KOBİ LERDE KURUMSAL YÖNETİM UYGULAMASININ KARA ETKİSİ; İSTANBUL İLİNDE BİR UYGULAMA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KOBİ LERDE KURUMSAL YÖNETİM UYGULAMASININ KARA ETKİSİ; İSTANBUL İLİNDE BİR UYGULAMA"

Transkript

1 T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ KOBİ LERDE KURUMSAL YÖNETİM UYGULAMASININ KARA ETKİSİ; İSTANBUL İLİNDE BİR UYGULAMA MEHMET DEMİRCİ Ankara, 2010

2 T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI KOBİ LERDE KURUMSAL YÖNETİM UYGULAMASININ KARA ETKİSİ; İSTANBUL İLİNDE BİR UYGULAMA YÜKSEK LİSANS TEZİ Hazırlayan Mehmet DEMİRCİ Tez Danışmanı Doç. Dr. Mehmet ARSLAN Ankara, 2010

3

4 ÖNSÖZ Bu çalışma ile KOBİ lerde uygulanan kurumsal yönetim anlayışının kara etkisinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Ayrıca, KOBİ lerdeki mevcut eksiklikleri tespit ederek yeni oluşturulacak sistem hakkında öneriler sunmaktır. Buna göre Ek- 1 de yer alan anket soruları işletmelere sorulmuş ve kurumsal yönetim uygulamasının kara etkisinin belirlenmesine yönelik görüşler ve öneriler alınmıştır. ii

5 ÖZET DEMİRCİ, Mehmet. KOBİ LERDE KURUMSAL YÖNETİM ANLAYIŞININ KARA ETKİSİ; İSTANBUL İLİNDE BİR UYGULAMA, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, Bu çalışma ile İstanbul İlindeki KOBİ lerin kurumsal yönetimi ne derece uyguladıkları ve kurumsal yönetim anlayışının karlarına ne derecede etki ettiğinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Kurumsal yönetimin en önemli sonuçları etkinlik ve verimliliktir. Ayrıca kurumların uzun dönem varlıklarını sürdürebilmeleri de yine kurumsal yönetim anlayışıyla mümkün olmaktadır. Bu nedenle kurumsal yönetim üzerinde önemle durulması gereken bir konudur. KOBİ ler esnek ve küçük yapıları sayesinde büyük işletmelerden daha hızlı değişen piyasa şartlarına uyum sağlama şansına sahiplerdir. KOBİ lerin önemli olmasının nedenleri arasında güçlü ekonomilerin büyük işletmeler kadar küçük işletmelere de ihtiyacının olması ve sağlam bir KOBİ yapısı ile iktisadi gelişme, sosyal barış, siyasi istikrarın sağlanacak olması söylenebilmektedir. KOBİ'lerin işsizliğin azalması, verimliliği artırma, rekabeti güçlendirme ve bu yolla ülke refahını, yaşam standardını yükseltme gibi konularda çok olumlu katkıları olabilmektedir. Bu bağlamda KOBİ lerin küreselleşen dünya ve rekabetçi piyasada varlıklarını uzun dönemde sürdürmeleri ve karlılıkları arttırmaları kurumsal bir anlayışla mümkün olmaktadır. Bu araştırma ile elde edilen verilerin işletmelerin piyasada nasıl kalıcı olabileceklerine ve karlılıklarını ne şekilde arttırabileceklerine yönelik önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmanın verileri anket yöntemi ile elde edilmiştir. Anahtar Sözcükler 1. KOBİ 2. Kurumsal Yönetim 3. Verimlilik iii

6 ABSTRACT DEMİRCİ, Mehmet. THE IMPACT OF CORPORATE GOVERNANCE APPROACH IN SMEs (SMALL AND MEDIUM SIZED ENTERPRISES) ON THEIR PTOFITS; A CASE STUDY IN THE PROVINCE OF ISTANBUL, Master of Science (Arts) Thesis, Ankara, The goal of this study is to determine to what extent the SMEs in İstanbul apply corporate governance and to what extent the corporate governance approach affects their profits. The most important results of corporate governance are effectiveness and efficiency. Furthermore, corporate governance approach makes it possible for corporations to continue their existence in the long run. Therefore, corporate governance is a significant issue that needs to be discussed in detail. SMEs have more chances to adapt themselves to the changing market conditions than the large enterprises due to their flexible and small structures. Some of the reasons why SMEs are guite significant are as follows: first, strong economies also need small enterprises as much as they need large enterprises (corporations) and then, a sound SMEs may also have positive contributions on the following issues: lowering unemployment, strengthening competiton, and increasing the prosperity and life standart in the Sayısıry by this way. In this context, the survival of the SMEs in the globalized world and competitive market in the long run and increase in their profitability will be possible with a corporate governance approach. It is thought that the data obtained in this study will provide important contributions towards how the enterprises may be permanent in the market and how they can increase their profitability. The data of the study have been obtained through survey. Key words, 1. SME 2. Corporate Governance 3. Efficiency iv

7 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...ii TÜRKÇE ÖZET iii İNGİLİZCE ÖZET...iv İÇİNDEKİLER...v TABLOLAR.....vii GİRİŞ..1 BİRİNCİ BÖLÜM KOBİ LERİN TANIMI, ÖNEMİ KOBİ TANIMI KOBİ LERİN ÖNEMİ AB MEVZUATINDA KOBİ LER VE KOBİ POLİTİKALARI TÜRKİYE DE KOBİ LER VE KOBİ POLİTİKALARI EKONOMİDE KOBİ'LERİN ÖNEMİ Üretim Açısından KOBİ lerin Önemi Yenilik Geliştirme ve Piyasaya Sunma Açısından İstihdam yaratma gücü açısından Vergi gelirlerindeki payı açısından Rekabete cevap verebilme hızı ve değişen konjonktüre uyum açısından İKİNCİ BÖLÜM DİNAMİK EKONOMİK BİRİM OLAN KOBİ LERDE YÖNETİM UYGULAMALARI VE SORUN ALANLARI YÖNETİM FONKSİYONLARI VE KOBİ LER AÇISINDAN UYGULAMADA DİKKATE ALINMASI GEREKEN HUSUSLAR KOBİ LERDE PLANLAMA UYGULAMALARI KOBİ LERDE ORGANİZASYON/ÖRGÜTLEME UYGULAMALARI KOBİ LERDE YÖNELTME UYGULAMALARI KOBİ LERDE EŞGÜDÜM UYGULAMALARI KOBİ LERDE KONTROL UYGULAMALARI KOBİ LERDE YÖNETİM SORUNLARI KOBİ LERİN PLANLAMA DÜZEYİNDE KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR KOBİ LERİN ÖRGÜTLEME (ORGANİZASYON) DÜZEYİNDE KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR KOBİ LERİN YÖNELTME DÜZEYİNDE KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR KOBİ LERİN EŞGÜDÜMLEME DÜZEYİNDE KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR KOBİ LERİN KONTROL (DENETİM) DÜZEYİNDE KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR KOBİ LERDE İŞLETMECİLİK FAALİYETLERİ ALANINDAN KARŞILAŞILAN SORUNLAR TEDARİK ALANINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR ÜRETİM PLANLAMA VE GERÇEKLEŞTİRME ALANINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR v

8 PAZARLAMA VE DIŞ PAZARLARA ERİŞİM ALANINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR FİNANSMAN VE FİNANS KAYNAKLARINA ERİŞİM ALANINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR AR GE VE YENİLİK GELİŞTİRME ALANINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR KURUMSALLAŞMA VE KURUMSAL YÖNETİM ALANINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR 42 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KOBİ LERDE KURUMSAL YÖNETİM UYGULAMALARI KURUMSAL YÖNETİM KAVRAMI DAR ANLAMDA KURUMSAL YÖNETİM KAVRAMI GENİŞ ANLAMDA KURUMSAL YÖNETİM KAVRAMI GELENEKSEL YÖNETİMDEN FARKLILIKLARI Geleneksel Yönetimin Tanımı Geleneksel Yönetim Kurumsal Yönetim Ayırımı KURUMSAL YÖNETİMİN ÖNEMİ VE ORTAYA ÇIKIŞ SEBEPLERİ ŞİRKET SKANDALLARI FİNANSAL KRİZLER GLOBALLEŞME VE ULUSLARARASI SERMAYE HAREKETLERİNİN HIZ KAZANMASI ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI KURUMSAL YÖNETİM KRİTERLERİ KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİ KAMUOYUNU AYDINLATMA VE ŞEFFAFLIK HESAP VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ ADALET VE EŞİTLİK KURUMSAL YÖNETİM VE ŞİRKET PERFORMANS İLİŞKİSİ FİNANSAL PERFORMANSA ETKİSİ İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİNE ETKİSİ FİRMA İMAJINA ETKİSİ DİĞER FAYDALAR (PERFORMANSLARA ETKİLERİ) DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ALAN UYGULAMASI ARAŞTIRMA KONUSUNUN ÖNEMİ, AMACI VE YÖNTEMİ ARAŞTIRMA KONUSUNUN ÖNEMİ ARAŞTIRMA KONUSUNUN AMACI ARAŞTIRMA KONUSUNUN YÖNTEMİ BULGULAR SONUÇ VE ÖNERİLER KAYNAKÇA EK ANKET UYGULAMASI ÇALIŞMA SORULARI vi

9 TABLOLAR TABLO 1.1. AVRUPA BİRLİĞİNDE KOBİ YAPISI... 6 TABLO 1.2. AVRUPA BİRLİĞİNDE KOBİ LERİN SAYISAL DAĞILIMI TABLO 1.3. İMALAT SANAYİNDEKİ İŞLETMELERİN ÖLÇEKLERİNE GÖRE DAĞILIMI TABLO 1.4. TÜRKİYE DE İŞLETMELERİN ÖLÇEKSEL DAĞILIMI TABLO YY BAŞINDA SEÇİLMİŞ BAZI ÜLKE EKONOMİLERİNDE KOBİ LERİN ÖNEMİ TABLO 1.6. DÜNYADA KOBİ LERİN İSTİHDAMDAKİ PAYLARI TABLO 2.1. BANKA GRUPLARI BAZINDA KREDİLERİN GELİŞİMİ TABLO 3.1. GELENEKSEL YÖNETİM İLE KURUMSAL YÖNETİM ARASINDAKİ FARKLILIKLAR TABLO 4.1. CİNSİYETE GÖRE DAĞILIM TABLO 4.2. FİRMANIN HUKUKİ DURUMU TABLO 4.3. FİRMA SAHİBİNİN İŞ TECRÜBESİ TABLO 4.4. FİRMA SAHİBİNİN EĞİTİM DURUMU TABLO 4.5. TOPLAM PERSONEL SAYISI TABLO 4.6. PAY SAHİPLERİ İLE İLİŞKİLER BİRİMİ TABLO 4.7. AİLE ŞİRKETİ Mİ? TABLO 4.8. AİLE ŞİRKETİ İSE AİLEDEN BAĞIMSIZ BİR YÖNETİCİ/ MÜDÜR BULUNMAKTA MIDIR? TABLO 4.9. KAMUYU AYDINLATMADAN SORUMLU VE İMZA YETKİSİNE HAİZ YÖNETİCİNİZ VAR MI? TABLO ŞİRKETİNİZ FAALİYET RAPORLARINDA KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUP UYMADIĞI KONUSUNDA BİR BİLGİ VERMEKTE MİDİR? TABLO ŞİRKETİNİZE AİT ÖZEL BİR İNTERNET SİTESİ VAR MI? TABLO ŞİRKETİNİZİN MENFAAT SAHİPLERİNİN HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN OLARAK BELLİ BİR POLİTİKA VEYA PROSEDÜRÜ VAR MIDIR? TABLO ÇALIŞANLARINIZIN ŞİRKET YÖNETİMİNE KATILMASINI DESTEKLEYİCİ MEKANİZMALAR OLUŞTURULMASINA YÖNELİK ÇALIŞMALARINIZ VAR MI? TABLO ÇALIŞANLARIN BİLGİ, BECERİ VE GÖRGÜLERİNİ ARTIRMAYA YÖNELİK EĞİTİM PLANLARI VE POLİTİKALARI OLUŞTURMA KONUSUNDA NE DÜŞÜNÜYORSUNUZ? vii

10 TABLO ŞİRKETİNİZDE MÜŞTERİ VE TEDARİKÇİLERLE İLİŞKİLER İÇİN OLUŞTURULMUŞ AYRI BİR BİRİM GÖREV YAPMAKTA MIDIR? TABLO KAMUYA AÇIKLANMIŞ BİR MİSYON/VİZYONA SAHİP MİSİNİZ? TABLO RİSK YÖNETİM VE İÇ KONTROL MEKANİZMASINA SAHİP MİSİNİZ? TABLO ŞİRKET VE ÇALIŞANLAR İÇİN OLUŞTURULMUŞ ETİK KURALLARINIZ VAR MI? TABLO PERSONEL ALIMINA VE TERFİ MEKANİZMASINA İLİŞKİN YAZILI OLARAK BELİRLENMİŞ KRİTERLER VAR MIDIR? TABLO ŞİRKETİNİZDE TÜM ÇALIŞANLARA YÖNELİK BİLGİ, BECERİ, TECRÜBE VE EĞİTİM BAKIMINDAN BULUNMASI GEREKEN NİTELİKLERE DAİR KISTASLARINIZ VAR MIDIR? TABLO ÇALIŞANLARA YÖNELİK MALİ HAKLARIN TESPİTİNDE PERFORMANSA GÖRE ÖDÜLLENDİRME UYGULANMAKTA MIDIR? TABLO ŞİRKETİNİZDE ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ BİR KAR DAĞITIM POLİTİKASI VAR MI? TABLO ŞİRKETİN FİNANSAL İMKANLARI, ÜCRET, KARİYER, EĞİTİM, SAĞLIK GİBİ KONULARDA ÇALIŞANLARA YÖNELİK BİLGİLENDİRME TOPLANTILARI YAPILARAK GÖRÜŞ ALIŞVERİŞİNDE BULUNULMAKTA MIDIR? TABLO SOSYAL SORUMLULUK ÇERÇEVESİNDE SOSYAL, KÜLTÜREL VE BAZI SPORTİF FAALİYETLERİ DESTEKLİYOR MUSUNUZ? TABLO ŞİRKETİNİZ HEDEFLERİNE ULAŞMA DERECESİNİ, FAALİYETLERİNİ VE GEÇMİŞ PERFORMANSINI NE SIKLIKLA GÖZDEN GEÇİRMEKTEDİR? TABLO ŞİRKETİNİZDE BELLİ BAŞLI BİR KURUMSAL YÖNETİM UYGULAMASI/ANLAYIŞI VAR MIDIR? TABLO VARSA BUNU NE DERECE UYGULUYORSUNUZ? TABLO KURUMSAL YÖNETİM ANLAYIŞIYLA BERABER ŞİRKETİNİZİN KARLILIĞINDA NASIL BİR DEĞİŞİM OLDU? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & KAMUYU AYDINLATMADAN SORUMLU VE İMZA YETKİSİNE HAİZ YÖNETİCİNİZ VAR MI? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & ŞİRKETİNİZ FAALİYET RAPORLARINDA KURUM SAL YÖNETİM İLKLERİNE UYUP UYMADIĞI KONUSUNDA BİR BİLGİ VERMEKTE MİDİR? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & ŞİRKETİNİZE AİT ÖZEL BİR İNTERNET SİTESİ V AR MI? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & ŞİRKETİNİZİN MENFAAT SAHİPLERİNİN HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN OLARAK BELLİ BİR POLİTİKA VEYA PROSEDÜRÜ VAR MIDIR? viii

11 TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & ŞİRKETİNİZDE MÜŞTERİ VE TEDARİKÇİLERLE İ LİŞKİLER İÇİN OLUŞTURULMUŞ AYRI BİR BİRİM GÖREV YAPMAKTA MIDIR? 82 TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & KAMUYA AÇIKLANMIŞ BİR MİSYON/VİZYONA SAHİP MİSİNİZ? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & RİSK YÖNETİM VE İÇ KONTROL MEKANİZMASI NA SAHİP MİSİNİZ? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & ŞİRKET VE ÇALIŞANLAR İÇİN OLUŞTURULMUŞ ETİK KURALLARINIZ VAR MI? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & PERSONEL ALIMINA VE TERFİ MEKANİZMASIN A İLİŞKİN YAZILI OLARAK BELİRLENMİŞ KRİTERLER VAR MIDIR? TABLO TOPLAM PERSONEL SAYISI & ŞİRKETİNİZDE TÜM ÇALIŞANLARA YÖNELİK BİL Gİ, BECERİ, TECRÜBE VE EĞİTİM BAKIMINDAN BULUNMASI GEREKEN NİTELİ KLERE DAİR KISTASLARINIZ VAR MIDIR? TABLO TOPLAM PERSONEL SAYISI & ÇALIŞANLARA YÖNELİK MALİ HAKLARIN TESPİT İNDE PERFORMANSA GÖRE ÖDÜLLENDİRME UYGULANMAKTA MIDIR? TABLO TOPLAM PERSONEL SAYISI & ŞİRKETİNİZDE ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ BİR KA R DAĞITIM POLİTİKASI VAR MI? TABLO TOPLAM PERSONEL SAYISI & ŞİRKETİN FİNANSAL İMKANLARI, ÜCRET, KARİY ER, EĞİTİM, SAĞLIK GİBİ KONULARDA ÇALIŞANLARA YÖNELİK BİLGİLENDİRM E TOPLANTILARI YAPILARAK GÖRÜŞ ALIŞVERİŞİNDE BULUNULMAKTA MIDIR? TABLO TOPLAM PERSONEL SAYISI & SOSYAL SORUMLULUK ÇERÇEVESİNDE SOSYA L, KÜLTÜREL VE BAZI SPORTİF FAALİYETLERİ DESTEKLİYOR MUSUNUZ? TABLO TOPLAM PERSONEL SAYISI & ŞİRKETİNİZ HEDEFLERİNE ULAŞMA DERECESİ Nİ, FAALİYETLERİNİ VE GEÇMİŞ PERFORMANSINI NE SIKLIKLA GÖZDEN GEÇİRM EKTEDİR? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & ŞİRKETİNİZDE TÜM ÇALIŞANLARA YÖNELİK BİL ix

12 Gİ, BECERİ, TECRÜBE VE EĞİTİM BAKIMINDAN BULUNMASI GEREKEN NİTELİ KLERE DAİR KISTASLARINIZ VAR MIDIR? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & ŞİRKETİNİZDE BELLİ BAŞLI BİR KURUMSAL YÖ NETİM UYGULAMASI/ANLAYIŞI VAR MIDIR? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & VARSA BUNU NE DERECE UYGULUYORSUNUZ? TABLO FİRMANIN HUKUKİ DURUMU & KURUMSAL YÖNETİM ANLAYIŞIYLA BERABER ŞİRKETİNİZİN KARLILIĞINDA NASIL BİR DEĞİŞİM OLDU? x

13 1 GİRİŞ KOBİ lerin toplam işletmelere oranı, istihdama katkısı yüksek olurken; toplam yatırım ve toplam üretime oranı orta düzeylerde, ihracata oranı ise kısmen düşüktür. KOBİ ler sadece ekonomik yaşamda değil, sosyal yaşamda da önemli birer işlev üstlenebilmektedirler. Bu nedenle, önemi daha iyi kavranmakta ve rekabetçi güçlerinin geliştirilmesi ve korunması yönünde pek çok yasal ve ekonomik önlemler alınmaktadır. KOBİ ler Türkiye de geniş bir alana yayıldıkları için bölgesel gelişmişlik farklarının giderilmesinde, mülkiyetin genel bir alana yayılmasında, istihdam olanağı yaratılmasında ve demokratik yaşamın desteklenmesinde oldukça önem taşıyabilmektedirler. KOBİ girişimcilerinin mülkiyet tutkuları, başarılı olma arzuları, cesaretli adımları ve yatırım yapma istekleri siyasi istikrarın da temel mekanizmaları arasında kabul görebilmektedir. Günümüzde Ülkemiz Büyük Ölçekli İşletmeleri ile beraber KOBİ ler de, küreselleşme ve Gümrük Birliği kapsamında hareket etme zorunluluğu ile karşı karşıya kalmışlardır. Bu nedenle, Ülkemiz ekonomik ve sosyal yaşamında özel bir öneme sahip olduğu her kesim tarafından kabul edilen KOBİ sahip veya yöneticilerinin, teorik yapı, uygulama güçlükleri ve olası stratejiler hakkında bilgilendirilmesi önem taşımaktadır.

14 2 BİRİNCİ BÖLÜM KOBİ LERİN TANIMI, ÖNEMİ 1. KOBİ TANIMI Bütün ekonomilerin temel dinamiğini oluşturmalarına rağmen, bugün Dünya literatüründe üzerinde görüş birliği sağlanmış KOBİ tanımı bulunmamaktadır (Sarıaslan, 1994, s.12). Zaten doğaları gereği bu işletmeler için kesin bir tanımlama yapmak olanaksızdır. Sanayileşme düzeyine, işletmelerin bağlı oldukları işkollarına ve üretim tekniklerine bağlı olarak ülkeler arasında, hatta aynı ülkenin farklı bölgeleri ve işkolları arasında KOBİ tanımlamaları değişebilmektedir (Karataş, 1991, s. 25). KOBİ lere yönelik çalışan kurumların her biri kendine göre bazı tanımlar yapabilmektedirler. Tanımlardaki sınırlar, genellikle ülkelerin ekonomilerinin büyüklüğüne bağlı olarak değişmektedir. Bu nedenle, KOBİ deyimi, hukuki olmaktan çok ekonomik bir anlam taşıyabilmektedir. Diğer ülkelerde olduğu gibi tüm bu tanımlamalarda kullanılan ölçüt, bir iktisadi teşebbüste istihdam edilen kişi sayısıdır. Kimi kuruma göre KOBİ lerde çalışan kişi sayısının 250 nin altında olması gerekirken, bazıları bu sayıyı 99 olarak verebilmektedirler. Bu genel ölçüte ek olarak bazı kuruluşlarca farklı kriterler de kullanılmıştır. Burada. KOBİ literatürü açısından oldukça önemli olan Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) tanımlaması ile Türkiye Halk Bankası nın KOBİ sınıflandırması ele alınmıştır. Ayrıca, son düzenlenen KOBİ teşvik kararnamesinde yer alan tanımlamaya da yer verilmiştir. Türk hukukunda Küçük ve Orta Ölçekli İşletme deyimi çeşitli mevzuatlarda yer almaktadır. Ancak bu kavramın tanımı sadece, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı kurulması hakkındaki kanunda yer almaktadır. Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, ülkemiz sanayinde önemli bir yeri olan küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerini desteklemek, rekabet güçlerini geliştirmek ve böylece ulusal ekonomiye

15 3 katkılarını artırmak amacıyla 12 Nisan 1990 tarihinde 3624 sayılı yasa ile kurulmuştur. Sanayi ve Ticaret Bakanlığının ilgili kuruluşu olarak çalışmalarını sürdüren KOSGEB; Süreç Grupları, Enstitüler, TEKMER'ler ve KÜGEM'ler aracılığıyla faaliyetlerini çeşitli illerde sürdürmektedir (http://www.kosgeb.gov.tr; Dünya da ve Türkiye de KOBİ Tanımları, 2000, s.9). Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı hakkındaki kanunun tanımlara ilişkin 2.Maddesinde kanunda geçen işletmeler deyiminden ne anlaşılması gerektiği şöyle belirtilmektedir; imalat sanayi sektöründe 1-50 arası işçi çalıştıran sanayi işletmeleri küçük sanayi işletmelerini; arası işçi çalıştıran sanayi işletmeleri orta ölçekli sanayi işletmelerini ifade eder. KOSGEB, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi İşletmelerini üniversite ve yüksekokul mezunu nitelikli eleman istihdamına yönlendirmek ve bu faaliyetlerinin desteklenmesi ile verimliliklerini artırarak ulusal ve uluslararası ticarette güçlenerek rekabet edebilmelerini sağlamak amacıyla uyguladığı İstihdam Desteği nden, yararlanmak isteyen işletmelerden; arasında işçi çalıştırmak, imalat sanayinde faaliyet göstermek ve gerçek usulde defter tutmak koşullarını istemektedir. Aynı şekilde, Ortak Kullanım Atölyesi/Laboratuarına Yönelik Makine-Teçhizat Desteği kapsamında da işgören sayısı ile ilgili aynı rakamlara rastlanmaktadır. Türkiye' de KOBİ' lere finansman desteği sağlayan Türkiye Halk Bankası' nın yaptığı tanımlar şöyledir (http://www.halkbank.gov.tr; Dünya da ve Türkiye de KOBİ Tanımları, 2000, s.9): Halkbank, teşvik belgeli işletmelerde işgören sayısı arası olup, sabit yatırımları 100 Milyar TL yi aşmayanları; normal KOBİ lerde ise işgören sayısı arası olup, toplam makina ve ekipmanlarının kayıtlı net değeri 400 Milyar TL' yi aşmayanları KOBİ olarak değerlendirmektedir. 18 Ocak 2001 tarih ve 2429 sayılı KOBİ Teşvik Kararnamesi nde yer alan tanımlama ise aşağıdaki gibidir: İmalat ve tarımsal sanayi sektöründe faaliyette bulunan işletmelerden; kanuni defter kayıtlarında arsa ve bina hariç, makine ve teçhizat, tesis taşıt araç ve gereçleri döşeme ve demirbaşları toplamının net tutarı 400 milyar TL yi geçmeyen işletmelerden; 1 ile 9 arası işgören çalıştıranlar mikro ölçekli, 10 ile 49 arası işgören çalıştıranlar küçük ölçekli, 50 ile 250 arası işgören çalıştıranlar ise orta ölçekli işletme sınıfına girmektedir.

16 4 Dünya ekonomisine yön veren Ülker topluluğu Avrupa Birliğine ve yine dünya ekonomisinde hatırı sayılır ülkeler olan ABD ve Japonya daki tanımlamalar şöyledir: ABD de küçük isletmelere her türlü bilgi ve finansman desteği veren federal bir kuruluş olan SBA (Small Business Administration) tanımlamasına göre küçük işletme kriteri olarak imalat sanayinde personel sayısı ( kişi), toptancı kuruluşlarında personel sayısı ve yıllık satış gelirleri (500 e kadar personel ve 25 Milyon Dolar Satış), perakendeciler ve hizmet isletmeleri için de yıllık satış gelirleri (3 13 Milyon Dolar) göz önüne alınmaktadır (Şengezer, 1992: 25). Avrupa Birliği (AB), KOBİ tanımları konusunda gerek ulusal gerekse birlik bazında karışıklığa neden olmamak için 1 Ocak 2005 yılında KOBİ tanımını güncellemiştir. Yeni tanımda KOBİ ler, isçi sayısı, bilânço büyüklüğü ve bağımsızlık derecesine bağlı olarak izah edilmiştir. Aşağıdaki tabloda, bahsedilen kriterlere göre KOBİ ler farklı işletme ölçeğinde tanımlanmıştır Erişim Tarihi: ): -Mikro Ölçekli İşletme çalışan sayısı 10'dan az, yıllık cirosu ve bilançosu 2 milyon Euro ya kadar, -Küçük Ölçekli İşletme çalışan sayısı 50'den az, yıllık cirosu ve bilançosu 10 milyon Euro'ya kadar, -Orta Ölçekli İşletme çalışan sayısı 250'den az, yıllık cirosu 50 milyon Euro'ya kadar ve bilançosu 43 milyon Euro ya kadar. Japonya da Küçük ve Orta Boy İşletmeler tanımlanırken, çalışan işgören sayısı ve sermaye miktarları dikkate alınmıştır. Ölçeğe göre daha ayrıntılı bir tanımda, imalat sanayi sektöründe 5 den az işgören çalıştıran işletmeler mikro, 20 den az işgören çalıştıran işletmeler çok küçük, 20 ile 299 işgören çalıştıran işletmeler ise Küçük ve Orta Boy İşletme olarak kabul edilmektedir. İmalat sanayindeki Küçük ve Orta Boy İşletmelerin sermayesi, 100 Milyon Yen den fazla olmamaktadır. Aşağıdaki tabloda, Japonya da sektör bazında Küçük ve Orta Boy İşletme tanımları yapılmaktadır(http://www.samsuntso.org.tr/bilgi_bankasi/kobi_sorunlar_destekler.pdf Erişim Tarihi: ).

17 KOBİ lerin Önemi Küreselleşen dünya ekonomisi ile beraber işletmeler ulusal pazarlardan daha çok uluslararası pazarlara üretim yapmaya yönelmişlerdir. KOBİ ler esnek yapıları sayesinde farklı pazarlardaki farklı talepleri karşılayabilmekte aynı zamanda yeni ve yaratıcı ekonomik faaliyet alanları doğurabilmektedirler. KOBİ ler ABD, Japonya ve AB için ekonomik büyümenin sağlanmasında önemli bir unsur olarak değerlendirilmektedir. KOBİ ler bağımsız ekonomik birimler olarak mal ve hizmet sunarak ekonomiye katkıda bulundukları gibi büyük işletmeler için bir yan sanayi görevi de görerek bu işletmelerin gelişimini tamamlamaktadır. Tüm dünyada KOBİ lerin önemli olmasının nedenleri arasında güçlü ekonomilerin büyük işletmeler kadar küçük işletmelere de ihtiyacının olması, küçük işletmelerin optimum büyüklüğe ulaşması için resmi ve özel kuruluşların çaba göstermesinin gerekliliği ve sağlam bir KOBİ yapısı ile iktisadi gelişme, sosyal barış, siyasi istikrarın sağlanacak olması söylenebilmektedir. KOBİ lerin ekonomik ve toplumsal kalkınmada üstlendikleri rol, ülkelerin ekonomik ve sosyal yapısını yansıtacak şekilde farklılık göstermektedir. Küreselleşme süreci ile önem kazanan KOBİ ler esnek yapıları ile dünya ekonomisinde gözde kuruluşlar haline gelmişlerdir (http://www.usak.org.tr/makale.asp?id=258 Erişim Tarihi: ). Günümüz dünyasında teknoloji düzeyi ve buna bağlı olarak üretim teknolojisi hızla değişmektedir. Bununla birlikte tüketici eğilimleri de sürekli değişim göstermektedir, insanlar artık sıradanlaşan; herkesin kullandığı ürünler yerine kendini özel hissedeceği ürünleri tercih eder hale geldi. Bu durum KOBİ lerin önemini daha da arttırmaktadır. Çünkü değişimlere esnek ve küçük yapıları sayesinde büyük işletmelerden daha hızlı değişen piyasa şartlarına uyum sağlama şansına sahiplerdir. KOBİ ler ekonomideki daralma ve hareketlenmelere hantal büyük işletmelerden daha kolay uyum sağlarlar. Bu esneklik onlara avantaj sağlar.

18 AB Mevzuatında KOBİ ler ve KOBİ Politikaları Günümüz piyasalarında özelikle büyük işletmelerde istihdam azalırken KOBİ'lerin sağladığı istihdam artmakta ve AB için KOBİ'ler ekonominin içinde bulunduğu durgunluğu aşmada önemli bir araç olmaktadır. KOBİ'lerin işsizliğin azalması, verimliliği artırma, rekabeti güçlendirme ve bu yolla AB'nin refahını, yaşam standardını yükseltme gibi konularda çok olumlu katkılarda bulunabileceği göz önünde tutularak, iyileştirme ve geliştirilmelerine yönelik bir politika oluşturulmuştur. Avrupa Birliği KOBİ Politikası, Ortak Pazarda KOBİ'lerin gelişimini desteklemek amacıyla girişimcilik politikasını formüle ve koordine etmeyi ve tüm üye ülke ve çevrelerinde KOBİ'lerin gelişimine her yönden elverişli bir ortamın teşvik edilmesini amaçlamaktadır. AB KOBİ politikası geniş müzakere forumlarından, Topluluk Programlarından, iletişim, tavsiye ve başarılı deneyimlerin paylaşımından oluşmaktadır (http://www.gaziantepeic.org/index.php?sf=13, Erişim Tarihi ). Şimdi Avrupa Birliği nde KOBİ lerin yapısına, sayısal olarak dağılımına tablolar eşliğinde, kısaca bir göz atalım; Tablo 1.1. Avrupa Birliğinde KOBİ Yapısı Toplam İşletme Sayısı Toplam İstihdam (%71.48 si KOBİ lerde istihdam) : (%99,78 si KOBİ) : Ortalama İstihdam : 6 İşçi/işletme KOBİ İşgücü Verimliliği : Euro/İşçi Katma Değer'de İşgücü Maliyetinin Oranı : %59 Kaynak: Erişim

19 7 Tablo 1.2. Avrupa Birliğinde KOBİ lerin Sayısal Dağılımı Ölçek İşletme Çalışan Ort. Sayısı Sayısı İstihdam Mikro Küçük Orta Büyük 500(+) Toplam Kaynak: Erişim AB KOBİ lerin rekabet gücünün arttırılması ve Avrupalılaşma ile uluslararasılaşmalarının teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. Avrupa Komisyonu tarafından yapılan bir araştırmada AB deki KOBİ'lerin temel sorunları kalifiye eleman temini, finansal kaynaklara erişim, idari düzenlemeler, altyapı olarak belirlenmiş ve bu sorunların çözümüne yönelik oluşturulacak politika için 5 temel prensip ortaya koymuştur (http://www.gaziantepeic.org/index.php?sf=13 Erişim Tarihi: ) Bunlar; Bilgi temelli uluslar arası bir ekonomide şirketlerin rekabet güçlerinin artırılması ve büyümelerinin sağlanması Girişimciliğin önplana çıkarılması Şirketler için bürokratik düzenlemelerin basitleştirilmesi ve yenilenmesi böylece yenilik, yaratıcılık ve girişimciliğin geliştirilmesinin sağlanması İşletmeler, özellikle KOBİ ler için mali şartların iyileştirilmesi İşletmelerin AB destek hizmetleri, programları ve bilgi ağlarına daha kolay erişimlerinin sağlanması. Bu hizmetler arasındaki koordinasyonun sağlanması

20 8 Bu temel prensipler çerçevesinde oluşturulan Küçük İşletmeler için Avrupa Şartı, 2000 yılında Portekiz de düzenlenen Feira Avrupa Konseyi nde AB üye ülke devlet ve hükümet başkanları tarafından imzalamışlardır. Bu Şart 2002 yılında AB ne aday bütün ülkeler tarafından da kabul edilmiştir. Türkiye de aday ülke olarak bu şarta uymakta ve denetim amacıyla kurulan komisyona her yıl rapor sunmaktadır. Şart, KOBİ politikasının temel prensipleri çerçevesinde imzalayan devletlerden şu beklentileri içermektedir: Girişimcilerin eğitimi, Mevzuat ve tüzüklerin KOBİ ler için elverişli hale getirilmesi, İş becerilerinin geliştirilmesi, Kamu idarelerinin online hale getirilmesi, İşletmelerin faaliyetlerini kolaylaştıracak vergi sistemleri uygulanması, Finansman kaynaklarına erişimin kolaylaştırılması, Küçük işletmelerin teknoloji kapasitesinin güçlendirilmesi, Küçük işletmelerin ulusal ve uluslararası düzeyde daha güçlü ve daha etkili bir biçimde temsilinin sağlanması, Görüldüğü gibi Avrupa Birliği KOBİ ler üzerinde önemle durmaktadır. Gerek istihdam gerek bağımsız ve hızlı karar alan yapıları nedeniyle önemli bir ekonomik birim haline gelen KOBİ lerin; gelişen, küresel bir köy konumuna gelen günümüz ekonomi dünyasında yeri ve önemi artmakta, onlar için özel politikalar belirlenmektedir Türkiye de KOBİ ler ve KOBİ Politikaları KOBİ ler, tüm dünyada olduğu gibi, Türkiye ekonomisinin de dinamik ve sürükleyici unsurlarından biri olup, ülkemizin sosyo-ekonomik gelişmesi açısından çok büyük öneme sahiptirler. Genel olarak KOBİ'ler, az sermaye kullanımı yanında daha çok el emeği ile çalışan, çabuk karar verme yeteneğine sahip, düşük düzeyde yönetim giderleri ile çalışan ve ucuz bir üretim gerçekleştiren iktisadi teşebbüsler olarak ifade edilebilir (Uludağ, 1990, s.14).

21 9 Günümüzde, küçük işletmeler denilince, eskiden olduğu gibi başarısız olduğu için büyüyememiş, küçük ölçeklerde kalmış işletmeler kastedilmemektedir. Tam tersine küçük işletmeler dinamik, yenilikçi, fırsatları zamanında değerlendirebilen işletmelerdir (Erkan, 1990, s.23). Küçük işletmelerin tanımlanması ve büyüklük kriterlerinin saptanması tartışmalı bir konudur. Büyüklük ölçüsü olarak hangi kriterlerin alınacağı ve bunların miktarı konusunda ülkemizde çeşitli görüşler bulunmaktadır (Dinçer, 1992, s.314). KOBİ lerin tanımı konusunda yaşanan karmaşa, sağlıklı bir envanter çalışmasının yapılmasına da engel teşkil etmektedir. Küçük bir büfe, tek kişilik pencere yıkama işlerinden imalat sektörüne kadar birçok kuruluş küçük işletme olarak kabul edilmektedir. İşletme ölçeği için tanımlama yapmanın oldukça pratik nedenleri bulunmaktadır. Devlet desteği alabilmek, kredi avantajlarından yararlanabilmek, ilgili danışmanlık kuruluşlarından destek alabilmek ve sözleşmeler yapabilmek için firma ölçeğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte her tür işletmenin geliştirilmesi ve desteklenmesine yönelik politikaların belirlenmesinde de tanımlamalar büyük kolaylık sağlayacaktır (Koçel, 1993, s.9). KOBİ' leri tanımlayabilmek için birçok kriter kullanılmıştır. KOBİ tanımını etkileyen belli başlı faktörler aşağıdaki gibi sıralanabilir (Çetin, 1996, s.35) : - Zaman, - Ekonomik düzey, - Sanayileşme düzeyi, - Kullanılan teknoloji, - Pazarın büyüklüğü, - Faaliyette bulunulan işkolu, - Kullanılan üretim tekniği, - Üretilen malın özellikleri, - İşgören sayısı, - Kuruluş ve araştırmalar. Bu faktörlerden bir kaçına değinirsek, Zaman Faktörü: Üstte açıklandığı üzere; geçmiş zamanlarda KOBİ lerin gelişimini tamamlayamamış kuruluşlar olarak düşünülmesi, günümüzde ise dinamik, yenilikçi, fırsatları zamanında

22 10 değerlendirebilen işletmeler olarak tanımlanması şeklinde ifade bulabilir. Faaliyet Alanı Faktörü: KOBİ tanımı yine üstte açıklandığı üzere işletmenin imalat veya tarımsal olup olmamasıyla da yakından ilişkilidir. Keza Kuruluş yönünden bakarsak: KOSGEB in tanımıyla Halk Bankası nın tanımları da birbirinden farklıdır Türkiye de ilk kez 1923 İzmir İktisat Kongresi ile başlayan ekonomi politikaları savaştan yeni çıkmış bir ulusun bağımsız bir ekonomik yapıya kavuşturulmasında önemli bir başlangıç olmuştur. İzmir İktisat Kongresi nde gündem başlıklarını; hammaddesi yurt içinde olan endüstri kollarının kurulması, özel girişimcilerin desteklenmesi, yatırımcılara kredi sağlayacak bankaların kurulması, önemli kuruluşların millileştirilmesi, sanayii teşvik edici yasaların çıkarılması gibi konular oluşturmuştur lu yıllar ise İzmir İktisat Kongresi nde belirtilen hedefleri hayata geçirme, ulusal bir ekonomi oluşturma ve sanayileşmenin başlatılıp kapitalist sistemin gelişiminde önemli bir dönem olmuştur İktisat Buhranı nın yarattığı etkilerin de kaçınılmaz sonucu olarak Türkiye devletçi ve korumacı bir iktisat politikası ile ilk sanayileşme hamlesini başlatmıştır döneminde ise II. Dünya Savaşının patlak vermesi sonucu savaş öncesinde başlayan planlama çalışmaları ve sanayi yatırım programları, savunma harcamalarının bütçeye hakim olması nedeniyle tümüyle ertelenmiş ve iktisadi gelişme süreci kesintiye uğramıştır yılından sonra kapalı, korumacı, dış dengeye dayalı ve içe dönük sanayileşme ve iktisat politikaları yavaş yavaş gevşetilmiş ve dış pazarlara yönelik tarım, madencilik ve inşaat sektörüne öncelik veren bir kalkınma anlayışı gündeme gelmiştir. Ancak 1954 yılı sonrası ihraç mallarına yönelik talepteki düşmeler ve dış kaynakların belli bir düzeyi aşmaması yüzünden doğan dış tıkanmaya tepki olarak ithalat sınırlandırmalarına gidildiği ve kamu yatırımlarının genişletildiği bir dönem olarak nitelendirilebilir. Bu dönemde sanayi sektörü tarım sektörüne göre daha hızlı büyümüş ve milli hasıla içindeki oranı artmıştır yılındaki göreli durgunluk konjonktürüne karşı uygulanan istikrar ve uyum politikaları 1961 yılına gelindiğinde son bulmaktadır yılında başlayan planlı kalkınma dönemi yatırım politikaları üzerinde belirleyici olmuştur. Gelişme biçimi bakımından planlı kalkınma dönemi, korumacı, iç pazara dönük ve ithal ikameci görüntüsüyle 1930 lu yıllara ve dönemine benzer görünmekle birlikte sanayileşmenin içeriği, yatırımların dağılımı ve sektör öncelikleri

23 11 bakımından tamamen farklı özellikler taşımaktadır. Beş Yıllık Kalkınma Planı nın sanayileşme stratejisi ithal ikameci sanayileşme modeli olmuştur. İlk bakışta ekonominin dışa bağımlılığını azaltacakmış gibi görünen bu sanayileşme modeli beklenenin aksine ithalata bağımlılığı arttırmıştır. Bu olgunun arkasındaki önemli bir etken sanayi malları kesiminde sağlanan gelişmenin ara mallardan geride kalması olmuştur. Aşırı ithal bağımlılığı ve ihracattaki göreli durgunluk döneminde Türkiye ekonomisini önemli boyutlarda dışa bağımlı hale getirmiş ve kronik bir hal almasına neden olmuştur. Ekonomide gelişme yaşanmış, milli gelir içinde sanayi kesiminin payı artmıştır fakat ekonomide sürekli dış açıklar yaşanmıştır li yıllara gelinceye dek ekonomide kamu sektörünün payı göreli olarak azalmış, 1980 li yıllar ise bir dönüm noktası olmuştur (N. Güldiken, iibf.cumhuriyet.edu.tr ). Türkiye de 1980 li yıllara kadar sürdürülen ithal ikameci sanayileşme politikaları 1980 li yıllardan sonra yerini liberalizasyon sürecinde özel, kamu ve yabancı sermaye arasında fark gözetmeyen yansız sanayileşme politikalarına bırakmıştır. Yine 1980 sonrasında kamu yatırımları aracılığıyla sanayi dallarında doğrudan üretici olma konumundan vazgeçip 1990 sonrası dönemde özelleştirme süreci ile yerini yerli ve yabancı sermayeye bırakmıştır. Sanayileşmenin büyük ölçüde gündemden düştüğü 1980 sonrası dönemde devletin bu sektörlere yönelik oluşturduğu politikalar, yatırım teşvikleri ve 1990 ların ortalarından itibaren KOBİ politikaları ile sınırlı kalmıştır lardan sonraki kalkınma planlarında ve teşvik politikalarında KOBİ lerin önemi sürekli vurgulanmasına karşılık bu politikaların bu kuruluşlara katkıları da tartışmalı bir konudur (Şenes ve Taymaz, 2003 s ). Bütün dünyada KOBİ rüzgarı eserken istihdam edilebilirlikten bölgesel kalkınmaya, sanayileşmeden, büyümeye ekonomik ve sosyal politikaların hemen hemen tümünde çözüm olarak önerilmiş ve zihinlerde bütün sorunları çözecek sihirli değnek imajı yaratılmıştır. Gelişmiş ülkeler tarafından gelişmekte olan ülkelere biçilen rol rekabetçi endüstrilerde faaliyet gösteren KOBİ lerin taşeron olarak çalışması ve giderek çok uluslu şirketlere daha da bağımlı hale gelmesi olmuştur. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye de de KOBİ ler işletmelerin büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Sanayinin bel kemiğini oluşturan imalat sanayinde de KOBİ ler işyeri sayısı ile oldukça büyük bir paya sahiptir.

24 12 Tablo 1.3. İmalat Sanayindeki İşletmelerin Ölçeklerine Göre Dağılımı Çalışan Sayısı İşletme Sayısı % Sadece işletme sahibi , , , , , , ,37 Toplam ,00 Kaynak: T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı KOBİ Stratejisi ve Eylem Planı, Ocak Türkiye de işletmelerin büyük bir çoğunluğunu oluşturan KOBİ ler arasında 1-9 arası işçi çalıştıran mikro ölçekli işletmeler toplam işletmeler içinde % 89,12 ile birinci sırada bulunmaktadır. Büyük işletme grubuna giren işletmeler ise işyeri içindeki oran dikkate alındığında oldukça düşük bir paya sahip iken (% 0,37) en yüksek istihdam oranına sahiptir. KOBİ ler esnek yapıları sayesinde ve istihdam yaratma dolayısıyla işsizliği önleyici/azaltıcı politikalar arasında büyük bir öneme sahiptir. Ancak güncel piyasa koşulları dikkate alınmadan uygulanacak tek taraflı bir KOBİ politikası birçok dezavantajı da beraberinde getirecektir. Yüksek katma değere sahip, uluslararası rekabet gücü kazandırabilecek dinamik ürün imalatında bulunan, gelişime, yeniliğe açık ve çağın koşullarına ayak uydurabilecek potansiyele sahip KOBİ lerin desteklenmesi yerine bütün KOBİ lerin desteklenmesi ülkenin kalkınma stratejisi açısından olumsuzlukla sonuçlanacaktır. Genel olarak değerlendirildiğinde Türkiye de KOBİ lerin toplam katma değer içindeki oranı oldukça yetersizdir. Bütün işletmeler arasında yarattığı katma değer %25,97 dir. Oysa 251 ve üzeri işçi çalıştıran büyük ölçekli işletmelerin yarattığı katma değer %63,96 ile büyük bir paya sahiptir.

25 Ekonomide KOBİ'lerin Önemi 20. Yüzyılın ilk yarısında işletmelerin giderek büyümeleri nedeniyle, KOBİ' lerin yaşamlarına devam edemeyecekleri düşüncesi gündeme gelmişti. Ancak günümüzde KOBİ' ler ortadan kalkmamış, aksine 1970' li yıllardan itibaren teknolojinin gelişmesi, kişi ve toplumlardaki bağımsızlık eğiliminin artması ve bilgi toplumuna geçiş gibi nedenlerden dolayı daha önemli hale gelmiş bulunmaktadırlar (Dinçer, 1995, s.2). Gelişmiş ülkelerdeki Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin ekonomi içindeki paylarına baktığımızda, küçük farklılıklarla ülkemizdekine benzer özellikler görebiliriz. Tablo 4. de Türkiye de İşletmelerin Ölçeksel Dağılımı, Tablo 5. de ise 21.YY Başında Seçilmiş Bazı Ülke Ekonomilerinde KOBİ'lerin Önemi ele alınmıştır (Dünya da ve Türkiye de KOBİ Tanımları, 2000, s.11; Küçükçirkin, 2001, s.2-5; ; Tablo 1.4. Türkiye de İşletmelerin Ölçeksel Dağılımı Ticaret İmalat Ulaştırma, Depolama, Haberleşme Otel, Lokanta Diğer Toplam Kaynak: Erişim

26 14 Tablo YY Başında Seçilmiş Bazı Ülke Ekonomilerinde KOBİ lerin Önemi Kaynak: Erişim KOBİ'lerin, sadece ekonomik hayatta değil, sosyal hayatta da önemli rolleri vardır. KOBİ'ler, ülkede geniş bir alana yayıldıkları için bölgesel gelişmişlik farklarını gidermede, mülkiyeti geniş bir alana yaymada, istihdam olanağı meydana getirip, bunu sürdürmede ve demokratik hayatı canlı tutmada önemli bir güçtür. KOBİ girişimcilerinin mülkiyet tutkuları, başarılı olma arzuları, cesaretli adımları ve yatırım yapma istekleri siyasi istikrarın temel mekanizmalarındandır. Başarılı girişimciler, potansiyel girişimcileri etkileyecek, onların da ekonomiye girmelerine neden olacak ve demokratik bir ortamda, psikolojik tatmin gittikçe artacaktır. Güçlü KOBİ'ler, büyük işletmeleri de olumlu yönde etkileyecek ve sosyal yönden bir rahatlama olacaktır Üretim Açısından KOBİ lerin Önemi KOBİ' lerin birer mesleki okul niteliği taşımaları ve üretebilme yetenekleri, bölgesel gelişmede ve göçleri önlemede önemli bir rol oynar. Gelip-geçici, dönemsel veya mevsimlik krizlerden en az etkilenme özellikleri, toplumsal barışın korunmasına ve bunalımların aşılmasına da katkıda bulunabilir (İsmailoğlu, 1992, s.4-10). Tüketicilerin günlük, sürekli ihtiyaçlarını karşılamaları, toplumun tüm kesimleri ile direkt ilişki kurabilmeleri, tüketici isteklerine ve yeniliklere hızla uyum sağlayabilmeleri KOBİ' lerin ekonomik ve sosyal hayatta istikrar unsuru olmalarının

27 15 göstergeleridir. Gelişmiş ülke ekonomilerinde büyük bir pay sahibi olan KOBİ' ler, yerine getirdikleri işlevler nedeniyle ekonomik sistemin önemli ve vazgeçilmez bölümünü meydana getirmektedirler. Büyük firmaların sürekli değişen ve çeşitlenen tüketici taleplerine yanıt vermekte zorlanmaları, yeni tüketim biçimi karşısında yığın üretimin geçerliliğini kaybetmesi, değişen piyasa koşullarına ve teknolojik gelişmelere kolayca adapte olamamaları, hiyerarşik-bürokratik örgütlenme biçimini esnek ve dinamik bir temele oturtamamaları gibi nedenlerden dolayı rekabet güçlerinin sınırlı olduğu görülmektedir. Buna karşılık, KOBİ lerin hacim itibariyle optimal düzeye kavuşturulmaları ve güçlendirilmeleri durumunda; piyasalarda ve teknolojik alanda meydana gelen değişmelere hızlı ve kolay adaptasyon, ürün çeşitliliği, az girdi ile çok çıktı elde etme vb. bakımlardan oldukça avantajlı olmaları rekabet güçlerini arttırıcı işlev görmektedir (Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi Y.2004 C.3 S Erişim Tarihi: ). - Daha çabuk karar verme olanaklarına sahip oldukları gibi, daha az yönetim ve genel işletme gideriyle çalıştıklarından bu konuda çabuk ve ucuz üretim işlevinde bulunurlar. -Üretim ve sanayileşmeyi bütün yurda yaymada da etkin bir araç olarak yararlanılabilmektedir. -Uzun dönemde büyük endüstri işletmelerinin girdilerinin ve ara mallarının üreticisi olma durumundadırlar. - Savaş ekonomisinde büyük endüstrilerin zedelenmesi durumunda, küçük işletmeler önemli işlevleri yerine getirmektedirler. Bu durumlarda KOBİ' ler üretime devam edip, küçük ölçüde de olsa, gereksinmeleri karşılamaya devam etmektedirler. Görüldüğü gibi KOBİ ler küçük yapılarına rağmen ekonomik yapıdaki devasa payları nedeniyle önem arz etmektedirler. Köylüsünden şehirlisine, üniversitelisinden alaylısına kadar mal ve hizmet götüren bu işletmeler gelecek piyasalarında yerini sağlamlaştırarak alacaklardır (İsmailoğlu, 1992, s.4-10).

28 Yenilik Geliştirme ve Piyasaya Sunma Açısından KOBİ ler, mevcut piyasadaki rekabetçi ortama adapte olmak ve ayakta kalmak için; ürün kalitesinin geliştirilerek iyileştirilmesi, yenilikçi ürünlerin piyasaya sunulması, dış pazarlara açılım gibi stratejilere başvurmaktalar. Dolayısıyla KOBİ ler yeni fikirlerin ve buluşların kaynağı olup, endüstride gereken esnekliğin sağlanmasına katkıda bulunurlar yılları arasındaki dönemi kapsayan ve Türkiye nin 10 Mart 2008 de katıldığı Rekabetçilik ve Yenilikçilik Programı (Competitiveness and Innovation Programme CIP) aracılığıyla AB düzeyinde KOBİ lere yönelik bir eylem planı oluşturulması söz konusudur. 3,6 milyon Euro luk bir bütçeye sahip olan Rekabetçilik ve Yenilikçilik Programı aracılığıyla, genel olarak, bilginin ve yenilikçiliğin Avrupa nın büyüme sürecindeki rolüne işaret edilmekte; KOBİ lerin teknoloji, pazarlama, lojistik, tasarım ve organizasyon kapasitelerinin artırılması ve girişimciliğin desteklenmesi öngörülmektedir (http://www.bilgicagi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=885&itemid =188&limit=1&limitstart=1 Erişim ) İstihdam yaratma gücü açısından KOBİ lerin ekonomiye katkılarının en fazla gözlemlendiği alan yarattığı istihdam hacmidir. KOBİ ler genelde emek yoğun olmaları nedeniyle bölgesel istihdam olanaklarının artırılmasına önemli katkıda bulunarak küçük şehirlerden büyük şehir merkezlerine insan göçünün engellenmesine ve bölgenin kendi potansiyeli içinde kalkınmasına temel oluşturmaktadırlar (Alpugan, 1988, s.10). -Kişisel inisiyatiflerin ortaya çıkmasında önemli rol oynadıkları gibi, istihdam ve eğitimdeki payları da büyüktür. Bu işletmeler birçok kalifiye elemanın teknik eğitimlerini aldıkları ilk kuruluşlar durumundadırlar.

29 17 -Sosyal ve politik bakımından kullanılmayan işgücü, hammadde ve finansman kaynaklarının daha küçük yatırımlarla işletilmesi olanaklarını sağlayarak yaşam düzeyinin yükselmesinde de etkili olabilmektedirler. - Küçük birikimler ve aile birikimlerinin doğrudan yatırımlara yansıtılabilmesinde de önemli işlevleri yerine getirirler. Tablo 1.6. Dünyada KOBİ lerin İstihdamdaki Payları 2004 A.B.D Almanya Japonya Fransa İngiltere G.Kore Hindistan Türkiye KOBİ lerin Tüm İşletmeler İçindeki Yeri Toplam İstihdam İçindeki Yeri Toplam Yatırım İçindeki Yeri Yaratılan Katma Değer İçindeki Yeri Toplam İhracat İçindeki Payı Toplam Krediden Aldıkları Pay 97,2 99,8 99,4 99,9 96,0 97,8 98,6 99,5 50,4 64,0 81,4 49,4 36,0 61,9 63,2 61,1 38,0 44,0 40,0 45,0 29,5 35,7 27,8 56,5 36,2 49,0 52,0 54,0 25,1 34,5 50,0 37,7 32,0 31,1 38,0 23,0 22,2 20,2 40,0 8,0 42,7 35,0 50,0 48,0 27,2 46,8 15,3 4,0 Kaynak: Erişim Tarihi:

30 18 Kısaca KOBİ ler olarak bilinen küçük ve orta boy işletmeler, her ülkede olduğu gibi ülkemiz ekonomisinde de son derece önemli bir paya ve ağırlığa sahip olmakta ve adeta ekonomik canlılığın ve istihdamın birer parametresi/göstergesi durumundadırlar. KOBİ ler yalnızca büyük işletmelerin ürettiği aynı mal ve hizmetleri üretip onları rekabetçi ortama çekerek rekabetçi ortam yaratan birimler değil, aynı zamanda büyük işletmelerin kullandıkları mamul ya da yarı mamul girdileri üreterek onların gelişimini de tamamlar; bu da KOBİ lerin istihdam hacmini yükseltmekte ekonomiye canlılık kazandırmaktadır. KOBİ lerin daha çok emek yoğun üretim tekniklerini tercih etmeleri büyük işletmelere oranla, toplam istihdamı artırmada çok daha etkin olmalarını sağlamaktadır. Türkiye de KOBİ lerin istihdam olanakları yaratmadaki potansiyeli büyük ölçekli işletmelere oranla daha yüksektir. KOBİ ler gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde gerçekleştirdikleri üretim miktarıyla vazgeçilmez bir öneme sahiptirler (Sarıaslan, 1996, s.25) Vergi gelirlerindeki payı açısından Gelir yelpazesinin içindeki denge unsurunun kuvvetini sağlarlar. Bu denge yalnızca sosyal yönden değil, ekonomik açıdan da önem taşır. Tüm dünyada ekonominin vazgeçilmez temel bileşeni olan KOBİ ler istihdam, yatırım, üretim, katma değer, ihracat ve ödedikleri vergiler bakımından hemen hemen tüm ekonomik alanlarda önemli bir yere sahiptirler. Toplam işletmeler içindeki % 99.8 lik pay ve oluşturulan katma değer de % 38 lik payı ile ekonominin temel dinamiği konumundadırlar (www.samsuntso.org.tr/bilgi_bankasi/kobi_sorunlar_destekler.pdf Erişim Tarihi: ).

31 Rekabete cevap verebilme hızı ve değişen konjonktüre uyum açısından Ticari rekabetin ekonomik sistem olarak benimsendiği toplumlarda sistemin sağlıklı olarak işleyişiyle KOBİ'lerin sistem içindeki varlıkları ve güçleri arasında yakın bir ilişki vardır. KOBİ lerin çoğu, büyük işletmelerin yerine getiremediği bir takım fonksiyonları yerine getirdikleri için sisteme olumlu katkıda bulunmaktadırlar. Kimileri yapılan işin özelliklerinden dolayı KOBİ kalmak durumundadır. Kimileri için de KOBİ kalmak arzu edilen bir durumdur. Bu çerçevede konuya yaklaşılırsa; piyasa ekonomisinin dinamik yapısı ve gücü, büyük ölçüde sistemdeki KOBİ' lerin varlıklarıyla ve güçleriyle yakından ilişkilidir denilebilir (Alpugan, 1991, s.1). Gerek ülkemizde, gerekse dünya ekonomilerinde KOBİ' ler yaşanan önemli krizlerden fazlaca etkilenmemiş ve hatta bu krizlerin atlatılmasında önemli roller üstlenmişlerdir. KOBİ' ler sadece geri kalmış ülkelerde yaygın değildir. Bizim gibi gelişmekte olan ülkelerle, sanayisini tamamlamış gelişmiş ülkelerdeki KOBİ' ler, sayı, istihdam ve katma değer olarak karşılaştırılırsa, gelişmiş ekonomilerde de KOBİ' lerin önemli bir yeri olduğu görülür (Gülseren, 1996, s.52). Ulusal ekonomimizde, özellikle istihdam yönünden, önemli bir yere sahip bulunan KOBİ'lerin sisteme olan katkıları şu şekilde sıralanabilir (Çetinkaya, 1992, s ): 1. Bölge sanayisinin gelişmesine başlangıç oluşturmak, 2. Bölge sanayisinin tamir ve bakım yönünden sorunlarını çözmek, 3. Özel beceri ve teknik isteyen kimi malları üretmek, 4. İkincil (tali) kontrol yoluyla büyük sanayi işletmelerine yardımcı olmak. Avrupa Topluluğu'nun KOBİ'lere ilişkin bir raporunda sözkonusu işletmelerin ekonomik sisteme olan katkıları şu biçimde özetlenmektedir; "sayıları ve değişik konulardaki çalışmaları, üretim, ticaret ve hizmet alanlarında yer alan tüm sektörlerde var olan etkileri, istihdama ve belli yörelerin refah düzeylerine katkıları nedeniyle bu işletmeler ticari ve endüstriyel yapının gerekli bir bölümüdürler. Bunun yanısıra, ekonominin dinamikliğinin ve canlılığının da kaynağıdırlar". Yapılan açıklamalardan sonra KOBİ' lerin Türk Ekonomisi açısından taşıdıkları önem açıklanmıştır. (Gücelioğlu, 1994, s.1; Alpugan, 1988, s.14; Sarıaslan, 1994, s.22; Algan, 1994, s.19).

32 20 İKİNCİ BÖLÜM DİNAMİK EKONOMİK BİRİM OLAN KOBİ LERDE YÖNETİM UYGULAMALARI VE SORUN ALANLARI 2.1. Yönetim Fonksiyonları ve KOBİ ler Açısından Uygulamada dikkate alınması gereken hususlar KOBİ lerde, tüm işletme fonksiyonları bir veya birkaç kişi tarafından yürütülmekte olup, bu fonksiyonları organizasyon içinde yürütebilecek asgari kadro bulunmamaktadır. Orta ve büyük ölçekli işletmeler, işletme fonksiyonlarıyla ilgili faaliyetlerinin her birisinin gerçekleştirilebilmesi için ayrı ayrı yöneticilere ihtiyaç duyarlar, oysa KOBİ lerde bu faaliyetler atanmış bir yönetici ya da işletmenin bizzat sahibi tarafından yürütülmektedir. Dolayısıyla burada belirtilmesi gereken en önemli nokta, KOBİ yöneticilerinin genellikle işletmenin aynı zamanda sahibi olmaları ve bu nedenle de hem personel, hem finansman, hem muhasebe v.b. yöneticisi olmak zorunda kalmalarıdır. Günümüzün çarpıcı bir hızla değişen piyasa koşullarında, ekonomik kalkınmada önemli rolü bulunan küçük ve orta ölçekli işletmelerin, insan ve diğer örgütsel kaynaklarını etkin biçimde yönetmesi ve örgütlemesi gerekmektedir. Etkin yönetimin gerçekleşmesi ise KOBİ yöneticilerinin bilgi ve beceri düzeylerinin yükseltilerek yönetimdeki başarılarının artırılmasına bağlıdır. KOBİ yöneticisinin elinde, insan kaynağı, sermaye, makine, yöntem, zaman gibi kaynaklar kısıtlı olduğundan, etkili yönetim becerileri, hızlı ve doğru karar alma daha büyük bir önem taşımaktadır. Bu nedenle küçük işletmeler kaliteli işgücüne ve güçlü yöneticilik özelliklerine sahip olan çalışanlara ihtiyaç duyarlar. Sürekli değişen/gelişen pazar koşulları ve küreselleşme süreci içinde; bilgi akışını sağlıklı, doğru ve kapsamlı bir şekilde alabilen, bu bilgiyi doğru ve zamanında kullanabilen işletmeler rekabette üstünlük sağlamaktadır (http://www.fortune.com.tr/kobilerdeyonetim.asp Erişim Tarihi: ).

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI BİRİNCİ BÖLÜM FRANCHISING SİSTEMİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ÇEŞİTLERİ 1. FRANCHISING KAVRAMI VE TANIMI... 1 1.1. Franchising Kavramı.. 1 1.2. Franchising Sistemi 2

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİNDE KOBİ POLİTİKALARI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİNDE KOBİ POLİTİKALARI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİNDE KOBİ POLİTİKALARI Avrupa KOBİ Haftası 15 Ekim 2012 1 KOBİ lerin Yükselişi 1973 PETROL KRİZİ ve SONRASI Büyük firmalar, krizde önemli pazar payı kayıplarına uğrayarak

Detaylı

K O B İ. Büyüyen Ekonomik Güç

K O B İ. Büyüyen Ekonomik Güç K O B İ Büyüyen Ekonomik Güç Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde işsizliğin azaltılması ve yeni istihdam alanlarının yaratılmasında oynadıkları rol, dengeli ekonomik ve sosyal kalkınmaya yaptıkları

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

KOBİ LERİN EKONOMİK VE SOSYAL SİSTEME KATKILARI, GÜÇLÜ VE ZAYIF YÖNLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KOBİ LERİN EKONOMİK VE SOSYAL SİSTEME KATKILARI, GÜÇLÜ VE ZAYIF YÖNLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KOBİ LERİN EKONOMİK VE SOSYAL SİSTEME KATKILARI, GÜÇLÜ VE ZAYIF YÖNLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KOBİ LERİN EKONOMİK VE SOSYAL SİSTEME KATKILARI Ekonomik sistem; faktör piyasaları, işletmeler, mal

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI KOSGEB DESTEKLERİ GENEL DESTEK PROGRAMI Programın Gerekçesi: Proje hazırlama kapasitesi düşük KOBİ ler ile KOSGEB hedef kitlesine yeni dahil olmuş sektörlerdeki

Detaylı

08 Kasım 2012. Ankara

08 Kasım 2012. Ankara 08 Kasım 2012 Ankara KOBİ ler ve KOSGEB Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço veya net satış hasılatı 25 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık Hazine Müstaşarlığı

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER)

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) 1.KOBİ PROJE DESTEK PROGRAMI İşletmelere özgü sorunların işletmeler tarafından projelendirildiği ve projelendirilen maliyetlerin desteklenebildiği bir programa ihtiyaç

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ 2014 NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ İşbirliği - Güçbirliği Destek Programı KOBİ lerin bir araya gelerek tedarik, pazarlama, düşük kapasite kullanımı, rekabet gücü zayıflığı ve finansman gibi Ortak Sorunlara

Detaylı

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB

GENEL BİLGİ. KOBİ ler ve KOSGEB GENEL BİLGİ KOBİ ler ve KOSGEB 1 Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço toplamı veya net satış hasılatı 40 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

Geri Ödemeli ve Geri Ödemesiz seçeneklerle Destek Üst Limiti Proje Teklif Çağrısında Belirlenir

Geri Ödemeli ve Geri Ödemesiz seçeneklerle Destek Üst Limiti Proje Teklif Çağrısında Belirlenir KOSGEB Destekleri a) KOBİ Proje Destek Programı Desteklenecek Proje Konuları İşletmelerin; üretim, yönetim-organizasyon, pazarlama, dış ticaret, insan kaynakları, mali işler ve finans, bilgi yönetimi ve

Detaylı

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER...

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 1 1.1. Ekonomi, İhtiyaç, Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Mal, Hizmet ve Fayda... 3 1.3. Üretim Faktörleri... 3 1.3.1. Emek... 4 1.3.2. Doğa... 4 1.3.3.

Detaylı

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB VE KURULUŞ AMACI KOSGEB, 1990 yılında 3624 sayılı Kanun ile

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

KOBĐ lerin Türkiye Ekonomisindeki Yeri

KOBĐ lerin Türkiye Ekonomisindeki Yeri KOBĐ LERDE ĐŞ PLANI HAIRLANMASI ve KOBĐ DESTEK KREDĐLERĐ 30 Nisan Đktisadi ve Đdari Bilimler Fakültesi Bankacılık ve Finans Bölüm Başkanı Okan Universitesi KOBĐ LER NEDEN ÖNEMLĐDĐR? KOBĐ lerin ekonomiye

Detaylı

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2010 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. MEVCUT DURUM... 4 2.1. Dünya İş Makinaları Pazarı... 4 2.2. Sektörün Türkiye deki Durumu... 4

Detaylı

Finansman BaĢlama bitiģ Yüklenici Ülke Toplam proje bütçesi. n adı 01 Ocak 2008- Türkiye 243.025 $ 100% 15 ĠSKUR-KOSGEB-BTC BTC

Finansman BaĢlama bitiģ Yüklenici Ülke Toplam proje bütçesi. n adı 01 Ocak 2008- Türkiye 243.025 $ 100% 15 ĠSKUR-KOSGEB-BTC BTC Bölgesel Kalkınma Girişimi Bakü- Tiflis- Ceyhan (BTC) Boru Hattı Projesi: Sektörler Arası ĠĢbirliğine Dayalı Ġstihdamı GeliĢtirme ve GiriĢimciliği Ref 3 Proje baģlığı Destekleme Projesi- Çukurova Bölgesi

Detaylı

KOBİ LERİN TEMEL SORUNLARI VE SAĞLANAN DESTEKLER

KOBİ LERİN TEMEL SORUNLARI VE SAĞLANAN DESTEKLER T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI K O S G E B KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI KOBİ LERİN TEMEL SORUNLARI VE SAĞLANAN DESTEKLER Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGEMCİ Haziran

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı.

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı. X. KOBİ İ ZİRVESİİ İ REKABET GÜCÜ İÇİN ULUSLARARASILAŞMA VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı 13 Şubat 2014 KOSGEB KOSGEB,

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Performans Amaçlı ve planlanmış bir faaliyet sonunda elde edileni nicel ya da nitel olarak tanımlayan bir gösterge. 2 Kurumsal Performansı Belli

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 1. Programın Amacı ve Kapsamı 2013 yılı itibarıyla yaklaşık 105 milyar TL ile GSYH nin yaklaşık yüzde 7 si olarak gerçekleşen

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası Grubu Kuruluşları Dunya Bankası Grubu Uluslararası Imar ve Kalkınma

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ

TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ Ulusal fon mekanizmalarının ana kaynağı TÜBİTAK destekleridir. TÜBİTAK destek leri 4 ana grupta özetlenebilir: (1) Sanayi Ar-Ge Proje Destekleri (2) Akademik Ar-Ge Destekleri,

Detaylı

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara Sürdürülebilir Kalkınma ve İnovasyon: Gelişmeler, EğilimlerE TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara İÇERİK Kavramlar:Sürdürülebilir Kalkınma ve Eko-İnovasyon Çevre Konusunda Gelişmeler AB

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ. Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ. Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı KÜÇÜK İŞLETMELERİN YATIRIMLAR İÇİN DEVLET DESTEKLERİNDEN ETKİN vev VERİMLİ BİR ŞEKİLDE YARARLANMALARI AMACI İLE: HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MİSYON ÇALIŞMASI Tablo 1. Misyon Çalışması Sonuçları Konsolide Misyon Sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal refahı arttırmak için, mali disiplin içerisinde, kaynakların

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

EU - LdV NEDİR? İTALYA YI TANIYALIM AKÜ İTALYA LdV UYGULAMALARI

EU - LdV NEDİR? İTALYA YI TANIYALIM AKÜ İTALYA LdV UYGULAMALARI LdV PROJELERİ VE İTALYA UYGULAMALARI DOÇ. DR. İ. SEDAT BÜYÜKSAĞİŞ EU - LdV NEDİR? İTALYA YI TANIYALIM AKÜ İTALYA LdV UYGULAMALARI LEONARDO DA VINCI (Mesleki Eğitim Programı) NEDİR? Leonardo da Vinci i

Detaylı

İŞLETME TÜRLERİ İŞLETME TÜRLERİ 24.03.2014. Faaliyet Alanlarına Göre İşletme Türleri

İŞLETME TÜRLERİ İŞLETME TÜRLERİ 24.03.2014. Faaliyet Alanlarına Göre İşletme Türleri Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu 1. Faaliyet alanlarına göre 2. Tüketici türlerine göre 3. Üretilen mal veya hizmet çeşitlerine göre 4. Üretim araçlarının mülkiyet biçimine göre

Detaylı

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri 2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 2 Maliye Bakanlığının Yönetim Birimleri Limited Şirketler Kurumlar Ticari işletmeler ve fonlar HANSEL LTD SATIN ALMA KURUMU

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

G20 BİLGİLENDİRME NOTU

G20 BİLGİLENDİRME NOTU G20 BİLGİLENDİRME NOTU A. Finans Hattı Gündemi a. Büyüme Çerçevesi Güçlü, sürdürülebilir ve dengeli büyüme için küresel politikalarda işbirliğinin sağlamlaştırılması Etkili bir hesap verebilirlik mekanizması

Detaylı

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU Güldem Berkman YASED Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hakları Çalışma Grubu Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi YATIRIMLARIN

Detaylı

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Tıp sürekli ilerliyor sözündeki aslan payı bize göre; Tıbbi Malzeme Alt Sektörüne ait. Nitekim; tıbbi malzemeden yoksun sağlık sektörünün eli

Detaylı

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY İşletmelerin bir ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemini, "ekonomik" ve "sosyal" olmak üzere iki açıdan incelemek gerekir. İşletmelerin Ekonomik Açıdan Yeri ve

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Koordinatör Teknoloji Bakanlığı Öncelikli Dönüşüm Programları, 16/02/2015 tarihli ve 2015/3

Detaylı

KOSGEB. KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI Hamit SUCU ADANA HİZMET MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜ

KOSGEB. KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI Hamit SUCU ADANA HİZMET MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜ KOSGEB KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI Hamit SUCU ADANA HİZMET MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜ KAPSAM KOSGEB İN GÖREVİ VE HEDEF KİTLESİ KOBİ LER KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI

Detaylı

KOBİ Proje Destek Programı

KOBİ Proje Destek Programı DESTEKLERİ KOBİ Proje Destek Programı PROGRAMIN AMACI VE GEREKÇESİ İşletmelere özgü sorunların işletmeler tarafından projelendirildiği ve projelendirilen maliyetlerin desteklenebildiği bir programa ihtiyaç

Detaylı

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları Ekonomi Bakanligi Ev Sahipliginde Özet 5 Ekim 2015 Hilton Istanbul Bosphorus Hotel İstanbul,

Detaylı

BELGELENDİRME HİBELER(1) DÖKÜMANLAR KREDİLER(2) HİBELER(1) KOSGEB HİBELER. Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yatırım. Et ve Et Ürünlerinin İşlenmesi

BELGELENDİRME HİBELER(1) DÖKÜMANLAR KREDİLER(2) HİBELER(1) KOSGEB HİBELER. Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yatırım. Et ve Et Ürünlerinin İşlenmesi HİBELER(1) BELGELENDİRME KREDİLER(2) DÖKÜMANLAR HİBELER(1) KALKINMA AJANSLARI HAZİNE HİBELERİ TARIMSAL KOSGEB HİBELER GİRİŞİMCİLİK DESTEĞİ 100.000 tl KOBİ Proje Destek Programı 150.000 Tematik Proje Destek

Detaylı

KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ

KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ Karınca Dergisi, Ekim 2014, Sayı:934 KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ 1. GİRİŞ Kooperatifler, ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılamak

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 25 Kasım 2013 ACI KAYBIMIZ TÜRKİYE-NORVEÇ İŞBİRLİĞİ FORUMU 1938 DEN 2013 E 10 KASIM LAR END RUSYA TAYLAND ÇİN İZMİR İKTİSAT KONGRESİ 3 gün boyunca

Detaylı

DERSTE KAZANDIRILACAK ÖZELLİKLER KAPSAM HAFTALARA GÖRE DERS PROGRAMI ÖNERİLEN KAYNAKLAR

DERSTE KAZANDIRILACAK ÖZELLİKLER KAPSAM HAFTALARA GÖRE DERS PROGRAMI ÖNERİLEN KAYNAKLAR PROGRAM ADI TURİZM VE OTEL İŞLETMECİLİĞİ DERSİN KODU TUR / TRO 169 DERSİN ADI TEMİZLİK ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI VE DENETİMİ DERSİN SORUMLUSU ÖĞR. GÖR. MELTEM BOZKURT DERSİN TÜRÜ Zorunlu x Seçmeli EĞİTİM DİLİ

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Türkiye: Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi

Türkiye: Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi : Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi 1 ANA BULGULAR Ekonomik atılım ile Kişi başına düşen GSYİH 2015 e kadar iki katına çıkarılabilecektir 6 milyon yeni istihdam olanağı yaratılabilecektir

Detaylı

VARİS YETİŞTİRME PROGRAMI

VARİS YETİŞTİRME PROGRAMI VARİS YETİŞTİRME PROGRAMI. Varis Yetiştirme Programı Program Süresi: 6 Gün Amacı: Aile şirketlerinde; aile sadakatini ve kimliğini güçlendirmek, aile duygularını beslemek, birlik ve beraberliğini geliştirmek,

Detaylı

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLERİ 1501- SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI Amaç: Sanayi kuruluşlarının Ar-Ge Projelerine %60 a varan oranlarda hibe(geri ödemesiz)

Detaylı

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi.

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi. Dr. İbrahim Bozacı Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi GİRİŞİMCİLİK Örnekler ve İş Planı Rehberli İş Fikri Küçük İşletme Pazarlama Aile İşletmeleri İnsan Kaynakları Hedef Kitle

Detaylı

İŞLETMECİ TANIM A- GÖREVLER

İŞLETMECİ TANIM A- GÖREVLER TANIM İşletmeci; otel, banka, sigorta, maden, reklamcılık gibi mal ve hizmet üreten işletmelerde üretim, yönetim, para kaynakları, muhasebe, satış, pazarlama konularında çalışan küçük işletmeleri kuran

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE Sevinç Karakoç Raziye Akyıldırım Yasemin Ağdaş Duygu Çırak NELER ANLATILACAK? FİYAT İSTİKRARI NEDİR? FİYAT İSTİKRARININ YARARLARI NELERDİR? TÜRKİYE DE FİYAT İSTİKRARI Bir toplumu

Detaylı

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ Yaşanan ekonomik gelişmeler sonrasında büyük işletmeler uyum sorunu yaşarken, küçük ve orta ölçekli işletmeler

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

TOPLUMSAL RAPORLAR YATIRIM TEŞVİKLERİ VE İSTİHDAM - 2010 (05.12.2010) Yatırımlar büyürken istihdam küçülüyor

TOPLUMSAL RAPORLAR YATIRIM TEŞVİKLERİ VE İSTİHDAM - 2010 (05.12.2010) Yatırımlar büyürken istihdam küçülüyor TOPLUMSAL RAPORLAR 15 YATIRIM TEŞVİKLERİ VE İSTİHDAM - 2010 (05.12.2010) Yatırımlar büyürken istihdam küçülüyor 10 yıllık dönemler itibariyle teşvik sisteminin istihdama etkisi Yıllık Yıllık Yıllık Yıl

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri

Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri Banka kredilerinde teminat sorunu çeken KOBİ lere hazine desteği kapsamında verilecek kredi garanti fonu kefaletleri GİRİŞ; 1. KOBİLERİN FİNANSMAN SORUNLARI KOBİ lerin sorunları arasında finansal sorunlar

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Maliye Bakanlığı Hazine Müsteşarlığı SGK KOSGEB. Maliye Bakanlığı SGK KOSGEB İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Maliye Bakanlığı Hazine Müsteşarlığı SGK KOSGEB. Maliye Bakanlığı SGK KOSGEB İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ 1. Sektörde mevcut istihdam imkanları geliştirilecektir. 1.1 Kadın istihdamı ÇSGB () Kadın istihdamını geliştirmeye yönelik aktif işgücü politikaları uygulanacaktır. İlk

Detaylı

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi İşletmelerin Genel Hedefleri Finansal Hedefler: Kârlılık ve yeni kârlı yatırımlar Pazarlama hedefleri Var olma hedefi: Ticari hayatı sürdürmek Sosyal sorumluluk ve topluma hizmet İşletmelerin Özel Hedefleri

Detaylı

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY Bugün, yükselen ekonomisi ve gelişmekte olan performansıyla ülkesi için önemli bir katma değer oluşturan sayılı merkezlerden birisidir. Gelişmekte olan ekonomisine paralel olarak birçok sektörde yeni iş

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar İŞLETMELERİN AMAÇLARI Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge Kar ın İşlevleri

Detaylı

Sunum İçeriği TÜBİTAK

Sunum İçeriği TÜBİTAK Sunum İçeriği 2 TEYDEB KURULUŞ AMACI Teknoloji veyenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB); ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik

H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik 1. Girişimcilik nedir? a) Yaşanan çevrenin yarattığı fırsatları sezmek b) Sezgilerden düşler üretmek c) Düşleri projelere dönüştürmek d) Projeleri yaşama

Detaylı

AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları

AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları Y. Doç. Dr. Tamer Atabarut Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi Müdürü atabarut@boun.edu.tr Avrupa 2020 Stratejisi: Akıllı, Sürdürülebilir

Detaylı

BÖLGENİN SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRÜNE YÖNELİK MALİ DESTEKLER

BÖLGENİN SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRÜNE YÖNELİK MALİ DESTEKLER BÖLGENİN SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRÜNE YÖNELİK MALİ DESTEKLER www.kosgeb.gov.tr Genel Destek Programı KOBİ Proje Destek Programı İşbirliği Güçbirliği Destek Programı AR-GE, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi Yrd.Doç.Dr. Altan Özkil Atılım Üniversitesi Sav. Tekno. Uyg. ve Arşt. Merkezi Müdürü Prof.Dr. Hasan AKAY Atılım Üniversitesi Rektör Yardımcısı ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI 02.04.2015 1 OFFSET E İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER 663 sayılı KHK nın 13. ve 50. maddeleri, 6518 sayılı Kanunun 45. ve 52. Maddelerine istinaden Bilim, Sanayi

Detaylı

İşletmelerin Büyüme Şekilleri

İşletmelerin Büyüme Şekilleri Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İŞLETMELERİN BÜYÜMESİ İşletmelerin Büyüme Nedenleri Optimum büyüklüğe ulaşma Piyasalarda etkinliği arttırarak kar elde etme olanaklarını arttırma

Detaylı