MARKA ĠLETĠġĠMĠNĠN KRĠZ DÖNEMLERĠNDE ĠġLETME PERFORMANSINA ETKĠSĠ VE HAZIR GĠYĠM ĠġLETMELERĠ ÜZERĠNE BĠR ARAġTIRMA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MARKA ĠLETĠġĠMĠNĠN KRĠZ DÖNEMLERĠNDE ĠġLETME PERFORMANSINA ETKĠSĠ VE HAZIR GĠYĠM ĠġLETMELERĠ ÜZERĠNE BĠR ARAġTIRMA"

Transkript

1 1 T.C. SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ ĠġLETME ANA BĠLĠM DALI MARKA ĠLETĠġĠMĠNĠN KRĠZ DÖNEMLERĠNDE ĠġLETME PERFORMANSINA ETKĠSĠ VE HAZIR GĠYĠM ĠġLETMELERĠ ÜZERĠNE BĠR ARAġTIRMA Aziz ÖZTÜRK DOKTORA TEZĠ DanıĢman Prof. Dr. Mahmut TEKĠN Konya 2010

2 i T.C. SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü BĠLĠMSEL ETĠK SAYFASI Bu tezin proje safhasından sonuçlanmasına kadarki bütün süreçlerde bilimsel etiğe ve akademik kurallara özenle riayet edildiğini, tez içindeki bütün bilgilerin etik davranıģ ve akademik kurallar çerçevesinde elde edilerek sunulduğunu, ayrıca tez yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan bu çalıģmada baģkalarının eserlerinden yararlanılması durumunda bilimsel kurallara uygun olarak atıf yapıldığını bildiririm. Aziz ÖZTÜRK

3 ii T.C. SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü DOKTORA TEZĠ KABUL FORMU Aziz ÖZTÜRK tarafından hazırlanan Marka ĠletiĢiminin Kriz Dönemlerinde ĠĢletme Performansına Etkisi ve Hazır Giyim ĠĢletmeleri Üzerine Bir AraĢtırma baģlıklı bu çalıģma 26/11/2010 tarihinde yapılan savunma sınavı sonucunda oybirliği/oyçokluğu ile baģarılı bulunarak, jürimiz tarafından doktora tezi olarak kabul edilmiģtir. Prof. Dr. Mahmut TEKĠN Prof. Dr. Hasan KürĢat GÜLEġ Doç. Dr. Muammer ZERENLER Doç. Dr. Ahmet AY Doç. Dr. Halil SAVAġ BaĢkan Üye Üye Üye Üye

4 iii TEġEKKÜR Sadece bu çalıģmam sırasında değil, lisans eğitimimin baģlangıcından bu güne kadar destek ve yardımlarını hiçbir zaman esirgemeyen, bu çalıģmam sırasında da tez konusunun seçiminden baģlayarak çalıģmanın sonuçlanmasına kadar olan tüm safhalarda, beni yönlendiren, değerli bilgileri ve tecrübeleriyle önümü aydınlatan saygıdeğer hocam ve danıģmanım Prof.Dr. Mahmut TEKĠN e teģekkürü bir borç biliyorum. ÇalıĢmalarım boyunca her türlü imkanı ve desteği sağlayan, görüģ ve önerileriyle ufkumu geniģleten yüksekokul müdürüm ve kıymetli hocam Prof.Dr. Hasan KürĢat GÜLEġ e, ne zaman bir yolum ve iģim düģse her zaman sevecen bir tavırla yol gösteren ve çalıģmalarıma destek olan Doç.Dr. Muammer ZERENLER e, çalıģmamın istatistiksel analizlerindeki değerli katkılarından dolayı Yrd.Doç.Dr. Vural ÇAĞLIYAN a ve bu tezin ortaya çıkmasında katkıları olan tüm iģletme yöneticileri ile burada adını belirtemediğim herkese de ayrı ayrı teģekkürlerimi sunarım. Son olarak; meslek hayatımızın yoğun ve yorucu temposunun yanı sıra, bu çalıģmam boyunca da büyük bir özveri ve fedakarlık göstererek beni destekleyen ve sabırla kendilerine de zaman ayırmamı bekleyen sevgili eģim ve çocuklarım, her zaman sevgileri ve dualarıyla bana manevi destek veren sevgili annem ve babam; iyi ki varsınız. Sizlere de çok teģekkür ederim.

5 Öğrencinin iv T.C. SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü Adı Soyadı Aziz ÖZTÜRK Numarası Ana Bilim / Bilim Dalı ĠĢletme/ĠĢletme DanıĢmanı Prof. Dr. Mahmut TEKĠN Tezin Adı Marka ĠletiĢiminin Kriz Dönemlerinde ĠĢletme Performansına Etkisi ve Hazır Giyim ĠĢletmeleri Üzerine Bir AraĢtırma ÖZET Kriz dönemleri belirsizlik ve risk içerdiği için iģletmelerde panik ve karmaģaya neden olmakta, üst yönetimin sorumluluklarını artırmaktadır. Yöneticiler böyle dönemlerde çoğu zaman sağlıklı karar almakta zorlanmakta ve stratejik hatalar yapabilmektedir. Yöneticilerin kriz dönemlerinde aldıkları önlemlerin baģında bazı maliyetlerin ve harcama kalemlerinin azaltılmasına yönelik tedbirler gelmektedir. Bu bağlamda tasarrufa gidilen harcama kalemlerinden birisi de reklam, satıģ geliģtirme, sponsorluk vb. gibi faaliyetleri kapsayan marka iletiģim faaliyetleri olmaktadır. Ancak, iģletmenin bilinirliğini ve markalarının imajını artırma konusunda en etkili yöntem olan marka iletiģiminin, kriz dönemlerinde azaltılmasının, iģletme açısından krizi daha da derinleģtirme olasılığı bulunmaktadır. Bu çalıģmada kriz dönemlerinde, marka iletiģim faaliyetlerinin azaltılması mı yoksa marka iletiģimine önem verilerek krizi aģmada ve fırsata çevirmede bir yatırım aracı olarak kullanılması mı gerektiği sorusunun cevabı, marka iletiģimine en fazla önem veren sektörlerden birisi olan hazır giyim sektörü üzerinde araģtırılmıģtır. Bu bağlamda çalıģma beģ bölümden oluģmaktadır. ÇalıĢmanın ilk iki bölümünde markalaģma ve marka iletiģimi konuları literatür bağlamında ayrıntılı olarak incelenmiģtir. Üçüncü bölümde kriz ve kriz yönetimi ile ilgili teorik bilgilere yer verilmiģtir. Dördüncü bölümde marka iletiģiminin kriz dönemlerinde iģletme performansına etkisi incelenmiģtir. BeĢinci ve son bölümde ise hazır giyim iģletmeleri üzerinde gerçekleģtirilen saha araģtırmasının yöntemi açıklanarak araģtırma bulgularının değerlendirilmesine yer verilmiģtir.

6 Öğrencinin v T.C. SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü Adı Soyadı Aziz ÖZTÜRK Numarası Ana Bilim / Bilim Dalı ĠĢletme/ĠĢletme DanıĢmanı Prof. Dr. Mahmut TEKĠN Tezin Ġngilizce Adı The Effect of Brand Communications on Company Performance in Crisis Periods and a Study on Ready Wear Companies SUMMARY Crisis periods include obscrutity and risk they cause panic and complication in companies and increase the responsibility of executives. Managers have difficulties in making decisions and they can make strategic mistakes in such periods. Managers take some precuations by reducing costs and expense items in crisis periods. In this context brand communication activity such as advertisement, sales promotion and sponsorship is the item that componies try to save from. But there is a possibility of making the crisis deeper when the brand communication which is the most effective method in increasing the awareness of the compony and the image of the brands reduced in these periods. In this study the answer to the question of whether to reduce the brand communication or give importance to it in order to resolve the crisis and convert it into opportunity? is studied on ready wear sector which is one of the sectors that gives the most importance to the brand communication. The study consists of five parts. In the first and second parts branding and brand communication are examined in details. In the third part theoretical information about crisis and crisis management is given. The effect of brand communication to the compony performance is studied in part four. In the final part, the findings of the survey study made on the readymade sector are evaluated by explaining its methods.

7 vi ĠÇĠNDEKĠLER BĠLĠMSEL ETĠK SAYFASI..... i TEZ KABUL FORMU..ii TEġEKKÜR..iii ÖZET..iv SUMMARY... v ĠÇĠNDEKĠLER. vi TABLOLAR LĠSTESĠ.ix ġekġller LĠSTESĠ xi GĠRĠġ...1 BĠRĠNCĠ BÖLÜM MARKA KAVRAMI, ÖNEMĠ VE MARKALAġMA SÜRECĠ 1.1. Markanın Tanımı ve Kapsamı Marka Kavramının Tarihsel GeliĢimi Markanın Önemi ve Yararları Markanın ĠĢletmelere Sağladığı BaĢlıca Yararlar Markanın Tüketicilere Sağladığı Yararlar Marka Türleri Amacına Göre Marka Türleri Sahibine Göre Marka Türleri Marka Stratejileri Marka GeniĢletme Stratejisi Dizi (Hat) GeniĢletme Stratejisi Çok Marka Stratejisi Yeni Marka Stratejisi Birlikte (Ortak) Marka Kullanma Stratejisi Marka ve Marka Bağlılığı Yaratma Süreci Marka Adı OluĢturma Marka Kimliği OluĢturma Marka Ġmajı OluĢturma Marka Bağlılığı (Sadakati) Yaratma Uluslararası Marka ve MarkalaĢma Uluslararası MarkalaĢmanın Avantajları Uluslararası MarkalaĢmanın Dezavantajları Turquality Destek Programı Markaların Tescili ve Hukuki Korunmaları Yurt Ġçi Marka Tescili ve Korunması Yurt DıĢı Marka Tescili ve Korunması... 53

8 vii ĠKĠNCĠ BÖLÜM MARKA ĠLETĠġĠMĠ, AMAÇLARI VE MARKA ĠLETĠġĠM ARAÇLARI 2.1. Marka ĠletiĢiminin Kapsamı ve Önemi Marka ĠletiĢiminin Amaçları Marka ĠletiĢimi Süreci Pazarın Analiz Edilmesi ĠletiĢim Amacının Belirlenmesi Hedef Kitlenin Tespiti ĠletiĢim Mesajının Tasarlanması ĠletiĢim Bütçesinin OluĢturulması Uygulamaya Geçilmesi Sonuçların ve Etkinliğin Değerlendirilmesi Marka ĠletiĢim Araçları KiĢisel SatıĢ Reklam Pazarlama Halkla ĠliĢkileri (MPR) Sponsorluk SatıĢ GeliĢtirme Ticari Fuarlar Doğrudan Pazarlama ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KRĠZ VE KRĠZ YÖNETĠMĠ 3.1. Krizin Tanımı ve Özellikleri Krize Yol Açan Faktörler DıĢ Çevre Faktörleri ĠĢletme Ġçi Faktörler ve Yetersiz Yönetim Ġç ve DıĢ Çevre Faktörlerin EtkileĢimi Kriz Süreci Örgütsel Körelme (ĠĢletme Körlüğü) ve Gizli Kriz AĢaması Harekete Geçmeme(Atalet) ve Krizi Yalanlama Hatalı Kararlar ve Çözüm Bulamama Kriz AĢaması Krizden ÇıkıĢ veya ÇöküĢ Krizlerin Sonuçları Krizin Olumsuz Sonuçları Krizin Olumlu Sonuçları Kriz Yönetimi Kriz Yönetim Süreci ve AĢamaları Kriz Öncesi ĠĢletme Yönetimi Kriz Dönemlerinde ĠĢletme Yönetimi Kriz Sonrası ĠĢletme Yönetimi

9 viii DÖRDÜNCÜ BÖLÜM KRĠZ DÖNEMLERĠNDE PERFORMANS ÖLÇÜMÜ VE MARKA ĠLETĠġĠMĠNĠN ĠġLETME PERFORMANSINA ETKĠSĠ 4.1. Performans Kavramı ve Önemi Performans Ölçümünde Dikkat Edilmesi Gereken Faktörler Kriz Dönemlerinde ĠĢletme Performansını Ölçmenin Önemi Kriz Döneminde Performans Ölçüm Süreci Kriz Dönemlerinde Performans Ölçümünde Kullanılan Ölçütler Kriz Dönemlerinde Temel Performans Ölçütleri Kriz Dönemlerinde Pazarlama Faaliyetlerine ĠliĢkin Performans Ölçütleri SatıĢ Analizleri Pazar (Marka) Payı Analizleri SatıĢ Performans Ölçüm Sistemi MüĢteri Tutumlarının Ġzlenmesi Marka ĠletiĢiminin Kriz Dönemlerindeki Önemi BEġĠNCĠ BÖLÜM MARKA ĠLETĠġĠMĠNĠN KRĠZ DÖNEMLERĠNDE ĠġLETME PERFORMANSINA ETKĠSĠ VE HAZIR GĠYĠM ĠġLETMELERĠ ÜZERĠNE BĠR ARAġTIRMA 5.1. AraĢtırmanın Kavramsal Modeli ve Yöntemi AraĢtırmanın Önemi ve Kavramsal Modeli AraĢtırmanın Amacı ve Önemi AraĢtırmanın Kavramsal Modeli AraĢtırmanın Hipotezleri AraĢtırmanın Yöntemi Veri Toplama Metodunun Belirlenmesi Anket Formunun Hazırlanması AraĢtırmaya Dahil Edilen ĠĢletmelerin Belirlenmesi Anket ÇalıĢmasının Uygulanması Verilerin Kodlanması ve Analizi AraĢtırma Bulgularının Analizi ve Değerlendirilmesi AraĢtırmaya Katılan ĠĢletmeler Hakkında Genel Bilgiler ĠĢletmelerin Marka ĠletiĢim Faaliyetleri ĠĢletmelerin Kriz ve Kriz Yönetim AnlayıĢları ĠĢletmelerin Performans Bilgileri Yapısal EĢitlik Modeli (YEM) KeĢifsel Faktör Analizi Sonuçları Doğrulayıcı Faktör Analizi Sonuçları AyrıĢma ve Yakınsama Geçerliliği Yapısal EĢitlik Analizi Sonuçları DEĞERLENDĠRME, SONUÇ VE ÖNERĠLER..,. 249 YARARLANILAN KAYNAKLAR EKLER 276

10 ix TABLOLAR LĠSTESĠ Tablo 1: Bazı Markalarla ÖzdeĢleĢmiĢ Sloganlar Tablo 2: Bazı Markaların Sahip Oldukları Sözcükler Tablo 3: Belirli Mal Gruplarındaki Markaya Bağımlılık Dereceleri Tablo 4: Marka Tescil BaĢvurularının Yıllara Göre Dağılımı Tablo 5: Topluluk Marka Tescili ve Madrid Protokolüne Göre Tablo 6: Marka ĠletiĢimi Amaçları (Dagmar Modeli) Tablo 7: Durum Analizi Tablo 8: En Çok Reklam Harcaması Yapılan Ülkeler (2009) Tablo 9: En Çok Reklam Veren ġirketler (2009) Tablo 10: Reklam Araçlarının KarĢılaĢtırılması Tablo 11: Dünyada Reklam Harcamaları Toplamı ve Reklam Araçlarının Payı Tablo 12: Türkiye de Reklam Harcamalarının Dağılımı (2009) Tablo 13: Bazı SatıĢ GeliĢtirme Yöntemlerinin KarĢılaĢtırılması Tablo 14: Kriz Sürecindeki AĢamalar ve Tipik Yönetici DavranıĢları Tablo 15: Örnek Bir Kriz Yönetim Ekibi Elemanları ve Görevleri Tablo 16: Kriz Dönemi Önlemleri ve Sonuçları Tablo 17:Performans Ölçümünün GeliĢimi Tablo 18: Performans Ölçütlerinde Bulunması Gereken Özellikler Tablo 19: Performans Ölçütleri Literatür Taraması Tablo 20. AraĢtırmaya Katılan ĠĢletmelerin ÇalıĢan Sayıları Tablo 21: AraĢtırma Anketini Cevaplayanların ĠĢ Unvanları Tablo 22: AraĢtırma Kapsamındaki ĠĢletmelerin Sermaye Yapıları Tablo 23: ĠĢletmelerin Faaliyette Bulundukları Sürelere Göre Dağılımı Tablo 24: AraĢtırma Kapsamındaki ĠĢletmelerin Hedef Pazar Yapıları Tablo 25: AraĢtırmaya Katılan ĠĢletmelerin Üretim Biçimleri Tablo 26: ĠĢletmelerin Hedef Pazarı Konumundaki Demografik Gruplar Tablo 27: ĠĢletmelerin Kendilerine Ait Tescilli Markalara Sahip Olma Durumu Tablo 28: ĠĢletmelerin Sahip Olduğu Tescilli Markaların Türü Tablo 29: ĠĢletmelerde Marka ĠletiĢim Faaliyetlerinden Sorumlu Birimler

11 x Tablo 30: ĠĢletmelerin MarkalaĢamama Nedenleri Tablo 31: ĠĢletmeye ve Markalarına MüĢterilerin Bağlılık(Sadakat) Nedenleri Tablo 32: ĠĢletmelerin YurtdıĢında Reklam ve Tanıtım Faaliyetleri Tablo 33: ĠĢletmelerin YurtdıĢında SatıĢ ve Pazarlamaya Yönelik Faaliyetleri Tablo 34: ĠĢletmelerin Marka ĠletiĢim Araçlarından Yararlanma Düzeyi Tablo 35: YaĢanmakta Olan 2008 Krizinden ĠĢletmelerin Etkilenme Durumları Tablo 36: ĠĢletmelerin Krizden Etkilenme Nedenleri Tablo 37: ĠĢletmelerin Kriz Yönetimi Kapsamındaki Çabaları Tablo 38: AraĢtırmaya Katılan ĠĢletmelerin Performans Durumları Tablo 39: KeĢifsel Faktör Analizi Sonuçları: Kriz Ölçeği Tablo 40: KeĢifsel Faktör Analizi Sonuçları: Marka ĠletiĢimi Tablo 41: KeĢifsel Faktör Analizi Sonuçları: Performans Tablo 42: Doğrulayıcı Faktör Analizi için Öngörülen Uyum Ölçüleri Tablo 43: AraĢtırma Modelinde Yer Alan Boyutlar için Uyum Ölçüleri Tablo 44: Doğrulayıcı Faktör Analizi Sonuçları: Kriz Ölçeği Tablo 45: Doğrulayıcı Faktör Analizi Sonuçları: Marka ĠletiĢimi Ölçeği Tablo 46: Doğrulayıcı Faktör Analizi Sonuçları: Performans Ölçeği Tablo 47: Marka ĠletiĢimi ve Performans Ölçekleri için Tablo 48: Yapısal Modele ĠliĢkin Uyum Ölçüleri Tablo 49: Kavramsal Modele ĠliĢkin YEM Analizi Sonuçları Tablo 50: AraĢtırma Modeli Bağlamında Hipotez Test Sonuçları Tablo 51: AraĢtırma Bulgularının Özeti

12 xi ġekġller LĠSTESĠ ġekil 1 : Marka Kavramının GeliĢimi... 9 ġekil 2: Marka Ġsmi Belirleme Süreci ġekil 3: Marka Bağlılık Piramidi ġekil 4: Marka Bağlılığının ĠĢletmeye Kattığı Değerler ġekil 5: Marka ĠletiĢimi Sürecinin AĢamaları ġekil 6: SatıĢ Sürecinin AĢamaları ġekil 7: Krizin ĠĢletme ÇalıĢanları Üzerindeki Olumsuz Etkileri ġekil 8: Kriz Yönetim Sürecinin AĢamaları ġekil 9: Kriz Etki Ölçeği ġekil 10: Kriz Barometresi ġekil 11: Performans Ölçüm Süreci ġekil 12: Pazarlama Performans Ölçüm Sistemi ġekil 13:AraĢtırmanın Kavramsal Modeli ġekil 14: AraĢtırmada Uygulanan Yöntem ġekil 15: Veri Toplama Metodunun Belirlenmesinde Ġzlenen Adımlar ġekil 16: Kavramsal Modele ĠliĢkin YEM Analizi Sonuçları

13 1 GĠRĠġ DeğiĢimin her alanda yoğun bir Ģekilde yaģandığı modern dünyada, iģletmelerin içinde bulunduğu iç ve dıģ çevre faktörleri sürekli bir Ģekilde değiģmekte ve geliģmektedir. DeğiĢim, Ģüphesiz tarihin bütün dönemlerinde olmuģ, ancak hiçbir zaman günümüzdeki kadar hızlı ve kapsamlı olmamıģtır. Ġvmesi hızla artan bu değiģim ortamı, buna hazır olmayanlar veya uyum sağlayamayanlar için kaçınılmaz krizler yaratmaktadır. Krizlerin yıkıcı etkilerine karģı direnç kazanmak ve belirsizliğin içindeki fırsatları yakalayabilmek, iģletmeler için hayati derecede önemlidir. Günümüzde, küreselleģme sürecinin artan bir hızla tüm dünyayı içine alması, ülkelerin, iģletmelerin ve ürünlerin birbirleriyle çok daha etkileģim içerisinde olması, yaģanan krizlerin de iģletme veya ülke sınırları içerisinde kalmasını engellemekte ve çoğu zaman global kriz Ģeklinde ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu durum da krizi, krizin etkilerini ve krizin boyutlarını çok daha kapsamlı ve içinden çıkılması güç bir hale getirmektedir. KüreselleĢen ve giderek daha modern bir hal alan dünyada artan riskler ve çevresel faktörlerin yapısal değiģimi, yönetimin ve dolayısıyla yöneticilerin önemini büyük ölçüde arttırmıģtır. Yöneticiler daha çok rutin iģlerin yönetiminden çok olağanüstü durumlarda gösterdikleri performans ve baģarıyla öne çıkmaktadırlar. Günümüzde iģletme yöneticileri, krizlerin artık iģletmeleri etkileyip etkilemediğine bakmaksızın, ne zaman, nerede, nasıl ve ne Ģekilde bir krizle karģılaģabileceklerini ve iģletmelerini bu krizden nasıl etkilenmeden çıkarabileceklerini düģünmek zorundadır. Krizlerde yönetimin baģarısı, iģletmenin kayıp ve kazançlarının büyüklüğü ile yakından ilgilidir. ĠĢletmenin karģı karģıya kaldığı fırsat ve tehlikeler, kriz yönetiminde belirleyici rol oynar. Tehlikeye yönelik korku krizlerinin yönetiminde muhtemel kayıplar asgariye indirilmeye çalıģılırken, fırsat krizlerinin yönetiminde muhtemel kazançların azamileģtirilmesine gayret edilmelidir. Rekabetin boyutlarının her alanda daha da artmasından dolayı, iģletmelerin güzel ambalajlar altında iyi ürünler üretmesi önemli olmakla birlikte yetersiz kalmaktadır. Bunlarla birlikte ürünün sunduğu değerin, potansiyel müģterilere etkin

14 2 bir Ģekilde iletilmesi de zorunludur. Günümüzde, müģterinin dikkatini çekme rekabetinde olan markaların sayısı öylesine çoktur ki, tüketicilerin zihninde yer tutabilmek önemli bir sorun haline gelmiģtir. ĠĢletmelerin, ürünün ve markanın farkında olunmasını sağlamak için iletiģime yatırım yapması, markanın fonksiyonel ve duygusal özelliklerini iletmesi, müģteriyi, rakip markalarla kıyaslandığında kendi markalarının üstün yönleri olduğuna ikna etmesi ve ürünü bir kez satın alan müģterilere güven vermesi gerekmektedir. Tüm bunlar da güçlü marka iletiģimini gerektirmektedir. Özellikle de kriz dönemlerinin zor koģullarında ayakta kalma mücadelesi veren veya krizin getirdiği fırsatları görüp ondan yararlanmak isteyen iģletmeler için bu gereklilik daha da üst seviyededir. Kriz dönemlerindeki pazar koģulları, verimli pazarlara daha kolay girme ve pazar payını daha kolay artırma fırsatı oluģturacaktır. Normal dönemlerde girilemeyecek pazarlara kriz döneminde daha kolay girmek ve yerleģmek mümkündür. Kriz dönemlerinde reklam, promosyon, halkla iliģkiler, sponsorluk vb. gibi marka iletiģim araçlarının daha düģük maliyetli olma avantajını kullanarak yenilikçiliği ve farklılığı öne çıkarmak, rekabette öne geçme konusunda iģletmeye avantaj sağlayarak kriz dönemlerinin olumsuzluklarını fırsata dönüģtürme fırsatı verecektir. Gerek kriz dönemlerinde, gerekse olağan dönemlerde iģletmelerin marka iletiģimini bir harcama kalemi olarak değil, bir yatırım aracı olarak görmelerinde fayda vardır. Kriz dönemlerinde marka iletiģim faaliyetlerinin, tasarrufa gidilmesi gereken harcamalar arasında yer alıp almaması konusunda yapılan tartıģmalarla ilgili literatürde oluģan genel kanaat; marka iletiģim faaliyetlerinin kriz dönemlerinde azaltılmaması gerektiği Ģeklindedir. Bu çalıģma ile bu kanaatin doğruluğunun test edilmesi amaçlanmıģtır. ÇalıĢma, teorik bölüm ve saha araģtırması olmak üzere iki ana aģamadan oluģmaktadır. Teorik bölüm, ilgili konuları kapsayan geniģ bir literatür taramasının sonucunda oluģturulmuģtur. ÇalıĢmada mümkün olduğu kadar güncel kaynaklara ulaģılmaya çalıģılmıģtır. Teorik bölümde iģlenen konular iģletmecilik ve yönetim disiplini çerçevesinde ele alınmıģtır. Saha araģtırması, "Marka ĠletiĢiminin Kriz Dönemlerinde ĠĢletme Performansına Etkileri ni ölmeye yönelik bir anket çalıģmasının hazır giyim

15 3 iģletmeleri üzerinde uygulanması suretiyle yapılmıģtır. Verilerin analizinde SPSS for Windows 15.0 programından, araģtırmaya ait kavramsal modelin test edilmesi aģamasında ise AMOS 6.0 paket programı kullanılarak yapısal eģitlik analizlerinden yararlanılmıģtır. Kuramsal analiz ve saha araģtırmasına dayalı bu çalıģma, beģ bölümden oluģmaktadır. Birinci bölümde; marka kavramı, önemi, yararları, marka türleri ve stratejileri, marka yaratma süreci, uluslararası markalaģma gibi konular, ikinci bölümde ise marka iletiģiminin kapsamı ve önemi, amaçları, marka iletiģim süreci ve marka iletiģim araçları ayrıntılı Ģekilde açıklanmıģtır. ÇalıĢmanın üçüncü bölümünde krizle ilgili kavramlar, krize neden olan faktörler, kriz süreci, krizin sonuçları, iģletmelerde kriz yönetimi uygulamaları gibi konular hakkında teorik bilgilere yer verilmiģtir. Dördüncü bölümde, marka iletiģiminin iģletme performansına etkisini ölçmeye yönelik saha araģtırmasına dayanak oluģturacak olan performans kavramı ve performans ölçütleri, kriz dönemlerinde performans ölçümünün amacı ve performans ölçüm süreci, marka iletiģiminin kriz sırasındaki önemi gibi ana konulara yer verilmiģtir. ÇalıĢmanın beģinci bölümünde ise araģtırma kısmının metodolojisine ve elde edilen bulguların değerlendirilmesine yer verilmiģtir.

16 4 BĠRĠNCĠ BÖLÜM MARKA KAVRAMI, ÖNEMĠ VE MARKALAġMA SÜRECĠ 1.1. Markanın Tanımı ve Kapsamı Marka kavramının çok boyutlu olması, oldukça zengin ve karmaģık içerikteki yapısı, tanımlanabilirliğini zorlaģtırmaktadır. Bu nedenle, marka kavramını mümkün olduğu kadar parçalara bölerek açıklamak, yani farklı bakıģ açılarıyla markanın kavramsal çerçevesini ele almak daha doğru olacaktır 1. İşletme Açısından Marka: ĠĢletmeler, tüketicilerin dikkatlerini ürünlerine çekmek ve tüketicinin kendi ürününü tekrar tanımasını sağlamak amacıyla markayı kullanmaktadırlar. Bu bağlamda Amerikan Pazarlama Birliği nin (AMA) iģletmeye yönelik marka tanımı Ģöyledir; Marka satıcı veya satıcılar grubunun, mal ve/veya hizmetlerini tanımlayan ve onları rakiplerinden ayırt etmeyi amaçlayan isim, terim, iģaret, sembol, Ģekil ya da bunların birleģimidir 2. Bu tanım çok fazla mal veya hizmet odaklı olması ve daha çok markaya ait fiziksel özellikleri vurgulaması sebebiyle, çok sayıda yazar tarafından eksik ve yetersiz bulunmuģtur. Çünkü; marka, içerdiği somut değerlerin ötesinde, hedeflenen algılar gibi soyut değerleri de içine almaktadır. Ancak eleģtirilere rağmen, Amerikan Pazarlama Birliği nin yaptığı genel tanım, çağdaģ pazarlama literatüründe yerini almıģ ve genel kabul görmüģtür. Tüketici Açısından Marka: Marka, tüketicinin söz konusu ürünü, özellikleri, yararları ve kalitesi ile birlikte algılama Ģekli olup, belirli değerleri, kültürü, kimliği ve hatta kullanıcıyı yansıtmaktadır. Markanın diğer markalardan farklı olmasının yanı sıra; müģterinin ne istediğini bilmesi, yani kendini müģteriye adaması gerekmektedir. Ancak müģterinin ne istediğini bilen markalar, rakiplerden farklı bir köģede duran herhangi baģka bir özelliği yaratacak iģletmeler olacaktır 3. 1 T.Sabri Erdil -YeĢim Uzun. Marka Olmak, Ġstanbul: Beta Yayıncılık, 2009, s Lisa Wood. Brands and Equity: Definition and Management Management Decision, /9 s A.Akdeniz Ar, Marka ve Marka Stratejileri, Ankara; Nobel Yayınevi, 2007, s.6.

17 5 David Ogly, Bir marka, tüketicinin ürüne iliģkin düģüncesidir demektedir 4. Tüketicinin hayal dünyası, her gün gördüklerinden etkilendiği için çok sık değiģir. Marka sadece yarattığı izlenimleri günlük olarak takip etmekle kalmayıp, gerçek bir marka olmak için tüketicinin zihninde ayrıcalıklı bir yer edinmelidir. Bir marka, tüketici zihninde ne kadar ayrıcalıklı hale gelirse gerçek marka tanımına o kadar çok yaklaģır. Gerçek marka, müģteri ve tüketicilerden gelen, onların zihninde algılanan duygusal ve iģlevsel getirilere dayanan, ayrıcalıklı bir konum yaratan tüm izlenimlerin bir özetidir denilebilir 5. Ayrıca marka, tüketicinin algılayıģ biçimi olup, iģletmenin sağladığı ve tüketicinin kullandığı ürünün veya hizmetin toplamıdır 6. Böylece, marka müģteriye ürünün kaynağını gösterir ve hem müģteriyi hem de üreticiyi aynı gibi görünen ürünleri sağlayabilecek rakiplerden korur. Ürün Esasına Göre Marka: Tüketiciler, markayı ürünün önemli bir parçası olarak görmektedir. Yani marka ürüne değer katmaktadır. Ürün somut bir anlam taģırken, marka ürünün taģıdığı bu somut anlam ile birlikte imaj, saygınlık ve statü gibi soyut ve sembolik anlamları da ifade etmektedir. Temelde marka farklı bir katma değerin belirleyicisi olarak görülmektedir. Bu bağlamda yeni ürün geliģtirmede performansı geliģtirici tüm üretim çabalarının ötesinde, daha soyut anlamıyla ürüne imaj ve saygınlık sağlayan ilave bir değerdir 7. Ünlü yazar Stephen King marka için Ģöyle der; Ürün fabrikasyondan çıkar, marka ise müģteriler tarafından alınır. Ürün rakiplerin kopyasıdır, marka ise biriciktir. Bir ürün çabuk demode olur, bir marka ise ebedidir. 8 Pazarlama Bakış Açısı ile Marka: Bu yaklaģıma göre marka, pazarlama faaliyetlerinin planlanmasında ve baģarılı bir Ģekilde sürdürülebilmesinde kullanılabilecek somut bir güç olarak da değerlendirilir. Dolayısıyla marka imajı bir pazar gücünü temsil eder. Bundan dolayı marka imajı pazarlama faaliyetlerinin verimliliğinin artırılması ve planlanan sonuçların elde edilmesi yönünde önemli 4 Bülent Elitok; Hadi MarkalaĢalım Sistem Yayıncılık, Ġstanbul. 2003, s E.Duane Knapp, Marka Aklı Çev. Azra Tuna Akartuna, Ankara, MediaCat Kitapları.2002,s.7 6 Kevine Keller, Suzan Heckler ve Michael Houston, The Effects of Brand Name Suggestiveness on Advertising Recall Journol of Marketing62. s.48 7 YeĢim Uzun ve T. Sabri Erdil: Marka Yayma Stratejilerinde Ürün Benzerliğinin Tüketici Değerlendirmesindeki Etkisi ve Seçilen Markalarda Bir Uygulama, 8. Ulusal Pazarlama Kongresi, Kayseri, 2003, 8 Elitok; a.g.e. s. 2.

18 6 katkılar sağlamaktadır. Pazar payını artırıcı ve hedef tüketicilerin atfettiği bir değer olarak marka imajının firmaya kazandırdığı avantajlar, markanın etkin bir pazar gücü olarak kullanılmasını sağlar 9. Marka üreticilerinin ürünlerini pazarda tanıtmak için kullandıkları bir isim, iģaret, Ģekil, sembol, tasarım ya da bunların birkaçı veya hepsinin kullanılmasıyla oluģturulan bir kimliktir. Marka, her ne biçimde sergilenirse sergilensin, üreticiler için ürünlerin takibini ve kontrolünü kolaylaģtıran, tüketiciler için pazarda ürünlerin tanınmasını, ayırt edilmesini, aranmasını, tekrar satın alınmasını, değiģtirilmesini mümkün kılan, ürüne kimlik vermenin ötesinde ona anlam katan, ürünün ve iģletmenin değerini artıran en önemli araçlardan biridir. Hukuki Açıdan Marka: 556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede hukuki açıdan marka tanımına yer verilmiģtir. Buna göre marka; Bir teģebbüsün mal veya hizmetlerini bir baģka teģebbüsün mal ve hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koģuluyla, kiģi adları dahil, özellikle sözcükler, Ģekiller, harfler, malların biçimi ve ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü iģaretlerdir Ģeklinde tanımlanmıģtır 10. Markalar Hukukunda uzmanlaģmıģ Ġngiliz Hukukçu Kerl e göre marka, satıģa arz olunan emtiayı diğer tacirlerin emtialarından ve ait olduğu iģletme ve teģebbüsü diğerlerinden ayırt etmek üzere, emtiaya iliģtirilen veya uygulanan, kanuna ve usulüne uygun olarak tescil edilmiģ iģaretlerdir Marka Kavramının Tarihsel GeliĢimi Üreticilerin, ürünlerini diğerlerinden ayırmak için kendilerine özgü birtakım simgeleri uzun zamandan beri kullanmakta oldukları bilinmektedir 12. Marka, eski çağlardan bu yana güç, saygınlık ve iyilik göstergesi olarak kullanılagelen simgelerin 9 Erdil ve Uzun; a.g.e, s Osman ġanal; Markanın Hükümsüzlüğü, Ankara, Adalet Yayınevi, 2004, s Kerly, Law of Trademarks and Tradenames, Londra 1996, s.18 den akt. Ömer Camcı, Marka Davaları, Ġstanbul 1999, s Naomi Klein No Logo Küresel Markalar Hedef Tahtasında (Çev. Nalân Uysal), Ankara,: Bilgi Yayınları.2002.

19 7 ve tasarımların, çağdaģ pazarlama anlayıģı içerisinde stratejik kullanımının bir Ģeklidir 13. Eski Mısır da kral mezarlarından çıkarılan, M.Ö yıllarına ait piģirilmiģ çamur topraktan yapılmıģ gereçlerin üzerinde bulunan markalar, bu ürünlerin üretim kaynağını göstermekteydi. Amaç, kusurlu ürünleri üretip pazarlayanları tespit edip cezalandırmaktı. Bu durumda, o zamanlarda, ticaret alanına dahil hizmetlerin çoğunluğu köleler eliyle yapılmakta olduğundan, sonuçta cezalandırılan sahibi değil çoğunlukla talihsiz köleleri olmaktaydı. Yine M.Ö yıllarında, Mezopotamya da, Sümer Kentlerinde, ürünlerin imal edeni ile satımını yapanlarını gösteren, silindir Ģeklinde, bir tür marka fonksiyonu ifade eden mühürler kullanılmaktaydı 14. Marka kullanımı, Ortaçağ dan itibaren lonca üyelerinin ürettikleri ürünlerin kalitesini belirtmek için özel bir isim ve iģareti ürünlerine damgalamalarıyla birlikte artmaya baģlamıģtır. Nüfusun artması ve o toplum içinde birden fazla nalbant, duvar ustası, ayakkabıcı veya tamircinin yaģaması ve çalıģmasıyla markalama daha da önem kazanmıģtır 15. Adrian Room a göre ise markanın geçmiģi, M.Ö li yıllarda çiftlik hayvanlarını belirlemek amacıyla damgalayan (çağdaģ deyimle markalayan ) Mısırlılara kadar uzanmaktadır. Bir Batı Anadolu uygarlığı olan ve M.Ö. 600 lerde parayı ilk kullanan kavim olarak tarihe isimlerini yazdıran Lidyalıların da, tarihin ilk parası üzerinde Kral Krezüs ün kraliyet simgesinin basılı olmasından dolayı, markanın geçmiģinde önemli bir yeri vardır 16. Marka kavramı, Ġngilizce brand sözcüğünün karģılığı olarak 14. Yüzyıl da ortaya çıkmıģtır. Ġngilizcede branding yani markalama kelimesinin kökeni, köylülerin meralarda birbirinden ayırt edebilmek için sığırlarını damgalamalarından gelmektedir 17. Bu kavram Ġngilizler tarafından mülkiyet göstergesi olarak hayvanları damgalamak için kullanılmaktaydı. Dolayısıyla, gerek ilkel anlamda kullanımı 13 Mıchael Moon ve Doug Millison; AteĢten Markalar Çev. Tanju Kalkay, MediaCat Yayınları. Ġstanbul,.2003 s W.R. Comish, Intellectual Property, Third edition, 1996, s IĢıl Karpat Aktuglu, Marka Yönetimi / Güçlü ve BaĢarılı Markalar Ġçin Temel Ġlkeler, ĠletiĢim Yayınları, Ġstanbul: 2004,s, Adrian Room, History of Branding, Brands: The New Wealth Creators,Derl.: Susannah Hart ve John Murphy (New York: New York University Press.),1998 s Ferruh Üztuğ; Markan Kadar KonuĢ Ġstanbul, MediaCat Yayınları, 2003,s.14.

20 8 gerekse bir kelime olarak kullanılması göz önünde bulundurulduğunda, Kotler in deyiģiyle sanat ve pazarlamanın temel taģı olan markalamanın, kırsalda yaģayan köylülerin buluģu olduğu söylenebilir. Markalar ile ilgili ilk yasal düzenleme, Ġngiltere'de Kral III. Henry zamanında 1266 yılında çıkarılan bir kanun ile gerçekleģmiģtir. Bu kanuna göre her fırıncının, ekmeği üzerinde bir markasının bulunması zorunlu hale getirilmiģtir. Ġngiltere'de 1373'te çıkarılan kararname ile de Londra ġiģe Yapımcılarına ürünleri üzerinde ferdi markalarını uygulama zorunluluğu getirilmiģtir 18. Kimi yazarlar ise 1760 larda Josiah Wedgwood un kendi atölyelerinde yaptığı seramik ve çinilerin üzerine, onların kalitesini göstermek amacıyla ismini iģlemesini modern anlamda markalaģmanın ilk izleri olarak kabul etmektedir. Wedwood un kralın desteğiyle yarattığı oluģum, onun isminin taģıdığı anlamdan çok daha fazla unsuru ifade edebilmesine imkân tanımıģtır. Tüketiciler nezdinde yarattığı zengin ve meģhur yaģam tarzı ile tüketicilerin arzularını ele geçirmesi, onun seri üretime ve dağıtıma geçmesine imkân sağlamıģtır. Böylece Wedwood, ürettikleri için tüketici nezdinde bir çeģit marka sadakatini oluģturmayı baģarmıģ ve böylece ürettiği seramiklerin diğer seramiklerden ayrılmasını sağlamıģtır 19. Markanın tarihi geliģiminde önem taģıyan bir diğer konu da ilk marka tescilidir. Bu süreç Philippe Suchard ın, Ġsviçre nin Neuchatel Ģehrinde 1825 yılında bir Ģekerleme dükkanı açması ile baģlamıģtır. Suchardların damadı olan Carl Russ- Suchard, 19.Yüzyıl ın sonlarına doğru Ģirket yönetiminin baģına geçmiģtir. Bugünkü Milka markasının yaratıldığı Suchardsların fabrikası, kısa sürede Ġsviçre nin toplam üretiminin yarısını elinde bulunduran, en büyük çikolata üreticisi haline gelmiģtir. Tüm bu geliģmelerden sonra, Suchard 1893 yılında, Dünyada ilk uluslararası marka tescilini alan kiģi olarak tarihe geçmiģtir EriĢim tarihi Eric Almquist, Kenneth J. Roberts, A Mindshare Manifesto, Common Misconceptions Squander the Power of the Modern Brand, 20 EriĢim

21 9 16.Yüzyıl sonrasında marka kavramı, zamanla insan ihtiyaçları ve beklentilerindeki değiģime paralel bir geliģme kaydetmiģtir. ġekil 1 de markanın tüketici beklentileriyle birlikte yaģadığı değiģim görülmektedir 21. ġekil 1 : Marka Kavramının GeliĢimi Tanımlama FarklılaĢtırma Fayda Değer Algısı Anlam/Fikir 16.Yüzyıl 17.Yüzyıl 18.Yüzyıl 19.Yüzyıl 20.Yüzyıl 21.Yüzyıl Ġnsanlığın ve bilginin geliģimine paralel olarak, insanla iç içe bir kavram olan marka da zamanla değiģime ve geliģime maruz kalmıģtır. 16.Yüzyıl da üretilen ürünü kimin ürettiğini bilmek veya üreticiler açısından ürettikleri ürünün kendilerine ait olduğunu ispatlayıcı simgeler kullanmak yeterliyken, 17. ve 18. Yüzyıllarda üretim yapan kesimin artması ve ikame ürünlerin çoğalmasıyla, iģletmeler ürünlerini farklı bir boyuta taģıyan farklılaģtırma yani diğer ürünlerden ayırt edici özelliklerin ön plana çıkarılması aģamasına geçmiģlerdir. 19.Yüzyıl da tanımlama ve farklılaģtırmanın yanında mevcut talep tüketilen üründen sağlanan faydayı kapsar hale gelmiģ, tüketiciler kullandıkları üründen sağladıkları faydayı hissettiren markaları tercih etmiģlerdir. 20.Yüzyıl da ön plana çıkan değer algısı, evrensel değerlerin yanında, kiģisel imaj, baģarı, aidiyet, saygı görme, önemli hissetme gibi değerleri ön plana çıkarmıģtır. Tüketiciler, bu tip değerleri sunan ve kendilerini özel hissettirecek ürünleri tercih etmeye baģlamıģlardır. Bazı markalar, insanların ihtiyaçlarını tatmin etmede kullandıkları üründen çok öte bir anlam kazanmıģ ve tüketiciler ile ürün arasında sarsılmaz bir duygusal bağ kurmuģtur. 21.Yüzyıl a gelindiğinde, markadan beklenen faydalara, anlam ve fikir beklentisi de dahil edilmiģtir. Bu en son eklenti, markanın ruhunu yansıtan ve diğer markalardan ayıran süreçtir. 21 Güven Borça; Markam EriĢim;

22 Markanın Önemi ve Yararları ĠĢletmeler ürünleri için ürün veya pazarlama stratejileri geliģtirirken ürüne değer katan marka konusunu da çözüme kavuģturmak zorundadırlar. Bir baģka deyiģle ürünlerini markaya dönüģtürmek için gayret göstermelidirler. Marka olmayan bir Ģey, muhtemelen temel ürünlerden sayılacaktır. Bu durumda ise önemli olan tek Ģey fiyattır. Tek geçerli özellik fiyat olduğu zaman, kazanan iģletme, en düģük maliyetli iģletme olacaktır 22. Ürünlerin markaya dönüģtürülmesi pazarda iģletmelere rekabetçi bir avantaj sağlamaktadır. Özellikle marka adı yüksek kalite ile ilgili bir imaj yaratıyorsa bu rekabetçi avantaj daha da artacaktır. Markalar farklı bakıģ açılarına göre çeģitli iģlevler üstlenirler. Markanın ve markalamanın önemi ve yararları iģletmeler ve tüketiciler olmak üzere iki farklı açıdan ele alınabilir Markanın ĠĢletmelere Sağladığı BaĢlıca Yararlar Markanın iģletmelere sağladığı çok sayıda yarar içerisinde öne çıkanlar maddeler halinde Ģu Ģekilde belirtilebilir; Marka, tüketicilerin iģletmeye olan bağlılığını artırarak iģletmenin satıģlarının ve rekabet gücünün artmasını sağlar. Örneğin; Nike marka ürün alan ve bu markanın kendilerini diğerlerinden farklı hissettirdiğini düģünen tüketicilerin markaya olan bağlılığı sayesinde iģletmenin satıģları artar. Bu da iģletmenin rakipleri karģısında pazardaki rekabet gücünü yükseltir 23. Ayrıca marka aracılığıyla tüketiciyle kurulan bağ, satıģlara devamlılık getirir. Marka, tutundurmaya yardım ederek talep yaratmada etkili olur. Tutundurma stratejileri ile iģletme markası, tüketiciler tarafından daha kolay hatırlandığından ürüne olan talebin artmasında etkili olacaktır 24. Marka kullanılması, ürünün pazarlama kanallarına daha kolay çekilmesini sağlar. Tüketiciler nezdinde yaratabildikleri güçlü talep sayesinde, aracılara karģı 22 Philip Kotler, Kotler ve Pazarlama, Çev. AyĢe Özyağcılar; Sistem Yayıncılık, 2000, s Ar; a.g.e. s Mucuk; a.g.e. s.80, Ar, a.g.e s.10

23 11 marka sahibi iģletmelerin görüģme ve pazarlık gücü artmaktadır 25. Örneğin; Ülker markalı ürünlerin, aynı sektördeki marka bilinirliği zayıf olan ürünlere göre süpermarketlerin raflarında yerlerini alması daha kolay olacaktır. Marka, fiyat karģılaģtırmalarını azaltmaya ve fiyatları dengelemeye yardımcı olur 26. Marka ismi ile üretici, rakiplerinden farklı bir fiyatı oluģturma imkânına kavuģabilir 27. Örneğin; tüketici kendisine saygınlık kazandırdığını düģündüğü Rolex marka bir saate aynı kalitede baģka bir ürüne oranla daha fazla ödeme yapmayı kabullenir. Marka, fiyat istikrarı sağlayarak, aracı kurumların sıklıkla fiyat değiģimi yapmalarını önler. Piyasada baģarıya ulaģmıģ bir marka, aracı kuruluģların o ürüne piyasa fiyatından farklı bir fiyat koymasını engeller. Örneğin; sıradan bir mobilya ürünü her yerde farklı fiyattan satılabilirken, Bellona marka mobilyalar, tüm aracılarda aynı etiket fiyatı üzerinden satılmaktadır. Güçlü markaların hataları daha kolay affedilerek onlara yeni Ģanslar tanınır 28. Ayrıca marka, yaģanabilecek kriz ortamlarının atlatılmasını kolaylaģtırabilir. Örneğin; yakın zamanda yaģanmıģ olan kuģ gribi vakasında Banvit, ġeker Piliç gibi markalaģabilmiģ firmaların, markalaģamamıģ firmalara göre krizi atlatabilmeleri daha kolay olmuģtur. Bazı markalar, marka değeri yaratarak, kuruluģ açısından fiziksel ürünlerden ve firma aktiflerinden daha değerli duruma gelerek, ürünlere ve kuruluģa maddi değer kazandırmaktadır. Örneğin; Arçelik, Sony, Toyota, Reebok, Coca Cola vb. markalar ait oldukları firmaların fiziksel ürünlerinden ve aktiflerinden daha kıymetli hale gelmiģlerdir 29. Marka ürün hattının geniģlemesini sağlar. Piyasada daha önce baģarılı olmuģ bir marka, ürün hattına yeni ürünlerin eklenmesini kolaylaģtırır 30. Örneğin; Adidas 25 Ülkü Yüksel ve Aslı Yüksel; Marka Yönetimi ve Marka Değerinin Ölçülmesi Beta Yayınevi, Ġstanbul. 2005, s Erdil ve Uzun; a.g.e. s Yavuz OdabaĢı ve Mine Oyman; Pazarlama ĠletiĢimi Yönetimi MediCat Yayınları, Ġstanbul, s Yüksel ve Yüksel; a.g.e s Tek; a.g.e. s Ar; a.g.e., s.10

24 12 markasının, spor ayakkabılarının yanında eģofman, tiģört, parfüm vb ürünlere doğru ürün hattının geniģlemesi gibi. Markalar marka verenler için sipariģlerin takibini kolaylaģtırmakta ve böylece taklit yoluyla oluģabilecek haksız rekabete karģı koruma sağlamaktadır 31. Marka tescil edilmesi suretiyle yasal koruma sağlar ve marka sahibine yasal bir güvence verir Markanın Tüketicilere Sağladığı Yararlar Tüketiciler satın alma davranıģını gerçekleģtirirken; gereksinim, fiyat, kullanım kolaylığı vb. gibi bir takım unsurların etkisinde kalırlar. Tüm bu ve buna benzer unsurlar yanında tüketiciler açısından, satın alınacak ürünün marka olup olmaması satın alma sürecinin karar alma aģamasında belirleyici rol oynamaktadır. Tüketiciler, sadece bir isim, bir Ģekil, bir renk veya bir biçim olarak var olan marka gibi soyut bir kavrama değil, aģağıda belirtilen somut faydaların bir veya birkaçını söz konusu markalı üründe gördüğü veya bulmayı umut ettiği için markalı ürünlere yönelmektedir. Tüketicilerin markadan beklediği ve çoğu zamanda bulduğu faydaları Ģu Ģekilde sıralamak mümkündür; 32 a) Markalar malın tanınmasını sağlayarak ürün hakkında bilgi verir. b) Ürünün kalitesi hakkında fikir verir. Tüketiciye kalite güvencesi sunarak algılanan riski azaltır. c) Markalar karar vermeyi kolaylaģtırır. Tüketicinin satın almaya iliģkin karar verme sürecini kolaylaģtırarak çok sayıda alternatif arasında tüketiciye yol haritası olur. d) Markalı ürünü alan tüketici servis, garanti, yedek parça gibi hizmetlerden daha kolay yararlanır. e) Markalı ürünler psikolojik tatmin sağlayarak tüketicilerin kendini ifade edebilmesine yardımcı olur. 31 Ömer Baybars Tek; Pazarlama Ġlkeleri- Global Yönetim YaklaĢımları Türkiye Uygulamaları Beta Yayınevi; Ġstanbul, s Ar; a.g.e, s.11; Erdil ve Uzun, a.g.e.s.30,odabaģı ve oyman, a.g.e, s.361; Mucuk, a.g.e. s.80

25 13 f) Markalı ürünlerin kalitesi giderek daha da artar. Günümüz koģullarında rekabet, üreticileri ve aracıları bu yola itmektedir. ĠĢletmeler pazar paylarını yükseltmek ve daha büyük kazançlara ulaģmak için her geçen gün daha iyisi ile tüketicinin karģısına çıkmak zorundadırlar Marka Türleri Literatürde çok sayıda marka sınıflandırması yapılmıģ olmakla birlikte marka türleri genellikle; amaçlarına göre ve sahiplerine göre marka türleri olmak üzere iki ana grupta ele alınmaktadır Amacına Göre Marka Türleri Amacına göre marka türleri; ticaret markaları ve hizmet markaları olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. AĢağıda bunlar kısaca açıklanacaktır. a) Ticaret Markaları: Ticaret markası, 556 Sayılı KHK de Bir iģletmenin imalatını ve/veya ticaretini yaptığı malları, baģka iģletmelerin mallarından ayırt etmeye yarayan iģaretler olarak tanımlanmıģtır 34. Ticaret markaları, malların hangi iģletme tarafından piyasaya çıkarıldığını gösteren ve kanuni koruma sağlayan bireysel(ferdi) markayı ifade eder 35. Ticari marka, marka isminin korunmasını sağlar. Ticaret markası sadece endüstriyel değil, ticaret konusu yapılan mallar için de alınıp kullanılabilir. Yani, marka kullanmak üreticiye has değildir. Örneğin; Migros veya BİM satıģ mağazaları, üreticilere verdikleri sipariģlerle istedikleri malı (örneğin; deterjan, kola vb.) ürettirip, bunları (kendileri üretici olmadıkları halde) kendi markaları altında satıģa sunabilirler 36. Ticaret markasına örnek olarak; mobilya sektöründe Kelebek, Bellona vb, içecek sektöründe Pepsi, Coca-Cola vb, beyaz eģya sektöründe Arçelik, Vestel vb, otomotiv sektöründe Opel, Ford, Toyota vb. markaları örnek verilebilir. 33 Ġlhan Cemalcılar. Pazarlama. Beta Yayınevi, Ġstanbul, 1999.s Çağlar Özer, Marka Lisansı SözleĢmesi, Seçkin Kitabevi, Ankara 2002, s Richard Sandhusen, Marketing, Barron s Educational Series Publishing, USA, 2000, s Ünal Tekinalp; Fikri Mülkiyet Hukuku, Ġstanbul 2005, 4.Baskı. s. 351.

26 14 b) Hizmet Markaları: Çağımızda hizmet sektörünün kazandığı önem ve bu sektörde yaģanan yoğun rekabet; bankacılık, sigortacılık, sağlık, turizm, taģımacılık ve eğitim gibi alanlardaki iģletmelerin de verdikleri hizmetler için marka kullanmalarını zorunlu hale getirmiģtir Sayılı KHK bu tür iģletmelere, ürünleri olan hizmetleri, bir marka altında müģterilerine sunabilme imkânını sağlamıģtır. Buna göre hizmet markası; bir işletmenin hizmetlerini diğer işletmelerin hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işaretler olarak tanımlanmıģtır 38. Hizmet markaları, belirli bir malla iliģkisi olmamakla birlikte sadece bir hizmeti diğer iģletmelerin hizmetlerinden ayıt etmek için kullanılan iģaretlerdir. Hizmet markaları bazı yönlerden ticaret markasına benzese de, ticaret markalarından aģağıdaki noktalarda ayrılır: 39 Ticaret markalarının konusu, iģletmelerin ortaya koymuģ oldukları ürün olmasına rağmen, hizmet markalarının konusu ürün değil, sunulan hizmettir. Ticaret markasının baģkasına kullandırılması lisans, hizmet markasının kullandırılması ise franchising sözleģmesi ile mümkündür. Hizmet markalarına örnek olarak; hava taģımacılığında, Türk Hava Yolları, Pegasus vb, gıda sektöründe McDonald s, Hacıoğlu vb, Turizm sektöründe Hilton, Rixos vb, bankacılık sektöründe Akbank, Garanti Bankası vb. markalar örnek gösterilebilir Sahibine Göre Marka Türleri Sahibine göre marka türleri; ortak marka, bireysel marka ve garanti markası olmak üzere üç ana gruba ayrılmaktadır. 1) Ortak Marka: Üretim, ticaret ya da hizmet iģletmelerinden oluģan bir grubun mal veya hizmetlerini diğer iģletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan iģaretlere ortak marka adı verilir. Bu tür markalar, birden çok iģletmenin adına tescil edilmiģ, markanın her bir sahibinin markanın tümü üzerinde, 37 Sabih Arkan. Marka Hukuku C.I, Ankara s Özer;a.g.e. s Ömer Camcı. Marka Davaları, 1999.s.20

27 15 markanın diğer sahipleri ile aynı nitelikte ancak bağımsız olarak hak sahibi olduğu markalardır. Ortak markanın tescili için üyeler birlikte hareket etmek zorundadırlar 40. Diğer bir tanıma göre ortak marka; derneklerin, kollektif veya kooperatif organizasyonların üyelerince kullanılan ve kendi ürünlerini veya hizmetlerini, diğer iģletmelerin marka veya sembollerinden ayırt etmeye yarayan iģaretlerdir. Ortak markanın sahibi ve kullanıcısı üretim, ticaret veya hizmet iģletmelerinden oluģan bir gruba üye olan kiģilerdir 41. Ortak markalar da ikiye ayrılır. Birincisi üyelik tipi markadır. Bu tür markalarda kullanıcı bir gruba üye olduğunu ifade etmek için markayı kullanır. Örneğin; Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası (SMMM) vb. Ġkinci tip ortak marka ise her biri diğerinden bağımsız iģletmeler tarafından üretilen ürünlerin kaynağına iģaret etmek için kullanılır. Örneğin; Marmara Birlik, Tariş vb 42. 2) Bireysel (Ferdi) Marka: Ferdi marka, bir üretim, ticaret veya hizmet iģletmesinin tek baģına kullandığı iģaretlerdir 43. Ferdi markalar, gerçek ya da tüzel kiģiler tarafından münferiden ve müstakilen kullanılan markaları ifade eder 44. Bireysel markanın belirleyici unsuru, marka üzerindeki mutlak hakkın bir kiģiye veya iģletmeye ait olmasıdır 45. ĠĢ Bankası, THY, Arçelik, Vestel, Maret vb. markalar bireysel marka konusunda verilebilecek örneklerdendir. Bu çalıģmada marka ile ilgili anlatımlarda üzerinde durulan marka türü genellikle bireysel marka olduğundan, bu marka türü ile ilgili açıklamalar burada kısa tutulmuģtur. 3) Garanti Markası: Garanti markası, 556 sayılı KHK de; Marka sahibinin kontrolü altında birçok iģletme tarafından kullanılan ve o iģletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menģelerini ve kalitesini garanti etmeye yarayan iģaretlerdir. Garanti markasını tanımlayan bu ifadenin hatalı olduğu konusunda çok sayıda görüģ vardır. Mesela; Tekinalp ve Arkan, garanti markasının 40 Esin Çamlıbel Taylan, E.Ç. Marka Hakkının Kullanımıyla Paralel Ġthalatın Önlenmesi Seçkin Yayıncılık, Ankara,2001,s EriĢim i/tabid/415/default.aspx EriĢim Taylan; a.g.e. s Ali Bozer ve Celal Göle; Bankacılar Ġçin Ticaret Hukuku Bilgisi. Banka ve Ticaret Hukuku AraĢtırma Enstitüsü, No: 333, Ankara Baskı,, s Arkan; a.g.e, C-I, s.45

28 16 iģletmelerin değil, üretilen mal veya hizmetlerin ortak özelliklerini garanti ettiğini belirterek tanımın yanlıģ olduğu kanaatindedirler 46. Yine KHK tanımına karģı olanlardan Yasaman da ifadenin iki yönden garanti markasını yanlıģ tanıttığını belirtmektedir. Ġlk olarak, garanti markasını kullanan kiģiler, marka sahibinin kontrolü altında değillerdir; ikincisi, garanti markası iģletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menģelerini ve kalitesini değil, söz konusu markayı kullanma hakkına sahip iģletmelerin ürettikleri mal veya hizmetlerin özelliklerini garanti ettiğini belirtmektedir 47. Bu tanım ve görüģlerden yola çıkarak, garanti markasının marka sahibinin denetimi altında, üçüncü kiģilerce üretilen mal ya da hizmetlerin belirli özelliklerini garanti etmeye yarayan, malın kalitesi hakkındaki garantiyi belirttiği anlaģılmaktadır. Garanti markaları, mal ya da hizmetin kim tarafından üretilip satıldığını ya da sağlandığını göstermez. Diğer markalardan farklı olarak, garanti markaları, markanın sahibi tarafından kullanılamaz. Ancak mal veya hizmetin belli özellik ve niteliklere sahip olduğunun garantisini verir. Garanti markalarına; Uluslararası Yün Birliği'ne ait "WOOLMARK" markası, Türk Standartları Enstitüsü tarafından firmalara verilen standartlara uygunluk belgesiyle kullanılan TSE markası, ISO 9000, CE iģareti, Zürich Üniversitesi tarafından diģ çürümesine yol açmayan çikletler üzerinde kullanılan özel tasarımlı diģ resmi vb. örnek gösterilebilir. 46 Tekinalp, a.g.e s.385, Arkan, a.g.e C.I, s Hamdi Yasaman, Marka Hukuku 556 Sayılı KHK ġerhi, C.I, Ġstanbul 2004, s.54.

29 Marka Stratejileri Rekabetin yoğun olarak yaģandığı sektörlerde iģletmeler rakiplerine karģı avantaj elde edebilmek için farklı stratejilerden yararlanmaktadırlar. Bu stratejiler içerisinde ön plana çıkanlardan birisi de marka stratejileridir. Bir iģletmeye rekabette üstünlük sağlayacak baģarılı bir marka yönetimi ancak rasyonel kararların alındığı etkin marka stratejileriyle gerçekleģtirilebilir 48. Marka stratejisi geliģtirirken amaçların ve hedeflerin doğru belirlenmesi ve stratejik planların iyi yapılması, yapılan araģtırmaların geniģ kapsamlı olması, geniģ bir kesimin görüģü doğrultusunda fark yaratabilecek stratejilerin benimsenmesi ve uygulanmasına önem verilmelidir. Rekabet markalar arasında sürdüğüne göre, iģletme yönetimi markasının pazar konumunu yükseltmek için, her Ģeyden önce iyi bir marka stratejisine daha sonra da bu strateji ile uyumlu politikalara ihtiyaç duyacaktır 49. ĠĢletmeler genel olarak marka stratejisi belirleme aģamasında beģ alternatife sahiptir. Bunlar; Marka GeniĢletme 2. Dizi (Hat) GeniĢletme 3. Çok Marka 4. Yeni Markalar 5. Birlikte Marka Kullanmadır Marka GeniĢletme Stratejisi Marka geniģletme, yeni ürün sınıfında malların aynı marka ile pazara sunulmasıdır 51. BaĢka bir ifadeyle, baģarılı bir marka adının, geliģtirilen yeni mallara verilmesi ya da maldaki ilerlemelere paralel olarak marka adının da geliģtirilmesi demektir. Mesela; Philips, mevcut markasını televizyonların yanında cep telefonları veya aydınlatma ürünlerine de vermiģtir. Bu stratejide, mevcut markanın performansının, baģarısının diğer ürünlere de yayılması istenir Bülent Eker, GloballeĢme Yolunda Tarım Makineleri Ġmalatında MarkalaĢma ve MarkalaĢmanın Getirecekleri. Marka Yönetimi Sempozyumu Bildirileri,Gaziantep, 2005 s A.Hamdi Ġslamoğlu, Pazarlama Yönetimi, Beta Yayınevi, Ġstanbul, 1999 s Kotler, a.g.e., s Cemal Yükselen, Pazarlama, Detay Yayınevi, Ankara, 2007, s OdabaĢı ve Oyman; a.g.e. s367

T.C. BĠNGÖL ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığı. ÇALIġANLARIN MEMNUNĠYETĠNĠ ÖLÇÜM ANKET FORMU (KAPSAM ĠÇĠ ÇALIġANLAR ĠÇĠN)

T.C. BĠNGÖL ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığı. ÇALIġANLARIN MEMNUNĠYETĠNĠ ÖLÇÜM ANKET FORMU (KAPSAM ĠÇĠ ÇALIġANLAR ĠÇĠN) ÇALIġANLARIN MEMNUNĠYETĠNĠ ÖLÇÜM ANKET FORMU (KAPSAM ĠÇĠ ÇALIġANLAR ĠÇĠN) Düzenleme Tarihi: Bingöl Üniversitesi(BÜ) Ġç Kontrol Sistemi Kurulması çalıģmaları kapsamında, Ġç Kontrol Sistemi Proje Ekibimiz

Detaylı

TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ

TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ MARKA KAVRAMI VE MARKA TESCİL İŞLEMLERİ Evrim AKYÜREK DEMİRİZ Türk Patent Enstitüsü Marka Uzmanı evrim.akyurek@tpe.gov.tr Sunum İçeriği Marka Kavramı Marka Türleri Marka Tescil Süreci

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri

Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama AraĢtırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Örnekleme Süreci Anakütleyi Tanımlamak Örnek Çerçevesini

Detaylı

ÜCRET SĠSTEMLERĠ VE VERĠMLĠLĠK DERSĠ. EKOTEN TEKSTĠL A.ġ.

ÜCRET SĠSTEMLERĠ VE VERĠMLĠLĠK DERSĠ. EKOTEN TEKSTĠL A.ġ. ÜCRET SĠSTEMLERĠ VE VERĠMLĠLĠK DERSĠ EKOTEN TEKSTĠL A.ġ. HAZIRLAYANLAR 2008463084 Gizem Özen 2008463055 Tuğba Gülseven 2009463097 Huriye Özdemir 2007463066 Raziye Sinem Sağsöz SUN GRUBU ŞİRKETLERİ SUN

Detaylı

EV TĠPĠ KURUTMALI ÇAMAġIR MAKĠNELERĠNĠN ENERJĠ ETĠKETLEMESĠNE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ / TRKGM: 2002/06 (96/60/AT)

EV TĠPĠ KURUTMALI ÇAMAġIR MAKĠNELERĠNĠN ENERJĠ ETĠKETLEMESĠNE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ / TRKGM: 2002/06 (96/60/AT) EV TĠPĠ KURUTMALI ÇAMAġIR MAKĠNELERĠNĠN ENERJĠ ETĠKETLEMESĠNE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ / TRKGM: 2002/06 (96/60/AT) Yayımlandığı R. Gazete Tarihi: 20/8/2002 Sayısı: 24852 BĠRĠNCĠ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1-

Detaylı

TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU. Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi, Denetimi, Planlaması ve

TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU. Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi, Denetimi, Planlaması ve III TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi, Denetimi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı öğrencisi Canan ULUDAĞ tarafından hazırlanan Bağımsız Anaokullarında

Detaylı

Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi

Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi Grup ÇekoL : Ebru Tokgöz Gizem Şimşek Özge Bozdemir Emel Sema Tarihçe Temelleri 1951 yılında, Gruba ismini veren Erdoğan Özgörkey tarafından atılan

Detaylı

DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNDE PERSONEL BELGELENDĠRMESĠ

DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNDE PERSONEL BELGELENDĠRMESĠ Türk Akreditasyon Kurumu Personel Akreditasyon Başkanlığı Akreditasyon Uzmanı 1 Ülkemizde ve dünyada tüm bireylerin iģgücüne katılması ve iģgücü piyasalarında istihdam edilebilmeleri için; bilgiye dayalı

Detaylı

NĠHAĠ RAPOR, EYLÜL 2011

NĠHAĠ RAPOR, EYLÜL 2011 9. GENEL SONUÇLAR... 1 9.1. GĠRĠġ... 1 9.2. DEĞERLENDĠRME... 1 9.2.1. Ġlin Genel Ġçeriği... 1 9.2.2. Proje Bölgesinin Kapasiteleri... 1 9.2.3. Köylülerin ve Üreticilerin Kapasiteleri... 2 9.2.4. Kurumsal

Detaylı

Client logo [delete the right line and the grey box if not required] Teknoloji Marketleri Sektörü Ġtibar Değerlendirmesi Ocak 2012

Client logo [delete the right line and the grey box if not required] Teknoloji Marketleri Sektörü Ġtibar Değerlendirmesi Ocak 2012 Teknoloji Marketleri Sektörü Ġtibar Değerlendirmesi Ocak 2012 1 Ġçerik Metodoloji Ġtibar Yönetimi Yönetici Özeti Türkiye de Sektörlerin Ġtibarı Teknoloji Marketleri Sektörü Ġtibar Değerlendirmesi Ġtibar

Detaylı

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Kurma Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Nedir? Araştırmacının ilgilendiği bir konuda ispatlanmamış bir önerme

Detaylı

ÖZGEÇMĠġ. Derece Alan Üniversite Yıl. Enstitüsü

ÖZGEÇMĠġ. Derece Alan Üniversite Yıl. Enstitüsü 1. Adı Soyadı : ÖZGÜL DAĞLI ÖZGEÇMĠġ 2. Doğum Tarihi : 31.05.1977 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr 4. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans ĠletiĢim Sanatları Anadolu Üniversitesi ĠletiĢim

Detaylı

ÖZEL ANTALYA ANADOLU HASTANELERİ GRUBU GENEL MÜDÜR YARDIMCISI DR.AHMET CÖMERT

ÖZEL ANTALYA ANADOLU HASTANELERİ GRUBU GENEL MÜDÜR YARDIMCISI DR.AHMET CÖMERT ÖZEL ANTALYA ANADOLU HASTANELERİ GRUBU GENEL MÜDÜR YARDIMCISI DR.AHMET CÖMERT 1 ĠLETĠġĠM İki ya da daha fazla kiģinin düģünce ve fikir alıģveriģidir KonuĢma, hareket yada mimikler ile gerçekleģir. Bizim

Detaylı

T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü

T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Ceza Ġnfaz Kurumlarında Madde Bağımlılığı Tedavi Hizmetleri Serap GÖRÜCÜ Psikolog YetiĢkin ĠyileĢtirme Bürosu Madde bağımlılığını kontrol altında

Detaylı

Daima Çözüm Ortağınız!!!

Daima Çözüm Ortağınız!!! Ses3000 CNC Neden Ses3000 CNC? Daima Çözüm Ortağınız!!! Ses3000 CNC, isminin getirdiği sorumluluk ile SatıĢ, Eğitim ve Servis hizmetlerini kurulduğu 1994 yılından beri siz değerli sanayicilerimize sağlamayı

Detaylı

Örgütler bu karmaģada artık daha esnek bir hiyerarģiye sahiptir.

Örgütler bu karmaģada artık daha esnek bir hiyerarģiye sahiptir. Durumsallık YaklaĢımı (KoĢulbağımlılık Kuramı) Durumsallık (KoĢulbağımlılık) Kuramının DoğuĢu KoĢul bağımlılık bir Ģeyin diğerine bağımlı olmasıdır. Eğer örgütün etkili olması isteniyorsa, örgütün yapısı

Detaylı

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ. SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ. SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU 2012 ĠÇĠNDEKĠLER ÜST YÖNETĠCĠ SUNUġU I- GENEL BĠLGĠLER A- Misyon ve Vizyon.. B- Yetki, Görev ve Sorumluluklar... C- Ġdareye

Detaylı

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak,

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

11.04.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.04.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.04.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ ġubat ayı cari iģlemler açığı piyasa beklentisi olan -3,1 Milyar doların hafif üzerinde ve beklentilere yakın -3,19 milyar dolar olarak geldi. Ocak-ġubat cari iģlemler

Detaylı

LÜKS KOZMETĠK MARKALARININ TERCĠH EDĠLMESĠNDE MARKA DENKLĠĞĠNĠN ETKĠSĠ

LÜKS KOZMETĠK MARKALARININ TERCĠH EDĠLMESĠNDE MARKA DENKLĠĞĠNĠN ETKĠSĠ T.C. EGE ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ REKLAMCILIK ANA BĠLĠM DALI LÜKS KOZMETĠK MARKALARININ TERCĠH EDĠLMESĠNDE MARKA DENKLĠĞĠNĠN ETKĠSĠ YÜKSEK LĠSANS TEZĠ Hazırlayan Ġdil ODABAġ DanıĢman Yrd.Doç.Dr.Sinem

Detaylı

BELGE VE LOGO KULLANMA TALİMATI

BELGE VE LOGO KULLANMA TALİMATI Sayfa No 1 / 5 1.AMAÇ TB nin sistem belgelendirme faaliyetleri çerçevesinde, belgelendirilen kuruluģların ilgili yönetim sistemi belge ve logolarını kullanma esaslarını amaçlamaktadır. 2.KAPSAM TB Logosu

Detaylı

2010 I. DÖNEM GEBZE EĞİTİM PROGRAMLARI

2010 I. DÖNEM GEBZE EĞİTİM PROGRAMLARI 2010 I. DÖNEM GEBZE EĞİTİM KuruluĢumuz ilgili Devlet KuruluĢları tarafından devlet destekleri kapsamındaki eğitim ve danıģmanlık faaliyetlerinde yetkilendirilmiģ bulunmaktadır. 1 STRATEJĠK PLANLAMA EĞĠTĠM

Detaylı

TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ KİMYA MÜHENDİSLERİ ODASI İSTANBUL ŞUBESİ 2.ULUSAL LABORATUVAR AKREDİTASYONU VE GÜVENLİĞİ SEMPOZYUMU VE SERGİSİ

TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ KİMYA MÜHENDİSLERİ ODASI İSTANBUL ŞUBESİ 2.ULUSAL LABORATUVAR AKREDİTASYONU VE GÜVENLİĞİ SEMPOZYUMU VE SERGİSİ I. DUYURU Bilindiği üzere Kimya Mühendisleri Odası Ġstanbul ġubesi tarafından düzenlenen ve TS EN ISO/IEC 17025 Standardının tüm maddelerinin ve sorunlu alanlarının ele alındığı 1.Ulusal Laboratuvar Akreditasyonu

Detaylı

Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II)

Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II) Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II) 2- Tekstil ve Hazır Giyim Ticaretinde Kotalar ve Çin in Sektöre Etkisi Hande UZUNOĞLU Dünyada tekstil ve hazır giyim ticaretinde kota

Detaylı

ġġrket TANITIMI VĠZYON 10 yıl içinde 10 önemli ülkede markalaģarak gerçek bir dünya markası olmak.

ġġrket TANITIMI VĠZYON 10 yıl içinde 10 önemli ülkede markalaģarak gerçek bir dünya markası olmak. ġġrket TANITIMI VĠZYON 10 yıl içinde 10 önemli ülkede markalaģarak gerçek bir dünya markası olmak. MĠSYON Jean e meydan okumaktalar.günlük giyimin en Ģık ve rahat tasarımlarını 365 gün en uygun fiyatlarla

Detaylı

Pazarlama iletişimi Bütünleşik pazarlama iletişimi

Pazarlama iletişimi Bütünleşik pazarlama iletişimi Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak, Ö. (2014). Pazarlama İlkeleri ve Yönetimi. Beta Basım:İstanbul. - Kotler, Philip & Armstrong,

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

BĠR DEVLET HASTANESĠNDE ÇALIġANLARIN HASTA VE ÇALIġAN GÜVENLĠĞĠ ALGILARININ ĠNCELENMESĠ. Dilek OLUT

BĠR DEVLET HASTANESĠNDE ÇALIġANLARIN HASTA VE ÇALIġAN GÜVENLĠĞĠ ALGILARININ ĠNCELENMESĠ. Dilek OLUT BĠR DEVLET HASTANESĠNDE ÇALIġANLARIN HASTA VE ÇALIġAN GÜVENLĠĞĠ ALGILARININ ĠNCELENMESĠ Dilek OLUT Tıp biliminin ilk ve temel prensiplerinden biri Önce Zarar Verme ilkesidir. Bu doğrultuda kurgulanan sağlık

Detaylı

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ 11 1.1. İşletme Fonksiyonu Olarak Pazarlama Fonksiyonu 13 1.1.1. Pazarlama Fonksiyonları 14 1.2. Pazarlamanın Tanımı 15 1.3. Pazarlamanın

Detaylı

ĠSHAKOL. Ġġ BAġVURU FORMU. Boya Sanayi A.ġ. En Son ÇekilmiĢ Fotoğrafınız. No:.. ÖNEMLĠ NOTLAR

ĠSHAKOL. Ġġ BAġVURU FORMU. Boya Sanayi A.ġ. En Son ÇekilmiĢ Fotoğrafınız. No:.. ÖNEMLĠ NOTLAR Ġġ BAġVURU FORMU ĠSHAKOL Boya Sanayi A.ġ. No:.. En Son ÇekilmiĢ Fotoğrafınız ÖNEMLĠ NOTLAR 1. BaĢvuru formunu kendi el yazınızla ve bütün soruları dikkatli ve eksiksiz olarak doldurup, imzalayınız. ĠĢ

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

Müşteri Memnuniyetinde Etkinlik. 24 Mayıs 2011 İstanbul Bahçeşehir Üniversitesi (Şişli)

Müşteri Memnuniyetinde Etkinlik. 24 Mayıs 2011 İstanbul Bahçeşehir Üniversitesi (Şişli) Müşteri Memnuniyetinde Etkinlik 24 Mayıs 2011 İstanbul Bahçeşehir Üniversitesi (Şişli) Genel Bilgiler - KalDer Yapı ve çalışma tarzı Yönetim Kurulu - Yürütme Kurulu Şubeler dahil toplam çalışan sayımız

Detaylı

MÜġTERĠ GERĠ BĠLDĠRĠMLERĠ YÖNETĠMĠ

MÜġTERĠ GERĠ BĠLDĠRĠMLERĠ YÖNETĠMĠ MÜġTERĠ GERĠ BĠLDĠRĠMLERĠ YÖNETĠMĠ HAZĠRAN 2011 ĠÇĠNDEKĠLER VĠZYONUMUZ, MĠSYONUMUZ, MÜġTERĠ MEMNUNĠYETĠ POLĠTĠKAMIZ.2 MÜġTERĠ GERĠ BĠLDĠRĠMLERĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ... 3 GERĠ BĠLDĠRĠM SÜRECĠ HAKKINDA MÜġTERĠLERĠMĠZĠN

Detaylı

FİKRİ VE SINAÎ MÜLKİYET HAKLARI. Dr. Deniz ŞENYAY ÖNCEL deniz.oncel@deu.edu.tr

FİKRİ VE SINAÎ MÜLKİYET HAKLARI. Dr. Deniz ŞENYAY ÖNCEL deniz.oncel@deu.edu.tr FİKRİ VE SINAÎ MÜLKİYET HAKLARI Dr. Deniz ŞENYAY ÖNCEL deniz.oncel@deu.edu.tr Yeni buluşlar ve özgün tasarımlar ürünleri oluşturur ve biçimlendirir. Ancak bu yeni ürünleri tüketiciye sunmak ve satabilmek

Detaylı

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama Tutundurma Karması Reklam Kişisel satış Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama İşletmelere tarihsel olarak, tutundurma metotları içinde önce kişisel satıştan; sonra reklâmlardan; daha sonra,

Detaylı

ANKET ÇALIġMA ve SONUÇ RAPORU - 2013 ĠÇĠNDEKĠLER :

ANKET ÇALIġMA ve SONUÇ RAPORU - 2013 ĠÇĠNDEKĠLER : BALMED Ġ Z M Ġ R K O L E J Ġ V E B O R N O V A A N A D O L U L Ġ S E S Ġ M E Z U N L A R D E R N E Ğ Ġ ANKET ÇALIġMA VE SONUÇ RAPORU - 2013 YAYIMLANMA TARİHİ : 08.05.2013 1 ANKET ÇALIġMA ve SONUÇ RAPORU

Detaylı

HAVZA PROJELERĠNDE SOSYO-EKONOMĠK GĠRDĠLERĠN BELĠRLENMESĠ. Prof.Dr.Özden GÖRÜCÜ KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Orman Fakültesi

HAVZA PROJELERĠNDE SOSYO-EKONOMĠK GĠRDĠLERĠN BELĠRLENMESĠ. Prof.Dr.Özden GÖRÜCÜ KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Orman Fakültesi HAVZA PROJELERĠNDE SOSYO-EKONOMĠK GĠRDĠLERĠN BELĠRLENMESĠ Prof.Dr.Özden GÖRÜCÜ KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Orman Fakültesi Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı ÇölleĢme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü

Detaylı

ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK YURTİÇİ KARGO

ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK YURTİÇİ KARGO ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK YURTİÇİ KARGO ALĠ ARIMAN:2008463007 OSMAN KARAKILIÇ:2008463066 MELĠK CANER SEVAL: 2008463092 MEHMET TEVFĠK TUNCER:2008463098 ŞİRKET TANITIMI 1982 yılında Türkiye'nin ilk

Detaylı

EV TĠPĠ ÇAMAġIR MAKĠNELERĠNĠN ENERJĠ ETĠKETLEMESĠNE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ / TRKGM: 2002/03 (95/12/AT) Yayımlandığı R. Gazete Tarihi: 20/8/2002 Sayısı: 24852

EV TĠPĠ ÇAMAġIR MAKĠNELERĠNĠN ENERJĠ ETĠKETLEMESĠNE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ / TRKGM: 2002/03 (95/12/AT) Yayımlandığı R. Gazete Tarihi: 20/8/2002 Sayısı: 24852 EV TĠPĠ ÇAMAġIR MAKĠNELERĠNĠN ENERJĠ ETĠKETLEMESĠNE ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ / TRKGM: 2002/03 (95/12/AT) Yayımlandığı R. Gazete Tarihi: 20/8/2002 Sayısı: 24852 BĠRĠNCĠ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1- Bu Tebliğ'in

Detaylı

YAZI ĠġLERĠ MÜDÜRLÜĞÜ 2013 FAALĠYET RAPORU

YAZI ĠġLERĠ MÜDÜRLÜĞÜ 2013 FAALĠYET RAPORU YAZI ĠġLERĠ MÜDÜRLÜĞÜ 2013 FAALĠYET RAPORU ĠÇĠNDEKĠLER I. GENEL BĠLGĠLER A.Misyon ve Vizyon B.Yetki, Görev ve Sorumluluklar C.Ġdareye ĠliĢkin Bilgiler 1. Fiziksel Yapı 2. Örgüt Yapısı 3. Bilgi ve Teknolojik

Detaylı

MARKA HAKKI NEDİR VE MARKA BAŞVURUSU YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR

MARKA HAKKI NEDİR VE MARKA BAŞVURUSU YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR MARKA HAKKI NEDİR VE MARKA BAŞVURUSU YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR "Sınai Mülkiyet" kavramı genel tanımı ile, sanayide ve tarımdaki buluşların, yeniliklerin, yeni tasarımların ve özgün çalışmaların

Detaylı

AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR. BaĢvuru no.29628/09 Hikmet KÖSEOĞLU/TÜRKİYE

AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR. BaĢvuru no.29628/09 Hikmet KÖSEOĞLU/TÜRKİYE AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR BaĢvuru no.29628/09 Hikmet KÖSEOĞLU/TÜRKİYE Başkan, Nebojša Vučinić, Yargıçlar, Paul Lemmens, Egidijus Kūris, ve Bölüm Yazı

Detaylı

İkinci Bölümde; Global hazır giyim ticareti senaryoları ve Türkiye için hedefler oluģturulmaktadır.

İkinci Bölümde; Global hazır giyim ticareti senaryoları ve Türkiye için hedefler oluģturulmaktadır. SUNUŞ Türk hazır giyim sektörü her dönem sürdürdüğü yatırım eğilimi ve özellikle dıģ talebe bağlı üretim artıģı ile ekonomik büyümenin itici gücü olmakta, yatırım, kapasite ve üretim artıģı ile emek yoğun

Detaylı

GÜNEġĠN EN GÜZEL DOĞDUĞU ġehġrden, ADIYAMAN DAN MERHABALAR

GÜNEġĠN EN GÜZEL DOĞDUĞU ġehġrden, ADIYAMAN DAN MERHABALAR GÜNEġĠN EN GÜZEL DOĞDUĞU ġehġrden, ADIYAMAN DAN MERHABALAR ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BAġARILI YÖNETĠMDE ĠLETĠġĠM Hastane İletişim Platformu Hastane ĠletiĢim Platformu Nedir? Bu

Detaylı

Küme Yönetimi URGE Proje Yönetimi. Kümelenme Bilgi Merkezi Deneyimleri

Küme Yönetimi URGE Proje Yönetimi. Kümelenme Bilgi Merkezi Deneyimleri Küme Yönetimi URGE Proje Yönetimi Kümelenme Bilgi Merkezi Deneyimleri Temel Ġlkeler Mevcut durumun değiģmesi kolay değildir, ZAMAN ve ÇABA gerektirir. DeğiĢimden ziyade DÖNÜġÜM, EVRĠM sürecidir. BaĢarı

Detaylı

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Pediatri Bölümü nde Tedavi Gören Çocuklarla HAYAT BĠR ARMAĞANDIR PROJESĠ

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Pediatri Bölümü nde Tedavi Gören Çocuklarla HAYAT BĠR ARMAĞANDIR PROJESĠ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Pediatri Bölümü nde Tedavi Gören Çocuklarla HAYAT BĠR ARMAĞANDIR PROJESĠ Amaç ve Ġçerik Projenin temel amacı hastanede tedavi gören çocuklar ve bu dersi seçen öğrenciler

Detaylı

Satış Reklam Dağıtım İkna etme İnsanları kandırma becerisi Satış kolaylaştırıcı faaliyetler 9/28/2015

Satış Reklam Dağıtım İkna etme İnsanları kandırma becerisi Satış kolaylaştırıcı faaliyetler 9/28/2015 Pazarlamanın Konusu ve Kapsamı Pazarlamanın Gelişimi, Pazarlama Anlayışı ve Toplumsal Pazarlama Anlayışı Pazarlama İle İlgili Son Gelişmeler Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri.

Detaylı

İnsan Kaynakları Yönetiminin Değişen Yüzü

İnsan Kaynakları Yönetiminin Değişen Yüzü İnsan Kaynakları Yönetiminin Değişen Yüzü İnsan Kaynakları Yönetiminin Değişen Yüzü 21. yüzyılda Ģirketlerin kurumsallaģmasında, insan kaynakları yönetiminin Ģirketlerde etkin bir Ģekilde iģlemesi, giderek

Detaylı

TEB PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01 / 01 / 2010-30 / 09 / 2010 DÖNEMİNE AİT YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU

TEB PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01 / 01 / 2010-30 / 09 / 2010 DÖNEMİNE AİT YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU TEB PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01 / 01 / 2010-30 / 09 / 2010 DÖNEMİNE AİT YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU 1 OCAK 2010 30 EYLÜL 2010 DÖNEMĠNE AĠT FAALĠYET RAPORU 1. Rapor Dönemi, Ortaklığın unvanı, yönetim ve

Detaylı

Ek-7 (KAPAK) LOGO ... 2 VERĠMLĠLĠK ARTIRICI PROJE ... 3

Ek-7 (KAPAK) LOGO ... 2 VERĠMLĠLĠK ARTIRICI PROJE ... 3 (KAPAK) LOGO 1... 2 VERĠMLĠLĠK ARTIRICI PROJE... 3 4 1 2 3 4 Proje sahibi iģletmenin veya tüzel kiģinin logosu yer alacaktır. Proje sahibi iģletmenin veya tüzel kiģinin adı veya ünvanı yazılacaktır. Proje

Detaylı

PAZARLAMA AÇISINDAN SPONSORLUĞUN ETKĠLERĠ : BĠR ÖRNEK

PAZARLAMA AÇISINDAN SPONSORLUĞUN ETKĠLERĠ : BĠR ÖRNEK i T.C. TRAKYA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ ĠġLETME ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS PROJESĠ PAZARLAMA AÇISINDAN SPONSORLUĞUN ETKĠLERĠ : BĠR ÖRNEK GÜVENÇ KURUL 1108223111 PROJE DANIġMANI YRD. DOÇ.

Detaylı

www.canancetin.com 1

www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 2 canancetineylul@gmail.com esincanmutlu@gmail.com www.canancetin.com 3 www.canancetin.com 4 Yeni kurulan ARMADA Pazarlama Şirketi, dünyada ve Türkiye de hızla gelişen

Detaylı

ĠġYERĠ EĞĠTĠMĠ PROTOKOLÜ. Taraflar Madde 1 Bu protokol, ile Fırat Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi arasında. /. /20 tarihinde imzalanmıģtır.

ĠġYERĠ EĞĠTĠMĠ PROTOKOLÜ. Taraflar Madde 1 Bu protokol, ile Fırat Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi arasında. /. /20 tarihinde imzalanmıģtır. ĠġYERĠ EĞĠTĠMĠ PROTOKOLÜ Taraflar Madde 1 Bu protokol, ile Fırat Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi arasında. /. /20 tarihinde imzalanmıģtır. Kapsam Madde 2 Bu protokol, Fırat Üniversitesi Teknoloji Fakültesi

Detaylı

MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016

MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 1 ) Aşağıdakilerden hangisi marka sponsorluğu seçenekleri arasında yer almaz? Aracı markası Lisans Üretici markası Çeşitlendirilmiş marka Ortak marka 2 )

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı TURİZM PAZARLAMASINDA TÜKETİCİLERİN TURİSTİK SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ETKİLİ OLAN WEB SİTESİ TASARIM ÖZELLİKLERİNİN NÖROGÖRÜNTÜLEME

Detaylı

SINIF ÖĞRETMENLĠĞĠ SOSYAL BĠLGĠLER ÖĞRETĠM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SINIF ÖĞRETMENLĠĞĠ SOSYAL BĠLGĠLER ÖĞRETĠM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SINIF ÖĞRETMENLĠĞĠ SOSYAL BĠLGĠLER ÖĞRETĠM PROGRAMI 1 BECERĠLER 2 Beceri Nedir? ġimdiye kadar bilgi edinme, yaģam ve okulun temel amacı olarak görülmüģtür. Günümüzde ise bilgiye bakıģ değiģmiģtir. Bilgi;

Detaylı

TEMAKTĠK YAKLAġIMDA FĠZĠKSEL ÇEVRE. Yrd. Doç. Dr. ġermin METĠN Hasan Kalyoncu Üniversitesi

TEMAKTĠK YAKLAġIMDA FĠZĠKSEL ÇEVRE. Yrd. Doç. Dr. ġermin METĠN Hasan Kalyoncu Üniversitesi TEMAKTĠK YAKLAġIMDA FĠZĠKSEL ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. ġermin METĠN Hasan Kalyoncu Üniversitesi ÇOCUK ÇEVRE ĠLIġKISI Ġnsanı saran her Ģey olarak tanımlanan çevre insanı etkilerken, insanda çevreyi etkilemektedir.

Detaylı

MARKA DEĞERİ - PATENT DEĞERİ- FAYDALI MODEL DEĞERİ- ENDÜSTRİYEL TASARIM DEĞERİ

MARKA DEĞERİ - PATENT DEĞERİ- FAYDALI MODEL DEĞERİ- ENDÜSTRİYEL TASARIM DEĞERİ MARKA DEĞERİ - PATENT DEĞERİ- FAYDALI MODEL DEĞERİ- ENDÜSTRİYEL TASARIM DEĞERİ Değeri Tespiti: Hukuk Danışmanlığı hizmetlerimiz kapsamında değeri tespiti de bulunmaktadır. Bu tespitler yapılırken, değerinin

Detaylı

Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri. Yerel İşletmeler

Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri. Yerel İşletmeler Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri Yerel İşletmeler Marketing Anadolu Platformu, üretici Anadolu sanayicisine satışı artırıcı bir fonksiyon olarak pazarlama ve bileşenleri konusunda yön göstermek amacıyla

Detaylı

ANKARA ÇOCUK DOSTU ġehġr PROJESĠ UYGULAMA, GÖREV VE ÇALIġMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR

ANKARA ÇOCUK DOSTU ġehġr PROJESĠ UYGULAMA, GÖREV VE ÇALIġMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR Amaç ANKARA ÇOCUK DOSTU ġehġr PROJESĠ UYGULAMA, GÖREV VE ÇALIġMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR Madde 1- Ankara Çocuk Dostu ġehir Projesinin amacı Ankara yı; Çocuk Hakları SözleĢmesini

Detaylı

MARKA GENEL BİLGİLER

MARKA GENEL BİLGİLER MARKA GENEL BİLGİLER 1 Sunum İçeriği Markanın tanımı ve çeşitleri Mutlak ve nispi red nedenleri Başvuru şartları ve şekli Başvurunun incelenmesi ve tescil süreci 2 MARKA NEDİR? Bir işletme tarafından üretilen

Detaylı

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İngilizce Eğitim Programı için gerekli ek rapor

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İngilizce Eğitim Programı için gerekli ek rapor 1/9 Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İngilizce Eğitim Programı için gerekli ek rapor İçindekiler C2. ULUSAL TIP EĞĠTĠMĠ STANDARTLARINA ĠLĠġKĠN AÇIKLAMALAR... 2 1. AMAÇ VE HEDEFLER... 2 1.3. Eğitim programı amaç

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

ĠġLETMELERDE ĠNSAN KAYNAĞININ ETKĠLĠ YÖNETĠMĠNDE KURUM ĠÇĠ HALKLA ĠLĠġKĠLER VE MOTĠVASYON

ĠġLETMELERDE ĠNSAN KAYNAĞININ ETKĠLĠ YÖNETĠMĠNDE KURUM ĠÇĠ HALKLA ĠLĠġKĠLER VE MOTĠVASYON ĠġLETMELERDE ĠNSAN KAYNAĞININ ETKĠLĠ YÖNETĠMĠNDE KURUM ĠÇĠ HALKLA ĠLĠġKĠLER VE MOTĠVASYON YRD.DOÇ.DR. NĠLAY BAġOK YURDAKUL E-MAĠL: yurdakul@iletisim.ege.edu.tr (BU NOTLAR SEMĠNERE AĠT ALT BAġLIKLARDAN

Detaylı

HĠZMET SEKTÖRÜNDEKĠ VERĠTABANLI PAZARLAMA ARAġTIRMALARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ

HĠZMET SEKTÖRÜNDEKĠ VERĠTABANLI PAZARLAMA ARAġTIRMALARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ KMU ĠĠBF Dergisi Yıl:10 Sayı:14 Haziran/2008 HĠZMET SEKTÖRÜNDEKĠ VERĠTABANLI PAZARLAMA ARAġTIRMALARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Özet Selçuk Burak HaĢıloğlu * Mete Sezgin ** Ahmet Bardakcı *** Hizmet sektöründe

Detaylı

KUPA TEKNĠK BĠLĠMLER MESLEK YÜKSEKOKULUNUN

KUPA TEKNĠK BĠLĠMLER MESLEK YÜKSEKOKULUNUN KUPA TEKNĠK BĠLĠMLER MESLEK YÜKSEKOKULUNUN 6.Spor ġenlikleri kapsamında gerçekleģtirilen Futbol Turnuvası Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulunun zaferi ile sona erdi. Yapılan maçlar sonucunda Ünye ĠĠBF

Detaylı

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 1. REKLAMIN TANIMI, KAPSAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ... 5 1.1. Reklamın Pazarlamadaki Yeri... 5 1.2. Reklamın Tanımı... 6 1.2.1. Üretici Açısından Reklam... 7 1.2.2. Tüketici Açısından

Detaylı

MALATYA TURİZM GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU 29-30 NİSAN 2011 MALATYA

MALATYA TURİZM GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU 29-30 NİSAN 2011 MALATYA MALATYA TURİZM GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU 29-30 NİSAN 2011 MALATYA 29-30 Nisan tarihleri arasında Malatya nın kültür ve turizmde mevcut durumunu ortaya koymak, mevcut yürütülen projeleri ele almak

Detaylı

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Amaç Kurumsal iletişim bir kuruluşun hedeflediği kitleye

Detaylı

Revizyon Tarihi: 04.04.2015

Revizyon Tarihi: 04.04.2015 Revizyon Tarihi: 1 Bu dökümanda GAB 2014 ve Revize GAB 2014 (rev_05) arasındaki farklar yer almaktadır. 2 www.tuad.org.tr Tüm kılavuzları www.tuad.org.tr adresinden indirebilirsiniz. ESOMAR kod ve yönetmeliklerini

Detaylı

STRATEJİK MARKA YÖNETİMİ

STRATEJİK MARKA YÖNETİMİ Prof. Dr. A. Hamdi İslamoğlu İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Yard. Doç. Dr. Duygu Fırat Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi STRATEJİK MARKA YÖNETİMİ Bu çalışma Allah-u Ekber dağlarında, Çanakkale

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİ ÖĞRETMENİ

ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİ ÖĞRETMENİ TANIM ÇalıĢtığı eğitim kurumunda; öğrencilere eğitim ve öğretim teknikleri ile ilgili eğitim veren kiģidir. A- GÖREVLER Öğretmenlik meslek bilgisi dersleri ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranıģların,

Detaylı

DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ

DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ Dağıtım Kanalı: Fikir, ürün ve hizmetler gibi, değeri olan şeylerin üretim noktalarından kullanım noktalarına kadar götürülmesiyle uğraşan, birbiriyle bağımlı bir dizi

Detaylı

Kısım Müdürleri: Gelen Ģikayet ve önerilerden kendi birimi ile ilgili olanları alarak, çözümlenme sürecini takip eder. Personeli koordine eder.

Kısım Müdürleri: Gelen Ģikayet ve önerilerden kendi birimi ile ilgili olanları alarak, çözümlenme sürecini takip eder. Personeli koordine eder. 1. AMAÇ Bu prosedür, Kalite Yönetim Sisteminin etkinliğini ve güvenirliliği arttırmak için müģterilerin ve Enstitünün iliģki içerisinde olduğu diğer kiģi veya kurumların, verilen hizmetler hakkında yapmıģ

Detaylı

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 31.07.2015 İçindekiler Ġçindekiler... 2 Amaç ve Kapsam... 7 1. Yöntem... 8 2. Bölgelerin Değerlendirmeleri ve Sonuçlar... 10 2.1. Akdeniz...

Detaylı

SAĞLIK ORTAMINDA ÇALIġANLARDA GÜVENLĠĞĠ TEHDĠT EDEN STRES ETKENLERĠ VE BAġ ETME YÖNTEMLERĠ. MANĠSA ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HEMġĠRE AYLĠN AY

SAĞLIK ORTAMINDA ÇALIġANLARDA GÜVENLĠĞĠ TEHDĠT EDEN STRES ETKENLERĠ VE BAġ ETME YÖNTEMLERĠ. MANĠSA ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HEMġĠRE AYLĠN AY SAĞLIK ORTAMINDA ÇALIġANLARDA GÜVENLĠĞĠ TEHDĠT EDEN STRES ETKENLERĠ VE BAġ ETME YÖNTEMLERĠ MANĠSA ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HEMġĠRE AYLĠN AY GİRİŞ ÇalıĢmak yaģamın bir parçasıdır. YaĢamak nasıl bir insan hakkı

Detaylı

1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU

1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU TURKISH BANK A.ġ. 1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU A-BANKAMIZDAKĠ GELĠġMELER 1-ÖZET FĠNANSAL BĠLGĠLER Bankamızın 2008 yıl sonunda 823.201 bin TL. olan aktif büyüklüğü

Detaylı

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

GERĠLLA PAZARLAMA FAALĠYETLERĠNE ĠLĠġKĠN TÜKETĠCĠ GÖRÜġ VE DEĞERLENDĠRMELERĠNĠN BELĠRLENMESĠ: ÖRNEK BĠR UYGULAMA

GERĠLLA PAZARLAMA FAALĠYETLERĠNE ĠLĠġKĠN TÜKETĠCĠ GÖRÜġ VE DEĞERLENDĠRMELERĠNĠN BELĠRLENMESĠ: ÖRNEK BĠR UYGULAMA T.C. ATILIM ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ YÜKSEK LĠSANS PROGRAMI GERĠLLA PAZARLAMA FAALĠYETLERĠNE ĠLĠġKĠN TÜKETĠCĠ GÖRÜġ VE DEĞERLENDĠRMELERĠNĠN BELĠRLENMESĠ: ÖRNEK BĠR UYGULAMA ALPER MEMĠġOĞLU

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

ELGİNKAN VAKFI ÜMMEHAN ELGİNKAN MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM MERKEZİ EĞİTİM SEMİNERLERİ PAZARLAMA İLETİŞİMİ, HALKLA İLİŞKİLER, REKLAM VE TANITIM

ELGİNKAN VAKFI ÜMMEHAN ELGİNKAN MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM MERKEZİ EĞİTİM SEMİNERLERİ PAZARLAMA İLETİŞİMİ, HALKLA İLİŞKİLER, REKLAM VE TANITIM ELGİNKAN VAKFI ÜMMEHAN ELGİNKAN MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM MERKEZİ EĞİTİM SEMİNERLERİ PAZARLAMA İLETİŞİMİ, HALKLA İLİŞKİLER, REKLAM VE TANITIM Yrd.Doç.Dr. Işıl KARPAT E.Ü. İLETİŞİM FAKÜLTESİ 1 MANİSA-2002

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI BİRİNCİ BÖLÜM FRANCHISING SİSTEMİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ÇEŞİTLERİ 1. FRANCHISING KAVRAMI VE TANIMI... 1 1.1. Franchising Kavramı.. 1 1.2. Franchising Sistemi 2

Detaylı

Ekonomik Açıdan En Avantajlı Teklifin Belirlenmesinde 2004/18/EC AB Kamu Ġhale Direktifi Ġle 4734 Sayılı Kamu Ġhale Kanununun KarĢılaĢtırılması

Ekonomik Açıdan En Avantajlı Teklifin Belirlenmesinde 2004/18/EC AB Kamu Ġhale Direktifi Ġle 4734 Sayılı Kamu Ġhale Kanununun KarĢılaĢtırılması 49 Ekonomik Açıdan En Avantajlı Teklifin Belirlenmesinde 2004/18/EC AB Kamu Ġhale Direktifi Ġle 4734 Sayılı Kamu Ġhale Kanununun KarĢılaĢtırılması Cemil Akçay 1, A.Sertaç KarakaĢ 2, BarıĢ Sayın 3, Ekrem

Detaylı

Kullanıcı Hesabı ve Şifre Yönetimi

Kullanıcı Hesabı ve Şifre Yönetimi 1. Amaç Bu prosedürün amacı BĠLGĠ bünyesinde veya yan kuruluģlarda çalıģan ve BILGINETWORKS alanına dahil olan kullanıcıların Ģifrelerinin azami ölçüde güvenlikli ve sağlam bir yapıda oluģturulmasını,

Detaylı

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Hayatın Estetiği Tasarım Rakiplerinizle Aranız Sadece Farklılığınızla Açılsın İçerik Farklılık Gereksinimi Tasarımla Farklılık Yaratmak Farklı Tasarımların

Detaylı

Bir Bakışta Proje Döngüsü

Bir Bakışta Proje Döngüsü 1 Bir Bakışta Proje Döngüsü Carla Pittalis, Operasyonlar Sorumlusu Dünya Bankası UYGULAMA DESTEK ÇALIġTAYI Ankara, 6-10 Şubat 2012 2 Amaçlar Proje hazırlık ve yönetim çalışmalarının önemini vurgulamak

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

E-İmza Paketi Teklifi Sayfa 1 / 7 12.08.2014 GİZLİDİR

E-İmza Paketi Teklifi Sayfa 1 / 7 12.08.2014 GİZLİDİR E-ĠMZA PAKETĠ TEKLĠFĠ E-İmza Paketi Teklifi Sayfa 1 / 7 12.08.2014 1. YÖNETĠCĠ ÖZETĠ: Bu doküman Mersis Projesi için hazırlanan e-imza paketi teklifimizi içermektedir. E-imza Paketi; Ürün / Hizmet E-GÜVEN

Detaylı

IV.ULUSLARARASI POLİMERİK KOMPOZİTLER SEMPOZYUMU SERGİ VE PROJE PAZARI SONUÇ BİLDİRGESİ 7-9 MAYIS 2015

IV.ULUSLARARASI POLİMERİK KOMPOZİTLER SEMPOZYUMU SERGİ VE PROJE PAZARI SONUÇ BİLDİRGESİ 7-9 MAYIS 2015 IV.ULUSLARARASI POLİMERİK KOMPOZİTLER SEMPOZYUMU SERGİ VE PROJE PAZARI SONUÇ BİLDİRGESİ 7-9 MAYIS 2015 TMMOB Kimya Mühendisleri Odası Ege Bölge ġubesi Koordinatörlüğünde IV. Uluslararası PolimerikKompozitler

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK Küçük İşletmelerde Pazarlama İşlevi Pazarlama sadece bir satış eylemi değildir. Üretimden önce yapılan Pazar

Detaylı