DENEY 13 Diyak ve Triyak Karakteristikleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DENEY 13 Diyak ve Triyak Karakteristikleri"

Transkript

1 DENEY 13 Diyak ve Triyak Karakteristikleri DENEYİN AMACI 1. Triyak karakteristiklerini öğrenmek ve ölçmek. 2. Diyak karakteristiklerini öğrenmek ve ölçmek. 3. Diyak-Triyak faz kontrol devrelerini incelemek. GİRİŞ Triyak Karakteristikleri Triyot AC anahtar (TRIAC), ortak tetiklemeli çift yönlü tristör olarak da adlandırılır, AC güç kontrol uygulamalarında kullanılan üç uçlu bir yarıiletken elemandır. AC devrelerde triyakın çalışması, SCR lerin ters paralel çalışması olarak düşünülebilir. Pozitif yada negatif gerilim MT2 terminaline uygulandığında, triyak bir kapı tetikleme işareti uygulanarak iletime geçirilebilir. Triyakların birçok çeşidi günümüzde piyasalarda bulunabilmektedir, örneğin, düşük güçlü tip RCA 2N5754 (2.5A, 100V), ve yüksek güçlü tip RCA (80A, 600V). Triyak Yapısı Şekil 13-1 Triyak. (a) Yapısı, (b) Devre Sembolü Triyak, General Electric tarafından geliştirilmiştir. Şekil 13-1(a), triyakın enine kesitini gösterir. MT2 ve MT1 terminalleri arasındaki bölge bir PNPN anahtar ile paralel bir NPNP anahtardan oluşur. Triyak devre sembolü Şekil 13-1(b) de gösterilmiştir. Triyak uçları ana terminal #2 (Main Terminal: MT2) yada anot 2, ama terminal #1 (Main Terminal: MT1) yada anot 1, ve kapıdır. Triyak yapısı Şekil 13-2 de gösterilmiştir. 13-1

2 Şekil 13-2 Tipik Triyak Yapısı (a) MT2 pozitif yada negatif, kapı açık devre Bu durumda, P1-N1 ve P2-N2 jonksiyonları ters kutuplanmıştır. Triyak kesimdedir. (b) MT2 pozitif, pozitif kapı akımı Bu durumda Triyak tam olarak bir SCR gibi davranır. Aktif bölümler P1-N1-P2-N2 dir ve kapı akımı G-P2-N2-MT1 yolundan akar. (c) MT2 pozitif, negatif kapı akımı Bu durumda çalışma jonksiyon kapı tristöre benzerdir. P1-N1-P2-N2 ana yapıdır, N3 jonksiyon kapı bölgesi olarak davranır. (d) MT2 negatif, pozitif kapı akımı P2-N2 ileri kutuplanmıştır ve elektron yayarlar, bu elektronlar P2-N1 jonksiyonu tarafından toplanırlar. P2-N1 ileri yönde daha çok kutuplanır. P2-N1-P1-N4 yolundaki akım artar ve bu bölüm ON duruma geçer. Bu durum da uzak kapı çalışmasına benzerdir. (e) MT2 negatif, negatif kapı akımı Uzak kapı çalışması, P2-N1-P1-N4 ana yapıdır, P2-N3 jonksiyonu elektron yayar, bu elektronlar P2-N1 jonksiyonu tarafından toplanırlar. Triyak Karakteristikleri Triyak, ters paralel bağlanmış iki SCR yapısındadır. Şekil 13-3(a), sıfır kapı akımı koşulunda triyak anot karakteristiğini gösterir. Uygulanan gerilim ileri devrilme (breakover) geriliminden, V BOR yada V FOM daha küçük olduğu sürece, triyak bu gerilimi bloke eder. Anot akımı çok küçük bir kaçak akım ile sınırlandırılmıştır, ileri bloklama koşulları altında birkaç mili amperden daha az. Triyak için ters gerilim sınırlaması diye bir şey yoktur. V FOM, PFV, V DRM, ve V BR parametreleri SCR ile tamamen aynıdır. 13-2

3 Şekil 13-3 Triyak Anot Karakteristikleri Şekil 13-3(b) den, triyaka uygulanan gerilimin kutupları ile ilgili bir kısıtlama olmadığı görülür. Kapı akımı arttıkça devrilme gerilimi azalır. AC kaynağın her bir yarım dalgasında triyak ateşleme açısının kontrolü SCR ye benzerdir. Şekil 13-4(a) tipik bir triyak kontrol devresidir. Şekil 13-4(c) yük akımı dalga şeklini gösterir, iletim açısı θ, ve ateşleme açısı α dır. Toplam iletim açısı θ1ve θ2 nin toplamıdır. Şekil 13-4 (a) Tipik Triyak Kontrol Devresi, (b) AC Kaynak (c) Ohmik Yükte Yük Akımı Triyakın çalışması, ters paralel bağlanmış iki adet SCR gibidir. Triyakın çalışması şöyle özetlenebilir: (1) Kapı ucu açık devre iken, MT2-MT1 gerilimi devrilme geriliminden az olduğu sürece triyak OFF durumdadır (2) MT2-MT1 gerilimi 1.5V nin üstünde iken, bir kapı tetikleme işareti uygulanarak triyak iletime geçirilebilir. (3) Triyak ON durumda iken kapı işaretinin bir işlevi yoktur. (4) Triyakı kesime götürmenin bir yöntemi MT2 akımını tutma akımının altına indirmektir, bu değer tipik olarak birkaç mikro amperdir. AC devrelerde her yarım dalganın sonunda Triyak OFF duruma geçecektir. 13-3

4 (5) Triyakı ON duruma getirecek kapı işaretinin kutuplama kısıtlaması yoktur. Tetikleme akımının büyüklüğü tetikleme geriliminin kutuplarına bağlıdır. (6) Triyak iletime geçince MT2-MT1 gerilimi 1.5V lik küçük bir gerilim değerine düşer. Triyak Tetikleme Karakteristikleri Triyak ile SCR tetikleme arasındaki fark, kapı tetikleme işaretinin kutuplarıdır. Anot gerilimi pozitif iken uygulanan bir pozitif kapı işareti ile SCR tetiklenir. Triyak dört koşulda tetiklenebilir: (1) I+ : MT2 pozitif, V G pozitif (2) I- : MT2 pozitif, V G negatif (3) III+ : MT2 negatif, V G pozitif (4) III- : MT2 negatif, V G negatif Şekil 13-5, Triyak tipik tetikleme gereksinimlerini gösterir. I+ ve III- modlarında triyak tetikleme kapı akımı gereksinimleri eşittir; çünkü kapı ve MT1 gerilimlerinin kutuplaması aynı olduğu zaman kapı akımı aynıdır. I- ve III+ modlarında kapı tetiklemesi için gereken akım, aynı koşullardaki I+ ve III- modları kapı tetiklemesi için gerekli akımdan daha büyüktür. Bu özelliğin önemi, simetrik bir kapı tetikleme işareti verildiğinde, I+ yada III- yada I- yada III+ modları simetrik tetikleme yerine kullanılabilir. Diğer kombinasyonlar, α1 in α2 den farklı olmasına ve asimetrik yük akımına neden olurlar. Şekil 13-5 Kapı Tetikleme Akımı Gereksinimleri Triyak iletime geçme zamanı, tipik olarak 10µs, SCR gibi, kapı tetikleme akımı miktarı ile çok az değişir. Daha yüksek kapı akımı, daha kısa iletime geçme zamanı sağlar. 13-4

5 Triyak Statik Ölçümü Triyak görünümü SCR ye çok benzerdir. Bir ohmmetre bu iki yarı iletken elemanı ayırdetmek ve Triyakın doğru olarak çalışıp çalışmadığını anlamak için kullanılabilir. Test süreci ve sonuçları Tablo 13-1 de gösterilmiştir. Tablo 13-1 Terminal VOM pil kutupları Kademe Okunan Değer MT2-MT1 MT2 pozitif, MT1 negatif MT2 negatif, MT1 pozitif Rx1000 MT2-G MT2 pozitif, G negatif MT2 negatif, G pozitif Rx1000 MT1-G MT1 pozitif, G negatif MT1 negatif, G negatif Rx1 10~100Ω (1) Şekil 13-6 da gösterildiği gibi ohmmetrenin siyah ucunu T2 terminaline ve kırmızı ucu T1 terminaline bağlayın. Okunan direnç değeri sonsuz olmalıdır. Şekil 13-6 Triyakın Ohmmetre İle Kontrolü (2) Şekil 13-7 de gösterildiği gibi siyah probu hem kapıya (G), hem T2 ye dokunacak şekilde uzatın ve geri çekin. 10Ω direnç değeri okunmalıdır. Şekil 13-7 Pozitif Gerilim İle Kapı Tetiklemesi 13-5

6 Diyak Yapısı ve Karakteristikleri Dielektrot AC anahtar (DIAC), AC devrelerde triyak tetikleme elemanı olarak kullanılan üç katmanlı bir NPN yarıiletken elemandır. Devre sembolleri ve yapısı Şekil 13-8 de gösterilmiştir. Şekil 13-8 Diyak. (a) ve (b) Devre Sembolleri, (c) NPN Yapısı Şekil 13-9, diyakın V-I karakteristiğini gösterir. Terminallere uygulanan gerilim, V BO devrilme geriliminden küçükse, Diyak kesimdedir ve açık devre olarak düşünülebilir. Uygulanan gerilim V BO değerine ulaşınca, Diyak iletime geçer ve iki terminal arasındaki gerilim yaklaşık 10V ye düşer. Diyak V BO değeri 20V ile 40V arasındadır. Şekil 13-9 Diyak Karakteristikleri İki Transistörle Diyak Simülasyonu İki transistörlü yapı, diyak karakteristikleri ve çalışmasını simüle etmek için kullanılabilir. Öncelikle BJT nin belverme karakteristiklerini tekrar inceleyeceğiz. V CBO : Emetör açık devre iken kollektör baz ters belverme gerilimi, Şekil 13-11(a) da gösterildiği gibi, transistörün maksimum belverme gerilimidir. Belverme oluştuğunda, karakteristik bir zener diyotta olduğu gibidir. 13-6

7 Şekil Transistör belverme gerilimlerinin karşılaştırılması V CEO : Baz ucu açık devre iken kollektör emetör belverme gerilimi Şekil 13-11(b) de gösterildiği gibidir. Şekil da gösterildiği gibi, V CEO değeri V CBO değerinden daha küçüktür. V CES : Baz ile emetör kısa devre edilmişken ölçülen kollektör emetör belverme gerilimidir, Şekil 13-11(c). V CES V CBO. V CER : Baz ile emetör terminallerine paralel küçük bir direnç bağlanmış durumda ölçülen kollektör emetör belverme gerilimidir. Şekil da gösterildiği gibi, uygulanan gerilim V CBO değerine ulaşınca, ilk belverme gerçekleşir ve ardından akım artarken ikinci belverme olarak adlandırılan gerilimin V CEO değerine düşmesi gerçekleşir. Bu karakteristik diyak ile aynıdır. V CER değeri baz ile emetör arasındaki dirençle değişir. R direnç değeri arttıkça, V CER değeri V CEO değerine yaklaşır. R direnç değeri azaldıkça V CER değeri V CES değerine yaklaşır. Şekil Belverme Gerilimi Ölçümleri Diyak simülasyonu için, iki NPN transistör Şekil de gösterildiği gibi bağlanmıştır. V-I karakteristikleri diyaka benzerdir. Transistörlerin V CBO belverme gerilimleri 30 Volt tan daha az olmalıdır. 13-7

8 Şekil Diyak Simülasyonu İçin İki Transistörlü Yapı Diyak Çalışması ve Testi Gevşemeli osilatör devresine negatif direnç karakteristikli diyak kullanılabilir. Şekil 13-13(a) da gösterildiği gibi diyak bir neon tüp gibi davranır. Kapasitör gerilimi diyakın devrilme geriliminden küçük iken, diyak OFF durumdadır ve kapasitör R direnci üzerinden şarj olur. Kapasitör gerilimi V P değerine ulaşınca, diyak iletime geçer ve kapasitör diyak üzerinden boşalır. Kapasitör gerilimi V V değerine düşünce, diyak tekrar kesime gider ve bir tam çevrim tamamlanır. Gerilim dalga şekli Şekil 13-13(b) de gösterilmiştir. Şekil 13-13(c), uygulanan gerilim ters kutuplu iken gerilim dalga şeklini gösterir. (a) Diyak Gevşemeli Osilatör (b) +V Uygulandığındaki Gerilim Dalga Şekli (c) V uygulandığındaki Gerilim Dalga Şekli Şekil Diyak Gevşemeli Osilatör 13-8

9 Bir diyakın ohmmetre ile testi Şekil te gösterildiği gibi yapılır. Ohmmetrenin içindeki pilin gerilimi diyakın V BO değerinden daha küçük olduğundan, kutuplar ne olursa olsun ohmmetrede daima sonsuz değeri okunur. Şekil Diyakın Ohmmetre İle Testi Triyak Tetikleme Devreleri Şekil 13-15, en basit triyak AC güç kontrol devresini gösterir. Tetikleme devresinde genellikle kullanılan tetikleme elemanı neon tüpler, diyaklar, ve silikon bilateral tristörlerdir (SBS). Şekil En Basit Triyak Devresi Triyak Statik Anahtarlama Devreleri AC anahtar kullanımı için triyaklar uygundur. Şekil daki örnek devrede, triyak kapısına tetikleme gerilimi sağlamak için kontrol anahtarı kullanılmıştır. Anahtar, 1 nolu pozisyonda iken kapı akımı R üzerinden akarak triyakı tetikleyerek iletime geçirir. Triyak iletimdeyken, anahtar 2 nolu pozisyona getirilerek kapı akımı kesilse dahi triyak AC kaynak yarım dalgasının sonuna kadar iletimde kalmaya devam eder. Şekil Triyak Statik Anahtarlama Devresi 13-9

10 Endüktif yüklerde aşırı dv/dt den kaynaklanacak zarardan sakınmak için MT2-MT1 e paralel bağlanan Snubber devresi olarak adlandırılan RC bastırma devresi kullanılır. Şekil daki devre, MT2 terminalinde her bir yarım dalga süresince kapıya uygulanması gereken uygun kapı işaretini belirten kuramsal anahtarlama devresidir. Şekil deki devreye bakarak, Şekil Kapı İşareti ile AC Kaynak Arasındaki İlişki (1) AC kaynağın pozitif yarım dalgasında, triyakı iletime sokmak için terminal B ye uygulanacak tetikleme işareti pozitif olmalıdır. (2) AC kaynağın negatif yarım dalgasında, triyakı iletime sokmak için terminal B ye uygulanacak tetikleme işareti negatif olmalıdır. Şekil 13-18, iki diyot ve bir değişken dirençten oluşan triyak kapı devresini gösterir. D1 ve D2 diyotları, uygulanan ac gerilime karşılık gelen pozitif ve negatif kapı geriliminin kutuplamasını kontrol etmek için kullanılırlar. Değişken direnç triyak kapı akım seviyesini kontrol etmek için ve böylece ateşleme ve iletim açılarını kontrol etmek için kullanılmıştır. Şekil Triyak Kapı Devresi (1) Pozitif yarım dalga süresince, D1 ve R1 den kapıya akan pozitif akım triyakı iletime geçirir

11 (2) Negatif yarım dalga süresince, D1 ve R1 den kapıya akan negatif akım triyakı iletime geçirir. (3) R1 değeri, ateşleme açısı θ F ve iletim açısı θ C yi belirler, yük akımı dalga şekline bakınız. a. R1 i sağa doğru çevirdikçe, θ F artar ve θ C azalır. b. a. R1 i sola doğru çevirdikçe, θ F azalır ve θ C artar. Temel Diyak-Triyak Faz Kontrol Devresi Şekil temel bir diyak-triyak faz kontrol devesini gösterir. Triyak ateşleme açısını kontrol etmek için RC faz kaydırmalı devre kullanılmıştır. Şekil Temel Diyak-Triyak Faz Kontrol Devresi Şekil 13-20, Şekil daki devrenin gerilim dalga şeklini gösterir. V C kapasitör gerilimi giriş geriliminin gerisindedir. V C, diyakın devrilme gerilimine ulaşınca (+V P yada -V P ), Diyak ve Triyak iletime geçer. Yüke aktarılan ac güç alttaki şekilde taralı alanlarla ifade edilmiştir. Şekil Şekil daki Devrenin Gerilim Dalga Şekilleri Şekil daki devrenin çalışması alttaki gibi özetlenebilir: (1) Diyak ve triyak kapısı üzerinden deşarj olan C1 kapasitörü R1 direnci üzerinden şarj olur

12 (2) Triyakı iletime geçirmek için, C1 kapasitörünü diyakın devrilme geriliminin, +V P ve -V P, üzerinde bir potansiyele şarj etmek gerekir. (3) R1 ayarlanarak R1C1 zaman sabiti arttırılırsa, ateşleme açısı θ F artar, ve iletim açısı θ C azalır. Dolayısıyla yüke aktarılan güç azalır. (4) Tersine, R1 ayarlanarak R1C1 zaman sabiti azaltılırsa, ateşleme açısı θ F azalır, ve iletim açısı θ C artar. Dolayısıyla yüke aktarılan güç artar. (5) R2 ve C2, aşırı dv/dt değerlerinden sakınmak için bir snubber devresi oluştururlar. (6) Bu devre genellikle ısı kontrol devrelerinde kullanılır. Şekil daki devrenin bir dezavantajı vardır. Bu dezavantaj Şekil de gösterilen histerezis eğrisidir. Şekil Şekil daki Devrenin Histerezis Fenomeni (1) +V P ve V P gerilim seviyeleri, diyakın tetikleme gerilimlerine karşılık gelir. V C1 dalga şekli histerezisi olmayan kapasitör gerilimidir. (2) R çok küçük bir değere ayarlanırsa, C1 in şarj olma hızı çok yükselir. Bu durum, her yarım dalganın başında farklı kapasitör gerilimlerinin olmasına ve dolayısıyla diyakın triyakı farklı giriş seviyelerinde tetiklemesine neden olur. (3) Gösterildiği gibi histerezis fenomeni asimetrik yük gerilimi ile sonuçlanır. Bir lamba gibi ohmik bir yük için, Şekil 13-22(a) da gösterildiği gibi, histerezis fenomeni ciddi bir şekilde meydana gelir

13 (a) (b) Şekil (a) Lamba Kontrol Devresi, (b) Geliştirilmiş Histerezis Fenomeni (1) Lambayı çok düşük bir parlaklıkta kontrol etmek için R1 direncini yüksek bir değere ayarlayın, ve enerjiyi kapatın. Enerjiyi tekrar verdiğinizde, triyak iletime geçemez dolayısıyla lamba sönük kalacaktır. R1, triyakı iletime geçirecek şekilde tekrar ayarlanmalıdır. (2) Lamba parlaklığı yavaş yavaş artarken, belirli bir noktada lamba parlaklığı birden artacaktır. Dolayısıyla çok düzgün bir şekilde kontrol edilemez. Histerezis fenomenini geliştirmek için bir çok yol vardır. Şekil 13-22(b) deki devre bunun basit bir yoludur. R değerini ayarlarken şarj direncinin sıfıra düşmesini engellemek için 10KΩ luk bir direnç kullanılmıştır. Diyak deşarj zamanını uzatmak için ilave bir RC devresi kullanılmıştır. Deney Devresinin Açıklaması Şekil Deney Devresi 13-13

14 Şekil 13-23, deneyde kullanılan devreyi göstermektedir. Diyak ve triyak karakteristiklerinin ölçümlerini yapmak için devrenin üst kısmını kullanacağız. Diyak ve triyak karakteristikleri daha önce detaylı olarak anlatılmıştı. V-I eğrisi çizilirken triyak kapısındaki dc gerilimin değiştirilebilmesi için değişken direnç VR2 kullanılmıştır. C1 ve D1, 36V ac gerilimden diyaka bir dc gerilim sağlamak için kullanılmışlardır. C2 kapasitörü şarj akımını VR1 direnci kontrol eder. Devrenin alt kısmı bir diyak-triyak faz kontrol devresidir. Yukarıda da bahsedildiği gibi devrenin histerezis dezavantajı vardır. R9 ve C4, bu etkiyi geliştirmek için kullanılmışlardır. KULLANILACAK ELEMANLAR KL Güç Kaynağı Ünitesi KL Modülü Osiloskop DENEYİN YAPILIŞI 1. Güç kaynağı ünitesinin 110VAC ve 36VAC çıkışlarını KL modülüne bağlayın. 36VAC çıkış iki adet 18VAC çıkış seri bağlanarak elde edilir. 2. Bağlantı fişlerini 2 ve 3 numaralara takın. Osiloskopu X-Y moduna getirin. CH1 girişini AC0V terminaline, GND girişini R2 yükünün diğer ucuna, CH2 girişini AC36V terminaline bağlayın. Osiloskopu, V-I karakteristiklerini gösterecek şekilde ayarlayın ve gördüğünüz şekli Tablo 13-1 e çizin. Tablo V-I eğrisine bakarak boşlukları doldurun. Diyak V BO = volt, iki anot arasındaki gerilim = volt

15 4. Güç kaynağını kapatın. Bağlantı fişini 1 numaradan çıkarın ve 4 numaraya takın. Multimetreyi kullanarak C1 kapasitörü gerilimini ölçün ve kaydedin. V C1 = V. 5. VR1 direncini orta noktasına ayarlayın. Osiloskopu kullanarak, C2 kapasitörü uçlarındaki gerilim dalga şeklini gözlemleyin ve Tablo 13-2 ye kaydedin. 6. Tablo 13-2 ye bakarak boşlukları doldurun. Diyak V P = volt, V V = volt. 7. Bağlantı fişini 1 numaradan çıkarın ve 5 numaraya takın. Güç kaynağı ünitesinin 12VDC çıkışını KL modülüne bağlayın. 8. Osiloskopu X-Y moduna ayarlayın. GND girişini triyakın T2 terminaline, CH1 girişini R7 yükünün diğer ucuna, CH2 girişini triyakın T1 terminaline bağlayın. V-I karakteristiklerini gözlemleyebilecek şekilde osiloskopu ayarlayın ve gördüğünüz eğriyi Tablo 13-1 e çizin. 9. VR2 yi çevirerek, V-I karakteristiğindeki değişimi gözlemleyin ve kaydedin. Tablo 13-2 V C2 V 0 T 10. Tablo 13-1 e V BO =0V, ve V BO =10V için iki V-I eğrisi çizin ve gerilim ve akım değerlerini gösterin. 11. Güç kaynağı ünitesinin AC110V çıkışını KL modülüne bağlayın. Bağlantı fişini 5 numaradan çıkarın ve 9 numaraya takın. VR3 ü çevirerek, lamba parlaklığını gözlemleyin ve kaydedin. VR3 ü orta noktasına ayarlayın. Osiloskopu kullanarak, C3 kapasitörü ve triyak2 nin T2 terminalindeki gerilim dalga şekillerini gözlemleyin ve Tablo 13-3 e kaydedin

16 TRIAC2 T2 Tablo 13-3 V C3 V V 0 T 0 T 12. Bağlantı fişini 9 numaradan çıkarın. Bağlantı fişlerini 7 ve 10 numaraya takın. VR3 ü çevirerek lamba parlaklığındaki değişimi gözlemleyin ve kaydedin. VR3 ü orta noktasına ayarlayın. Osiloskopu kullanarak, C3 kapasitörü ve triyak2 nin T2 terminalindeki gerilim dalga şekillerini gözlemleyin ve Tablo 13-4 e kaydedin. Tablo 13-4 TRIAC2 T2 V C3 V V 0 T 0 T 13. Bağlantı fişlerini 7 ve 10 numaradan çıkarın ve 6 ve 11 numaralara takın. VR3 ü çevirerek lamba parlaklığındaki değişimi gözlemleyin ve kaydedin. 11. adımın sonucu ile karşılaştırarak histerezis fenomeni gelişti mi? VR3 ü orta noktasına ayarlayın. Osiloskopu kullanarak, C3 kapasitörü ve triyak2 nin T2 terminalindeki gerilim dalga şekillerini gözlemleyin ve Tablo 13-5 e kaydedin

17 TRIAC2 T2 Tablo 13-5 V C4 V V 0 T 0 T SONUÇ 2. adımda, osiloskop kullanarak diyak karakteristik eğrisini incelediniz. Diyakın V P ve V V değerleri, V C2 dalga şeklinden elde edilmiştir. VR2 direnci, triyak karakteristik ölçümünde triyak1 in kapı geriliminin büyüklüğünü ayarlamak için kullanılır. VR2 direnci arttıkça kapı akımı da artar. Diyak-triyak faz kontrol devresinin çalışması, SCR faz kontrol devresine benzerdir. VR3xC3 zaman sabitini değiştirerek, triyak2 nin iletim açısı ve yükün çıkış gücü regüle edilir. R9 ve C4 elemanları, 11. Adımda bulunan histerezis fenomenini geliştirmek için kullanılmışlardır

DENEY 4 PUT Karakteristikleri

DENEY 4 PUT Karakteristikleri DENEY 4 PUT Karakteristikleri DENEYİN AMACI 1. PUT karakteristiklerini ve yapısını öğrenmek. 2. PUT un çalışmasını ve iki transistörlü eşdeğer devresini öğrenmek. 3. PUT karakteristiklerini ölçmek. 4.

Detaylı

DENEY 2 UJT Karakteristikleri

DENEY 2 UJT Karakteristikleri DENEY 2 UJT Karakteristikleri DENEYİN AMACI 1. UJT nin iç yapısını ve karakteristiklerini öğrenmek. 2. UJT nin çalışma ilkelerini ve iki transistörlü eşdeğer devresini öğrenmek 3. UJT karakteristiklerinin

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

DENEY 10 UJT-SCR Faz Kontrol

DENEY 10 UJT-SCR Faz Kontrol DNY 0 UJT-SCR Faz Kontrol DNYİN AMACI. Faz kontrol ilkesini öğrenmek.. RC faz kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 3. SCR faz kontrol devresindeki UJT gevşemeli osilatör uygulamasını incelemek. GİRİŞ

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖR

ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖR ALAN ETKİLİ TRANİTÖR Y.oç.r.A.Faruk BAKAN FET (Alan Etkili Transistör) gerilim kontrollu ve üç uçlu bir elemandır. FET in uçları G (Kapı), (rain) ve (Kaynak) olarak tanımlanır. FET in yapısı ve sembolü

Detaylı

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEYİN AMACI 1. PUT-SCR güç kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 2. Otomatik ışık kontrol devresinin yapımı ve ölçümü. GİRİŞ Önemli parametrelerinin programlanabilir

Detaylı

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Sıcaklık kontrol elemanlarının türlerini ve çalışma ilkelerini öğrenmek. 2. Bir orantılı sıcaklık kontrol devresi yapmak. GİRİŞ Solid-state sıcaklık kontrol

Detaylı

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ Diyot, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanıdır. Bir yöndeki direnci ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri ise çok büyük olan elemanlardır. Direncin

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI Öğr. Gör. Oğuzhan ÇAKIR 377 42 03, KTÜ, 2010 1. Deneyin Amacı Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI CDS (Kadmiyum

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuarı I DENEY-2 TEMEL YARI ĐLETKEN ELEMANLARIN TANIMLANMASI (BJT, FET, MOSFET)

Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuarı I DENEY-2 TEMEL YARI ĐLETKEN ELEMANLARIN TANIMLANMASI (BJT, FET, MOSFET) 2.1. eneyin amacı: Temel yarıiletken elemanlardan BJT ve FET in tanımlanması, test edilmesi ve temel karakteristiklerinin incelenmesi. 2.2. Teorik bilgiler: 2.2.1. BJT nin özelliklerinin tanımlanması:

Detaylı

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç Deney 10 DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç DENEYİN AMACI 1. Ortak kollektörlü (CC) yükseltecin çalışma prensibini anlamak. 2. Ortak kollektörlü yükseltecin karakteristiklerini ölçmek. GENEL BİLGİLER

Detaylı

DENEY 23 Sıfır Gerilim Anahtarı

DENEY 23 Sıfır Gerilim Anahtarı DENEY 23 Sıfır Gerilim Anahtarı DENEYİN AMACI 1. Sıfır gerilim anahtarlamasının çalışma mantığını öğrenmek. 2. Sıfır gerilim anahtarı kullanılan AC güç kontrol devrelerini incelemek. 3. IC sıfır gerilim

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I FET KARAKTERİSTİKLERİ 1. Deneyin Amacı JFET ve MOSFET transistörlerin

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK BİPOLAR TRANSİSTÖR

ANALOG ELEKTRONİK BİPOLAR TRANSİSTÖR ANALOG LKTONİK Y.Doç.Dr.A.Faruk AKAN ANALOG LKTONİK İPOLA TANSİSTÖ 35 Yapısı ve Sembolü...35 Transistörün Çalışması...35 Aktif ölge...36 Doyum ölgesi...37 Kesim ölgesi...37 Ters Çalışma ölgesi...37 Ortak

Detaylı

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi.

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.2.Teorik bilgiler: Yarıiletken elemanlar elektronik devrelerde

Detaylı

Ölçüm Temelleri Deney 1

Ölçüm Temelleri Deney 1 Ölçüm Temelleri Deney 1 Deney 1-1 Direnç Ölçümü GENEL BİLGİLER Tüm malzemeler, bir devrede elektrik akımı akışına karşı koyan, elektriksel dirence sahiptir. Elektriksel direncin ölçü birimi ohmdur (Ω).

Detaylı

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ Elektronik Mühendisliği Bölümü. ELK232 Elektronik Devre Elemanları

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ Elektronik Mühendisliği Bölümü. ELK232 Elektronik Devre Elemanları T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ELK232 Elektronik Devre Elemanları DENEY 2 Diyot Karekteristikleri Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Serkan TOPALOĞLU Elektronik Devre Elemanları Mühendislik Fakültesi Baskı-1 ELK232

Detaylı

DENEY 15 Motor Kalkış ve Hız Kontrolü

DENEY 15 Motor Kalkış ve Hız Kontrolü DENEY 15 Motor Kalkış ve Hız Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Motor çeşitlerini ve karakteristiklerini öğrenmek. 2. Motor hız kontrol devrelerini incelemek. 3. Triyak motor kalkış ve hız kontrol devresi yapmak.

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 DENEY 1-6 AC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. GENEL BİLGİLER AC

Detaylı

GÜÇ ELEKTRONİĞİNDE KULLANILAN ANAHTARLAMA ELEMANLARININ İNCELENMESİ

GÜÇ ELEKTRONİĞİNDE KULLANILAN ANAHTARLAMA ELEMANLARININ İNCELENMESİ Teorik Bilgiler ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ GÜÇ ELEKTRONİĞİNDE KULLANILAN ANAHTARLAMA ELEMANLARININ İNCELENMESİ Güç elektroniği devreleri ile güç dönüşümü anahtarlama teknikleri kullanılarak yapılır.

Detaylı

TRANSİSTÖRLERİN KUTUPLANMASI

TRANSİSTÖRLERİN KUTUPLANMASI DNY NO: 7 TANSİSTÖLİN KUTUPLANMAS ipolar transistörlerin dc eşdeğer modellerini incelemek, transistörlerin kutuplama şekillerini göstermek ve pratik olarak transistörlü devrelerde ölçüm yapmak. - KUAMSAL

Detaylı

DENEY 14 Otomatik Lamba Parlaklığı Kontrol Devresi

DENEY 14 Otomatik Lamba Parlaklığı Kontrol Devresi DENEY 14 Otomatik Lamba Parlaklığı Kontrol Devresi DENEYİN AMACI 1. Triyak ve SCR faz kontrol devrelerinin çalışmasını öğrenmek. 2. Diyak-triyak faz kontrol devrelerinin çalışmasını öğrenmek. 3. Bir otomatik

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri DENEY NO : 3 DENEYİN ADI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin Karakteristikleri DENEYİN AMACI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin karakteristiklerini çıkarmak, ilgili parametrelerini

Detaylı

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot ElektronikI Laboratuvarı 1. Deney Raporu AdıSoyadı: İmza: Grup No: 1 Diyot Diyot,Silisyum ve Germanyum gibi yarıiletken malzemelerden yapılmış olan aktif devre elemanıdır. İki adet bağlantı ucu vardır.

Detaylı

DENEY NO:6 DOĞRU AKIM ÖLÇME

DENEY NO:6 DOĞRU AKIM ÖLÇME DENEY NO:6 DOĞRU KIM ÖLÇME MÇ 1. Bir devrede akım ölçmek 2. kım kontrolünde direncin etkisini ölçmek 3. kım kontrolünde gerilimin etkisini ölçmek MLZEME LİSTESİ 1. 6 V çıkış verebilen bir 2. Sayısal ölçü

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

Şekil 1.1 Yarıiletken diyotun açık şeması, sembolü ve fiziksel görünümü

Şekil 1.1 Yarıiletken diyotun açık şeması, sembolü ve fiziksel görünümü DERSİN ADI : ELEKTRONİK I DENEY NO : 1 DENEYİN ADI: YARI İLETKEN DİYOT TEMEL KAVRAMLAR 1. Yarı iletken diyot tek yönlü akım geçirir. 2. P-N eklemli diyotta P-tipi kristale bağlanan uca Anot ucu, N-tipi

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

UYGULAMA - II. Yarıiletken Güç Anahtarlarının Test ve Kontrol Edilmesi

UYGULAMA - II. Yarıiletken Güç Anahtarlarının Test ve Kontrol Edilmesi UYGULAMA - II Yarıiletken Güç Anahtarlarının Test ve Kontrol Edilmesi Güç Elektroniği-1 dersinin ikinci uygulaması olan Uygulama-2 de, Güç Elektroniği devrelerinde yaygın olarak kullanılmakta olan kontrol

Detaylı

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6.1. TEORİK BİLGİ 6.1.1. JONKSİYON TRANSİSTÖRÜN POLARMALANDIRILMASI Şekil 1. Jonksiyon Transistörün Polarmalandırılması Şekil 1 de Emiter-Beyz jonksiyonu doğru yönde polarmalandırılır.

Detaylı

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM 108 Elektrik Devreleri I Laboratuarı Deneyin Adı: Kırchoff un Akımlar Ve Gerilimler Yasası Devre Elemanlarının Akım-Gerilim

Detaylı

TRANSİSTÖR KARAKTERİSTİKLERİ

TRANSİSTÖR KARAKTERİSTİKLERİ Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * lektrik-lektronik Mühendisliği ölümü lektronik Anabilim Dalı * lektronik Laboratuarı 1. Deneyin Amacı TRANSİSTÖR KARAKTRİSTİKLRİ Transistörlerin yapısının

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

Metal Oksitli Alan Etkili Transistör (Mosfet) Temel Yapısı ve Çalışması

Metal Oksitli Alan Etkili Transistör (Mosfet) Temel Yapısı ve Çalışması Metal Oksitli Alan Etkili Transistör (Mosfet) Temel Yapısı ve Çalışması Elektronik alanında çok kullanılan elemanlardan birisi olan Mosfet, bu güne kadar pek çok alanda yoğun bir şekilde kullanılmış ve

Detaylı

8. FET İN İNCELENMESİ

8. FET İN İNCELENMESİ 8. FET İN İNCELENMESİ 8.1. TEORİK BİLGİ FET transistörler iki farklı ana grupta üretilmektedir. Bunlardan birincisi JFET (Junction Field Effect Transistör) ya da kısaca bilinen adı ile FET, ikincisi ise

Detaylı

ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK)

ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transistörü tanımlayınız. Beyz ucundan geçen akıma göre, emiter-kollektör arasındaki direnci azaltıp çoğaltabilen elektronik devre elemanına transistör

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI 6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 FET FETler (Alan etkili transistörler) BJTlere çok benzer yapıdadır. Benzerlikleri: Yükselteçler Anahtarlama devreleri Empedans uygunlaştırma

Detaylı

DENEY-2 BJT VE MOSFET İN DC ÖZELLİKLERİNİN ÇIKARTILMASI

DENEY-2 BJT VE MOSFET İN DC ÖZELLİKLERİNİN ÇIKARTILMASI DENEY-2 BJT E MOSFET İN DC ÖZELLİKLERİNİN ÇIKARTILMASI DENEYİN AMACI: Bipolar jonksiyonlu transistör (BJT) ve MOS transistörün DC (doğru akımda) çalışma bölgelerindeki akım-gerilim ilişkilerinin teorik

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

Tristörün (SCR) Kontrol Dışı İletime Geçmesi

Tristörün (SCR) Kontrol Dışı İletime Geçmesi Tristörün (SCR) Kontrol Dışı İletime Geçmesi Bilindiği gibi tristörlerin kontrollü olarak iletime geçirilmesi için G-K arasından kısa süreli bir akım akıtmaktadır. Bu durumda tristör off konumdan on konuma

Detaylı

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ 1- Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, şekil 1 'de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir.

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. TEMEL BİLGİLER İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. Yalıtkan : Elektrik yüklerinin kolayca taşınamadığı ortamlardır.

Detaylı

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I DENEY 7: MOSFET Lİ KUVVETLENDİRİCİLER Ortak Kaynaklı MOSFET li kuvvetlendirici

Detaylı

FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI:

FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI: FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI: Şekil 6 dan Franck-Hertz kontrol ünitesinde 6 numaralı bilgisayar çıkışını RS 232 kablosuyla seri olarak bilgisayara

Detaylı

DENEY-2 BJT VE MOSFET İN DC ÖZELLİKLERİNİN ÇIKARTILMASI

DENEY-2 BJT VE MOSFET İN DC ÖZELLİKLERİNİN ÇIKARTILMASI ENEY-2 JT E MOSFET İN ÖZELLİKLERİNİN ÇKARTLMAS ENEYİN AMA: ipolar jonksiyonlu transistör (JT) ve MOS transistörün (doğru akımda) çalışma bölgelerindeki akım-gerilim ilişkilerinin teorik ve pratik olarak

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 BJT TRANSİSTÖRÜN AC KUVVETLENDİRİCİ ve ON-OFF ANAHTARLAMA ELEMANI OLARAK KULLANILMASI

Detaylı

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma

Detaylı

ELEKTROTEKNİK VE ELEKTRİK ELEMANLARI

ELEKTROTEKNİK VE ELEKTRİK ELEMANLARI ELEKTROTEKNİK VE ELEKTRİK ELEMANLARI HAZIRLAYAN DOÇ.DR. HÜSEYİN BULGURCU 1 Balıkesir-2015 DERS KONULARI 1. Elektriğin Temelleri 2. Elektriksel Test Cihazları 3. Elektrik Enerjisi 4. Termostatlar 5. Röleler

Detaylı

KIRCHOFF'UN AKIMLAR VE GERĠLĠMLER YASASININ DENEYSEL SAĞLANMASI

KIRCHOFF'UN AKIMLAR VE GERĠLĠMLER YASASININ DENEYSEL SAĞLANMASI K.T.Ü ElektrikElektronik Müh.Böl. Temel Elektrik Laboratuarı I KICHOFF'UN KIML E GEĠLĠMLE YSSININ DENEYSEL SĞLNMSI KICHOFF'UN KIML YSSI: Bir elektrik devresinde, bir düğümde bulunan kollara ilişkin akımların

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. UJT lerin (Unijunction Transistor: Tek Bileşimli Transistör) çeşitli özellikleri ve karakteristikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. UJT lerin (Unijunction Transistor: Tek Bileşimli Transistör) çeşitli özellikleri ve karakteristikleri incelenecektir. BÖLÜM 8 UJT KARAKTERİSTİKLERİ KONU: UJT lerin (Unijunction Transistor: Tek Bileşimli Transistör) çeşitli özellikleri ve karakteristikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog)

Detaylı

Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6

Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6 Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6 DENEY 2-3 Süperpozisyon, Thevenin ve Norton Teoremleri DENEYİN AMACI 1. Süperpozisyon teoremini doğrulamak. 2. Thevenin teoremini doğrulamak. 3. Norton teoremini

Detaylı

Şekil-2.a Röleli anahtar

Şekil-2.a Röleli anahtar K TÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı TRANSĐSTÖRÜN ANAHTAR DAVRANIŞLARI 1. Genel Tanıtım Şekil 1.a da verilen emetör montajlı transistör V cc kaynağını

Detaylı

Güç Elektroniği Ders 03

Güç Elektroniği Ders 03 Güç Elektroniği Ders 03 Ders Notları Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Mehmet Necdet YILDIZ a aittir. Özer ŞENYURT Ekim 15 1 Özer ŞENYURT Ekim 15 2 Çift Yönlü Tristör (Triyak), Temel Yapısı ve

Detaylı

MOSFET. MOSFET 'lerin Yapısı

MOSFET. MOSFET 'lerin Yapısı MOSFET MOSFET 'lerin Yapısı JFET 'ler klasik transistörlere göre büyük bir gelişme olmasına rağmen bazı limitleri vardır. JFET 'lerin giriş empedansları klasik transistörlerden daha fazla olduğu için,

Detaylı

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi: DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 12 k direnç 1 adet 2. 15 k direnç 1 adet 3. 18 k direnç 1 adet 4. 2.2 k direnç 1 adet 5. 8.2 k direnç 1 adet 6. Breadboard 7. Dijital

Detaylı

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI DENEY NO: DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI Bu deneyde direnç elamanını tanıtılması,board üzerinde devre kurmayı öğrenilmesi, avometre yardımıyla direnç, dc gerilim ve dc akım

Detaylı

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FİZ 102 FİZİK LABORATUARI II FİZİK LABORATUARI II CİHAZLARI TANITIM DOSYASI Hazırlayan : ERDEM İNANÇ BUDAK BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ Mühendislik

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Deney de sabit çıkış gerilimi üretebilen diyotlu doğrultucuları inceledik. Eğer endüstriyel uygulama sabit değil de ayarlanabilir bir gerilime

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY FÖYÜ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY FÖYÜ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ 01 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER DENEY-1... 1 DENEY-1.1: PNPN DİYOT... 1 DENEY-1.: DİYAK... 5 DENEY-... 11 DENEY-.1: SCR... 11 DENEY-.: TRİYAK... 19 DENEY- SCR

Detaylı

Bu deneyde alan etkili transistörlerin DC ve AC akım-gerilim karakteristikleri incelenecektir.

Bu deneyde alan etkili transistörlerin DC ve AC akım-gerilim karakteristikleri incelenecektir. DENEY 5 - ALAN ETKİLİ TRANSİSTOR(FET- Field Effect Transistor) 5.1. DENEYİN AMACI Bu deneyde alan etkili transistörlerin DC ve AC akım-gerilim karakteristikleri incelenecektir. 5.2. TEORİK BİLGİ Alan etkili

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİLİM REGÜLASYONU DENEY 324-05

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİLİM REGÜLASYONU DENEY 324-05 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİİM REGÜASYONU DENEY 4-05. AMAÇ: Rezistif, kapasitif, ve indüktif yüklemenin -faz senkron jeneratörün gerilim

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

Elektriksel devrelerde kullanılan direnç. Tablo 1. Bir direncin kesit görünüşü: Şekil 1

Elektriksel devrelerde kullanılan direnç. Tablo 1. Bir direncin kesit görünüşü: Şekil 1 DİRENÇ: Devreye uygulanan gerilim ve akım bir uçtan diğer uca ulaşıncaya kadar izlediği yolda birtakım zorluklarla karşılaşır. Bu zorluklar elektronların geçişini etkileyen veya geciktiren kuvvetlerdir.

Detaylı

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR Ohm yasasına uyan (ohmik) malzemeler ile ohmik olmayan malzemelerin akım-gerilim karakteristiklerini elde etmek. Deneysel akım gerilim değerlerini kullanarak

Detaylı

****** GÜÇ ELEKTRONİK DERS NOTLARI / 2006 ******

****** GÜÇ ELEKTRONİK DERS NOTLARI / 2006 ****** Güç elektroniği terimi, çok geniş bir alanda elektronik devreleri içine alır ve buradaki amaç ise bir kaynaktan bir yüke giden elektrik gücünün kontrol edilmesidir. Bu kontrol çok değişik biçimlerde; örneğin

Detaylı

2. Bölüm: Diyot Uygulamaları. Doç. Dr. Ersan KABALCI

2. Bölüm: Diyot Uygulamaları. Doç. Dr. Ersan KABALCI 2. Bölüm: Diyot Uygulamaları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 Yük Eğrisi Yük eğrisi, herhangi bir devrede diyot uygulanan bütün gerilimler (V D ) için muhtemel akım (I D ) durumlarını gösterir. E/R maksimum I

Detaylı

1. Kristal Diyot 2. Zener Diyot 3. Tünel Diyot 4. Iºýk Yayan Diyot (Led) 5. Foto Diyot 6. Ayarlanabilir Kapasiteli Diyot (Varaktör - Varikap)

1. Kristal Diyot 2. Zener Diyot 3. Tünel Diyot 4. Iºýk Yayan Diyot (Led) 5. Foto Diyot 6. Ayarlanabilir Kapasiteli Diyot (Varaktör - Varikap) Diyot Çeºitleri Otomotiv Elektroniði-Diyot lar, Ders sorumlusu Yrd.Doç.Dr.Hilmi KUªÇU Diðer Diyotlar 1. Kristal Diyot 2. Zener Diyot 3. Tünel Diyot 4. Iºýk Yayan Diyot (Led) 5. Foto Diyot 6. Ayarlanabilir

Detaylı

ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK)

ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Diyotu tanımlayınız. Diyot bir yönde akım geçiren, diğer yönde akım geçirmeyen elektronik devre elemanıdır. Diyotlarda anot ve katodu tanımlayınız. Diyot

Detaylı

A- Tristörler : 1- Tristörün yapısı ve özellikleri : a-yapısı :

A- Tristörler : 1- Tristörün yapısı ve özellikleri : a-yapısı : A- Tristörler : SİLİKON KONTROLLÜ ANAHTAR SİLİCON CONTROLLED RECTETİER ( SCR ) Tanımı: Tristör, anot ( A ), katot ( K ) ve geyt ( G ) ucu bulunan ve geytine uygulanan ( + ) sinyal ile A - K arası iletime

Detaylı

BJT (Bipolar Junction Transistor) :

BJT (Bipolar Junction Transistor) : BJT (Bipolar Junction Transistor) : BJT içinde hem çoğunluk taşıyıcılar hem de azınlık taşıyıcıları görev yaptığı için Bipolar "çift kutuplu" denmektedir. Transistör ilk icat edildiğinde yarı iletken maddeler

Detaylı

DENEY-3. FET li Yükselticiler

DENEY-3. FET li Yükselticiler DENEY-3 FET li Yükselticiler Deneyin Amacı: Bir alan etkili transistor ün (FET-Field Effect Transistor) kutuplanması ve AF lı bir kuvvetlendirici olarak incelenmesi. (Ayrıca azaltıcı tip (Depletian type)

Detaylı

DC DEVRE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ

DC DEVRE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ DC DEVRE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ Elektrik devresi, kaynak ve yük gibi çeşitli devre elemanlarının herhangi bir şekilde bağlantısından meydana gelir. Bu gibi devrelerin çözümünde genellikle, seri-paralel devrelerin

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI DC SERİ JENERATÖR KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ DERSİN

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 DİRENÇ DEVRELERİNDE OHM VE KİRSHOFF KANUNLARI Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

EEM 311 KONTROL LABORATUARI

EEM 311 KONTROL LABORATUARI Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 311 KONTROL LABORATUARI DENEY 03: DC MOTOR FREN KARAKTERİSTİĞİ 2012-2013 GÜZ DÖNEMİ Grup Kodu: Deney Tarihi: Raporu

Detaylı

5. Bölüm: BJT DC Öngerilimleme. Doç. Dr. Ersan KABALCI

5. Bölüm: BJT DC Öngerilimleme. Doç. Dr. Ersan KABALCI 5. ölüm: JT D Öngerilimleme Doç. Dr. rsan KAAL 1 Öngerilimleme Transistörün düzgün bir şekilde çalışması için öngerilimlenmesi gerekir. DA çalışma noktasını oluşturmak için birçok yöntem vardır. Öngerilimleme

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin.

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin. DENEY 2 2.1. AC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. AC voltmetre, AC gerilimleri ölçmek için kullanılan kullanışlı bir cihazdır.

Detaylı

Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Yarı İletkenler Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 2 Elektrik iletkenliği bakımından, iletken ile yalıtkan arasında kalan

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

FOTOPLETİSMOGRAM ÖLÇÜMÜ

FOTOPLETİSMOGRAM ÖLÇÜMÜ FOTOPLETİSMOGRAM ÖLÇÜMÜ 6 6.0 DENEYİN AMACI 6.1 FİZYOLOJİK PRENSİPLER 6.2 DEVRE AÇIKLAMALARI 6.3 GEREKLİ ELEMANLAR 6.4 DENEYİN YAPILIŞI 6.5 DENEY SONUÇLARI 6.6 SORULAR DENEY 6 FOTOPLETİSMOGRAM ÖLÇÜMÜ 6.0

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ 5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR 1. Döner çerçeveli ölçü aletini (d Arsonvalmetre) tanımak.. Bu ölçü aletinin akım ve gerilim ölçümlerinde nasıl kullanılacağını öğrenmek. ARAÇLAR Döner çerçeveli ölçü

Detaylı

Bu deneyde kuvvetlendirici devrelerde kullanılan entegre devre beslemesi ve aktif yük olarak kullanılabilen akım kaynakları incelenecektir.

Bu deneyde kuvvetlendirici devrelerde kullanılan entegre devre beslemesi ve aktif yük olarak kullanılabilen akım kaynakları incelenecektir. DENEY 7 AKIM KAYNAKLARI VE AKTİF YÜKLER DENEY 1 DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ 7.1 DENEYİN AMACI Bu deneyde kuvvetlendirici devrelerde kullanılan entegre devre beslemesi ve aktif yük olarak kullanılabilen akım

Detaylı

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek.

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. DENEY 7-2 Sayıcılar DENEYİN AMACI 1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. GENEL BİLGİLER Sayıcılar, flip-floplar

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ

SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ 2013-2014 EGE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEYLER İÇİN GEREKLİ ÖN BİLGİLER Tablo 1: Direnç kod tablosu OSİLOSKOP KULLANIMINA AİT TEMEL

Detaylı