Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş"

Transkript

1 Genel Kimya İlkeler ve Modern Uygulamalar Petrucci Harwood Herring 8. Baskıdan Çeviri Bölüm 5: Sulu Çözelti Tepkimelerine Giriş Çeviri Editörleri Tahsin Uyar Serpil Aksoy Slide 1 of 43

2 İçerik 1. Sulu Çözeltilerin Doğası 2. Çökelme Tepkimeleri 3. Asit-Baz Tepkimeleri 4. Yükseltgenme-İndirgeme: Bazı Genel İlkeler 5. Yükseltgenme-İndirgeme Tepkimelerinin Denkleştirilmesi 6. Yükseltgenler-İndirgenler 7. Sulu Çözeltilerin Stokiyometresi: Titrasyonlar Slide 2 of 43

3 5.1 Sulu Çözeltilerin Doğası Sulu çözeltilerin tepkimeleri üç açıdan önemlidir: Su hem çok ucuzdur, hem de bir çok bileşiği çözer Suda çözünen bileşiklerin çoğu iyonlarına ayrılır Sulu çözeltiler deniz suyundan canlı sistemlere kadar her yerde bulunur. Bir çözeltideki moleküllerin büyük bir kısmı genel olarak çözücü molekülleridir. Slide 3 of 43

4 5.1 Sulu Çözeltilerin Doğası Su molekülleri sıvı sı ortamında sıkışık düzen içindedir. a) Çözünen madde parçacıkları moleküller veya iyonlar şeklinde, çözücü molekülleri arasında rasgele dağılmış ve daha az sayıdadır. Suda çözünen oksijen molekülleri birbirinden uzakta ve su molekülleri tarafından ayrı tutulmaktadır. b) Oksijenin sulu çözeltisinin temsili durumu Slide 4 of 43

5 İyon nedir? 5.1 Sulu Çözeltilerin Doğası Daha önceki bölümlerde iyonların, elektron alınması ya da verilmesiyle ortaya çıkan negatif veya pozitif yüklü atom veya atom grupları olduğunu görmüştük. Buna göre: Mg 2+ iyonu: Mg atomunun iki elektron kaybetmesi ile oluşur Cl iyonu: Cl atomunun bir elektron kazanmasıyla oluşur Slide 5 of 43

6 5.1 Sulu Çözeltilerin Doğası Metaller elektriği elektronlar vasıtasıyla iletirler. İletken sulu çözeltileriyse elektrik yükünü iyonlar vasıtasıyla iletirler. Saf su çok az iyon içerir, bu nedenle elektriği iletmez. Ancak bazı çözünenler su içinde iyonlarına ayrışırlar ve sulu çözeltiyi iletken hale getirirler. Bu çözünenlere elektrolitler denir. Şekildeki gibi bir düzenek kullanılarak bir çözeltinin elektriği ne kadar iyi ilettiği ölçülebilir. Slide 6 of 43

7 Elektrolitler Lamba yanmaz: İyon mevcut değil veya derişimi çok düşük. Elektrolit olmayan bir bileşik iyonlarına ayrılmaz ve elektriği iletmez. Lamba parlak ışık yayar: Çözeltide iyon derişimi yüksek. Elektriği iyi iyi iletir (kuvvetli elektrolit) Lambanın ışığı soluktur: Çözeltideki iyon derişimi düşüktür (Zayıf elektrolit) Slide 7 of 43

8 Elektrolit Çeşitleri Kuvvetli elektrolitler tamamen ayrışırlar Elektriği iyi iletirler. Zayıf elektrolitler kısmen ayrışırlar. Elektriği nispeten zayıf iletirler. Elektrolit olmayanlar ayrışmazlar. Elektriği zayıf iletirler. Slide 8 of 43

9 Kimyasal Tepkimeler Vasıtasıyla Elektrolitlerin Tanımlanması Kuvvetli bir elektrolit: MgCl 2 (k) Mg 2+ (aq) + 2 Cl (aq) Zayıf bir elektrolit : CH 3 CO 2 H(aq) CH 3CO 2 (aq) + H + (aq) Elektrolit olmayan: CH 3 OH(aq) Slide 9 of 43

10 Derişim Notasyonu MgCl 2 (k) Mg 2+ (aq) + 2 Cl (aq) M MgCl 2 çözeltisinde MgCl 2 nin tamamen ayrıştığı varsayılırsa: [Mg 2+ ] = M [Cl ] = M [MgCl 2 ] = 0 M Stokiyometri önemli! Slide 10 of 43

11 Örnek 5-1 Kuvvetli bir elektrolit çözeltisinde iyon derişimlerinin hesaplanması : M Al 2 (SO 4 ) 3 çözeltisindeki aluminyum ve sülfat iyonu derişimleri nedir?. Dengedeki kimyasal tepkime: Al 2 (SO 4 ) 3 (k) 2 Al 3+ (aq) + 3 SO 4 2- (aq) Slide 11 of 43

12 Örnek 5-1 Aluminyum derişimi : [Al mol Al 2 mol Al ] = 3+ 2 (SO 4 ) 3 = 1 L 1 mol Al 2 (SO 4 ) M Al 3+ Sulfat derişimi: [SO mol Al 3 mol SO 2-4 ] = 2 (SO 4 ) 3 4 = 1 L 1 mol Al 2 (SO 4 ) M SO 4 2- Slide 12 of 43

13 Örnek 5-1 Alıştırma A: Deniz suyundaki başlıca iyonlar Na +, Mg 2+ ve Cl - dir. Deniz suyu yaklaşık M NaCl ve M MgCl 2 içerir. Deniz suyundaki Cl - iyonu molaritesi, yani toplam [Cl - ] nedir? Alıştırma B: Bir su arıtma fabrikasında sudaki florür iyonu derişimi 1,5 mg F/L miktarına ayarlamak için su ortamına florür iyonu ekleniyor. a) Bu sulu ortamda florür iyonunun molaritesi nedir? b) Eğer suda florür iyonu CaF 2 ile sağlanırsa, 1,00x10 6 L suda bulunabilecek CaF 2 nın kütlesi nedir? Slide 13 of 43

14 5-2 Çökelme Tepkimeleri Bazı metal tuzları suda çok iyi çözünür (NaCl gibi), bazılarıysa çok az çözünür veya hiç çözünmezler (AgCl gibi). Bir çökelme tepkimesinde, belirli katyon ve anyonlar birleşerek suda çözünmeyen katyonik bir katı oluştururlar. Çökelme tepkimeleri endüstride bazı kimyasal maddelerin elde edilmesinde kullanılmaktadır. Çözünen iyonlar birleşerek çözünmeyen bir bileşik oluşturabilirler Çökelme görülür. Slide 14 of 43

15 5-2 Çökelme Tepkimeleri Bir sulu çözeltideki gümüş nitrat ve sodyum iyodür tepkimesini göz önüne alalım Genel (Bütüncül) Çökelme Tepkimesi: AgNO 3 (aq) +NaI (aq) AgI(s) + NaNO 3 (aq) Tam iyonik eşitliği: Ag + (aq) + NO 3- (aq) + Na + (aq) + I - (aq) Gözlemci iyonlar AgI(s) + Na + (aq) + NO 3- (aq) Net iyonik eşitlik: Gözlemci iyonlar eşitlikten çıkarılır Ag + (aq) + I - (aq) AgI(k) Slide 15 of 43

16 Net İyonik Eşitlik Net iyonik eşitlik tepkimeyi oluşturan gerçek katılımcı iyonları içerir. İyonlar, ayrı ayrı ve Ag + (aq) gibi, Tüm formülde katı ve çözünmeyen maddeleri ise Ag(k) şeklindeki sembollerle gösterilir Slide 16 of 43

17 Çözünürlük Kuralları Çözünen Bileşikler Alkali metal iyonları ve amonyum tuzlarının iyonları Li +, Na +, K +, Rb +, Cs + NH 4 + Nitratlar, perkloratlar ve asetatlar NO 3 - ClO 4 - CH 3 CO 2 - Slide 17 of 43

18 Çözünürlük Kuralları Büyük oranda çözünen bileşikler: Klorürler, bromidler ve iyodürler: Cl -, Br -, I - Pb 2+, Ag +, and Hg 2 2+ klorür ve bromürleri hariç Sulfatlar: SO 4 2- Sr 2+, Ba 2+, Pb 2+ and Hg 2 2+.sülfatları hariç Ca(SO 4 ) az miktarda çözünmektedir. Slide 18 of 43

19 Çözünürlük Kuralları Çözünmeyen Bileşikler: Hidroksit ve sulfitler : HO -, S 2- Alkali metal ve amonyum tuzları hariç Toprak alkali sülfitler çözünmektedirler Sr 2+ and Ca 2 + hidroksitler az miktarda çözünmektedırler Karbonat ve fosfatlar : CO 3 2-, PO 4 3- Alkali metal ve amonyum tuzları hariç Slide 19 of 43

20 Örnek 5-2 Çökelme Tepkimesini Öngörmede Çözünürlük Kuralarının Kullanılması: Aşağıdaki durumlarda bir tepkime olur mu? Eğer tepkime olursa, net iyonik eşitlik nasıldır? a) NaOH(aq) + MgCl 2 (aq)? b) BaS(aq) + CuSO 4 (aq)? c) (NH 4 ) 2 SO 4 (aq) + ZnCl 2 (aq)? Çözüm: a) Başıca Na bileşikleri suda çözündüğünden, Na + çözeltide kalır. Mg 2+ ile OH - ın birleşmesi suda çözünmeyen Mg(OH) 2 bileşiğini oluşturur. Buna göre Slide 20 of 43

21 Örnek 5-2 2Na + (aq) + 2OH - (aq) + Mg 2+ (aq) + 2Cl - (aq) Mg(OH) 2 (k) + 2Na + (aq) + 2Cl- (aq) Gözlemci iyonlar çıkarılırsa: 2OH - (aq) + Mg 2+ (aq) Mg(OH) 2 (k) b) Çözünürlük kurallarından Ba 2+, S 2-, Cu 2+, SO 4 2- iyonları bir araya geldiğinde BaSO 4 (k) ve CuS(k) birleşiklerinin oluşturacağını çıkarabiliriz. Buna göre net iyonik eşitlik: Ba 2+ (aq) + S 2- (aq) + Cu 2+ (aq) + SO 4 2- (aq) BaSO 4 (k) + CuS(k) Slide 21 of 43

22 Örnek 5-2 c) Çözünürlük kurallarından dikkatli incelersek bu kısımdaki iyonların bir arada bulunması ile bir çökeleğin oluşmayacağını anlarız. Çünkü olası bileşiklerin hepsi suda çözünür. Buna göre 2NH 4+ (aq) + SO 4 2- (aq) + Zn 2+ (aq) + 2Cl - (aq) Tepkime olmaz Alıştırma A: Aşağıdaki tepkimeleri tamamlayınız ve çökelek oluşup oluşmayacağını gösteriniz Net iyonik eşitlikleri yazınız. Tepkime olmuyorsa belirtiniz a) AlCl 3 (aq) + KOH(aq)? b) K 2 SO 4 (aq) + FeBr 3 (aq)? c) CaI 2 (aq) + Pb(NO 3 ) 2 (aq)? Slide 22 of 43

23 Örnek 5-2 Alıştırma B: Aşağıdaki çözeltiler karıştırıldığı zaman bir çökelmenin olup olmayacağını net eşitlikle gösteriniz. Tepkime olmuyorsa belirtiniz a) sodyum fosfat + aluminyum klorür? b) aluminyum sulfat + baryum klorür? c) amonyum karbonat + kurşun nitrat? Slide 23 of 43

24 5-3 Asit-Baz Tepkimeleri Latincede acidus (ekşi) Ekşi tat Arapçada al-qali (bazı bitkilerin külleri) Acı tat Svante Arrhenius 1884 Asit-Baz kuramı Slide 24 of 43

25 Asitler Asitler sulu çözeltilerinde H + iyonu veren maddelerdir Kuvvetli asitler: HCl(aq) H + (aq) + Cl - (aq) Zayıf asitler: CH 3 CO 2 H(aq) H + (aq) + CH 3 CO 2- (aq) Slide 25 of 43

26 Bazlar Bazlar sulu çözeltilerinde OH - veren maddelerdir. Kuvvetli bazlar: NaOH(aq) H 2 O Na + (aq) + OH - (aq) Zayıf bazlar: NH 3 (aq) + H 2 O(l) OH - (aq) + NH 4+ (aq) Slide 26 of 43

27 Asit ve Bazların Tanınması Asitler iyonize olabilen hidrojen atomları içermektedirler. CH 3 CO 2 H veya HC 2 H 3 O 2 Bazlar, bir metal iyonuyla birleşik halde OH içermektedir. KOH veya Na 2 CO 3 (k) + H 2 O(s) HCO 3 (aq) + 2 Na + (aq) + OH - (aq) Slide 27 of 43

28 Diğer Bazı Asit Baz Reaksiyonlar Magnezyum sütü Mg(OH) 2 Mg(OH) 2 (k) + 2 H + (aq) Mg 2+ (aq) + 2 H 2 O(l) Mg(OH) 2 (k) + 2 CH 3 CO 2 H(aq) Mg 2+ (aq) + 2 CH 3 CO 2- (aq) + 2 H 2 O(l) Slide 28 of 43

29 Diğer Bazı Asit Baz Reaksiyonlar Kireçtaşı ve Mermer: CaCO 3 (kireçtaşında ve mermerde bulunur) suda çözünmeyen ancak kuvvetli ve zayıf asitlerde çözünebilen diğer bir katıdır. Çözündüğünde düşük derişimlerde CO 2-3 iyonu verir. Bu iyon H + ile birleşerek karbonik asit (H 2 CO 3 ) verir. Karbonik asit katının çözünmesini artırır. CaCO 3 (k) + 2 H + (aq) Ca 2+ (aq) + H 2 CO 3 (aq) H 2 CO 3 (aq) H 2 O(l) + CO 2 (g) CaCO 3 (k) + 2 H + (aq) Ca 2+ (aq) + H 2 O(s) + CO 2 (g) Slide 29 of 43

30 Kireçtaşı ve Mermer Slide 30 of 43

31 Örnek 5-3 Gas Forming Reactions Asit-Baz Tepkime denklemlerinin yazılması: a) Sulu stronsiyum hidroksit ile nitrik asidin, b) Katı aluminyum hidroksitle hidroklorik asidin tepkimelerini gösteren net iyonik eşitlikleri yazınız. Çözüm: Önce bileşikleri formül halinde sonra da iyonik halde yazalım. a) Tam formül: HNO 3 (aq) + Sr(OH) 2 (aq)? İyonik formül: 2H + (aq) +2NO 3- (aq) + Sr 2+ (aq) + 2OH - Sr 2+ (aq) + 2NO 3- (aq) + 2 H 2 O(s) Slide 31 of 43

32 Örnek 5-3 Gas Forming Reactions Net iyonik eşitlik: Gözlemci iyonlar (Sr 2+ ve NO 3 - ) 2H + (aq) + 2OH - (aq) 2H 2 O(s) ve daha basit: H + (aq) + OH - (aq) H 2 O(s) b) Tam formül: Al(OH) 3 (k) + HCl(aq)? İyonik formül: Al(OH) 3 (k) +3 H + (aq) + 3 Cl - (aq) Al 3+ (aq) + 3Cl - (aq) + 3H 2 O(s) Net iyonik eşitlik: Gözlemci iyonlar (Cl - ) atılır Al(OH) 3 (k) + 3H + (aq) Al 3+ (aq) + 3H 2 O(s) Slide 32 of 43

33 Örnek 5-3 Alıştırma A: Propiyonik asitle, HC 3 H 5 O 2, sulu amonyak çözeltisinin tepkimesini net iyonik eşitlikle yazınız. Sonuçta oluşan tuzun formülü ve adı nedir? Alıştırma B: Kalsiyum karbonat, sert suyun ana bileşenidir ve çaydanlık ve otomatik kahve cezvelerinin dibinde birikir. Bu tip birikimleri uzaklaştırmak için seyreltik bir asit çözeltisi olan sirke kullanılır. Bu tepkimenin net iyonik eşitliğini yazınız. (İp ucu: (5.9) ve (5.10) eşitliklerini anımsayınız). Slide 33 of 43

34 Gas Forming Reactions Gaz Üreten Bazı Genel Tepkimeler İyon Tepkime Slide 34 of 43

35 5-4 Yükseltgeme-İndirgeme: Bazı genel İlkeler Demir cevherlerinin en tanınmışlarından bir tanesi hematittir (Fe2O3) Hematit yüksek fırınlarda demire dönüştürülmektedir. D Fe 2 O 3 (k) + 3 CO(g) 2 Fe(s) + 3 CO 2 (g) Yükseltgenme ve indirgenme daima birlikte görülmektedir. Fe 3+ metalik demire indirgemektedir CO(g) karbon dioksite yükseltgenmektedir Slide 35 of 43

36 Yükseltgeme Basamağı Değişimleri Yükseltgenme durumu: D Fe 2 O 3 (s) + 3 CO(g) 2 Fe(l) + 3 CO 2 (g) Fe 3+ metalik demire indirgendi CO(g) karbon dioksite yükseltgendi Slide 36 of 43

37 Örnek 5-4 Gas Forming Reactions İndirgenme-Yükseltgenme Tepkimelerinin Tanınması. Aşağıdaki tepkimelerin indirgenme-yükseltgenme tepkimeleri olup olmadığını araştırınız a) MnO 2 (k) + 4 H + (aq) + 2 Cl - (aq) Mn 2+ (aq) + 2 H 2 O(s) + Cl 2 (g) b) H 2 PO 4 (aq) + OH (aq) HPO 4 2- (aq) + H 2 O(s) Çözüm: Eşitliklerin her iki tarafındaki elementlerin yükseltgenme basamaklarını bulunuz ve değişme olup olmadığını araştırınız. Slide 37 of 43

38 Örnek 5-4 Gas Forming Reactions a) Mn atomunun yükseltgenme basamağı (YB) MnO 2 de +4 den Mn 2+ de +2 ye azalır. Eşitliğin her iki tarafında O nun YB -2, H nın YB +1 dir. Cl un YB ise Cl - de -1 den Cl 2 de sıfıra değişmektedir. Yani bu tepkimede Mn indirgenmiş, Cl - yülseltgenmiştir ve bu bir indirgenme-yükseltgenme tepkimesidir. b) H nın YB eşitliğin her iki tarafında +1 dir. O nun YB değişmemiştir. Fosforun YB ise hem H 2 PO 4 - hem HPO 4 2- de +5 dır. Burada hiçbir YB değişmesi olmadığından, tepkime bir indirgenme-yükseltgenme tepkimesi değildir. Yalnızca bir asit-baz tepkimesidir. Slide 38 of 43

39 Örnek 5-4 Alıştırma A: Aşağıdaki tepkimelerin indirgenme-yükseltgenme tepkimesi olup olmadığını araştırınız. a) b) (NH 4 ) SO 4 (aq) + Ba(NO 3 ) 2 (aq) BaSO 4 (k) + NH 4 NO3 (aq) 2Pb(NO 3 ) 2 (k) 2 PbO(k) + 4NO 3 (g) + O 2 (g) Alıştırma B: Aşağıdaki tepkimede yükseltgenen maddeyi belirleyiniz. 4VO 2+ (aq) + MnO 4 (aq) + H 2 O 5VO 2+ (aq) + Mn 2+ (aq) + 2H + (aq) Slide 39 of 43

40 Yükseltgenme ve İndirgenme Yarı Tepkimeleri Yükseltgenme Bazı elementlerin yükseltgenme basamağının artmasıdır. Yitirilen elektronlar yarı-eşitliğin sağ tarafında gösterilir. İndirgenme Bazı elementlerin yükseltgenme basamağının azalmasıdır. Kazanılan elektronlar yarı-eşitliğin sol tarafında gösterilir. Yükseltgenme ve indirgenme yarı tepkimeleri birlikte yürür ve yükseltgenmeyle ortaya çıkan elektronların sayısı, indirgenmeyle alınan elektron sayısına eşittir. Slide 40 of 43

41 Bakır Sülfat içindeki Çinko Bu şekilde gösterilen tepkime bir yükseltgenmeindirgenme tepkimesidir. Zn(k) + Cu 2+ (aq) Zn 2+ (aq) + Cu(k) Slide 41 of 43

42 Yarı-Reaksiyonlar Bu tepkime aynı zamanda iki yarı-tepkime şeklinde düşünülebilir. Net tepkime bu iki yarı tepkimenin toplamıdır. Yükseltgenme: Zn(k) Zn 2+ (aq) + 2 e - İndirgenme: Net: Cu 2+ (aq) + 2 e- Cu(k) Cu 2+ (aq) + Zn(k) Cu(k) + Zn 2+ (aq) İlk yarı-tepkimede çinkonun yükseltgenme basamağı 0 dan +2 ye artmıştır. Her Zn(k) iki elektron vermiştir. İkinci yarı-tepkimede bakırın yükseltgenme basamağı +2 den 0 a azalmıştır. Her Cu 2+ (aq) iyonu iki elektron kazanmıştır. Böylece Cu 2+ indirgenmiştir. Slide 42 of 43

43 Örnek 5-5 Demirin hidroklorik asit ile tepkimeye girerek Fe 2+ (aq) ve H 2 verdiği tepkimenin net iyonik eşitliğini yazınız. Yükseltgenme: Fe(s) Fe 2+ (aq) + 2 e - İndirgenme: Net: 2H + (aq) + 2 e- H 2 (g) Fe(k) + 2H + (aq) Fe 2+ (aq) + H 2 (g) Alıştırma A: Aluminyumun hidroklorik asitle tepkimesini yükseltgenme ve indirgenme yarı-eşitlikleri ve net eşitlikle gösteriniz. Alıştırma B: Klor gazının sulu sodyum bromür ile sıvı brom ve sulu sodyum klorür verdiği tepkimeyi yükseltgenme-indirgenme Slide 43 of 43 yarı-eşitlikleri ve net eşitlikle yazınız.

44 5.5 Yükseltgenme-İndirgenme Eşitliklerinin Denkleştirilmesi Bazı eşitlik denkleştirme ilkelerini indirgenmeyükseltgenme (redoks) tepkimeleri için de kullanabiliriz. Bu ilkeler atom sayılarının ve elektriksel yüklerin denkleştirilmesidir. Yani bu bilgilerle redoks denklemlerinin bir kısmı denkleştirilebilir. Oysa daha kapsamlı bir yönteme gerek vardır. Bunun için çeşitli yöntemler bulunmakla birlikte, biz burada yalnızca Yarıtepkime (iyon-elektron yöntemi) üzerinde duracağız. Slide 44 of 43

45 Yarı-Tepkime (İyon-Elektron Yöntemi) Bu yöntemde redoks eşitliğini denkleştirme ana basamakları aşağıda verilmiştir. Yükseltgenme-indirgenme yarı-eşitliklerini ayrı ayrı yazınız ve denkleştiriniz Her iki yarı eşitlikteki katsayıları her ikisinde aynı sayıda elektron bulunacak şekilde ayarlayınız Denkleştirilmiş net eşitliği elde etmek için iki yarı tepkimeyi toplayınız. Slide 45 of 43

46 Örnek 5-6 Redoks tepkimelerinin Asidik Çözeltide Denkleştirilmesi. Aşağıda verilen tepkime kağıt sanayi atık sularında sülfit iyonlarının saptanmasında kullanılmaktadır. Bu tepkime için asidik çözeltide denkleştirilmiş eşitliği yazınız. SO 3 2- (aq) + MnO 4- (aq) SO 4 2- (aq) + Mn 2+ (aq) Slide 46 of 43

47 Örnek 5-6: Çözüm Basamak 1: İndirgenen-Yükeltgenen (I-Y) maddeleri içeren yarı-eşitlikleri yazınız SO 2-3 (aq) + MnO 4- (aq) SO 2-4 (aq) + Mn 2+ (aq) Yarı-tepkimeler: SO 3 2- (aq) SO 4 2- (aq) + 2 e - (aq) 5 e - (aq) +MnO 4- (aq) Mn 2+ (aq) Slide 47 of 43

48 Örnek 5-6: Çözüm Basamak 2: Her iki yarı-eşitliğin atomlarını denkleştiriniz. H ve O dışındaki atomları denkleştiriniz: O atomlarını, H 2 O ya uygun bir katsayı ekleyerek denkleştiriniz. H atomlarını, H + a uygun katsayı ekleyerek denkleştiriniz. Diğer atomlar (S ve Mn) iskelet yarı-eşitliklerinde zaten eşitlenmiştir. Slide 48 of 43

49 Örnek 5-6 H 2 O ekleyerek O denkleştirilmesi: H 2 O(s) + SO 2-3 (aq) SO 2-4 (aq) + 2 H + (aq) + 2 e 5 e - (aq) +MnO 4- (aq) Mn 2+ (aq) + 4 H 2 O(l) H + eklenerek hidrojenin denkleştirilmesi: H 2 O(l) + SO 2-3 (aq) SO 2-4 (aq) + 2 e - (aq) + 2 H + (aq) 8 H + (aq) + 5 e - (aq) +MnO 4- (aq) Mn 2+ (aq) + 4 H 2 O(s) Slide 49 of 43

50 Örnek 5-6 Basamak 3: Her iki yarı-eşitliği elektrik yükü bakımından denkleştiriniz. Yarı-eşitliklerde yükler eşit olacak şekilde, uygun tarafa elektron ekleyiniz. Yükseltgenme: SO 3 2- (aq) + H 2 O (s) SO 4 2- (aq) + 2H + (aq)+ 2e - (aq) (her iki tarafta net yük, -2) İndirgenme: MnO 4- (aq) +8 H + (aq) + 5 e - (aq) 2 Mn 2+ (aq) + 4 H 2 O(s) (her iki tarafta net yük, +2) Slide 50 of 43

51 Örnek 5-6 Basamak 4: Yarı-eşitlikleri (Y-E)toplayarak net redoks eşitliğni elde ediniz. Yükseltgenme Y-E ni 5 ile, indirgenme Y-E ni 2 ile çarpınız. 5 SO 3 2- (aq) +5 H 2 O(s) 5 SO 4 2- (aq) + 10 H + (aq) + 10 e - (aq) 2 MnO 4- (aq) +16 H + (aq) + 10 e - (aq) 2 Mn 2+ (aq) + 8 H 2 O(s) 5 SO 3 2- (aq) + 2 MnO 4- (aq) + 5 H 2 O + 16H + (aq) 5 SO 4 2- (aq) + 2 Mn 2+ (aq) + 8 H 2 O(s)+ 10 H + (aq) Yüklerin dengede olduğunu kontrol ediniz! Slide 51 of 43

52 Örnek 5-6 Basamak 5: Sadeleştiriniz Net eşitlikte her iki tarafta aynı maddeler bulunmamalıdır. Basamak 4 de elde edilen eşitliklerde her ki taraftan 5 H 2 O çıkarılırsa, sağda üç H 2 O kalır. Yine, her iki taraftan on H + çıkarılırsa solda 6 H+ kalır. 5 SO 3 2- (aq) + 2 MnO 4- (aq) + 6H + (aq) 5 SO 4 2- (aq) + 2 Mn 2+ (aq) + 3 H 2 O(s) Basamak 6: Doğrulayınız. Son net eşitlikte atomların ve yüklerin eşitliğini kontrol ediniz. Örneğin, Basamak 5 de her iki tarafataki yükler -6 dır: (5x2-) + (2x1-) + (6x1 +) = (5x2-) + (2x2+) = -6 Slide 52 of 43

53 Örnek 5-6 Alıştırma A: Asidik çözeltideki şu tepkimeyi denkleştiriniz. Fe 2+ (aq) + MnO4 - (aq) Fe 3+ (aq) + Mn2+ (aq) Alıştırma B: Asidik çözeltideki şu tepkimeyi denkleştiriniz. UO 2+ (aq) + Cr 2 O 7 2- (aq) UO 2 2+ (aq )+ Cr 3+ (aq) Slide 53 of 43

54 Yarı-Tepkime Yöntemi Kullanarak Asidik Çözeltilerde Redoks Tepkimelerinin Denkleştirilmesi : Özet Yükseltgenme ve indirgenme yarı-tepkimeleriyle ilgili eşitlikleri yazınız Her bir yarı-eşitlikte: 1. H and O hariç tüm atomları denkleştiriniz 2. H 2 O kullanarak oksijeni denkleştiriniz. 3. H + kullanarak hidrojeni denkleştiriniz. 4. e - kullanarak yük denkliğini denkleştiriniz. Elektron sayılarını denkleştiriniz. Yarı-tepkimeleri toplayınız. Daha sonra net eşitliğin her iki tarafındaki ortak türleri sadeleştiriniz. Atom sayıları ve yük dengelerini kontrol ediniz. Slide 54 of 43

55 Bazik Çözeltilerde Redoks Eşitliklerinin Denkleştirilmesi Bazik çözeltilerdeki redoks eşitliklerini denkleştirmek için Önek 5-6 daki sürece bir yada iki basamak daha eklemek gerekebilir. Buradaki sorun şudur: OH ve H 2 O nun her ikisi de O ve H içerdiklerinden, bunların yarı-eşitliklerin hangi tarafına ekleme yapmalıyız? Bu sorunu çözmek için: Slide 55 of 43

56 Bazik Çözeltilerde Redoks Eşitliklerinin Denkleştirilmesi Sanki asidik çözeltisindeymiş gibi denklem denkleştirilir. Sonra redoks eşitliğinin her iki tarafına H + iyon sayısı kadar OH eklenir. Eşitliğin her iki tarafında görünen H 2 O u uzaklaştırınız (her iki taraftan aynı sayı da su molekülleri çıkarınız) Denkleştirme işlemini kontrol ediniz. Slide 56 of 43

57 Örnek 5-7 Bazik Çözeltilerde Bir Redoks Tepkimesinin Denkleştirilmesi Bazik bir çözeltide siyanür iyonunun permanganatla siyanata yükseltgenme tepkimesi eşitliğini denkleştiriniz. Bu tepkimede permanganat, iyonu MnO 2 (k) ye indirgenmektedir. MnO 4- (aq) + CN - (aq) MnO 2 (k) + OCN - (aq) Slide 57 of 43

58 Örnek 5-7: Çözüm Başlangıçta, yarı-tepkimeler ve net tepkime bir asidik çözeltide oluyormuş gibi işlem yapınız ve son olarak net eşitliği bazik çözeltide durumuna çeviriniz. Basamak 1: İki iskelet yarı-eşitlikleri yazınız ve Mn, C ve N atomlarının denkleştiriniz. MnO 4 (aq) MnO 2 (k) CN (aq) OCN (aq) Mn, C ve N atomlarının başlangıçta yazılan iskelet yarıeşitliklerinin denkleşmiş olduğuna dikkat ediniz. Slide 58 of 43

59 Örnek 5-7: Çözüm Basamak 2: O ve H atomları için yarı-eşitlikleri denkleştiriniz. Gerekiyorsa H 2 O ve/veya H + ekleyiniz MnO 4 (aq) + 4 H + (aq) MnO 2 (k) + 2H 2 O(s) CN (aq) + H 2 O(s) OCN (aq) + 2 H + (aq) Basamak 3: Uygun sayıda elektron ekleyerek yarıeşitlikleri elektron yükü bakımında denkleştiriniz. İndirgeme: MnO 4 (aq) + 4 H + (aq) + 3 e - MnO 2 (k) + H 2 O(s) Yükseltgeme: CN (aq) + 2H 2 O(s) OCN (aq) + 2 H + (aq) + 2 e- Slide 59 of 43

60 Örnek 5-7: Çözüm Basamak 4: Net redoks eşitliğini ede etmek için, yarı-eşitlikleri toplayınız. 2MnO 4 (aq) + 8 H + (aq) + 6 e- 2MnO 2 (k) + 4H 2 O(s) 3CN (aq) + 3H 2 O(s) OCN (aq) + 6 H + (aq) + 6 e- Net: 2MnO 4 (aq) + 3CN (aq) + 2 H + (aq) 2MnO 2 (k) + 3OCN (aq) + H 2 O(s) Basamak 5: Net redoks eşitliğinin her iki yanına 2OH - ekleyerek asidik ortamda bazik ortama dönüş yapınız. Slide 60 of 43

61 Örnek 5-7: Çözüm 2MnO 4- (aq) + 3CN- (aq) +2 H + (aq) + 2 OH - (aq) 2MnO 2 (k) + 3 OCN- (aq) + H 2 O(s) + 2 OH - (aq) 2MnO 4- (aq) + 3CN - (aq) + 2H 2 O(s) 2MnO 2 (k) + 3OCN - (aq) + H 2 O(s) + 2 OH - (aq) Her iki taraftan bir H 2 O molekülü çıkarırsak, redoks eşitliğinin denkleşmiş ve net şeklini elde ederiz. 2MnO 4- (aq) + 3CN - (aq) + H 2 O(s) 2MnO 2 (k) + 3 OCN - (aq) + 2 OH - (aq) Slide 61 of 43

62 Örnek 5-7: Çözüm Basamak 6: Son eşitliğin doğru olup olmadığını anlamak için atom sayılarını ve elektrik denkliğini kontrol ediniz. Alıştırma A: Bazik çözeltideki şu tepkimeyi denkleştiriniz. S(k) + OCl - (aq) SO 3 2- (aq) + Cl - (aq) Alıştırma B: Bazik çözeltideki şu tepkimeyi denkleştiriniz. MnO 4- (aq) + SO 3 2- (aq) MnO 2 (k) + SO 4 2- (aq) Slide 62 of 43

63 Yarı-Tepkime Yöntemi Kullanarak Bazik Çözeltilerde Redoks Tepkimelerinin Denkleştirilmesi : Özet Asidik sulu çözeltiler için kullanılan yöntem kullanılarak, tepkime asidik ortamda oluyormuş gibi denkleştiriniz. Elde edilen net eşitliğin iki yanına, H + iyonların sayısına eşit OH - ekleyiniz. Net eşitliğin iki yanında yer alan, H + ve OH - iyonlarını H 2 O oluşturmak üzere birleştiriniz. Eğer net eşitliğin her iki tarafında H 2 O görünüyorsa, sadeleştiriniz. Atom sayıları ve yük dengelerini kontrol ediniz. Slide 63 of 43

64 5-6 Yükseltgenler ve İndirgenler Redoks tepkimelerindeki bazı tepkenler yükseltgen bazılarıysa indirgen olarak nitelenmektedir. Yükseltgen (oksitleyici): Redoks tepkimesinde başka bir bileşiği yükseltgeyen bileşiklerdir. Kendisi indirgenir. Redoks tepkimesinde yükseltgenme basamağı azalan bir element içerir. Elektron kazanır (yarı-eşitliğin sağ yanında elektronlar bulunur) Slide 64 of 43

65 5-6 Yükseltgenler ve İndirgenler İndirgen: Başka bir bileşiği indirgeyen bileşiklerdir. Kendisi yükseltgenir Redoks tepkimesinde yükseltgenme basamağı artan bir element içerir. Elektron yitirir (yarı-eşitliğin sağ yanında elektronlar bulunur) Slide 65 of 43

66 Redoks Azotun yükseltgenme basamakları Slide 66 of 43

67 Örnek 5-8 Yükseltgen ve indirgenin belirlenmesi. Hidrojen peroksit, H 2 O 2, çok yönlü bir bileşiktir. Kullanıldığı alanlardan bazıları odun hamuru ve tekstil maddelerinin beyazlatılması ve suyun arıtılmasında klor yerine kullanılır. Çok yönlü olmasının nedenlerinden biri, hem yükseltgen hem de indirgen olmasıdır. Aşağıdaki tepkimelerde hidrojen peroksitin indirgen mi, yoksa yükseltgen mi olduğunu bulunuz a) H 2 O 2 (aq) + 2 Fe 2+ (aq) + 2 H + 2 H 2 O(s) + 2 Fe 3+ (aq) b) 5 H 2 O 2 (aq) + 2 MnO 4- (aq) + 6 H + Slide 67 of 43 8 H 2 O(s) + 2 Mn 2+ (aq) + 5 O 2 (g)

68 Örnek 5-8: Çözüm a) H 2 O 2 (aq) + 2 Fe 2+ (aq) + 2 H + 2 H 2 O(s) + 2 Fe 3+ (aq) Demir yükseltgenmiştir, peroksit indirgenmiştir. b) 5 H 2 O 2 (aq) + 2 MnO 4- (aq) + 6 H + (aq) 8 H 2 O(s) + 2 Mn 2+ (aq) + 5 O 2 (g) Manganez indirgenmiştir, peroksit oksitlenmiştir. Slide 68 of 43

69 Örnek 5-8: Çözüm Alıştırma A: Aşağıdaki tepkimede H 2 (g) indirgen mi, yoksa yükseltgen mi?. Açıklayınız Bazik çözeltideki şu tepkimeyi denkleştiriniz. 2NO 2 (g) + 7 H 2 (g) NH 3 (g) + 4H 2 O (g) Alıştırma B: Aşağıdaki tepkimede indirgen ve yükseltgenleri belirleyiniz 4 Au(k) + 8CN - (aq) + O 2 (g) + 2H 2 O (s) 4[Au(CN) 2 ] - (aq) + 4OH - (aq) Slide 69 of 43

70 5-7 Sulu Çözelti Tepkimelerinin Stokiyometrisi: Titrasyonlar Titrasyon Bir çözeltinin diğerine dikkatli ve kontrollü bir biçimde eklenmesi ile oluşturulan tepkime Eşdeğerlik noktası Her iki tepkenin de tükendiği nokta Indikatör Eşdeğerlik noktasında veya çok yakınında renk değiştiren maddeler Slide 70 of 43

71 Indikatörler Slide 71 of 43

72 Örnek 5-10 Bir çözeltinin redoks titrasyonu ile ayarlanması g demir tel Fe 2+ iyonuna çevrildikten sonra ml KMnO 4 (aq) çözeltisi ile titre edilmiştir. KMnO 4 (aq) çözeltisinin molaritesini bulunuz? 5 Fe 2+ (aq) + MnO 4- (aq) + 8 H + (aq) 5 Fe 3+ (aq) + Mn 2+ (aq) 4 H 2 O(s) Slide 72 of 43

73 Örnek Fe 2+ (aq) + MnO 4- (aq) + 8 H + (aq) 5 Fe 3+ (aq) + Mn 2+ (aq) 4 H 2 O(s) Titrasyonda harcanan KMnO 4 miktarını hesaplayınız: n H O g Fe 1mol Fe g Fe 1mol Fe 1mol Fe mol MnO 5 mol Fe 1mol KMnO 1mol MnO mol KMnO 4 Derişimi belirleyiniz: mol KMnO4 [ KMnO4 ] M KMnO L 4 Slide 73 of 43

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

Bölüm 5 Çalışma Soruları

Bölüm 5 Çalışma Soruları Bölüm 5 Çalışma Soruları 5.1) Metanol, CH 3 OH, ve hidrojen siyanür, HCN, bileşiklerinin her ikisi de moleküler bileşik olmasına rağmen metanol elektrik akımını iletmezken, hidrojen siyanür iletir. Neden?

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

Yükseltgenme-İndirgenme Reaksiyonlar ve Elektrokimya

Yükseltgenme-İndirgenme Reaksiyonlar ve Elektrokimya ÜNİTE 12 Yükseltgenme-İndirgenme Reaksiyonlar ve Elektrokimya Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Bir bileşik veya iyondaki elementlerin yükseltgenme sayısını belirleyebilecek, Yükseltgenme sayılarındaki

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 007 KİYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asit Baz Tanımları Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır.

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

STOKĐYOMETRĐ. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

STOKĐYOMETRĐ. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK STOKĐYOMETRĐ Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK 3. Stokiyometri 3.1. Atom Kütlesi 3.1.1.Ortalama Atom Kütlesi 3.2. Avagadro Sayısı ve Elementlerin Mol Kütleleri 3.3. Molekül Kütlesi 3.4. Kütle Spektrometresi

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve

Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve Amaçlar 4 ÜNİTE Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve Mol Kavramı Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Bileşik isimlendirilmelerindeki kuralları, Kovalent bileşiklerin isimlendirilmelerini, İyonik

Detaylı

KİMYASAL DENKLEMLER VE FORMÜLLER

KİMYASAL DENKLEMLER VE FORMÜLLER KİMYASAL DENKLEMLER VE FORMÜLLER Kimyasal Tepkimeler ve Kimyasal Denklemler Kimyasal tepkimeleri anlayabilmek için, kimyasal maddelerin yapılarında nasıl bir değişiklik olabileceğini gözlememiz gerekir.

Detaylı

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir.

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. Bileşiklerin İsimlendirilmesi: 1.METAL-AMETAL(İYONİK ) BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

Detaylı

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com ELEKTROKİMYA II ELEKTROKİMYASAL PİLLER Kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimelerinde elektron alışverişinden yararlanılarak, kimyasal bağ enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Kimyasal enerjiyi,

Detaylı

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN KONU ANLATIMI FĐGEN HASRET BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN 1) METAL ĐLE AMETALDEN OLUŞAN BĐLEŞĐKLERĐN METALĐN ADI + AMETALĐN ADI + ÜR EKĐ ***Ametal oksijen ise oksit; azot ise nitrür; kükürt

Detaylı

REDOKS TİTRASYONLARI (REDOKS POTANSİYELİ VE PİLLER)

REDOKS TİTRASYONLARI (REDOKS POTANSİYELİ VE PİLLER) RDOKS TİTRASYONLARI (RDOKS POTANSİYLİ V PİLLR) Prof. Dr. Mustafa DMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ M.DMİR(ADU) 2009-17-RDOKS POTANSİYLİ V PİLLR 1 lektriğin katılarda taşınması olayına metalik

Detaylı

TEPKİME TÜRLERİ. Yanma Tepkimeleri

TEPKİME TÜRLERİ. Yanma Tepkimeleri TEPKİME TÜRLERİ Yanma Tepkimeleri Yanma, bir maddenin ısı ve ışık çıkararak çok hızlı olarak oksijenle tepkimeye girmesidir. Kağıdın, kömürün, odunun, mumun, doğal gazın yanması gibi Her yanma bir oksitlenmedir;

Detaylı

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI)

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) Kimyasal olaylara giren maddelerin kütleleri toplamı oluşan ürünlerin toplamına eşittir. Buna göre: X + Y Z + T tepkimesinde X ve Y girenler

Detaylı

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda)

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda) SULU ÇÖZELT LERDE AS T VE BAZ DENGELER I AS T BAZ TANIMLARI Arrhenius Tanımı Arrhenius a göre, suda çözündüğünde iyonlaşarak H iyonu verebilen maddeler asit, H iyonu verebilen maddeler bazdır. Bu tanım

Detaylı

Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir.

Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir. KİMYASAL DEĞİŞİMLER FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir. Örnek: Çözünürlük, hal

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ DENEYĠN AMACI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN SULU ÇÖZELTĠLERĠNDE ĠYONLARINA AYRIġARAK ELEKTRĠK

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 ÇOKLU DENGELER -1 ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 Kimyasal tepkimelerin bir çoğu, ortamda birden fazla tür olduğu ve bu türler arasında

Detaylı

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2...

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2... Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2.... 3. MgCI2... 4. NaF... Bileşik Formülleri Bileşik formüllerinin yazılması İki

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

ARRHENIUS KURAMI ASITLER VE BAZLAR

ARRHENIUS KURAMI ASITLER VE BAZLAR ARRENIUS KURAMI Arrhenius kuramına göre, sulu çözeltide iyonlaşarak hidronyum iyonu, (aq), oluşturan maddelere asit; sulu çözeltide iyonlaşarak hidroksit, - (aq), oluşturan maddelere baz adı verilir. CMU,

Detaylı

Kimyasal denklemlere dayanan hesaplamaları öğrenerek stokiyometri problemlerini çözebileceksiniz.

Kimyasal denklemlere dayanan hesaplamaları öğrenerek stokiyometri problemlerini çözebileceksiniz. ÜNİTE 5 Kimyasal Reaksiyonlar ve Hesaplamalar Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Kimyasal reaksiyonları kavrayarak, kimyasal denklemleri yazabilecek, Kimyasal denklemleri denkleştirebilecek ve denkleştirilmiş

Detaylı

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 05-ÇÖZÜNME VE ÇÖZÜNÜRLÜK 1 Çözünme Olayı Analitik kimyada çözücü olarak genellikle su kullanılır. Su molekülleri, bir oksijen atomuna bağlı iki hidrojen

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Genel anlamda elektrokimya elektrik enerjisi üreten veya harcayan redoks reaksiyonlarını inceler. Elektrokimya pratikte büyük öneme sahip bir konudur. Piller,

Detaylı

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 Sayfa 1 /10 Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 İsminizi aşağıya yazınız. Sınavda kitaplarınız kapalı olacaktır. 6 problemi de çözmelisiniz. Bir problemin bütün şıklarını baştan sona dikkatli bir şekilde okuyunuz.

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ D- KĐMYASAL TEPKĐMELER (REAKSĐYONLAR) (6 SAAT) 1- Fiziksel Değişim ve Fiziksel Özellikler 2- Kimyasal Tepkime (Değişim) ve Kimyasal

Detaylı

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ FEM YAYINLARI 4.

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ FEM YAYINLARI 4. DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. EN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ 1. Bu testte 3 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Kimya Testi için ayrılan

Detaylı

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

REDOKS TİTRASYONLARI (çözümlü problemler)

REDOKS TİTRASYONLARI (çözümlü problemler) REDKS TİTRASYNLARI (çözümlü problemler) Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ 009-19-REDKS Örnek 1 İyodu ayarlamak için 0.10 g As tartılmış ve gerekli işlemlerden sonra 18.67 ml

Detaylı

Bir redoks reaksiyonunun hücre diyagramıyla tanımlanması. Aluminyum metali, sulu çözeltide çinko (2) iyonlarıyla yer değiştirir.

Bir redoks reaksiyonunun hücre diyagramıyla tanımlanması. Aluminyum metali, sulu çözeltide çinko (2) iyonlarıyla yer değiştirir. 1 ÖRNEKLER Ref: Enstrümantal Analiz ÖRNEK: 1 Bir redoks reaksiyonunun hücre diyagramıyla tanımlanması Aluminyum metali, sulu çözeltide çinko (2) iyonlarıyla yer değiştirir. a. Yükseltgenme, indirgenme

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI DENEYİN AMACI: ELEKTRİK ENERJİSİNİ KULLANARAK SUYU KENDİSİNİ OLUŞTURAN SAF MADDELERİNE

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER Sulu çözeltilerinde Hidrojen İyonu maddelere asit denir. veren HCI H + + CI CH 3 COOH CH 3 COO + H + ASİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

Detaylı

Bileşiklerin Adlandırılması

Bileşiklerin Adlandırılması Bileşiklerin Adlandırılması Bileşiklerin formülleriyle gösterilmesi dışında, kendilerine atanan isimleri de vardır. Bu isimler, belirgin bir sistematiğe göre kurulmasaydı, milyonlarca bileşik için milyonlarca

Detaylı

Çalışma Soruları 4: Bölüm 4

Çalışma Soruları 4: Bölüm 4 Çalışma Soruları 4: Bölüm 4 4.1) Hidroflorik asit, HF, cam şişelerde saklanamaz çünkü camdaki sodyum silikat (Na 2 SiO 3 ), HF ile aşağıdaki gibi tepkimeye girer. Na 2 SiO 3 (k) + 8 HF(aq) H 2 SiF 6 (aq)

Detaylı

ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1-

ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1- ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1- Sayfa - 2- Sayfa - 3 - Sayfa - 4 - Sayfa - 5 - Sayfa - 6 - Sayfa - 7-4 Sayfa - 8 - NaCl (Sodyum Klorür) Yemek Tuzu Ġyonik Bağlı bileşik molekülleri bir örgü

Detaylı

Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler

Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler Yazar Yrd. Doç. Dr. Nevin KANIŞKAN ÜNİTE 12 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; çözünürlük çarpımı kavramını öğrenecek, molar çözünürlük ve çözünürlük kavramlarını

Detaylı

ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ

ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ HAZIRLAYANLAR: NAZLI KIRCI ESRA N.ÇECE SUPHĐ SEVDĐ HEDEF VE DAVRANIŞLAR. HEDEF 1 : ÇÖZELTĐ VE ÖZELLĐKLERĐNĐ KAVRAYABĐLME DAVRANIŞLAR : 1. Çözünme kavramını

Detaylı

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE İMYASAL DENGE SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 06-İMYASAL DENGE 1 SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Bileşikler suda, özelliklerine göre az veya çok oranda ayrışarak iyonlaşırlar. İyon içeren

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 11 Asitler ve Bazlar Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Asit ve baz kavramlarını bilecek, Zayıf asit, zayıf baz, kuvvetli asit, kuvvetli baz kavramlarını tanıyacak, Titrasyon ve ph kavramlarını

Detaylı

REDOKS REAKSİYONLARI UYGULAMALARI

REDOKS REAKSİYONLARI UYGULAMALARI 1 REDOKS REAKSİYONLARI UYGULAMALARI Ref: Enstrümantal Analiz 1. BATARYALAR Bataryalar, galvanik (veya voltaik) hücrelerin çok önemli bir uygulanma alanıdır. Elektrik, bir galvanik hücrenin çeşitli kısımlarında

Detaylı

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz.

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz. 1. Lavosier yasası nedir, açıklayınız. 2. C 2 H 4 + 3O 2 2CO 2 + 2 H 2 O tepkimesine göre 2,0 g etilenin yeterli miktarda oksijenle yanması sonucu oluşan ürünlerin toplam kütlesi nedir, hesaplayınız. 3.

Detaylı

Suda HCl. + - Suda 3H + + (PO ) Suda HNO 3. Suda 2H + + (CO ) H CO 2 3. Suda H PO. (Nitrik asit) SO (Sülfürik asit) (Karbonik asit) H CO H O.

Suda HCl. + - Suda 3H + + (PO ) Suda HNO 3. Suda 2H + + (CO ) H CO 2 3. Suda H PO. (Nitrik asit) SO (Sülfürik asit) (Karbonik asit) H CO H O. Asitler çözündüklerinde ortama H iyonu verebilen bileşiklere asit denir. Bazı Önemli Asitler HCl : Hidroklorik asit H SO : Sülfürik asit Asitler metal kaplarda saklanamazlar. Çünkü metallerle tepkimeye

Detaylı

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ ASİT BAZ TİTRASYONU AMAÇ Bu deneyde öğrenciler asit-baz titrasyonu ve standart çözelti hazırlamayı öğreneceklerdir. Ayrıca aspirin tableti içindeki asetil salisilik asit yüzdesini ve aspirin çözeltisinin

Detaylı

VOLUMETRİK ANALİZ (Titrimetri)

VOLUMETRİK ANALİZ (Titrimetri) VOLUMETRİK ANALİZ (Titrimetri) Bir çözeltideki madde miktarının konsantrasyonu, ağırlığı veya hacmi bilinen ve ölçümü yapılacak madde ile belirli bir kantitatif reaksiyon verebilen bir başka çözelti (standart

Detaylı

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme Redoks Kimyasını Gözden Geçirme I. Yükseltgenme Durumu ya da Sayısı Bir bileşiğin yükseltgenme durumu ya da sayısı, ne derece yükseltgenmiş (elektronca fakir) ya da indirgenmiş (elektronca zengin) bir

Detaylı

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP Ek-1 Nnumunelerin Muhafazası İçin Uygun Olan Teknikler Yapılacak Tayin Kabın Tipi Muhafaza Tekniği En uzun Muhafaza Süresi Yüksek derişimde çözünmüş gaz içeren numuneler için, alındıkları yerde analiz

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alev Renkleri. Alkali metaller en aktif metallerdir.

Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alev Renkleri. Alkali metaller en aktif metallerdir. Metaller Grup 1: Alkali metaller, doğada nispeten bol bulunurlar. Bu elementlerin bazı bileşikleri tarih öncesi yıllardan beri bilinmekte ve kullanılmaktadır. Alkali metal bileşiklerini sıradan olaylarla

Detaylı

11. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI

11. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI 11. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI Sevgili öğrenciler, oldukça yorucu ve yoğun 11.sınıf kimya programını başarıyla tamamlayarak tatili hak ettiniz. LYS de 30 tane kimya sorusunun 10 tanesi 11.sınıf

Detaylı

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 1 ph KAVRAMI VE HESABI Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 2 ph ın Önemi Sulu çözeltilerde hidrojen iyonu aktivitesi çok önemli bir rol oynar. Kimyada, çözünmüş hidrojen iyonu aktivitesinin ölçüsüne ph denir. ph bir

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM. Asitlerin Özellikleri

ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM. Asitlerin Özellikleri ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM Asitlerin Özellikleri Tatları ekşidir. Aşındırıcı özellikleri vardır. Cildi, mermer yüzeyi aşındırırlar ancak asitlerin çoğu plastik, cam veya metal yüzeyleri

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

ASĐTLER ve BAZLAR. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

ASĐTLER ve BAZLAR. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK ASĐTLER ve BAZLAR Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK Asit-Baz Kimyası Asit-baz kavramı, farklı tanımlarla sürekli kapsamı genişletilen ender kavramlardan biridir. Đlk zamanlarda, tadı ekşi olan maddeler

Detaylı

3. Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Periyodik Tablo

3. Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Periyodik Tablo 3. Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Periyodik Tablo Madde: Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Atom: Maddenin en küçük yapıtaşıdır. Element: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

DENEY 4. ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik)

DENEY 4. ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik) DENEY 4 ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik) AMAÇ: Asit baz titrasyon işlemini öğrenmek ve asit-baz titrasyonu ile derişimi bilinmeyen bir asit ve/veya bir baz çözeltisinin derişimini

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ Elementi oluşturmak için aynı tip atomlar bir araya gelir. Bir elementin bütün atomları birbiriyle aynı iken, farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır. Bazı elementleri

Detaylı

ve denge sabitleri gibi bilgilere ulaşı şılabilir.

ve denge sabitleri gibi bilgilere ulaşı şılabilir. ELEKTROANALİTİK K KİMYAK Elektrokimya: Maddenin elektrik enerjisi ile etkileşmesi sonucu ortaya çıkan fiziksel ve kimyasal enerjinin elektrik enerjisine çevrilmesini inceleyen bilim dalı. Elektroanalitik

Detaylı

1. 250 ml 0,20 M CuSO 4 (aq) çözeltisi hazırlamak için gerekli olan CuSO 4.5H 2 O kütlesini bulunuz. Bu çözeltiden 100 ml 0,10 M CuSO 4 (aq) çözeltisini nasıl hazırlarsınız?( Cu: 63,5; S:32; O:16; H:1)

Detaylı

Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon

Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon 3. Deney Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon Sentezlerde istenen ürünü yan ürünlerden, fazla miktardaki veya tepkimeye girmemiş başlangıç bileşiklerinden, safsızlıklardan ve çözeltiden ayırmak

Detaylı

9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI

9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI 9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI Sevgili öğrenciler, lise hayatının başlangıcı olan 9.sınıf derslerini başarıyla tamamlayarak tatili hak ettiniz. Kimya dersinde işlediğimiz konuların tamamı sizlerde

Detaylı

10. SINIF. $ + - şeklinde olduğuna göre NH 3. Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) TEST. ün suda çözünme denklemi; 1.

10. SINIF. $ + - şeklinde olduğuna göre NH 3. Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) TEST. ün suda çözünme denklemi; 1. 10. SINIF K Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) 1. NH 3 ün suda çözünme denklemi; $ + - NH3^aqh+ HO^sh NH4 ^aqh+ OH ^aqh şeklinde olduğuna göre NH 3 ün sulu çözeltisi için aşağıdaki

Detaylı

KÖPÜREN ĐÇECEKLERĐN SIRRINI KEŞFETMEYE VAR MISINIZ???

KÖPÜREN ĐÇECEKLERĐN SIRRINI KEŞFETMEYE VAR MISINIZ??? KÖPÜREN ĐÇECEKLERĐN SIRRINI KEŞFETMEYE VAR MISINIZ??? KONU SEÇĐMĐ Kimyasal Reaksiyonlar KĐMYAYLA ĐLĐŞKĐSĐ Çevremizde farkında bile olmadığımız pek çok kimyasal değişimler olur. Çevremizde her an gerçekleşen

Detaylı

s, p, d Elementleri f Elementleri Asal Gazlar

s, p, d Elementleri f Elementleri Asal Gazlar s, p, d Elementleri Hidrojen 1A Grubu: Alkali metaller 2A Grubu: Toprak Alkali Metaller 3A Grubu: Toprak Metalleri 4A Grubu 5A Grubu 6A Grubu: Kalkojenler 7A Grubu: Halojenler B Grubu: Geçiş Metalleri

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ A. NUMUNE ALMA/ÖRNEKLEME A.1.Emisyon Kapsamında Numune Alma/Örnekleme Uçucu Organik

Detaylı

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6.

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6. iii İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ ------------------------------------------------------------------- 2. TANIMLAR ------------------------------------------------------------ 2.1. Atom-gram -------------------------------------------------------

Detaylı

ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler)

ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler) ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler) Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ M.DEMİR(ADU) 2009-15-ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI 1 Çöktürme ile, gravimetrik analizlerin

Detaylı

HEDEF VE DAVRANIŞLAR:

HEDEF VE DAVRANIŞLAR: HEDEF VE DAVRANIŞLAR: 1) Çözünürlük konusuna giriş yapılır ve günlük hayattan örnekler vererek anlaşılmasının sağlanır. 2) Çözünürlüğe etki eden faktörlerin anlatılır ve örneklerle pekiştirilir. 3) Çözünürlüğe

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

TG 8 ÖABT KİMYA. KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 7 8 Haziran 2014

TG 8 ÖABT KİMYA. KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 7 8 Haziran 2014 KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 7 8 Haziran 2014 TG 8 ÖABT KİMYA Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Genel Kimya 101. Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Genel Kimya 101. Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2 Genel Kimya 101 Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2 İyonik Bağ; İyonik bir bileşikteki pozitif ve negatif iyonlar arasındaki etkileşime iyonik bağ denir Na Na + + e - Cl + e

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

Fiziksel ve Kimyasal Değişimler

Fiziksel ve Kimyasal Değişimler Fiziksel ve Kimyasal Değişimler Fiziksel Özellikler Maddenin bileşimini değiştirmeyen özellikler ya da diğer maddelerle olan etkileşimleri düşünülmeden gösterdiği davranışlar yani sadece kendisine bağlı

Detaylı

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ Bir suyun sertliği içindeki başlıca çözünmüş kalsiyum veya magnezyum tuzlarından ileri gelip, suyun sabunu çökeltme kapasitesidir. Sabun, suda özellikle her zaman

Detaylı

Asitler-Bazlar-Tuzlar. Prof Dr Arif ALTINTAŞ

Asitler-Bazlar-Tuzlar. Prof Dr Arif ALTINTAŞ Asitler-Bazlar-Tuzlar Prof Dr Arif ALTINTAŞ Asitler Asitler kimyada önemli bir bileşik sınıfını oluşturur. Günlük gıda maddelerinin bir çoğunda asit vardır. Canlıların yaşamsal faaliyetlerinde asitlerin

Detaylı

Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz

Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz Kimyasal analiz; bir maddenin bileşenlerini ve/veya bileşenlerin bağıl miktarlarını tayin etmek için yapılan işlem(ler)dir. Analiz Yöntemleri Klasik (Yaş) Yöntemler

Detaylı

M-DEMİR K213 Soru bankası ANALİTİK KİMYA I DERSİ SORULARI

M-DEMİR K213 Soru bankası ANALİTİK KİMYA I DERSİ SORULARI ANALİTİK KİMYA I DERSİ SORULARI 1. Örnek 1 : ph =4 tampon ortamında CaC2O4 çözünürlüğü nedir? Kcc= 1,7x10-9, Ka1= 5,6x10-2, Ka2= 5,42x10-5 2. Örnek 03: BaCO3 ın sudaki çözünürlüğü nedir?, Kçç=5.0x10-9,

Detaylı

Periodic Table of the. Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4.

Periodic Table of the. Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4. PERİYODİK SİSTEM Periodic Table of the s d p Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4.0026 3 4 5 6 7 8 9 10 2 Li Be B C

Detaylı

amonyak primer amin sekonder amin tersiyer amin

amonyak primer amin sekonder amin tersiyer amin DENEY 9-Bölüm 1 AMĐNLE VE DĐAZONYUM BĐLEŞĐKLEĐ Genel Prensipler Aminler amonyak üzerindeki hidrojenlerin organik gruplar ile değiştirilmesi sonucu türetilen organik bazlardır. Değiştirilen hidrojenlerin

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEYĠN AMACI: ELEKTROLĠZ OLAYININ ÖĞRENĠLMESĠ VE BĠR METAL PARÇASININ BAKIR ĠLE KAPLANMASI

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEYĠN AMACI: ELEKTROLĠZ OLAYININ ÖĞRENĠLMESĠ VE BĠR METAL PARÇASININ BAKIR ĠLE KAPLANMASI HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 7 DENEYĠN ADI: ELEKTROLĠZ ĠLE BAKIR KAPLAMA DENEYĠN AMACI: ELEKTROLĠZ OLAYININ ÖĞRENĠLMESĠ VE BĠR METAL PARÇASININ BAKIR ĠLE KAPLANMASI

Detaylı

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir Çizelge 1 Numunelerin sı için genellikle uygun olan teknikler Yapılacak tayin Kabın tipi Genellikle kullanılan hacim (ml) ve doldurma tekniği Alüminyum P C Muhafaza tekniği 100 Nitrik asit ile ph 1-2 ndirilmelidir

Detaylı