Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş"

Transkript

1 Genel Kimya İlkeler ve Modern Uygulamalar Petrucci Harwood Herring 8. Baskıdan Çeviri Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş Çeviri Editörleri Tahsin Uyar Serpil Aksoy Slide 1 of 43

2 İçerik 1. Sulu Çözeltilerin Doğası 2. Çökelme Tepkimeleri 3. Asit-Baz Tepkimeleri 4. Yükseltgenme-İndirgeme: Bazı Genel İlkeler 5. Yükseltgenme-İndirgeme Tepkimelerinin Denkleştirilmesi 6. Yükseltgenler-İndirgenler 7. Sulu Çözeltilerin Stokiyometresi: Titrasyonlar Slide 2 of 43

3 5.1 Sulu Çözeltilerin Doğası Sulu çözeltilerin tepkimeleri üç açıdan önemlidir: Su hem çok ucuzdur, hem de bir çok bileşiği çözer Suda çözünen bileşiklerin çoğu iyonlarına ayrılır Sulu çözeltiler deniz suyundan canlı sistemlere kadar her yerde bulunur. Bir çözeltideki moleküllerin büyük bir kısmı genel olarak çözücü molekülleridir. Slide 3 of 43

4 5.1 Sulu Çözeltilerin Doğası Su molekülleri sıvı sı ortamında sıkışık düzen içindedir. a) Çözünen madde parçacıkları moleküller veya iyonlar şeklinde, çözücü molekülleri arasında rasgele dağılmış ve daha az sayıdadır. Suda çözünen oksijen molekülleri birbirinden uzakta ve su molekülleri tarafından ayrı tutulmaktadır. b) Oksijenin sulu çözeltisinin temsili durumu Slide 4 of 43

5 İyon nedir? 5.1 Sulu Çözeltilerin Doğası Daha önceki bölümlerde iyonların, elektron alınması ya da verilmesiyle ortaya çıkan negatif veya pozitif yüklü atom veya atom grupları olduğunu görmüştük. Buna göre: Mg 2+ iyonu: Mg atomunun iki elektron kaybetmesi ile oluşur Cl iyonu: Cl atomunun bir elektron kazanmasıyla oluşur Slide 5 of 43

6 5.1 Sulu Çözeltilerin Doğası Metaller elektriği elektronlar vasıtasıyla iletirler. İletken sulu çözeltileriyse elektrik yükünü iyonlar vasıtasıyla iletirler. Saf su çok az iyon içerir, bu nedenle elektriği iletmez. Ancak bazı çözünenler su içinde iyonlarına ayrışırlar ve sulu çözeltiyi iletken hale getirirler. Bu çözünenlere elektrolitler denir. Şekildeki gibi bir düzenek kullanılarak bir çözeltinin elektriği ne kadar iyi ilettiği ölçülebilir. Slide 6 of 43

7 Elektrolitler Lamba yanmaz: İyon mevcut değil veya derişimi çok düşük. Elektrolit olmayan bir bileşik iyonlarına ayrılmaz ve elektriği iletmez. Lamba parlak ışık yayar: Çözeltide iyon derişimi yüksek. Elektriği iyi iyi iletir (kuvvetli elektrolit) Lambanın ışığı soluktur: Çözeltideki iyon derişimi düşüktür (Zayıf elektrolit) Slide 7 of 43

8 Elektrolit Çeşitleri Kuvvetli elektrolitler tamamen ayrışırlar Elektriği iyi iletirler. Zayıf elektrolitler kısmen ayrışırlar. Elektriği nispeten zayıf iletirler. Elektrolit olmayanlar ayrışmazlar. Elektriği zayıf iletirler. Slide 8 of 43

9 Kimyasal Tepkimeler Vasıtasıyla Elektrolitlerin Tanımlanması Kuvvetli bir elektrolit: MgCl 2 (k) Mg 2+ (aq) + 2 Cl (aq) Zayıf bir elektrolit : CH 3 CO 2 H(aq) CH 3CO 2 (aq) + H + (aq) Elektrolit olmayan: CH 3 OH(aq) Slide 9 of 43

10 Derişim Notasyonu MgCl 2 (k) Mg 2+ (aq) + 2 Cl (aq) M MgCl 2 çözeltisinde MgCl 2 nin tamamen ayrıştığı varsayılırsa: [Mg 2+ ] = M [Cl ] = M [MgCl 2 ] = 0 M Stokiyometri önemli! Slide 10 of 43

11 Örnek 5-1 Kuvvetli bir elektrolit çözeltisinde iyon derişimlerinin hesaplanması : M Al 2 (SO 4 ) 3 çözeltisindeki aluminyum ve sülfat iyonu derişimleri nedir?. Dengedeki kimyasal tepkime: Al 2 (SO 4 ) 3 (k) 2 Al 3+ (aq) + 3 SO 4 2- (aq) Slide 11 of 43

12 Örnek 5-1 Aluminyum derişimi : [Al mol Al 2 mol Al ] = 3+ 2 (SO 4 ) 3 = 1 L 1 mol Al 2 (SO 4 ) M Al 3+ Sulfat derişimi: [SO mol Al 3 mol SO 2-4 ] = 2 (SO 4 ) 3 4 = 1 L 1 mol Al 2 (SO 4 ) M SO 4 2- Slide 12 of 43

13 Örnek 5-1 Alıştırma A: Deniz suyundaki başlıca iyonlar Na +, Mg 2+ ve Cl - dir. Deniz suyu yaklaşık M NaCl ve M MgCl 2 içerir. Deniz suyundaki Cl - iyonu molaritesi, yani toplam [Cl - ] nedir? Alıştırma B: Bir su arıtma fabrikasında sudaki florür iyonu derişimi 1,5 mg F/L miktarına ayarlamak için su ortamına florür iyonu ekleniyor. a) Bu sulu ortamda florür iyonunun molaritesi nedir? b) Eğer suda florür iyonu CaF 2 ile sağlanırsa, 1,00x10 6 L suda bulunabilecek CaF 2 nın kütlesi nedir? Slide 13 of 43

14 5-2 Çökelme Tepkimeleri Bazı metal tuzları suda çok iyi çözünür (NaCl gibi), bazılarıysa çok az çözünür veya hiç çözünmezler (AgCl gibi). Bir çökelme tepkimesinde, belirli katyon ve anyonlar birleşerek suda çözünmeyen katyonik bir katı oluştururlar. Çökelme tepkimeleri endüstride bazı kimyasal maddelerin elde edilmesinde kullanılmaktadır. Çözünen iyonlar birleşerek çözünmeyen bir bileşik oluşturabilirler Çökelme görülür. Slide 14 of 43

15 5-2 Çökelme Tepkimeleri Bir sulu çözeltideki gümüş nitrat ve sodyum iyodür tepkimesini göz önüne alalım Genel (Bütüncül) Çökelme Tepkimesi: AgNO 3 (aq) +NaI (aq) AgI(s) + NaNO 3 (aq) Tam iyonik eşitliği: Ag + (aq) + NO 3- (aq) + Na + (aq) + I - (aq) Gözlemci iyonlar AgI(s) + Na + (aq) + NO 3- (aq) Net iyonik eşitlik: Gözlemci iyonlar eşitlikten çıkarılır Ag + (aq) + I - (aq) AgI(k) Slide 15 of 43

16 Net İyonik Eşitlik Net iyonik eşitlik tepkimeyi oluşturan gerçek katılımcı iyonları içerir. İyonlar, ayrı ayrı ve Ag + (aq) gibi, Tüm formülde katı ve çözünmeyen maddeleri ise Ag(k) şeklindeki sembollerle gösterilir Slide 16 of 43

17 Çözünürlük Kuralları Çözünen Bileşikler Alkali metal iyonları ve amonyum tuzlarının iyonları Li +, Na +, K +, Rb +, Cs + NH 4 + Nitratlar, perkloratlar ve asetatlar NO 3 - ClO 4 - CH 3 CO 2 - Slide 17 of 43

18 Çözünürlük Kuralları Büyük oranda çözünen bileşikler: Klorürler, bromidler ve iyodürler: Cl -, Br -, I - Pb 2+, Ag +, and Hg 2 2+ klorür ve bromürleri hariç Sulfatlar: SO 4 2- Sr 2+, Ba 2+, Pb 2+ and Hg 2 2+.sülfatları hariç Ca(SO 4 ) az miktarda çözünmektedir. Slide 18 of 43

19 Çözünürlük Kuralları Çözünmeyen Bileşikler: Hidroksit ve sulfitler : HO -, S 2- Alkali metal ve amonyum tuzları hariç Toprak alkali sülfitler çözünmektedirler Sr 2+ and Ca 2 + hidroksitler az miktarda çözünmektedırler Karbonat ve fosfatlar : CO 3 2-, PO 4 3- Alkali metal ve amonyum tuzları hariç Slide 19 of 43

20 Örnek 5-2 Çökelme Tepkimesini Öngörmede Çözünürlük Kuralarının Kullanılması: Aşağıdaki durumlarda bir tepkime olur mu? Eğer tepkime olursa, net iyonik eşitlik nasıldır? a) NaOH(aq) + MgCl 2 (aq)? b) BaS(aq) + CuSO 4 (aq)? c) (NH 4 ) 2 SO 4 (aq) + ZnCl 2 (aq)? Çözüm: a) Başıca Na bileşikleri suda çözündüğünden, Na + çözeltide kalır. Mg 2+ ile OH - ın birleşmesi suda çözünmeyen Mg(OH) 2 bileşiğini oluşturur. Buna göre Slide 20 of 43

21 Örnek 5-2 2Na + (aq) + 2OH - (aq) + Mg 2+ (aq) + 2Cl - (aq) Mg(OH) 2 (k) + 2Na + (aq) + 2Cl- (aq) Gözlemci iyonlar çıkarılırsa: 2OH - (aq) + Mg 2+ (aq) Mg(OH) 2 (k) b) Çözünürlük kurallarından Ba 2+, S 2-, Cu 2+, SO 4 2- iyonları bir araya geldiğinde BaSO 4 (k) ve CuS(k) birleşiklerinin oluşturacağını çıkarabiliriz. Buna göre net iyonik eşitlik: Ba 2+ (aq) + S 2- (aq) + Cu 2+ (aq) + SO 4 2- (aq) BaSO 4 (k) + CuS(k) Slide 21 of 43

22 Örnek 5-2 c) Çözünürlük kurallarından dikkatli incelersek bu kısımdaki iyonların bir arada bulunması ile bir çökeleğin oluşmayacağını anlarız. Çünkü olası bileşiklerin hepsi suda çözünür. Buna göre 2NH 4+ (aq) + SO 4 2- (aq) + Zn 2+ (aq) + 2Cl - (aq) Tepkime olmaz Alıştırma A: Aşağıdaki tepkimeleri tamamlayınız ve çökelek oluşup oluşmayacağını gösteriniz Net iyonik eşitlikleri yazınız. Tepkime olmuyorsa belirtiniz a) AlCl 3 (aq) + KOH(aq)? b) K 2 SO 4 (aq) + FeBr 3 (aq)? c) CaI 2 (aq) + Pb(NO 3 ) 2 (aq)? Slide 22 of 43

23 Örnek 5-2 Alıştırma B: Aşağıdaki çözeltiler karıştırıldığı zaman bir çökelmenin olup olmayacağını net eşitlikle gösteriniz. Tepkime olmuyorsa belirtiniz a) sodyum fosfat + aluminyum klorür? b) aluminyum sulfat + baryum klorür? c) amonyum karbonat + kurşun nitrat? Slide 23 of 43

24 5-3 Asit-Baz Tepkimeleri Latincede acidus (ekşi) Ekşi tat Arapçada al-qali (bazı bitkilerin külleri) Acı tat Svante Arrhenius 1884 Asit-Baz kuramı Slide 24 of 43

25 Asitler Asitler sulu çözeltilerinde H + iyonu veren maddelerdir Kuvvetli asitler: HCl(aq) H + (aq) + Cl - (aq) Zayıf asitler: CH 3 CO 2 H(aq) H + (aq) + CH 3 CO 2- (aq) Slide 25 of 43

26 Bazlar Bazlar sulu çözeltilerinde OH - veren maddelerdir. Kuvvetli bazlar: NaOH(aq) H 2 O Na + (aq) + OH - (aq) Zayıf bazlar: NH 3 (aq) + H 2 O(l) OH - (aq) + NH 4+ (aq) Slide 26 of 43

27 Asit ve Bazların Tanınması Asitler iyonize olabilen hidrojen atomları içermektedirler. CH 3 CO 2 H veya HC 2 H 3 O 2 Bazlar, bir metal iyonuyla birleşik halde OH içermektedir. KOH veya Na 2 CO 3 (k) + H 2 O(s) HCO 3 (aq) + 2 Na + (aq) + OH - (aq) Slide 27 of 43

28 Diğer Bazı Asit Baz Reaksiyonlar Magnezyum sütü Mg(OH) 2 Mg(OH) 2 (k) + 2 H + (aq) Mg 2+ (aq) + 2 H 2 O(l) Mg(OH) 2 (k) + 2 CH 3 CO 2 H(aq) Mg 2+ (aq) + 2 CH 3 CO 2- (aq) + 2 H 2 O(l) Slide 28 of 43

29 Diğer Bazı Asit Baz Reaksiyonlar Kireçtaşı ve Mermer: CaCO 3 (kireçtaşında ve mermerde bulunur) suda çözünmeyen ancak kuvvetli ve zayıf asitlerde çözünebilen diğer bir katıdır. Çözündüğünde düşük derişimlerde CO 2-3 iyonu verir. Bu iyon H + ile birleşerek karbonik asit (H 2 CO 3 ) verir. Karbonik asit katının çözünmesini artırır. CaCO 3 (k) + 2 H + (aq) Ca 2+ (aq) + H 2 CO 3 (aq) H 2 CO 3 (aq) H 2 O(l) + CO 2 (g) CaCO 3 (k) + 2 H + (aq) Ca 2+ (aq) + H 2 O(s) + CO 2 (g) Slide 29 of 43

30 Kireçtaşı ve Mermer Slide 30 of 43

31 Örnek 5-3 Gas Forming Reactions Asit-Baz Tepkime denklemlerinin yazılması: a) Sulu stronsiyum hidroksit ile nitrik asidin, b) Katı aluminyum hidroksitle hidroklorik asidin tepkimelerini gösteren net iyonik eşitlikleri yazınız. Çözüm: Önce bileşikleri formül halinde sonra da iyonik halde yazalım. a) Tam formül: HNO 3 (aq) + Sr(OH) 2 (aq)? İyonik formül: 2H + (aq) +2NO 3- (aq) + Sr 2+ (aq) + 2OH - Sr 2+ (aq) + 2NO 3- (aq) + 2 H 2 O(s) Slide 31 of 43

32 Örnek 5-3 Gas Forming Reactions Net iyonik eşitlik: Gözlemci iyonlar (Sr 2+ ve NO 3 - ) 2H + (aq) + 2OH - (aq) 2H 2 O(s) ve daha basit: H + (aq) + OH - (aq) H 2 O(s) b) Tam formül: Al(OH) 3 (k) + HCl(aq)? İyonik formül: Al(OH) 3 (k) +3 H + (aq) + 3 Cl - (aq) Al 3+ (aq) + 3Cl - (aq) + 3H 2 O(s) Net iyonik eşitlik: Gözlemci iyonlar (Cl - ) atılır Al(OH) 3 (k) + 3H + (aq) Al 3+ (aq) + 3H 2 O(s) Slide 32 of 43

33 Örnek 5-3 Alıştırma A: Propiyonik asitle, HC 3 H 5 O 2, sulu amonyak çözeltisinin tepkimesini net iyonik eşitlikle yazınız. Sonuçta oluşan tuzun formülü ve adı nedir? Alıştırma B: Kalsiyum karbonat, sert suyun ana bileşenidir ve çaydanlık ve otomatik kahve cezvelerinin dibinde birikir. Bu tip birikimleri uzaklaştırmak için seyreltik bir asit çözeltisi olan sirke kullanılır. Bu tepkimenin net iyonik eşitliğini yazınız. (İp ucu: (5.9) ve (5.10) eşitliklerini anımsayınız). Slide 33 of 43

34 Gas Forming Reactions Gaz Üreten Bazı Genel Tepkimeler İyon Tepkime Slide 34 of 43

35 5-4 Yükseltgeme-İndirgeme: Bazı genel İlkeler Demir cevherlerinin en tanınmışlarından bir tanesi hematittir (Fe2O3) Hematit yüksek fırınlarda demire dönüştürülmektedir. D Fe 2 O 3 (k) + 3 CO(g) 2 Fe(s) + 3 CO 2 (g) Yükseltgenme ve indirgenme daima birlikte görülmektedir. Fe 3+ metalik demire indirgemektedir CO(g) karbon dioksite yükseltgenmektedir Slide 35 of 43

36 Yükseltgeme Basamağı Değişimleri Yükseltgenme durumu: D Fe 2 O 3 (s) + 3 CO(g) 2 Fe(l) + 3 CO 2 (g) Fe 3+ metalik demire indirgendi CO(g) karbon dioksite yükseltgendi Slide 36 of 43

37 Örnek 5-4 Gas Forming Reactions İndirgenme-Yükseltgenme Tepkimelerinin Tanınması. Aşağıdaki tepkimelerin indirgenme-yükseltgenme tepkimeleri olup olmadığını araştırınız a) MnO 2 (k) + 4 H + (aq) + 2 Cl - (aq) Mn 2+ (aq) + 2 H 2 O(s) + Cl 2 (g) b) H 2 PO 4 (aq) + OH (aq) HPO 4 2- (aq) + H 2 O(s) Çözüm: Eşitliklerin her iki tarafındaki elementlerin yükseltgenme basamaklarını bulunuz ve değişme olup olmadığını araştırınız. Slide 37 of 43

38 Örnek 5-4 Gas Forming Reactions a) Mn atomunun yükseltgenme basamağı (YB) MnO 2 de +4 den Mn 2+ de +2 ye azalır. Eşitliğin her iki tarafında O nun YB -2, H nın YB +1 dir. Cl un YB ise Cl - de -1 den Cl 2 de sıfıra değişmektedir. Yani bu tepkimede Mn indirgenmiş, Cl - yülseltgenmiştir ve bu bir indirgenme-yükseltgenme tepkimesidir. b) H nın YB eşitliğin her iki tarafında +1 dir. O nun YB değişmemiştir. Fosforun YB ise hem H 2 PO 4 - hem HPO 4 2- de +5 dır. Burada hiçbir YB değişmesi olmadığından, tepkime bir indirgenme-yükseltgenme tepkimesi değildir. Yalnızca bir asit-baz tepkimesidir. Slide 38 of 43

39 Örnek 5-4 Alıştırma A: Aşağıdaki tepkimelerin indirgenme-yükseltgenme tepkimesi olup olmadığını araştırınız. a) b) (NH 4 ) SO 4 (aq) + Ba(NO 3 ) 2 (aq) BaSO 4 (k) + NH 4 NO3 (aq) 2Pb(NO 3 ) 2 (k) 2 PbO(k) + 4NO 3 (g) + O 2 (g) Alıştırma B: Aşağıdaki tepkimede yükseltgenen maddeyi belirleyiniz. 4VO 2+ (aq) + MnO 4 (aq) + H 2 O 5VO 2+ (aq) + Mn 2+ (aq) + 2H + (aq) Slide 39 of 43

40 Yükseltgenme ve İndirgenme Yarı Tepkimeleri Yükseltgenme Bazı elementlerin yükseltgenme basamağının artmasıdır. Yitirilen elektronlar yarı-eşitliğin sağ tarafında gösterilir. İndirgenme Bazı elementlerin yükseltgenme basamağının azalmasıdır. Kazanılan elektronlar yarı-eşitliğin sol tarafında gösterilir. Yükseltgenme ve indirgenme yarı tepkimeleri birlikte yürür ve yükseltgenmeyle ortaya çıkan elektronların sayısı, indirgenmeyle alınan elektron sayısına eşittir. Slide 40 of 43

41 Bakır Sülfat içindeki Çinko Bu şekilde gösterilen tepkime bir yükseltgenmeindirgenme tepkimesidir. Zn(k) + Cu 2+ (aq) Zn 2+ (aq) + Cu(k) Slide 41 of 43

42 Yarı-Reaksiyonlar Bu tepkime aynı zamanda iki yarı-tepkime şeklinde düşünülebilir. Net tepkime bu iki yarı tepkimenin toplamıdır. Yükseltgenme: Zn(k) Zn 2+ (aq) + 2 e - İndirgenme: Net: Cu 2+ (aq) + 2 e- Cu(k) Cu 2+ (aq) + Zn(k) Cu(k) + Zn 2+ (aq) İlk yarı-tepkimede çinkonun yükseltgenme basamağı 0 dan +2 ye artmıştır. Her Zn(k) iki elektron vermiştir. İkinci yarı-tepkimede bakırın yükseltgenme basamağı +2 den 0 a azalmıştır. Her Cu 2+ (aq) iyonu iki elektron kazanmıştır. Böylece Cu 2+ indirgenmiştir. Slide 42 of 43

43 Örnek 5-5 Demirin hidroklorik asit ile tepkimeye girerek Fe 2+ (aq) ve H 2 verdiği tepkimenin net iyonik eşitliğini yazınız. Yükseltgenme: Fe(s) Fe 2+ (aq) + 2 e - İndirgenme: Net: 2H + (aq) + 2 e- H 2 (g) Fe(k) + 2H + (aq) Fe 2+ (aq) + H 2 (g) Alıştırma A: Aluminyumun hidroklorik asitle tepkimesini yükseltgenme ve indirgenme yarı-eşitlikleri ve net eşitlikle gösteriniz. Alıştırma B: Klor gazının sulu sodyum bromür ile sıvı brom ve sulu sodyum klorür verdiği tepkimeyi yükseltgenme-indirgenme Slide 43 of 43 yarı-eşitlikleri ve net eşitlikle yazınız.

44 5.5 Yükseltgenme-İndirgenme Eşitliklerinin Denkleştirilmesi Bazı eşitlik denkleştirme ilkelerini indirgenmeyükseltgenme (redoks) tepkimeleri için de kullanabiliriz. Bu ilkeler atom sayılarının ve elektriksel yüklerin denkleştirilmesidir. Yani bu bilgilerle redoks denklemlerinin bir kısmı denkleştirilebilir. Oysa daha kapsamlı bir yönteme gerek vardır. Bunun için çeşitli yöntemler bulunmakla birlikte, biz burada yalnızca Yarıtepkime (iyon-elektron yöntemi) üzerinde duracağız. Slide 44 of 43

45 Yarı-Tepkime (İyon-Elektron Yöntemi) Bu yöntemde redoks eşitliğini denkleştirme ana basamakları aşağıda verilmiştir. Yükseltgenme-indirgenme yarı-eşitliklerini ayrı ayrı yazınız ve denkleştiriniz Her iki yarı eşitlikteki katsayıları her ikisinde aynı sayıda elektron bulunacak şekilde ayarlayınız Denkleştirilmiş net eşitliği elde etmek için iki yarı tepkimeyi toplayınız. Slide 45 of 43

46 Örnek 5-6 Redoks tepkimelerinin Asidik Çözeltide Denkleştirilmesi. Aşağıda verilen tepkime kağıt sanayi atık sularında sülfit iyonlarının saptanmasında kullanılmaktadır. Bu tepkime için asidik çözeltide denkleştirilmiş eşitliği yazınız. SO 3 2- (aq) + MnO 4- (aq) SO 4 2- (aq) + Mn 2+ (aq) Slide 46 of 43

47 Örnek 5-6: Çözüm Basamak 1: İndirgenen-Yükeltgenen (I-Y) maddeleri içeren yarı-eşitlikleri yazınız SO 2-3 (aq) + MnO 4- (aq) SO 2-4 (aq) + Mn 2+ (aq) Yarı-tepkimeler: SO 3 2- (aq) SO 4 2- (aq) + 2 e - (aq) 5 e - (aq) +MnO 4- (aq) Mn 2+ (aq) Slide 47 of 43

48 Örnek 5-6: Çözüm Basamak 2: Her iki yarı-eşitliğin atomlarını denkleştiriniz. H ve O dışındaki atomları denkleştiriniz: O atomlarını, H 2 O ya uygun bir katsayı ekleyerek denkleştiriniz. H atomlarını, H + a uygun katsayı ekleyerek denkleştiriniz. Diğer atomlar (S ve Mn) iskelet yarı-eşitliklerinde zaten eşitlenmiştir. Slide 48 of 43

49 Örnek 5-6 H 2 O ekleyerek O denkleştirilmesi: H 2 O(s) + SO 2-3 (aq) SO 2-4 (aq) + 2 H + (aq) + 2 e 5 e - (aq) +MnO 4- (aq) Mn 2+ (aq) + 4 H 2 O(l) H + eklenerek hidrojenin denkleştirilmesi: H 2 O(l) + SO 2-3 (aq) SO 2-4 (aq) + 2 e - (aq) + 2 H + (aq) 8 H + (aq) + 5 e - (aq) +MnO 4- (aq) Mn 2+ (aq) + 4 H 2 O(s) Slide 49 of 43

50 Örnek 5-6 Basamak 3: Her iki yarı-eşitliği elektrik yükü bakımından denkleştiriniz. Yarı-eşitliklerde yükler eşit olacak şekilde, uygun tarafa elektron ekleyiniz. Yükseltgenme: SO 3 2- (aq) + H 2 O (s) SO 4 2- (aq) + 2H + (aq)+ 2e - (aq) (her iki tarafta net yük, -2) İndirgenme: MnO 4- (aq) +8 H + (aq) + 5 e - (aq) 2 Mn 2+ (aq) + 4 H 2 O(s) (her iki tarafta net yük, +2) Slide 50 of 43

51 Örnek 5-6 Basamak 4: Yarı-eşitlikleri (Y-E)toplayarak net redoks eşitliğni elde ediniz. Yükseltgenme Y-E ni 5 ile, indirgenme Y-E ni 2 ile çarpınız. 5 SO 3 2- (aq) +5 H 2 O(s) 5 SO 4 2- (aq) + 10 H + (aq) + 10 e - (aq) 2 MnO 4- (aq) +16 H + (aq) + 10 e - (aq) 2 Mn 2+ (aq) + 8 H 2 O(s) 5 SO 3 2- (aq) + 2 MnO 4- (aq) + 5 H 2 O + 16H + (aq) 5 SO 4 2- (aq) + 2 Mn 2+ (aq) + 8 H 2 O(s)+ 10 H + (aq) Yüklerin dengede olduğunu kontrol ediniz! Slide 51 of 43

52 Örnek 5-6 Basamak 5: Sadeleştiriniz Net eşitlikte her iki tarafta aynı maddeler bulunmamalıdır. Basamak 4 de elde edilen eşitliklerde her ki taraftan 5 H 2 O çıkarılırsa, sağda üç H 2 O kalır. Yine, her iki taraftan on H + çıkarılırsa solda 6 H+ kalır. 5 SO 3 2- (aq) + 2 MnO 4- (aq) + 6H + (aq) 5 SO 4 2- (aq) + 2 Mn 2+ (aq) + 3 H 2 O(s) Basamak 6: Doğrulayınız. Son net eşitlikte atomların ve yüklerin eşitliğini kontrol ediniz. Örneğin, Basamak 5 de her iki tarafataki yükler -6 dır: (5x2-) + (2x1-) + (6x1 +) = (5x2-) + (2x2+) = -6 Slide 52 of 43

53 Örnek 5-6 Alıştırma A: Asidik çözeltideki şu tepkimeyi denkleştiriniz. Fe 2+ (aq) + MnO4 - (aq) Fe 3+ (aq) + Mn2+ (aq) Alıştırma B: Asidik çözeltideki şu tepkimeyi denkleştiriniz. UO 2+ (aq) + Cr 2 O 7 2- (aq) UO 2 2+ (aq )+ Cr 3+ (aq) Slide 53 of 43

54 Yarı-Tepkime Yöntemi Kullanarak Asidik Çözeltilerde Redoks Tepkimelerinin Denkleştirilmesi : Özet Yükseltgenme ve indirgenme yarı-tepkimeleriyle ilgili eşitlikleri yazınız Her bir yarı-eşitlikte: 1. H and O hariç tüm atomları denkleştiriniz 2. H 2 O kullanarak oksijeni denkleştiriniz. 3. H + kullanarak hidrojeni denkleştiriniz. 4. e - kullanarak yük denkliğini denkleştiriniz. Elektron sayılarını denkleştiriniz. Yarı-tepkimeleri toplayınız. Daha sonra net eşitliğin her iki tarafındaki ortak türleri sadeleştiriniz. Atom sayıları ve yük dengelerini kontrol ediniz. Slide 54 of 43

55 Bazik Çözeltilerde Redoks Eşitliklerinin Denkleştirilmesi Bazik çözeltilerdeki redoks eşitliklerini denkleştirmek için Önek 5-6 daki sürece bir yada iki basamak daha eklemek gerekebilir. Buradaki sorun şudur: OH ve H 2 O nun her ikisi de O ve H içerdiklerinden, bunların yarı-eşitliklerin hangi tarafına ekleme yapmalıyız? Bu sorunu çözmek için: Slide 55 of 43

56 Bazik Çözeltilerde Redoks Eşitliklerinin Denkleştirilmesi Sanki asidik çözeltisindeymiş gibi denklem denkleştirilir. Sonra redoks eşitliğinin her iki tarafına H + iyon sayısı kadar OH eklenir. Eşitliğin her iki tarafında görünen H 2 O u uzaklaştırınız (her iki taraftan aynı sayı da su molekülleri çıkarınız) Denkleştirme işlemini kontrol ediniz. Slide 56 of 43

57 Örnek 5-7 Bazik Çözeltilerde Bir Redoks Tepkimesinin Denkleştirilmesi Bazik bir çözeltide siyanür iyonunun permanganatla siyanata yükseltgenme tepkimesi eşitliğini denkleştiriniz. Bu tepkimede permanganat, iyonu MnO 2 (k) ye indirgenmektedir. MnO 4- (aq) + CN - (aq) MnO 2 (k) + OCN - (aq) Slide 57 of 43

58 Örnek 5-7: Çözüm Başlangıçta, yarı-tepkimeler ve net tepkime bir asidik çözeltide oluyormuş gibi işlem yapınız ve son olarak net eşitliği bazik çözeltide durumuna çeviriniz. Basamak 1: İki iskelet yarı-eşitlikleri yazınız ve Mn, C ve N atomlarının denkleştiriniz. MnO 4 (aq) MnO 2 (k) CN (aq) OCN (aq) Mn, C ve N atomlarının başlangıçta yazılan iskelet yarıeşitliklerinin denkleşmiş olduğuna dikkat ediniz. Slide 58 of 43

59 Örnek 5-7: Çözüm Basamak 2: O ve H atomları için yarı-eşitlikleri denkleştiriniz. Gerekiyorsa H 2 O ve/veya H + ekleyiniz MnO 4 (aq) + 4 H + (aq) MnO 2 (k) + 2H 2 O(s) CN (aq) + H 2 O(s) OCN (aq) + 2 H + (aq) Basamak 3: Uygun sayıda elektron ekleyerek yarıeşitlikleri elektron yükü bakımında denkleştiriniz. İndirgeme: MnO 4 (aq) + 4 H + (aq) + 3 e - MnO 2 (k) + H 2 O(s) Yükseltgeme: CN (aq) + 2H 2 O(s) OCN (aq) + 2 H + (aq) + 2 e- Slide 59 of 43

60 Örnek 5-7: Çözüm Basamak 4: Net redoks eşitliğini ede etmek için, yarı-eşitlikleri toplayınız. 2MnO 4 (aq) + 8 H + (aq) + 6 e- 2MnO 2 (k) + 4H 2 O(s) 3CN (aq) + 3H 2 O(s) OCN (aq) + 6 H + (aq) + 6 e- Net: 2MnO 4 (aq) + 3CN (aq) + 2 H + (aq) 2MnO 2 (k) + 3OCN (aq) + H 2 O(s) Basamak 5: Net redoks eşitliğinin her iki yanına 2OH - ekleyerek asidik ortamda bazik ortama dönüş yapınız. Slide 60 of 43

61 Örnek 5-7: Çözüm 2MnO 4- (aq) + 3CN- (aq) +2 H + (aq) + 2 OH - (aq) 2MnO 2 (k) + 3 OCN- (aq) + H 2 O(s) + 2 OH - (aq) 2MnO 4- (aq) + 3CN - (aq) + 2H 2 O(s) 2MnO 2 (k) + 3OCN - (aq) + H 2 O(s) + 2 OH - (aq) Her iki taraftan bir H 2 O molekülü çıkarırsak, redoks eşitliğinin denkleşmiş ve net şeklini elde ederiz. 2MnO 4- (aq) + 3CN - (aq) + H 2 O(s) 2MnO 2 (k) + 3 OCN - (aq) + 2 OH - (aq) Slide 61 of 43

62 Örnek 5-7: Çözüm Basamak 6: Son eşitliğin doğru olup olmadığını anlamak için atom sayılarını ve elektrik denkliğini kontrol ediniz. Alıştırma A: Bazik çözeltideki şu tepkimeyi denkleştiriniz. S(k) + OCl - (aq) SO 3 2- (aq) + Cl - (aq) Alıştırma B: Bazik çözeltideki şu tepkimeyi denkleştiriniz. MnO 4- (aq) + SO 3 2- (aq) MnO 2 (k) + SO 4 2- (aq) Slide 62 of 43

63 Yarı-Tepkime Yöntemi Kullanarak Bazik Çözeltilerde Redoks Tepkimelerinin Denkleştirilmesi : Özet Asidik sulu çözeltiler için kullanılan yöntem kullanılarak, tepkime asidik ortamda oluyormuş gibi denkleştiriniz. Elde edilen net eşitliğin iki yanına, H + iyonların sayısına eşit OH - ekleyiniz. Net eşitliğin iki yanında yer alan, H + ve OH - iyonlarını H 2 O oluşturmak üzere birleştiriniz. Eğer net eşitliğin her iki tarafında H 2 O görünüyorsa, sadeleştiriniz. Atom sayıları ve yük dengelerini kontrol ediniz. Slide 63 of 43

64 5-6 Yükseltgenler ve İndirgenler Redoks tepkimelerindeki bazı tepkenler yükseltgen bazılarıysa indirgen olarak nitelenmektedir. Yükseltgen (oksitleyici): Redoks tepkimesinde başka bir bileşiği yükseltgeyen bileşiklerdir. Kendisi indirgenir. Redoks tepkimesinde yükseltgenme basamağı azalan bir element içerir. Elektron kazanır (yarı-eşitliğin sağ yanında elektronlar bulunur) Slide 64 of 43

65 5-6 Yükseltgenler ve İndirgenler İndirgen: Başka bir bileşiği indirgeyen bileşiklerdir. Kendisi yükseltgenir Redoks tepkimesinde yükseltgenme basamağı artan bir element içerir. Elektron yitirir (yarı-eşitliğin sağ yanında elektronlar bulunur) Slide 65 of 43

66 Redoks Azotun yükseltgenme basamakları Slide 66 of 43

67 Örnek 5-8 Yükseltgen ve indirgenin belirlenmesi. Hidrojen peroksit, H 2 O 2, çok yönlü bir bileşiktir. Kullanıldığı alanlardan bazıları odun hamuru ve tekstil maddelerinin beyazlatılması ve suyun arıtılmasında klor yerine kullanılır. Çok yönlü olmasının nedenlerinden biri, hem yükseltgen hem de indirgen olmasıdır. Aşağıdaki tepkimelerde hidrojen peroksitin indirgen mi, yoksa yükseltgen mi olduğunu bulunuz a) H 2 O 2 (aq) + 2 Fe 2+ (aq) + 2 H + 2 H 2 O(s) + 2 Fe 3+ (aq) b) 5 H 2 O 2 (aq) + 2 MnO 4- (aq) + 6 H + Slide 67 of 43 8 H 2 O(s) + 2 Mn 2+ (aq) + 5 O 2 (g)

68 Örnek 5-8: Çözüm a) H 2 O 2 (aq) + 2 Fe 2+ (aq) + 2 H + 2 H 2 O(s) + 2 Fe 3+ (aq) Demir yükseltgenmiştir, peroksit indirgenmiştir. b) 5 H 2 O 2 (aq) + 2 MnO 4- (aq) + 6 H + (aq) 8 H 2 O(s) + 2 Mn 2+ (aq) + 5 O 2 (g) Manganez indirgenmiştir, peroksit oksitlenmiştir. Slide 68 of 43

69 Örnek 5-8: Çözüm Alıştırma A: Aşağıdaki tepkimede H 2 (g) indirgen mi, yoksa yükseltgen mi?. Açıklayınız Bazik çözeltideki şu tepkimeyi denkleştiriniz. 2NO 2 (g) + 7 H 2 (g) NH 3 (g) + 4H 2 O (g) Alıştırma B: Aşağıdaki tepkimede indirgen ve yükseltgenleri belirleyiniz 4 Au(k) + 8CN - (aq) + O 2 (g) + 2H 2 O (s) 4[Au(CN) 2 ] - (aq) + 4OH - (aq) Slide 69 of 43

70 5-7 Sulu Çözelti Tepkimelerinin Stokiyometrisi: Titrasyonlar Titrasyon Bir çözeltinin diğerine dikkatli ve kontrollü bir biçimde eklenmesi ile oluşturulan tepkime Eşdeğerlik noktası Her iki tepkenin de tükendiği nokta Indikatör Eşdeğerlik noktasında veya çok yakınında renk değiştiren maddeler Slide 70 of 43

71 Indikatörler Slide 71 of 43

72 Örnek 5-10 Bir çözeltinin redoks titrasyonu ile ayarlanması g demir tel Fe 2+ iyonuna çevrildikten sonra ml KMnO 4 (aq) çözeltisi ile titre edilmiştir. KMnO 4 (aq) çözeltisinin molaritesini bulunuz? 5 Fe 2+ (aq) + MnO 4- (aq) + 8 H + (aq) 5 Fe 3+ (aq) + Mn 2+ (aq) 4 H 2 O(s) Slide 72 of 43

73 Örnek Fe 2+ (aq) + MnO 4- (aq) + 8 H + (aq) 5 Fe 3+ (aq) + Mn 2+ (aq) 4 H 2 O(s) Titrasyonda harcanan KMnO 4 miktarını hesaplayınız: n H O g Fe 1mol Fe g Fe 1mol Fe 1mol Fe mol MnO 5 mol Fe 1mol KMnO 1mol MnO mol KMnO 4 Derişimi belirleyiniz: mol KMnO4 [ KMnO4 ] M KMnO L 4 Slide 73 of 43

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sulu Çözeltilerin Doğası Elektrolitler Metallerde elektronların hareketiyle elektrik yükü taşınır. Saf su Suda çözünmüş Oksijen gazı Çözeltideki moleküllerin

Detaylı

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Rb izotoplarından oluşmuştur. İzotopların doğada bulunma yüzdelerini hesaplayınız. Bir bileşik

Detaylı

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası İÇERİK Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası Su içinde İyonik Bileşikler Su içinde Kovalent Bileşikler Çökelme Tepkimesi Asit-Baz Tepkimeleri (Nötürleşme) Yükseltgenme-İndirgenme Tepkimeleri Önemli Tip

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

kimyasal değişimin sembol ve formüllerle ifade edilmesidir.

kimyasal değişimin sembol ve formüllerle ifade edilmesidir. myasal reaksiyon Bir (veya birden fazla ) madde nin etkileşim sonucu yeni madde(lere) dönüşmesi işlemidir. ziksel değişim - renk değişimi - çökelek oluşumu - gaz çıkışı - ısı değişimi imyasal denklem aktif

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri :

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri : Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani

Detaylı

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3 DENEY 2 BİLEŞİKLERİN TEPKİMELERİ İLE TANINMASI 2.1. AMAÇ Bileşiklerin verdiği tepkimelerin incelenmesi ve bileşiklerin tanınmasında kullanılması 2.2. TEORİ Kimyasal tepkime bir ya da daha fazla saf maddenin

Detaylı

İYON TEPKİMELERİ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR. (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) 03-İYON TEPKİMELERİ-KİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 M.

İYON TEPKİMELERİ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR. (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) 03-İYON TEPKİMELERİ-KİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 M. İYN TEPKİMELERİ (Kimyasal tepkimelerin eşitlenmesi) Prof. Dr. Mustafa DEMİR 0İYN TEPKİMELERİKİMYASAL TEPKİMELERİN EŞİTLENMESİ 1 Bir kimyasal madde ısı, elektrik veya çözücü gibi çeşitli fiziksel veya kimyasal

Detaylı

Yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinin genel ilkelerinin öğrenilmesi

Yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinin genel ilkelerinin öğrenilmesi DENEY 6 KMNO4 İLE Fe 2+ MİKTAR TAYİNİ 6.1. AMAÇ 6.2. TEORİ Yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinin genel ilkelerinin öğrenilmesi Yükseltgenme bir atomun yükseltgenme sayısının cebirsel olarak arttığı bir

Detaylı

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla kendinden farklı atomlara dönüşemezler. Atomda (+) yüklü

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA KİMYASAL REAKSİYONLAR Kimyasal Tepkime Kimyasal tepkime, Bir ya da birkaç maddenin (tepkenler) yeni bir bileşik grubuna (ürünler) dönüştürülmesi işlemidir. Tepkenler Ürünler NO + 1/2 O 2 NO

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

Bölüm 5 Çalışma Soruları

Bölüm 5 Çalışma Soruları Bölüm 5 Çalışma Soruları 5.1) Metanol, CH 3 OH, ve hidrojen siyanür, HCN, bileşiklerinin her ikisi de moleküler bileşik olmasına rağmen metanol elektrik akımını iletmezken, hidrojen siyanür iletir. Neden?

Detaylı

KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 2 KİMYASAL HESAPLAMALAR

Detaylı

İÇİNDEKİLER KİMYASAL DENKLEMLER

İÇİNDEKİLER KİMYASAL DENKLEMLER KİMYASAL DENKLEMLER İÇİNDEKİLER BASİT DENKLEM DENKLEŞTİRME DENKLEM KATSAYILARININ YORUMU ve ANLAMI REAKSİYON TİPLERİ REDOKS REAKSİYONLARI YÜKSELTGENME (ELEKTRON VERME) İNDİRGENME (ELEKTRON ALMA) REDOKS

Detaylı

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz.

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz. BİLEŞİKLER Birden fazla elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla bir araya gelerek, kendi özelligini kaybedip oluşturdukları yeni saf maddeye bileşik denir. Bileşikteki atomların cins ve sayısını

Detaylı

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur.

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. ASİTLER- BAZLAR SUYUN OTONİZASYONU: Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. H 2 O (S) H + (suda) + OH - (Suda) H 2 O (S) + H +

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ C- BĐLEŞĐKLER VE BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐ (4 SAAT) 1- Bileşikler 2- Đyonik Yapılı Bileşik Formüllerinin Yazılması 3- Đyonlar ve Değerlikleri

Detaylı

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3 İLK ANYONLAR Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - İLK ANYONLAR Anyonlar negatif yüklü iyonlardır. Kalitatif analitik kimya analizlerine ilk anyonlar olarak adlandırılan Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - analizi ile

Detaylı

Element ve Bileşikler

Element ve Bileşikler Element ve Bileşikler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Bir elementi oluşturan bütün atomların

Detaylı

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s)

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s) 1 Kimyasal Tepkimeler Kimyasal olaylar elementlerin birbirleriyle etkileşip elektron alışverişi yapmaları sonucu oluşan olaylardır. Bu olaylar neticesinde bir bileşikteki atomların sayısı, dizilişi, bağ

Detaylı

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 Sayfa 1 /10 Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 İsminizi aşağıya yazınız. Sınavda kitaplarınız kapalı olacaktır. 6 problemi de çözmelisiniz. Bir problemin bütün şıklarını baştan sona dikkatli bir şekilde okuyunuz.

Detaylı

3. Kimyasal Bileşikler

3. Kimyasal Bileşikler 3. Kimyasal Bileşikler Mol kavramı ve kimyasal bileşikler Kimyasal Bileşik Formülleri (Kaba vs Molekül Formülü) Yüzde bileşimin hesaplanması Yakma analizi Kimyasal Formülden Mol Kütlesi Hesaplama Halotan

Detaylı

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları 1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ 1.7. İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları Yüksüz bir atomun yapısındaki pozitif (+) yüklü protonlarla negatif () yüklü elektronların sayıları birbirine eşittir. Yüksüz

Detaylı

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER 1- SICAKLIK 2- ORTAK İYON ETKİSİ 3- ÇÖZÜCÜ ÇÖZÜNEN CİNSİ 4- BASINCIN ETKİSİ 1- SICAKLIK ETKİSİ Sıcaklık etkisi Le Chatelier prensibine bağlı olarak yorumlanır. ENDOTERMİK

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bölüm 4 TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra Magnezyum, kalsiyum, stronsiyum, baryum ve radyumdan

Detaylı

BÖLÜM 2 KİMYASAL HESAPLAMALAR

BÖLÜM 2 KİMYASAL HESAPLAMALAR BÖLÜM KİMYASAL HESAPLAMALAR Bu bölümde, aşağıdaki konular kısaca anlatılarak uygun örnekler çözülür..1 Mol kavramı. Ortalama mol kütlesinin bulunması. Kimyasal formüllerin bulunması. Kimyasal reaksiyonlar

Detaylı

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir.

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir. GENEL KİMYA 1 LABORATUARI ÇALIŞMA NOTLARI DENEY: 8 ÇÖZELTİLER Dr. Bahadır KESKİN, 2011 @ YTÜ Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir

Detaylı

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR 1. ASİTLER Sulu çözeltilerine Hidrojen İyonu veren maddelere asit denir. Ör 1 HCl : Hidroklorik asit HCl H + + Cl - Ör 2 H 2 SO 4 : Sülfürik asit H 2 SO 4 2H + + SO 4-2 Ör 3 Nitrik

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT : Aynı cins atomlardan meydana gelmiş saf maddelere denir. ÖZELLİKLERİ: 1.Yapılarında aynı cins atom bulundururlar. Demir elementi Demir atomları Demir elementinin yapısında

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar ÇÖZELTILERDE DENGE Asitler ve Bazlar Zayıf Asit ve Bazlar Değişik asitler için verilen ph değerlerinin farklılık gösterdiğini görürüz. Bir önceki konuda ph değerinin [H₃O + ] ile ilgili olduğunu gördük.

Detaylı

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir.

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir. ELEKTROKİMYA A. AKTİFLİK B. PİLLER C. ELEKTROLİZ A. AKTİFLİK Metallerin elektron verme, ametallerin elektron alma yatkınlıklarına aktiflik denir. Yani bir metal ne kadar kolay elektron veriyorsa bir ametal

Detaylı

Yükseltgenme-İndirgenme Reaksiyonlar ve Elektrokimya

Yükseltgenme-İndirgenme Reaksiyonlar ve Elektrokimya ÜNİTE 12 Yükseltgenme-İndirgenme Reaksiyonlar ve Elektrokimya Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Bir bileşik veya iyondaki elementlerin yükseltgenme sayısını belirleyebilecek, Yükseltgenme sayılarındaki

Detaylı

4. ÇÖZÜNÜRLÜK. Çözünürlük Çarpımı Kçç. NaCl Na+ + Cl- (%100 iyonlaşma) AgCl(k) Ag + (ç) + Cl - (ç) (Kimyasal dengeye göre iyonlaşma) K = [AgCl(k)]

4. ÇÖZÜNÜRLÜK. Çözünürlük Çarpımı Kçç. NaCl Na+ + Cl- (%100 iyonlaşma) AgCl(k) Ag + (ç) + Cl - (ç) (Kimyasal dengeye göre iyonlaşma) K = [AgCl(k)] 4. ÇÖZÜNÜRLÜK Çözünürlük Çarpımı NaCl Na+ + Cl- (%100 iyonlaşma) AgCl(k) Ag + (ç) + Cl - (ç) (Kimyasal dengeye göre iyonlaşma) + - [Ag ][Cl ] K = [AgCl(k)] K [AgCl(k)] = [Ag + ] [Cl - ] = [Ag + ] [Cl -

Detaylı

KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL

KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL KĐMYA EĞĐE ĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF.DR.ĐNC NCĐ MORGĐL SINIF:11 DERS SAATĐ:4 KĐMYASAL REAKSĐYONLAR Sulu çözeltilerde olan reaksiyonlar Sulu çözeltilerde çökelme ve çözünme ile ilgili kurallar Gaz çıkışıışı olan

Detaylı

Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ

Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM FİZİKSEL DEĞİŞİM Beş duyu organımızla algıladığımız fiziksel özelliklerdeki

Detaylı

7-2. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Amfiprotik çözücü b) Farklandırıcı çözücü c) Seviyeleme çözücüsü d) Kütle etkisi

7-2. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Amfiprotik çözücü b) Farklandırıcı çözücü c) Seviyeleme çözücüsü d) Kütle etkisi SKOOG 7-1. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Zayıf elektrolit b) Bronsted-Lowry asidi c) Bronsted-Lowry asidinin konjuge bazı d) Bronsted-Lowry tanımına dayanarak nötralleşme e) Amfiprotik

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş

Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş Sulu Çözeltilerin Doğası: Çözücünün su olduğu durumlarda, iyon veya moleküllerin çözücüde gelişigüzel dağılmaları sonucu sulu çözelti oluşur. Sulu çözeltilerde

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 007 KİYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asit Baz Tanımları Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır.

Detaylı

Genel Kimya 101-Lab (4.Hafta) Asit Baz Teorisi Suyun İyonlaşması ve ph Asit Baz İndikatörleri Asit Baz Titrasyonu Deneysel Kısım

Genel Kimya 101-Lab (4.Hafta) Asit Baz Teorisi Suyun İyonlaşması ve ph Asit Baz İndikatörleri Asit Baz Titrasyonu Deneysel Kısım Genel Kimya 101-Lab (4.Hafta) Asit Baz Teorisi Suyun İyonlaşması ve ph Asit Baz İndikatörleri Asit Baz Titrasyonu Deneysel Kısım Asit Baz Teorisi Arrhenius Teorisi: Sulu çözeltlerine OH - iyonu bırakan

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

STOKĐYOMETRĐ. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

STOKĐYOMETRĐ. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK STOKĐYOMETRĐ Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK 3. Stokiyometri 3.1. Atom Kütlesi 3.1.1.Ortalama Atom Kütlesi 3.2. Avagadro Sayısı ve Elementlerin Mol Kütleleri 3.3. Molekül Kütlesi 3.4. Kütle Spektrometresi

Detaylı

Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı

Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı 20.05.2015 Soru (puan) 1 (20 ) 2 (20 ) 3 (20 ) 4 (25) 5 (20 ) 6 (20 ) Toplam Alınan Puan Not:

Detaylı

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 13 Asitler ve

Detaylı

3. Kimyasal Bileşikler

3. Kimyasal Bileşikler TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 3. Kimyasal Bileşikler Mol kavramı ve kimyasal bileşikler Kimyasal Bileşik Formülleri (Kaba vs Molekül Formülü) Yüzde bileşimin hesaplanması Yakma analizi TOBB Ekonomi

Detaylı

Elektrot Potansiyeli. (k) (k) (k) Tepkime vermez

Elektrot Potansiyeli. (k) (k) (k) Tepkime vermez Elektrot Potansiyeli Uzun metal parçası, M, elektrokimyasal çalışmalarda kullanıldığında elektrot adını alır. M n+ metal iyonları içeren bir çözeltiye daldırılan bir elektrot bir yarı-hücre oluşturur.

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Oluşumunda Kimyasal Ayrıştırma Etmenleri Ana kayanın kimyasal bileşimini değiştirmek

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve

Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve Amaçlar 4 ÜNİTE Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve Mol Kavramı Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Bileşik isimlendirilmelerindeki kuralları, Kovalent bileşiklerin isimlendirilmelerini, İyonik

Detaylı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani madde yani bileşik

Detaylı

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com ELEKTROKİMYA II ELEKTROKİMYASAL PİLLER Kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimelerinde elektron alışverişinden yararlanılarak, kimyasal bağ enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Kimyasal enerjiyi,

Detaylı

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg PERİYODİK CETVEL Periyodik cetvel elementleri sınıflandırmak için hazırlanmıştır. İlkperiyodik cetvel Mendeleev tarafından yapılmıştır. Mendeleev elementleri artan kütle numaralarına göre sıralamış ve

Detaylı

KİMYASAL DENKLEMLER VE FORMÜLLER

KİMYASAL DENKLEMLER VE FORMÜLLER KİMYASAL DENKLEMLER VE FORMÜLLER Kimyasal Tepkimeler ve Kimyasal Denklemler Kimyasal tepkimeleri anlayabilmek için, kimyasal maddelerin yapılarında nasıl bir değişiklik olabileceğini gözlememiz gerekir.

Detaylı

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir.

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. Bileşiklerin İsimlendirilmesi: 1.METAL-AMETAL(İYONİK ) BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üiversitesi 2007 KLERİ DERS NOTLARI. Sıvı fazdan katı taneciklerin çökelmesi için çoğu reaksiyonlar

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üiversitesi 2007 KLERİ DERS NOTLARI. Sıvı fazdan katı taneciklerin çökelmesi için çoğu reaksiyonlar TOZ ÜRETİM TEKNİKLER KLERİ DERS NOTLARI YRD. DOÇ.. DR. ATİLLA EVCİN Kimyasal Çökeltme Sıvı fazdan katı taneciklerin çökelmesi için çoğu reaksiyonlar A + B AB tipi çökelme reaksiyonlarıdır. Kuvvetli atomlararası

Detaylı

Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır.

Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır. 7. ASİTLER VE BAZLAR Arrhenius AsitBaz Tanımı (1884) (Svante Arrhenius) Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır. HCl H + + Cl NaOH

Detaylı

GENEL KİMYA. 5. Konu: Kimyasal Bileşiklerin Formülleri, Yazılması ve Adlandırılması

GENEL KİMYA. 5. Konu: Kimyasal Bileşiklerin Formülleri, Yazılması ve Adlandırılması GENEL KİMYA 5. Konu: Kimyasal Bileşiklerin Formülleri, Yazılması ve Adlandırılması Kimyasal Bileşik Çeşitleri En az iki farklı elementin kimyasal özelliklerini kaybederek belirli kütle oranlarında birleşmesiyle

Detaylı

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR PERİODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Bir elementin periyodik cetveldeki yeri aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir? A) Atom ağırlığı B) Değerliği C) Atom numarası D) Kimyasal özellikleri E) Fiziksel

Detaylı

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN KONU ANLATIMI FĐGEN HASRET BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN 1) METAL ĐLE AMETALDEN OLUŞAN BĐLEŞĐKLERĐN METALĐN ADI + AMETALĐN ADI + ÜR EKĐ ***Ametal oksijen ise oksit; azot ise nitrür; kükürt

Detaylı

REDOKS TİTRASYONLARI (REDOKS POTANSİYELİ VE PİLLER)

REDOKS TİTRASYONLARI (REDOKS POTANSİYELİ VE PİLLER) RDOKS TİTRASYONLARI (RDOKS POTANSİYLİ V PİLLR) Prof. Dr. Mustafa DMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ M.DMİR(ADU) 2009-17-RDOKS POTANSİYLİ V PİLLR 1 lektriğin katılarda taşınması olayına metalik

Detaylı

Ch 20 ELEKTROKİMYA: cell

Ch 20 ELEKTROKİMYA: cell Ch 20 ELEKTROKİMYA: Elektrik ve kimyasal reaksiyonlar arasındaki bağlantı araştırması Elektrokimyasal reaksiyonlarda elektronlar bir türden diğerine aktarılırlar. Öğrenme amaçları ve temel beceriler: oksidasyon,indirgeme,

Detaylı

ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ

ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ 2. BÖLÜM ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ Asitler ve bazlar kimyasal özellikleri ve tepkimeleri bakımından çok önemli maddeler olup oldukça sık kullanılırlar. Bu bölümde asitler ve bazlar arasındaki tepkimeleri;

Detaylı

KİMYASAL BİLEŞİKLER İÇERİK

KİMYASAL BİLEŞİKLER İÇERİK KİMYASAL BİLEŞİKLER İÇERİK Mol, Molar Kütle Kimyasal Formülden Yüzde Bileşiminin Hesaplanması Bir Bileşiğin Yüzde Bileşiminden Kimyasal Formülünün Hesaplanması Organik Bileşiklerin Kimyasal Bileşiminin

Detaylı

Kimyasal Nicelikler ve Sulu Reaksiyonlar

Kimyasal Nicelikler ve Sulu Reaksiyonlar CHEM 1411 Genel Kimya 4 Kimyasal Nicelikler ve Sulu Reaksiyonlar Bölümün Amacı: Her bir kimyasalın miktarının mol kavramı ile nasıl ilişkilendirileceğini ve kullanılacağını öğrenmek(stokiyometri). Sınırlayıcı

Detaylı

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI)

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) Kimyasal olaylara giren maddelerin kütleleri toplamı oluşan ürünlerin toplamına eşittir. Buna göre: X + Y Z + T tepkimesinde X ve Y girenler

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ DENEYĠN AMACI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN SULU ÇÖZELTĠLERĠNDE ĠYONLARINA AYRIġARAK ELEKTRĠK

Detaylı

Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir.

Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir. KİMYASAL DEĞİŞİMLER FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir. Örnek: Çözünürlük, hal

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

Asetik Asit Bileşiği. Standart Renk Şeması. ller. Sembol, Formül ve Denklemler MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI. Yrd.Doç.Dr.

Asetik Asit Bileşiği. Standart Renk Şeması. ller. Sembol, Formül ve Denklemler MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI. Yrd.Doç.Dr. Sembol, Formül ve Denklemler MÜENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Moleküler (Molekül Yapısında) Bileşik: bağımsız moleküller içeren bileşiktir molekülde az sayıda ametal atomları

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ. Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ İÇERİK

Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ. Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ İÇERİK İÇERİK Elementlere, Bileşiklere ve Karışımlara atomik boyutta bakış Dalton Atom Modeli Atom Fiziğinde Buluşlar - Elektronların Keşfi - Atom Çekirdeği Keşfi Günümüz Atom Modeli Kimyasal Elementler Periyodik

Detaylı

Genel Kimya. Bölüm 4: Kimyasal Tepkimeler

Genel Kimya. Bölüm 4: Kimyasal Tepkimeler Genel Kimya İlkeler ve Modern Uygulamalar Petrucci Harwood Herring 8. Baskıdan Çeviri Bölüm 4: Kimyasal Tepkimeler Çeviri Editörleri Slide 1 of 9 Tahsin Uyar Serpil Aksoy Kimyasal Tepkimeler ve Kimyasal

Detaylı

GENEL KİMYA. 7. Konu: Kimyasal reaksiyonlar, Kimyasal eşitlikler, Kimyasal tepkime türleri, Kimyasal Hesaplamalar

GENEL KİMYA. 7. Konu: Kimyasal reaksiyonlar, Kimyasal eşitlikler, Kimyasal tepkime türleri, Kimyasal Hesaplamalar GENEL KİMYA 7. Konu: Kimyasal reaksiyonlar, Kimyasal eşitlikler, Kimyasal tepkime türleri, Kimyasal Hesaplamalar Kimyasal Reaksiyonlar Kimyasal reaksiyon (tepkime), kimyasal maddelerdeki kimyasal değişme

Detaylı

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda)

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda) SULU ÇÖZELT LERDE AS T VE BAZ DENGELER I AS T BAZ TANIMLARI Arrhenius Tanımı Arrhenius a göre, suda çözündüğünde iyonlaşarak H iyonu verebilen maddeler asit, H iyonu verebilen maddeler bazdır. Bu tanım

Detaylı

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 ÇOKLU DENGELER -1 ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 Kimyasal tepkimelerin bir çoğu, ortamda birden fazla tür olduğu ve bu türler arasında

Detaylı

TEPKİME TÜRLERİ. Yanma Tepkimeleri

TEPKİME TÜRLERİ. Yanma Tepkimeleri TEPKİME TÜRLERİ Yanma Tepkimeleri Yanma, bir maddenin ısı ve ışık çıkararak çok hızlı olarak oksijenle tepkimeye girmesidir. Kağıdın, kömürün, odunun, mumun, doğal gazın yanması gibi Her yanma bir oksitlenmedir;

Detaylı

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2...

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2... Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2.... 3. MgCI2... 4. NaF... Bileşik Formülleri Bileşik formüllerinin yazılması İki

Detaylı

ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç)

ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç) ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ (Kçç) ÇÖZELTİLERDE ÇÖZÜNME VE ÇÖKELME OLAYLARI Çözeltiler doymuşluklarına göre üçe ayrılırlar: 1- Doymamış çözeltiler: Belirli bir sıcaklıkta ve basınçta çözebileceğinden daha az miktarda

Detaylı

Kimyasal denklemlere dayanan hesaplamaları öğrenerek stokiyometri problemlerini çözebileceksiniz.

Kimyasal denklemlere dayanan hesaplamaları öğrenerek stokiyometri problemlerini çözebileceksiniz. ÜNİTE 5 Kimyasal Reaksiyonlar ve Hesaplamalar Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Kimyasal reaksiyonları kavrayarak, kimyasal denklemleri yazabilecek, Kimyasal denklemleri denkleştirebilecek ve denkleştirilmiş

Detaylı

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 05-ÇÖZÜNME VE ÇÖZÜNÜRLÜK 1 Çözünme Olayı Analitik kimyada çözücü olarak genellikle su kullanılır. Su molekülleri, bir oksijen atomuna bağlı iki hidrojen

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Genel anlamda elektrokimya elektrik enerjisi üreten veya harcayan redoks reaksiyonlarını inceler. Elektrokimya pratikte büyük öneme sahip bir konudur. Piller,

Detaylı

MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN

MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Stokiyometri Kimyasal Hesaplamalar Kimyasal Reaksiyonların Sınıflandırılması 1. Yanma Reaksiyonları (Combustion reactions) Bir maddenin oksijenle birleşmesine yanma denir. C 2 H 6(g) + 7/2 O 2 (g) 2 CO

Detaylı

ARRHENIUS KURAMI ASITLER VE BAZLAR

ARRHENIUS KURAMI ASITLER VE BAZLAR ARRENIUS KURAMI Arrhenius kuramına göre, sulu çözeltide iyonlaşarak hidronyum iyonu, (aq), oluşturan maddelere asit; sulu çözeltide iyonlaşarak hidroksit, - (aq), oluşturan maddelere baz adı verilir. CMU,

Detaylı

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 Sayfa 1 /10 Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 İsminizi aşağıya yazınız. Sınavda kitaplarınız kapalı olacaktır. 6 problemi de çözmelisiniz. Bir problemin bütün şıklarını baştan sona dikkatli bir şekilde okuyunuz.

Detaylı

AKTİVİTE KATSAYILARI Enstrümantal Analiz

AKTİVİTE KATSAYILARI Enstrümantal Analiz 1 AKTİVİTE KATSAYILARI Enstrümantal Analiz Bir taneciğin, aktivitesi, a M ile molar konsantrasyonu [M] arasındaki bağıntı, a M = f M [M] (1) ifadesiyle verilir. f M aktivite katsayısıdır ve birimsizdir.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

2. GRUP KATYONLARI. As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Cd +2, Bi +3

2. GRUP KATYONLARI. As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Cd +2, Bi +3 2. GRUP KATYONLARI As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Cd +2, Bi +3 Bu grup katyonları 0.3M HCl li ortamda H 2 S ile sülfürleri şeklinde çökerler. Ortamın asit konsantrasyonunun 0.3M

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

DENEY RAPORU. Amonyum Bakır (II) Sülfat ve Amonyum Nikel (II) Sülfat Sentezi

DENEY RAPORU. Amonyum Bakır (II) Sülfat ve Amonyum Nikel (II) Sülfat Sentezi M.Hilmi EREN 04-98 - 3636 Anorganik Kimya II Lab. 2.Deney Grubu DENEY RAPORU DENEY ADI Amonyum Bakır (II) Sülfat ve Amonyum Nikel (II) Sülfat Sentezi DENEY TAR H 27 MART 2003 Per embe AMAÇ Amonyum Sülfat

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı