TÜRK YAPI SEKTÖRÜ RAPORU 3 AYLIK BÜLTEN Temmuz 2009

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRK YAPI SEKTÖRÜ RAPORU 3 AYLIK BÜLTEN Temmuz 2009"

Transkript

1 İÇİNDEKİLER ÖZET EKONOMİ a. Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) b. Sabit Sermaye Yatırımları c. Sektörel Gelişmeler d. Dış Ticaret e. Uluslararası Doğrudan Yatırımlar f. İstihdam İNŞAAT a. İnşaat Sektörünün GSYH İçindeki Payı b. İnşaat Sektörünün Diğer Sektörlerle Karşılaştırmalı Gelişimi c. İnşaat Sektörünün Sabit Sermaye Yatırımları İçindeki Payı d. Bina İnşaat Maliyeti e. İnşaat Sektörü ve Yatırımlar f. İnşaat Sektöründe İstihdam g. Yürürlüğe Giren Yasal Düzenlemeler KONUT YATIRIMLARI KONUT DIŞI BİNA YATIRIMLARI GAYRİMENKUL FİNANS İNŞAAT MALZEMELERİ SANAYİSİ GELECEK BEKLENTİLERİ Yayımlayan YAPI-ENDÜSTRİ MERKEZİ Fulya Mah. Yeşilçimen Sok. No:12/430 (Polat Kulesi yanı) Fulya İSTANBUL Tel: Faks: e-posta: Hazırlayan YEM ARAŞTIRMA BÖLÜMÜ (YEMAR) Bu raporun her hakkı saklı olup tümünün ya da bölümlerinin fotokopi, ofset, teksir ya da başka yollarla çoğaltılması ancak Yapı-Endüstri Merkezi A.Ş. nin onayı ile olabilir. 1

2 ÖZET Küresel ekonomik krizin etkileri 2009 yılının ilk çeyreğinde de etkisini hissettirmeye devam etmiş, GSYH bu dönemde bir önceki yılın aynı dönemine göre %13,8 küçülmüştür yılı sonunda yeniden çift haneli rakamlara çıkarak %10,4 olarak gerçekleşen enflasyon, 2009 yılı ilk çeyreğinde %5,7 olarak gerçekleşmiştir yılının ilk çeyreğinde rekor oranda (%29,7) küçülen sabit sermaye yatırımlarında, bu küçülme %35,8 daralan özel sektör yatırımlarından kaynaklanmıştır. Her zaman ekonominin önemli lokomotiflerinden biri olan girişimci özel sektör için bu düşüş gerçek bir kötü gösterge olmuştur. Bu dönemde kamu sabit sermaye yatırımları %24,6 büyümüştür yılının ilk çeyreğinde 7 milyar TL kamu, 12,2 milyar TL özel sektör olmak üzere toplamda cari fiyatlarla 19,2 milyar TL lik inşaat yatırımı gerçekleşmiştir yılının ilk çeyreğini hemen tüm sektörler önemli oranlardaki küçülme ile kaparken, bu dönemde büyüyen tek sektör %4,5 ile konut sahipliği olmuştur yılının Ocak-Mayıs döneminde ihracat, büyümeye de ağır darbe vurarak, 2008 yılının aynı dönemine göre %30,8 küçülmüştür Ocak-Mayıs döneminde toplam ithalat değeri bir önceki yılın aynı dönemine göre %42,3 küçülerek 49,8 milyar dolar olmuştur yılının ilk beş ayında Türkiye de görülen 3,6 milyar dolarlık Uluslararası Doğrudan Yatırım (UDY) girişinin 2,8 milyar dolarını net doğrudan yabancı sermaye girişi oluşturmuş, bu rakamın milyon doları elektrik, gaz ve su sektöründen kaynaklanmıştır yılı Ocak-Mayıs dönemindeki nakit sermaye girişinin %87,9 u AB ülkeleri kaynaklı olmuştur yılı Nisan döneminde işsizlik oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre 5 puan artarak %14,9 a yükselmiştir yılının ilk çeyreğinde %18,9 küçülen inşaat sektörünün aynı yıl GSYH dan aldığı pay %5,7 olmuştur yılı Ocak-Haziran döneminde gerek kurulan gerekse de kapanan şirket ve kooperatiflerin %13 ünü inşaat alanında hizmet verenler oluşturmuştur. 19 milyar 230 milyon TL olan 2009 yılı ilk çeyrek inşaat yatırımları Türkiye de gerçekleştirilen toplam yatırım tutarının %48 ini oluşturmuştur yılı Nisan ayı sonunda inşaat sektöründeki istihdam 1 milyon 157 bin kişidir. Bu rakamla inşaat sektörünün toplam istihdamdaki payı %5,6 dır. Türkiye de en çok betonarme yapı sistemi tercih edilmektedir un ilk üç ayında ruhsat verilen ikamet amaçlı binanın %91 i betonarmedir. Yapı ruhsatlarına göre (arazi hariç) metrekare konut inşaat maliyeti 2009 un ilk üç ayında 539 TL/m 2 olmuştur yılı birinci çeyreğinde, konut satış sonucu el değiştirmiş, bu dönemde en fazla konut satışı İstanbul ile Ankara, Konya ve Karaman da olmuştur Ocak-Mart döneminde konut yatırımları 17 milyon 697 bin m 2, konut dışı bina yatırımları ise 7 milyon 255 bin m 2 olarak gerçekleşmiştir. Ticari gayrimenkul piyasalarında perakende sektörü en kayda değer kira düşüşlerine 2008 yılında tanık olmuş, konut piyasası değerlendirildiğinde, 2008 yılının ikinci çeyreği ile günümüz arasındaki dönemde genel kira fiyatlarında %25 lik bir düşüş yaşanmıştır. Dünya Bankası tarafından hazırlanan Küresel Kalkınmanın Finansmanı raporuna göre küresel GSYH 2009 yılında %2,9 luk rekor bir düşüşten sonra ılımlı bir şekilde 2010 yılında %2 düzeyinde, 2011 yılında ise %3,2 düzeyinde büyüyecektir. Türkiye ekonomisinin 2009 yılı için Hazine Müsteşarlığı %3,6, Merkez Bankası %4,9, Devlet Planlama Teşkilatı ise %4,4 ile %5 olmak üzere iki farklı küçülme oranı öngörmektedir. 2

3 EKONOMİ a. Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2008 yılında sabit fiyatlarla gerçekleştirdiği %1,1 lik büyümeyle GSYH cari fiyatlarla milyon TL değerinde gerçekleşmiş, böylelikle son 5 yılın ortalama büyüme oranı %6,1 olmuştur. Küresel ekonomik krizin etkileri 2009 yılının ilk çeyreğinde de etkisini hissettirmeye devam etmektedir. GSYH bu dönemde bir önceki yılın aynı dönemine göre %13,8 küçülmüş, böylece yılın ilk üç aylık döneminde GSYH cari fiyatlarla milyon TL olurken, dolar bazında ise değeri bir önceki yılın aynı dönemine göre %29 düşüşle 127,8 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Tablo 1. Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Değerleri ( ) Yıllar GSYH (milyon TL-cari) Değişim (%-sabit) , , , ,1 2008/I ,3 2009/I , yılı sonu itibariyle yıllık enflasyon oranlarında 12 aylık ortalamalara göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yeniden çift haneli rakamlara çıkarak %10,4 olarak gerçekleşmiştir. Kişi başına GSYH ise bu dönemde USD olmuştur yılı Haziran ayında ise TÜFE de bir önceki aya göre %0,11, bir önceki yılın Aralık ayına göre %1,83, bir önceki yılın aynı ayına göre %5,73 ve on iki aylık ortalamalara göre %9,08 artış gerçekleşmiştir. Grafik 1. TÜFE Gelişimi ( Ocak-Haziran) % BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI AYINA GÖRE ENFLASYON DEĞİŞİMİ 9,5 8,2 9,1 9,2 7,7 7, ,7 6,1 10,7 10,6 5,2 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran b. Sabit Sermaye Yatırımları 2008 yılında %4,6 küçülen sabit sermaye yatırımları 2009 yılının ilk çeyreğinde de rekor oranda (%29,7) küçülürken, bu küçülme %35,8 daralan özel sektör yatırımlarından kaynaklanmıştır. Bu dönemde kamu sabit sermaye yatırımları ise %24,6 büyümüştür. 5,7 Tablo 2. Sabit Sermaye Yatırımları (SSY) ve GSYH /I 2009/I SSY (cari-milyar TL) 169,0 184,1 192,8 48,7 40,1 GSYH (cari-milyar TL) 758,4 843,2 950,1 215,8 211,0 SSY nin GSYH deki Payı (%) 25,5 25,7 24,3 25,9 21,1 SSY Gelişme Hızı (%) 13,3 5,4-4,6 9,5-29,7 Ekonominin önemli lokomotiflerinden biri her zaman girişimci özel sektör olmuştur. Ancak, 2008 yılının ilk çeyreğinden itibaren sürekli daralma eğilimi gösteren özel sektör yatırımlarının 2009 yılının ilk çeyreğinde gösterdiği %35,8 lik düşüş gerçek bir kötü gösterge dir yılının ilk çeyreğinde kamu inşaat yatırımları %24,4 artışla 7 milyar TL, özel sektör inşaat yatırımları ise %28,8 azalışla 12,2 milyar TL değerinde gerçekleşmiştir. Böylece üç ayda yapılan toplam inşaat yatırımı toplamı cari fiyatlarla 19,2 milyar TL yi bulmuştur. c. Sektörel Gelişmeler İnşaat, imalat sanayi ve ticaret sektörleri Türkiye nin ekonomik gelişmesinde söz sahibi olan en önemli sektörlerdir yılının ilk çeyreğini sözü edilen tüm sektörler önemli oranlardaki küçülme ile kapamışlardır. İnşaat sektörü %18,9, inşaat malzemeleri sanayisinin de içinde olduğu imalat sanayisi %18,5, toptan perakende ticaret ise %25,4 küçülmüş, bu dönemde büyüyen tek sektör %4,5 ile konut sahipliği olmuştur. Saptanan küçülmede kapanan fabrikaların ve durdurulan üretimin payının büyük olduğu düşünülmektedir. Tablo 3. Sektörlerin Gelişme Hızları ve GSYH İçindeki Payları (%) /I 2009/I Sektörler Gelişme Gelişme Gelişme Pay Pay Hızı Hızı Hızı Pay Tarım 4,1 8,9 8,1 4,1-3,0 4,6 İmalat San. 0,8 24,0 8,8 25,9-18,5 24,4 İnşaat -7,6 5,9-3,1 6,1-18,9 5,7 Ticaret -0,9 13,0 10,2 14,0-25,4 12,1 Ulaştırma- Haberleşme 1,6 14,7 8,4 15,3-17,6 14,6 Konut Sahipliği 2,3 4,8 1,5 4,9 4,5 6,0 Gayrimenkul, kiralama ve iş faaliyetleri 6,8 3,4 7,3 4,0 0,0 4,7 d. Dış Ticaret 2004 yılından itibaren düzenli bir büyüme eğilimi yakalayan Türkiye ihracatı, 2007 yılında %25,3, 2008 de %23,1 büyüyerek 132 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir yılının Ocak-Mayıs döneminde ise ihracat, büyümeye de ağır darbe vurarak, 2008 yılının aynı dönemine göre %30,8 azalmıştır. 3

4 2009 Ocak-Mayıs döneminde toplam ithalat değeri de bir önceki yılın aynı dönemine göre %42,3 küçülerek 49,8 milyar dolar olmuştur. Bu dönemde %15,1 oranında yatırım malı, %70,5 oranında ara malı ve %13,7 oranında da tüketim malı ithalatının yapıldığı görülmektedir un ilk beş ayında dış ticaret açığı 10,4 milyar dolar olurken, ihracatın ithalatı karşılama oranı, 2008 yılı aynı dönemine kıyasla 13 puan artarak %79,1 seviyesinde gerçekleşmiştir. Tablo 4. Dış Ticaret Verileri ( ) Yıl Değer (milyon USD) Ocak-Mayıs döneminde tüm ülke gruplarına yapılan ihracat önemli oranlarda küçülmüştür. Bu dönemde Türkiye Serbest Bölgeleri ne yapılan ihracat bir önceki yılın aynı dönemine göre %46,4, Avrupa Birliği ülkelerine yapılan ihracat %42, diğer ülkelere yapılan ihracat ise %17,8 azalmıştır. Toplam ihracat içinde %55,4 ile diğer ülkeler grubu altında yer alan ülkelere yapılan ihracat en yüksek paya sahip olmuştur. AB ülkelerine yapılan ihracatın payı ise 2008 yılı aynı dönemine göre 8 puan düşerek %42,8 olarak gerçekleşmiştir. Böylece AB ülkelerine yapılan ihracat 16,9, diğer ülkelere yapılan ihracat ise 21,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir Ocak-Mayıs döneminde toplam ithalatın milyon doları (%39,5 i) AB ülkelerinden, milyon dolarlık kısmı (%59,9 u) diğer ülkelerden, 307 milyon dolarlık kısmı ise serbest bölgelerden yapılmıştır. Bu rakamlar, AB ülkelerinden yapılan ithalatın %41,1, serbest bölgelerden yapılan ithalatın %49,1, diğer ülkelerden yapılan ithalatın ise %43 küçüldüğünün göstergesi olmuştur. Grafik 2. Ülke Gruplarına Göre İhracat Dağılımı (2009 Ocak- Mayıs) İhracat Değişim (%) Değer (milyon USD) İthalat Değişim (%) Dış Ticaret Dış Ticaret Dengesi Hacmi Değişim (%) ÜLKE GRUPLARINA GÖRE İHRACAT DAĞILIMI (2009 Ocak-Mayıs) AB Ülkeleri (AB-27) 43% Diğer 55% TSB 2% Değişim (%) , ,7 26,0 18, , ,5 24,8 18, , ,8 16,2 23, , ,7 11,2 20, O-M 2009 O-M , ,3-64,6-37,7 Grafik 3. Ülke Gruplarına Göre İthalat Dağılımı (2009 Ocak-Mayıs) ÜLKE GRUPLARINA GÖRE İTHALAT DAĞILIMI (2009 Ocak-Mayıs) AB Ülkeleri (AB-27) 39% Diğer 60% TSB 1% TÜİK tarafından açıklanan aylık verilere göre 2009 yılı Mayıs ayında; 2008 yılının aynı ayına göre ihracat %41 azalarak milyon dolar, ithalat %43,9 azalarak milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde dış ticaret açığı %49,1 azalarak milyon dolardan, milyon dolara gerilemiştir Mayıs ayında %64,6 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı ise 2009 Mayıs ayında %67,9 a yükselmiştir. e. Uluslararası Doğrudan Yatırımlar 2009 yılı Ocak-Mayıs döneminde global finansal ve ekonomik krizden çıkış yönünde sinyallerin halen zayıf olması uluslararası doğrudan yatırım girişlerinde de negatif trendin devam etmesine neden olmuştur. İlk 5 aylık dönem itibariyle Türkiye ye UDY girişleri 3,6 milyar dolar olmuştur yılının aynı dönemi ile karşılaştırıldığında %52 düşüş anlamına gelen bu giriş seviyesi yıl genelinde de benzer oranda bir düşüş olduğu takdirde - yıl sonu itibariyle 10 milyar doların altına bir gerilemeye işaret etmektedir. Grafik 4. Türkiye ye UDY Girişleri (milyar USD) milyar USD , (ortalama) TÜRKİYE'YE UDY GİRİŞLERİ* 10, , , Kaynak: TCMB / *gayrimenkul alımları dahil 18, ,5 3, Ocak- Mayıs 2009 Ocak- Mayıs 2009 yılının ilk beş ayında Türkiye de görülen 3,6 milyar dolarlık UDY girişinin 2,8 milyar dolarını net doğrudan yabancı sermaye girişleri, 472 milyon dolarlık kısmını ise yurtdışında yerleşik kişilerin gayrimenkul alımları oluşturmuştur yılı Ocak-Mayıs döneminde UDY girişlerinin %69 u sanayi sektörüne olurken, hizmet sektörleri girişlerden %30 pay almıştır. Bu dönemde milyon dolar olan UDY girişinin milyon doları elektrik, gaz ve su sektöründen kaynaklanmıştır. 4

5 Tablo 5. Türkiye ye Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişlerinin Sektörel Dağılımı (milyon USD) Sektörler Pay O-M (09-%) Tarım, Ormancılık, Balıkçılık ,8 Sanayi ,0 Madencilik ,1 İmalat ,0 Elektrik, gaz, su ,9 Hizmetler ,2 Gayrimenkul, kiralama, iş faaliyetleri ,0 Toptan ve perakende ticaret ,1 Finans ,3 İnşaat ,4 Ulaştırma, depolama, haberleşme ,3 Diğer Hizmetler ,0 Toplam Giriş ,0 Kaynak: TCMB Enerji alanında yapılan yatırımlar dolayısıyla 2009 yılı Ocak- Mayıs döneminde özellikle Fransa, Hollanda, İtalya, Almanya, İngiltere, Avusturya, Lüksemburg ve Çek Cumhuriyeti nden yüksek sermaye girişleri olmuştur yılı Ocak-Mayıs döneminde nakit sermaye girişinin %87,9 u AB ülkeleri kaynaklıdır. Tablo 6. Ülkelere Göre Türkiye ye UDY Girişi (milyon USD) (2009 Ocak-Mayıs) Ülkeler UDY Girişi Pay (%) AB Ülkeleri ,9 Almanya 136 5,6 Fransa ,0 Hollanda 243 9,9 İngiltere 83 3,4 İtalya 210 8,6 Diğer AB Ülkeleri ,6 Diğer Avrupa Ülkeleri (AB Hariç) 45 1,6 Afrika Ülkeleri -- A.B.D ,9 Kanada -- Orta -Güney Amerika ve Karayipler 3 0,1 Asya 114 4,1 Yakın ve Orta Doğu Ülkeleri 59 51,8 Diğer Asya Ülkeleri 55 48,2 Diğer Ülkeler 12 0,4 Toplam ,0 Kaynak: TCMB f. İstihdam 2009 yılı Nisan döneminde Türkiye'de istihdam edilenlerin sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre 530 bin kişi azalarak, 20 milyon 698 bin kişiye düşmüştür. Aynı dönemde tarım sektöründe çalışan sayısı 94 bin kişi, tarım dışı sektörlerde çalışan sayısı ise 436 bin kişi azalmıştır yılı Nisan ayında, işsizlik oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre 5 puan artarak %14,9 a yükselmiş, oran mart ayına göre ise 0,9 puan gerilemiştir. Tablo 7. İşgücü Verileri (Nisan ) İŞGÜCÜ DURUMU TÜRKİYE KENT KIR İşgücü (bin kişi) İstihdam (bin kişi) İşsiz (bin kişi) İşgücüne katılma oranı (%) 46,5 47,2 44,3 45,4 52,0 51,4 İstihdam oranı (%) 41,9 40,2 39,0 37,5 48,8 46,6 İşsizlik oranı (%) 9,9 14,9 11,8 17,5 6,1 9,5 Tarım dışı işsizlik oranı (%) 12,3 18,2 12,1 17,8 13,5 19,7 Genç nüfusta işsizlik oranı*(%) 17,6 26,5 20,1 29,4 11,7 19,8 / * yaş grubundaki nüfus Nisan 2009 döneminde istihdam edilenlerin %24'ü tarım, %19,2 si sanayi, %5,6 sı inşaat, %51,2'si ise hizmetler sektöründedir. İNŞAAT a. İnşaat Sektörünün GSYH İçindeki Payı 2006 yılında %18,5 gibi yüksek bir büyüme oranı yakalayan sektörün 2007 yılında büyüme hızında görülen daralma, 2008 yılında küçülmeye dönüşmüştür yılında %7,6 küçülen sektörün aynı yıl GSYH dan aldığı pay %5,9 olmuştur yılının ilk çeyreğinde de GSYH ve inşaat sektöründe küçülme eğilimi devam etmiş, bu dönemde GSYH daki küçülme %13,8 i, sektördeki küçülme ise %18,9 u bulmuştur. Tablo 8. İnşaat Sektörü İle GSYH nın Karşılaştırmalı Değişim Oranları ve GSYH İçinde İnşaat Sektörünün Payı (%) (1998 Sabit Fiyatları ile) Yıl İnşaat Sektörü GSYH GSYH içinde Sektörün Payı ,3 8,4 5, ,5 6,9 6, ,7 4,7 6, ,6 1,1 5,9 2008/I -3,1 7,3 6,1 2009/I -18,9-13,8 5,7 5

6 Grafik 5. İnşaat Sektörü ile GSYH Karşılaştırması ( ) % İNŞAAT SEKTÖRÜ-GSYH KARŞILAŞTIRMASI 9,3 18,5 6,9 5,7 7,3 8,4 4,7 1,1-7,6-3, /I 2009/I -13,8-18,9 İnşaat Sektörü GSYH b. İnşaat Sektörünün Diğer Sektörlerle Karşılaştırmalı Gelişimi 2006 yılında yakalanan %20 ler düzeyindeki büyüme, 2008 den itibaren yerini küçülmeye bırakmıştır yılında %7,6 daralan sektör, 2009 yılının ilk çeyreğinde de %18,9 gibi yüksek bir oranda daralarak, ticaretten sonra en fazla küçülen sektör olmuştur ve 2006 yıllarındaki büyümenin temelinde konut sektöründeki canlanmanın, 2008 ve sonrasındaki küçülmede ise küresel ekonomik krizin etkileri hissedilmektedir. Tablo 9. Sektörlere Göre Son 5 Yıllık Değişimler (%) Yıllar Tarım Sanayi İnşaat Ticaret Ulaştırma ve Haberleşme ,6 8,2 9,3 9,5 11, ,3 8,4 18,5 6,3 6, ,0 5,6 5,7 5,7 7, ,1 0,8-7,6-0,9 1,6 2008/I 8,1 8,8-3,1 10,2 8,4 2009/I -3,0-18,5-18,9-25,4-17, yılı Ocak-Haziran döneminde toplam adet şirket ve kooperatif açılmış, adet de kapanmıştır. Ticaret sektörü en fazla anonim ve limited şirketin kurulduğu sektör olmuştur. Kurulan şirket ve kooperatiflerin %31 i ticaret, %18 i imalat, %13 ü inşaat, yine %13 ü gayrimenkul alanlarında, kapanan şirket ve kooperatiflerin ise %36 sı ticaret, %24 ü imalat, %13 ü inşaat, %9 u ise gayrimenkul alanında hizmet vermektedir. c. İnşaat Sektörünün Sabit Sermaye Yatırımları İçindeki Payı 2009 yılı ilk çeyrek yatırımları, harcamalar yöntemiyle cari fiyatlarla 40 milyar 122 milyon TL dir. Bu miktar içerisinde 19 milyar 230 milyon TL lik kısım inşaat yatırımlarına ayrılmıştır. Böylece Türkiye de gerçekleştirilen toplam yatırım tutarının %48 ini inşaat yatırımları oluşturmuştur. Tablo 10. Sabit Sermaye Yatırımları (SSY) ve İnşaat Harcamaları Yatırımlar /I 2009/I SSY Toplamı (cari bin TL) İnşaat Harcamaları Toplamı (cari bin TL) İnşaat Harcamaları İçinde Kamu Yatırımı Payı (%) İnşaat Harcamaları İçinde Özel Yatırım Payı (%) Ocak-Mart döneminde yapılan 19,2 milyar TL lik inşaat yatırımlarında kamu yatırımlarının payı 7 milyar TL lik cari fiyatlarla %36, özel sektör yatırımlarının payı ise 12,2 milyar TL lik cari fiyatlarla %64 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde inşaat harcamaları içinde kamu yatırımı payı bir önceki yılın aynı dönemine göre 9 puanlık artış göstermiştir. d. Bina İnşaat Maliyeti 2009 yılı ikinci döneminde bina inşaat maliyet endeksi toplamda bir önceki döneme göre %0,88, dört dönem ortalamalara göre ise %1,07 artarken, bir önceki yılın aynı dönemine göre %11,16 azalmıştır yılının Haziran ayında ÜFE artış oranları ise bir önceki aya göre %0,94, on iki aylık ortalamalara göre de %7,34 olmuştur. Tablo 11. Bina İnşaat Maliyet Endeksi Değişim Oranları Bir önceki döneme göre değişim (%) Bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim (%) Dört dönem ortalamalara göre değişim (%) 2009 Yılı II. Dönem 2008 Yılı II. Dönem Toplam İşçilik Malzeme Toplam İşçilik Malzeme 0,88 1,22 0,77 10,80 2,71 13,09-11,16 3,69-14,97 22,29 10,77 25,65 1,07 7,93-0,87 11,29 11,16 11,32 Bina inşaat maliyetlerinde genel inşaat malzemelerinin girdi payı %64,5, tesisat malzemelerinin payı %14,2, işçiliklerin payı ise %21,3 tür. Kullanım amaçlarına göre ise maliyetlerin %8 i bir daireli ikamet amaçlı binalar, %65,5 i iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar için harcanmaktadır. e. İnşaat Sektörü ve Yatırımlar Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından 18 Temmuz tarihli Resmi Gazete de yayınlanmak üzere çalışmalarının sürdürüldüğü Orta Vadeli Program, IMF ile ilişkilerin yarattığı belirsizlik nedeniyle henüz tamamlanamamıştır. 6

7 Şu anda DPT tarafından hazırlanan Orta Vadeli Program ın rolü, Orta Vadeli Mali Plan ın hazırlanmasına imkan sağlamak ve 2010 yılı bütçe hazırlıklarını başlatmaktır yılı büyüme öngörüsüne yönelik olarak birçok senaryo üzerinde durulan Orta Vadeli Program da, 2010 yılı için %2,4 ile 3,1 büyümenin baz alındığı iki senaryo ağırlık kazanmaktadır. İki baz senaryoda da Türkiye'nin yılı büyüme ortalaması olan %7,2 nin çok üzerinde bir büyüme öngörmemeye dikkat eden DPT, 2009 yılı küçülme hedefi olarak da %5 ve %4,4 üzerinde durmaktadır Orta Vadeli Program da ise 2009 yılında kamu kesimi sabit sermaye yatırımlarının reel olarak %1,6 artması öngörülmektedir. Kamu sabit sermaye yatırımları içinde, 2008 yılına göre tarım, madencilik, imalat ve ulaştırma sektörlerinin paylarının azalması, sağlık, konut ve turizm sektörlerinin paylarında ise bir değişiklik olmaması beklenmektedir. Aynı dönemde özel kesim sabit sermaye yatırımlarının reel olarak %5,6 artması beklenmektedir. Özel sabit sermaye yatırımları içinde enerji, ulaştırma ve sağlık sektörlerinin paylarının artacağı, imalat, turizm ve konut sektörlerinin paylarının azalacağı, diğer sektörlerin paylarının ise aynı seviyede kalacağı tahmin edilmektedir. Tablo Yılı Sabit Sermaye Yatırımlarının Sektörel Dağılımı* (cari fiyatlarla, milyon TL, yüzde dağılım) Sektörler Kamu Özel Toplam (milyon TL) (milyon TL) milyon TL % Tarım ,4 Madencilik ,8 İmalat ,4 Enerji ,4 Ulaştırma ,2 Turizm ,6 Konut ,4 Eğitim ,8 Sağlık ,1 Diğer Hizmetler ,9 TOPLAM ,0 Kaynak: DPT / *program f. İnşaat Sektöründe İstihdam 2009 yılı Nisan ayı sonu TÜİK verilerine göre inşaat sektöründeki istihdam 1 milyon 157 bin kişidir. İnşaat sektörünün toplam istihdamdaki payı 2009 yılı Nisan ayı itibariyle %5,6 olmuştur. Bu sayının 45 bini kadındır. Kadınların toplam inşaat istihdamındaki payı yalnızca %3,9 dur. Tablo 13. Sektörlere Göre İstihdam Rakamları 2008 Nisan 2009 Nisan Sektörler Sayı (binkişi) Pay (%) Sayı (binkişi) Pay (%) Tarım , ,0 Sanayi , ,2 İnşaat , ,6 Hizmetler , ,2 Kısa Dönemli İnşaat Sektörü İş İstatistikleri göstergelerine göre, NACE Rev.1.1 e göre hesaplanan 2005=100 temel yıllı, üç aylık inşaat sektörü istihdam endeksi 2009 yılı I. döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %19,2 azalmıştır. Bina inşaatı sektörü istihdam endeksi %29 azalarak 103,9 dan 73,8 e, bina dışı inşaat sektörü istihdam endeksi %1,2 azalarak 102,7 den 101,5 e düşmüştür. Üç aylık inşaat sektöründe çalışılan saat endeksi 2009 yılı I. döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %19,6 azalmıştır. Bina inşaatı sektörü çalışılan saat endeksi %29,3 azalarak 102,9 dan 72,8 e, bina dışı inşaat sektörü çalışılan saat endeksi %2,9 azalarak 105,2 den 102,1 e düşmüştür. Brüt ücret-maaş endeksi 2009 yılı I. döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %5,6 azalmıştır. Bina inşaatı sektöründe bu endeks %16,9 azalarak 145,6 dan 120,9 a düşerken; bina dışı inşaat sektöründe %13,2 artarak 136,6 dan 154,7 ye yükselmiştir. Ciro endeksi de aynı dönemde %5,9 azalmıştır. Bina inşaatı sektörü ciro endeksi %12,9 azalarak 102 den 88,9 a düşerken; bina dışı inşaat sektörü ciro endeksi %8,9 artarak 78 den 84,9 a yükselmiştir. İnşaat sektörü üretim endeksi 2009 yılı I. döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %20,1 azalmıştır. Bina inşaatı sektörü üretim endeksi %30,2 azalarak 98 den 68,4 e düşerken; bina dışı inşaat sektörü üretim endeksi %26,3 artarak 110,6 dan 139,7 ye yükselmiştir. g. Yürürlüğe Giren Yasal Düzenlemeler İnşaat sektörü ile ilgili yapılan ve Nisan 2009-Temmuz 2009 tarihleri arasındaki Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren yasal düzenlemeler aşağıdaki gibidir: 24 Nisan 2009 tarih, sayılı Resmi Gazete de Kültür Yatırımlarının ve Girişimlerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik yayınlanmıştır. Yönetmeliğin amacı, Bakanlıkça teşvik edilecek kültür yatırım ve girişimlerinin belgelendirilmesine ilişkin ilke ve esasları belirlemek, asgari nitelikleri tespit etmek, kültür yatırım ve girişimlerini geliştirmek ve kalitesini yükseltmektir. 30 Mayıs 2009 tarih, sayılı Resmi Gazete de Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik yayınlanmıştır. Yönetmeliğin 7

8 amacı, faaliyet ve tesisler tarafından 2872 sayılı Çevre Kanununa göre alınması gereken izin ve lisanslara ilişkin tüm iş ve işlemler ile bu iş ve işlemlere ilişkin yetkili mercilerin, çevre yönetim birimlerinin ve çevre görevlilerinin görev ve sorumlulukları ile Bakanlıkça yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmalarının, işletmelerin ve işletmecilerin yükümlülüklerini belirlemektir. 11 Haziran 2009 tarih, sayılı Resmi Gazete de Karayolu Taşıma Yönetmeliği yayınlanmıştır. Yönetmeliğin amacı, karayolu taşımacılık faaliyetlerini ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemektir. 26 Haziran 2009 tarih, sayılı Resmi Gazete de Yapı Malzemelerinin Tabi Olacağı Kriterler Hakkında Yönetmelik yayınlanmıştır. Yönetmeliğin amacı, G işareti iliştirilerek piyasaya arzına izin verilen yapı malzemelerinin sağlaması gereken özellikler ile ulusal ve Avrupa Birliği mevzuatına göre piyasaya arz edilen yapı malzemelerinin yapılarda kullanım amacına uygunluğuna karar verilebilmesi için sağlaması gereken kriterleri belirlemektir. 19 Haziran 2009 tarihinde 5910 sayılı Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun yayınlanmıştır. Kanunun amacı, ihracatçıları örgütlendirmek ve işbirliğini geliştirmek suretiyle ihracatı artırarak ekonomik gelişmeye katkıda bulunmak üzere ihracatçı birlikleri ile Türkiye İhracatçılar Meclisinin kuruluşu, işleyişi, görevleri, organları, gelirleri, harcamaları ve denetimleri ile üyelerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. 7 Temmuz 2009 tarihinde 5912 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun yayınlanmıştır. KONUT YATIRIMLARI Yapı ruhsatına göre ikamet amaçlı bina (konut) sayılarının günümüze dek gelişimi incelendiğinde, konut ruhsatları sayısının gün geçtikçe artış göstermesi beklenirken, 1998 yılından bu yana dalgalı bir seyir izlediği, 2006 yılında, konut ruhsatlarında önceki iki yılda %60 lar seviyesinde görülen artışın %9,6 ya düştüğü görülmektedir de ise verilen konut ruhsatı sayısı bir önceki yıla göre düşmeye başlamış, 2008 yılında bu düşüş %13,8 i bulmuştur yılının ilk çeyreğinde düşüş eğilimi yine devam etmiş, bu dönem verilen konut ruhsatlarında bir önceki yılın aynı dönemine göre %2,7 lik azalma saptanmıştır. Tablo 14. Konut Ruhsatları ( ) Konut Birim Önceki Yıla Göre Toplam Ortalama Sayısı Konut Birim Artış Yüzölçümü Konut Birim Yıl (Daire) Oranı (%) (bin m²) Alanı (m²) , , , , , , , ,3 2008/I ,9 2009/I ,7* ,4 / *bir önceki yılın aynı dönemine göre Türkiye de en çok betonarme yapı sistemi tercih edilmektedir un ilk üç ayında ruhsat verilen ikamet amaçlı binaların %91 i betonarmedir. Aynı yıl bina taşıyıcı sistemi betonarme olan adet daireye ruhsat verilmiş, yığma-tuğla binalardaki ruhsat verilen daire sayısı ise olmuştur. Bu rakamlarla 2009 yılının ilk çeyreğinde ruhsat verilen bir betonarme dairenin ortalama birim değeri milyon TL olurken, yığma-tuğla dairenin değeri milyon TL olarak gerçekleşmiştir. TÜİK verilerine göre 2009 yılının ilk çeyreğinde ruhsat almış olan adet konut amaçlı binanın 674 adedi kamu sektörü, adedi özel sektör, 987 adedi ise yapı kooperatifleri tarafından inşa edilmiştir. TÜİK verilerine dayanılarak yapı ruhsatlarına göre düzenlenen (arazi hariç) metrekare konut inşaat maliyetlerinin arası gelişimi aşağıdaki çizelgede yer almaktadır. Tablo 15. Konut İnşaat Maliyetleri ( ) Yıl Cari (TL) Değişim (%) (TL) USD Değişim (%) (USD) /I /I 539-3, ,1 verileri kullanılarak hesaplanmıştır yılı birinci çeyreğinde, konut satış sonucu el değiştirmiş ve Türkiye genelinde bir önceki döneme göre %17,67 oranında artış, bir önceki yılın aynı dönemine göre ise %2,95 lik düşüş gerçekleşmiştir. Bu dönemde en fazla konut satışı İstanbul u kapsayan TR1 ile Ankara, Konya ve Karaman ı içine alan TR5 bölgelerinde olmuştur. 8

9 Tablo 16. Konut Satışları (adet) Bölgeler 2008/I 2008/II 2008/III 2008/IV 2009/I TR TR TR TR TR TR TR TR TR TRA TRB TRC Toplam Grafik 6. Konut Satışlarının İstatistiki Bölgelere Göre Dağılımı (2009 Ocak-Mart) TR8 4% TR7 5% TR6 13% KONUT SATIŞLARININ BÖLGELERE GÖRE DAĞILIMI TR9 2% TRA 1% TRB 3% TR5 23% TRC 6% KONUT DIŞI BİNA YATIRIMLARI TR1 23% TR4 7% TR2 2% TR3 11% TÜİK tarafından yayınlanan Satınalma Gücü Paritesi-İnşaat 2007 bülteninde, EUROSTAT ve OECD işbirliğiyle yürütülen Satınalma Gücü Paritesi çalışmaları çerçevesinde, Avrupa Karşılaştırma Programı na katılan 37 ülke içinde, Konut Dışı Binalar grubunda, İngiltere nin 151 ile en yüksek fiyat düzeyine sahip ülke olduğu, İngiltere den sonra bu gruptaki en pahalı ülkelerin sırasıyla 145 er ile Danimarka ile Norveç ve 133 ile İzlanda olarak gerçekleştiği belirlenmiştir. Diğer taraftan, fiyat düzeyi en düşük ülke 35 ile Makedonya olurken 37 ile Sırbistan ile Karadağ ın en düşük fiyat düzeyindeki ülkeler olduğu, Türkiye nin de 41 ile fiyat düzeyi düşük olan diğer ülkeler arasında yeraldığı ortaya çıkmıştır yılı ilk çeyreğinde değer bakımından toplam inşaat yatırımları içindeki payı %29 dolayında olan konut dışı bina üretiminin yüzölçümü bakımından toplam bina yatırımları içindeki payı genellikle %20 ile %30 arasında değişmektedir. Ocak-Mart döneminde konut yatırımları 17 milyon 697 bin m 2, konut dışı bina yatırımları ise 7 milyon 255 bin m 2 olarak gerçekleşmiştir. Cari fiyatlarla değerler ise sırasıyla 9 milyar 534 milyon YTL ve 3 milyar 842 milyon YTL olmuştur. Grafik 7. Yapı Ruhsatına Göre Konut ve Konut Dışı Bina Karşılaştırması bin m KONUT ve KONUT DIŞI BİNA KARŞILAŞTIRMASI (ruhsata göre) /I 2009/I konut konut dışı 2009 yılı Ocak-Mart ayları toplamında yapı ruhsatı verilen binaların toplam kullanım alanının %56,3'ü konut kullanım alanı, %14,4 ü ortak kullanım alanı, %29,3 ü ise konut dışı kullanım alanı olarak hesaplanmıştır. GAYRİMENKUL Colliers International Turkey tarafından yapılan Gayrimenkul Piyasası-2009 İlk Yarı araştırması sonuçlarına göre, ticari gayrimenkul alanının tüm sektörlerinde, getiri oranının yükselmesi satış fiyatlarının düşmesine sebep olmuştur. Birçok yatırımcı orta vadede kiralar ya da getirilerin hangi yöne seyredeceğinden hala emin olmadığından yatırım kararlarını ertelemeyi sürdürmektedir yılının son çeyreğinde de piyasayı etkileyen temel etmen fiyatların tahmin edilebilirlikten uzak seyretmesi olmuştur. Piyasadaki bu özellik sadece işlem hacmini etkilemekle kalmamış, aynı zamanda Türkiye deki yatırımcı profilini de değiştirmiştir yılının ikinci yarısı ve 2009 un başlangıcında piyasa, yabancı kurumsal yatırımcıdan yerel yatırımcılara doğru hafif bir yönelmeye tanık olmuştur. Türkiye deki çalkantılı finans piyasalarıyla ilgili geçmiş deneyimlere dayanarak ve 2009 yılı içerisinde kredi hacizlerine yol açacak derecede ödenmeyen krediler hacminde ciddi bir artış yaşanmayacağını düşünülerek önümüzdeki dönemde ticari gayrimenkul fiyatlarında %10-15 i aşmayacak bir düşüş beklenmektedir. Konut piyasası değerlendirildiğinde, 2008 yılının ikinci çeyreği ile günümüz arasındaki dönemde genel kira fiyatlarında %25 lik bir düşüş yaşandığı görülmektedir. Ticari gayrimenkul piyasalarında perakende sektörü en kayda değer kira düşüşlerine tanık olmuştur. Özellikle İstanbul ve Ankara gibi büyük piyasalarda alışveriş merkezlerinin arz fazlalığından ve tüketici harcamalarındaki önemli 9

10 azalmalardan ötürü son üç çeyrekte kira rakamlarında %50 ye varan düşüşler görülmüştür. Öte yandan, A sınıf ofis piyasası ile endüstriyel piyasada arz eksikliği yaşandığından talep edilen kira rakamlarında sadece küçük bir azalma tespit edilmiştir. Ancak satış fiyatlarında henüz pek bir düşüşün gözlendiği söylenememektedir. Özellikle şehir merkezinde ve merkezi iş akslarında yer alan ofis projeleri hala yüksek doluluk oranlarını sürdürmektedir Mart ayı itibariyle İMKB de işlem gören 14 adet halka açık GYO bulunmaktadır. Bu GYO ların toplam portföylerinin Eylül 2008'de 4 milyar 134 milyon TL olan net aktif değeri 2009 Mart ayı itibariyle %3,5 artarak 4 milyar 280 milyon TL'ye ulaşmıştır. Krizin patlak verdiği Eylül 2008 ile Mart 2009 arasında iptal edilen konut sözleşmelerine ve projelere rağmen GYO şirketlerinin net aktif değerlerinde erime yaşanmaması, faizlerde yaşanan düşüşün yarattığı talep beklentisine bağlanmaktadır. GYO'ların net aktif değerlerindeki artışta şirketlerin borçluluğunun azalmasının yanı sıra düşen faiz ortamının talebi artıracağı ve buna bağlı olarak fiyatların yükseleceği beklentisinin çok daha etkili olduğu belirtilmektedir. Tablo 17. Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Portföy Değeri Yıllar GYO sayısı Portföy değeri Bin TL Milyon USD /I Kaynak: Sermaye Piyasası Kurulu Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespiti kararına göre, KDV oranının % 1 den %18 e çıkarılmasıdır. Finansal kiralama sektöründe daralmaya yol açan diğer önemli bir neden ise 2007 yılında Amerika da Mortgage kriziyle başlayan finansal krizdir. Bu daralmanın etkilerini işinşaat makineleri ve inşaat sektöründe de gözlemlemek mümkündür yılının ilk üç ayında makine-ekipman ile iş ve inşaat makineleri, finansal kiralama yatırımları içinde en çok paya sahip mal grupları olmuştur. İmalat sanayi ve hizmet sektörleri de finansal kiralama işlemlerinde en büyük paya sahip sektörlerdir. Tablo 19. Finansal Kiralama Yatırımları İçinde En Çok Paya Sahip Mal Grupları (%) Mal Grupları /I Makine ve Ekipman İş ve İnşaat Makineleri Gayrimenkul 11 5 Kara Ulaşım Araçları 9 3 Tıbbi Cihazlar 7 5 Tekstil Makineleri 6 2 Büro Ekipmanları 6 4 Elektronik ve Optik Cihazlar 3 7 Hava Ulaşım Araçları 2 8 Kaynak: Finansal Kiralama Derneği (FİDER) Grafik 8. FİDER Üyesi Finansal Kiralama Şirketlerinin Finansal Kiralama İşlemlerinin Sektörlere Göre Dağılımı (2009 I. Çeyrek) FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNİN SEKTÖRLERE GÖRE DAĞILIMI FİNANS Finansal kiralama işlem hacmi 2009 yılının ilk çeyreğinde bin dolar olarak gerçekleşmiştir yılının aynı döneminde olan sözleşme adedi ise bu dönemde e düşmüştür. Tablo 18. Finansal Kiralama Hizmetlerinde İşlem Tutarları ve Sözleşme Adetleri ( ) İşlem Tutarı /I 2008/IV 2009/I milyon USD milyon TL milyon Euro Sözleşme Adedi Kaynak: Finansal Kiralama Derneği (FİDER) Finansal kiralama sektöründe 2009 yılı ilk çeyrek gerçekleşmeleri incelendiğinde sözleşme adetlerinde ve işlem hacimlerinde önemli gerileme gözükmektedir. Bu gerilemenin en önemli nedenlerinden biri, finansal kiralama sektöründe tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 2007/13033 sayılı Mal ve Hizmetlere hizmet 41% tarım 5% diğer 4% Kaynak: Finansal Kiralama Derneği (FİDER) İNŞAAT MALZEMELERİ SANAYİSİ imalat 50% Türkiye, inşaat malzemeleri sanayisinin temel alt kollarında önemli üretim kapasitelerine ve buna bağlı olarak önemli üretim büyüklüklerine sahiptir. Özellikle çimento, inşaat demiri, demir-çelik inşaat aksamı ve ürünleri, plastik ve alüminyum inşaat malzemeleri, seramik, cam, boya, mermer gibi ürünler yüksek üretim miktarıyla iç talebi karşılamakla 10

11 kalmayıp, kaliteleri ile uluslararası pazarlarda rekabet avantajı elde etmektedir. Günümüzde çimento, cam, demir-çelik ve seramik ürünlerinde dünyanın en büyük 12 üreticisi arasında Türkiye nin de yer aldığı, son yıllarda hazır beton ve plastik sektörlerinde de önemli gelişmeler olduğu görülmektedir. Ancak küresel ekonomik krizin etkileri inşaat malzemeleri sanayisinde de hissedilmektedir yılından bu yana her yıl artış gösteren Türkiye hazır beton üretimi, 2008 yılında ilk kez gerilemiştir. Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) verilerine göre 2008 yılında hazır beton üretimi %6,4 azalarak 69 milyon 600 bin m 3 olarak gerçekleşmiştir. Ancak üretim miktarı düşmesine rağmen Türkiye hazır beton üretiminde Avrupa üçüncülüğünü korumuştur yılında sektördeki 15 firma faaliyetini durdurmuş, 2007 de 88 bin m 3 olan tesis başına üretim miktarı 2008 de 84 bin 364 m 3 e düşerek %4,13 oranında gerilemiştir yılının ilk 3 ayında plastik hammadde üretiminin ton olarak gerçekleştiği ve üretimin 2009 yılı sonunda 2008 yılı seviyelerinde ve yaklaşık ton olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Diğer taraftan, 2009 yılının ilk 3 ayında toplam plastik hammadde üretimi içinde AYPE, YYPE, PVC ve PP nin payının aynı düzeyde kaldığı tahmin edilmektedir yılında 3,9 milyon ton ve 7,3 milyar dolar olan plastik hammadde ithalatı, 2009 yılının ilk 3 ayında 813 bin ton ve 984 milyon dolar olarak gerçekleşmiş olup aynı trendle devamı halinde 2009 yılı sonunda 3,2 milyon ton ve 3,9 milyar dolar olarak gerçekleşeceği ve 2008 yılına kıyasla ton bazında %16, değer bazında da %46 gerileyeceği tahmin edilmektedir. Küresel kriz doğal taş sektörünü de etkilemiştir. Türkiye Mermer Doğaltaş ve Makinaları Üreticileri Birliği nden (TÜMMER) yapılan açıklamalara göre bu dönemde mermer ve doğal taş sektöründe 30 bin kişi işsiz kalmıştır. Sektör yetkilileri krizin aşılmasında, teşvik paketlerinde sektöre önemle yer verilmesi konusunda birleşmektedirler. Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (TÇMB) tarafından çimento sektöründe de dış piyasalarda yatırımların azalmasıyla birlikte, 2009 yılının zor geçeceği belirtilmektedir yılında çimento iç tüketiminin, bir önceki yıla göre %12-15 arasında küçüleceği tahmin edilirken, sektörün bu kaybı, ihracatla telafi etmeye çalışacağı belirtilmektedir. İnşaat sektöründeki durgunluk iş ve inşaat makineleri sektörünü de etkilemiş, Türkiye'de ithalat, ihracat ve iç satışlarla cirosu 2007'de 2 milyar dolara yaklaşan vinç sektörü, 2008 sonunda %25 küçülmüştür. Geçen yıllarda hızlı bir büyüme ivmesi kazanmasına rağmen 1 yıl içinde 1,5 milyar dolarlık cirolara gerileyen sektör, toplamda yarattığı 5 bin kişilik istihdamın %15'ini de son 1 yılda kaybetmiştir. Türkiye de Ekim 2008-Şubat 2009 döneminde stokların eritilmesi amacıyla dibe vurarak ton/aya kadar düşen-çelik üretimi ise Mart 2009 ayından itibaren düzenli bir yükselişe geçmiş, Nisan 2009 da tona yaklaşarak düzenli bir yüksel eğrisi yakalamıştır yılında önceki yıla nazaran %4,1 ile en yüksek üretim artışını yakalayan Türkiye, 2009 yılının ilk çeyreği itibariyle, %24,5 üretim azalmasına rağmen, %41 in üzerinde azalma yaşayan Brezilya ve İtalya yı geride bırakarak dünyanın 9. büyük demir çelik üreticisi olmuştur yılının ilk çeyreği itibariyle Türkiye nin nihai mamul tüketiminde %63 azalma olmasına rağmen mamul ihracatında %4 civarında bir artışın olduğu belirtilmektedir. 125 ülkeye yapılan ihracatla Türkiye nin en önemli ihracat kalemlerinden biri olan seramik sektöründe ise ihracatı ayakta tutmak krizin çıkış yolu olarak görülmektedir. Sektörün 2009 yılı ihracat hedefi 1 milyar dolar olarak belirlenmiştir. Yalıtım sektörü temsilcileri de ısı yalıtımı ürünlerinde ve uygulamalarında KDV indirimine gidilmesi ve sektörün krediyle desteklenmesi durumunda, tüketicilerin uygulamayı çok daha kolay yaptırabileceğini ve sektörün hızla büyüyeceğini vurgulamaktadır. Bu durum aynı zamanda enerji tasarrufu sağlayacak ve sektörde tahmini 20 bin kişilik bir ek istihdam yaratabilecektir. GELECEK BEKLENTİLERİ Dünya Bankası tarafından hazırlanan Küresel Kalkınmanın Finansmanı raporu, Haziran ayında Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) işbirliğinde gerçekleştirilen seminerle kamuoyuna tanıtılmıştır. Dünya Bankası raporunda Türkiye deki GSYH nın 2009 yılında reel olarak bir önceki yıla göre %5,5 azalacağı, 2010 yılında %1,5, 2011 yılında ise %3 artacağı tahmin edilmektedir. Türkiye, Avrupa ve Orta Asya da, kısa vadeli borçları rezervlerine oranla en düşük bulunan ülkeler sıralamasında en iyi durumdaki ülke konumundadır. Sözkonusu raporda Türkiye nin cari işlemler açıklarının bu yıl ve 2010 yılında GSYH sının %1,9 u, 2011 yılında ise %2 si düzeyinde olacağı tahmin edilmektedir. Raporda özetle şu tespitlerde bulunulmuştur: Ekonomik etkinlikte en keskin düşüş özellikle dayanıklı tüketim malı ve yatırım malı üretmede uzmanlaşmış ülkeler ile önceden oluşmuş ciddi makroekonomik zayıflıkları bulunan ülkelerde yoğunlaşmıştır. 11

12 Düşük gıda ve akaryakıt fiyatları, azalmış ekonomik etkinliğin yoksullaşma etkisini hafifletmiş ve gelişmekte olan ülkelerde petrol ithalinin cari işlemler üzerindeki baskısının azalmasına yardımcı olmuştur. Gelişmekte olan petrol ihraç eden ülkelerin kazançlarında ise gayrı safi iç hasılalarının %17 si kadar bir azalmaya yol açmıştır yılında mali dengenin yüksek gelirli ülkelerde GSYH nın %3 ü, gelişmekte olan ülkelerde ise %4 ü dolayında kötüleşmesi beklenmektedir. Ekonomik etkinlikteki düşüş, gelişmekte olan ülkelere daha zayıf sermaye akışıyla birleşince, düşük ve orta gelirli pek çok ülkeyi ciddi finansal zorluklar içine sokmuştur. Birçok ülke ihracattan yeterli döviz kazanma ya da ithalat talebini karşılayacak yeterli borç sağlama güçlüğüne girmiştir. Gelişmekte olan ülkeler için genel borçlanma gereksiniminin net sermaye akışlarını aşması beklenirken, birçok ülke bu finansman boşluğunu iyi günlerde oluşturduğu uluslararası döviz rezervlerini aşağı çekerek karşılamıştır. Ancak bu stratejinin sürdürülebilirliği belirsizdir Eylül ayından bu yana 16 ülke dış rezervlerinin %20 sini ya da daha fazlasını tüketmiştir. Bu arada toplam 18 ülkede halihazırdaki rezerv stokları, ithalatlarının dört aydan az bir bölümünü karşılayabilir durumdadır. Cari işlem açıkları ve kötüleşen mali pozisyonlar en fazla, kısmen durgunluğun en derin biçimde görülmesi beklenen yerler olmalarından dolayı, Avrupa ve Orta Asya bölgesinde kronik bir şekilde yayılmıştır. Sözkonusu ülkelerde iç-dış dengelerin oluşturulması için talebin bastırılması ve para değerinin düşürülmesi gerekebilecektir. Yüksek gelirli ülkelerde GSYH lardaki hızlı düşüşe karşın 2009 yılının ilk üç ayı boyunca bir dizi gösterge ekonomik iyileşmenin başladığına işaret etmektedir. İstikrara kavuşan hatta iyileşmeye başlayan dünya borsaları, kimi ülkelerdeki ihracatta görülen ılımlı iyileşmeler, sağduyulu mali teşvik önlemlerinin hala süren talep patlaması yapan etkileri ve bunun yanı sıra tüketici talebinde yaşanan bir artış iyileşmenin başladığına işaret eden faktörler arasındadır. Dünya Bankası nın söz konusu raporunda küresel ve Türkiye dahil ülkeler için öngörülen büyüme tahminlerinin dayandığı temel senaryonun, global finansal kriz ardından gelen bir ekonomik çöküş yaşanmasından dolayı daha durgun bir iyileşme öngördüğü belirtilirken şöyle denilmektedir: Sözkonusu senaryoya göre küresel GSYH nın 2009 yılında %2,9 luk rekor bir düşüşten sonra ılımlı bir şekilde 2010 yılında %2 düzeyinde, 2011 yılında ise %3,2 düzeyinde iyileşmesi beklenmektedir. Gelişmekte olan ülkeler arasında büyüme oranları, daha güçlü verimlilik ve nüfus artışları dolayısıyla daha yüksektir, ancak 2009 dan 2011 e kadar sırasıyla %1,2, %4,4 ve %5,7 oranlarında gerçekleşecektir. Dünya ticaret hacmi bu yıl %9,7 oranında düşerken, ticaret hacmi ise gelecek yıl %3,8, 2011 yılında ise %6,9 oranında artacaktır. Global piyasalarda petrolün varil fiyatı bu yıl için ortalama 55,5 dolar, 2010 yılı için 63 dolar, 2011 yılı içinse ortalama 65,9 dolar olacaktır yılında Çin %6,5, Hindistan %5,1, Endonezya %3,5 büyüyecektir. ABD'li yatırım bankası Merrill Lynch in Haziran ayında Doğu Avrupa, Afrika ve Ortadoğu'dan gelişmekte olan toplam 12 ülke üzerine yaptığı değerlendirmede ise önümüzdeki 10 yıllık dönemde en hızlı Türkiye'nin büyüyeceği öngörülmektedir. Rusya, Romanya, Güney Afrika, Mısır, Suudi Arabistan, Katar, İsrail, Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, BAE ve Türkiye'yi değerlendirmeye alan Merrill Lynch'e göre, Türkiye döneminde ortalama %4,5 büyüyecektir. 2025'e kadar çalışan nüfus oranının ve tasarrufların artacağına dikkat çeken banka, enflasyonun tekrar yükselmemesinin sağlanmasıyla ortalama büyümenin %5,5-6 olabileceğini de kaydederken, kalıcı düşük enflasyon ve reel faiz ortamının sağlanmasının önemini de vurgulamaktadır. Uluslararası Finans Enstitüsü nün (IIF) tahminlerine göre de Türkiye'nin 2009 yılı daralması %7,5 dolayında olacaktır. Türkiye için kamunun küçülme senaryoları ise birbirlerine göre farklılık göstermektedir. Hazine Müsteşarlığı 2009 yılı için %3,6 küçülme oranını baz alırken, Merkez Bankası %4,9, Yılı Orta Vadeli Programı nı hazırlayan Devlet Planlama Teşkilatı ise %4,4 ile %5 olmak üzere iki farklı küçülme oranı üzerinden hesaplamalarını yapmaktadır. Önümüzdeki dönemde Türkiye ve dünya ekonomisini yakından ilgilendiren gelişmeler arasında 2-4 Ekim de düzenlenecek Uluslararası Finans Enstitüsü nün yıllık sonbahar toplantısı ile 6-7 Ekim de düzenlenecek IMF-Dünya Bankası toplantısı sayılabilmektedir. Yılın ikinci çeyreğine ait GSYH rakamları ile sektörel veriler ise TÜİK tarafından 10 Eylül tarihinde yayınlanacaktır. 12

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE HAZİRAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE TEMMUZ 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE NİSAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU T.C. DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI NİSAN, 2011 BÖLÜM 1: DOĞU MARMARA TR42 BÖLGESİ NE GENEL BAKIŞ BÖLÜM 2: ULUSAL GÖSTERGELER

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE nerden, nereye? Sarp Kalkan 20 Kasım 2013 Slayt 3 GSYH ile Perakende ve Toptan Ticarette Reel Büyüme (1998 fiyatlarıyla) 140,000 130,000 15,000

Detaylı

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org.

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org. AYDIN T CARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

EKONOMİ GÖSTERGELERİ

EKONOMİ GÖSTERGELERİ İ M O N O K E Rİ E L E G R GÖSTE 014 NİSAN 2 Ekonomi Göstergeleri Bülteni 2014-04 www.bebka.org.tr ENFLASYON GÖSTERGELERİ TÜFE de Türkiye geneli yıllık enflasyon %8,39, TR41 Bölgesinde ise %8,58 olarak

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 06 Temmuz 2015, Sayı: 18. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 06 Temmuz 2015, Sayı: 18. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 18 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR OCAK 2014 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi AYLIK RAPOR İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi Ocak ayında başlıca pazarlara ihracat geriledi, enflasyonda gerileme beklentisi ile Merkez Bankası politika faizini indirdi. EKONOMİK VE SEKTÖREL

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE AĞUSTOS 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- EKİM 2015 (SAYI: 80) GENEL DEĞERLENDİRME 30.10.2015 Seçimden Sonra Kurulacak Hükümet Mevcut ve Gelecekteki Olası İşsizlik Artışına Yeni Strateji ve Tedbirlerle Cevap Vermeli

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi On5yirmi5.com Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi Avro bölgesindeki ülkelerde derinleşmekte olan kamu borç krizine rağmen 2011, Türkiye ekonomisinin yüksek büyüme hızı yakaladığı bir yıl oldu. Yayın Tarihi

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2015 (SAYI: 73) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomide Durgunluk ve Güvensizlik İşaretleri Arttı Dünya ekonomisinde 2015 yılı da zorlu geçecek. Gelişmekte olan ülkelerin finansman

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ GAYRİSAFİ YURTİÇİ HASILA BİLGİ NOTU 2. ÜÇ AYLIK ÇEYREK Türkiye İstatistik Kurumu 10/09/ tarihinde yılı ikinci üç aylık çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) haber bültenini yayınladı. yılının ikinci

Detaylı

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Mayıs 2009

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Mayıs 2009 www.etonet.org.tr 1 Ocak Mart ihracat performansı %13 azaldı. İlimizin Ocak Mart ihracat performansı bir önceki yılın aynı dönemine göre %13 azalmıştır. Türkiye İhracatçılar Meclisi ve Türkiye istatistik

Detaylı

EKONOMİ GÖSTERGELERİ

EKONOMİ GÖSTERGELERİ EKONOMİ GÖSTERGELERİ NİSAN ENFLASYON GÖSTERGELERİ TÜFE de Türkiye geneli yıllık enflasyon %7,61, TR41 Bölgesinde ise %7,24 olarak gerçekleşti Ekonomi Göstergeleri Bülteni -04 www.bebka.org.tr TÜKETİCİ

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI BAŞBAKANLIK KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMASONUÇLARI GERÇEKLEŞME DÖNEMİ: 2009-2012 TAHMİN DÖNEMİ: 2013-2016

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2013 (SAYI: 49) 27.03.2013 GENEL DEĞERLENDİRME Reel sektör borçlanma ile döviz cinsinden risk biriktirmeye devam ediyor Dünya ekonomisinde olumlu yöndeki işaretler az da

Detaylı

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu ŞUBAT 1 yılını 1, seviyesin- bitiren Reel Kesim 1de Güven Endeksi (RKGE), yeni yılın ilk ayında 13,3 düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde endeksin gelişiminde, mal stok miktarı, son 3 aya dair sipariş miktarı

Detaylı

Mayıs 2015. Konya Ekonomik Verileri

Mayıs 2015. Konya Ekonomik Verileri Mayıs 2015 Konya Ekonomik Verileri Dış Ticaret İHRACAT BİLGİLERİ Tablo 1-İhracatta Türkiye Konya Karşılaştırması İHRACAT 1000 $ Mayıs 14 Mayıs 15 Değişim % Ocak-Mayıs 14 Ocak-Mayıs 15 Değişim % Konya 143.645

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Fitch, Türkiye nin kredi notu ve görünümünü korudu Fitch, Türkiye'nin kredi notunu BBB- olarak korurken, kredi notunun Durağan olan görünümü de değiştirmedi.

Detaylı

EKONOMİ GÖSTERGELERİ

EKONOMİ GÖSTERGELERİ EKONOMİ GÖSTERGELERİ AĞUSTOS 2015 Ekonomi Göstergeleri Bülteni 2015-08 www.bebka.org.tr ENFLASYON GÖSTERGELERİ TÜFE de Türkiye geneli yıllık enflasyon %6,81, TR41 Bölgesinde ise %6,73 olarak gerçekleşti

Detaylı

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME EYLÜL Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla (GSYH), yılının. çeyreğinde, önceki yılın aynı dönemine göre %, oranında büyüdü.. çeyrek gelişim hızı ise, %, e yukarı yönlü revize edildi. Böylece Türkiye ekonomisi, yılın

Detaylı

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR Temmuz-Eylül 2006 Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Ekonomik Araştırmalar ve İstatistik Müdürlüğü ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR TOBB Yayın No. 2007 / 36 ISBN: 9944-60 027-X Sayfa Düzeni

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER...1 TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE)... 2 ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (ÜFE)... 2 İTHALAT - İHRACAT...

Detaylı

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2015

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2015 Konya Ekonomik Verileri Temmuz 2015 DIŞ TİCARET VERİLERİ İHRACAT BİLGİLERİ Tablo 1-İhracatta Türkiye Konya Karşılaştırması (1000 $) İHRACAT RAKAMLARI -1.000 $ TEMMUZ OCAK-TEMMUZ KONYA 114.893 106.076-7,7%

Detaylı

2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı 2010 Ocak Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 16,1 oranında artarak 1 milyar 143 milyon dolar

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- EYLÜL 2015 (SAYI: 79) GENEL DEĞERLENDİRME Siyasetteki ve Ekonomideki Belirsizliklere Rağmen, Büyüme Oranı Beklentilerin Üzerinde. Ancak Kur Etkisiyle Üçüncü Çeyrekte Büyüme

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MAYIS 2014 (SAYI: 63) 04.06.2014 GENEL DEĞERLENDİRME BÜTÇE AÇIĞI İKAZ EDİYOR Küresel ekonomi krizden çıkış sinyalleri verdi. Hem OECD hem de AB ülkelerinde GSYH arttı. OECD

Detaylı

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 Dünya Ekonomisi Bülteni Ekim 2012 İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 IMF tarafından açıklanan World Economic Outlook Ekim 2012 raporuna göre, küresel iyileşme yeni

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

Nisan 2015. Konya Ekonomik Verileri

Nisan 2015. Konya Ekonomik Verileri Nisan 2015 Konya Ekonomik Verileri Dış Ticaret İHRACAT BİLGİLERİ Tablo 1-İhracatta Türkiye Konya Karşılaştırması İHRACAT 1000 $ Nisan 14 Nisan 15 Değişim % Ocak-Nisan 14 Ocak-Nisan 15 Değişim % Konya 140.853

Detaylı

Enflasyon çift haneye yaklaştı, cari açık daralıyor

Enflasyon çift haneye yaklaştı, cari açık daralıyor AYLIK RAPOR Enflasyon çift haneye yaklaştı, cari açık daralıyor Mevsimsellik ve geçişkenlik nedeniyle yıllık enflasyon çift haneye yaklaştı, cari açıkta daralma devam ediyor. EKONOMİK VE SEKTÖREL GELİŞMELER

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- KASIM 2015 (SAYI: 81) GENEL DEĞERLENDİRME 26.11.2015 Kurulacak Hükümet Ekonominin Rekabet Gücünü Gözeten Bir Program Uygulamalı Gelişmiş ülkeler arasında ABD ve İngiltere büyüme

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MAYIS 2013 (SAYI: 51) 28.05.2013 GENEL DEĞERLENDİRME Türkiye de işsizlik artışını önlemek için işletmelerin maliyetlerini aşağıya çekecek ve istihdamı özendirecek politikalar

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU Hazırlayan: Erhan DEMİRCAN Uzman Bu Rapor Karacadağ Kalkınma Ajansı tarafından, Türkiye ve TRC2 (Diyarbakır, Şanlıurfa) Bölgesi güncel ekonomik gelişmelerinin bölge aktörlerince

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Aralık 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

Turkey Data Monitor Ekonomi Bülteni. 07 Mart 2016 I. KÜRESEL GELİŞMELER

Turkey Data Monitor Ekonomi Bülteni. 07 Mart 2016 I. KÜRESEL GELİŞMELER I. KÜRESEL GELİŞMELER Zayıf ücret artışları, güçlü istihdam artışını gölgede bıraktı ABD de Şubat ayında toplam tarım dışı istihdam 195 bin kişilik beklentilerin belirgin üzerinde 242 bin kişi olarak açıklandı.

Detaylı

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 Ağustos 2015 Dış ticaret istatistiklerine ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 30 Eylül 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK, Gümrük ve

Detaylı

EKONOMİ BÜLTENİ 01-30 HAZİRAN 2013 SAYI:53

EKONOMİ BÜLTENİ 01-30 HAZİRAN 2013 SAYI:53 EKONOMİK ARAŞTIRMALAR BİRİMİ EKONOMİ BÜLTENİ 01-30 HAZİRAN 2013 SAYI:53 Dış Ticaret İ hracat Mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine göre %1,4 artarak 13 milyar 316 milyon dolara çıkarken; ithalat %6,7

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI BAŞBAKANLIK KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI GERÇEKLEŞME DÖNEMİ: 2010-2013 TAHMİN DÖNEMİ: 2014-2017

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 01 Aralık 2014, Sayı: 48. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 01 Aralık 2014, Sayı: 48. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 48 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ercan Ergüzel Ezgi Gülbaş Ali Can Duran 1 DenizBank

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE OCAK 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- ARALIK 2015 (SAYI: 82) GENEL DEĞERLENDİRME 25.12.2015 Faizin Yükselmemesi için Enflasyonun Kontrolü Zorunlu FED 2006 dan bu yana ilk kez faiz oranını artırdı. Böylece ABD kaynaklı

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

Ekonomi. Dünya Ekonomisi. FED varlık alımlarını durdururken, Avrupa Merkez Bankası negatif faiz uygulamaya. başlamıştır.

Ekonomi. Dünya Ekonomisi. FED varlık alımlarını durdururken, Avrupa Merkez Bankası negatif faiz uygulamaya. başlamıştır. Ekonomi Dünya Ekonomisi 2007 yılında başlayan küresel krizin ardından, gelişmiş ekonomiler parasal genişleme ve varlık alımı politikalarını benimsemiştir. Sağlanan yoğun likidite ise reel getirisi daha

Detaylı

II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2

II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2 II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2 3 yılının ikinci çeyreğinde iktisadi faaliyet yılın ilk çeyreğine kıyasla daha olumlu bir görünüm sergilemiştir. İç tüketimdeki canlanma ve altın ticaretindeki baz etkisi

Detaylı

EKONOMİ GÖSTERGELERİ

EKONOMİ GÖSTERGELERİ EKONOMİ GÖSTERGELERİ KASIM 2014 ENFLASYON GÖSTERGELERİ TÜFE de Türkiye geneli yıllık enflasyon %8,96, TR41 Bölgesinde ise %8,33 olarak gerçekleşti Ekonomi Göstergeleri Bülteni 2014-11 TÜKETİCİ FİYATLARI

Detaylı

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER NİSAN 2014 Birleşmiş Milletler (UN), Uluslararasın Para Fonu (IMF), Ekonomik İşbirliği ve Kalınma Teşkilatı (OECD) ve Dünya Bankası nın (WB), küresel

Detaylı