5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ"

Transkript

1 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük hesapları denge kralları ile ilgilidir ve problem çözümünde kimyasal denge kurallarından faydalanılır. Doygun tuz çözeltisinde tuz ve çözünmüş iyonlar her zaman dengededir. Gümüş klorür, AgCI, kimyasal tepkimelerde en çok bilinen bileşiklerden olup bir çökelektir. Ancak derişik amonyaklı ortamda çökelme olmaz ve çözeltide çözünen kompleks iyonlar oluşur çözünürlük çarpımı kavramı ve K çç Çözünürlük çarpımı sabiti, Kçç, katı çözünen ve bunun doymuş çözeltilerdeki iyonları arasındaki dengeler için yazılan denge sabitidir. Bu denge sabiti yazılırken saf katıların derişimi 1 alınır. CaSO 4 (k) <===> Ca 2+ (suda) + SO 4 2 (suda) tepkimesi için, K çç, = [Ca 2+ ][ SO 4 2 ] = 9.1*10 6, (25 o C de) Çözünürlük çarpımları, diğer denge sabitleri gibi oluşturulmakla beraber, yalnızca az çözünen maddeler için kullanılır, çözünürlük s olarak alınarak Kçç ifadesinde yazılır. Çok çözünen tuzların doygun çözeltileri derişik olduğu için iyon iyon etkileşimleri de dikkate alınmalıdır. Bir bileşiğin Kçç değerinden faydalanarak çözünürlüğü hesaplanabilir. Örnek. 25 o C de CaSO 4 ın çözünürlüğü 0.2 g CaSO 4 / 100 ml olduğuna göre CaSO 4 ın Kçç sini hesaplayınız. Çözüm. CaSO 4 (k) <===> Ca 2+ (suda) + SO 4 2 (suda) Reaksiyonuna göre Kçç nin hesaplanabilmesi için, verilen çözünürlük değerinin molar derişim cinsinden yazılması gerekir. Buna göre, Dönüşümü uygulanır. 100 ÇÇ çö Reaksiyona göre, 1 mol CaSO 4 (k) 1 mol Ca 2+ 1 mol SO 4 2 olduğunda, [Ca 2+ ] = [ SO 4 2 ] = M olur. Buna göre, Kçç = [Ca 2+ ] *[ SO 4 2 ] = (0.015)*(0.015)= 2.25*10 4 bulunur. 1

2 5.2. Çözünürlük Dengelerinde Ortak İyon Etkisi Çözeltide tuzdaki iyonların birinin derişimi arttırılınca, Kçç nin sabit kalması için, diğerinin derişimi düşer. Dolayısıyla söz konusu tuzun çözünürlüğü ortak iyon varlığında azalır. PbI 2(k) <===> Pb 2+ (suda) + 2I (suda) Tepkimesinde ortama ortak iyon eklenmesi, az çözünen iyonik bileşiğin dengesini çözünmenin olmadığı tarafa kaydıracağı için daha fazla çökelek oluşmasına yol açar. Suda az çözünen bir tuzun çözünürlüğünün ortak iyon içeren başka bir tuz yanında azalmasına ortak iyon etkisi denir. Örnek. PbI 2(k) ün 0.1 M KI (suda) çözeltisindeki çözünürlüğünü bulunuz. Kçç=7.1*10 9 Çözüm. PbI 2(k) ün saf su yerine 0.1 M KI deki çözünürlüğü için doygun çözelti hazırlandığı kabul edilir. Bu durumda önceden çözücüde 0.1 M I iyonu var demektir. PbI 2(k) <===> Pb 2+ (suda) + 2 I (suda) K çç = [Pb 2+ ][ I ] 2 Tepkimeye göre, [Pb 2+ ]= s, [I ]= 2s dir. PbI 2(k) <===> Pb 2+ (suda) + 2 I (suda) Başlangıç, M 0.1 PbI 2 den gelen, M s 2s Dengede, M s 2s K çç = [Pb 2+ ][ I ] 2 = s* (2s + 0.1) 2 s << 0.1 olduğundan ihmal edilebilir. (0.1) 2 *s = Kçç=7.1*10 9 s = 7.1*10 7 M bulunur. Bu ortamda PbI 2 ın çözünürlüğü saf suya göre yaklaşık 2000 kat daha azdır. Ortak iyon etkisi ile kantitatif hesaplamalar daha zordur. İyonlar arasındaki kuvvetli etkileşimler yüzünden basit denge hesapları çoğu zaman doğru sonuç vermez. Fakat, AgCI (k) <===>Ag + (suda) + CI (suda) tepkimesi için, çç Yazılır ve ortak iyon etkisi hakkında fikir edinilebilir. AgCI 0.1 M NaCI içinde çözüneceği zaman, AgCI ün molar çözünürlüğü dengedeki Ag + iyonlarının derişimine eşit olur. [CI ] = 0.1 M olacağı için,

3 Bu değer saf sudaki değeri olan 1.3*10 5 M değerinden yaklaşık 10 5 kata daha düşüktür. Bir tuzun çözünürlüğü üzerine yabancı iyon etkisi, ortak iyon etkisi kadar etkili değildir. Yabancı iyonların etkisi, çözünürlüğü artan yönde etkiler. Az çözünen bir bileşiğin çözünürlüğü fazla yabancı iyon içeren çözücülerde artar. Bu yabancı iyon etkisine tuz etkisi denir Çökelme ve Tam Çökme Daha önce, kimyasal dengenin hangi yöne yürüdüğünü anlamak için kullandığımız ikinci bir denge sabitine (Q) benzer bir yöntem burada da kullanılarak çökelmenin olup olmayacağı tahmin edilebilir. Burada kullanılacak denge oranı (Q çç ), iyon çarpımı olarak adlandırılır. Örnek M AgNO 3 ve M KI çözeltileri karıştırıldığında çözeltinin durumu ne olur? Çözüm. Q çç başlangıç derişimlerini içerir. AgNO 3 + KI AgI (k) + KNO 3 AgI nın çözünürlüğü düşüktür. İyonlaşma dengesi, AgI (k) <==> Ag + + I, K çç =[ Ag + ][ I ] = 8,5*10 17 Q çç =[ Ag + ] baş *[I ] baş = (0.01)(0.015)= 1.5*10 4 >> K çç Q çç >> K çç olması, Ag + ve I iyonları derişiminin denge konumundaki doygun çözeltiden fazla olduğunu gösterir. Bu durumda çözelti aşırı doygundur ve sola doğru net bir tepkime gerçekleşir ve aşırı doymuş çözeltide bulunan AgI çöker. Q çç << K çç olması durumunda çözelti doymamış olacak ve çözünme devam edeceğinden, sağa doğru yürüyen tepkime devam edecektir. Buna göre, Kçç değeri ile Qçç değeri karşılaştırıldığında üç durum olabilir; Q çç >> K çç Çözelti aşırı doymuştur, önceden var olan bir çökelti ise çözünmez, çökelme olur, Q çç << K çç Qçç < Kçç : Çözelti doymamıştır, oluşmuş bir çökelti varsa çözünür, çözünme devam eder, çökelme olmaz, Q çç = K çç Çözelti doymuştur. Bu denge karışımında bir çökelti oluşmaz ve önceden oluşmuş bir çökelti de çözünmez, çözelti tam doymuş ve dengededir. Bir çökelme tepkimesinin tam olması, çözünen maddenin çözelti içinde çok az kalmış olması anlamına gelir. Buradaki sınırlama veya ölçüt, belli bir iyonun % 99.9 veya daha fazlasının çökeleğe geçmesi, % 0.1 yada daha az bir kısmının çözeltide kalması anlamına gelir. Genellikle K çç değeri çok düşük ise, 3

4 Çöktürülecek iyonun başlangıç derişimi yüksek ise, Ortak iyonun derişimi, çöktürülecek iyonun derişiminden çok büyük ise, çökelmenin tamamlanma olasılığı artar. Örnek. Deniz suyunda Mg 2+ iyonları derişimi yaklaşık olarak M dır. Bir deniz suyu örneğinde hidroksil iyonları derişimi, [OH ] = M ise çökelme durduğu anda [Mg 2+ ] ne olur ve bu koşullarda Mg(OH) 2 çökelmesi için ne söylenebilir? K çç =1.8*10 11 Çözüm. Mg(OH) 2(k) <==> Mg 2+ (suda) + 2OH (suda), K çç =[ Mg 2+ ] [ OH ] 2 = 1.8*10 11 Q çç =[ Mg 2+ ] baş * [ OH ] 2 baş = (0.059)(0.002) 2 = 2.4*10 7 Q çç >> K çç olduğundan çökelme olacaktır. Çökelme olayı Q çç =K çç oluncaya kadar devam eder. Buna göre; [Mg 2+ ]*[ OH ] 2 =1.8*10 11 [Mg 2+ ] kalan *( 0.002) 2 =1.8*10 11 [Mg 2+ ] kalan = 4.5*10 6 M olur (ortamda kalan [Mg 2+ ]). Deniz suyundaki Mg 2+ derişimi çöktürme sonunda M 4.5*10 6 M a düşmüştür. Kalan Mg 2+ yüzdesi, % Kalan Mg 2+ % 0.1 in altında olduğundan çökelme tam olmuştur Çökeleklerin Çözünmesi Bir çökeleği başka bir reaksiyonda kullanmak için, çözmek gerekebilir. Bu iş için iyonlardan biri ortamdan uzaklaştırılarak çözünmenin devamı sağlanabilir. Örneğin, Fe(OH) 3(k) <==> Fe 3+ (suda) + 3OH (suda) Tepkimesine göre katıyı daha fazla çözmek için, ortama asit ilave edilir. Bu durumda, H 3 O + (suda) + OH (suda) <==> 2H 2 O (s) Reaksiyonuna göre denge sağa yani, Fe 3+ iyonlarının oluşumu yönünde ilerler. Tepkimesine göre ortam asitlendirilirse, ZnCO 3(k) <==> Zn 2+ (suda) + CO 2 3(suda) H 3 O + (suda) + CO 2 3(suda) CO 2 + H 2 O (s) reaksiyonu gerçekleşir ve denge Zn 2+ (suda) oluşacak yönde ilerler. 4

5 Çözünme tepkimesinde bir iyonu uzaklaştırmanın diğer bir yolu da o iyonun yükseltgenme basamağını değiştirmektir. Ağır metallerin çok az çözünen sülfürlü tuzlarını, sülfür iyonunu elementel kükürde yükseltgeyerek çözmek mümkündür. CuS (k) <==> Cu 2+ + S 2 (çözünürlüğü çok düşük) Bu reaksiyonda ortama HNO 3 eklenirse, S 2 S e yükseltgenir. HNO S 2 3S (k) + 2 NO (g) + 4 H 2 O (s) + 6 NO 3 (suda) Bu karmaşık reaksiyon sonucunda S 2 iyonları ortamdan uzaklaşır ve şeklinde çözünmeye devam eder. Bir katının çözünürlüğü; Cu 2+ + NO 3 (suda) Cu(NO 3 ) (suda) İyonlardan birisi ortamdan uzaklaştırılarak arttırılabilir. Hidroksit ve karbonatlı bileşikleri ortama asit eklenerek, sülfürler ise ortama HNO 3 eklenerek S 2 S (k) dönüşümü sağlanarak çözünürlüğü arttırılabilir Ayrımsal Çöktürme Çökeltide bulunan iki ya da daha fazla iyonun aynı çöktürücü iyonla çökelek verebildiği durumlarda, her bir iyonun, o çöktürücü iyonun uygun miktarda eklenmesi ile ayrı ayrı çöktürülmesini ve dolayısıyla birbirinden ayrılmasını sağlayan bir tekniktir. Bir iyon çökelti verirken, diğer iyon ya da iyonlar çözeltide kalır. Bunun için ayrılacak bileşiklerin çözünürlüklerinin çok farklı olması gerekir. Örnek M CrO 2 4 ve 0.01 M Br iyonları içeren bir çözeltiye, yavaşça AgNO 3 ekleniyor. AgBr ün Ag 2 CrO 4 den önce çökebileceğini gösteriniz. Ag 2 CrO 4 çökme başladığı anda çözeltiden Br derişimi ne olur, Br ve CrO 2 4 in ayrımsal çöktürme ile ayrıştırılabilir mi? Çözüm. Ag 2 CrO 4(k) <===> 2Ag + + CrO 2 4, Kçç =1.1*10 12 AgBr (k) <===> Ag + + Br Kçç = 5*10 13 Çökmenin başlaması için, gerekli olan Ag + değerleri hesaplanır. AgBr nin çökmesi için; Ag 2 CrO 4 ün çökmesi için, Q çç =[Ag + ]*[Br ] = [Ag + ]*(0.01)= 5*10 13 [Ag + ]= 5*10 11 M olur. 5

6 Q çç =[CrO 2 4] *[Ag + ] 2 = (0.01) *[Ag + ] 2 = 1.1*10 12 [Ag + ] = 1.0*10 5 M olur. AgBr ün çökmesi için, gereken Ag + derişimi, Ag 2 CrO 4(k) ün çökmesi için gereken Ag + derişiminden çok küçük olduğundan, (5*10 11 << 1.0*10 5 ) önce AgBr çöker. AgBr (k) çöktüğü sürece, Ag 2 CrO 4(k) için gereken Ag + derişimine ulaşılamaz. AgBr büyük oranda çöktükten sonra, [Br ] iyice azalır ve [Ag + ] artmaya başlar. [ Ag + ] = 1.0*10 5 M olunca Ag 2 CrO 4(k) çökmeye başlar. Bu anda çözeltide kalan [Br ] i bulmak için AgBr nin K çç değerinden faydalanılır. Kçç = =[Ag + ]*[Br ] = (1.0*10 5 )*[Br ]= 5*10 13 [Br ]= 5*10 8 M bulunur. Bu sonuca göre, Ag 2 CrO 4(k) çökmeden önce Br iyonu derişimi 0.02 M dan 5*10 8 M a düşmekte, yani Br ün tamamı AgBr şeklinde çökmekte ve CrO 2 4 çözeltide kalmaktadır. Bu durumda, Br ve CrO 2 4 iyonlarını ayrımsal çöktürme yöntemini kullanarak ayırmak mümkündür. Örnek. Ba(IO 3 ) 2 'ın 0,020M Ba(NO 3 ) 2 çözeltisindeki çözünürlüğünü hesaplayınız. Çözüm. Burada Ba(IO 3 ) 2 'ın doygun çözeltisi, saf su yerine 0,020 M Ba(NO 3 ) 2 çözeltisinde hazırlandığını düşünebiliriz. Bu durumda çözünürlük, S = [Ba +2 ] olmayacaktır. Çünkü ortamda iki Ba +2 kaynağı vardır; Ba(NO 3 ) 2 ve Ba(IO 3 ) 2. Bunlardan ilki çözücü içindeki Ba(NO 3 ) 2 tan gelen [Ba +2 ] = 0,020 M, ikincisi ise Ba(IO 3 ) 2 'ın çözünürlüğünden gelen [Ba +2 ] = s mol/l, [IO 3 ] = 2s mol/l dir. Bu bilgileri çözünürlük dengesi ifadesi ile toparlayalım; Bu değerler denge ifadesinde yerine konulduğunda, Kçç = [Ba +2 ] [IO 3] 2 = (0,020 + s) (2s)2 = 1,57 x 10 9 Denklemin çözümünü kolaylaştırmak için s «0,020 varsayımını yaparak (0, s 0,020) basitleştirmesini kabul ederiz. Bu durumda görüldüğü gibi 0,020'nın yanında s = 1.40 x 10 4 çok küçüktür ve yapılan ihmal (0, (1,40 x 10 4 ) 0,020) sonucu pek etkilemez. s = Ba (IO 3 ) 2 'ın molar çözünürlüğü = 1,40 x 10 4 M Ba (IO 3 ) 2 'ın 0,020 M Ba +2 içeren bir çözücüdeki çözünürlüğü (s = 1,40 x 10 4, saf sudaki çözünürlüğünden (s = 7,32 x 10 4 ) yaklaşık 5 kat daha az olduğu görülmektedir. 6

7 5.6. Çözünürlük ve ph Bir çözeltinin ph sı, az çözünen bir tuzun çözünürlüğünü büyük ölçüde etkiler. Tuzun anyonu zayıf bir asidin eşlenik bazı ise veya OH bazının kendisi ise ph nın çözünürlük üzerine etkisi daha fazladır. Buna örnek, bir anti asit olan ve suda çok az çözünen Mg(OH) 2(k) in süspansiyonudur. Çözünürlük dengesinde mevcut olan OH (suda) iyonları, H 3 O + (suda) iyonları ile tepkimeye girerek su oluştururlar. Mg(OH) 2(k) <==> Mg 2+ (suda) + 2OH (suda) H 3 O + (suda) + OH (suda) <==> 2 H 2 O (s) Ortama asit, H 3 O + (suda), iyonları eklendiğinde, OH (suda) azalacağı için, bir miktar daha Mg(OH) 2(k) çözünecektir. Net tepkime; Mg(OH) 2(k) <==> Mg 2+ (suda) + 2OH (suda), Kçç = 1.8* H 3 O + (suda) + 2OH (suda) <==> 4H 2 O (s), Net reaksiyon; Mg(OH) 2(k) + 2H 3 O + (suda) <==> Mg 2+ (suda) + 4H 2 O (s), çç Buna göre net tepkime, asidik ortamda tek yönlüdür (K çok büyük) ve Mg(OH) 2(k) kolayca çözünür. Örnek M MgCI 2 ve 0.1 M NH 3 içeren bir çözeltiden, Mg(OH) 2(k) çöker mi? Çözüm. NH 3 + H2O <==> NH OH, K b = 1.8*10 5, X = [NH + 4]=[OH ], dengede, [NH 3 ]= (0.1 x) olur ve x ihmal edilir Buna göre, [Mg 2+ ]= 0.01 M ve [OH ]= 1.3*10 3 M olduğunda, Mg(OH) 2(k) çöker? Q çç = [Mg 2+ ]*[OH ] 2 = (0.01)*(1.3*10 3 ) = 1.7*10 8 ve buradan Q çç >> K çç, (1.8*10 11 ) olduğundan Mg(OH) 2(k) çöker Kompleks İyonlar ve Çözünürlük Çözünme dengesindeki bir iyonun kompleks oluşturması da dengeyi etkiler ve çözünürlüğü arttırır. Daha önce, kompleks iyonların Lewis asit ve bazından oluştuğunu biliyoruz. Lewis asidi, Ag + olan bir sistem olarak AgCI tuzunun doygun çözeltisine amonyak eklenirse, 7

8 Ag + (suda) + 2 NH 3(suda) <===> Ag(NH 3 ) + 2(suda) Ortamda yeterli miktarda amonyak varsa Ag + iyonlarının tamamı çözünür. Ag + (suda) + 2 S 2 O 3 2 (suda) <===> Ag(S 2 O 3 ) 3 2(suda), fotoğraf filmi yıkamada AgCI ün çözünürlük dengesinde gümüş iyonları azaldığından Kçç nin sabit kalması için bir miktar daha AgCI ün çözünmesi gerekir. Sonuç olarak az çözünen bir tuzun kompleks oluşumu ile daha çok çözündüğü görülmektedir. Kompleks oluşumunu kantitatif olarak incelemek için hem çözünürlük ve hem de kompleks oluşum dengeleri birlikte yazılır. Kompleks oluşumuna ilişkin yazılan denge sabitine oluşum sabiti (K ol ) denir. AgCI (suda) <===> Ag + (suda) + CI (suda), (1) Ag + (suda) + 2 NH 3(suda) <===> Ag(NH 3 ) + 2(suda), (2), Örnek. 0.1 mol AgNO 3 ve 0.01 mol NaCI içeren 1 L hacmindeki bir çözeltide AgCI nin çökmemesi için, NH 3 derişimi ne olmalıdır? Çözüm. Çözeltide mevcut olan [CI ] = 0.01 M dır. Çökelmenin olmaması için, [Ag + ][CI ] << K çç olmalıdır. Buna göre, [Ag + ](0.01 M)<< 1.8*10 10 [Ag + ] << 1.8*10 8 M olmalıdır. Bu durumda kompleksleşmemiş gümüş iyonları derişimi en fazla 1.8*10 8 M olabilir. Bunun anlamı, bütün Ag+ iyonlarının (0.1 mol/l) Ag(NH 3 ) + 2(suda) kompleksine dönüşmesi gerekir. Buna göre; Bu değer kompleksleşmeye girmeyen NH 3 tür. 0.1 M Ag(NH 3 ) + 2(suda), kompleksinin oluşumundan 0.2 M NH 3 vardır. Buna göre toplam NH 3 miktarı = = 0.79 M olur. Örnek. Bir çözelti 50 o C sıcaklıkta magnezyum palmitat (Mg(C 16 H 31 O 2 ) 2 ) ile doyuruluyor. Bu çözeltinin 965 ml sis 25 o C sıcaklığa soğutulduğunda kaç mg Mg(C 16 H 31 O 2 ) 2 çöker? 50 o C sıcaklıkta Kçç, Mg(C 16 H 31 O 2 ) 2 = 4.8* o C sıcaklıkta Kçç, Mg(C 16 H 31 O 2 ) 2 = 3.3* Çözüm. Sıcaklık düşmesi ile hacim değişimi ihmal edilebilir. Her bir çözeltide çözünen Mg(C 16 H 31 O 2 ) 2 miktarı bulunur. Çözeltideki tek çözünen palmitat, C 16 H 31 O 2 iyonlarıdır. Çözünme tepkimesi, 8

9 Mg(C 16 H 31 O 2 ) 2 <==> Mg C 16 H 31 O 2 s 2s Kçç = s*(2s) 2 = = 4.8* s = 1.1*10 4 M (50 o C sıcaklıkta) Kçç = s*(2s) 2 = = 3.3* s = 9.4*10 5 M (25 o C sıcaklıkta) 50 o C sıcaklıkta Mg(C 16 H 31 O 2 ) 2 miktarı için, , 25 o C sıcaklıkta Mg(C 16 H 31 O 2 ) 2 miktarı için, , Sıcaklık düşüşünden dolayı çökecek olan Mg palmitat miktarı; Mg palmitat Örnek. İçme sularında bulunan F iyonları, dişlerin yapısında bulunan Ca 5 (PO 4 ) 3 OH, hidroksi apatit, bileşiğini Ca 5 (PO 4 ) 3 F, florapatit, bileşiğine dönüştürür. Bu bileşiklerin çözünürlük çarpımları sırasıyla, 1*10 36 ve 1*10 60 dır. Aşağıda verilen denge tepkimelerini kullanarak her iki tuzun molar çözünürlüğünü hesaplayınız. Çözüm. Ca 5 (PO 4 ) 3 OH<==> 5 Ca PO OH, Kçç = 1*10 36, Ca 5 (PO 4 ) 3 F<==> 5 Ca PO F, Kçç = 1*10 60, Ca 5 (PO 4 ) 3 OH<==> 5 Ca PO OH, Kçç = 1*10 36, Derişim, M, Değişim, M, + 5 s 3 s s Dengede, M, 5 s 3 s s Kçç = (Ca 2+ ) 5 * (PO 4 3 ) 3 * (OH ) = (5 s) 5 * (3 s ) 3 * (s) = 1*10 36 s 5 *s 3 * s *5 5 * 3 3 = 1*10 36 s 9 * 5 5 * 3 3 = 1*10 36 s 9 = 1.18*10 41 s = 2.86*10 5 M olur. Bu değer Ca 5 (PO 4 ) 3 OH ın çözünürlüğüdür. Ca 5 (PO 4 ) 3 F bileşeni için de benzer şekilde hesaplama yapılabilir. 9

10 Ca 5 (PO 4 ) 3 F <==> 5 Ca PO 4 + F, Kçç = 1*10 60, Derişim, M, Değişim, M, + 5 s 3 s s Dengede, M, 5 s 3 s s Kçç = (Ca 2+ ) 5 * (PO 3 4 ) 3 * (OH ) = (5 s) 5 * (3 s ) 3 * (s) = 1*10 60 s 5 *s 3 * s *5 5 * 3 3 = 1*10 60 s 9 * 5 5 * 3 3 = 1*10 60 s 9 = 1.18*10 65 s = 6.2*10 8 M olur. Bu değer Ca 5 (PO 4 ) 3 F in çözünürlüğüdür. 10

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR?

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? KĐMYA EĞĐE ĞĐTĐM M SEMĐNER NERĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? HAZIRLAYAN: GÜLÇĐN YALLI KONU: ÇÖZELTĐLER KONU BAŞLIĞI: TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? ÇÖZELTĐLER Fiziksel özellikleri

Detaylı

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır.

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. KİMYASAL DENGE AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. TEORİ Bir kimyasal tepkimenin yönü bazı reaksiyonlar için tek bazıları için ise çift yönlüdür.

Detaylı

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 ÇOKLU DENGELER -1 ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 Kimyasal tepkimelerin bir çoğu, ortamda birden fazla tür olduğu ve bu türler arasında

Detaylı

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 Çözeltiler Çözelti, iki veya daha fazla maddenin homojen bir karışımı olup, en az iki bileşenden oluşur. Bileşenlerden biri çözücü, diğeri ise çözünendir. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

M-DEMİR K213 Soru bankası ANALİTİK KİMYA I DERSİ SORULARI

M-DEMİR K213 Soru bankası ANALİTİK KİMYA I DERSİ SORULARI ANALİTİK KİMYA I DERSİ SORULARI 1. Örnek 1 : ph =4 tampon ortamında CaC2O4 çözünürlüğü nedir? Kcc= 1,7x10-9, Ka1= 5,6x10-2, Ka2= 5,42x10-5 2. Örnek 03: BaCO3 ın sudaki çözünürlüğü nedir?, Kçç=5.0x10-9,

Detaylı

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3 DENEY 2 BİLEŞİKLERİN TEPKİMELERİ İLE TANINMASI 2.1. AMAÇ Bileşiklerin verdiği tepkimelerin incelenmesi ve bileşiklerin tanınmasında kullanılması 2.2. TEORİ Kimyasal tepkime bir ya da daha fazla saf maddenin

Detaylı

As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Mehmet Gumustas. Cd +2, Bi +3

As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Mehmet Gumustas. Cd +2, Bi +3 2. GRUP KATYONLARI As +3, As +5, Sb +3, Sb +5, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Mehmet Gumustas Cd +2, Bi +3 2. Grup Katyonlar As +3, Sb +3, Sn +2, Cu +2, Hg +2, Pb +2, Cd +2, Bi +3 Bu grupta, asitli ortamda

Detaylı

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com ELEKTROKİMYA II ELEKTROKİMYASAL PİLLER Kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimelerinde elektron alışverişinden yararlanılarak, kimyasal bağ enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Kimyasal enerjiyi,

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz

Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz Kimyasal analiz; bir maddenin bileşenlerini ve/veya bileşenlerin bağıl miktarlarını tayin etmek için yapılan işlem(ler)dir. Analiz Yöntemleri Klasik (Yaş) Yöntemler

Detaylı

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda)

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda) SULU ÇÖZELT LERDE AS T VE BAZ DENGELER I AS T BAZ TANIMLARI Arrhenius Tanımı Arrhenius a göre, suda çözündüğünde iyonlaşarak H iyonu verebilen maddeler asit, H iyonu verebilen maddeler bazdır. Bu tanım

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w)

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w) ÇÖZELTİ HAZIRLAMA İki veya daha çok maddenin çıplak gözle veya optik araçlarla yan yana fark edilememesi ve mekanik yollarla ayrılamaması sonucu oluşturdukları karışıma çözelti adı verilir. Anorganik kimyada,

Detaylı

ÜN TE III ÇÖZÜNÜRLÜK DENGELER

ÜN TE III ÇÖZÜNÜRLÜK DENGELER ÜN TE III ÇÖZÜNÜRLÜK DENGELER 3. 1. ÇÖZÜNME OLAYI 3. 2. SIVI-KATI ÇÖZELT LER 3. 3. SIVI-SIVI ÇÖZELT LER 3. 4. SIVI-GAZ ÇÖZELT LER 3. 5. ÇÖZÜNME OLAYINDA DÜZENS ZL K FAKTÖRÜ 3. 6. SULU ÇÖZELT LER a) Elektrolit

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI Hazırlayan: Hale Sümerkan Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.Đnci Morgil ANKARA 2008 ÇÖZELTĐLER Çözeltiler, iki ya da daha fazla

Detaylı

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6.

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6. iii İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ ------------------------------------------------------------------- 2. TANIMLAR ------------------------------------------------------------ 2.1. Atom-gram -------------------------------------------------------

Detaylı

AKTİVİTE KATSAYILARI Enstrümantal Analiz

AKTİVİTE KATSAYILARI Enstrümantal Analiz 1 AKTİVİTE KATSAYILARI Enstrümantal Analiz Bir taneciğin, aktivitesi, a M ile molar konsantrasyonu [M] arasındaki bağıntı, a M = f M [M] (1) ifadesiyle verilir. f M aktivite katsayısıdır ve birimsizdir.

Detaylı

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE İMYASAL DENGE SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 06-İMYASAL DENGE 1 SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Bileşikler suda, özelliklerine göre az veya çok oranda ayrışarak iyonlaşırlar. İyon içeren

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 007 KİYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asit Baz Tanımları Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır.

Detaylı

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ Çözeltilerin sadece derişimine bağlı olarak değişen özelliklerine koligatif özellikler denir. Buhar basıncı düşmesi, Kaynama noktası yükselmesi, Donma noktası azalması

Detaylı

ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve BAZLA

ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve BAZLA ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve BAZLA Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ 00910ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve 1 ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER Çok değerli asitler, molekülünde birden fazla asidik

Detaylı

Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler

Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler Yazar Yrd. Doç. Dr. Nevin KANIŞKAN ÜNİTE 12 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; çözünürlük çarpımı kavramını öğrenecek, molar çözünürlük ve çözünürlük kavramlarını

Detaylı

ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler)

ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler) ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler) Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ M.DEMİR(ADU) 2009-15-ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI 1 Çöktürme ile, gravimetrik analizlerin

Detaylı

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ Kütle ölçülerek yapılan analizler gravimetrik analizler olarak bilinir. Çöktürme gravimetrisi Çözeltide analizi yapılacak madde bir reaktif ile çöktürülüp elde edilen

Detaylı

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 05-ÇÖZÜNME VE ÇÖZÜNÜRLÜK 1 Çözünme Olayı Analitik kimyada çözücü olarak genellikle su kullanılır. Su molekülleri, bir oksijen atomuna bağlı iki hidrojen

Detaylı

HEDEF VE DAVRANIŞLAR:

HEDEF VE DAVRANIŞLAR: HEDEF VE DAVRANIŞLAR: 1) Çözünürlük konusuna giriş yapılır ve günlük hayattan örnekler vererek anlaşılmasının sağlanır. 2) Çözünürlüğe etki eden faktörlerin anlatılır ve örneklerle pekiştirilir. 3) Çözünürlüğe

Detaylı

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz.

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz. 1. Lavosier yasası nedir, açıklayınız. 2. C 2 H 4 + 3O 2 2CO 2 + 2 H 2 O tepkimesine göre 2,0 g etilenin yeterli miktarda oksijenle yanması sonucu oluşan ürünlerin toplam kütlesi nedir, hesaplayınız. 3.

Detaylı

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu)

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) 5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) Mg +2 Na + K + Li + Bu gruptaki katyonların hepsini çöktürebilen ortak bir reaktif yoktur. Na, K ve Li alkali metaller grubunun üyeleridir. NH 4 da bileşikleri alkali metal

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

TG 8 ÖABT KİMYA. KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 7 8 Haziran 2014

TG 8 ÖABT KİMYA. KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 7 8 Haziran 2014 KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 7 8 Haziran 2014 TG 8 ÖABT KİMYA Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 1 ph KAVRAMI VE HESABI Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 2 ph ın Önemi Sulu çözeltilerde hidrojen iyonu aktivitesi çok önemli bir rol oynar. Kimyada, çözünmüş hidrojen iyonu aktivitesinin ölçüsüne ph denir. ph bir

Detaylı

Maddelerin Sınıflandırılması. Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU

Maddelerin Sınıflandırılması. Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU Maddelerin Sınıflandırılması Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU Maddelerin Sınıflandırılması Madde Evet Saf Madde Sabit bir bileşimi varmı. Kimyasal formülle belirtilemiliyor mu? Hayır Karışım Element Bileşik

Detaylı

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ FEM YAYINLARI 4.

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ FEM YAYINLARI 4. DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. EN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ 1. Bu testte 3 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Kimya Testi için ayrılan

Detaylı

CANLILARDA TAMPONLAMA

CANLILARDA TAMPONLAMA CANLILARDA TAMPONLAMA ph= -log [H + ] / Sorensen, H potansiyeli örnekler Hücreler ve organizmalar özgül ve sabit bir sitozol ve hücre dışı sıvı ph sını korurlar Böylece biyomoleküllerin en uygun iyonik

Detaylı

11. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI

11. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI 11. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI Sevgili öğrenciler, oldukça yorucu ve yoğun 11.sınıf kimya programını başarıyla tamamlayarak tatili hak ettiniz. LYS de 30 tane kimya sorusunun 10 tanesi 11.sınıf

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI DALTON KISMİ BASINÇLAR YASASI Aynı Kaplarda Gazların Karıştırılması Birbiri ile tepkimeye girmeyen gaz karışımlarının davranışı genellikle ilgi çekicidir. Böyle bir karışımdaki bir bileşenin basıncı, aynı

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI: Br - b) ZnHg(SCN) 4 ===== Zn 2+ + Hg(SCN) c) KB(C 6 H 5 ) 4 ====== K+ + B(C 6 H 5 ) 4 d) NaUO 2 AsO 4 ====== Na + + UO 2

ÇALIŞMA SORULARI: Br - b) ZnHg(SCN) 4 ===== Zn 2+ + Hg(SCN) c) KB(C 6 H 5 ) 4 ====== K+ + B(C 6 H 5 ) 4 d) NaUO 2 AsO 4 ====== Na + + UO 2 ÇALIŞMA SORULARI: 1 Aşağıdakiler için çözünürlük çarpımı ifadelerini yazınız. a) AgSCN e) BiI 3 b) Ag 2 CrO 4 f) PbClF c) PbCrO 4 g) Fe 2 S 3 d) PbI 2 h) CaC 2 O 4 2 Aşağıdakiler için çözünürlük çarpımı

Detaylı

1. 250 ml 0,20 M CuSO 4 (aq) çözeltisi hazırlamak için gerekli olan CuSO 4.5H 2 O kütlesini bulunuz. Bu çözeltiden 100 ml 0,10 M CuSO 4 (aq) çözeltisini nasıl hazırlarsınız?( Cu: 63,5; S:32; O:16; H:1)

Detaylı

KOMPLEKS ASİT BAZ SİSTEMLERİ ASİT KARIŞIMLARI

KOMPLEKS ASİT BAZ SİSTEMLERİ ASİT KARIŞIMLARI KOMPLEKS SİT BZ SİSTEMLERİ SİT KRIŞIMLRI Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ 009-1-KOMPLEKS SİT-BZ 1 İçinde 0.10 M Cl ve 0.080 M bulunan 5 ml çözeltinin 0. M KO ile titrasyonu.

Detaylı

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve DENEY 6 İLETKENLİK TİTRASYONU İLE KUVVETLİ VE ZAYIF ASİTLERİN ANALİZİ Deneyin Yapılışı: Deney için sırasıyla,5 N HCl;,1 N Asetik asit ve ikisinin de bilinmeyen miktarlarda bulunduğu karışımı,1 N NaOH ile

Detaylı

ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ

ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ HAZIRLAYANLAR: NAZLI KIRCI ESRA N.ÇECE SUPHĐ SEVDĐ HEDEF VE DAVRANIŞLAR. HEDEF 1 : ÇÖZELTĐ VE ÖZELLĐKLERĐNĐ KAVRAYABĐLME DAVRANIŞLAR : 1. Çözünme kavramını

Detaylı

4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, 5. ph 7 olan sulu çözelti için,

4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, 5. ph 7 olan sulu çözelti için, 1. ( ) ( ) ( ( ) Yukarıda verilen asit baz tepkimesinde asit özellik gösteren maddeler hangileridir? A), 4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, I. ph poh ise OH 1x10 7 II. OH H ise

Detaylı

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6 Kitata yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE

AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE (iyonik türlerin dengeye etkisi) Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 11-AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE 1 Denge sabitinin tanımında tanecikler arası çekim kuvvetinin olmadığı (ideal çözelti)

Detaylı

KİMYASAL TEPKİMELERDE HIZ

KİMYASAL TEPKİMELERDE HIZ KİMYASAL TEPKİMELERDE IZ TEPKİME IZI Kimyasal bir tepkime sırasında, tepkimeye giren maddelerin miktarı giderek azalırken, ürünlerin miktarı giderek artar. Bir tepkimede, birim zamanda harcanan ya da oluşan

Detaylı

GRAVİMETRİK ANALİZ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR M-DEMİR(ADU) 17-GRAVİMETRİ-01 1

GRAVİMETRİK ANALİZ. Prof. Dr. Mustafa DEMİR M-DEMİR(ADU) 17-GRAVİMETRİ-01 1 GRAVİMETRİK ANALİZ Prof. Dr. Mustafa DEMİR M-DEMİR(ADU) 17-GRAVİMETRİ-01 1 Gravimetrik analiz yöntemleri 1. Çöktürme yöntemleri Ag + Cl - AgCl Ba 2+ + SO 4 2- BaSO 4 Fe 3+ 3OH - Fe(OH) 3 2Fe(OH) 3 Fe 2

Detaylı

Bölüm 5 Çalışma Soruları

Bölüm 5 Çalışma Soruları Bölüm 5 Çalışma Soruları 5.1) Metanol, CH 3 OH, ve hidrojen siyanür, HCN, bileşiklerinin her ikisi de moleküler bileşik olmasına rağmen metanol elektrik akımını iletmezken, hidrojen siyanür iletir. Neden?

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

DENEY 4 KUVVETLİ ASİT İLE KUVVETLİ BAZ TİTRASYONU

DENEY 4 KUVVETLİ ASİT İLE KUVVETLİ BAZ TİTRASYONU DENEY 4 KUVVETLİ ASİT İLE KUVVETLİ BAZ TİTRASYONU 4.1. AMAÇ Asit ve baz çözeltilerinin hazırlanması, nötralleşme tepkimelerinin yapılışlarının öğrenilmesi. 4.2.TEORİ Asit ve baz kavramı günlük hayatta

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği. DENEY NO: 6 DENEYİN ADI: DOYMUŞ NaCl ÇÖZELTİSİNİN ELEKTROLİZİ

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği. DENEY NO: 6 DENEYİN ADI: DOYMUŞ NaCl ÇÖZELTİSİNİN ELEKTROLİZİ HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 6 DENEYİN ADI: DOYMUŞ NaCl ÇÖZELTİSİNİN ELEKTROLİZİ DENEYİN AMACI: Doymuş NaCl çözeltisinin elektroliz sonucu elementlerine ayrışmasının

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI

TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI Genel tanımlamalar TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI YRD. DOÇ.DR SEDAT MOTOR Tamponlarla ilgili açıklamalara geçmeden önce asit, baz, ph ve pk kavramlarını hatırlayalım. Suda çözündügü zaman (H + ) iyonu

Detaylı

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU Suyun polaritesinin etkileri Su molekülünün polar olması hidrojen bağlarının oluşmasına neden olur. 2 Su molekülü Oldukça basit yapılıdır. Tekli bağla bağlı olup

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR

KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR IN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR IN SINIFLANDIRILMASI Karışımlar hangi özelliklerine göre sınıflandırılır? Karışımların sınıflandırılmasında belirleyici olan faktörler nelerdir? Farklı maddelerin

Detaylı

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Genel Bilgi 1. Çözelti İki ya da daha fazla maddenin herhangi bir oranda bir araya gelerek oluşturdukları homojen karışıma çözelti denir. Diğer bir deyişle, bir maddenin

Detaylı

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2...

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2... Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2.... 3. MgCI2... 4. NaF... Bileşik Formülleri Bileşik formüllerinin yazılması İki

Detaylı

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması)

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) Gerek hayvansal yağlar gerekse bitkisel (nebati) yağlar, yağ asitlerinin gliserin (gliserol) ile oluşturdukları oldukça kompleks esterlerdir. Bu

Detaylı

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI ANALİTİK KİMYA DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr.. Hüseyin ÇELİKKAN 1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI Analitik kimya, bilimin her alanında faydalanılan, maddenin özellikleri hakkında bilgi veren yöntemlerin

Detaylı

3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI

3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI 3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI S (k) + O SO + ısı Reaksiyon sonucunda sistemden ortama verilen ısı, sistemin iç enerjisinin bir kısmının ısı enerjisine dönüşmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Enerji sistemden

Detaylı

[H + ] > [OH ] ortam asidiktir. [H + ]. [OH ] = 10 14 'tür. [H + ] < [OH ] ise ortam baziktir. NİTELİK Yayıncılık [H + ] = [OH ] = 10 7 M

[H + ] > [OH ] ortam asidiktir. [H + ]. [OH ] = 10 14 'tür. [H + ] < [OH ] ise ortam baziktir. NİTELİK Yayıncılık [H + ] = [OH ] = 10 7 M BÖLÜM - 3 Suyun Otoiyonizasyonu Çok hassas ölçüm aletleri ile yapılan ölçümlerde suyun mutlak bir yalıtkan olmadığı az da olsa elektriği ilettiği tespit edilmiştir. Bu durum suyun çok az iyonlaşabildiğini

Detaylı

ARRHENIUS KURAMI ASITLER VE BAZLAR

ARRHENIUS KURAMI ASITLER VE BAZLAR ARRENIUS KURAMI Arrhenius kuramına göre, sulu çözeltide iyonlaşarak hidronyum iyonu, (aq), oluşturan maddelere asit; sulu çözeltide iyonlaşarak hidroksit, - (aq), oluşturan maddelere baz adı verilir. CMU,

Detaylı

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA. Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir.

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA. Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir. 1. DENEYİN AMACI ÇÖZELTİ HAZIRLAMA Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir. 2. DENEYİN ANLAM VE ÖNEMİ Bir kimyasal bileşikte veya karışımda

Detaylı

DENEY RAPORU. Amonyum Bakır (II) Sülfat ve Amonyum Nikel (II) Sülfat Sentezi

DENEY RAPORU. Amonyum Bakır (II) Sülfat ve Amonyum Nikel (II) Sülfat Sentezi M.Hilmi EREN 04-98 - 3636 Anorganik Kimya II Lab. 2.Deney Grubu DENEY RAPORU DENEY ADI Amonyum Bakır (II) Sülfat ve Amonyum Nikel (II) Sülfat Sentezi DENEY TAR H 27 MART 2003 Per embe AMAÇ Amonyum Sülfat

Detaylı

TG 9 ÖABT KİMYA. KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 22 Haziran 2014 Pazar

TG 9 ÖABT KİMYA. KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 22 Haziran 2014 Pazar KAMU PERSNEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ aziran Pazar TG 9 ÖABT KİMYA Bu testlerin her hakkı saklıdır. angi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

Gravimetrik Analiz-II

Gravimetrik Analiz-II Gravimetrik Analiz-II Prof Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 18-GRAVİMETRİK ANALİZ-II 1 GRAVİMETRİK ANALİZLERDE İŞLEM BASAMAKLARI 1. Çözme, 2. çöktürme, 3. özümleme, 4. süzme, 5. yıkama, 6. kurutma, 7. yakma 8.

Detaylı

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER Sulu çözeltilerinde Hidrojen İyonu maddelere asit denir. veren HCI H + + CI CH 3 COOH CH 3 COO + H + ASİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

Detaylı

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

3. ASİTLER VE BAZLAR 3.1. GİRİŞ

3. ASİTLER VE BAZLAR 3.1. GİRİŞ 3. ASİTLER VE BAZLAR 3.1. GİRİŞ Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir. İnsanlar, her ne kadar asetil salisilik asit ve magnezyum hidroksit gibi kimyasal isimlerini

Detaylı

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg PERİYODİK CETVEL Periyodik cetvel elementleri sınıflandırmak için hazırlanmıştır. İlkperiyodik cetvel Mendeleev tarafından yapılmıştır. Mendeleev elementleri artan kütle numaralarına göre sıralamış ve

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 TAMPON ÇÖZELTİLER-2 Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 Tampon çözelti Tampon çözelti: Konjuge asit-baz çiftinin bulunduğu ve ph değişmelerine karşı direnç gösteren çözeltilere

Detaylı

TG 13 ÖABT KİMYA KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ

TG 13 ÖABT KİMYA KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ TG 13 ÖABT KİMYA Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının İhtiyaç Yayıncılık

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

ÇÖZELTİLER ve DERİŞİM

ÇÖZELTİLER ve DERİŞİM ÇÖZELTİLER ve DERİŞİM Derişim ve derişim birimleri Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 02-ÇÖZELTİLER VE DERİŞİM 1 ÇÖZELTİLER İÇİN GEREKLİ KAVRAMLAR Homojen- heterojen karışım Çözücü- çözünen-çözünme Süspansiyon,

Detaylı

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI İdeal Gaz Karışımları İdeal gaz karışımları saf ideal gazlar gibi davranırlar. Saf gazlardan n 1, n 2,, n i, mol alınarak hazırlanan bir karışımın toplam basıncı p, toplam hacmi v ve sıcaklığı T olsun.

Detaylı

Bir molekülün rengi yükseltgenmiş haline veya bağlanmış haline bağlı olabilir. Örnek: salınan saat. Genel tepkimeyi düşünelim: IO 3 + 2 O 2

Bir molekülün rengi yükseltgenmiş haline veya bağlanmış haline bağlı olabilir. Örnek: salınan saat. Genel tepkimeyi düşünelim: IO 3 + 2 O 2 30.1 5.111 Ders Özeti #30 Geçiş Metalleri Konu: Kristal Alan Terisi ve Spektrokimyasal Seriler Bölüm 16 Bir molekülün rengi yükseltgenmiş haline veya bağlanmış haline bağlı olabilir. Örnek: salınan saat.

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Genel anlamda elektrokimya elektrik enerjisi üreten veya harcayan redoks reaksiyonlarını inceler. Elektrokimya pratikte büyük öneme sahip bir konudur. Piller,

Detaylı

9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI

9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI 9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI Sevgili öğrenciler, lise hayatının başlangıcı olan 9.sınıf derslerini başarıyla tamamlayarak tatili hak ettiniz. Kimya dersinde işlediğimiz konuların tamamı sizlerde

Detaylı

Yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinin genel ilkelerinin öğrenilmesi

Yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinin genel ilkelerinin öğrenilmesi DENEY 6 KMNO4 İLE Fe 2+ MİKTAR TAYİNİ 6.1. AMAÇ 6.2. TEORİ Yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinin genel ilkelerinin öğrenilmesi Yükseltgenme bir atomun yükseltgenme sayısının cebirsel olarak arttığı bir

Detaylı

ÇÖZELTİ/MİX HAZIRLAMA ZENGİNLEŞTİRME (SPIKE) YAPMA

ÇÖZELTİ/MİX HAZIRLAMA ZENGİNLEŞTİRME (SPIKE) YAPMA T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI ULUSAL GIDA REFERANS LABORATUVARI EĞİTİM NOTU ÇÖZELTİ/MİX HAZIRLAMA ZENGİNLEŞTİRME (SPIKE) YAPMA Hazırlayan: Dr.Özge ÇETİNKAYA AÇAR T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK

Detaylı

Bazı işlemlerde kısaltma olarak (No: Avogadro sayısı) gösterilir. Bir atomun gram türünden miktarına atom-gram (1 mol atom) denir.

Bazı işlemlerde kısaltma olarak (No: Avogadro sayısı) gösterilir. Bir atomun gram türünden miktarına atom-gram (1 mol atom) denir. KİMYASAL HESAPLAMALAR MOL KAVRAMI Mol: 6,02.10 23 taneciğe 1 mol denir. Bu sayıya Avogadro sayısı denir. Bazı işlemlerde kısaltma olarak (No: Avogadro sayısı) gösterilir. 1 mol Mg atomu 6,02.10 23 tane

Detaylı

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ ASİT BAZ TİTRASYONU AMAÇ Bu deneyde öğrenciler asit-baz titrasyonu ve standart çözelti hazırlamayı öğreneceklerdir. Ayrıca aspirin tableti içindeki asetil salisilik asit yüzdesini ve aspirin çözeltisinin

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37 vi TEMEL KAVRAMLAR - 2 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36 1.2. Atomlar...36 1.2. Moleküller...37 1.3. İyonlar...37 2. Kimyasal Türlerin Adlandırılması...38 2.1. İyonların Adlandırılması...38 2.2. İyonik

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI DENEYİN AMACI: ELEKTRİK ENERJİSİNİ KULLANARAK SUYU KENDİSİNİ OLUŞTURAN SAF MADDELERİNE

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

Bir redoks reaksiyonunun hücre diyagramıyla tanımlanması. Aluminyum metali, sulu çözeltide çinko (2) iyonlarıyla yer değiştirir.

Bir redoks reaksiyonunun hücre diyagramıyla tanımlanması. Aluminyum metali, sulu çözeltide çinko (2) iyonlarıyla yer değiştirir. 1 ÖRNEKLER Ref: Enstrümantal Analiz ÖRNEK: 1 Bir redoks reaksiyonunun hücre diyagramıyla tanımlanması Aluminyum metali, sulu çözeltide çinko (2) iyonlarıyla yer değiştirir. a. Yükseltgenme, indirgenme

Detaylı