinden farklı özeliklere kavuşur. Bazı durumlarda üçüncü eleman olarak ise katkı maddeleri kullanılabilir (William 2007; 2006). Matris Elemanı: Kompozit malzemelerde matrisin üç temel fonksiyonu vardır. Bunlar, elyafları bir arada tutmak, yükü elyaflara dağıtmak ve elyafları çevresel etkilerden korumaktır. İdeal bir matris malzemesi başlangıçta düşük viskoziteli bir yapıda iken daha sonra elyafları sağlam ve uygun bir şekilde çevreleyebilecek katı forma kolaylıkla geçebilmelidir. Takviye Elemanı: Matrisin içinde yer alan takviye elemanı, kompozit yapının temel mukavemet elemanıdır. Düşük yoğunluğunun yanı sıra yüksek elastiklik modülüne ve sertliğe sahip olan elyaflar kimyasal korozyona karşı da dirençlidir. Günümüzde kompozit yapılarda kullanılan en önemli takviye malzemeleri sürekli elyaflardır. Bu elyaflar özellikle modern kompozitlerin oluşturulmasında önemli bir yer tutarlar. Katkı Maddeleri: Dolgular, kimyasallar ve diğer katkılar matrise niteliklerine göre özeliklerin geliştirilmesi amacıyla eklenirler. Yapılarında çok sayıda farklı mazleme kullanılabilen kompozitlerin gruplandırılmasında kesin sınırlar çizme olanağı yoktur, ancak yapıdaki malzemelerin formuna göre aşağıdaki gibi bir sınıflama yapılabilir. (William 2007) Taneciklerle Güçlendirilmiş Kompozitler Mikroskobik boyutlardaki maddelerin matris içinde dağılmasıyla oluşurlar. Nükleer reaktörlerde kullanılan alüminyum-alüminyum oksit kompoziti bu gruba örnektir. Tanelerle Donatılı Kompozitler Bu grubun en bilinen örneği betondur. Daha doğrusu beton ve türevleri, bu grubun tamamını oluşturmaktadırlar. Makroskobik parçacıkların yapı içinde dağılmasıyla oluşurlar. Liflerle Donatılı Kompozitler Bu tip kompozitlerde kullanılan takviye malzemelerin L/d oranları çok büyük olduğu için liflerle 23

24 donatılı adını almışlardır. Matris içinde dağılan lifli maddeler, yapıya yüksek dayanım kazandırmaktadırlar. Tabakalı Kompozitler Birden fazla plakanın birlikte kullanılmasıyla oluşmuş kompozit türüdür. Bu gruba örnek olarak kontraplak verilebilir. Kompozit malzemeler; kendilerini oluşturan fazların özeliklerine karşı hafiflik, esneklik, korozyon direnci ve yüksek ısı dayanımı gibi bir çok özeliğe sahiptir. Kompozitler kullanılacakları yere göre istenen özeliklere sahip bir şekilde sentezlenebilmektedirler. 2.5 Nanokompozit Sentezi Nanoteknoloji alanında, polimer nanokompozitlerinin sentezlenmesi ve uygulamaları oldukça büyük önem taşımaktadır. Polimer nanokompozitler, normal dolgulu polimer maddelerin bir adım daha öteye götürülüp dolgu maddesi olarak nanomateryallerin kullanılmaları sonucu elde edilmektedirler. Bu yeni tip kompozitlerde sıradan katkı maddelerinin yerini en az bir boyutu nanometre boyutunda olan inorganik dolgu maddeleri almaktadırlar. Nanokil kompozitlerinde kullanılan dolgu maddesi genellikle montmorillonit ya da smektit tipi tabakalı bir kil mineralidir. Kil mineralinin polimer matrisinde iyice dağılması sağlanır. Sentezlenen yeni materyal, eski tip polimere göre daha yüksek sıcaklık dayanımı, yüksek çekme gerilimi ve korozyona karşı direnç göstermektedir. Bütün bu iyileştirilmiş özeliklerin kütlece sadece % luk kil içeriğiyle gerçekleştirilmiş olması ise çok daha dikkat çekicidir. Nanokompozit üretimindeki en önemli nokta polimer-kil uyumluluğunun sağlanmasıdır. Bu nedenle öncelikle kil mineralinden organokil sentezi yapılmalıdır. Böylece kilin organik fazda dağılması iyi bir şekilde sağlanmış olur. Daha sonra yerinde (in situ) polimerleşme, çözelti polimerizasyonu ya da eriterek birleştirme yöntemlerinden biri uygulanarak kompozit sentezi gerçekleştirilir. Oluşan son ürün tepkime ve organokilin koşullarına göre iki farklı yapıya sahip olabilir. Polimerizasyon, genişlemiş tabakalar arasında gerçekleşir ve kil tabakaları polimer faz içinde dağılırsa oluşan yapıya dağılmış (exfoliated) nanokompozit denir. Bir diğer yapı ise tabakalı (intercalated) 24

25 nanokompozittir (Şekil 2.14). Bu yapıda ise polimerizasyon yine tabakalar arasında da gerçekleşir, ancak kil tabakaları polimer içinde dağılmaz, sadece tabakalar arası uzaklık artar. Her iki durumda da kompozit sentezlenmiş olur; ancak birbirlerinden farklı özelikler göstermektedirler. Şekil 2.14 Nanokompozit sentezi (Letuchi 2004) 2.6 Yanıt Yüzey Yöntemi (RSM): RSM yöntemi, bir kaç açıklanabilir değişkenin bir ya da daha çok yanıt değişkeniyle ilişkisini incelemektedir. İlk olarak 1951 yılında Box ve Wilson tarafından açıklanmıştır (Box 1951). RSM yönteminin temel mantığı, optimum yanıt almak için özel tasarlanmış deney gruplarının ortaya çıkarılmasıdır. Box ve Wilson bu yöntemi ortaya ilk çıkardıklarında bunun bir varsayım yöntemi olduğunu belirtmişlerdir. Varsayım üretmenin ve yöntemin uygulanmasının çok basit olmasından dolayı proses hakkında çok az bilgi olsa bile çoğu prosese rahatça uygulanabilmektedir. Yöntemin uygulanması için öncelikle bağımsız değişkenler ve bu değişkenlerin hangi aralıklar arasında değişecekleri belirlenir (Montgomery 1997). Bağımsız değişkenlerin etkisi sonucunda incelenecek olan 25

26 bağımlı değişken seçilir. Yazılım tarafından oluşturulan deney sistemi uygulanır ve her deneyin yanıt değeri ölçülür. Elde edilen veriler ile sistemin modellenmesi yapılır. Deney sayısı Eşitlik 2.1 ile belirlenir. Eşitlikte k bağımsız değişkenlerin sayısını, n 0 ise merkezi noktadaki deney sayısını belirtmektedir. Merkezi noktadaki deney sayısı için bir sınırlama yoktur. N = 2 k + 2k + n 0 (2.1) İki bağımsız değişken için yazılım tarafından önerilen deney sayısı 13 tür. Y yanıtı için kullanılacak bir yanıt fonksiyonudur (Eşitlik 2.3). Y = f (x 1, x 2,..., x k ) + ε (2.3) Sistemin cevabı doğrusal ise yanıt fonksiyonu birinci dereceden olur. Eğer yanıt değerleri doğrusal değilse yüksek dereceli polinomlarla sistem modellenir. İki bağımsız değişken için üretilen yanıt fonksiyonu Eşitlik 2.4 te görülmektedir. Y = β 0 + β 1 * x 1 + β 2 * x 2 + β 2 1 * x β 2 2 * x β 1 β 2 * x 1 x 2 + ε (2.4) 2 Eşitlikte; β 0 kayma, β i, i =1,2 lineer katsayılar, β i, i = 1,2 kuadratik katsayılar, β 1 β 2 iç etkileşim katsayısı ve ε deneysel hatadır. Bağımsız değişkenlerin kodlanmış şekli aşağıdaki Eşitlik 2.5 te verilmiştir. x i = (X i X i *) / Δx i (2.5) Eşitlikte; x i i. bağımsız değişkenin kodlanmış değerini, X i bağımsız değişkenin gerçek değerini, X i * bağımsız değişkenin merkez noktadaki gerçek değerini, Δx i ise basamak değişimini göstermektedir. Deney programında yazılım tarafından alt ve üst uç noktalar (α) belirlenir. Bu noktalar değişken 26

27 sayısına göre belirlenmektedir. Eşitlik 2.6 da α değerlerinin hesaplanması gösterilmiştir.(http://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pri/section3/pri3361.htm, 2008). α = (2 k ) 0.25 (2.6) Çizelge 2.4 te iki değişkenli bir sistemin kodlanmış değerleri ile oluşturulan deney sistemi görülmektedir. Çizelge 2.4 İki değişkenli sistemin RSM deney programı Deney Numarası X 1 X 2 Yanıt

28 2.7. Kaynak Araştırması Nanokil-polimer kompozitlerinin dünyada ilk olarak sentezlenmesi 1993 yılında Toyota Merkezi Araştırma Laboratuvarlarında gerçekleşmiştir. Daha sonra bu konudaki çalışmalar duraksamış ve ikibinli yılların başından itibaren hızlanarak devam etmiştir. Sentezde uygulanan yöntem önce organokil sentezlenmesi daha sonra da seçilen uygun bir metod ile nanokompozitin sentezidir. Çizelge de süreli yayınlardan seçilen çalışmalar özetlenmiştir. Çizelge 3.1 Polistiren kompozitlerinin sentezlendiği toplu kaynaklar Araştırmacı Sentezlenen Yöntem İncelenen Karakterizasyon Kompozit Parametre Chigwada et al PS-MMT, MMT, HIPS-MMT ABS- Yerinde, Eritme Tabaka aç., Par. boy., Termal Öz., Yanıcılık TEM, XRD, TA, Kalorimetre Zhong et al PS-MMT Yerinde Termal, Tabaka aç., Par. boy., Mol. kütlesi XRD, TA, TEM, GPC Limpanart et al PS-MMT Eritme Yüzey aktif derişimi, Tabaka aç. XRD, TEM Jang et al PS-MMT Yerinde Termal, Kil türü, Tabaka aç. XRD, TA, FTIR Bruzaud et al sps-mmt Yerinde Yüzey aktif türü, Tabaka aç., Termal C-NMR, FTIR, WAXD, TGA 28

29 Ding et al PS-MMT Emülsiyon, Eritme Fiziksel öz., Termal, Tabaka aç. XRD, DMA, SEM, GPC, TA Aphiwantrakul al. et PS-MMT Yerinde Kil türü, Tabaka aç., Termal XRD, TEM 2004 Essawy et al PS-MMT Yerinde Yüzey aktif türü, Tabaka aç., Par. boy. XRD, TEM, TA, Fiziksel Kim et al sps-mmt Eritme Kristalleşme hızı, Tabaka aç., Termal, XRD, DSC, TEM Xie et al PS-MMT Süspansiyon Termal, Tabaka aç., Par. boy. XRD, TA, TEM Fu et al PS-MMT Yerinde Termal, Tabaka aç., Kil türü XRD, TEM, TA, DMA Çizelge 3.2 Diğer polimer kompozitlerinin sentezlendiği toplu kaynaklar Araştırmacı Sentezlenen Yöntem İncelenen Karakterizasyon Kompozit Parametre Jawahar et al PE-MMT Yığın Tab. aç., Sertlik, Sürtünme XRD, SEM, Sertlik, Sürtünme Dillon et al PVDF-MMT Çözelti Tab. aç., Par. boy., Kristal öz. TEM, XRD, TA 29

30 Ganguly et al SEBS-MMT Eritme, Çözelti Fonk. grup., Tabaka aç., Par. boy. AFM, TEM, FTIR, XRD Pattanayak al et PU-MMT Yığın Tab. aç., pol.- kil reak., Optik, Fiz. XRD, TA, FTIR, Fiziksel Chigwada et al. (2005) çalışmalarında PS-MMT, ABS-MMT, HIPS-MMT olmak üzere üç tip stiren temelli nanokompozit sentezlemişlerdir. Sentez, önce yerinde polimerizasyon daha sonrada eriterek birleştirme yöntemleriyle gerçekleşmiştir. ABS-MMT ve HIPS-MMT nanokompozitleri sadece eriterek birleştirme yöntemi kullanılarak sentezlenmişlerdir. Kullanılan organokil fenilasetofenondimetilhekzadesil amonyum tuzudur (BPNC16) ve laboratuvarda sentezlenmiştir. Çalışmada; tabakalar arası uzaklık, parçacık boyutu, termal özelikler ve oluşan kompozitin yanıcılığı incelenmiştir. Bunlar için TEM, X-ışını kırınımı, termal analizler ve kalorimetre analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda BPNC16 tuzu ile hazırlanan modifiye edilmiş kil ile hazırlanan nanokompozitlerin ısıl özelliklerinde iyileşme saptanmıştır. Nanokompozitteki kil tabakaları dağılmış yapıdadır. Ayrıca oda koşullarında kolay bir şekilde hazırlandığından hızlı ve ucuz bir yöntem olduğu sonucuna varılmıştır. Zhong et al. (2005) çalışmalarında PS-MMT kompozitinin sentezlenmesi ve karakterizasyonu üzerine çalışmışlardır. Doğal sodyum kilinin setiltrimetilamonyumbromür (CTAB) ve [2-(akriloksi)etil](4- benzoilbenzil) dimetilamonyum bromür (ADAB) karışımı ile tepkimesi sonucunda organokil sentezlenmiştir. Daha sonra kompozit sentezi yerinde polimerizasyon ile yapılmıştır. İncelenen parametreler; termal özelik, tabakalar arası uzaklık, parçacık boyutu ve fiziksel özeliklerdir. Karakterizasyon metodları XRD, TEM, GPC, termal analiz ve fiziksel analizlerdir. Çalışma sonucunda dağılmış yapı ile birlikte ısıl özeliklerde iyileşme saptamıştır. GPC analizi sonucunda kil yüklemesinin artmasıyla molekül kütlesinde azalma gözlemlenmiştir. Yapılan fiziksel testler sonucunda esneme, gerilme değerlerinde artış saptanmakla birlikte, uzun zincirli yüzey aktif karışımlarının kullanılmasınında fiziksel özelikleri doğrudan etkilediği belirtilmiştir. 30

31 Limpanart et al. (2005) PS-MMT nanokompozitini eriterek birleştirme yöntemiyle sentezlemişlerdir. Saf MMT, farklı uzunluklarda alkil zincirleri içeren ticari yüzey aktif madde ile modifiye edilerek organokil sentezi yapılmıştır. Çalışmada, farklı yüzey aktif madde derişimlerinde sentezlenmiş iki tür organokil seçilmiştir. İlk örnekte kilin KDK miktarı kadar absorplama gözlemlenmiş, ikincisinde ise KDK değerinin üzerinde absorpsiyon yaptığı görülerek yüzeyin daha iyi kaplandığı sonucuna varılmıştır. Karakterizasyon yöntemleri XRD ve TEM dir. Analiz sonuçlarına göre; düşük yüzey kaplamalı organokille sentezlenen kompozitin tabakalı yapıya sahip olduğu görülürken, yüksek yüzey kaplamalı organokille sentezlenen kompozitin tabakalar arası uzaklık değerinde hiç bir artış gözlemlenmemiştir. Jang et al. (2005) çalışmalarında PS-MMT nanokompoziti yerinde polimerizasyon yöntemiyle sentezlemişlerdir. MMT ve hektorit olmak üzere iki tür kil kullanmışlardır. Ticari olarak alınan alkilamonyum klorür karışımıyla, her iki kilin organokilleri sentezlenmiştir. Karakterizasyon yöntemleri XRD, TGA, FTIR ve DSC dir. XRD sonuçlarına göre her iki organokille de tabakalı yapıda nanokompozitler elde edilmiştir. TGA ve FTIR analizleriyle PS nin bozulma yolu incelenmiş ve kil tabakalarının bu yolu değiştirdiği saptanmıştır. DSC sonucu, kil varlığının ısı salınımını düşürdüğünü ve bozulmayı yavaşlattığını göstermektedir. Bruzaud et al. (2005) çalışmalarında sps-mmt nanokompoziti sentezi yerinde polimerizasyon yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Ticari olarak alınan alkilamonyum tuzu ve kendilerinin sentezlediği alkilfosfonyum tuzu ile iki farklı tür organokil sentezlenmişlerdir. Kompozit için üç farklı sentez yöntemi denenmiştir. İlk yöntemde sulu metilalüminoksan (MAO) organokille karıştırılarak stiren monomerine eklenmiştir. İkinci yöntemde ilkinden farklı olarak kuru MAO kullanılmıştır. Son yöntemde ise sulu MAO ve organokil karışıma sonikasyon uygulanmıştır. Karakterizasyon yöntemleri C-NMR, FTIR, WAXD ve TGA dır. C-NMR sonucunda sps sentezlendiği doğrulanmıştır. WAXD sonucunda her üç yöntemle de dağılmış yapı gözlemlenmiştir. Kompozitlerin hepsinde termal iyileşme görülmüştür. Bu iyileşmenin alkilfosfonyum tuzu ile modifiye edilmiş organokil içeren nanokompozitlede daha fazla olduğu saptanmıştır. Ding et al. (2005) çalışmalarında PS-MMT nanokompozitini sentezlemişlerdir. Emülsiyon polimerizasyonu ve eriterek birleştirme yöntemlerini birlikte kullanmışlardır. Kompozitlerdeki kil 31

32 yüklemesi %33 dür. Kullanılan kil Na-MMT dir ve CTAB kullanılarak organofilik hale getirilmiştir. Karakterizasyon yöntemleri XRD, DMA, SEM, GPC ve termal analizlerdir. XRD analizleri hem toz örneklere hemde levha şekline getirilmiş örneklere yapılmıştır. Her iki tür nanokompozitte tabakalı yapı gözlemlenmiştir. Levha şekline getirilmiş nanokompozitlerdeki killerin tabakalar arası uzaklığı daha yüksek bulunmuştur. DMA, ve termal analizler sonucunda ise fiziksel özelikler ve ısıl özeliklerde iyileşme görülmüştür. Aphiwantrakul et al. (2004) çalışmalarında yerinde polimerizasyon yöntemiyle %1 ve %10 kil yüklemeleriyle PS-MMT nanokompoziti sentezlemişlerdir. İki farklı tip doğal kil, oktadesildimetilamonyum klorür ile organofilik hale getirilmiştir. Karakterizasyon yöntemleri XRD ve TEM dir. XRD sonuçlarında Wyoming doğal kilinin tabakalar arası uzaklığı Bentonite H isimli kilin tabakalar arası uzaklık değerinden daha düşüktür. Buna karşın yalnızca Wyoming kili ile elde edilen kompozitler dağılmış yapıya sahiptir. Bentonite H kili ile sentezlenen kompozitteki tabakalar arası uzaklık değeri, organokilinkinden daha düşük bulunmuştur. Kil tabakalarının %1 lik nanokompozitte dağılma oranı %10 luk nanokompozitten daha yüksektir. Çalışmanın sonucunda kil yüklemesinin dağılma oranını etkilediği gözlemlenmiştir. Essawy et al. (2004) çalışmalarında PS-MMT kompozitini yerinde polimerizasyon metodunu kullanarak sentezlemişlerdir. Kullanılacak organokiller setiltrimetilamonyumbromür (CTAB) ve setilpiridinum klorür (CPC) kullanılarak laboratuvarda ayrı ayrı sentezlenmiştir. Bu çalışmada, organokil sentezinde kullanılan yüzey aktif madde tiplerinin son ürüne olan etkileri, tabakalar arası uzaklık ve parçacık boyutu incelenmiştir. Yapılan analizler XRD, TEM, termal analizler ve çeşitli fiziksel testlerdir. Sonuçta, CTAB ve CPC ile sentezlenen organokillerin tabakalar arası uzaklık değerleri sırasıyla ve nm olarak bulunmuştur. Nanokompozit sentezi yapıldıktan sonra CPC nin tabakalar arası uzaklık değeri daha yüksek olmasına karşın XRD analizi sonucunda tabakalı yapıya sahip olduğu görülmektedir. CTAB ile sentezlenen nanokompozitte ise dağılmış yapı elde edilmiştir. Sonuçta her iki yüzey aktifle sentezlenen kompozitte de ısıl dayanımda artış gözlenmektedir. Kim et al. (2003) sps-mmt nanokompozitinin sentezlenmesi üzerinde çalışmışlardır. Kompozit sentez yöntemi eriterek birleştirmedir. Deneylerde kullanılan organokil, saf MMT nin hekzadesiltribütilfosfonyum bromür ile modifiye edilmesiyle sentezlenmiştir. Kil yüklemeleri %1, %3 ve %5 tir. Karakterizasyon için XRD, TEM, DSC ve mekanik analiz yöntemleri kullanılmıştır. TEM 32

33 görüntüleri ve XRD analiz sonuçlarına göre tabakalı yapı elde edilmiştir. DSC sonucuna göre kristalleşme hızının kil miktarıyla değişmediği gözlenmiştir. TGA ve mekanik analizler sonucunda ısıl özeliklerde ve mekanik özeliklerde iyileşme görülmüştür. Xie et al. (2003) çalışmalarında PS-MMT kompozitini sentezlemişlerdir. Organokil sentezinde hepsi uzun zincirli olan benzer dört tip yüzey aktif madde kullanılmıştır. Trimetildodesilamonyum klorür, trimetiloktadesilamonyum klorür, trimetilkokoamonyum klorür ve trimetiltallowamonyum klörür organokilleri ticarı olarak temin edilmiştir. Koko ve tallow amonyum tuzları doğal maddelerden elde edilmiştir ve farklı doygunluğa sahip alkil zincirleri içermektedirler. Nanokompozit sentezi süspansiyon polimerizasyonu ile gerçekleştirilmiştir. Parçacık boyutu, tabakalar arası uzaklık ve kompozitin termal özelikleri incelenen parametrelerdir. XRD, termal analizler ve TEM analizleri kullanılmıştır. Dağılmış yapının elde edildiği saptanmıştır. Saf polistirene göre daha iyi ısıl ve fiziksel özeliklere sahip olduğu görülmüştür. Fu et al. (2000) çalışmalarında PS-MMT nanokompoziti sentezlemişlerdir. Kullanılan yöntem yığın polimerizasyondur. Doğal Na-MMT ve Ca-MMT killeri vinilbenzildodesilamonyum klorür (VDAC) yüzey aktifiyle organofilik hale getirilmiştir. VDAC aynı zamanda PS ile kopolimerleşerek farklı bir yapı da oluşturmaktadır. Bu nedenle PS-organokil nanokompozitleriyle karşılaştırma için PS-VDAC kopolimerinide sentezlemişlerdir. Karakterizasyon için XRD, TEM, DMA ve TGA kullanılmıştır. XRD sonucuna göre Ca-MMT ile sentezlenen organokilin tabakalar arası uzaklığı Na-MMT ile sentezlenenden daha büyük bulunmuştur. Her iki organokille sentezlenen kompozitlerde ise dağılmış yapı elde edilmiştir. Termal analiz sonucunda kompozitlerin bozulma sıcaklığında artış görülmüştür. DMA sonucunda dinamik modül artmıştır. Jawahar et al. (2006) çalışmalarında PE-MMT nanokompozitini sentezlemişlerdir. Yığın polimerizasyon metodu kullanılmıştır. Kompozitler hem organik hemde inorganik kil ile hazırlanmıştır. Tabakalar arası uzaklık yanında kompozitin sertlik ve sürtünme özelikleri detaylı bir biçimde incelenmiştir. Bu çalışmanın esas amacı oluşan kompozitin tribolojik özeliklerin hassas bir biçimde saptanmasıdır. Deneyler %1, %3 ve %5 kil içerikleriyle yapılmıştır. XRD ve SEM analizlerinin yanında sertlik ve sürtünme testleri de yapılmıştır. XRD analizi sonucunda %1 ve %3 kil içeren kompozitin dağılmış, %5 kil içeren kompozitin ise tabakalı yapıya sahip olduğu saptanmıştır. İnorganik kille hazırlanan kompozitlerde tabakalı yapı değişmemiştir. Nanokompozitlerin, saf polyestere oranla 33

34 çok az daha sert olduğu gözlemlenmiştir. Nanokompozitlerin sürtünme dayanımı %85 oranında artmıştır ve hem saf polyesterden hemde inorganik killerle hazırlanmış kompozitlerden daha iyi sürtünme dayanımı olduğu ortaya çıkmıştır. Dillon et al. (2005) çalışmalarında PVDF-MMT nanokompozitini sentezlemişlerdir. Çözelti kalıplama ve birlikte çöktürme yöntemleri uygulanmıştır. Çalışmada kullanılan organokiller ve polimer ticari olarak temin edilmiştir. Tabakalar arası uzaklık, parçacık boyutu ve kopolimer kristallerinin kompozit içindeki yapısı detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmada kullanılan karakterizasyon metodları TEM, XRD ve termal analizlerdir. Çözelti kalıplama ile elde edilen kompozitlerde kullanılan her iki kilde de dağılmış yapıya ulaşılamamıştır. Birlikte çöktürme yönteminde tamamen dağılmış yapıya ulaşılmıştır. Ganguly et al. (2005) bir kopolimer üzerinde çalışmışlardır. Sentezledikleri madde PVDF-MMT nanokompozitidir. Eriterek birleştirme ve çözelti polimerizasyonu olmak üzere iki farklı yöntem kullanmışlardır. Kullanılan organokillerin ikisi (CL10, CL20) ticari olarak temin edilmiş, diğeri (OC) ise oktadesilamin kullanılarak laboratuvarda sentezlenmiştir. Organokil oluşumundaki fonksiyonel gruplar ve bu grupların reaksiyonları, tabakalar arası uzaklık ve parçacık boyutu incelenmiştir. AFM, TEM, FTIR, XRD analizleri yapılmıştır. Yanlızca CL20 ile hazırlanmış nanokompozitlerde dağılmış yapı elde edilmiştir. AFM sonucunda eriterek birleştirme ve çözelti polimerizasyonu ile elde edilen ürünler arasında oldukça farklı morfolojiler gözlemlenmiştir. CL20 ile hazırlanan nanokompozit her yönden diğerlerinden daha üstün özelikler ortaya koymuştur. Pattanayak et al. (2005) çalışmalarıda PU-MMT nanokompozitini sentezlemişlerdir. Yığın polimerizasyon metodu kullanılmıştır. Üç tip kil seçilmiştir. Bunlar; modifiye edilmemiş kil, laboratuvarda modifiye edilmiş kil ve ticari olarak alınan organokildir. Kullanılan yığın polimerizasyon yönteminde öncelikle önpolimer hazırlanmış ve kil daha sonra karışıma eklenerek kompozit sentezi gerçekleştirilmiştir. Kilin farklı yerlerde karışıma eklenmesiyle iki farklı tip polimerizasyon yolu incelenmiştir. Tabakalar arası uzaklık, polimer-kil tepkimeleri, optik ve fiziksel özelikler incelenmiştir. Analizler XRD, termal analizler, FTIR ve fiziksel analizlerdir. Deneyler sonucunda yalnızca kullanılan ticari organokil ile dağılmış yapı elde edilmiştir. Diğer örneklerde tabakalı yapıya ulaşılmıştır. Killerde bulunan reaktif grupların polimerle olan etkileşimi sonucunda fiziksel özeliklerde iyileşme gözlemlenmiştir. 34

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ NANOKİL POLİMER KOMPOZİTLERİNİN SENTEZ VE KARAKTERİZASYONU. Sadık Erdem YALÇINKAYA

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ NANOKİL POLİMER KOMPOZİTLERİNİN SENTEZ VE KARAKTERİZASYONU. Sadık Erdem YALÇINKAYA ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ NANOKİL POLİMER KOMPOZİTLERİNİN SENTEZ VE KARAKTERİZASYONU Sadık Erdem YALÇINKAYA KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ANKARA 2008 Her hakkı saklıdır

Detaylı

Fatih TÖRNÜK Hasan YETİM. Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü

Fatih TÖRNÜK Hasan YETİM. Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü NANOKİL KOMPOZİTLERİNİN GIDA AMBALAJLAMADA KULLANIMI Fatih TÖRNÜK Hasan YETİM Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü Sunum Özeti Nanokiller, yapıları, çeşitleri ve özellikleri

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

Eğitim Yeri: İltem Mühendislik Eğitim ve Danışmanlık Eğitim Salonu

Eğitim Yeri: İltem Mühendislik Eğitim ve Danışmanlık Eğitim Salonu PLASTİK MALZEMELER VE ÜRETİM TEKNİKLERİ Eğitimin Ücreti: Danışınız veya linke tıklayınız Eğitimin Süresi: 18 saat Eğitim Günleri: Hafta içi veya Hafta sonu Eğitim Saatleri: 19.00 21.30 veya 09.00 17.00

Detaylı

NANO KURġUN ÜRETĠMĠ VE KARAKTERĠZASYONU

NANO KURġUN ÜRETĠMĠ VE KARAKTERĠZASYONU NANO KURġUN ÜRETĠMĠ VE KARAKTERĠZASYONU AHMET GÜNGÖR MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ KĠMYA MÜHENDĠSLĠĞĠ ANA BĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS TEZĠ MERSĠN TEMMUZ 2015 NANO KURġUN ÜRETĠMĠ VE KARAKTERĠZASYONU

Detaylı

POLİMER KİMYASI -13. Prof. Dr. Saadet K. Pabuccuoğlu

POLİMER KİMYASI -13. Prof. Dr. Saadet K. Pabuccuoğlu POLİMER KİMYASI -13 Prof. Dr. Saadet K. Pabuccuoğlu İlerleme: Başlama adımında oluşan iyon çifti (karbokatyon negatif yüklü karşıt iyonu) diğer monomer birimlerini katarak büyüme gerçekleşir. veya Bazı

Detaylı

POLİMER. Bakalit (Bakalite) Sentezi (Fenol-Formaldehit Reçineleri)

POLİMER. Bakalit (Bakalite) Sentezi (Fenol-Formaldehit Reçineleri) POLİMER Birçok küçük molekülün uygun koşullar altında bir araya gelip birleşerek yüksek molekül ağırlıklı bileşikleri oluşturması işlemi polimerizasyon olarak tanımlanır. Polimerizasyon sonucu, küçük moleküllü

Detaylı

CALLİSTER - SERAMİKLER

CALLİSTER - SERAMİKLER CALLİSTER - SERAMİKLER Atomik bağı ağırlıklı olarak iyonik olan seramik malzemeler için, kristal yapılarının atomların yerine elektrikle yüklü iyonlardan oluştuğu düşünülebilir. Metal iyonları veya katyonlar

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Atomların Yapısı

MALZEME BİLGİSİ. Atomların Yapısı MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Atomların Yapısı 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (- yüklü) Basit

Detaylı

POLYAMİD & NYLON 6,6 SENTEZİ. Bektaş DOĞAN Gökhan GÜRSOY

POLYAMİD & NYLON 6,6 SENTEZİ. Bektaş DOĞAN Gökhan GÜRSOY POLYAMİD & NYLON 6,6 SENTEZİ Bektaş DOĞAN Gökhan GÜRSOY MONOMER NEDİR? POLİMER NEDİR? POLİMERLERİN ÖZELLİKLERİ Polimerler, büyük moleküller olduğu için katı ve serttirler. Polimer zincirleri kolay katlanmaya

Detaylı

Organik Bileşiklerin Sınıflandırılması - Alkanlar. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ

Organik Bileşiklerin Sınıflandırılması - Alkanlar. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Organik Bileşiklerin Sınıflandırılması - Alkanlar Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Organik Bileşiklerin Sınıflandırılması idrokarbonlar yapılarında ve bulunduran bileşiklerdir. Genel olarak 2 grupta incelenebilir:

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I 14. Polimerler 14.1.Polimerizasyon 14.2.Plastiklerin mühendislikte kullanımı ve özellikleri 14.3.Plastik katkı maddeleri 14.4.Lif donatılı

Detaylı

VE GIDALARDA KULLANIM POTANSİYELLER YELLERİ. ÜSTÜN, Sadettin TURHAN

VE GIDALARDA KULLANIM POTANSİYELLER YELLERİ. ÜSTÜN, Sadettin TURHAN ANTİFR FRİZ Z PROTEİNLER VE GIDALARDA KULLANIM POTANSİYELLER YELLERİ N. Şule ÜSTÜN, Sadettin TURHAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, Samsun, Türkiye Antifriz

Detaylı

Cuma materyallerinden. Le Châtelier İlkesi: Denge halindeki bir sisteme dış etki uygulandığı zaman, denge dış etkiyi şekilde davranır.

Cuma materyallerinden. Le Châtelier İlkesi: Denge halindeki bir sisteme dış etki uygulandığı zaman, denge dış etkiyi şekilde davranır. 35.1 5.111 Ders 35 Kinetik Konu: Kataliz Bölüm 13 (kısım 13.14-13.15) Cuma materyallerinden Le Châtelier İlkesi: Denge halindeki bir sisteme dış etki uygulandığı zaman, denge dış etkiyi şekilde davranır.

Detaylı

MMM 2011 Malzeme Bilgisi

MMM 2011 Malzeme Bilgisi MMM 2011 Malzeme Bilgisi Yrd. Doç. Dr. Işıl BİRLİK Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü isil.kayatekin@deu.edu.tr Materials Science and Engineering: An Introduction W.D. Callister, Jr., John Wiley

Detaylı

STATİK-MUKAVEMET. Doç. Dr. NURHAYAT DEĞİRMENCİ

STATİK-MUKAVEMET. Doç. Dr. NURHAYAT DEĞİRMENCİ STATİK-MUKAVEMET Doç. Dr. NURHAYAT DEĞİRMENCİ Çekme deneyi test numunesi Çekme deney cihazı Elastik Kısımda gerilme: σ=eε Çekme deneyinin amacı; malzemelerin statik yük altındaki elastik ve plastik davranışlarını

Detaylı

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ Günümüzde 70.000 demir esaslı malzeme (özellikle çelik) olmak üzere 100.000 den fazla kullanılan geniş bir

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

Yüzeysel Temellerin Sayısal Analizinde Zemin Özelliklerindeki Değişimin Etkisi

Yüzeysel Temellerin Sayısal Analizinde Zemin Özelliklerindeki Değişimin Etkisi Yüzeysel Temellerin Sayısal Analizinde Zemin Özelliklerindeki Değişimin Etkisi Yrd. Doç. Dr. Banu Yağcı Balıkesir Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Balıkesir byagci@balikesir.edu.tr Özet Geoteknik

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME DENEYİ FÖYÜ 2015-2016 Bahar Dönemi 1. AMAÇ Çekme deneyi, malzemelerin statik yük altında elastik ve plastik

Detaylı

Üstel modeli, iki tarafın doğal logaritması alınarak aşağıdaki gibi yazılabilir.

Üstel modeli, iki tarafın doğal logaritması alınarak aşağıdaki gibi yazılabilir. 5. FONKSİYON KALIPLARI VE KUKLA DEĞİŞKENLER 5.1. Fonksiyon Kalıpları Bölüm 4.1 de doğrusal bir modelin katsayılarının yorumu ele alınmıştır. Bu bölümde farklı fonksiyon kalıpları olması durumunda katsayıların

Detaylı

Seramik malzemelerin kristal yapıları

Seramik malzemelerin kristal yapıları Seramik malzemelerin kristal yapıları Kararlı ve kararsız anyon-katyon görünümü. Kırmızı daireler anyonları, mavi daireler katyonları temsil eder. Bazı seramik malzemelerin atomlararası bağlarının iyonik

Detaylı

BÜKME. Malzemenin mukavemeti sınırlı olduğu için bu şekil değişimlerini belirli sınırlar içerisinde tutmak zorunludur.

BÜKME. Malzemenin mukavemeti sınırlı olduğu için bu şekil değişimlerini belirli sınırlar içerisinde tutmak zorunludur. BÜKME Bükme işlemi bükme kalıpları adı verilen ve parça şekline uygun olarak yapılmış düzenlerle, malzeme üzerinde kalıcı şekil değişikliği meydana getirme olarak tarif edilebilir. Bükme olayında bükülen

Detaylı

SERTLİK ÖLÇME DENEYLERİ

SERTLİK ÖLÇME DENEYLERİ SERTLİK ÖLÇME DENEYLERİ Sertlik nedir? Sertlik genel anlamda, malzemelerin kesmeye, çizilmeye, aşınmaya veya kendisine batırılmaya çalışılan cisimlere karşı göstermiş oldukları kalıcı şekil değiştirme

Detaylı

Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi

Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi Bir ekosistemde üreticilerden tüketicilere doğru besin aktarımı meydana gelir. Üreticilerden başlayarak bir trafik

Detaylı

INSA 283 MALZEME BİLİMİ. Giriş

INSA 283 MALZEME BİLİMİ. Giriş INSA 283 MALZEME BİLİMİ Giriş Malzeme Gereksinimi Bütün mühendislik bilim dallari malzeme ile yakindan iliskilidir. Mühendisler kullanacaklari malzemeyi çok iyi tanıyarak ve genis malzeme tayfi içinde

Detaylı

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK153 Organik Eserlerde Önleyici Koruma Ders Notu DERS 2 2. POLİMERLER

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK153 Organik Eserlerde Önleyici Koruma Ders Notu DERS 2 2. POLİMERLER DERS 2 2. POLİMERLER 2.1. Yardımcı Terimler Bileşik, birden fazla atomun belirli oranlarda kimyasal reaksiyonu sonucu bir araya gelmesiyle oluşan saf maddedir. Bileşiklerin en küçük yapı taşı moleküllerdir.

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı Polimerik malzemelerin kullanımı her yıl ortalama % 7 büyümektedir. Yıllık tüketimleri yaklaşık 120

Detaylı

Atomlar Atomlar başlıca üç temel altı parçaçıktan oluşur: Protonlar Nötronlar Elektronlar

Atomlar Atomlar başlıca üç temel altı parçaçıktan oluşur: Protonlar Nötronlar Elektronlar Atomlar Atomlar başlıca üç temel altı parçaçıktan oluşur: Protonlar Nötronlar Elektronlar Malzemelerin İç Yapısı Karbon elementinin şematik atom yapısı 1 Atomun çekirdeği pozitif yüklü (+) proton yüksüz

Detaylı

MALZEMEN MALZEMENİN. Ç YAPISI: Kat. Katılarda Atomsal Ba

MALZEMEN MALZEMENİN. Ç YAPISI: Kat. Katılarda Atomsal Ba MALZEMEN İN İİÇ Ç YAPISI: Kat ılarda MALZEMENİN Katılarda Atomsal Ba ğ Bağ Bölüm İçeriği Bağ Enerjisi ve Kuvveti Atomlar arası mesafe, Kuvvet ve Enerji İlişkisi Atomlar arası Mesafeyi Etkileyen Faktörler.

Detaylı

Biresin CR81 Kompozit reçine sistemi

Biresin CR81 Kompozit reçine sistemi Ürün Bilgi Formu Versiyon 07 / 2010 Biresin CR81 Kompozit reçine sistemi Tooling & Composites Kullanma yerleri Vakum infüzyon ve enjeksiyon için Özellikle uygulama sıcaklığı veya parçanın geometrisinden

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme

Detaylı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani madde yani bileşik

Detaylı

İki malzeme orijinal malzemelerden elde edilemeyen bir özellik kombinasyonunu elde etmek için birleştirilerek kompozitler üretilir.

İki malzeme orijinal malzemelerden elde edilemeyen bir özellik kombinasyonunu elde etmek için birleştirilerek kompozitler üretilir. KOMPOZİTLER Kompozit malzemeler, şekil ve kimyasal bileşimleri farklı, birbiri içerisinde pratik olarak çözünmeyen iki veya daha fazla sayıda makro bileşenin kombinasyonundan oluşan malzemelerdir. İki

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK KİMYA ANABİLİMDALI GENEL KİMYA II DERS NOTLARI (ORGANİK KİMYAYA GİRİŞ)

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK KİMYA ANABİLİMDALI GENEL KİMYA II DERS NOTLARI (ORGANİK KİMYAYA GİRİŞ) ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK KİMYA ANABİLİMDALI GENEL KİMYA II DERS NOTLARI (ORGANİK KİMYAYA GİRİŞ) Hazırlayan: Doç. Dr. Yusuf ÖZKAY 1. Organik bileşik kavramının tarihsel gelişimi

Detaylı

TAM SAYILARLA İŞLEMLER

TAM SAYILARLA İŞLEMLER TAM SAYILARLA İŞLEMLER 5 4 3 2 1 1 TAM SAYILARLA TOPLAMA İŞLEMİ Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, bilimsel ve teknolojik gelişmeler ışığında meteorolojik gözlemler, hava tahminleri ve iklim değişiklikleri

Detaylı

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM satilmisbasan@hitit.edu.tr

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM satilmisbasan@hitit.edu.tr POLİMER-ALÇI-ÇİMENTO KOMPOZİTLERİNİN MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ SATILMIŞ BASAN, ZEKIYE KARADENIZ, SEMIN BAYRAK Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM

Detaylı

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Metalurji Mühendisliğine Giriş Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Esasını makromoleküllü organik maddelerin oluşturduğu yapay veya doğal maddelerin kimyasal yoldan dönüştürülmesiyle elde edilirler. Organik

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ. Malzeme Üretim Laboratuarı I Deney Föyü NİCEL (KANTİTATİF) METALOGRAFİ. DENEYİN ADI: Nicel (Kantitatif) Metalografi

MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ. Malzeme Üretim Laboratuarı I Deney Föyü NİCEL (KANTİTATİF) METALOGRAFİ. DENEYİN ADI: Nicel (Kantitatif) Metalografi DENEYİN ADI: Nicel (Kantitatif) Metalografi DENEYİN AMACI: Metal ve alaşımlarının ince yapılarının (=mikroyapı) incelenmesi ile hangi fazların var olduğu, bu fazların konumları ve düzenleri hakkında bilgiler

Detaylı

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ-27 Kasım 2013 Bütün Şubeler GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 ÖNEMLİ! Ödev Teslim Tarihi: 6 Aralık 2013 Soru 1-5 arasında 2 soru Soru 6-10 arasında 2 soru Soru 11-15 arasında

Detaylı

Malzeme Bilimi ve Malzemelerin Sınıflandırılması

Malzeme Bilimi ve Malzemelerin Sınıflandırılması Malzeme Bilimi ve Malzemelerin Sınıflandırılması Malzeme Nedir? Genel anlamda ihtiyaçlarımızı karşılamak ve belli bir amacı gerçekleştirmek için kullanılan her türlü maddeye malzeme denir. Teknik anlamda

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Sıvılarda ve Gazlarda Basınç

8. Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Sıvılarda ve Gazlarda Basınç Sıvılar bulundukları kabın her yerine aynı basıncı uygulamazlar. Katılar zemine basınç uygularken sıvılar kabın her yerine basınç uygularlar. Sıvı basıncı, kapta bulunan sıvının hacmine, kabın şekline

Detaylı

7. Sınıf Maddenin Tanecikli Yapısı ve Çözünme Kazanım Kontrol Sınavı

7. Sınıf Maddenin Tanecikli Yapısı ve Çözünme Kazanım Kontrol Sınavı 7. Sınıf Maddenin Tanecikli Yapısı ve Çözünme Kazanım Kontrol Sınavı 1- Bir katyona ait atom parçacıkları ve sayısını gösteren sütun grafiği aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir? Öğretmen: Çocuklar bu

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ Malzeme Bilgisi 1 Giriş Genel anlamda, gereksinme duyulan maddelerin tümüne malzeme denir. Teknik dilde ise malzeme sözcüğünden özellikle, mühendislik yapıtlarının gerçekleştirilebilmesi için gerekli katı

Detaylı

Cinsiyet Eşitliği MALTA, PORTEKİZ VE TÜRKİYE DE İSTİHDAM ALANINDA CİNSİYET EŞİTLİĞİ İLE İLGİLİ GÖSTERGELER. Avrupa Birliği

Cinsiyet Eşitliği MALTA, PORTEKİZ VE TÜRKİYE DE İSTİHDAM ALANINDA CİNSİYET EŞİTLİĞİ İLE İLGİLİ GÖSTERGELER. Avrupa Birliği Cinsiyet Eşitliği MALTA, PORTEKİZ VE TÜRKİYE DE İSTİHDAM ALANINDA CİNSİYET EŞİTLİĞİ İLE İLGİLİ GÖSTERGELER Projenin Malta, Portekiz ve Türkiye de cinsiyet ayrımcılığı problemlerini çözme amacıyla ilgili

Detaylı

ZEMİN MEKANİĞİ -1. Ders Notları. Öğr.Grv. Erdinç ABİ

ZEMİN MEKANİĞİ -1. Ders Notları. Öğr.Grv. Erdinç ABİ ZEMİN MEKANİĞİ -1 Ders Notları Öğr.Grv. Erdinç ABİ AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2012 1. Bölüm ZEMİNLER HAKKINDA GENEL BİLGİLER Zemin; kaya(ç)ların fiziksel parçalanması (mekanik ayrışma) ve/veya kimyasal

Detaylı

Bazı atomlarda proton sayısı aynı olduğu halde nötron sayısı değişiktir. Bunlara izotop denir. Şekil II.1. Bir atomun parçaları

Bazı atomlarda proton sayısı aynı olduğu halde nötron sayısı değişiktir. Bunlara izotop denir. Şekil II.1. Bir atomun parçaları 8 II. MİNERALLER II.1. Element ve Atom Elementlerin en ufak parçasına atom denir. Atomlar, proton, nötron ve elektron gibi taneciklerden oluşur (Şekil II.1). Elektron negatif, proton pozitif elektrik yüküne

Detaylı

Prof. Dr. Durmuş KAYA Öğr. Gör. Muharrem EYİDOĞAN Arş. Gör. Enes KILINÇ

Prof. Dr. Durmuş KAYA Öğr. Gör. Muharrem EYİDOĞAN Arş. Gör. Enes KILINÇ Prof. Dr. Durmuş KAYA Öğr. Gör. Muharrem EYİDOĞAN Arş. Gör. Enes KILINÇ Karabük Üniversitesi Enerji ve Çevre Teknolojileri Birimi durmuskaya@hotmail.com, dkaya@karabuk.edu.tr Sunum içeriği Karabük üniversitesi

Detaylı

POLYESTER ESASLI KOMPOZİT MALZEME ÜRETİLMESİNDE KUMAŞ ATIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

POLYESTER ESASLI KOMPOZİT MALZEME ÜRETİLMESİNDE KUMAŞ ATIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ POLYESTER ESASLI KOMPOZİT MALZEME ÜRETİLMESİNDE KUMAŞ ATIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Emine Şule YALDIZİ 1,*, üşra AVI 1, ansu AĞIŞ 1, Fatma OZKURT 1, İbrahim Halil AŞOĞA 1, Fatih MENGELOĞLU 1 1 Kahramanmaraş

Detaylı

NAYLON 6 / KARBON SİYAHI KOMPOZİTLERİNİN MEKANİK VE ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLERİ

NAYLON 6 / KARBON SİYAHI KOMPOZİTLERİNİN MEKANİK VE ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLERİ NAYLON 6 / KARBON SİYAHI KOMPOZİTLERİNİN MEKANİK VE ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLERİ Özcan KÖYSÜREN, Göknur BAYRAM, Sertan YEŞİL Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 6531, ANKARA ÖZET Bu çalışmanın

Detaylı

Ayrıca, bu kitapta sunulan bilgilerin İnşaat Mühendislerine de meslek yaşamları boyunca yararlı olacağı umulmaktadır.

Ayrıca, bu kitapta sunulan bilgilerin İnşaat Mühendislerine de meslek yaşamları boyunca yararlı olacağı umulmaktadır. Önsöz Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, İNŞ 2023 Yapı Malzemesi I (3+0) dersinde kullanılmak üzere hazırlanan bu kitap, İNŞ 2024 Yapı Malzemesi II dersinde kullanılan

Detaylı

POLİÜRETAN NANO-KOMPOZİT SENTEZİNDE KULLANILMAK ÜZERE NANO-BÖHMİT ÜRETİMİ VE İŞLEVSELLEŞTİRİLMESİ

POLİÜRETAN NANO-KOMPOZİT SENTEZİNDE KULLANILMAK ÜZERE NANO-BÖHMİT ÜRETİMİ VE İŞLEVSELLEŞTİRİLMESİ POLİÜRETAN NANO-KOMPOZİT SENTEZİNDE KULLANILMAK ÜZERE NANO-BÖHMİT ÜRETİMİ VE İŞLEVSELLEŞTİRİLMESİ Gülden EROĞLU 1, Güngör GÜNDÜZ 1,2, Üner ÇOLAK 3, Bora MAVİŞ 4 1 ODTÜ, Polimer Bilim ve Teknolojisi Bölümü,

Detaylı

YUMURTAM TAVAMA NEDEN YAPIŞTI?

YUMURTAM TAVAMA NEDEN YAPIŞTI? YUMURTAM TAVAMA NEDEN YAPIŞTI? 9. SINIF KĐMYASAL DEĞĐŞĐMLER POLĐMERLEŞME Günlük yaşam olayı: Tavama yumurta neden yapıştı? Kimya ile ilişkisi: Teflonun yani tetrafloretilen in düşük sürtünme katsayısına

Detaylı

KORELASYON VE TEKLİ REGRESYON ANALİZİ-EN KÜÇÜK KARELER YÖNTEMİ

KORELASYON VE TEKLİ REGRESYON ANALİZİ-EN KÜÇÜK KARELER YÖNTEMİ KORELASYON VE TEKLİ REGRESYON ANALİZİ-EN KÜÇÜK KARELER YÖNTEMİ 1 KORELASYON ANALİZİ İki değişken arasındaki doğrusal ilişkinin gücünü(derecesini) ve yönünü belirlemek için hesaplanan bir sayıdır. Belirli

Detaylı

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri :

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri : Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani

Detaylı

ÇİNKO KATKILI ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKTE HİDROKSİAPATİT ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU

ÇİNKO KATKILI ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKTE HİDROKSİAPATİT ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU ÇİNKO KATKILI ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKTE HİDROKSİAPATİT ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU SÜLEYMAN ÇINAR ÇAĞAN MERSİN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANA BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ

Detaylı

KİLİN YAPISI. Şekil 1) (a) Tetrahedral yapı, (b) silikat tabakası

KİLİN YAPISI. Şekil 1) (a) Tetrahedral yapı, (b) silikat tabakası KİLİN YAPISI Kil; kayaçların ve maden kütlelerinin yavaş aşınmasıyla oluşan, su ihtiva eden aliminyum silikatlardır. Kil mineralleri tetrahedron (düzgün dört yüzlü) ve oktahedron (düzgün sekiz yüzlü) olarak

Detaylı

SCROLL VE PİSTONLU TİP SOĞUTMA KOMPRESÖRLERİNİN KAPASİTE VE VERİMLERİNİN ÇALIŞMA ŞARTLARI İLE DEĞİŞİMİ

SCROLL VE PİSTONLU TİP SOĞUTMA KOMPRESÖRLERİNİN KAPASİTE VE VERİMLERİNİN ÇALIŞMA ŞARTLARI İLE DEĞİŞİMİ SCROLL VE PİSTONLU TİP SOĞUTMA KOMPRESÖRLERİNİN KAPASİTE VE VERİMLERİNİN ÇALIŞMA ŞARTLARI İLE DEĞİŞİMİ Emirhan BAYIR / Serhan KÜÇÜKA DSİ Bursa Bölge Müdürlüğü Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği

Detaylı

TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER

TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER 1 TİCARİ POLİMERLER TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER Polimerler yaşamın her kesitinde bulunan doğal ve sentetik çok çeşitli maddelerdir. Örneğin, selüloz, nişasta ve pamuk organik,

Detaylı

Bölüm 14 & Bölüm 15: Polimerlerin Yapısı ve Özellikleri

Bölüm 14 & Bölüm 15: Polimerlerin Yapısı ve Özellikleri Bölüm 14 & Bölüm 15: Polimerlerin Yapısı ve Özellikleri Polimer molekülünün genel yapısı ve kimyasal karakteri nelerdir? Polimerin kristal yapısı metal ve seramiklerden nasıl farklıdır? Polimerlerin çekme

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: AGREGA ELEK ANALĠZĠ VE GRANÜLOMETRĠ EĞRĠSĠ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: AGREGA ELEK ANALĠZĠ VE GRANÜLOMETRĠ EĞRĠSĠ DENEY ADI: AGREGA ELEK ANALĠZĠ VE GRANÜLOMETRĠ EĞRĠSĠ AMAÇ: ĠnĢaat ve madencilik sektöründe beton, dolgu vb. içerisinde kullanılacak olan agreganın uygun gradasyona (üniform bir tane boyut dağılımına)

Detaylı

10. ÜNİTE DİRENÇ BAĞLANTILARI VE KİRCHOFF KANUNLARI

10. ÜNİTE DİRENÇ BAĞLANTILARI VE KİRCHOFF KANUNLARI 10. ÜNİTE DİRENÇ BAĞLANTILARI VE KİRCHOFF KANUNLARI KONULAR 1. SERİ DEVRE ÖZELLİKLERİ 2. SERİ BAĞLAMA, KİRŞOFUN GERİLİMLER KANUNU 3. PARALEL DEVRE ÖZELLİKLERİ 4. PARALEL BAĞLAMA, KİRŞOF UN AKIMLAR KANUNU

Detaylı

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü - Fizik Bölümü

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü - Fizik Bölümü Massachusetts Teknoloji Enstitüsü - Fizik Bölümü Fizik 8.02 Ödev # 1 6 Şubat 2002. Kendinize bir iyilik yapın ve derslere hazırlanın! Derste anlatılmadan önce, konuları okumanızı şiddetle öneririz. Derslerden

Detaylı

POLİMER/KİL NANOKOMPOZİTLERİ

POLİMER/KİL NANOKOMPOZİTLERİ POLİMER/KİL NANOKOMPOZİTLERİ Engin Açıkalın Seramik Proje Grubu GİRİŞ Nanokompozitler, tane dolgulu, dağılan taneciklerin en az bir boyutunun nanometre büyüklüğünde olduğupolimerik kompozitlerdir[1]. Bu

Detaylı

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM sstilmisbasan@hitit.edu.tr

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM sstilmisbasan@hitit.edu.tr ÜÇLÜ POLİ(VİNİL KLORÜR) KARIŞIMLARININ TERMOMEKANİK ÖZELLİKLERİNE MALEİK ANHİDRİT İÇEREN TERPOLİMERLERİN ETKİSİ SATILMIŞ BASAN, ÖZLEM AYDIN, FATMA ŞAHİN Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya

Detaylı

KİMYA. davranış. umunu, reaksiyonlar sırass. imleri (enerji. vs..) gözlem ve deneylerle inceleyen, açıklayan a

KİMYA. davranış. umunu, reaksiyonlar sırass. imleri (enerji. vs..) gözlem ve deneylerle inceleyen, açıklayan a KİMYA Maddenin yapısını, özelliklerini, farklı koşullardaki davranış ışlarını,, bir maddeden diğer bir madde oluşumunu, umunu, reaksiyonlar sırass rasındaki değişimleri imleri (enerji vs..) gözlem ve deneylerle

Detaylı

PLASTĐKLER VE MERLEŞME

PLASTĐKLER VE MERLEŞME PLASTĐKLER VE POLĐMERLE MERLEŞME DERS SORUMLUSU DERS SORUMLUSU PROF.DR. ĐNCĐ MORGĐL 11. SINIF DERS SÜRESĐ 4 DERS SAATĐ HEDEF 1 Polimerleşmeyi kavrayabilme. DAVRANIŞLAR: 1. Polimer kavramını açıklar. 2.

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü. Doç.Dr. Serdar AYDIN. http://kisi.deu.edu.tr/serdar.aydin

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü. Doç.Dr. Serdar AYDIN. http://kisi.deu.edu.tr/serdar.aydin Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü İNŞ2023 YAPI MALZEMESİ I GİRİŞ Doç.Dr. Serdar AYDIN http://kisi.deu.edu.tr/serdar.aydin 1 KAYNAK KİTAP: Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

Detaylı

ŞAP DEĞİL; TERMOŞAP. Isı, ses ve yangın yalıtımına TEK ÇÖZÜM

ŞAP DEĞİL; TERMOŞAP. Isı, ses ve yangın yalıtımına TEK ÇÖZÜM ŞAP DEĞİL; TERMOŞAP Isı, ses ve yangın yalıtımına TEK ÇÖZÜM Klasik Şapa Göre 30 Kat Daha Yalıtkan Yaptığı ihracatlarla ülke ekonomisine büyük katkıda bulunan PERSAN ın tescilli ürünü olan Termoşap, tesviye

Detaylı

PLASTİK ŞEKİL VERME YÖNTEMİ

PLASTİK ŞEKİL VERME YÖNTEMİ PLASTİK ŞEKİL VERME YÖNTEMİ 1-Plastik deformasyonun (Şekil değiştirmenin) esasları 2-Plastik Şekillendirme Teknikleri -Döverek şekillendirme -Basma ve çekme şartlarında şekillendirme 3-Sac Metal Kalıpçılığı

Detaylı

KAĞIT İNCELİĞİNDE GERÇEK DOĞAL TAŞ

KAĞIT İNCELİĞİNDE GERÇEK DOĞAL TAŞ KAĞIT İNCELİĞİNDE GERÇEK DOĞAL TAŞ KAĞIT İNCELİĞİNDE GERÇEK DOĞAL TAŞ UYGULAMA ALANLARI Duvar Kaplamaları Şömine Kaplaması Banyolar Aydınlatma Dış Cephe Kaplamaları Mobilyalar Kapılar Zemin Kaplamaları

Detaylı

HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR. Kimya Ders Notu

HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR. Kimya Ders Notu HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR Kimya Ders Notu HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR ALKANLAR Hidrokarbon zincirinde C atomları birbirine tek bağ ile bağlanmışlardır ve tüm bağları sigma bağıdır. Moleküllerindeki C atomları

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

YMN62 SICAKLIĞA DUYARLI YENİ POLİMERLER İLE ÇAPRAZ BAĞLI HİDROJEL MATRİKS SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

YMN62 SICAKLIĞA DUYARLI YENİ POLİMERLER İLE ÇAPRAZ BAĞLI HİDROJEL MATRİKS SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU YMN62 SICAKLIĞA DUYARLI YENİ POLİMERLER İLE ÇAPRAZ BAĞLI HİDROJEL MATRİKS SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU M. Şölener 1, E. Uğuzdoğan 2, Ş.T. Çamlı 3, S. Patır 4, M. Nurbaş 1, O. S. Kabasakal 1, E. B. Denkbaş

Detaylı

ALKiNLER; ÇALIŞMA SORULARI

ALKiNLER; ÇALIŞMA SORULARI ALKiNLER; ÇALIŞMA SORULARI SORU 1.) Aşağıda formülü verilen bileşiklerin sistematik adını, sistematik adı verilen bileşiklerin ise formülünü yazınız. SORU 2.) 3, 4 gram alkinin tam olarak yanabilmesi için

Detaylı

ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI

ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI SORU 1.) 1 büten ve 2 büten için cis ve trans izomeri yazmak mümkün müdür? SORU 2.) Aşağıda verilen bileşikleri IUPAC metoduna göre adlandırınız. A) CH2 = C = CH CH3 B) CH3 CH

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 2 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 2 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 2 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net DERSİN AMACI: Malzeme Biliminde temel kavramları tanıtmak ÖĞRENECEKLERİNİZ: Malzeme yapısı Yapının özelliklere olan etkisi Malzemenin

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Atomlar Arası Bağlar

MALZEME BİLGİSİ. Atomlar Arası Bağlar MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Atomlar Arası Bağlar 1 Giriş Atomları bir arada tutarak iç yapıyı oluştururlar Malzemelerin mukavemeti, elektriksel ve ısıl özellikleri büyük ölçüde iç yapıya

Detaylı

Herhangibir köpük iki dakika içerisinde kaybolmalı Geri kazanılan suların dışında rengi açık sarıdan daha açık olmalı

Herhangibir köpük iki dakika içerisinde kaybolmalı Geri kazanılan suların dışında rengi açık sarıdan daha açık olmalı KARMA SUYU TS EN 1008 Giriş, Hazırlayanlar:Tümer AKAKIN,Selçuk UÇAR TS EN 206 ya göre karma suyu TS EN 1008 e uygun olmalıdır. Standardda verilen tablo 1 deki şartları sağlamalıdır Tablo 1 Özellik Deterjanlar

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

NANOTEKNOLOJİNİN DEZENFEKSİYON UYGULAMALARINDAKİ YERİ VE ÖNEMİ

NANOTEKNOLOJİNİN DEZENFEKSİYON UYGULAMALARINDAKİ YERİ VE ÖNEMİ NANOTEKNOLOJİNİN DEZENFEKSİYON UYGULAMALARINDAKİ YERİ VE ÖNEMİ Doç.Dr.Gülnur TARHAN ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ Tıp Fakültesi,Tıbbi Mikrobiyoloji AnabilimDalı ENFEKSİYON HASTALIKLARI İnsanlık tarihinin başlangıcından

Detaylı

LİDERLİK TEKSTİL VE OTOMOTİVDE... Dr. Can Fuat GÜRLESEL

LİDERLİK TEKSTİL VE OTOMOTİVDE... Dr. Can Fuat GÜRLESEL LİDERLİK TEKSTİL VE OTOMOTİVDE... 1 Dr. Can Fuat GÜRLESEL Bursa ili genelinde faaliyet gösteren ilk 250 büyük firmanın tespitine yönelik 2004 araştırması sonuçlanmıştır. Sonuçlar; araştırmanın künyesi,

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RMAA LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RMAA LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RMAA LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SABİT SICAKLIK ANEMOMETRESİ İLE HIZ ÖLÇÜMÜ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM

Detaylı

Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM. o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ

Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM. o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ KİMYASAL TÜR 1. İYONİK BAĞ - - Ametal.- Kök Kök Kök (+) ve (-) yüklü iyonların çekim kuvvetidir..halde

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 BURKULMA HESABI Doç.Dr. Ali Rıza YILDIZ MAK 305 Makine Elemanları-Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 BU SLAYTTAN EDİNİLMESİ BEKLENEN BİLGİLER Burkulmanın tanımı Burkulmanın hangi durumlarda

Detaylı

+ 1. ) transfer edilir. Seri. Isı T h T c sıcaklık farkı nedeniyle üç direnç boyunca ( dirençler için Q ısı transfer miktarı aşağıdaki gibidir.

+ 1. ) transfer edilir. Seri. Isı T h T c sıcaklık farkı nedeniyle üç direnç boyunca ( dirençler için Q ısı transfer miktarı aşağıdaki gibidir. GİRİŞ Isı değiştiricileri (eşanjör) değişik tiplerde olup farklı sıcaklıktaki iki akışkan arasında ısı alışverişini temin ederler. Isı değiştiricileri başlıca yüzeyli ısı değiştiricileri, karışımlı ısı

Detaylı

İYON DEĞİŞİMİ AMAÇ : TEORİK BİLGİLER :

İYON DEĞİŞİMİ AMAÇ : TEORİK BİLGİLER : Gazi Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü KM 482 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı III DENEY NO : 3b İYON DEĞİŞİMİ AMAÇ : İyon değişim kolonunun yükleme ve/veya geri kazanma işlemi sırasındaki davranışını

Detaylı

KARBON ELYAF TAKVİYELİ POLİAMİT 6 KARMALARIN ISIL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

KARBON ELYAF TAKVİYELİ POLİAMİT 6 KARMALARIN ISIL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ KARBON ELYAF TAKVİYELİ POLİAMİT 6 KARMALARIN ISIL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ N. Gamze Karslı Yılmaz, Ayşe Aytaç, Veli Deniz Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Elementlerin büyük bir kısmı tabiatta saf hâlde bulunmaz. Çoğunlukla başka elementlerle bileşikler oluşturmuş şekilde bulunurlar.

Elementlerin büyük bir kısmı tabiatta saf hâlde bulunmaz. Çoğunlukla başka elementlerle bileşikler oluşturmuş şekilde bulunurlar. Elementlerin büyük bir kısmı tabiatta saf hâlde bulunmaz. Çoğunlukla başka elementlerle bileşikler oluşturmuş şekilde bulunurlar. Elementlerin bileşik oluşturma istekleri onların kararlı yapıya ulaşma

Detaylı

IVA GRUBU ELEMENTLERİ

IVA GRUBU ELEMENTLERİ Bölüm 6 IVA GRUBU ELEMENTLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. C, Si, Ge, Sn, Pb C: Ametal Si ve Ge: Yarı metal Sn ve Pb: Metal C: +4 ile -4 arası Si

Detaylı

Ekle Menüsü İşlevleri ÜNİTE 3. Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Ekle Menüsü Çizimler Grafikler Bağlantılar Metin

Ekle Menüsü İşlevleri ÜNİTE 3. Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Ekle Menüsü Çizimler Grafikler Bağlantılar Metin Ekle Menüsü İşlevleri ÜNİTE 3 Ekle Menüsü Çizimler Grafikler Bağlantılar Metin Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Microsoft Excel hakkında temel işlemler öğrenildikten sonra grafik nasıl oluşturulur, çizim

Detaylı

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ BASINÇLA KALIPLAMA (Compresssion moulding)ile İŞLEME TEKNİĞİ BASINÇLI KALIPLAMA NEDİR? Granül veya toz haldeki reçine ısıtılmış kalıba konur,basınç uygulanır katılaşması

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I YRD.DOÇ.DR. KAMİLE TOSUN FELEKOĞLU 1. Giriş 1 KAYNAK KİTAP: Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yayınları Yayın No : 307

Detaylı

SOĞUK TESİSAT YALITIMLARINA HER ZAMAN BUHAR KESİCİ GEREKLİ MİDİR?

SOĞUK TESİSAT YALITIMLARINA HER ZAMAN BUHAR KESİCİ GEREKLİ MİDİR? 401 SOĞUK TESİSAT YALITIMLARINA HER ZAMAN BUHAR KESİCİ GEREKLİ MİDİR? Ecvet BİNYILDIZ ÖZET Soğuk boru hatlarında ve soğutmayla ilgili cihazlarda karşımıza çıkabilecek en önemli iki problem, ısı yalıtım

Detaylı

PLASTİKLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

PLASTİKLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER PLASTİKLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ Mekanik Özellikler -Çekme dayanımı - Elastiklik modülü -Uzama değeri -Basma dayanımı -Sürünme dayanımı - Darbe dayanımı -Eğme dayanımı - Burulma dayanımı - Özgül ağırlık

Detaylı

SORUMLU : Prof.Dr. HAZIRLAYAN : S.Erman SEVDĐĐ

SORUMLU : Prof.Dr. HAZIRLAYAN : S.Erman SEVDĐĐ KĐĐMYA EĞĐ ĞĐTĐĐMĐĐ ve KĐĐMYA EĞĐ ĞĐTĐĐM M SEMĐĐNER NERĐĐ II SORUMLU : Prof.Dr.. ĐĐnci MORGĐĐL HAZIRLAYAN : S.Erman SEVDĐĐ TEFLON NEDEN YAPIŞMAZ Günlük yaşam olayı : Teflon tava yada tencerelerin yapışmaması.

Detaylı

Toprağın Katı ve Sıvı Fazı Arasındaki Etkileşimler

Toprağın Katı ve Sıvı Fazı Arasındaki Etkileşimler Toprağın Katı ve Sıvı Fazı Arasındaki Etkileşimler Toprakta bulunan katı (mineral ve organik madde), sıvı (toprak çözeltisi ve bileşenleri) ve gaz fazları sürekli olarak etkileşim içerisindedir. Bunlar

Detaylı