nmeli Hastalarda Giriflimsel Tedavi Yaklafl mlar

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "nmeli Hastalarda Giriflimsel Tedavi Yaklafl mlar"

Transkript

1 E itim / Education 35 nmeli Hastalarda Giriflimsel Tedavi Yaklafl mlar Interventional Treatment Approaches in Patients with Stroke Nurettin TAfiTEK N Trakya Üniversitesi T p Fakültesi Fiziksel T p ve Rehabilitasyon Anabilim Dal, Edirne, Türkiye Özet Summary Spastisite, inmeli hastalarda s k karfl lafl lan bir komplikasyondur. Spastisite günlük aktiviteleri gerçeklefltirmeyi önemli derecede engeller ve yaflam kalitesini düflürür. nme sonras geliflen spastisitenin tedavisi; fizik tedavi, iflu rafl tedavisi ile birlikte splintleme, oral antispastik ilaçlar veya lokal kemodenervatör ajanlar içeren çoklu bir tedavidir. Bu tedavi program içinde bulunan lokal ajanlardan botulinum toksini inmeli hastalarda geliflen fokal spastisitede etkin ve güvenilir bir ajan olarak kullan lmaktad r. Fenol ve alkol de fokal spastisitenin tedavisinde kullan lmaktad r. Bu yaz da, inmede görülen spastisitede lokal tedavi yaklafl mlar olarak kullan lan botulinum toksin, fenol ve alkol bloklar hakk ndaki bilgiler gözden geçirilecektir. Türk Fiz T p Rehab Derg 2007; 53 Özel Say 1: Anahtar Kelimeler: nme, spastisite, botulinum toksin, fenol enjeksiyonu, alkol enjeksiyonu Spasticity is a common complication in patients with stroke. Spasticity can significantly interfere with the ability to perform daily activities and reduce quality of life. The treatment of post stroke spasticity is typically multimodal, involving physical and occupational therapies in combination with splinting, oral antispasticity medications or local chemodenervation agents. Botulinum toxin injection as one of the local agents is a safe and effective procedure in the treatment of focal spasticity with stroke patients. Phenol and alcohol are also used for the treatment of focal spasticity. This article will summarize the knowledge about botulinum toxin, phenol and alcohol blocks which have been used for local treatment of spasticity in stroke. Turk J Phys Med Rehab 2007; 53 Suppl 1: Key Words: Stroke, spastisity, botulinum toxin, phenol injections, alcohol injections Girifl Spastisite, üst motor nöron lezyonlar ndan kaynaklanan h za ba l tonik germe reflekslerinde (kas tonusunda) artma, germe reflekslerindeki hipereksitabilite sonucu artm fl tendon refleksi ile karakterize bir tablodur (1). nmede spastisite alt ve üst ekstremite kaslar nda s k görülen bir durumdur. nmeyi takip eden dönemde spastisite yaklafl k olarak %16 hastada görülür (2). Spastisite, inmeli hastalarda s kl kla günlük yaflam aktivitelerinde zorlu a neden olur. Fonksiyonel iyileflmeyi geciktirir, a r ya neden olur, sekonder komplikasyonlara yol açar ve bak m sorunlar n art r r. Üst ekstremitede giyinme ve bak m aktivitelerinde zorluk s k olarak görülürken, alt ekstremitede yürüme ve transfer güçlükleri ile karfl lafl l r. Baz hastalarda spastisite a r ve huzursuzluk olarak hastan n genel sa l k durumunu bozar (3-5). nmede spastisite bölgesel ve fokal spastisite olarak karfl m - za ç kar. nmeli hastalarda spastisite üst ve alt ekstremitede belirli kas gruplar nda daha yo un olarak karfl m za ç kmaktad r. Spastisitenin yo un oldu u kas gruplar, üst ekstremitede; parmak fleksörleri, el bile i fleksörleri, dirsek fleksörleri, omuz adduktörleri olarak, alt ekstremitede ise diz ekstansörleri, ayak bile i plantar fleksörleri, ayak invertörleridir (6,7). Spastisiteyi tespit etmede ve takibini de erlendirmede bir tak m ölçütler kullan lmaktad r. Bu ölçütlerin seçiminde, hedeflerin ön planda tutulmas tedavi etkinli ini belirlemede önemlidir. Bu ölçütlerden en s k kullan lan Ashworth ve Modifiye Ashworth manuel kas de erlendirme testleridir (8). Elektromiyografik refleks- Yaz flma Adresi: Dr., Trakya Üniversitesi T p Fakültesi Fiziksel T p ve Rehabilitasyon Anabilim Dal, Edirne, Türkiye Tel.: /4715 Faks: E-posta: Kabul tarihi: fiubat 2007 Not: V. Trakya FTR Siranufl Kokino Günleri- nme Rehabilitasyonu Sempozyumunda sunulmufltur (21-22 Eylül 2006 Edirne)

2 36 nmede Giriflimsel Yaklafl mlar Türk Fiz T p Rehab Derg 2007: 53 Özel Say 1; ler de spastisiteyi de erlendirmede kullan l r (8-13). Bunlar n d - fl nda eklem hareket aç kl ölçümleri, a r ölçütleri, yürüme analizi, yürüme h z, transferler ve fonksiyonel yetenek de erlendirme ölçütleri de kullan labilir (8). nme sonras spastisitede çeflitli önlemler ve tedavi yöntemleri ile spastisite en düflük düzeye indirilmeye çal fl l r. nmede karfl - m za ç kan spastisitede tedavi amaçlar Tablo 1 de s ralanm flt r (14). Spastisitenin tedavisinde en önemli yöntemlerin bafl nda uyar c etkiden uzak durmak, uygun pozisyonlamay sa lay c splintlerin kullan lmas d r. Bunun yan s ra, fizik tedavi ile aktif ve pasif eklem hareket aç kl egzersizleri, ifl-u rafl tedavisi, oral medikasyon, lokal kemodenervasyon yap c enjeksiyon tedavileri, ortopedik ve nörocerrahi yöntemleri uygulanmaktad r (15). Bu bölümde, inmede spastisite tedavisinde enjeksiyon yöntemleri ile tedavi ajanlar olan botulinum toksin, fenol ve alkol uygulamalar ndan bahsedilecektir. Botulinum Toksini Botulinum toksini; Clostridium botulinum bakterisinden elde edilen, A-G yedi serotipi olan bir nörotoksindir. Bunlardan A, B ve Tablo 1. nmede görülen spastisitede tedavi amaçlar. Artm fl hasta rahat Kas a r s nda azalma Kas spazm nda azalma Daha iyi vücut pozisyonu Kozmetik Uyku Cinsel yaflam Kolay hasta bak m Giyinme Hijyen Kateterizasyon Transfer Yatak ve tekerlekli sandalye pozisyonu Düzelmifl hasta fonksiyonu Üst ekstremite: Uzanma, yakalama, b rakma Alt ekstremite: Aya a kalkma ve yürüme Fizik tedaviye uyum ve tedavi etkinli ini artt rma F insan kaynakl d r. Bu toksin, nikotinik ve muskarinik sinirlerden nöromusküler bileflkede asetilkolin sal n m n bloke eder ve kas kontraksiyonu inhibe olur. Botulinum toksininin tedavi edici kullan m na 1980 li y llarda bafllanm flt r. Önceleri strabismus tedavisinde kullan lm flt r. Son 15 y ld r botulinum toksin inme sonras fokal spastisitenin tedavisinde kullan lmaya bafllanm flt r. Günümüzde, botulinum toksin tip A fokal inme sonras spastisitede hastan n a r ve huzursuzlu unu azaltan, fizik tedavinin faydas n artt - ran, bak m kolaylaflt ran, bas nç ülserlerini azaltan, uygun hasta seçimi ile yaflam kalitesini art ran etkin bir yöntem olarak kullan lmaktad r (14,16). Terapötik botulinum toksin olarak iki serotip mevcuttur. Botulinum toksin A ve B. Toksin A n n dünyada yayg n olarak kullan lmakta olan Botox ve Dysport olarak iki ticari formu bulunmaktad r. Botulinum toksin B nin ise ABD de Myobloc Avrupa da Neurobloc olarak bilinen bir formu mevcuttur. Burada önemle vurgulanmas gereken nokta botulinum toksin A n n her iki formu aras nda bulunan doz farkl l d r. Biyoassay yönteminden kaynaklanan teknolojik kökenli bu fark uygulama esnas nda gözden kaç - r lmamal d r. Benzer flekilde Botulinum toksin B nin fare ünite olarak bu iki üründen farkl l bulunmaktad r (14). Botulinum toksininin genel özelliklerini aras nda fokal ve selektif etkili olmas, kademeli kas güçsüzlü ü yapmas, hipertonisite veya hiperaktivitede 6-16 haftal k geçifl dönemi sa lamas, santral sinir sistemi ile ilgili yan etkisinin olmamas ve duysal lif hasar yapmamas say labilir. Botulinum toksininin avantaj ve dezavantajlar Tablo 2 de görülmektedir. Botulinum toksininin kullan m amaçlar üst ekstremitede fonksiyon kazan m sa lamak, hijyeni korumak, a r y azaltmak; alt ekstremitede yürüme paternini düzenlemek, a r azaltmak ve hijyeni korumakt r (17). Botulinum toksini öncesi hasta de erlendirmesi Botulinum toksin uygulamas öncesinde bir tak m ön de erlendirme parametrelerinin uygulanmas hem tedavi etkinli ini art r r hem de tedavinin baflar s n engelleyecek faktörlerden uzaklaflmay sa lamaktad r. Bu parametreler ile ilgili s ralama afla da s ralanm flt r (14,17); Temel tedavi hedefinin hekim, hasta ve hastaya bak m yapan kifli taraf ndan belirlenlenmesi Fonksiyonel analiz Biyomekanik analiz Tablo 2. Botulinum toksininin avantaj ve dezavantajlar. Avantajlar Fokal, selektif etki Santral sinir sistemi yan etkisi yok Afl r motor aktivitenin patofizyolojik mekanizmas ndan ba ms z çal fl r Dizestezi yok Güçsüzlük kendili inden düzelir Dezavantajlar Etkisi 3-4 ay sürer Tekrarlay c enjeksiyon gerektirir Etki periyodunda geri dönüflsüz etki Enjeksiyon-a r Maksimal doz k s tlamal Pahal Etkisi saatte bafllar Tam klinik etki 2-3 haftada Eski hale dönüfl-yaklafl k 3 ay (4-12 hafta) 16 haftal k intervaller ile tekrarlama (Aral k daralt labilir ama 8 haftadan önce tekrar kullan m sorun yaratabilir)

3 Türk Fiz T p Rehab Derg 2007: 53 Özel Say 1; nmede Giriflimsel Yaklafl mlar 37 Spastik kaslar n tespiti, spastisitenin seviyesi ve hedefler Antagonist kaslar n aktivasyonunun de erlendirilmesi Kontraktür varl n n de erlendirilmesi Analiz parametrelerinin belirlenmesi Ek tedavi programlar ve takip Tedaviye uyumu artt rmak için hasta motivasyonu Enjeksiyon tekni i ve uygulama Do ru kas n seçimi tedavinin etkinli ini artt rmak için çok önemlidir. Kastaki tonus art fl ve yap sal bozuklu a neden olan afl r aktif kaslar n belirlenmesi çok önemlidir. Etkin tedavi dozu ve uygulama için o seansta uygulaman n yap laca kaslar n çok iyi belirlenmesi gerekmektedir. Bu hem kazan mlar aç s ndan hem de olas yan etkilerden kaç nmak için çok önemlidir. Kas belirlenmesi yap ld ktan sonra enjeksiyon yap lacak noktalar n tespiti dikkatli bir flekilde yap lmal d r. Bunun için anatomik rehberler, elektrik stimülasyonu ve gerekirse elektromiyografik (EMG) de erlendirmeden de faydalan labilir. EMG k lavuzlu u tibialis posterior gibi derinde ve enjeksiyonu zor kaslarda çok daha de erlidir. Kas n büyüklü üne göre kas içine yap lacak enjeksiyon nokta say s ve doz da l m tespit edilebilir. nmede spastisite tedavisinde kullan lan botulinum toksinin her üç formu için enjeksiyonun yap ld kas, ilaç dozlar ve enjeksiyon alan say s Tablo 3 de gösterilmifltir (14,17,18). Botulinum toksin kullan m flekli Botox enjeksiyon an nda dilue edilecek flekilde toz form olarak flakon ambalajdad r. Her 100 ünite 1-4 cc %0,9 NaCl ile dilue edilir. Daha düflük konsantrasyonlu uygulamalarda toksinin motor son plaklara ve komflu kaslara yay l m daha fazla olabilece i geçerli oldu u için küçük kaslarda daha düflük volüm ile daha yüksek konsantrasyonlu uygulamalar önerilmektedir. Bu nedenle genelde büyük kas gruplar için 2-4 (alt ekstremite ve proksimal üst ekstremite kaslar için) ve küçük kaslar için 1-2 cc uygulamas tercih edilmektedir (14,17-19). Dysport ise genelde uygulama dozu her 500 ünite için 2,5 cc dir. Bununla beraber 50 ünite/ml kadar düflük dilusyonlu çal flmalar mevcuttur. Myobloc/Neurobloc ile di er iki ürünün karfl laflt - r ld çal flma yoktur. Klinik çal flmalar ve literatürlerdeki genel uygulamalardan yola ç karak yaklafl k olarak flöyle bir formülle eflitleme yap labilir (18): 1 ünit Botox = 3-4 ünit Dysport = ünit Myobloc /Neurobloc Maksimum doz konusunda farkl görüfller olmakla birlikte, Botox için her bir uygulama seans nda ünite, Dysport kullan m nda ise üst ekstremite 1500 ünite, alt ekstremitede 2000 ünite, Myobloc /Neurobloc da ise üst ekstremite için ünite konusunda literatür deste i yo undur. Myobloc /Neurobloc için alt ekstremite için maksimal doz bilgisine literatürde rastlanmam flt r (17-19). Enjeksiyon sonras uygulamalar Enjeksiyon sonras uygulamalar tedavinin baflar s aç s ndan önemlidir. Bu nedenle uygulama sonras enjeksiyon yap lan kas n gerilmesi, splint kullan lmas ve antagonist kaslara germe ve fasilitasyon uygulamas yap lmas önerilmektedir (18). Genel bir de erlendirme yapacak olursak, hem alt hem üst ekstremitede baz grup hastalarda e er di er tedavilerle birlikte kullan l rsa etkinli inin daha iyi düzeyde oldu una rastlan lmaktad r. Kemodenervasyon tedavileri ile genelde limitli yan tlar al nmaktad r. Spastik agonist kaslara yap lan kemodenervatif tedavinin agonist-antagonist kas dengesini önceki duruma daha yak n bir seviyeye getirdi i bir gerçektir. Üzerine eklenecek bir tak m tedavi yaklafl mlar ile bu seviye daha da artt r labilir. Yan etkiler konusunda, Myobloc /Neurobloc sistemik antikolinerjik yan etkilerinin Botox dan fazla oldu u gözlenmifltir. Bu yan etkiler üniteden fazla kullan mlarda daha yo undur (18). Tablo 3. Botulinum toksin A ve B piyasa formlar n n kaslara göre yaklafl k doz ve uygulama alan say s. MYOBLOC / ENJEKS YON KAS BOTOX DYSPORT NEUROBLOC YAPILAN (Fare ünite) (Fare ünite) (Fare ünite) ALAN SAYISI ÜST EKSTREM TE Biseps/brakialis Brakioradialis Fleksör karpi radialis Fleksör karpi ulnaris Fleksör digitorum profundus Fleksör digitorum superfisialis Fleksör pollisis longus Lumbrikaller ALT EKSTREM TE Medial gastroknemius Lateral gastroknemius Soleus Tibialis posterior Tibialis anterior Fleksör digitorum longus Fleksör digitorum brevis

4 38 nmede Giriflimsel Yaklafl mlar Türk Fiz T p Rehab Derg 2007: 53 Özel Say 1; Botulinum toksinin yan etkileri Afl r güçsüzlük ve azalm fl fonksiyon Çevre kaslarda istenmeyen güçsüzlük Lokal a r veya hematom Halsizlik-grip benzeri tablo Uzun dönemde sekonder klinik direnç ve antikor oluflumu Botulinum toksinini kontrendikasyonlar Gebelik ve laktasyon Nöromüsküler bileflke hastal klar Aminoglikozid kullan m Lokal enfeksiyon Kontraktür varl Klinik araflt rma sonuçlar Botulinum toksin A ile ilgili yap lm fl dokuz adet randomize, kontrol grubu içeren çal flma (RKÇ) mevcuttur (3,19-23,25-27). Bu çal flmalar n üç tanesi Botox (20,21,27) ile alt tanesi Dysport (3,19,22,23,25,26) ile yap lm flt r. Botulinum toksin B ile yap lm fl bir RKÇ mevcuttur (28). Botulinum toksin A ile yap lan çal flmalardan alt s nda üst ekstremitede tedavi etkinli i (3,19,21,25-27), iki tanesinde alt ekstremitedeki tedavi etkinli i (22,23), bir tanesinde ise hem alt, hem de üst ekstremitede tedavi etkinli i araflt r lm flt r (20). Spastisite bu çal flmalar n sekizinde AS veya MAS ile de erlendirilmifl, bir çal flmada da EMG ile spastisite incelenmifltir (20). Bu klinik araflt rmalarda a r n n azald, pasif ve aktif fonksiyonlarda düzelmeler tespit edilmifltir. Aç k uçlu çal flmalarda aktif fonksiyonda düzelmeyi destekleyen çok say da yay n mevcuttur (29-36). Tekrarlay c enjeksiyonla ilgili RKÇ çal flma mevcut de ildir. Botulinum toksin B ile ilgili yap lan çal flmada etkinlik iyi bulunmufl fakat a z kurulu unun belirgin düzeyde gözlendi i belirtilmifltir. Breashear ve ark. (27) 126 inme sonras spastisite geliflen hastada üst ekstremitede el bile i ve parmak flaksörlerine ünite enjeksiyonla 12 hafta sonunda hiyjen, giyinme, a r da belirgin düzelme tespit etmifller ve yan etki ile karfl laflmam fllard r. Page ve ark. (37) botulinum toksini ile kombine tedavilerin etkinli ini araflt rm fllar ve fizik tedavi ile botulinum toksin uygulamas n n birlikte yap lmas ile daha olumlu etki ve daha düflük doz düzeyleri ile yan t alm fllard r. Bunun yan s ra constraint-induced therapy ile botulinum toksinin etkili olabilece i belirtilmifltir (36). Elektrik stimülasyonu ve botulinum toksin uygulamas paralitik etki bafllamas n h zland r c etki göstermifl, kas tonusu ve yürümede düzelme sa lam flt r. Etki-maliyet analizinin yap ld bir çal flmada, botulinum toksininin maliyetinin oral antispastik ilaçlara oranla daha yüksek maliyet içermesi belirtilmekle ile birlikte oral antispastik bir ajanla tedaviye yan t al namad takdirde daha sonra bafllanan bir tedavinin maliyetinin daha yüksek olaca vurgulanmaktad r (38). Botulinum toksin ve a r Botulinum toksinin analjezik etkisi flüpheli Üç RKÇ-insan çal flmas nda bu etki gözlemlenmemifl (21,23,25). Aç k uçlu çal flmada kas gevflemesi ve analjezik-antiinflamatuvar etkiye ba l analjezi (39). Fenol 1950 li y llarda ilk defa intratekal olarak kullan lmaya bafllanm fl, daha sonra perinöral bloklar ve intramüsküler uygulamalar fleklinde inme, travmatik beyin hasarl ve serebral palsili hastalarda spastisite tedavisinde kullan lm flt r. Botulinum toksini uygulamalar ile tekrar gündeme gelmifltir. Gündeme gelme süreci içerisinde her iki uygulama fleklinin avantaj ve dezavantajlar ile ilgili ç kan tart flmalar ile birlikte birçok klinikte kullan m tekrar yayg nlaflm flt r. Fenol ve botulinum toksini aras ndaki karfl laflt rma Tablo 4 de görülmektedir. Etkisini protein denatürasyonu sonucu doku destrüksiyonuna ve buna sekonder geliflen sinirlerin koagülasyonu ve kas nekrozu ile gösterir. Klinik uygulamalarda kullan - lan konsantrasyonu %3-6 aras ndad r. %10 üzeri yüksek konsantrasyon ile uygulamalarda ileri düzeyde hasara neden oldu u için bu konsantrasyonlarda kullan m k s tl d r (40). On ve ark. (41) taraf ndan yap lan bir çal flmada spastisiteyi azalt c etkisinin primer alfa motor liflerin inhibisyonuna ba l oldu u ve Ia afferent inhibisyonu ile birlikte az oranda gamma lif inhibisyonu da spastisiteyi azaltmada etkin oldu u gösterilmifltir ay süre ile etkinli i mevcuttur. nmede kullan m nda; alt ekstremitede femoral sinir blo u, posterior tibial sinir blo u, adduktör spastisite de obturator sinir blokaj, üst ekstremitede ise dirsek fleksör spastisitesi, a r l hemiplejik omuzda subskapular sinir bloklar fleklinde kullan mlar mevcuttur (42). Sinir blokaj sonras yap lan germe egzersizleri etkinli i artt rmak amac yla uygulanabilir. Yan etkiler Kronik dizestezi Enjeksiyon s ras nda a r Vasküler komplikasyonlar Afl r kas güçsüzlü ü Duyusal kay plar Sistemik yan etkiler (40). Botulinum toksini ile birlikte kullan m konusunda büyük kas gruplar nda fenol, küçük kas gruplar nda botulinum toksini tercih edilerek tedavi baflar s artt r labilir. Bunun yan s ra her iki tedavi ajan n n etkinli inin karfl laflt r ld bir çal flmada her iki yöntemin spastisiteyi azalt p fonksiyonel iyileflmeye yard mc oldu u bildirilmifltir. Kirazl ve ark. (43) taraf ndan yap lan bu Tablo 4. Botulinum toksin ve fenolün genel özelliklerinin karfl laflt r lmas. Fenol Botulinum toksin Etkinin bafllamas 3-14 gün 2-10 gün Etki süresi 1-36 ay 3 ay Etkinlik Il ml Yüksek Etki Sinirden innerve olan tüm kaslarda Enjeksiyon kas nda Yan etki Dizestezi Nadir Maliyet 5-10 USD USD

5 Türk Fiz T p Rehab Derg 2007: 53 Özel Say 1; nmede Giriflimsel Yaklafl mlar 39 çal flmada 2. ve 4. haftada botulinum toksininin daha etkin oldu- u, ilerleyen dönemde etkinlik aç s ndan fark n ortadan kalkt gözlenmifltir. Yan etki aç s ndan fenol uygulanan hastalarda a r l dizestezinin ilk hafta geliflip birkaç hafta süreyle devam etti- i vurgulanm flt r. Alkol Protein denatürasyonu ile doku destrüksiyonu yaparak etki eder. Etkileri doku üzerine uygulanan konsantrasyona göre de- iflim gösterir. Spastisite ile ilgili kullan lan konsantrasyon % aras nda de iflmektedir. nmeli hastalarda etkinli i konusunda literatürde az çal flmaya rastlan lmaktad r (40). Pelissier ve ark. (44) %60 l k konsantrasyonda alkol uygulamas ile siyatik, obturator, median sinir bloklar yap larak 4 ay aflk n bir süre spastisitenin azald gösterilmifltir. Daha sonra yap lan iki çal flmada dirsek fleksör spastisitesinde müskülokütanoz sinir blo- u ve diz fleksör spastisitesinde siyatik sinirin hamstring kas n uyaran motor dal na yap lan bloklar ile etkinli i gösterilmifltir. Jang ve ark. (45) inmeli vakalarda gastroknemius kas spastisitesi için tibial sinire alkol neurolizisi yaparak etkin ve güvenli sonuçlar akd klar n bildirmifllerdir. Kong ve Chua (46,47) parmak fleksör spastisitesinde %50 konsantrasyonlu intramusküler alkol uygulamas ile 30 inmeli hastada spastisitede azalma saptam fllard r. Yan etkileri konusunda uygulama alan nda a r, dizestezi ve yüksek konsantrasyonda a r l kas nekrozlar görülmektedir (40). Kaynaklar 1. Lance JW. Symposium synopsis. In: Feldman RG, Young RR Koella WP, editors. Spasticity: Disordered motor control. Chicago: Year Book Medical Publishers p Turkel C, Sissins P. Functional activities affected by poststroke spactisity (abstract). Arch Phys Med Rehabil 2004;85:E Bakheit AMO, Thilmann AF, Ward AB, Poewe W, Wissel J, Muller L, et al. A randomized, double-blind, placebo-controlled, dose-ranging study to compare the efficacy and safety of three doses of botulinum toxin type a (Dysport) with placebo in upper limb spasticity after stroke. Stroke 2000;31: Mizrahi EM, Angel RW. Impairment of voluntary movement by spasticity. Ann Neurol 1979;5: Wade DT, Collin C. The Barthel ADL Index: a standard measure of physical disability? Int Disabil Stud 1988;10: Katz RT. Management of spasticity. In : Braddom RL, editor. Physical Medicine and Rehabilitation. First Edition. Philadelphia: W. B. Saunders Company, p Bergfeldt U, Borg K, Kullander K, Julin P. Focal spasticity therapy with botulinum toxin: Effect on function, activities of daily living and pain in 100 adult patients. J Rehabil Med 2006;38: Biering-Sorensen F, Nielsen JB, Klinge K. Spasticity-assessment: a review. Spinal Cord 2006; 44: Burry HC. Objective measurement of spasticity. Dev Med Child Neurol 1972;14: Eisen A. Electromyography in disorders of muscle tone. Can J Neurol Sci 1987;14: Katz RT, Rymer WZ. Spastic hypertonia: mechanism and measurement. Arch Phys Med Rehabil 1989;70: Hilgevoord A Koelman JH, Bour LJ, Ongerboer de Visser BW. Normalization of soleus H-reflex recruitment curves in controls and a population of. spastic patients. Electroencephalogr Clin Neurophysiol 1994;93: Garcia-Mullin R, Mayer RF. H reflexes in acute and chronic hemiplegia. Brain 1972;95: Sheean G. Botulinum toxin treatment of adult spasticity. A benefitrisk assessment. Drug Safety 2006;29: Brin MF. Dosing, administration, and a treatment algorithm for use of botulinum toxin A for adult-onset spasticity. Muscle Nerve 1997:20:S Naumann M, Toyka KV, Moore P. History and current applications of botulinum toxin: from poison to remedy. In: Naumann P, Moore P, editors. Handbook of botulinum toxin treatment. 2nd ed. Cambridge (MA). Blackwell Science, p On AY. Spastisite tedavisinde botulinum toksin uygulamalar. Türk Fiz T p Reh Derg 2004;50: Pathak MS, Nguyen HT, Graham HK, Moore AP. Management of spasticity in adults: practical application of botulinum toxin. Eur J Neurol 2006;13(Suppl 1): Bakheit AM, Pittock S, Moore AP, Wurker M, Otto S, Erbguth F, et al. A randomized, double-blind, placebo-controlled study of the efficacy and safety of botulinum toxin type A in upper limb spasticity in patients with stroke. Eur J Neurol 2001;8: Richardson D, Sheean G, Werring D, Desai M, Edwards S, Greenwood R, et al. Evaluating the role of botulinum toxin in adults. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2000;69: Simpson DM, Alexander DN, O Brien CF, Tagliati M, Aswad AS, Leon JM. Botulinum toxin type A in the treatment of upper extremity spasticity: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Neurology 1996;46: Burbaud P, Wiart L, Dubos JL Gaujard E, Debelleix X, Joseph PA, et al. A randomised, double-blind, placebo-controlled trial of botulinum toxin in the treatment of spastic foot in hemiparetic patients. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1996;61: Pittock SJ, Moore AP, Hardiman O, Ehler E, Kovac M, Bojakowski J, et al. A double-blind randomised placebo-controlled evaluation of three doses of botulinum toxin type A (Dysport) in the treatment of spastic equinovarus deformity after stroke. Cerebrovasc Dis 2003;15: Cote TR, Mohan AK, Polder JA, Walton MK, Braun MM. Botulinum toxin type A injections: adverse events reported to the US Food and Drug Administration in therapeutic and cosmetic cases. J Am Acad Dermatol 2005;53: Bhakta BB, Cozens JA, Chamberlain MA, Bamford JM. Impact of botulinum toxin type A on disability and carer burden due to arm spasticity after stroke: a randomised double blind placebo controlled trial. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2000;69: Smith SJ, Ellis E, White S, Moore AP. A double-blind placebo-controlled study of botulinum toxin in upper limb spasticity after stroke or head injury. Clin Rehabil 2000;14: Brashear A, Gordon MF, Elovic E, Kassicieh VD, Marciniak C, Do M, et al. Intramuscular injection of botulinum toxin for the treatment of wrist and finger spasticity after a stroke. N Engl J Med 2002;347: Brashear A, McAfee AL, Kuhn ER, Fyffe J. Botulinum toxin type B in upper-limb poststroke spasticity: a double-blind, placebo-controlled trial. Arch Phys Med Rehabil 2004;85: Bhakta BB, Cozens JA, Bamford JM, Chamberlain MA. Use of botulinum toxin in stroke patients with severe upper limb spasticity. Neurol Neurosurg Psychiatry 1996;61: Rousseaux M, Kozlowski O, Froger J. Efficacy of botulinum toxin A in upper limb function of hemiplegic patients. J Neurol 2002;249: Dunne JW, Heye N, Dunne SL. Treatment of chronic limb spasticity with botulinum toxin A. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1995;58: Wang HC, Hsieh LF, Chi WC, Lou SM. Effect of intramuscular botulinum toxin injection on upper limb spasticity in stroke patients. Am J Phys Med Rehabil 2002;81: Fock J, Galea MP, Stillman BC, Rawicki B, Clark M. Functional outcome following Botulinum toxin A injection to reduce spastic equinus in adults with traumatic brain injury. Brain Inj 2004;18: Hesse S, Lucke D, Malezic M, Bertelt C, Friedrich H, Gregoric M, Mauritz KH. Botulinum toxin treatment for lower limb extensor spasticity in chronic hemiparetic patients. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1994;57:

6 40 nmede Giriflimsel Yaklafl mlar Türk Fiz T p Rehab Derg 2007: 53 Özel Say 1; Dengler R, Neyer U, Wohlfarth K, Bettig U, Janzik HH. Local botulinum toxin in the treatment of spastic drop foot. J Neurol 1992;239: Page SJ, Elovic E, Levine P, Sisto SA. Modified constraint-induced therapy and botulinum toxin A: a promising combination. Am J Phys Med Rehabil 2003;82: Hesse S, Jahnke MT, Luecke D, Mauritz KH. Short-term electrical stimulation enhances the effectiveness of Botulinum toxin in the treatment of lower limb spasticity in hemiparetic patients. Neurosci Lett 1995;201: Ward A, Roberts G, Warner J, Gillard S. Cost-effectiveness of botulinum toxin type a in the treatment of post-stroke spasticity. J Rehabil Med 2005;37: Sheean G. Botulinum toxin for the treatment of musculoskeletal pain and spasm. Curr Pain Headache Rep 2002;6: On AY. Spastisite tedavisinde fenol ve alkol bloklar. Türk Fiz T p Reh Derg 2004;50: On AY, Kirazli Y, Kismali B, Aksit R. Mechanisms of action of phenol block and botulinus toxin Type A in relieving spasticity: electrophysiologic investigation and follow-up. Am J Phys Med Rehabil 1999;78: Chironna RL, Hecht JS. Subscapularis motor point block for the painful hemiplegic shoulder. Arch Phys Med Rehabil 1990;71: Kirazli Y, On AY, Kismali B, Aksit R. Comparison of phenol block and botulinus toxin type A in the treatment of spastic foot after stroke: a randomized, double-blind trial. Am J Phys Med Rehabil 1998;77: Pelissier J, Viel E, Enjalbert M, Kotzki N, Eledjam JJ. Chemical neurolysis using alcohol (alcoholization) in the treatment of spasticity in the hemiplegic. Cah Anesthesiol 1993;41: Jang SH, Ahn SH, Park SM, Kim SH, Lee KH, Lee ZI. Alcohol neurolysis of tibial nerve motor branches to the gastrocnemius muscle to treat ankle spasticity in patients with hemiplegic stroke. Arch Phys Med Rehabil 2004;85: Kong KH, Chua KS. Neurolysis of the musculocutaneous nerve with alcohol to treat poststroke elbow flexor spasticity. Arch Phys Med Rehabil 1999;80: Kong KH, Chua KS. Intramuscular neurolysis with alcohol to treat post-stroke finger flexor spasticity. Clin Rehabil 2002;16:

HEMİPLEJİ SONRASI GELİŞEN SPASTİSİTEDE BOTULİNUM TOKSİN A NIN ETKİNLİĞİ

HEMİPLEJİ SONRASI GELİŞEN SPASTİSİTEDE BOTULİNUM TOKSİN A NIN ETKİNLİĞİ Anatol J Clin Investig 2012;6(2):92-96 HEMİPLEJİ SONRASI GELİŞEN SPASTİSİTEDE BOTULİNUM TOKSİN A NIN ETKİNLİĞİ THE EFFICACY OF BOTULINUM TOXIN A IN POSTSTROKE SPASTICITY Nilgün ŞİMŞİR ATALAY, Nuray AKKAYA,

Detaylı

Üst Ekstremite Spastisitesinin Tedavisinde Botulinum A Toksini

Üst Ekstremite Spastisitesinin Tedavisinde Botulinum A Toksini Üst Ekstremite Spastisitesinin Tedavisinde Botulinum A Toksini Gülçin KAYMAK KARATAŞ, Jale MERAY, Vesile SEPİCİ Gazi Üniversitesi T p Fakültesi, Fiziksel T p ve Rehabilitasyon Anabilim Dal, ANKARA ÖZET

Detaylı

SEREBRAL PALSİ. Botulinum Toksin Uygulamaları. Prof. Dr. Reyhan Çeliker

SEREBRAL PALSİ. Botulinum Toksin Uygulamaları. Prof. Dr. Reyhan Çeliker SEREBRAL PALSİ Botulinum Toksin Uygulamaları Prof. Dr. Reyhan Çeliker İçerik n Botulinum toksin etki mekanizması ve özellikleri n Klinik uygulamaları n Serebral palside spesifik endikasyonları Botulinum

Detaylı

İnmeli Hastalarda Üst Ekstremite Spastisitesinin Botulinum Toksin Tip A ile Tedavisi

İnmeli Hastalarda Üst Ekstremite Spastisitesinin Botulinum Toksin Tip A ile Tedavisi Özgün Araştırma / Original Investigation İnmeli Hastalarda Üst Ekstremite Spastisitesinin Botulinum Toksin Tip A ile Tedavisi Upper Extremity Spasticity Treatment in Stroke Patients with Botulinum Toxin

Detaylı

İNMELİ HASTALARDA ÜST EKSTREMİTE SPASTİSİTESİ ÜZERİNE EFFICACY OF BOTULINUM TOXIN A INJECTIONS ON UPPER LIMB

İNMELİ HASTALARDA ÜST EKSTREMİTE SPASTİSİTESİ ÜZERİNE EFFICACY OF BOTULINUM TOXIN A INJECTIONS ON UPPER LIMB İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi,2014;18:25-35 ARAġTIRMA MAKALESĠ İNMELİ HASTALARDA ÜST EKSTREMİTE SPASTİSİTESİ ÜZERİNE BOTULİNUM TOKSİN A ENJEKSİYONLARININ ETKİNLİĞİ EFFICACY OF BOTULINUM

Detaylı

SPASTÝSÝTE - ÝLAÇ TEDAVÝLERÝ VE GÝRÝÞÝMSEL TEDAVÝLER

SPASTÝSÝTE - ÝLAÇ TEDAVÝLERÝ VE GÝRÝÞÝMSEL TEDAVÝLER Eðitim / Education SPASTÝSÝTE - ÝLAÇ TEDAVÝLERÝ VE GÝRÝÞÝMSEL TEDAVÝLER SPASTICITY-MEDIKAL AND INTERVENTIONAL TREATMENTS Yeþim Kirazlý * Bir kiþideki spastisitenin farkedilmesi spastisitenin karakterize

Detaylı

İnmede Tedavisi BR.HLİ.102

İnmede Tedavisi BR.HLİ.102 BR.HLİ.102 Serebral Felç (İnme) ve Spastisitede Botoks Spastisite Nedir? Spastisite belirli kasların aşırı aktif hale gelerek, adale katılığına, sertliğine ya da spazmlarına neden olmasıyla ortaya çıkan

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora

Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora ÖZGEÇMİŞ Kişisel Bilgiler Adı soyadı: Saime Nilay BAYDOĞAN Doğum tarihi: 08.11.1986 Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Mez. Yılı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora 2012-devam

Detaylı

Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı. Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD

Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı. Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD SKY- Sıklık 1 275 000 Kişi 259 000 Kişi Ağrı % 48-94 Yaşamı sınırlayan şiddetli ağrı % 11-34 Yaşam kalitesini en fazla düşüren

Detaylı

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD Maslak Hastanesi Cephalalgia. 2010 Jul;30(7):793-803. doi: 10.1177/0333102410364676.

Detaylı

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6)

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6) over kanseri taramas ndaki yetersizli ini göstermektedir. (1) Transvaginal ultrasonografinin sensitivitesinin iyi olmas na ra men spesifitesinin yeterli olmamas kullan m n k s tlamaktad r. Son yay nlarda

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD.

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. Rehabilitasyonun Tanımı Fizyolojik veya anatomik yetersizliği

Detaylı

Serebral palsi tedavisinde yüksek doz botulinum toksini tip-a tedavisinin etkinliği

Serebral palsi tedavisinde yüksek doz botulinum toksini tip-a tedavisinin etkinliği JCEI / 2014; 5 (1): 93-97 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2014.01.0366 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Serebral palsi tedavisinde yüksek doz botulinum toksini

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

ENDOBUTTON CL ULTRA. Etkili Polyester örgülü sutür (#5 lead and #2 flipping) kullan lm flt r

ENDOBUTTON CL ULTRA. Etkili Polyester örgülü sutür (#5 lead and #2 flipping) kullan lm flt r ENDOBUTTON CL ULTRA Daha geliflmifl güç ve sa laml k sa layan ENDOBUTTON CL ULTRA sistemi en kuvvetli femoral tespiti sa lamaktad r. Anatomik veya geleneksel Ön Çapraz Ba rekonstrüksiyonlar için idealdir

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

nmeli Hastalarda Nöromüsküler Elektriksel Stimülasyon Uygulamas n n Yürüme H z ve Mesafesine Etkisi

nmeli Hastalarda Nöromüsküler Elektriksel Stimülasyon Uygulamas n n Yürüme H z ve Mesafesine Etkisi 144 Orijinal Makale / Original Article nmeli Hastalarda Nöromüsküler Elektriksel Stimülasyon Uygulamas n n Yürüme H z ve Mesafesine Etkisi The Effect of Neuromuscular Electrical Stimulation on Gait Speed

Detaylı

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman GÖRÜfiLER Uzm. Dr. Özlem Erman Son y llarda dünyadaki h zl teknolojik geliflmeye paralel olarak t p alan nda da h zl bir de iflim yaflanmakta, neredeyse her gün yeni tan, tedavi yöntemleri, yeni ilaçlar

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com Be Selülit ile mücadelede son nokta Cellulaze www.ortadoguas.com Cellulite Laser Workstation Sadece tek bir uygulamadan sonra etkinli i kan tlanm fl, baflar l sonuçlar Cellulaze minimal invaziv bir selülit

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Şaban ULUS Haziran 2012 KAYSERİ

Detaylı

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği III. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği III. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem FTR 208 Kinezyoloji II El bileği III yrd. doç. dr. emin ulaş erdem EL BİLEĞİ EKSTANSÖR KASLARI El Bileği Ekstansör Kasları Primer M.Ekstansör karpi radialis longus M.Ekstansör karpi radialis brevis M.Ekstansör

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

nmeli Hastalarda Nöromüsküler Elektriksel Stimülasyon ve Fonksiyonel Elektriksel Stimülasyon Uygulamalar

nmeli Hastalarda Nöromüsküler Elektriksel Stimülasyon ve Fonksiyonel Elektriksel Stimülasyon Uygulamalar 30 E itim / Education nmeli Hastalarda Nöromüsküler Elektriksel Stimülasyon ve Fonksiyonel Elektriksel Stimülasyon Uygulamalar Neuromuscular Electrical Stimulation and Functional Electrical Stimulation

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük Sürekli elastik ve fleklini koruyabilen poliüretan köpükten üretilen yast k özel tasarlanan ergonomik flekliyle omuz ve boyun bölgesinin gevflemesini sa lar. Fermuarl, kolayl

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Spastik serebral palsili çocuklarda spastisiteyi değerlendiren iki farklı klinik ölçeğin kaba motor fonksiyonu ile ilişkisi

Spastik serebral palsili çocuklarda spastisiteyi değerlendiren iki farklı klinik ölçeğin kaba motor fonksiyonu ile ilişkisi ORIGINAL ARTICLE JOURNAL OF EXERCISE THERAPY AND REHABILITATION Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation. 2016;3(3):77-83 Spastik serebral palsili çocuklarda spastisiteyi değerlendiren iki farklı

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.8 Finansal Raporlama çin Maliyet Yaklafl m

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.8 Finansal Raporlama çin Maliyet Yaklafl m Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.8 Finansal Raporlama çin Maliyet Yaklafl m 1.0 Girifl 1.1 Bu K lavuz Notu nun (KN) amac finansal raporlama için De erleme Raporu nu kullananlar ve haz rlayanlar Uluslararas

Detaylı

mediven mediven Mastektomi sonrası oluşan ödem tedavisinde seçilebilecek en doğru ürün. CCL 1 (15 21 mmhg) CCL 2 (23 32 mmhg) Endikasyonlar Koldaki birincil ve ikincil lenf ödemlerin bilekten ba layarak

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Serap Tomruk SÜTBEYAZ MD,* Hasan Fatih ÇAY MD* *Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon E itim ve Araflt rma Hastanesi IV.

Serap Tomruk SÜTBEYAZ MD,* Hasan Fatih ÇAY MD* *Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon E itim ve Araflt rma Hastanesi IV. Fiziksel T p 2001; 4(2-3): 157-161 F Z KSEL TIP SPAST S TE TEDAV S SPASTICITY MANAGEMENT Serap Tomruk SÜTBEYAZ MD,* Hasan Fatih ÇAY MD* *Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon E itim ve Araflt rma Hastanesi

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü

Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr. Murat TUNCER Sunu planı: ED tanım, prevalans

Detaylı

Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel

Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi 1.0 Girifl 1.1 Bir de erlemenin gözden geçirilmesi, tarafs z bir hüküm ile bir De erleme Uzman n n çal flmas n

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Kuruluş : 27 Ekim 1989 Adres : Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Kampüsü Dikimevi - Ankara Tel : 363 03 26-363 03 27 ANKARA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler /AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) /AIDS hastal sadece eriflkinleri de il, bebek, çocuk, genç, yafll demeden rk, cinsiyet,

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

Tarifname PARKĠNSON HASTALIĞININ SEMPTOMATĠK TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname PARKĠNSON HASTALIĞININ SEMPTOMATĠK TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname PARKĠNSON HASTALIĞININ SEMPTOMATĠK TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Teknik Alan Buluş, parkinson hastalığının semptomatik tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

HEM PLEJ K A RILI OMUZDA NTRA-ART KÜLER TR AMS NOLON ASETON D N ETK NL

HEM PLEJ K A RILI OMUZDA NTRA-ART KÜLER TR AMS NOLON ASETON D N ETK NL Fiziksel T p 2000; 3 (2-3): 125-130 F Z KSEL TIP HEM PLEJ K A RILI OMUZDA NTRA-ART KÜLER TR AMS NOLON ASETON D N ETK NL THE EFFECTIVITY OF INTRA-ARTICULAR TRIAMCINOLONE ACETONIDE IN PAINFUL HEMIPLEGIC

Detaylı

Süreç Verimliliğinde Araç ve Yöntemler

Süreç Verimliliğinde Araç ve Yöntemler Süreç Verimliliğinde Araç ve Yöntemler Dr. Hişam Alahdab Anadolu Sağlık Departman Merkezi Tıbbi Direktör Yardımcısı Tarih Sunum Planı Sağlıkta verimliliğin her düzeydeki önemi Verimsizliğin sebepleri Verimliğiliği

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 08.11.2012 Acil Servis Hemşire İzlem Formu ifadesi kaldırıldı. 01 Yerine Acil Servis hasta Değerlendirme ve Gözlem Formu ndaki hemşire izlem notları

Detaylı

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri 2 DENET M TÜRLER 2.DENET M TÜRLER Denetim türleri de iflik ölçütler alt nda s n fland r labilmektedir. En yayg n s n fland rma, denetimi kimin yapt na ve denetim sonunda elde edilmek istenen faydaya (denetim

Detaylı

B-10 Yün Elastik Ayak Bilekli i

B-10 Yün Elastik Ayak Bilekli i B-10 Yün Elastik Ayak Bilekli i Elastik kumafltan yap lan bilekli in tak ld bölgeyi s cak tutarak tedaviye yard mc olmas sa lan r. Önden welcrolarla ayarlan r. Bileklik ayak ölçülerine uyum sa layacak

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Nebahat Sezer 2. Doğum Tarihi : 1970 3. Ünvanı : Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Nebahat Sezer 2. Doğum Tarihi : 1970 3. Ünvanı : Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Nebahat Sezer 2. Doğum Tarihi : 1970 3. Ünvanı : Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Kurum Yıl Lisans Tıp Doktoru Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi 1994 Y. Lisans Tıp Doktoru

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Spastisite-Yetiflkin Hastaya Yaklafl m: Klinik, Elektrofizyolojik ve Biyomekanik De erlendirme

Spastisite-Yetiflkin Hastaya Yaklafl m: Klinik, Elektrofizyolojik ve Biyomekanik De erlendirme E itim / Education 45 Spastisite-Yetiflkin Hastaya Yaklafl m: Klinik, Elektrofizyolojik ve Biyomekanik De erlendirme Spasticity-Approach to the Adult Patient: Clinical, Electrophysiological and Biomechanical

Detaylı

Spastisitede Medikal Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker

Spastisitede Medikal Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Spastisitede Medikal Tedavi Prof. Dr. Reyhan Çeliker İçerik l Sistemik medikal tedaviler l l l l l Baklofen Diazepam Tizanidin Dantrolen Diğer farmakolojik ajanlar l İntratekal Uygulamalar l Lokal farmakolojik

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı

B-6 Yün Elastik Dirseklik

B-6 Yün Elastik Dirseklik B-6 Yün Elastik Dirseklik Elastik kumafltan yap lan dirsekli in tak ld bölgeyi s cak tutarak tedaviye yard mc olmas sa lan r. Dirseklik vücut ölçülerine uyum sa layacak flekilde 5 de iflik ölçüde imal

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

Pnömokokal hastal klar

Pnömokokal hastal klar Pnömokokal hastal klar HASTALIK Pnömokokal hastal klar n etkeni nedir? Pnömokokal hastal klara Streptococcus pneumoniae ad verilen bir bakteri neden olur. Bu bakterinin 80 den fazla tipi vard r. Bunlar

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

O-11A El Bilek Ateli Anatomik

O-11A El Bilek Ateli Anatomik O-6 El Bilekli i ORSA ORTOPED SANAY 8 cm. eninde özel dokunmufl elastik banttan yap lan bilekli in bir ucu üçgen fleklinde k vr larak dikilmifl ve ucuna welcro monte edilerek genifl bir ayar mekanizmas

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

Yatarak Rehabilite Edilen nmeli Hastalar n Fonksiyonel Sonuçlar

Yatarak Rehabilite Edilen nmeli Hastalar n Fonksiyonel Sonuçlar Orijinal Makale / Original Article 17 Yatarak Rehabilite Edilen nmeli Hastalar n Fonksiyonel Sonuçlar Functional Outcome of Inpatient Stroke Rehabilitation Ayfle Nur BARDAK, Sedef ERSOY, Zeynep AKCAN,

Detaylı

S-1 Silikon Tabanl k 3/4. S-2 Silikon Tabanl k 4/4 nce. Silikon Ürünler. S-3 Silikon Tabanl k 4/4 Mavi Noktal

S-1 Silikon Tabanl k 3/4. S-2 Silikon Tabanl k 4/4 nce. Silikon Ürünler. S-3 Silikon Tabanl k 4/4 Mavi Noktal S-1 Silikon Tabanl k 3/4 Yüksek kaliteli silikondan üretilen 3/4 tabanl k ark takviyesi destekli olup fazla ayakta kalan kifliler ve a r l ayaklar için ayakkab içine kolayl kla tak lmas için yar m tabanl

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 142

Detaylı

SAĞLIK YÖNÜYLE ÇALIŞMA HAYATINDA ERGONOMİ

SAĞLIK YÖNÜYLE ÇALIŞMA HAYATINDA ERGONOMİ SAĞLIK YÖNÜYLE ÇALIŞMA HAYATINDA ERGONOMİ Dr. Hülya TOPCU ÇAĞLAR Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanlığı Meslek Hastalıkları ve İş Kazalarının Kontrolü Birimi 1 What is Ergonomics? Fit the task to

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi Türk Onkoloji Dergisi 9;24(1):15- Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi The effect of stopping power ratios of different protocols on %DD curve Hilal ACAR 1 1 stanbul Üniversitesi

Detaylı

İçindekiler. 2. Zaman Verilerinin Belirlenmesi 47

İçindekiler. 2. Zaman Verilerinin Belirlenmesi 47 İçindekiler 1. Süreç Verileri Yönetimine Giriş 1 1 Giriş 3 2 Temel Bilgiler 5 2.1 Refa ya göre süreç yönelimli zaman verileri yönetimi anlayışı 5 2.2 Standart süreçte veriler 8 2.2.1 Yönetim verileri 9

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI 5.2 CEPHE PANEL Resim 5.16 Mineral yün cephe paneli 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL Is, su, ses yal t m ve yang n güvenli i özelliklerini bünyesinde bar nd ran mineral yün yal t

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname Teknik Alan KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Buluş, kronik yorgunluk sendromunun tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

Serebral Palside Spastisite Tedavisi Treatment of Spasticity in Cerebral Palsy

Serebral Palside Spastisite Tedavisi Treatment of Spasticity in Cerebral Palsy Güncel Pediatri DERLEME Serebral Palside Spastisite Tedavisi Treatment of Spasticity in Cerebral Palsy The Journal of Current Pediatrics REVIEW Gül Mete Civelek, Ayçe Atalay* Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Detaylı

IV. PELV S-ASETABULUM

IV. PELV S-ASETABULUM 19 ARALIK 2012, ÇARfiAMBA 1. GÜN 15:00 Girifl ve Kay t 20 ARALIK 2012, PERfiEMBE 2. GÜN I. OTURUM 09.00-10.20 Pelvis k r klar n n de erlendirilmesi 09.00-09.20 Pelvis ve asetabulum klinik anatomisi 09.20-09.40

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

UROK 2012 Sözlü Sunum 32, 33 ve 34 e Bir Bakış. Doç. Dr. Mustafa Vecdi ERTEKİN Özel Universal İtalyan Hastanesi Radyasyon Onkolojisi

UROK 2012 Sözlü Sunum 32, 33 ve 34 e Bir Bakış. Doç. Dr. Mustafa Vecdi ERTEKİN Özel Universal İtalyan Hastanesi Radyasyon Onkolojisi UROK 2012 Sözlü Sunum 32, 33 ve 34 e Bir Bakış Doç. Dr. Mustafa Vecdi ERTEKİN Özel Universal İtalyan Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Sözlü Sunum 32, 33 ve 34 Öncelikle 10. UROK kongresinde bana bu fırsatı

Detaylı

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ 5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ KONULAR 1. Kumanda Devreleri 2. Doğru Akım Motorları Kumanda Devreleri 3. Alternatif Akım Motorları Kumanda Devreleri GİRİŞ Otomatik kumanda devrelerinde motorun

Detaylı

KYM454 KĠMYA MÜHENDSĠLĠĞĠ LAB-111 ATOMĠZER DENEYĠ

KYM454 KĠMYA MÜHENDSĠLĠĞĠ LAB-111 ATOMĠZER DENEYĠ KYM454 KĠMYA MÜHENDSĠLĠĞĠ LAB-111 ATOMĠZER DENEYĠ PÜSKÜRTMELĠ KURUTMA (Spray Drying) 1. Deneyin amacı ve temel prensipler 2. Deney sisteminin fotoğrafları ve teknik resmi 3. Deney yöntemi 4. Deney sisteminin

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet 57 Yrd. Doç. Dr. Yakup EMÜL, Bilgisayar Programlama Ders Notları (B02) Şimdiye kadar C programlama dilinin, verileri ekrana yazdırma, kullanıcıdan verileri alma, işlemler

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Başarısız Bel Cerrahisi Sendromunda Nörofizyolojik Değerlendirme

Başarısız Bel Cerrahisi Sendromunda Nörofizyolojik Değerlendirme Başarısız Bel Cerrahisi Sendromunda Nörofizyolojik Değerlendirme Prof. Dr. Işın ÜNAL ÇEVİK Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Duyu Muayenesinde Lezyonun lokalizasyonu Serebrospinal

Detaylı