S LV KÜLTÜREL UYGULAMALARIN TEKN K ESASLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "S LV KÜLTÜREL UYGULAMALARIN TEKN K ESASLARI"

Transkript

1 T.C. ORMAN VE SU LER BAKANLI I ORMAN GENEL MÜDÜRLÜ Ü S LV KÜLTÜR DA RES BA KANLI I S LV KÜLTÜREL UYGULAMALARIN TEKN K ESASLARI TEBL NO: 298 BÜTÜN TE K LATA OCAK 2014

2 2

3 3

4 S LV KÜLTÜREL ÇALI MALAR LE L K L GEÇM TE HAZIRLANAN ve YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMI TEBL TAM M VE TAL MATLAR Tebli No: 177-A Ormanlar n Gençle tirilmesine mar ve Islah na ve Bak m na Ait Silvikültürel Esaslar Tebli No: 177-A/Ek A Tebli in (Ek.5) Bak m Dispozisyonunun De i ikli i Tebli No: 177-A/Ek.1-3 S kl k Bak m Planlanmas Tebli No: 177-A/Ek.2 Suni Gençle tirme Gerekçe Raporu Tebli No: 177-A/Ek.3 Silvikültür Planlar n n Düzenlenmesi ve zlenmesi Esaslar Tebli No: 177-A/Ek.3-1 Silvikültür Planlar n n Revizesi Tebli No: 177-A/Ek.4 Enerji Orman Sahalar nda Me e Tohumu Ekimi ve Me e Fidan Dikim Esaslar ile Sürgün Seyreltmenin Prensipleri Tebli No: 177-A/Ek.5 Kar k Ormanlarda Do al Gençle tirmenin Silvikültürel Planlamas Esaslar Tebli No: 177-A/Ek.6 K z lçam Do al Gençle tirme Yöntemleri ve Bak mlar Tebli No: 177-A/Ek.7 Ana A aç Türlerimizde Özel Gençle tirme Sürelerinin Uzat lmas De er Art na Gidilmesi Tamim No: 3291 Gençle tirme Uygulamalar Hk. Tamim No: 3291-Tk-1 Tamim No: 3371 Gençle tirme Uygulamalar Gençle tirme Alanlar n n Korunmas. Tamim No: 4025 A açland rma, Erozyon Kontrolü, Mera Islah ve Silvikültür Çal malar Uygulama zleme Cetvelleri Tanzim Esaslar Tamim No: 4450 Gençle tirme Uygulamalar nda Dikkat Edilecek Hususlar Tamim No: 4922 Genç Me cerelerde Bak m Patikalar n n Aç lmas Tamim No:5010 Ard ç Ormanlar m z Tamim No: 4910 Sedir Ormanlar n n yile tirilmesi, letilmesi, Do al Yay l S n rlar çindeki Alanlar n Optimal Düzeye Ç kar lmas Tamim No: 4125-Ek-1 Fidan Dikim Aral k Mesafeleri Tamim No: 3569 Gençle tirme Sahalar n n Korunmas Tamim No: 6369 ne Yaprakl Türlerde Odun Kalitesinin Artt r lmas na Yönelik Budama K lavuzu Tamim No: 6273 Orman Fonksiyonlar, Fonksiyonel Alanlar n Belirlenmesinde Kullan lacak Kriterler ve Uygulanacak Silvikültürel lkeler Tamim No: 6389 Do al Denge çin B rak lacak A açlar Tamim No: 5051 Kay nda Koruya Tahvil Çal malar Tamim No: 6165 F st kçam nda Bak m ve Budama K lavuzu Tebli No: 291 Ormanlar m zda Uygulanacak Silvikültürel Esas ve lkeler 4

5 Ç NDEK LER G R GENÇLE T RME Gençle tirme Çal malar nda Genel Esaslar Ayn Ya l Koru Ormanlar nda Gençle tirme Tabii Gençle tirme Tabii Gençle tirme Esaslar Tabii Gençle tirme Metotlar Haz rlama ve Tohumlama Kesimleri I k ve Bo altma Kesimleri Tabii Gençle tirme Çal malar nda Ba ar n n Tespiti Suni Gençle tirme Suni Gençle tirme Uygulamalar nda Göz Önünde Bulundurulacak Prensipler Suni Gençle tirme Tekni i Arazi Haz rl Ölçü ve Aplikasyon Örtü Temizli i Ölü Örtü Temizli i Diri Örtü Temizli i Makineli Diri Örtü Temizli i çi ile Diri Örtü Temizli i Toprak leme Makineli Toprak leme Paletli Traktörle (Dozerle) Toprak leme Lastik Tekerlekli Traktörle Toprak leme Ekskavatörle Toprak leme çi ile Toprak leme Devaml Teras Hâlinde Toprak leme Kesik Teras Hâlinde Toprak leme Ocak eklinde Toprak leme Dikim/Ekim Dikim Dikimde Dikkat Edilecek Hususlar Dikim Metotlar Plantuvar Dikimi Çukur Dikimi Çukurda Kenar Dikimi Adi Çukur Dikimi Ekim Suni Gençle tirme Çal malar nda Ba ar n n Tespiti De i ik Ya l Koru Ormanlar nda Gençle tirme Seçme Ormanlar nda; Devaml Ormanlarda; Kar k Ormanlarda Gençle tirme Baltal k Ormanlarda Gençle tirme

6 Normal Baltal klarda Gençle tirme (Yenileme) Bozuk Baltal klarda Gençle tirme ( mar- hya) Gençle tirme Alanlar n n Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar Gençle tirme Alanlar nda Yap lacak Tür De i ikli i Ard ç Ormanlar nda Gençle tirme Orman içi A açland rma Sahalar nda Ard ç letme S n f nda Kar k ve Di er letme S n flar nda F st kçam Ormanlar nda Gençle tirme Çöken ve Çökmekte Olan Ormanlarda Gençle tirme Sekonder Ormanlarda Dönü türme Esaslar ve Gençle tirme ORMAN BAKIMI Genel Esaslar Orman Bak m Tedbirleri Ayn Ya l Koru Ormanlar nda Bak m Gençlik ve Kültür Bak m S kl k Bak m (Ay klama) Aralama I kland rma Alt Tesis Budama ne Yaprakl Türlerde Odun Kalitesinin Artt r lmas na Yönelik Budama F st kçam Ormanlar nda Kozalak Verimini Art rmaya Yönelik Budama De i ik Ya l Koru Ormanlar nda Bak m Baltal k Ormanlar nda Bak m Orman Bak m Uygulamalar nda Bilinmesi ve Göz Önünde Tutulmas Gereken Hususlar Koruya Dönü türme (Tahvil) Çal malar Tabii Denge çin B rak lacak A açlar DETAY S LV KÜLTÜR PLANLARININ DÜZENLENMES VE ZLENMES ESASLARI Düzenlenmesi Esaslar zlenmesi Esaslar Detay Silvikültür Plan Dispozisyonuna Ait zahname Silvikültür Planlar n n Revizesi ORMANLARIN REHAB L TASYONU FONKS YONEL OLARAK PLANLANMI ORMANLARDA UYULACAK S LV KÜLTÜREL LKELER Ekonomik Fonksiyon Görecek Ormanlarda Uygulanacak Silvikültürel lkeler Orman Ürünleri Üretimi Fonksiyonu Görecek Ormanlarda Ekolojik Fonksiyon Görecek Ormanlarda Uygulanacak Silvikültürel lkeler Do ay Koruma Fonksiyonu Görecek Ormanlarda Erozyonu Önleme Fonksiyonu Görecek Ormanlarda klim Koruma Fonksiyonu Görecek Ormanlarda Sosyo-Kültürel Fonksiyon Görecek Ormanlarda Uygulanacak Silvikültürel lkeler Hidrolojik Fonksiyon Görecek Ormanlarda Toplum Sa l Fonksiyonu Görecek Ormanlarda Estetik Fonksiyon Görecek Ormanlarda Ekoturizm ve Rekreasyon Fonksiyonu Görecek Ormanlarda Ulusal Savunma Fonksiyonu Görecek Ormanlarda Bilimsel Fonksiyon Görecek Ormanlarda:

7 EKLER (Ek:1a) Tabii Olarak Gençle tirilecek Me cerelerde Bol Tohum Y l Tespit Tutana (K z lçam için) (Ek:1b)Tabii Olarak Gençle tirilecek Me cerelerde Bol Tohum Y l Tespit Tutana (Karaçam-Sar çam için) (Ek:1c) Tabii Olarak Gençle tirilecek Me cerelerde Bol Tohum Y l Tespit Tutana (Kay n-me e-ladin ve Göknar için) (Ek:2) Tabii Gençle tirme Çal malar na Ait I k/bo altma Kesimi Karar Tutana (Ek:3) Tabii Gençle tirme Uygulamas na Ait 1. Ke if Özeti (Ek:4) Tabii Gençle tirme Uygulamas na Ait Fidan Say m Tutana (Ek:5) Gençle tirmesi Planlanm Sahalarda Suni Gençle tirme Yap lmas na Ait Gerekçe Raporu (Ek:6) Suni Gençle tirme Uygulama Projesi ve Ke if Özeti (Ek:7) Orman A açlar le Yap lacak Tesislerde Dikkate Al nacak Fidan-Aral k Mesafeleri105 (Ek:8) Suni Gençle tirme Uygulama Sahas na Ait Fidan Say m Tutana (Ek:9) Aktüel Seçme Orman (Ek:10) Devaml Ormanlarda Yap lacak Uygulamalar Takip Cetveli (Ek:11) Koruya Dönü türme (Tahvil), Enerji Orman Tesisi ile lgili Program/Gerçekle me Cetveli (Ek:12) Tür De i ikli i Teklif Raporu (Dispozisyon) (Ek:13) Sözle me (Gençle tirme, A açland rma, Enerji Orman Tesisi, Rehabilitasyon ve YARDOP Alanlar n n Köy/.Tüzel Ki iliklerince Korunmas na Ait) (Ek:14) Gençlik Bak m na Ait 1. Ke if Özeti (Dispozisyon ve zahname) (Ek:15) Kültür Bak m na Ait 1.Ke if Özeti (Dispozisyon ve zahname) (Ek:16) S kl k Bak m Program/Uygulama Sonuçlar Cetveli (Ek:17) S kl k Bak m na Ait 1.Ke if Özeti (Dispozisyon ve zahname) (Ek:18) ne Yaprakl Türlerde Odun Kalitesinin Artt r lmas na Yönelik Budamaya Ait 1. Ke if Özeti (Dispozisyon ve zahname) (Ek:19) Budama Takip Formu (Ek:20) F st kçam nda Budamaya Ait 1. Ke if Özeti (Dispozisyon ve zahname) (Ek:21)Y l Sonu tibar le Gençle tirme Alanlar n n Durumunu Gösterir Tablo (10 No.lu Tablo) (Ek:22) Arazi ncelemeleri Tablosu (Ek:23) Gençle tirme Alanlar Gruplar Tablosu (Ek:24) Gençle tirilecek Sahalara Ait Zaman-Mekan Düzenlemesi Tablosu (Ek:25) Kombine Grup Metodu le Gençle tirilecek Kar k Me cereler çin Kesim Plan (Ek:26) Ormanlar n Rehabilitasyonu Uygulama Projesi ve Ke if Özeti

8 O R M A N G E N E L M Ü D Ü R L Ü Ğ Ü 8

9 S İ L V İ K Ü L T Ü R E L U Y G U L A M A L A R I N T E K N İ K E S A S L A R I G R Silvikültür; planl olarak yeni ormanlar n kurulmas, bu ormanlarla birlikte tabii olarak yeti mi ormanlar n bak m, gençle tirilmesi ve bu ormanlar n kendisinden beklenen fonksiyonlar yerine getirmesi ve sürdürülebilir bir ekilde devam ettirmesi ile u ra an bir bilim dal d r. Silvikültürün esas gayesi, ormanlarda en az masrafla mevcut ekolojik artlar n mümkün k ld ekonomik, ekolojik ve sosyokültürel fonksiyonlar n en yüksek kalite ve kantitede, toplumun ihtiyaçlar n kar layacak ekilde üretilmesini sa lamak ve bu fonksiyonlar en iyi ekilde yerine getirebilecek nitelikte d etkilere dayan kl ormanlar tesis etmektir. K saca ifade etmek gerekirse silvikültür; -Biyotik ve abiyotik tehlikelere kar sa l kl ve stabil ormanlar n kurulmas n, -En yüksek miktar ve kalitede sürekli olarak orman ürünleri üretiminin sa lanmas n, -Orman n çe itli ekolojik, ekonomik ve sosyokültürel fonksiyonlar n n sürekli ve en iyi ekilde yerine getirilmesini kendisine gaye edinmi tir. Silvikültürel uygulamalara yol gösteren ilkeler, ormanlardaki a aç türleri, idare süreleri, i letme s n flar, aktüel ve optimal kurulu özellikleri, i letme gayeleri ve koruma hedefleri ile ormanlardan beklenen fonksiyonlara göre belirlenmektedir. Ancak bu husus ülkemizin sahip oldu u çok farkl iklim bölgeleri, ormanlar m z n yap s, farkl jeolojik olu umlar ve topo rafik özellikler nedeniyle çok büyük farkl l klar gösterebilmekte ve önem ta maktad r. Bu nedenle mevcut ormanlar m z olu turan a aç türlerinin biyolojik ve silvikültürel özellikleri ile, yeti me ortam artlar dikkate al narak Kesime Olgunluk Ça na gelmi ormanlar m z gençle tirmek, gençle tirilen alanlar optimal kurulu a kavu turmak, biyotik ve abiyotik zararl lara kar daha dayan kl bir yap kazand rmak amac ile geli me ça lar na uygun silvikültürel bak mlar n yapmak, bozuk orman alanlar n rehabilite etmenin yan s ra, geçmi te baltal k olarak i letilen sahalar n tohumdan meydana gelmi koru ormanlar na dönü türülmesini sa lamak gayesi ile yap lacak teknik ve idari esaslar n ana hatlar yla belirlenmesi gerekmektedir. Yine son y llarda bütün dünyada artan ormans zla ma, çevre sorunlar ve küresel s nmadan kaynaklanan iklim de i ikliklerinin yan s ra ormanlar n karbon tutmadaki rolleri ile ekolojik ve sosyokültürel fonksiyonlar n öneminin artmas sonucunda Do aya Yak n Ormanc l k anlay ve uygulamalar da ön plana ç km t r. Ormanlar m z ve ormanc l m z meydana gelen bu de i im ve geli melerden etkilenmekte, bu konudaki silvikültürel esas ve ilkelerde zaman zaman güncelleme ve yeniden düzenleme ihtiyac ortaya ç kmaktad r. Ormanlar m zda yukar da belirtilen silvikültürel esas ve gayelerin gerçekle tirilmesi için de i ik ormanc l k teknikleri uygulan r. Bu teknikler, uyguland saha ve metotlar bak m ndan iki ana grupta toplan r. Bunlar gençle tirme ve orman bak m teknikleridir. 9

10 O R M A N G E N E L M Ü D Ü R L Ü Ğ Ü 1. GENÇLE T RME 1.1. Gençle tirme Çal malar nda Genel Esaslar Ayn Ya l Koru Ormanlar nda Gençle tirme Orman n son has las n olu turan ve kesimlik ça a ula m a aç, a aç topluluklar ve maktal koru orman nda me cerelerin devaml l n n sa lanmas için kesilerek yerlerine yeni ve genç generasyonun getirilmesine gençle tirme denir. Gençle tirmenin amac, ormandan sürdürülebilir bir ekilde faydalanmay emniyet alt na almakt r. Gençle tirmede tabii (do al) ve suni (yapay) olmak üzere iki ana metot kullan lmaktad r Tabii Gençle tirme Tabii Gençle tirme Esaslar Tohumun tabii kaynaklardan, tabii yollarla sahaya gelerek de i ik etkenler sonucu çimlenmesi ile elde edilen gençli e tabii gençlik, bunu gerçekle tirmek için yap lan çal malara da Tabii Gençle tirme denir. Ya s n flar ve devaml orman anlay na göre düzenlenmi amenajman planlar nda, gençle tirmeye al nan verimli koru ormanlar n n plan süresi içerisinde gençle tirilmesi esas olup bu gaye ile genellikle tabii gençle tirme metotlar n n uygulanmas planlarda önerilmi tir. Gençle tirme çal malar na (tohumlama kesimi, toprak haz rl vs.) ba lamadan önce arazide gerekli etüt ve incelemeler yap larak me cerelerde, tabii yolla gençlik getirme imkân bulunup bulunmad öncelikle belirlenmelidir. Tabii gençle tirme çal malar nda ba ar l olmak için a a daki hususlar dikkate al nacakt r: - Gençle tirilecek me cerenin topo rafik yap s ve toprak özellikleri incelenmelidir. Çok dik, kayal k ve erozyona maruz olan, yeterli mutlak ve fizyolojik derinli i bulunmayan, ana kayan n yatay olarak tabakaland alanlar kesinlikle gençle tirmeye konu edilmemelidir. - Sosyal bask olu turabilecek yayla, köy ve benzeri yerle im alanlar n n biti i indeki ormanlar n gençle tirme alan olarak seçiminde dikkatli olunmal d r. - Gençle tirilecek me cerede yeterli say ve da l ta iyi nitelikli tohum a ac bulunmal d r. - dare süresini doldurmu kesime olgunluk ça na gelmi ya l me cereler tabii gençle tirmeye konu edilmelidir. Bu özellikleri ta mayan me cereler ise bak ma konu edilmelidir. - Yanan ve yenilenmesi zorunlu hâle gelen ormanlarda, tabii gençle tirme artlar n n bulunup bulunmad öncelikle incelenecektir. Yanan k z lçam me ceresi ise kozalaklar n içindeki olgun tohumlar n yang ndan genelde etkilenmedi i bilindi inden, tabii gençle tirmeyi gerçekle tirmek için o yörede önceden yap lan gözlemlerle tespit edilmi bulunan çimlenmelerin görüldü ü tarihten 2-3 hafta önce bütün i lemler bitirilmi olarak (yanan me cerenin durumuna göre gerekli tohum takviyesi yap lmas da dâhil olmak üzere) sahadan ç k lacak ve saha en etkin bir ekilde korumaya al nacakt r. 10

11 S İ L V İ K Ü L T Ü R E L U Y G U L A M A L A R I N T E K N İ K E S A S L A R I Tabii Gençle tirme Metotlar Bilindi i üzere ülkemizde tabii gençle tirmede; 1-Büyük saha siper veya zon siper 2-Grup siper 3-Etek eridi ve erit siper 4-Etek eridi ve erit t ra lama 5-Büyük saha t ra lama (k z lçam vb.) metotlar kullan lmaktad r. Tabii gençle tirmede gaye saf me cere elde etmek ise kullan lacak gençle tirme metodu genellikle büyük saha siper, erit veya etek eridi t ra lama i letmeleridir. E er do aya uygun olarak kar k me cereler (çam+göknar, kay n+çam+göknar, ladin+göknar vb.) kurulmak isteniyorsa yöresel artlara uygun grup i letmeleri yolu ile gençle tirme yapmak gerekir. Grup i letmeleri, t ra lama ve büyük alan i letmelerine nazaran daha itinal ve yo un bir çal may gerektirir. Bu metodun uygulanaca alanlarda, tabii gençle tirmeye yard mc olmak amac yla gerekti inde suni gençle tirme i lemlerine de ba vurarak kombine çal ma yap labilir. Devaml orman anlay na uygun olarak i letilecek me cerelerdeki küçük alanlar hâlinde yer alan ya l me cere gruplar nda, t ra lama veya grup siper vaziyeti uygulanacakt r. Gençle tirme çal mas yap lacak me cerelerde, gaye kurulu u elde etmek için silvikültürel yönden uygun görülen yukar daki tabii gençle tirme metotlar ndan biri veya birkaç uygulanmal d r. Unutulmamal d r ki tabii gençle tirmede ba ar, gençle tirilecek me cereyi olu turan a aç türlerinin biyolojik özellikleri ve istekleri ile yörenin ekolojik durumunun çok iyi bilinmesine ve bunlara uygun gençle tirme yönteminin uygulanmas na, tohumlama kesimleri ile arazi haz rl n n zaman nda yap lmas na ba l d r. Di er taraftan kar k ormanlar m zdaki a aç türlerinin farkl biyolojik özellikleri ile silvikültürel isteklerinden dolay, itinal çal may gerektirdi inden, bu me cerelerdeki tabii gençle tirme çal malar mümkün oldu u ölçüde küçük alanlarda yap lmal d r. Maktal planlanan üretim fonksiyonlu ormanlarda yürütülecek gençle tirme çal malar nda t ra lama metoduna karar verilirse a aç türlerinin biyolojik özellikleri ve saha bütünlü ü de dikkate al narak uygulama alan, 25 hektardan büyük olmamal d r. Biyolojileri gere i tabii gençle tirmelerinde genellikle t ra lama yöntemi kullan lan k z lçam vb. türlerde %60 e ime kadar olan alanlarda en fazla 25 hektarl k alanda t ra lama kesimi yap lmal d r. Birbirini takip eden y llarda gençle tirme çal mas yap lan alanlar biti ik olmamal ve kesim alanlar aras nda yeterli mesafeler b rak larak t ra lama alanlar n n blok olu turmas engellenmelidir. Kesim alanlar aras ndaki mesafe, yamaç e imi, toprak özellikleri ve me cere kapal l dikkate al narak belirlenmelidir. E imin %60 n üzerinde oldu u alanlarda ise saha ile ilgili amenajman planlar nda belirlenmi olan fonksiyonlar n silvikültürel esaslar na göre müdahalelerde bulunulacakt r. Devaml orman anlay ile i letilen ormanlarda gençle tirmeler yine a aç türlerinin biyolojik özelliklerine göre en fazla büyük grup, küçük me cereler boyutlar nda olmal d r Haz rlama ve Tohumlama Kesimleri Gençle tirilecek me cerelerin kapal l klar ndan dolay yeterli miktarda tohum tutmamalar hâlinde, haz rlama kesimlerine ihtiyaç duyulur. Bu tip gençle tirme alanlar genellikle 11

12 O R M A N G E N E L M Ü D Ü R L Ü Ğ Ü geçmi te silvikültürel bak mlar n yeterince yap lmad alanlard r. Haz rlama kesimlerinde gaye, me cere kapal l n gev eterek a açlar n bol a kavu malar n ve bu suretle tepe taçlar n geli tirip tohum tutma kapasitesini art rmak, ham humus tabakas n n ayr mas n h zland rmak ve me cere topra n tava getirmektir. A açlar n tohum verimini artt rmak aç s ndan bu kesimlerin olumlu sonuçlar çam türleri için 3 y l sonra görülebilir. Bu nedenle haz rlama kesimi yap lm çam gençle tirme alanlar nda en erken 3-4 y l sonra tohumlama kesimleri uygulanmal d r. Ülkemizdeki k z lçam orman alanlar n n tamam na yak n haz rlama kesimlerine ihtiyaç göstermeyecek yap dad r. Ayr ca di er ana a aç türlerimizden karaçam, sar çam, kay n, ladin ve sedir ormanlar m z geçmi te yap lan müdahaleler nedeni ile genellikle haz rlama kesimlerine ihtiyaç göstermezler. Tabii gençle tirme çal malar n n ba ar s n etkileyen en önemli faktör, topra a dü ecek yeterli ve sa l kl tohum miktar d r. Bu nedenle tabii gençle tirme çal malar n n mutlaka bol tohum y llar nda yap lmas esast r. Tabii yolla gençle tirilmesine karar verilen orman alanlar nda, gençle tirme çal malar na ba lanmadan önce ilgili me cerenin bol tohum y l içinde olup olmad öncelikle ve sa l kl ekilde belirlenmelidir. Bol tohum y l, tohumun döküldü ü y l olarak de il tohumun olgunla t y l olarak anla lmal d r. Ancak ladin, göknar, kay n, baz me e ve geni yaprakl türlerde tohum ayn y l olgunla p döküldü ünden bol tohum tespiti y l içerisinde yap lmaktad r. Karaçam ve sar çam gibi tohumu bir y ldan daha uzun sürede olgunla an türlerde bol tohum y l tespiti ise bir y l önceden yap lmal d r. K z lçam ormanlar nda da bol tohum y l tespiti yap lmas esast r. Özellikle kuzey enlem derecelerinde (Kuzey Ege, Marmara ve Karadeniz Bölgelerinde), yüksek zonlarda (Orta/ Güney Ege ve Akdeniz Bölgesi nde 800 metreden yukar s ) ve karasall n a r bast yeti me ortamlar nda yeterli tohumun ancak bol tohum y l nda bulunaca göz önünde bulundurulmal d r. Tohumu ayn y l içinde olu an ve olgunla an kay n, ladin, göknar ve baz me e türlerimizde de bol tohum tespiti yap ld ktan sonra gençle tirme çal malar na ba lanmal d r. Bilindi i üzere bol tohum y l tespitleri gözlemlere dayal olarak yap lan bu türlerimizde, di er türlerde oldu u gibi çal ma yap lmadan önce bol tohum y l olup olmad bir tutanakla tespit edilecektir. Daha sonraki bol tohum y llar n n takibi için her y l bol tohum y l tespit tutanaklar (Ek:1a, 1b, 1c) düzenlenecektir. Düzenlenen tutanaklar uygulamaya ba lamadan önce bölge müdürlü üne bilgi için gönderilecektir. Tabii gençle tirmede, ana me ceredeki a açlardan dökülen veya uçarak yak n çevreden gelen tohumlar n topra a (çimlenme yata na) ula arak çimlenebilmesi ve köklenerek gençlik olu turabilmesi için, diri ve ölü örtü engeli olmamas gerekir. Çimlenme gerçekle mi olsa bile, fidecikler köklerini müsait bir ortama eri tiremezse su ve besin maddesi noksanl yüzünden yok olurlar. Bu nedenle ba ar l bir gençle tirme için çimlenme ve kök geli imini engelleyecek diri örtünün öncelikle gençle tirme alanlar ndan uzakla t r lmas gerekir. Yo un diri örtü (orman gülü, bö ürtlen vb.) bulunan, kay n ve ladin gençle tirme sahalar nda bol tohum y l na ba l olarak tohumlama kesimi, diri örtü temizli i ve toprak i leme gibi faaliyetler a ustos-ekim aylar aras nda k s tl bir süreye s k t için, tohum 12

13 S İ L V İ K Ü L T Ü R E L U Y G U L A M A L A R I N T E K N İ K E S A S L A R I dökümünden önce ço u zaman sahadan ç k lamamakta veya geç kal nmakta, bunun neticesinde de ba ar s zl a neden olunmaktad r. Karadeniz Bölgesi ormanlar n n en yayg n diri örtüsü olan orman gülünün topra n asiditesine yapt olumsuz etkiyi ve gençle tirme çal malar ndaki zaman darl n n olumsuz etkilerini en aza indirgemek için gençle tirme sahalar ndaki orman güllerinin tohumlama kesiminden 1-3 y l önceden temizlenmesine (köklenmesine) ihtiyaç duyulmaktad r. Bu nedenle öncelikle iyi bonitetli sahalardaki orman gülü temizli i için detay silvikültür plan nda zaman-mekân düzenlemesi yap lacakt r. Bu çal malar n ödene i Döner Sermaye Bütçe Formülündeki ilgili hesap kaleminden kar lanacak olup bu tür alanlar Döner Sermaye Bütçe haz rl s ras nda dikkate al nacakt r. Tohumlama kesimi bol tohum y l nda yap lan tek kesimden ibaret olup tohum dökümünden önce (k z lçam hariç) yap lmal d r. Tohum a açlar n n elit fertlerden ve homojen da l ta olmas na özen gösterilmelidir. Ara tohum y llar nda tohum miktar ve kalitesindeki olumsuzluklar (çimlenme yüzdesi dü üklü ü gibi) nedeniyle uygulama yap lmayacakt r. Tohumlama kesimi ile me cere kapal l a aç türünün biyolojik isteklerine uygun olarak yeteri kadar gev etilmelidir. Bonitet ve bak pozisyonlar na göre de a a da belirtilen kapal l k oranlar de i ebilir. yi bonitetli sahalarda kapal l k biraz daha gev etilmeli ancak bu durumda diri örtü istilas mutlaka göz önünde bulundurulmal d r. Fena bonitetli sahalarda ise kapal l k fazla k r lmamal, iyi bonitetli sahalara göre daha s k b rak lmal d r. A aç türlerinin biyolojik isteklerine uygun olarak siper metotlar n n uygulanmas esnas nda, tohumlama kesimi ile olu turulacak kapal l k oranlar yöresel özelliklere göre farkl l klar gösterse de genelde; - K z lçam (0,20 0,30) - Karaçam (0,50 0,60) - Sedir (0,50 0,60) - Sar çam (0,60 0,70) - Ladin (0,60 0,70) - Kay n (0,60 0,70) - Me e (0,60 0,70) olmal d r. En büyük yay l n ülkemizde yapan k z lçam n tabii gençle tirmesinde siper veya t ra lama yöntemlerinden hangisi uygulan rsa uygulans n, gençle tirme kesimlerine bol tohum y l nda ve me cerede tüm a açlardaki tohumun azamisi topra a döküldükten sonra ba lanmal d r. K z lçam n tabii gençle tirilmesinde faydalan labilir tohum kaynaklar n n en önemlisi, gençle tirme çal mas n n yap laca y l olgunla m ve a rl kl olarak may s ay sonundan itibaren tohumlar n dökmeye ba lam olan kozalaklard r. Bir di er tohum kayna ise gerekli görülen yerlerde, takviye amac yla sahaya at lan tohumlard r. Tohum takviyesi, tohum hasat ve transfer s n rlar içerisinde kalan iyi nitelikli me cerelerden toplanan tohumlarla, do aya uygun zamanda ve ekilde, kesimlere ba lamadan önce serpme suretiyle yap lmal d r. K z lçam me cerelerinde tohumlar n büyük ço unlu u haziran kas m aylar aras nda dökülmekte olup bu tohumlar n toplam miktar di er çam türlerimize (Çk Çs) nazaran çok az miktardad r. Bu bak mdan k z lçam me cerelerinde tohumun azamisinin topra a dökülmesinden sonra gençle tirme kesimlerine girilmeli ve çimlenme ba lamadan 2 3 hafta önce bütün i lemler bitirilmi olarak sahadan ç k lmal d r. 13

14 O R M A N G E N E L M Ü D Ü R L Ü Ğ Ü Yap lan ara t rma ve gözlem sonuçlar na göre, k z lçam tohumunun çimlenmesi için gerekli s cakl k (15-35 ºC) ve yeterli rutubetin (%70) ayn anda bulunmas artt r. Bu artlar n olu tu u aylar, k z lçam n genel yay l n yapt Akdeniz ve Ege de ubat mart nisan - may s aylar d r. Ancak alçak zonlar n (Akdeniz/Orta ve Güney Ege Bölgelerinde 0-400m rak m) baz özel kesimlerinde kas m ay ndan itibaren bu artlar olu makta ve meydana gelen çimlenmelerden ya ama ans yüksek gençlikler elde edilebilmektedir. Alçak rak mlardaki bu tür yerlerde yap lacak gençle tirme çal malar nda çok dikkatli olunmal d r. E imin %70 ten fazla oldu u yerlerle, bol tohum y l aral klar n n normalden uzun ve bol tohum y l nda tohum verimi dü ük ortamlarda ve turistik yerle im alanlar na biti ik yerlerde estetik gaye ile küçük alan siper i letmesi uygulanmal d r. Sonbahar çimlenmelerinin al nabilece i alçak zondaki baz k z lçam alanlar nda da t ra lama yöntemi yerine siper yöntemi uygulanarak tabii gençle tirme çal malar yap labilecektir. K z lçam gençli inin gelip yerle ebilmesi için en az %65-70 k yo unlu una ihtiyaç oldu u bilindi inden siper i letmesi uygulayaca m z sahalarda tohumlama kesimi sonras kapal l k 0,2-0,3 e dü ürülür. Gençli in gelmesini müteakip k z lçam n sipere tahammülsüzlü ü nedeniyle 1-2 ya nda iken bo altman n yap lmas gerekmektedir. Gençle tirme uygulamalar na tabi tutulacak me cerelerde, yer yer gruplar halinde sahaya gelmi gençliklere rastlanabilir. Bu gibi hâllerde, öncü gençli in kabul edilip edilmeyece ine karar verilmesi önemlidir. Öncü gençlikler, hiçbir emek sarf edilmeden ve masraf yap lmadan tabii yolla kazan lm gençliklerdir. Bu tür gençliklerin kabul edilip edilmemesinde gençli in ya, s kl (hektardaki adedi), üst tabakan n kapal l (me cere siperi) ve me cere boniteti en önemli etkenlerdir. Yine bu tür gençliklerin kabul edilebilmesi için; -Me cere kurulu amac na uygun a aç türlerinden olmalar, -Sa l kl, büyüme enerjilerini yitirmemi (Son 2 3 y ll k sürgün boylar nda gerileme olmamas, tepe sürgününün yan sürgünlerden k sa olmamas, aç kta geli mi ayn ya taki ferde nazaran belirgin boy fark n n olmamas büyüme enerjisinin göstergesidir.), iyi nitelikli, yeterli say da ve kapal l kta bulunmalar gerekir. Yaln z biyolojik özellik ve isteklerinin farkl l nedeniyle yukar da konu edilen hususlar k z lçam için uygulanmamal d r. Gençle tirme Alan n n Haz rlanmas : Gençle tirme alanlar nda ihtiyaç var ise toprak haz rl çal malar tohum dökümünden önce bitirilecektir. Bu duruma göre tohumlama kesimlerinin ve bu kesimler sonucu elde edilecek ürünlerin gençle tirme alan d na ta nmas i lemlerinin tohum dökümünden önce ve ihtiyaç duyulan yerlerde örtü temizli i ile toprak haz rl n n yap lmas na zaman kalacak ekilde bitirilmi olmas, bunun içinde yöresel artlara göre farkl l k gösteren tohum döküm zamanlar n n bilinmesi gerekir. Ülkemizde ara t rma ve gözlemlere göre a aç türleri itibar yla kozalak ve meyvenin olgunla ma zaman ve süresi ile bol (zengin) tohum y llar n n tekerrürü ve 100 kg kozalaktan elde edilen tohum miktar a a daki çizelgede gösterilmi tir: (Tablo 1) 14

15 S İ L V İ K Ü L T Ü R E L U Y G U L A M A L A R I N T E K N İ K E S A S L A R I Tablo 1: A aç Türlerinde Kozalak ve Meyvenin Olgunla ma Zaman ve Süresi ile Zengin Tohum Y llar n n Tekerrürü ve 100 kg. Kozalaktan Elde Edilen Tohum Miktar (Kaynak: Orman A açlar ve Tohumlar Islah Ara t rma Enstitüsü Müdürlü ü) Bilimsel Ad A aç Türü Türkçe ad Kozalak (Anatom. olg.) veya Meyve Olgunla ma Zaman (Ay) Kozalak (Anatom. olg.) veya Meyve Olgunla ma Süresi Tohum Toplama Zaman (Ay) Zengin Tohum Y llar Tekerrürü (Y l) 100 Kg Kozalaktan Elde edilen Tohum (Kg) Pinus brutia Ten. K z lçam Kas m-aral k 22 ay ubat-may s Pinus nigra Arnold Karaçam Ekim-Aral k 18 ay Kas m-mart Pinus silverstris L. Sar çam Ekim-Aral k 18 ay Kas m-mart 2-3 y l 1.5 Abies spp. Göknar (Uluda - Do u Ka.) Ekim-Kas m 6 ay Ekim-Kas m Picea orientalis L. Ladin Ekim-Kas m 6 ay Ekim-Kas m Cedrus libani A.rich Toros Sediri Eylül-Ekim 26 ay Ekim-Kas m Pinus pinea L. F st kçam Kas m-ocak 31 ay Kas m-nisan Cupressus sempervirens L. Adi servi Ekim 18 ay Ekim-Kas m 1 _ Pinus halepensis Mill. Halepçam Ekim-Kas m 30 ay Ekim-Aral k Pinus pinaster Ait. Sahilçam Kas m-nisan 19 ay Kas m-nisan Pseudotsugo menziesii (Mirb.) Adi Duglas A ustos-eylül 6 ay Eylül Larix decidua L. Melez Ekim 1.5 y l Kas m-may s Thuja orientalis L. Do u Maz s A ustos-ekim 5 ay A ustos-ekim Fagus orientalis Lipsky Do u Kay n Ekim 7 ay Ekim-Kas m 4-6 Quercus spp. Me e türleri (Ak me elerde) Eylül-Kas m 7 ay Ekim-Kas m 2-4 Carpinus betulus L. Adi Gürgen Eylül-Ekim 6 ay Eylül-Ekim 1 Alnus spp. K z la aç türleri Ekim-Kas m 8 ay Ekim- ubat 1 Castanea sativa Mill. Kestane Ekim 6 ay Ekim-Kas m 1-2 Fraxinus spp. Di budak türleri A ustos-eylül 6 ay Ekim 2-3 Tilia spp. Ihlamur türleri Temmuz-Ekim 5 ay A ustos-ekim Acer spp. Akçaa aç türleri Eylül 6 ay Eylül-Ekim 2-3 Ulmus spp. Karaa aç türleri May s-haziran 3 ay May s- Haziran 2 Betula spp. Hu türleri Temmuz-Eylül 6 ay A ustos-eylül 1-2 Robinia Pseudoacacia L. Yalanc Akasya Eylül-Ekim 6 ay Ekim- ubat 1-2 Juglans regia L. Ceviz Eylül-Ekim 6 ay Eylül-Ekim 2 Platanus orientalis L. Do u Ç nar Ekim-Kas m 7 ay Ekim-Kas m 1 15

16 O R M A N G E N E L M Ü D Ü R L Ü Ğ Ü Gençle tirme alan, her türlü ürün ve art klardan temizlendikten sonra topra n hangi araç ve tekniklerle i lenerek haz rlanaca, a aç türlerinin biyolojik isteklerine, arazinin topo rafik ve topra n fiziki yap s na, diri örtünün cinsine ve yo unlu una göre iyice etüt edilerek önceden tespit edilmelidir. Topra n haz rlanmas nda gaye, humus ve azotça zengin ölü örtünün mineral toprakla kar m ile dökülen tohumlar n toprakla temas n sa lamak ve toprak nemini yaz kurakl na kar korumakt r. Bu ortam olu turmak için yap lacak en uygun arazi haz rl ekilleri türler itibar yla; Karaçam, Sar çam, Ladin: Tabii gençle tirilmesi uygun görülen bu türlere ait me cerelerdeki e imli (%30 e imin üstünde) sahalarda toprak üzerindeki diri ve ölü örtü 2 m geni likte tesviye e rilerine paralel eritler hâlinde temizlenmeli ve bu materyal alttaki 1m lik i lenmeyecek eritlere toplanmal d r. %30 e imin alt ndaki alanlarda temizlenen erit geni li i artt r labilir. Temizlenen eritlerde ç kan art klar; temizlenmeyen eritler, kayalar, kütükler ve gençlik beklenmeyen alanlara y lmal d r. Kurak ve yar kurak m nt kalarda ise de erlendirilemeyen ince materyalin tamam 1m lik eritlere toplanmaya çal lmamal, tek kat hâlinde kabaca alana serilmelidir. Kabuklar da ayn i leme tabi tutularak gençlik beklenen alanlar tamamen örtmesine meydan verilmemelidir. Yukar da tarif edilen diri örtü ve ölü örtü temizli inden sonra yap lacak toprak haz rl i lemlerinde, mineral topra n tamamen yüzeye ç kmamas na dikkat edilmeli, ayr makta olan humus tabakas ile mineral topra n kar t r lmas suretiyle tohumlar n çimlenmesine en elveri li ortam olan k r nt l bünye olu turulmal d r. Bunun sa lanmas için, yeti me ortam n n özelliklerine (bak, toprak vb.) uygun aletlerle toprak i leme yap lmal d r. lgili alanlarda çay rla m ve kompaktla m yerlerin bulunmas hâlinde ise tam alanda veya eritler hâlinde (1mx1m veya 1mx2m gibi) toprak en az cm derinli e kadar i lenmelidir. Uygun ekipmanlarla çal ma imkân olan sahalarda makineli diri örtü temizli i ve toprak i leme daha ekonomik olaca ndan tercih edilmelidir. Ancak makineli yap lan tabii gençle tirme çal malar nda topra n fiziki yap s nda olumsuzluklara meydan vermemek için a r makineler tercih edilmemelidir. Ülkemizde topraktaki rutubet ekonomisinin uygun olmad, denizden uzak da silsilelerinin arka kesimlerinde ve ç Anadolu Bölgesi gibi hassas ekosistemlerde özellikle yüksek rak mlarda bilhassa karaçam ve sar çam tabii gençle tirmelerinde ba ar n n dü ük olmas, bu yeti me ortamlar nda daha k sa sürede yaz kurakl na girilmesi, toprak derinli i ve su tutma kapasitesinin yetersiz olu undan kaynaklanmaktad r. Yaz n su aç bulunan yar kurak ve kurak yeti me ortam artlar nda rutubet ve s n n birlikte ve yeterince oldu u dönemler ço u kez s n rl bir döneme rastlad veya baz ekstrem y llarda da hiç olmad için çimlenmeler yok denecek kadar az olabilmektedir. Bu bak mdan teknik aç dan s faktörünü etkileyemeyece imiz fakat topraktaki rutubeti olumlu yönde etkileyece imiz dikkate al narak topra n su tutma kapasitesini artt rma aç s ndan en az ndan 5-10cm lik bir k r nt bünye sa layacak ekilde toprak haz rl yap lmas ba ar oran n önemli ölçüde artt r r. Bu tip alanlarda makineli toprak i lemesi yap ld nda, ihtiyaç halinde toprak özelliklerine uygun ekipmanlarla (diskaro vb.) topra n k r nt l bünyeye kavu turulmas sa lanmal d r. 16

17 S İ L V İ K Ü L T Ü R E L U Y G U L A M A L A R I N T E K N İ K E S A S L A R I Yukar da konu edilen tüm i lemler karaçam ve sar çam alanlar nda yöresel artlara göre en geç kas m ay sonuna, ladin sahalar nda ise ekim ay sonuna kadar tamamlanarak mutlaka bölmeden ç k lacakt r. Kay n, Me e: Kay n ve me e tabii gençle tirme sahalar n n diri örtü olan bölümlerinde eritler halinde diri örtü köklenip de erlendirilemeyen art klar, temizlenmeyen dar eritlere y lmal d r. Ancak temizlenmeyen eritlerin geni tutulmamas na özen gösterilmelidir. Zira sahada olu turulacak bu tür büyük y nlar fare yuvas ve üremesine neden olmaktad r. Özellikle kay n alanlar ndaki yo un diri örtünün (orman gülü vb.) köklenerek sökülmesi halinde dolayl olarak toprak i lemesi de gerçekle tirilece inden iki yönlü fayda sa lanacakt r. Yüzeyde ayr makta olan humus tabakas ile hemen alt ndaki mineral toprak, geni a zl çapa ile üsteki yaprak ve topra s y rmadan tohumlar n saklanmas n ve çimlenmesini sa layacak k r nt l bünyeye kavu turulur. Bu ekilde haz rlanm me cerelerde tohumlar n dökülmesinden sonra ku ve fare zararlar n n minimuma indirilmesi için tohumlar n üzeri mutlaka 1-2cm toprakla örtülmelidir. Bu a amada çimlenme yata üzerinde bulunan çürümü gövde ve ince dal y nlar n n tümüyle sahadan uzakla t r lmas yönüne gidilmemelidir. Özellikle e imli yerlerde dü en tohumlar n toprakta tutunmalar n sa lamak, ku ve fare zararlar n azaltmak, ilk y llarda olu abilecek yo un otlanmay asgariye indirmek için bu tür çal ma büyük önem kazanmaktad r. Bu ekildeki çal ma ile parasal maliyet te azalt lm olacakt r. Bu çal malar esnas nda yöresel artlara uygun olarak ekolojik ve ekonomik kriterler de mutlaka göz önünde bulundurulmal d r. Biyolojik çe itlili in korunmas yine yüksek e im gruplar nda ve fazla ya alan yörelerde, toprak muhafazas yönünden diri örtü temizli i eritler hâlinde yap lmal d r. Uygun ekipmanlarla çal ma imkân olan sahalarda makineli toprak i leme daha ekonomik olaca ndan tercih edilmelidir. Toprak haz rl çal malar ekim ay ortalar na, tohumun üzerinin toprakla örtülme i lemleri ise tohum dökümünden sonra en geç kas m ay ortalar na kadar tamamlanarak sahadan ç k lmal d r. Bu takvim yöresel farkl l k ve hava artlar na göre de i ebilir. Tabii gençle tirme çal malar n n bitirilmesini müteakip ihtiyaç halinde sahalar koruma alt na al nacakt r. K z lçam: K z lçamda çimlenme yata genellikle ölü örtü tabakas ndan olu maktad r. 3-4cm ye kadar olan ölü örtü kal nl tohumlar n topra a ula mas n ve çimlenmesini engellememekte, buna kar l k evaporasyonu azaltan ve fidanlar n toprak suyuna ortak olacak diri örtünün olu mas n geciktiren bir ortam olu turmaktad r. Ara t rmalar ile ülkemizdeki k z lçam ormanlar n n tamam na yak n k sm nda ölü örtü kal nl n n 3-4cm civar nda oldu u belirlenmi oldu undan bu ölü örtünün daha da inceltilmesi gibi bir gayretin içine girilmemelidir. Sahadan de erlendirilebilir emval ç kar ld ktan sonra son birkaç y l n sürgünlerinden olu an ince dallar üst üste gelmeyecek ekilde tüm sahaya serilmelidir. Homojen ince bir tabaka hâlinde saha üzerine serilen bu dallar buharla may azaltarak (malçlama etkisi) topra n su tutma kapasitesini artt rd gibi k z lçam gençle tirilmesinde sorun olan otlanmay da engellemektedir. Bu nedenle dal serme k z lçam tabii gençle tirme çal malar nda vazgeçilmez bir i lem olarak kabul edilmelidir. Ancak nem ekonomisinin iyi oldu u, otlanma tehlikesinin olmad üst zonlarda dal serme i lemine gerek görülmeyebilir. 17

18 O R M A N G E N E L M Ü D Ü R L Ü Ğ Ü K z lçamda yukar da belirtilen i lemler, o yörede çimlenmelerin görüldü ü tarihten 2-3 hafta önce bitirilmeli, saha korunmaya al nmal ve çimlenmeler tamamlan ncaya kadar sahaya girilmemelidir. Sedir: Ülkemizde yay l n n büyük k sm n Toroslar üzerinde yapan, odununun teknolojik özellikleri (dayan kl l, rengi, kokusu vb.) nedeniyle çok eski ça lardan beri tan nan ve bu yüzden büyük tahribata u rayan sedir ormanlar m z n hemen hemen yar s bozuk yap dad r. Oldukça geni potansiyel alanlarda yeniden sedir ormanlar yeti tirmek ve bozuk alanlar n iyile tirilmesi için en önemli unsur olan ve ba ka bir yerden temini mümkün olmayan yeterli tohuma ihtiyaç vard r. Bu tohumun kayna ise çok az kalan ve tohum verme yetene ine ancak ula m mevcut sedir ormanlar m zd r. Büyük ço unlu u genç olan bu ormanlar m z da gençle tirmeye ald m z takdirde k sa süre sonra yeterli tohum kayna m z da kalmayacakt r. Zira sedirin en bol ve çimlenme yüzdesi en yüksek tohumunu ancak 100 ya ndan sonra verdi i ara t rmalarla ortaya konmu tur. Ayr ca ekonomik de erinin yüksek olmas nedeniyle kal n çapl ve kaliteli ürün üretimi de mümkün olacakt r. Bu sebeplerden dolay yeterli tohum kayna na sahip olmak ve odun üretimi neticesinde ekonomik kay plara u ramamak için silvikültürel müdahaleler (aralama) yap lmas artt r. Amenajman plan, ya s n flar metoduna göre yap lm sa bu metodun Küçük Maktal Varyant na göre yap lacak, gençle tirme sahalar plan ünitesi içerisine olabildi ince da t lacakt r. Gençle tirme sahalar öncelikle 0 0,1 kapal alanlardan, daha sonra 0,1 0,4 kapal alanlardan seçilecek, te kili dü ünülen ya s n flar ndan ilk 3 ya da 4 ya s n f bu tür sahalar üzerinde tesis edilecektir. 0,4 ten fazla kapal saf sedir me cerelerinin, vasf, alan ve ya ne olursa olsun gençle tirmeye konu edilmeyecektir. Ancak çok ya lanm, gerek tabii gerekse abiyotik nedenlerle kurumaya, çürümeye yüz tutmu, çökme tehlikesi olan me cereler gençle tirmeye konu edilebilecektir. Gençle tirme çal malar yap lacak me cerelerde kesilecek her a ac n tohum kayna n azalt c etki yapaca göz ard edilmemelidir I k ve Bo altma Kesimleri Tabii gençle tirme çal malar ile getirilen gençli in, türüne göre belli bir ya a ula t ktan sonra daha fazla a ihtiyaçlar bulundu u bilinmektedir. Büyük saha siper, zon siper, erit t ra lama ve grup siper metotlar ile getirilmi gençlikler, üzerinde veya yanlar ndaki a açlar n siperi alt nda uzun süre hayatiyetlerini devam ettiremezler, dejenere olmaya ba larlar veya zamanla sahadan uzakla rlar. Geçmi te tabii gençle tirme çal malar nda sert müdahalelerle, ablonsal hâle gelmi olan baz uygulamalar sonucunda olumsuzluklar ya and bilinmektedir. Gençle tirme çal malar nda aceleci davranarak karaçam, sar çam, ladin, sedir, kay n vb. a aç türlerimizin özel gençle tirme sürelerini çok k sa sürelere çekti imiz ve bunun neticesinde gençliklerin biyolojik ba ms zl klar na eri meden erken bo altmalarda biyotik ve abiyotik zararl lar n tahribine u rad klar bilinen bir gerçektir. Bu nedenle üstteki orman varl ne kadar uzun süre devam ettirilirse, me cerelerin tabii yolla gençle tirilmeleri için de o derece uygun ekolojik artlar sunduklar gibi do aya yak n ormanc l k ta sa lanm olacakt r. Bat Karadeniz Bölgesinde karaçam tabii gençle tirme artlar üzerine yap lan ara t rma sonucuna göre karaçam gençli inin ilk 2-3 y l içerisindeki geli mesinde nem faktörünün, 18

19 S İ L V İ K Ü L T Ü R E L U Y G U L A M A L A R I N T E K N İ K E S A S L A R I a göre daha belirgin rol oynad, 4-5 ya ndaki gençliklerin 0,6 kapal l k derecesindeki boy geli imlerinde herhangi bir gerilemenin söz konusu olmad, gençliklerin 5. vejetasyon dönemindeki boy art m n n di er y llara göre daha fazla oldu u tespit edilmi oldu undan, gençlik ks zl ktan ölüyor tezi ileri sürülerek gençle tirme alan üzerindeki siperin 1. ya da 2. y l n sonunda tamamen ve bir seferde kald r lmas n n do ru olmad belirtilmi tir. Ancak özellikle karaçam ve sar çam i letme s n f ndaki baz gençle tirme alanlar nda gelen gençli in yeterlili i konusunda tereddütler ya anmas nedeniyle ya l üst tabakan n gerekenden uzun süre muhafaza edildi i gözlemlenmektedir. Bu sürenin uzun tutulmas durumunda getirilen gençlikler dejenere olmakta ve ya amlar n sürdürseler bile daha sonraki dönemlerde istenen art m ve geli meyi gösterememektedirler. Bu nedenle siper metotlar ile gençlik getirilen alanlarda sürekli tespitler yap larak k ve bo altma kesimlerinde gecikmeye de meydan verilmemelidir. A aç türlerimiz, gençliklerinde türlere göre farkl dozlarda k ihtiyac göstermekte iseler de hemen hepsi iyi bonitetli yeti me ortamlar nda daha uzun bir süre k azl na dayanabilmektedir (k z lçam hariç). Yani bonitetin iyile ti i oranda gençlikler yetersiz k entansitesinde bile dü ük bonitetlere göre bir süre daha deformasyona u ramadan geli melerini sürdürebilmektedir. Günümüzde odun üretimi gayesi ile i letilen ormanlar m zda fiziki üretimde kesinti olmaks z n son has lada en iyi kalite ve en fazla de erde ürün al nmas amaçlanmaktad r. Bu amac gerçekle tirmek için tohumlama kesimi ve k kesimlerinden sonra do rudan bo altma kesimi yapmaks z n üstte bulunan ana generasyondan de er art m yapabilecek kalitede elit gövdeli a açlar b rakmak suretiyle, son has laya kadar b rak lan bu a açlardan istenilen çapa gelenlerin hasatlar n n yap lmas hedeflenmelidir. Bu teknik çal malar uygulan rken alt tabakadaki gençli in deforme olmamas na ve de er art m na b rak lan a açlar n yörenin ekolojik ve piyasa artlar na göre en fazla de er getirecek çapa ula m olmas na dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu konuda ayr ca; - A açlar n sa l k durumu - Üretim teknikleri - Me cerelerin ta d di er fonksiyonlar (rekreasyon, hidrolojik, koruma, bilimsel vs.) büyük önem ta r. Yukar daki esaslar çerçevesinde takip edilecek yöntemler türler itibariyle; yi Bonitetli (1. ve 2. Bonitet) Me cerelerde: Karaçam: Tohumlama kesiminden sonra, yeterli karaçam gençli inin elde edilmesi hâlinde veya yeterli gençli in geldi i bölümlerinde, gençli in 4-5 ya n tamamlamas ndan sonra (karaçamda böylece bu süre içerisinde 2-3 zengin tohum y l n geçirmi olmaktad r) k kesimine girilmelidir. Bu safhada me cere siperine ortalama 0,20-0,25 kapal l a dü ecek ekilde müdahale edilmeli, sahada kaliteli ve art m gücü yüksek olan a açlar b rak lmal d r. Bu a açlar n, tabii gençlik ya na ula ncaya kadar sahada kalmalar nda bir sak nca bulunmamaktad r. Bundan sonra yine gençli e k vermeyi hedefleyen bo altma kesimlerine (k smi bo altma) girilirken ana generasyonun kapal l 0,10-0,20 lere dü ürülecek ekilde bir müdahale yap larak daha do rusu ikinci k kesimleri anlam nda müdahalelerde bulunularak sahada kalan fertlerin de er art na devam etmeleri 19

20 O R M A N G E N E L M Ü D Ü R L Ü Ğ Ü sa lanmal d r. Bu fertler gençli in durumuna göre ileriki y llarda zamanla sahadan ç kar lmal d r. Uygun artlarda I. k kesimleri biraz daha geciktirilerek, I. k kesimleri sonras nda de er art na uygun a açlar b rak larak II. k kesimine gerek duyulmayacak müdahalelerinde olabilece i göz önünde bulundurulmal d r. Sar çam: Karaçamda oldu u gibi sar çamda da üstteki siperin kapal l, buna göre yeni elde edilen gençli in ve varsa öncü gençli in sipere dayanabilme ve k ihtiyac göz önünde tutulmal, üst ve alt tabaka ili kisi kurulmal d r. Tabii gençle tirmeye konu edilecek me cerelerin mevcut durumda en az tohumlama kesimi a amas ndaki kapal l kta bulunmas hâlinde kabul edilebilir mevcut öncü gençlikler genellikle ortalama 3-5 ya nda olmal d r. Ya s n r en fazla 10 u geçmemelidir. Siper alt nda yeti en sar çam gençli inin 5-6 ya ndan itibaren art k siper ihtiyac nda olmad tespit edilmi tir. Bu genel bilgiler nda tohumlama kesiminin en erken üçüncü k nda yeterli gençli in elde edilmesi durumunda k ihtiyac nda olan 3 ya n doldurmu gençli in üzeri ortalama 0,40 kapal l a dü ürülüp 2-3 y l ara ile de ikinci k kesimi ile kapal l k 0,20-0,25 lere, bundan 2-3 y l sonra sahadaki ya l generasyonun kapal l 0,10-0,20 lere indirilerek kalan fertlerin de er art na devam etmeleri sa lanmal, bu fertler gençli in durumuna göre ileriki y llarda zamanla sahadan ç kar lmal d r. Kay n: Kay n ormanlar nda tohumlama kesimiyle, 0,60-0,70 kapal l k kalacak ekilde yap lacak tabii gençle tirme çal malar sonras yeterli oranda gençli in gelmesi halinde ve gençliklerin cm boya eri meleri üzerine (bu da iyi bonitetlerde 3-4 ya a tekabül eder) ilk k kesimleri yap larak kapal l k 0,50-0,60 a indirilir. Bu a amada kesimlerin kar üzerinde yapt r lmas tercih edilmelidir. Yeterli kar ya n n olmamas durumunda devirme ve sürütme zararlar n en aza indirecek önlemler al nmas art yla kar olmas beklenmeksizin 1. k kesimi yap lmal d r. Gençli in 60-80cm boya eri meleri üzerine (bu da iyi bonitetlerde 7-8 ya a tekabül eder) 2. k kesimleri yap larak kapal l k 0,40-0,50 lere indirilir. Daha sonra gençlik ya lar na ula t nda ya l generasyonun kapal l 0,15-0,25 lere indirilerek en kaliteli, sa l kl elit fertlerin sahada kalmalar ve de er art m yapmalar na devam etmeleri sa lanmal d r. Kay nda bu süre çamlara göre daha uzundur. Böylece fiziki üretim aç s ndan uzun süreli bir bo luk da olu turulmam olur. I k kesimlerinin bir veya iki kere yap lmas kural de ildir. Uygulay c me cerenin geli me dinami i ve a açlar n geli im ve kalite durumu ve piyasa talepleri do rultusunda de erlendirme yapmal d r. Bazen 1. k ve sonra bo altma olaca gibi bazen de yeterli miktarda de er a ac b rak larak bir seferde saha bo alt labilir. Sedir: Gölgeye dayanabilme özelli inden dolay baz literatürde yar k a ac olarak da nitelendirilen bu a aç türümüz, yeti ti i toprak artlar (karstik ve çok ta l arazilerde yeti ti inden) dikkate al narak gençli inin sahaya çok say da getirilmesi önerilmektedir. Bu hususlar dikkate al nd nda 0,50-0,60 kapal l k kalacak ekilde tohumlama kesimi sonras elde edilen gençlikten sonra, genellikle 2-3 y lda bir tekrarlayan zengin tohum y l n n ikincisinden de gençliklerin elde edilmesi zorunlu olmaktad r. Bu durumda sahan n durumuna göre ilk gençli in elde edildi i tarihten 6-7 y l sonra k kesimlerine veya do rudan bo altmaya karar verilebilir. 20

Yapı ve Deprem Yönetmelikleri, alan kullanım yönetmeliklerinin gözden geçirilmesi ve gerekiyorsa yeniden düzenlenmesi

Yapı ve Deprem Yönetmelikleri, alan kullanım yönetmeliklerinin gözden geçirilmesi ve gerekiyorsa yeniden düzenlenmesi Afet Yö netimi İnsan toplulukları için risk oluşturan afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması, afetlere karşı hazırlıklı olunması, afet anında hızlı ve etkili bir kurtarma, ilk yardım, geçici barındırma

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

ÇUKUROVA'DA OKALİPTÜS YETİŞTİRİCİLİĞİ VE İDARE SÜRELERİNİN HESAPLANMASI

ÇUKUROVA'DA OKALİPTÜS YETİŞTİRİCİLİĞİ VE İDARE SÜRELERİNİN HESAPLANMASI ÇUKUROVA'DA OKALİPTÜS YETİŞTİRİCİLİĞİ VE İDARE SÜRELERİNİN HESAPLANMASI Ali ÖZKURT Orman Yüksek Mühendis Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü PK.18 33401 TARSUS 1.GİRİŞ Türkiye'de orman varlığının

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

Globalleşen dünyada ticaretin sınır ötesi bir hal alması, uluslararası boyut kazanması; mevcut kanunun tüm kuruluşları kapsamaması; AB ve diğer

Globalleşen dünyada ticaretin sınır ötesi bir hal alması, uluslararası boyut kazanması; mevcut kanunun tüm kuruluşları kapsamaması; AB ve diğer İhale Dosyası İhale, sözlük anlamıyla; bir işi veya bir malı birçok istekli arasından en uygun koşullarda kabul edene bırakma, eksiltme veya arttırma işlemidir Globalleşen dünyada ticaretin sınır ötesi

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar. 18 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28681 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı

Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı I. Giriş Türkiye elektrik piyasasında dağıtım sisteminin kullanımına

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

SOSYAL POLİTİKALAR VE ÇALIŞMA HAYATI

SOSYAL POLİTİKALAR VE ÇALIŞMA HAYATI 64.HÜKÜMET PROGRAMI YILI EYLEM PLANINDA BAKANLIĞIMIZIN İLGİLİ 3 Ay İçerisinde Gerçekleştirilecek Reformlar TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER Roman Başbakanlık Aile ve Sosyal 7 Başta eğitim, istihdam ve iskân sorunları

Detaylı

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A..

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. KURUL GÖRÜ Ü TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. Kurul Toplant Tarihi : 18/10/2011 li kili Standart(lar) : TFRS 2, TFRS

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

ÇANKAYA BELEDİYESİ EVDE BAKIM HİZMETLERİ YÖNERGESİ

ÇANKAYA BELEDİYESİ EVDE BAKIM HİZMETLERİ YÖNERGESİ ÇANKAYA BELEDİYESİ EVDE BAKIM HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1 (1) Bu yönergenin amacı; Çankaya Belediye sınırları içinde yaşayan, yaş sınırı

Detaylı

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA İLİŞKİN GENELGE (2015/50) Bu Genelge, 25.05.2015

Detaylı

ALANYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

ALANYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar ALANYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönetmeliğin amacı, Alanya Belediyesi

Detaylı

Elektronik ortamda tutulacak defter ve belge uygulamasında kullanılacak olan terimler aşağıda tanımlanmıştır.

Elektronik ortamda tutulacak defter ve belge uygulamasında kullanılacak olan terimler aşağıda tanımlanmıştır. 1. Giriş 213 sayılı Vergi Usul Kanununun Mükerrer 242 nci maddesinin 2 numaralı fıkrası hükmü ile Maliye Bakanlığı; elektronik defter, kayıt ve belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafazası

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 30 Temmuz 2012 ĐÇĐNDEKĐLER Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların Anlamı.........

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI HIZLI KLAVYE KULLANIMI (F KLAVYE) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI)

SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI) T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI) 2011 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde sanat dallarının değişim ile karşı

Detaylı

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Kontenjan : 45 Puan türü : MF-4 Eğitim dili : Türkçe Hazırlık : İsteğe Bağlı Yerleşke : Konuralp Yerleşkesi Eğitim süresi : 4 Yıl Yüksek lisans/doktora

Detaylı

TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı

TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı İstanbul un geleceğini etkileyecek üç proje olan 3. Köprü, 3. Havalimanı ve Kanal İstanbul un hayata geçirilmesi halinde meydana gelebilecek etkiler TEMA

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

ZAĞNOS VADİSİ KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJESİ

ZAĞNOS VADİSİ KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJESİ ADANA KENT SORUNLARI SEMPOZYUMU / 15 2008 BU BİR TMMOB YAYINIDIR TMMOB, bu makaledeki ifadelerden, fikirlerden, toplantıda çıkan sonuçlardan ve basım hatalarından sorumlu değildir. ZAĞNOS VADİSİ KENTSEL

Detaylı

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu Rapor No:01 Rapor Tarihi: 10.03.2011 muz İl Genel Meclisimizin 01.03.2011 tarih ve 2011/33 sayılı kararı doğrultusunda 08-09-10 Mart 2011 tarihlerinde toplanmıştır. İdaremiz araç parkında bulunan makine

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI R.G. Tarihi : 13 Aralık 2013 R.G. Sayısı : 28850 TÜRMOB Türkiye Serbest

Detaylı

1.Vergi Usul Kanunu Uyarınca 2016 Yılında Kullanılacak Defterlerin Tasdiki

1.Vergi Usul Kanunu Uyarınca 2016 Yılında Kullanılacak Defterlerin Tasdiki İHSAN AKAR YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR ULUDAĞ BAĞIMSIZ DENETİM VE Y.M.M A.Ş 23 Nisan Mh. 242 Sk. Rızvanoğlu-Paçacı Sit. No:12/A Blok Kat: 2 D: 3 Nilüfer/Bursa Tel: 0 541 3966882-0 224 2401329(pbx.) 0224 2401329

Detaylı

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ÇOCUK DIŞ GİYSİLERİ DİKİMİ (CEKET- MONT- MANTO) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER

BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER Kuruluşlar bütçe hazırlık çalışmalarında bu bölümde örnekleri yer alan formları, aşağıda belirtilen bilgi ve açıklamalar doğrultusunda

Detaylı

Gümrük Müsteşarlığının görevlerini daha etkin ve verimli yerine getirmesini sağlayacak şekilde idari kapasitesinin arttırılması

Gümrük Müsteşarlığının görevlerini daha etkin ve verimli yerine getirmesini sağlayacak şekilde idari kapasitesinin arttırılması ÇIKARILMASINDA YARAR GÖRÜLEN YASAL DÜZENLEMELER (KANUN) I. 2007-2008 YASAMA DÖNEMĐNDE (01/10/2007-30/09/2008) ÇIKARILMASINDA YARAR GÖRÜLEN YASAL DÜZENLEMELER Çıkarılacak Yasal Adı 29.0007.1.01 Tasfiye

Detaylı

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ. GALOŞ ve BONE DİKİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ. GALOŞ ve BONE DİKİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ GALOŞ ve BONE DİKİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA 0 ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ 22 Mayıs 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28300 Kafkas Üniversitesinden: YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

BİLGİ NOTU 12.04.2016/2016-05

BİLGİ NOTU 12.04.2016/2016-05 BİLGİ NOTU 12.04.2016/2016-05 NAKİT SERMAYE ARTIŞLARINDA İNDİRİM UYGULAMASI Kurumlar Vergisi Kanunu nun Diğer İndirimler başlıklı 10. Maddesine eklenen (ı) bendi hükmü ile; finans, bankacılık ve sigortacılık

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

T.C. DİYARBAKIR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ RODİ ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ HAKKINDA YÖNETMELİK. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, Kuruluş

T.C. DİYARBAKIR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ RODİ ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ HAKKINDA YÖNETMELİK. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, Kuruluş T.C. DİYARBAKIR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ RODİ ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, Kuruluş Amaç MADDE 1-Bu Yönetmeliğin amacı, Diyarbakır Büyükşehir

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

Bu prosedürler, aşağıda belirtilen alanlarda kullanılacaktır:

Bu prosedürler, aşağıda belirtilen alanlarda kullanılacaktır: BÖLÜM 1 GİRİŞ Amaç Bu prosedürler, Alpak ın inşaat faaliyetleri esnasında; SEÇ ( Sağlık, Emniyet, Çevre ) konularında standartlar oluşturmak amacı ile meydana getirilmiştir. SEÇ yönetimine; bu sistematik

Detaylı

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. 2007 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. 2007 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2007 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu 1 SUNUŞ Orman Genel Müdürlüğü 5436 sayılı Kanunla değişik 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun ekinde yer alan I

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

Orman Genel Müdürlüğünden:

Orman Genel Müdürlüğünden: 5 Şubat 2008 SALI Resmî Gazete Sayı : 26778 Orman Genel Müdürlüğünden: YÖNETMELİK ORMAN AMENAJMAN YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Planlama Ġlkeleri, Görev, Yetki ve Sorumluluk Amaç ve

Detaylı

2. Söz konusu koruma amaçlı imar planı üst ölçek plana aykırı hususlar içermektedir.

2. Söz konusu koruma amaçlı imar planı üst ölçek plana aykırı hususlar içermektedir. İstanbul İli, Beykoz İlçesi, Beykoz I. Bölge, 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Nazım İmar Planı ve Beykoz I. Bölge 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planı Bakanlık Makamının 30.12.2014

Detaylı

LABORATUVAR TEKNİKERİ /TARIMSAL LABORATUVAR TEKNİKERİ

LABORATUVAR TEKNİKERİ /TARIMSAL LABORATUVAR TEKNİKERİ TANIM Tarımsal üretimde toprak, su, bitki, gıda, yem ve gübre analizlerini laboratuar şartlarında yapan, ilgili mühendislerce belirlenen bitki koruma tekniklerini yöntemine uygun olarak yapan kişidir.

Detaylı

ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALLERİNDE KAPASİTE ARTIRIMI VE LİSANS TADİLİ

ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALLERİNDE KAPASİTE ARTIRIMI VE LİSANS TADİLİ Hukuk ve Danışmanlık ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALLERİNDE KAPASİTE ARTIRIMI VE LİSANS TADİLİ Türkiye de serbest piyasa ekonomisine geçişle birlikte rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren,

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜKLERİ ARAŞTIRMA KONUSU ÖNCELİKLERİ KAVAK VE HIZLI GELİŞEN ORMAN AĞAÇLARI ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ/İZMİT

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜKLERİ ARAŞTIRMA KONUSU ÖNCELİKLERİ KAVAK VE HIZLI GELİŞEN ORMAN AĞAÇLARI ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ/İZMİT ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜKLERİ ARAŞTIRMA KONUSU ÖNCELİKLERİ KAVAK VE HIZLI GELİŞEN ORMAN AĞAÇLARI ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ/İZMİT 1. Kavak ve söğüt ağaçlandırmaları 2. Hızlı gelişen türlerle endüstriyel

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015 Öğr.Gör.Mehmet KÖRPİ İŞLETMENİN TANIMI Sonsuz olarak ifade edilen insan ihtiyaçlarını karşılayacak malları ve hizmetleri üretmek üzere faaliyette bulunan iktisadi birimler işletme olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ VE KAVRAMLAR Madde 1. AMAÇ Madde 2. KAPSAM Madde 3. HUKUKİ

Detaylı

DEVLET DESTEKL SERA S GORTASI TEKN K ARTLAR, TAR FE VE TAL MATLAR

DEVLET DESTEKL SERA S GORTASI TEKN K ARTLAR, TAR FE VE TAL MATLAR DEVLET DESTEKL SERA S GORTASI TEKN K ARTLAR, TAR FE VE TAL MATLAR Bu sigorta ile 5363 say l Tar m Sigortalar Kanununun 12 nci maddesine istinaden, Bakanlar Kurulu karar ile kapsama al nan risklerin, Örtü

Detaylı

TEŞVİK SİSTEMİNDE TARIM YATIRIMLARI VE KONYA

TEŞVİK SİSTEMİNDE TARIM YATIRIMLARI VE KONYA TEŞVİK SİSTEMİNDE TARIM YATIRIMLARI VE KONYA 2009/15199 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar 16/07/2009 tarih ve 27290 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Karar

Detaylı

Sayfa 1 / 5 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATINA GÖRE İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK?

Sayfa 1 / 5 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATINA GÖRE İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK? Sayfa 1 / 5 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATINA GÖRE İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK? Yazar: Arif TEMİR* Yaklaşım / Şubat 2013 / Sayı: 242 I- GİRİŞ Bilindiği üzere risk değerlendirmesi

Detaylı

Döküm. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Döküm. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Döküm Prof. Dr. Akgün ALSARAN Döküm Döküm, sıvı haldeki akıcı olan malzemelerin, üretilmek istenen parçanın biçiminde bir boşluğa sahip olan kalıplara dökülerek katılaştırıldığı bir üretim yöntemidir.

Detaylı

T.C NECMETTĠN ERBAKAN ÜNĠVERSĠTESĠ Yapı Ġşleri ve Teknik Daire Başkanlığı GÖREV TANIM FORMU

T.C NECMETTĠN ERBAKAN ÜNĠVERSĠTESĠ Yapı Ġşleri ve Teknik Daire Başkanlığı GÖREV TANIM FORMU UZMANLIK ALANI BAĞLI OLDUĞU UNVAN Teknik Hizmetler Mühendis İnşaat Mühendisi Daire Başkanı Mühendis unvanının gerektirdiği yetki ve devredilmiş olan yetkiler çerçevesinde sorumlu olduğu iş ve işlemleri

Detaylı

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE Sayı :2010/800/ 25.11.2010 Konu : Yönetici ve Öğretmenlerin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla ilgili görüşlerimiz hk. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE İlgi: 9.11.2010 gün ve

Detaylı

TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ DERSİ

TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ DERSİ TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ DERSİ Hazırlayan: Dr. Mehmet EKER 11.09.2008 Ormancılıkta Transport-M.Eker 1 Terminoloji (kavram ve terimler) Ormancılıkta Üretim : - Biyolojik üretim (Ağaç üretimi) (Orman

Detaylı

Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013

Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013 Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013 Ünitelerin fiziksel yerleşimi Arıtma ünitelerinin, Bağlantı kanallarının, Yol ve park alanlarının, Yönetim binasının, Bakım ve onarım kısımları vb dikkatle ele alınmalıdır.

Detaylı

Prof.Dr. Musa Genç * Arş.Gör. Ayşe Deligöz * Orm. Müh. H. Cemal Gültekin **

Prof.Dr. Musa Genç * Arş.Gör. Ayşe Deligöz * Orm. Müh. H. Cemal Gültekin ** Ladin Sempozyumu, 20-22 Ekim 2005, Trabzon DOĞU LADİNİ, TOROS SEDİRİ, ANADOLU KARAÇAMI, BOYLU ARDIÇ, KOKULU ARDIÇ VE DİKEN ARDIÇ FİDANLARININ STRES ETMENLERİNE DAYANMA YETENEKLERİ Prof.Dr. Musa Genç *

Detaylı

YAMAÇ 5,20 MW Hidroelektrik Santrali

YAMAÇ 5,20 MW Hidroelektrik Santrali YAMAÇ 5,20 MW Hidroelektrik Santrali Bu doküman, Yamaç Hidroelektrik Santralinin Gold Standard prosedürlerine uygun şekilde sertifikalandırılması sürecinin bir parçası olarak hazırlanmıştır ve projeye

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ. ÇİFT ANADAL ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ. ÇİFT ANADAL ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÇİFT ANADAL ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı, anadal lisans programlarını üstün başarıyla yürüten öğrencilerin, aynı zamanda ikinci

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

T.C. KÜÇÜKÇEKMECE BELEDİYE BAŞKANLIĞI MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK

T.C. KÜÇÜKÇEKMECE BELEDİYE BAŞKANLIĞI MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK Meclis Karar No: Meclis Karar Tarihi: T.C. KÜÇÜKÇEKMECE BELEDİYE BAŞKANLIĞI MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 28 Aralık 2012 İÇİNDEKİLER Ara Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların

Detaylı

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI 23-26 MAYIS 2013 - İZMİR Grup Adı : Özel Hukuk 1. Grup Konu : İş ve sosyal güvenlik davaları Grup Başkanı : Mehmet YILDIZ (Yargıtay Tetkik

Detaylı

T.C. ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM FAKÜLTESĠ DEKANLIĞI.. BÖLÜM BAġKANLIĞINA. Üniversitesi,.. Fakültesi, Anabilim Dalı. numaralı

T.C. ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM FAKÜLTESĠ DEKANLIĞI.. BÖLÜM BAġKANLIĞINA. Üniversitesi,.. Fakültesi, Anabilim Dalı. numaralı T.C. UŞAK UġAK ÜNİVERSİTESİ ÜNĠVERSĠTESĠ EĞİTİM FAKÜLTESİ EĞĠTĠM FAKÜLTESĠ DEKANLIĞI. BÖLÜM BAġKANLIĞINA Üniversitesi,.. Fakültesi, Anabilim Dalı. numaralı sınıf (normal/ikinci öğretim) öğrencisiyim. 201-201

Detaylı

ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI ĞİŞİKLİĞİ

ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI ĞİŞİKLİĞİ ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ ve ENERJİ Sedat KADIOĞLU Müsteşar Yardımcısı 22 Ekim 2009,İzmir BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ İklim Değişikli ikliği Çerçeve

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 10.07.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28349

Resmi Gazete Tarihi: 10.07.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28349 Resmi Gazete Tarihi: 10.07.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28349 RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARI İÇİN YAPILACAK RÜZGÂR VE GÜNEŞ ÖLÇÜMLERİ UYGULAMALARINA DAİR TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2012/01)

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1 - (1) Bu yönerge İstanbul Kemerburgaz

Detaylı

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ MART 2016 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ BİRİNCİ

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

BONİTETİN ÖNEMİ. Ünal ELER 1

BONİTETİN ÖNEMİ. Ünal ELER 1 Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Seri: A, Sayı: 2, Yıl: 2002, ISSN: 1302-7085, Sayfa:1-10 BONİTETİN ÖNEMİ Ünal ELER 1 1 Prof. Dr. SDÜ. Orm. Fak. Orm. Müh. Böl. Orman Amenajmanı A.B.D.

Detaylı

1- Elektronik Defter ve Elektronik Fatura Zorunlulu u Kapsam na Giren Mükellefler

1- Elektronik Defter ve Elektronik Fatura Zorunlulu u Kapsam na Giren Mükellefler VERG S RKÜLER KONU NO: 2012/69 TAR H: 28.12.2012 Baz Mükellef Gruplar çin Elektronik Fatura Kullanma Ve Elektronik Defter Tutma Zorunlulu u Getirilmesine li kin 421 Seri Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebli

Detaylı

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG ÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARI Doç.. Dr. Ercan ÖZGAN Düzce Üniversitesi YAPILARDA OLU AN R SKLER N NEDENLER GENEL OLARAK 1. Tasar m ve Analiz Hatalar 2. Malzeme Hatalar 3. çilik Hatalar

Detaylı

GİTES DEMİR-ÇELİK ve DEMİR DIŞI METALLER EYLEM PLANI

GİTES DEMİR-ÇELİK ve DEMİR DIŞI METALLER EYLEM PLANI GİTES DEMİR-ÇELİK ve DEMİR DIŞI METALLER EYLEM PLANI HEDEF -1 1.1 DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE GÜÇ BİRLİĞİ VE SİNERJİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Çelik üreticisi firmalarca, bulundukları bölgelerde, yurt dışından hurda

Detaylı

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME ÇELİK BORU TESİSATÇISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME ÇELİK BORU TESİSATÇISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME ÇELİK BORU TESİSATÇISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

T.C. İNEGÖL BELEDİYE BAŞKANLIĞI ETÜT PROJE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV ve ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. İNEGÖL BELEDİYE BAŞKANLIĞI ETÜT PROJE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV ve ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. İNEGÖL BELEDİYE BAŞKANLIĞI ETÜT PROJE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV ve ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: MADDE 1- Bu yönetmelik, İnegöl Belediyesi sınırları dâhilinde bulunan

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş.

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. 27 Şubat 2016 ÜNSPED GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ VE LOJİSTİK HİZMETLER A.Ş. Kurumsal Yönetim Notu: 7.30 Priv. YÖNETİCİ ÖZETİ ÜNSPED Gümrük Müşavirliği ve

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

B.07.1.GİB.0.66/6650-150. T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı. Seri No:2006/1

B.07.1.GİB.0.66/6650-150. T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı. Seri No:2006/1 EMLAK VERGİSİ KANUNU İÇ GENELGESİ SERİ NO : 2006/1 Tarih Sayı Kapsam B.07.1.GİB.0.66/6650-150 T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı SAYI : B.07.1.GİB.0.66/6650-150 KONU:- EMLAK VERGİSİ KANUNU

Detaylı

İSTANBUL ( ). İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA GÖNDERİLMEK ÜZERE ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA. : TMMOB Şehir Plancıları Odası (İstanbul Şubesi)

İSTANBUL ( ). İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA GÖNDERİLMEK ÜZERE ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA. : TMMOB Şehir Plancıları Odası (İstanbul Şubesi) YÜRÜTMEYİ DURDURMA TALEPLİDİR. İSTANBUL ( ). İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA GÖNDERİLMEK ÜZERE ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALI : TMMOB Şehir Plancıları Odası (İstanbul Şubesi) :

Detaylı

Madde 3- Bu Esaslar, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 8 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3- Bu Esaslar, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 8 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar (Değişikliklerin İşlenmiş Hali) R.G.

Detaylı

NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR

NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TUĞLA Tanım Kil, killi toprak ile tuğla ve

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERS GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERS GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERS GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...i BİRİNCİ BÖLÜM...1 Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar...1 Amaç...1 Kapsam...1 Dayanak...1 Tanımlar...1 İKİNCİ BÖLÜM...2

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 23.07.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25884

Resmi Gazete Tarihi: 23.07.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25884 Resmi Gazete Tarihi: 23.07.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25884 SAYIŞTAY YÖNETİM MENSUPLARININ GÖREVDE YÜKSELME VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1

Detaylı

Özet şeklinde bilgiler

Özet şeklinde bilgiler Kurzhinweise in türkischer Sprache TR İşçi Temsilciliği seçiminin açılışı ve yapılış usulü hakkında Özet şeklinde bilgiler Bu nedenle yakında İşçi Temsilciliğinin seçimi yapılacaktır. Şu an okumakta olduğunuz

Detaylı

FINDIĞIN HASAT,HARMAN VE DEPOLANMASI

FINDIĞIN HASAT,HARMAN VE DEPOLANMASI FINDIĞIN HASAT,HARMAN VE DEPOLANMASI Hasat: Hasata başlamadan önce fındık bahçelerinde genel bir temizlik yapılmalıdır.bölgenin yağışlı olması ve buna bağlı olarakta yabancı ot ve dikenlerin bol ve hızlı

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

ANAHTAR TESLİMİ (GÖTÜRÜ BEDEL) İHALE TEKNİK ŞARTNAMESİ

ANAHTAR TESLİMİ (GÖTÜRÜ BEDEL) İHALE TEKNİK ŞARTNAMESİ ANAHTAR TESLİMİ (GÖTÜRÜ BEDEL) İHALE TEKNİK ŞARTNAMESİ TANIMLAR VE KISALTMALAR: KIZILAY : TÜRK KIZILAYI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İSTEKLİ(LER) : İhaleye katılan gerçek kişi veya tüzel kişi YÜKLENİCİ : Üzerine ihale

Detaylı

RADYASYONDAN KORUNMA UZMANLARI DERNEĞİ (RADKOR) NİN

RADYASYONDAN KORUNMA UZMANLARI DERNEĞİ (RADKOR) NİN RADYASYONDAN KORUNMA UZMANLARI DERNEĞİ (RADKOR) NİN Taslak Yönetmelik Hakkındaki Görüşleri Taslağın geneli üzerindeki görüş ve Teklif Yönetmelik Başlığında ; test, kontrol ve kalibrasyon ifadeleri kullanılmıştır.

Detaylı

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET:

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI Sefer BÜTÜN EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: Mülkiyeti kamuya ait işletme hakları özel sektöre devredilmemiş

Detaylı

SİRKÜLER NO: POZ-2013 / 107 İST, 18.12.2013 ELEKTRONİK DEFTER HAKKINDA AÇIKLAMALAR YAPILDI

SİRKÜLER NO: POZ-2013 / 107 İST, 18.12.2013 ELEKTRONİK DEFTER HAKKINDA AÇIKLAMALAR YAPILDI SİRKÜLER NO: POZ-2013 / 107 İST, 18.12.2013 ÖZET: Elektronik defter hakkında açıklamalar yapıldı. ELEKTRONİK DEFTER HAKKINDA AÇIKLAMALAR YAPILDI 421 Sıra No lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında

Detaylı