Tuvacanın EskiIiği Üzerine

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tuvacanın EskiIiği Üzerine"

Transkript

1 Türk Dilleri Araştırmaları 10 (2000): Tuvacanın EskiIiği Üzerine Mehmet Ölmez (Tökyö/Ankara) Tuvaca, Eski Türkçeyle karşılaştırıldığındasesbilimi, sözyapımı, sözlükbilimi ve de anlambilimi açısından, öteki Türk dillerine göre eskicil kimi özellikler taşır. Bu özelliklerin yanı sıra kimi zaman Eski Türkçede görülmeyen sözcük kökleriyle de karşılaşılır, Tuv. arn "şimdi" (krş. ET amtış, Tuv. üp "ganimet" (ETüple- "çalmak") gibi. Eski Türkçeden günümüze kalan sözcüklerin başında Tuv, azı "veya, yoksa" (ET azu) sözü gelir. Clauson'a göre ET azu günümüz Türk dillerinden yalnızca Tuvacada görülür (ED 280 a). Eskicil kimi eklerin başında ise eylemlere gelip yine eylem türeten ET -(/)gsa- (Tuv, -ska-, krş. biliske- <*biligse-) ileet -yuk ekini anabiliriz. Bu eski sözcüklerin bir bölümüne ise sırasıyla şöylece değinebiliriz: çat yağmur yağdırmak için yapılan büyü; yağmur yağdırmakta kullanılan taş, yada taşı..- Kök: ET yad ED 883 a (2), krş.mo. cada, Halha zad (Tib. gyad) L 1021 a. Türk dillerinin çoğunluğunda sözcüğün Moğolcadan gelen iki heceli biçimi, yada ve yan biçimleri kullanılır, Tuvaca biçimse alıntı olmayıp ET biçime gider; olası ET biçim *yad'dan gelişen yay ise daha çağatayca döneminden itibaren görülmeye başlar. Sözcüğün kökeni konusunda TMEN i 157, Rasanen 177 aile Clausorı'a bakınız (883 b), ayrıca ET Türkçe yad ile Moğolca yada'nın günümüz Türk dillerinde görünümü için bak. Molnar A. ve P. Zieme 1994.: çonak eyer bezi. - Kök: ET (MK) yonak ED 949 a, Clauson yapısal olarak yon- ile ilgili olduğunu belirtir, ancak yon- eyleminden türemiş "yonak sözünün "oyma" anlamınagelmesi gerekirdi, oysa Tuvaca sözcüğün anlamında böyle bir durum söz konusu değildir. Tuv. çona- göz önüne alınırsa yona- «*yon "bez" +a-) diye bir eylem tasarlamamız gerekir.

2 134 MEHMET ÖLMEZ Sözcük, günümüzde Türk dillerinin çoğunluğunda yaşar (ED 949 a). çugay tebeşir; kireç; beyaz boya, badana. - Kök: Mo. şikuy, şokuy; çokuy L 722 a, 757 a, 199 b. Eski Türk yazıtlarında (örneğin Tunyukuk 7. satır) görülen sözcük sonraki dönem günümüztürk dilleri arasında yalnızca Tuvacada görülür. Ayrıntılı bilgi için bak. S. Tezcan halı- /halıır/ sıçramak, atlamak; koşmak. - Kök: ET (Irk Bitig) kalı "atlamak < yükselmek" ED 617 b (krş. Mo. kali- "uçmak, havalanmak; ölmek" L 919 b). Clauson'a göre sözcük günümüzde yalnızca Tuvacada görülür. Ancak Clauson bu bilgiyi bir soru işareti ile kaydeder. hin göbek, göbek bağı. - Kök: ET kin ED 725 a. Orta Türkçe dönemine ait metinlerden günümüze kindik "göbek" olarak görülen sözcüğünkökü olan ET kin Clausorı'a göre günümüzde yalnızca bir ya da iki dilde yaşamaktadır. Tuvaca da bu dillerden birisidir.öteki örneği ise Altayca'dan verebilriz: kin "Kabarga (bir tür geyik) akını", ATS 112 b. hög neşeli, neşeli olma. - Kök: ET küg ED 709 b (1) < Çin. HH qu "şarkı, oyun, şiir" (Eski Çince kbuawk Pulleyblank 261). Günümüz Türk dillerinde çeşitli biçimlerde yaşayan sözcük bugün Tuvacada Eski Türkçedeki biçimine benzer olarak söz sonundaki -g ünsüzünü yaşatmaktadır. kiir- /kiirer/ getirmek, sokmak, ithal etmek. - Kök: ET kigür- ED 712 b. Clauson ET sözcüğün "güney-doğu" grubunda, yani Yeni Uygurcada yaşadığını kaydeder. Sözcük bugün Tuvacada da, Tuvacanın ses gelişmelerineuygun olarak kir- biçiminde yaşamaktadır. kirgin (hayvanlarda) kızgınlık, kızgınlık dönemi. - Kök: kir-gin < ET (MK) kirgin ED 743 b. Clauson sözcüğün tek örnek olduğunu, yalnızca Diviinu Lugiiti't-Turk'ıe görüldüğünü belirterek kir- "girmek" eylemine bağlar [D kirgin (g-) Hap. leg.; Dev. N. fr. kir-o Xak, xı kirgin qatmu'l-fahl 'the rutting of a stalliorı': and one says buğra: kirgini: kirdi: daxalaqaşmu'l-fahl 'the rutting (season) of camel stallions came İn' Kaş. i 443.]. Oysa söz konusu sözcük Tuvacada Dfvan'daki biçimiyle yaşamaktadır.

3 TUVACANIN ESKİLİöİ ÜZERİNE 135 köve- Iköveerl (altına) sermek. - Kök: *köpe-; krş, Clauson, ET (MK) kubi- ED 687 b; Tuvaca veri göz önünde bulundumlduğundaclauson'un Dfviin'dan verdiği örnek kôpe- olarak değiştirilmelidir, sözcük Dankoff yayınında-p- ile küpi- olarak okunmuştur (etd III 114). Clausongünümüz Türk dilleri için yalnızca Tobolcayı örnek verirken sözcüğe başka dillerde de rastlanabileceği düşüncesiyle soru işareti koymuştur, Sevortyan'ın başlattığı sözlükte yer alan kôpe- eylemi Tuv. kôve- ile ilgili olmalıdır ESTY V s Aynntı için Sevortyan'a bakınız. odur- lodurarl kesmek, yarmak; ıyaştı odurar ağaç kesmek, odun kesmek. - Kök: MK otur- ED 67 b; Clauson Tuv. örneğe yer vermez, MK otur- eyleminin köken olarak 0- ilgili olduğunu belirtir, ancak sözlükte söz konusu 0- ile ilgili bir bilgi yer almaz. Clauson Dfviin'daki sözcüğe tek örnek olarak yer verir, oysa sözcük yukanda da görüldüğü üzere Tuvaca da odur- biçiminde yaşamaktadır. oy (III) kula, at rengi,at donu. - Kök: ET (MK) oy ED 266 a (2). Clauson sözcüğün yalnızca Tuvaca ve Hakasçada yaşadığını kaydeder. semiri- Isemiriiri semirmek. - Kök: *semir+i- < ET (MK) semri- ED 830 a. ET ve OT semiz sözcüğünün dengi daha eski bir *semir (*semif) sözü addan eylem türeten +i- ekiyle birlikte, semiri- biçiminde bugün yalnızcatuvacada yaşar, krş. T. Tekin, Zetacism, 21, s. 63. şıır çiğnenmiş kar. - Kök: ET (MK)çıgır ED 409 a, EW 107 b, sözcük IT çığ ile ilişkili olmalı; Clauson yalnızca Osmanlıcada yaşadığını belirterek çığır örneğine yer verir. Sözcük bilindiği üzere günümüz Türkçesinde de yaşamaktadır, Anadolu ağızlannda ise çığır ve cığır (hatta uzun bir t ile cfr) biçiminde görülür. Clauson bugün Anadolu ağzında yaşayan biçimle standart Türkçedeki biçime yer vermemiş, Osmanlıcanın son döneminden, Ahmet Vefik Paşa'nın sözlüğü Lehce-i Osmanf'deki biçime yer verir ki bu da bugünkü Türkçeyle tamamen aynı ve birdir. Tuvacadaki biçime ise ne Clauson ne de Rasanen yer vermezler; şir biçimi ET çığır biçiminin olağan seslik gelişmelere göre Tuvaca aldığı biçimdir. Anadolu ağızları için bak. DS 1160 a-b, aynca krş. TS çığır 241 a. Clauson ve Rasanen bu birleştirmeye, Tuv. ve ET denkliğine yer vermezlerse de Rasanen Hakasça biçime yer verir.

4 136 MEHMET ÖLMEZ şog: karak şoo neşe, göz pırıltısı. - Kök: Uyg. çoğ "parıltı, ışık" ED 405 a, krş. Çin. 1;] zhu, Pulleyblank tsywk 414; sözcük bugün kimi dillerde -k ile görülürken Tuvacada ET biçime yakın olarak -g ile görülür. tokpak kısa, güdük (kuyruk); odun, odun yapmak amacıyla kısa kesilmiş ağaç. - Kök: *tok+pak, tok için bak.mk tok "saçsız insan, saçını dipten kestirmiş olan", tok yılk: "boynuzsuz hayvan" ED 464 b (2), kısacası MK tok insanlar ya da hayvanlardaki eksikliği gösteriyor olmalı, Clauson tok için günümüz Türk dillerinden örnek vermez.. ular yabani hindi, bir tür keklik. - Kök: ET uzar ED 150 a. Tarihi dönem Türk dillerinden Orta Türkçe döneminde, ilk kez Kutadgu Bilig'de görülen sözcük, kimi Türk dillerinde olduğu gibi, Tuvacada da yaşamaya devam etmektedir. Tuvaca biçim, eski biçimi ile aynıdır. ünüş bitki. - Kök: ün-üş < ET ünüş ED 191a. ET ün- "bitmek, yetişmek; çıkmak" eyleminden gelişen ünüş "çıkış" sözü Tuvacada bitki. anlamıyla yaşamaktadır: Clauson sözcük için günümüz Türk dilleri arasından yalnızca Tuvacayı örnek göstermektedir. üp ganimet, yağma malı. - Kök: ET'de üp kökü bulunmaz, ancak Divan'da buradan çıkmış olması gereken üple- "çalmak, hırsızlık etmek" eylemi görülür(< *üp+ze-) ED 11 a, benzer birleştirme için ayrıca Clauson'da ilgili maddeye bakılabilir; krş. Tuv. üpte- /üpteer/ yağmalamak. - Kök: üp+te- < ET üpze- «*üp+ze-) ED 11 a. üs II vaşak. - Kök: krş, Hak. üs StachTof s. 104, Şor üs, ŞorS 125 a, Tof. us RasP 239; sözcüğün kökeni Türk dillerine aitse, tek heceli sözcüklerde söz sonu -z'rıin -s'ye dönüşmesi dolayısıyla sözcük -z'li bir köke de gidebilir (ET -z =Tuv. -s, ET -ş =Tuv. -ş denkliği göz önünde bulundurulmalıdır). Köken konusunda M. Stashowski üs < * [iş biçimini tasarlamaktadırstachtof s

5 TUVACANINESKİLİöİ ÜZERİNE 137 Kısaltmalar ve Kaynaklar ATS CTD III Çin. DS ED ESTY ET (MK) Er EW L StachTof TMEN TRS TS Zetacism =bak. Altayca-Türkçe Sözlük = bak. Dankoff, R., 1. Kelly = Çince = bak. Derleme Sözlüğü =bak. Clasuon = bak. Sevortyan = Divanu Luğati't-Turk,bak. Dankoff, R., J. Kelly = Eski Türkçe = bak. Rasanen =bak. Lessing =bak. Stachowski =bak. Doerfer = bak. Tenişev =bak. Türkçe Sözlük =bak. T. Tekin Altayca-Türkçe Sözlük, N. A. Baskakov ile T. M. Toşçakova'nın Oyrostkorusskiy slo.var'ından genişletilmiş Altayca-Türkçe Sözlük. Hazırlayanlar: Prof. Dr. Emine Gürsoy-Naskali, Muvaffak Duranlı, TDK, Ankara 1999 Clasuon, Gerard, An Etymological Dictionary ofpre-thirteenth-century Turkish, Oxford Dankoff, Robert, James Kelly, Mahmüd al-kôsvari: Compendium ofthe Turkic Dialects (Diwiin luyat at-turk). I-III, 1982, 1984, Derleme Sözlüğü, III, C-Ç, TDK Ankara, Doerfer, Gerhard, Türkische und mongolische Elemente im Neupersischen. I, Wiesbaden Lessing, Ferdinand D., Mongolian-English 'Dictionary, Berkeley and Los Angeles Molnar, Adam, Weather-Magic in Inner Asia, with an appendixalttürkische Fragmente üder den Regenstein by P. Zieme, Bloomington, Indiana Ölmez, Mehmet, "Tuvalar ve Tuvaca", Çağdaş Türk Dili, sayı: 95, Ocak 1996:

6 138 MEHMET ÖLMEZ Pulleyblank, Edwin G., Lexicon ofreconstructed Pronunciation in Early Middle Chinese, Late Middle Chinese, and Early Mandarin, Vancouver Rasanen, Martti, Versuch eines etymologischen Wörterbuchs der Türksprachen, Helsiiıki Sevortyan, E. V., Etimologiçeskiy slovar' tyurkskib yazıkov, V, Moskva Stachowski, Marek, "Einige tofalarische Etymologien vor gemeintürkischem Hintergrund", Ural-Altaische Jahrbücher, Neue Folge, 10, 1991: Tekin, Talat, Zetacism and Sigmatism in Proto-Turkie", Acta Orientaliae Hungaricae 22 (1969)1: Tenişev, E. Rahimoviç, Tuvinsko-russkiy slovar', Moskva Tezean, Semih, "Über orehon-türkiseh çuyay", Bellik Bitig, Sprachstudien für Gerhard Doerfer zum 75. Geburtstag, fh"~ ~Yg ~, Hrsg. von Mareel Erdal und Semih Tezean, Tureologiea 23, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 1995: Türkçe Sözlük. Genişletilmiş 7. Basım. TDK, Ankara 1983.

ORTA TÜRKÇEDE ZIRH, KALKAN ANLAMI TAŞIYAN BAZI SÖZCÜKLER

ORTA TÜRKÇEDE ZIRH, KALKAN ANLAMI TAŞIYAN BAZI SÖZCÜKLER ORTA TÜRKÇEDE ZIRH, KALKAN ANLAMI TAŞIYAN BAZI SÖZCÜKLER ÖZET Ersin TERES Bu makalede Orta Türkçe döneminde zırh ve kalkan anlamı taşıyan bazı sözcükler üzerinde durulacaktır. Savaşta bedeni korumaya yarayan

Detaylı

Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi Online Thematic Journal of Turkic Studies

Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi Online Thematic Journal of Turkic Studies ACTA TURCICA Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi Online Thematic Journal of Turkic Studies www.actaturcica.com Yıl V, Sayı 2, Temmuz 2013 Kültürümüzde Yemin, Editörler: Emine Gürsoy Naskali, Hilal Oytun

Detaylı

Divanü Lügati t-türk te Geçen baδram ~ bayram Kelimesinin Etimolojisi Üzerine. Mustafa ARGUNŞAH Galip GÜNER

Divanü Lügati t-türk te Geçen baδram ~ bayram Kelimesinin Etimolojisi Üzerine. Mustafa ARGUNŞAH Galip GÜNER Uluslararası Doğumunun 1000. Yıl Dönümünde Kaşgarlı Mahmud ve Divanü Lugati t-türk Bilgi Şöleni (Türk Dil Kurumu - Çin Halk Cumhuriyeti Merkezî Milliyetler Üniversitesi, 24-27 Kasım 2008, PEKĐN) Divanü

Detaylı

Mustafa Canpolat Armağanı

Mustafa Canpolat Armağanı Mustafa Canpolat Armağanı A. Ata, M. Ölmez, Ankara 2003: 135-142 Çağatayacadakl Eskicil Öğeler Üzerine 1. Eskidilik Nedir? Mehmet Ölmez (İstanbul) Öncelikle eskicillik nedir, ne anlaşılmaktadır onu belideyip

Detaylı

3. Emine Yılmaz Ceylan, Çuvaşça Çok Zamanlı Ses Bilgisi, TDK yay., 675, Ankara 1997.

3. Emine Yılmaz Ceylan, Çuvaşça Çok Zamanlı Ses Bilgisi, TDK yay., 675, Ankara 1997. Prof. Dr. Emine Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Eski Türk Dili KİTAPLAR 1. Türkmence Türkçe Sözlük, Haz. Talat Tekin, M. Ölmez, E. Ceylan (o, ö, p, r, s,

Detaylı

Central Asian Studies

Central Asian Studies Prof. Dr. Mustafa Canpolat Armağanı ISSN 1226-4490 International Journal of Central Asian Studies Volume 10-1 2005 Editor in Chief Choi Han-Woo The International Association of Central Asian Studies Institute

Detaylı

Meninski'nin Sözlüğündeki "Tartarca" Sözcükler

Meninski'nin Sözlüğündeki Tartarca Sözcükler Meninski'nin Sözlüğündeki "Tartarca" Sözcükler Doç. Dr. Zuhal Kargı Ölmez* Türkoloji alanında, hazırladığı Osmanlıca sözlükle tanınan Meninski, bu eserinden önce aslında başka alanlarda da ürünler vermiştir.

Detaylı

Fuyu Kırgızcası Hakkında Yeni Bilgiler ve Türkolojiye Katkıları * Mehmet Ölmez (İstanbul)

Fuyu Kırgızcası Hakkında Yeni Bilgiler ve Türkolojiye Katkıları * Mehmet Ölmez (İstanbul) Sibirische Studien Sibirya!ncelemeleri 2.1, 2007: 65-70 Fuyu Kırgızcası Hakkında Yeni Bilgiler ve Türkolojiye Katkıları * Mehmet Ölmez (İstanbul) Abstract: Fuyu Kirghizs are a Turkish people numbering

Detaylı

Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 5 Sayı: 22 Volume: 5 Issue: 22 Yaz 2012 Summer 2012 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 DĪVĀNÜ LUĠĀTİ

Detaylı

Türk Dilleri Araştırmaları 1 ı (2001): 23-32. Zuhal Ölmez. (İstanbul)

Türk Dilleri Araştırmaları 1 ı (2001): 23-32. Zuhal Ölmez. (İstanbul) Türk Dilleri Araştırmaları 1 ı (2001): 23-32 Şecere-i Türk'ün Sözvarlığından Zuhal Ölmez (İstanbul) 15. yüzyılın ikinci yarısından başlayarak Harezm'de hüküm süren Yadigaroğlu Şıban Özbek hanlarının tarihini

Detaylı

Türk Dili Araştırmaları Yıllığı

Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Türk Dili Araştırmaları Yıllığı 2009/1 Türk Dil Kurumu Yayınları İçİNDEKİLER Çift Ünsüzle Başlayan Kelimeler Cemi! EKİYOR 7 Eski Anadolu Türkçesi Eserlerinden Tertib-i Mu' iilece' deki Organ Adlı Tıp Terimleri

Detaylı

Türkçe İlgi Hâli Eki ni n Kökeni Üzerine

Türkçe İlgi Hâli Eki ni n Kökeni Üzerine 2010 Yılı İtibarıyla Höşöö Tsaídam Bölgesi ve Orhun Vadisi Dil Araştırmaları... Sayı: 13 Güz 2013, 157-162 Dî...ü ss. Lügati t-türk te Geçen Her Kelime Türkçe Kökenli midir? Türkçe İlgi Hâli Eki ni n Kökeni

Detaylı

ÇUVAŞÇA VARAK / ORTAK TÜRKÇE ÖZEK SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE. Özet

ÇUVAŞÇA VARAK / ORTAK TÜRKÇE ÖZEK SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE. Özet ÇUVAŞÇA VARAK / ORTAK TÜRKÇE ÖZEK SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE Özet Mustafa Levent YENER Çağdaş Türk dillerinde vadi, dar geçit anlamlarında kullanılan özen ve özek olmak üzere iki sözcük bulunur. Özen sözcüğü yaygın

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Erhan AYDIN *

Yrd. Doç. Dr. Erhan AYDIN * BİLGE KAGAN YAZITINDA GEÇEN kök teyeŋ HAYVAN ADI ÜZERİNE (Büyük Türk Dili Kurultayı Bildirileri, Bilkent Üniversitesi. Ankara, 2006: Bilkent Üniversitesi Yayınları, 347-356) Yrd. Doç. Dr. Erhan AYDIN *

Detaylı

Sözvarlığı Açısından Anadolu Ağızları ve Sibir Grubu Türk Dilleri

Sözvarlığı Açısından Anadolu Ağızları ve Sibir Grubu Türk Dilleri Workshop on Turkish Dialects II Orient-Institut Istanbul, 18-19 November 2005 Türk Dilleri Araştırmaları, 19, 2009: 33-46 Sözvarlığı Açısından Anadolu Ağızları ve Sibir Grubu Türk Dilleri Özlem Ayazlı

Detaylı

Eski Türkçe kı Ünlemi ve Bunun Anadolu Ağızlarındaki kı/gı Ünlemiyle Karşılaştırılması 1

Eski Türkçe kı Ünlemi ve Bunun Anadolu Ağızlarındaki kı/gı Ünlemiyle Karşılaştırılması 1 Modern Türklük Araştırmaları Dergisi Cilt 4, Sayı 2 (Haziran 2007) Mak. #25, ss. 146-151 Telif Hakkı Ankara Üniversitesi Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Detaylı

ESKİ TÜRKÇE EŞ/HANIM KELİMESİ ÜZERİNE BAZI AÇIKLAMALAR *

ESKİ TÜRKÇE EŞ/HANIM KELİMESİ ÜZERİNE BAZI AÇIKLAMALAR * Türkbilig, 2013/25: 129-133. ESKİ TÜRKÇE EŞ/HANIM KELİMESİ ÜZERİNE BAZI AÇIKLAMALAR * Peter ZIEME Çev.: Aybüke Betül KIYMAZ * Eski Türkçe kişi adlarının açıklanması ve toplanması, Turfandaki hukukî ve

Detaylı

Türk Dilleri Araştırmaları 1992: Mehmet Ölmez ( Göttingen)

Türk Dilleri Araştırmaları 1992: Mehmet Ölmez ( Göttingen) Türk Dilleri Araştırmaları 1992: 47-52 Uygurca üçük 'kürk' Mehmet Ölmez ( Göttingen).Xuanzang'ın yaşamöyküsünün Uygurca çevirisinde eski ve yeni yayınlarda pek karşılaşmadığımız, belki de Uygurca metinlerde

Detaylı

DEDE KORKUT TA YER ALAN URLAŞUBAN KELİMESİ HAKKINDA

DEDE KORKUT TA YER ALAN URLAŞUBAN KELİMESİ HAKKINDA DEDE KORKUT TA YER ALAN URLAŞUBAN KELİMESİ HAKKINDA Nesrin ALTUN ÖZET Türk kültürünün olduğu kadar Batı Oğuz Türkçesinin de temel eserlerinden sayılan Dede Korkut Kitabında yer alan bazı kelimelerin okunuşu

Detaylı

CİCİANNE SÖZÜ ÜZERİNE

CİCİANNE SÖZÜ ÜZERİNE CİCİANNE SÖZÜ ÜZERİNE Özet Türk topluluklarının aileye ve akrabalığa verdiği önemin sonucu olarak Türkçede akrabalık adlarının çok ve ayrıntılı oluşu, çok sayıda araştırmacının bugüne değin ortaya koyduğu

Detaylı

KÖL TĐGĐN VE BĐLGE KAĞAN YAZITLARINDAKĐ AMGA (AMGI) KORGAN ÜZERĐNE

KÖL TĐGĐN VE BĐLGE KAĞAN YAZITLARINDAKĐ AMGA (AMGI) KORGAN ÜZERĐNE KÖL TĐGĐN VE BĐLGE KAĞAN YAZITLARINDAKĐ AMGA (AMGI) KORGAN ÜZERĐNE Erhan AYDIN ÖZET Bu yazıda Köl Tigin yazıtının kuzey yüzünün 8. satırı ile Bilge Kağan yazıtının doğu yüzünün 31. satırında geçen ve iki

Detaylı

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 49, ERZURUM 2013, 67-72

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 49, ERZURUM 2013, 67-72 A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 49, ERZURUM 2013, 67-72 ŞEYYÂD HAMZA NIN YÛSUF U ZELİHÂ SINDA YANLIŞ ALGILANAN BİR KELİME ÜZERİNE In The Şeyyâd Hamza s Yûsuf u Zelihâ Incorrectly

Detaylı

ryrof \])r. Jlttehmet Ö:zmen

ryrof \])r. Jlttehmet Ö:zmen ryrof \])r. Jlttehmet Ö:zmen ~rmaganı Editörler Nurettin Demir - Faruk Yıldırım Adana 2014 Prof. Dr. Mehmet Özmen Armağanı Editörler: Nurettin Demir - Faruk Yıldırım Bu kitapta basılan makalelerin yayın

Detaylı

ALTAY DİLLERİNDE /K/ FONEMİ /K/ PHONEME IN ALTAIC LANGUAGES

ALTAY DİLLERİNDE /K/ FONEMİ /K/ PHONEME IN ALTAIC LANGUAGES DOI: 10.7816/idil-01-02-02 ALTAY DİLLERİNDE /K/ FONEMİ Öğr. Gör. Pelin EKŞİ 1 ÖZET /K/ foneminin Altay dillerindeki gelişimi üzerinde pek durulmayan bir konudur. Bu çalışma /K/ foneminin söz başı, söz

Detaylı

Doç.Dr. ENGİN ÇETİN ÖZGEÇMİŞ DOSYASI

Doç.Dr. ENGİN ÇETİN ÖZGEÇMİŞ DOSYASI Doç.Dr. ENGİN ÇETİN ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1977 DÖRTYOL T: 32233860842443 3223387528 F: ecetin@cu.edu.tr

Detaylı

Türkiye deki Ağız Çalışmalarının Sözlükleri ve İlk Ağız Sözlükleri

Türkiye deki Ağız Çalışmalarının Sözlükleri ve İlk Ağız Sözlükleri Workshop on Turkish Dialects Orient-Institut Istanbul, 19-20 November 2004 Türk Dilleri Araştırmaları, 16, 2006: 205-210 Türkiye deki Ağız Çalışmalarının Sözlükleri ve İlk Ağız Sözlükleri Mehmet Ölmez

Detaylı

Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(2013) 6/2,

Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(2013) 6/2, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(2013) 6/2,131-138 131 Başkurt Türkçesinde Aźak Sözünün Anlamı Üzerine Murat ÖZŞAHİN Özet Dildeki zaman kavramının temelinde genel olarak mekân bilgisinin var olduğu

Detaylı

YÜZÜKOYUN / ŦOPUĶĶOYUN / YÜZÜĶUYUN / / ŦOPUĶĶUYUN

YÜZÜKOYUN / ŦOPUĶĶOYUN / YÜZÜĶUYUN / / ŦOPUĶĶUYUN Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi 18, 1 (2011) 267-272 YÜZÜKOYUN / ŦOPUĶĶOYUN / YÜZÜĶUYUN / / ŦOPUĶĶUYUN Dr. Binnur ERDAĞI DOĞUER * Özet Bu çalışmada, Türkiye Türkçesinde

Detaylı

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 53, ERZURUM 2015, 149-153. TÜRK DİLİNDE BİR GEÇMİŞ ZAMAN EKİ -çi

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 53, ERZURUM 2015, 149-153. TÜRK DİLİNDE BİR GEÇMİŞ ZAMAN EKİ -çi A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 53, ERZURUM 2015, 149-153 TÜRK DİLİNDE BİR GEÇMİŞ ZAMAN EKİ -çi Özet Türk Dilinde birbirinden farklı kaynaklara dayanan ve farklı işlevleri taşıyan

Detaylı

Bilge Kağan Yazıtındaki Karagan Kısıl Adı ve Yeri Üzerine Düşünceler

Bilge Kağan Yazıtındaki Karagan Kısıl Adı ve Yeri Üzerine Düşünceler TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ 55 Bilge Kağan Yazıtındaki Karagan Kısıl Adı ve Yeri Üzerine Düşünceler Considerations On The Name And Place Karagan Kisil In The Inscription Of Bilge Kagan Erhan AYDIN *

Detaylı

Sözlerin Soyağacı (2) 1* Mehmet Ölmez**

Sözlerin Soyağacı (2) 1* Mehmet Ölmez** 264 Özet Sözlerin Soyağacı (2) 1* Mehmet Ölmez** Bugüne değin Türkiye Türkçesinin bir etimoloji sözlüğü yayımlanmamıştır. Bu konuda çeşitli yayınlar olmuşsa da bu yayınlar Türkçenin sözvarlığını kapsamayan,

Detaylı

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ DERGİSİ Journal of Social Sciences

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ DERGİSİ Journal of Social Sciences ISSN: 1303 0035 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ DERGİSİ Journal of Social Sciences Cilt/Volume: 13 Yıl /Year: 13 Semih Tezcan Armağanı YARMAKAN SEMİH TEZCAN A ARMAĞAN Abant İzzet

Detaylı

MOĞOLCADAKİ ŞAHIS ZAMİRLERİNİN SİSTEMİ * D. TÖMÖRTOGOO

MOĞOLCADAKİ ŞAHIS ZAMİRLERİNİN SİSTEMİ * D. TÖMÖRTOGOO MOĞOLCADAKİ ŞAHIS ZAMİRLERİNİN SİSTEMİ * D. TÖMÖRTOGOO Feyzi ERSOY ** Şahıs zamirleri, Moğolcanın bütün isim bahsinin içinde kendine has bir gruptur. Farklı şekilde çekimlenen gövdelerinden dolayı diğer

Detaylı

DEDE KORKUT KİTABI NDA tur- FİİLİ

DEDE KORKUT KİTABI NDA tur- FİİLİ DEDE KORKUT KİTABI NDA tur- FİİLİ Ali AKAR * ÖZET Batı Oğuzcasının en önemli ortak metinlerinden sayılan Dede Korkut Kitabı, pek çok yönüyle Türk dili, edebiyatı ve kültürünün kaynak kitabı olma özelliğine

Detaylı

ESKİ UYGURCADA DAVUL MANASINDA KULLANILAN SÖZLERE DAİR * ON OLD UYGUR WORDS DENOTING DRUMS

ESKİ UYGURCADA DAVUL MANASINDA KULLANILAN SÖZLERE DAİR * ON OLD UYGUR WORDS DENOTING DRUMS Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi 21, 1 (2014) 161-170 ESKİ UYGURCADA DAVUL MANASINDA KULLANILAN SÖZLERE DAİR * Peter ZIEME ** Özet Bu yazıda, Eski Uygurcada davul manasında

Detaylı

ERZİNCAN AĞIZLARINDAKİ OTUR-LAN- VE SUVAR-LAN- ÜZERİNE

ERZİNCAN AĞIZLARINDAKİ OTUR-LAN- VE SUVAR-LAN- ÜZERİNE TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ DERGİSİ [TAED], 58, ERZURUM 2017, 289-294 ERZİNCAN AĞIZLARINDAKİ OTUR-LAN- VE SUVAR-LAN- ÜZERİNE Öz Arzu Sema ERTANE BAYDAR * Geliş Tarihi : 19.10.2016 Kabul Tarihi : 29.12.2016

Detaylı

ESKİ UYGURCA DİN DIŞI METİNLERİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ VARLIĞI

ESKİ UYGURCA DİN DIŞI METİNLERİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ VARLIĞI ESKİ UYGURCA DİN DIŞI METİNLERİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ VARLIĞI Ayazlı, Özlem (2016), Eski Uygurca Din Dışı Metinlerin Karşılaştırmalı Söz Varlığı, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 572 s., ISBN: 978-975-16-3219-7

Detaylı

TARİHÎ TÜRK DİLİ ALANINDA UZUNLUK/MESAFE ÖLÇÜMÜNDE KULLANILAN BİRİMLER

TARİHÎ TÜRK DİLİ ALANINDA UZUNLUK/MESAFE ÖLÇÜMÜNDE KULLANILAN BİRİMLER 1413 TARİHÎ TÜRK DİLİ ALANINDA UZUNLUK/MESAFE ÖLÇÜMÜNDE KULLANILAN BİRİMLER ÖZYETKİN, A. Melek * TÜRKİYE/TУРЦИЯ Bilindiği gibi bir şeyin uzunluğunun, büyüklüğünün ve ağırlığının mukayesesi için ölçü birimlerine

Detaylı

A.JITAHCTHKA )KaHE TYPKOJIOriDI. AI1TAII1CTII1KA 111 TK)PKOnOrll1fl ALTAISTICS AND TURKOLOGY

A.JITAHCTHKA )KaHE TYPKOJIOriDI. AI1TAII1CTII1KA 111 TK)PKOnOrll1fl ALTAISTICS AND TURKOLOGY A.JITAHCTHKA )KaHE TYPKOJIOriDI AI1TAII1CTII1KA 111 TK)PKOnOrll1fl ALTAISTICS AND TURKOLOGY.N"!!4 (4), 2011 Pe,ı:ı;aKU:HB aji~aclı Pe,ı:ı;aKU:HOHHBB KOJIJErHB Jiac pe,ıı:aırrop Thauuı.ıü pe,ıı:aırrop III:lKip

Detaylı

ZfWT Vol. 5, No. 2 (2013)

ZfWT Vol. 5, No. 2 (2013) ESKİ VE ORTA TÜRKÇE KELİMELERİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER SOME THOUGHTS ABOUT THE RECONSTRUCTION OF THE OLD AND THE MEDİEVAL TURKIC WORDS Ertan BESLİ Özet: Bu araştırmanın konusu Eski

Detaylı

AVRUPA balkan(lar)ı, TÜRKÇE bal(yk) ve BUNLARIN ASIL ANLAMLARI SORUNU *

AVRUPA balkan(lar)ı, TÜRKÇE bal(yk) ve BUNLARIN ASIL ANLAMLARI SORUNU * Türkbilig, 2014/27: 155-159. AVRUPA balkan(lar)ı, TÜRKÇE bal(yk) ve BUNLARIN ASIL ANLAMLARI SORUNU * Marek STACHOWSKI ** Çev. Mustafa AĞCA *** Türk dil biliminin Avrupalı çoğu öğrencisi, bir Türkçe kursuyla

Detaylı

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PROF. DR. HÜLYA SAVRAN ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Hülya SAVRAN İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail Balıkesir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Bölümü 10145 Çağış Yerleşkesi / BALIKESİR 0 266 612 10 00

Detaylı

ESKİ TÜKÇEDEKİ YAÑŞA- FİİLİNİN YAŞADIĞI BİR ÖRNEK: YENÇELEŞMEK

ESKİ TÜKÇEDEKİ YAÑŞA- FİİLİNİN YAŞADIĞI BİR ÖRNEK: YENÇELEŞMEK ESKİ TÜKÇEDEKİ YAÑŞA- FİİLİNİN YAŞADIĞI BİR ÖRNEK: YENÇELEŞMEK Dilek HERKMEN ÖZET Halk ağzından derlenen yençeleş- fiili mevcut kaynaklarda farklı şekiller ile yer almaktadır. Ses değişikliğine uğrayan

Detaylı

Eski Türkçe Etimolojiler (1)*

Eski Türkçe Etimolojiler (1)* Türk Dilleri Araştırmaları 12 (2002): ı 89-198 Eski Türkçe Etimolojiler (1)* Mehmet Ölmez (İstanbul) Tarihı dönem Türk dillerine ait metinlerde yer alan ve seyrek olarak kullanılan kimi sözcükler yeni

Detaylı

Eski Türk Yazıtlarında Yabancı Öğeler (3)

Eski Türk Yazıtlarında Yabancı Öğeler (3) Türk Dilleri Araştırmaları 9 (ı 999): 59-65 Eski Türk Yazıtlarında Yabancı Öğeler (3) Mehmet Ölmez (Tokyo) kunçuy [>~>ı < Çin. 03:. gong zhu "prenses" (KT D 20, BK D 16) OTO 347 b, OrhYaz 151 sintim kunçuyug

Detaylı

12 Sözlüğün yazımında k, g, ğ sesleri ile nazal n nin harf karşılığı olan kef (kâf) (sağır kef, sağır nun)

12 Sözlüğün yazımında k, g, ğ sesleri ile nazal n nin harf karşılığı olan kef (kâf) (sağır kef, sağır nun) (Türk Kültüründe Hediye konulu uluslar arası sempozyum, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırma ve Uygulama Merkezi, Kasım 2005, İstanbul) ÖDÜL KELİMESİ ÜZERİNE Dr. Erdal ŞAHİN * Ödül kelimesi bugün, Türkiye

Detaylı

Eski Korece de Türkçe Ödünç Kelimeler

Eski Korece de Türkçe Ödünç Kelimeler Eski Korece de Türkçe Ödünç Kelimeler Han-Woo Choi Özet: Korecede pek çok Altayca ödünç kelime bulunmaktadır. Bunların esas olarak iki ayrı dönemde Koreceye girdikleri kabul e- dilmektedir. Korecedeki

Detaylı

SUKINGU banyo KELİMESİNİN ETİMOLOJİSİ ÜZERİNE YENİ GÖRÜŞLER. NOTES ON THE ETYMOLOGY OF SUKINGU bathroom

SUKINGU banyo KELİMESİNİN ETİMOLOJİSİ ÜZERİNE YENİ GÖRÜŞLER. NOTES ON THE ETYMOLOGY OF SUKINGU bathroom - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, p.577-582, ANKARA/TURKEY SUKINGU banyo KELİMESİNİN ETİMOLOJİSİ ÜZERİNE YENİ GÖRÜŞLER Galip GÜNER * ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

önce biz sorduk 50 Soruda KPSS 2017 soru ÖABT TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Eğitimde

önce biz sorduk 50 Soruda KPSS 2017 soru ÖABT TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Eğitimde KPSS 2017 önce biz sorduk 50 Soruda 32 soru ÖABT TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Eğitimde 30. yıl Yazar: Komisyon Editör: Fatih Mehmet Muş ÖABT TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SORU BANKASI ISBN

Detaylı

çalışma Türkolojinin daha başlangıç dönemine hazırladığı kendi çalışmasından almaktadır. Çuvaşça örneklerse 1875 Kazan

çalışma Türkolojinin daha başlangıç dönemine hazırladığı kendi çalışmasından almaktadır. Çuvaşça örneklerse 1875 Kazan Kebikeç /Sayı 6. 1998 ------~-------------- ETİMOLOJİ SÖZLÜKLERİ Mehmet ÖLMEZ E timoloji Sözlüğü dendiğinde Türkiyeli bir Türk olarak aklımıza ilk gelen günümüz Türkiye Türkçesinin köken sözlüğüdür. Bir

Detaylı

48 MEHMET' ÖLMEZ. il -, -k?) soru işareti' ile bırakmı ştır. 6 Metin kısmında ise sözcüğün öncesi ve sonrası kayıptır:...1biş öçilg kadmis alllll;7

48 MEHMET' ÖLMEZ. il -, -k?) soru işareti' ile bırakmı ştır. 6 Metin kısmında ise sözcüğün öncesi ve sonrası kayıptır:...1biş öçilg kadmis alllll;7 Türk DilleriAraştırmaları1992: 47~52 Uygurca üçük "kurk' Mehmet Ölmez (Göttingen),Xuanzang'~n'yaşamöyküsününUygurca'çevirisinde eskiye yeni yayınlardajrek karşılaşmadığımazçbelkide Uygurcametinlerde aşağıda

Detaylı

OSMANİYE AĞZINDA KULLANILAN FİİLDEN AD TÜRETEN gel EKİ ÜZERİNE Yrd. Doç. Dr. Mustafa TANÇ

OSMANİYE AĞZINDA KULLANILAN FİİLDEN AD TÜRETEN gel EKİ ÜZERİNE Yrd. Doç. Dr. Mustafa TANÇ OSMANİYE AĞZINDA KULLANILAN FİİLDEN AD TÜRETEN gel EKİ ÜZERİNE Yrd. Doç. Dr. Mustafa TANÇ Özet Ağızlar bir dilin ölçünlü dilden ayrılan konuşma biçimleridir. Ölçünlü dilden farklı olarak ses bilgisi, şekil

Detaylı

ÖABT. TÜRK DİLİ ve. SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KPSS 2016. Editör: Fatih Mehmet Muş. Eğitimde

ÖABT. TÜRK DİLİ ve. SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KPSS 2016. Editör: Fatih Mehmet Muş. Eğitimde ÖABT TÜRK DİLİ ve KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 40'ın üzerinde soruyu kolaylıkla çözebildiğini açıkladı. EDEBİYATI SORU BANKASI Tamamı

Detaylı

KİTÂBİYAT KARAHAN, AKARTÜRK (2013), DÎVÂNU LUGATİ T-TÜRK E GÖRE XI. YÜZYIL TÜRK LEHÇE BİLGİSİ, TDK YAY., ANKARA.

KİTÂBİYAT KARAHAN, AKARTÜRK (2013), DÎVÂNU LUGATİ T-TÜRK E GÖRE XI. YÜZYIL TÜRK LEHÇE BİLGİSİ, TDK YAY., ANKARA. KİTÂBİYAT KARAHAN, AKARTÜRK (2013), DÎVÂNU LUGATİ T-TÜRK E GÖRE XI. YÜZYIL TÜRK LEHÇE BİLGİSİ, TDK YAY., ANKARA. 11. yüzyılda yaşamış olan büyük dil bilgini Kâşgarlı Mahmut Dîvânu Lugati t-türk adlı eserini

Detaylı

Oğuzların en doğudaki kolu olarak bilinen Salırlar, Çin Halk Cumhuriyeti nde SALIR TÜRKÇESİNİN İKİ YÜZYILI HAKKINDA BAZI TESPİTLER * Ersin Teres **

Oğuzların en doğudaki kolu olarak bilinen Salırlar, Çin Halk Cumhuriyeti nde SALIR TÜRKÇESİNİN İKİ YÜZYILI HAKKINDA BAZI TESPİTLER * Ersin Teres ** folklor/edebiyat, cilt:20, sayı:80, 2014/4 SALIR TÜRKÇESİNİN İKİ YÜZYILI HAKKINDA BAZI TESPİTLER * Ersin Teres ** 1. Giriş 1.1. Tarih, Yerleşim ve Kısa Bilgi Oğuzların en doğudaki kolu olarak bilinen Salırlar,

Detaylı

Eski Türklerde Maden İşçiliğine Bir Bakış

Eski Türklerde Maden İşçiliğine Bir Bakış Modern Türklük Araştırmaları Dergisi Cilt 5, Sayı 3 (Eylül 2008) Mak. #38, ss. 162-172 Telif Hakkı Ankara Üniversitesi Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TARİHİ TÜRK LEHÇELERİ II Ders No : 0020110028 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

TÜRKÇEDE FİİLDEN İSİM YAPMA EKİ -P The Noun Forming Derivational Suffix from Verbs in Turkish: p

TÜRKÇEDE FİİLDEN İSİM YAPMA EKİ -P The Noun Forming Derivational Suffix from Verbs in Turkish: p ... TÜRKÇEDE FİİLDEN İSİM YAPMA EKİ -P The Noun Forming Derivational Suffix from Verbs in Turkish: p M. Fatih KİRİŞÇİOĞLU *1 Dil Araştırmaları, Güz 2015/17: 7-17 Öz: Bu çalışmada G. Clauson ın bir makalesinde

Detaylı

TÜRKOLOJİ ÜZERİNE. Prof. Dr. Talât TEKİN ile Söyleşi

TÜRKOLOJİ ÜZERİNE. Prof. Dr. Talât TEKİN ile Söyleşi TÜRKOLOJİ ÜZERİNE A Prof. Dr. Talât TEKİN ile Söyleşi A.K.: Sayın hocam, yıllardır Türkoloji çalışmalarının içindesiniz; ayrıca dilbilim eğilimi gördünüz. Bu iki geleneği birlcşiircn tanınmış bir bilim

Detaylı

Bilkent Üniversitesi l. uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayı Bildirileri, Ankara 2006, s.1-12.

Bilkent Üniversitesi l. uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayı Bildirileri, Ankara 2006, s.1-12. Bilkent Üniversitesi l. uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayı Bildirileri, Ankara 2006, s.1-12. ----------------------------- GİRİş: TARİHı TÜRK DİLİNİN SÖZ VARLIGINA KA TKILAR: KADıNLA İLGİLİ KELİMELER

Detaylı

TÜRKÇE dirsek DİRSEK, YAKUTÇA tühürges DİZ VE BAĞLANTILI BAZI SÖZCÜKLER *

TÜRKÇE dirsek DİRSEK, YAKUTÇA tühürges DİZ VE BAĞLANTILI BAZI SÖZCÜKLER * Türkbilig, 2013/25: 135-142. TÜRKÇE dirsek DİRSEK, YAKUTÇA tühürges DİZ VE BAĞLANTILI BAZI SÖZCÜKLER * Marek STACHOWSKI Çev. Esra KAYIŞLI ** 1. Bu çalışmada, diz ve dirsek (ve az ya da çok anlam değişikliği

Detaylı

ÖABT. TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI SORU BANKASI ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü. Fat h Mehmet Muş Eda Lale.

ÖABT. TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI SORU BANKASI ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü. Fat h Mehmet Muş Eda Lale. ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT TÜRK DİLİ ve SORU BANKASI Alan B lg s Fat h Mehmet Muş Eda Lale Alan Eğ t m Sıddık Akbayır EDEBİYATI

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Tezi: Çin in Ming Döneminde Yapılmış olan Türkçe-Uygurca Sözlük: Ġdikut Mahkemesi Sözlüğü (1997 Ankara)

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Tezi: Çin in Ming Döneminde Yapılmış olan Türkçe-Uygurca Sözlük: Ġdikut Mahkemesi Sözlüğü (1997 Ankara) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mağfiret Kemal YUNUSOĞLU 2. Doğum yeri ve tarihi: DT, Gulca 3. Çalıştığı kurum: T.C. Beykent Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü 4. Unvanı: Yar.Doç.Dr. 5. Öğrenim Durumu:

Detaylı

Ala Rengi. Prof. Dr. Süreyya Ülker. Marmara Ü. Tıp fakültesi Patoloji ABD. kızılla kara arası bir renk olan ala ülkemizde daha çok

Ala Rengi. Prof. Dr. Süreyya Ülker. Marmara Ü. Tıp fakültesi Patoloji ABD. kızılla kara arası bir renk olan ala ülkemizde daha çok Ala Rengi Prof. Dr. Süreyya Ülker Marmara Ü. Tıp fakültesi Patoloji ABD kızılla kara arası bir renk olan ala ülkemizde daha çok kahverengi olarak bilinmektedir. ala sözü eski türkçe'de rengârenk, çilli

Detaylı

Irk Bitig de falcılık

Irk Bitig de falcılık 1 Kültür tarihimizde gizli diller ve şifreler. Ed. Emine Gürsoy Naskali-Erdal Şahin. Đstanbul, 2008. 359-368. Irk Bitig de falcılık Ceval Kaya Giriş Tanıtım Eserin kaynağı Eserin dili Eserdeki fal sistemi

Detaylı

Yayın Değerlendirme / Book Reviews

Yayın Değerlendirme / Book Reviews Durmuş, Yayın Değerlendirme / Book Reviews bilig 351-357 Yayın Değerlendirme / Book Reviews Andreas Tietze (2017). Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati. Cilt 1-4. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi

Detaylı

Süheyl ü Nev-Bahar Üzerine Notlara Birkaç Ekleme

Süheyl ü Nev-Bahar Üzerine Notlara Birkaç Ekleme Türk Dilleri Araştırmalan 5 (1995): 239-245 Süheyl ü Nev-Bahar Üzerine Notlara Birkaç Ekleme Semih Tezcan (Bamberg) Değerli bilim adamı Cem Dilçin, 1991 'de 14. yüzyılın önemli yazarlarından Mes

Detaylı

KÖK HAYA (HAKASYA) YAZITI ÜZERİNDE YENİ OKUMA VE ANLAMLANDIRMALAR *

KÖK HAYA (HAKASYA) YAZITI ÜZERİNDE YENİ OKUMA VE ANLAMLANDIRMALAR * KÖK HAYA (HAKASYA) YAZITI ÜZERİNDE YENİ OKUMA VE ANLAMLANDIRMALAR * New Readings and Interpretations of Kök Haya (Khakassia) Inscription Новое чтение и сигнификация надписи Кёк Хая (Хакасия) Erhan AYDIN

Detaylı

Eçi den Ağa ya Gösterenin Değişmesi ve Kısmi Nedenlilik

Eçi den Ağa ya Gösterenin Değişmesi ve Kısmi Nedenlilik Dil Araştırmaları Sayı: 16 Bahar 2015, 43-49 Dîvânü ss. Lügati t-türk te Geçen Her Kelime Türkçe Kökenli midir? Eçi den Ağa ya Gösterenin Değişmesi ve Kısmi Nedenlilik Rıdvan Öztürk * 1 Özet: Bir dilin

Detaylı

(Journal of Turkish Studies-Türklük Bilgisi Araştırmaları, Vol. 30/II, 2006, Festchrift in Honor of Orhan Okay-II, Harvard University, 2006, s.

(Journal of Turkish Studies-Türklük Bilgisi Araştırmaları, Vol. 30/II, 2006, Festchrift in Honor of Orhan Okay-II, Harvard University, 2006, s. (Journal of Turkish Studies-Türklük Bilgisi Araştırmaları, Vol. 30/II, 2006, Festchrift in Honor of Orhan Okay-II, Harvard University, 2006, s. 77-93) TÜRKİYE DE KELİME ETİMOLOJİSİ ÜZERİNE YAYIMLANAN MAKALELERE

Detaylı

Central Asian Studies

Central Asian Studies ISSN 1226-4490 International Journal of Central Asian Studies Volume 11-1 2007 Editor in Chief Choi Han-Woo The International Association of Central Asian Studies Korea University of International Studies

Detaylı

Dolganischer Wortschatz. Marek Stachowski, Universytet Jagielloriski, Krakôw 1993,264 s. (ISBN 83-233-0618-4).

Dolganischer Wortschatz. Marek Stachowski, Universytet Jagielloriski, Krakôw 1993,264 s. (ISBN 83-233-0618-4). Türk Dilleri Araştırmaları 4, (1994): 201-206 Dolganischer Wortschatz. Marek Stachowski, Universytet Jagielloriski, Krakôw 1993,264 s. (ISBN 83-233-0618-4). Yazar, önsözde 1990 yılında kendi çalışmaları

Detaylı

DÎVÂNÜ LUGÂTİ T-TÜRK TE GEÇEN ULAS / ÖLES SÜZGÜN, BAYGIN KELİMESİNİN OKUNUŞU, ANLAMI VE YAPISI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER Galip GÜNER ÖZET

DÎVÂNÜ LUGÂTİ T-TÜRK TE GEÇEN ULAS / ÖLES SÜZGÜN, BAYGIN KELİMESİNİN OKUNUŞU, ANLAMI VE YAPISI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER Galip GÜNER ÖZET - International Periodical For The Languages, terature and History of Turkish or Turkic, p. 1259-1263, TURKEY DÎVÂNÜ LUGÂTİ T-TÜRK TE GEÇEN ULAS / ÖLES SÜZGÜN, BAYGIN KELİMESİNİN OKUNUŞU, ANLAMI VE YAPISI

Detaylı

DİVANÜ LÜGATİ T-TÜRK TE SOSYAL NORMLARI KARŞILAYAN KAVRAMLAR. The Terms Corresponding to Social Norms in Diwan Lugat at-turk

DİVANÜ LÜGATİ T-TÜRK TE SOSYAL NORMLARI KARŞILAYAN KAVRAMLAR. The Terms Corresponding to Social Norms in Diwan Lugat at-turk A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Sayı 35 Erzurum 2007-201- DİVANÜ LÜGATİ T-TÜRK TE SOSYAL NORMLARI KARŞILAYAN KAVRAMLAR The Terms Corresponding to Social Norms in Diwan Lugat at-turk ÖZET

Detaylı

KARAHANLI TÜRKÇESİ YAZI DİLİ HANGİ LEHÇEYE DAYANIYORDU?

KARAHANLI TÜRKÇESİ YAZI DİLİ HANGİ LEHÇEYE DAYANIYORDU? KARAHANLI TÜRKÇESİ YAZI DİLİ HANGİ LEHÇEYE DAYANIYORDU? Özet Eski Türkçe döneminin son halkası olan Karahanlı Türkçesi, X-XIII. yüzyıllarda hüküm süren Karahanlı Devletinin yazı dilidir. Karahanlı Türkçesi,

Detaylı

16. yüzyıl ozanı Pir Sultan Abdal'ın yaş destanında gördüğümüz gibi:

16. yüzyıl ozanı Pir Sultan Abdal'ın yaş destanında gördüğümüz gibi: TÜRK KÜLTÜRÜNDE AYRINTILAR: TUZ EVA CSÂKİ Türkolog Ö Z E T Bu yazıda edebiyatta ve dillerde kullanılan tuz kelimesinin anlamlarını ve kullanış şekilleri gösterilmektedir. Ayrıca tuzun inanç ve geleneklerimizdeki

Detaylı

İ İ ö ç Ö ç ç ç ç İ ç ç ç İç ö ç ç İ ö ö ö ö ç ç ç ç ö ç ç ç ç ö ö İ ö ç ç İ İ ö ö ö ö ö İ ö ö ö ç İ çi ö ç İ Ş ö ö ö ö ö İ ç ç ö ö ö ö ç ç İ ö ö ö ç ç ç çi ö ç ç ç ö ö İ İ ö İ ö ö Ş ö çö ö İ ç ç ç ç ö

Detaylı

Altay Dilleri Kuramı ve Korece

Altay Dilleri Kuramı ve Korece Altay Dilleri Kuramı ve Korece Prof. Dr. Emine Yılmaz, Hacettepe Üniversitesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü Ural-Altay veya Altay Dil Ailesi ve Korece: 18. yüzyıldan itibaren, Hint-Avrupa

Detaylı

Karşılaştırmalı Altay Dilbilimi Çalışmalarında Çuvaşçanın Yeri. Sesbilgisi

Karşılaştırmalı Altay Dilbilimi Çalışmalarında Çuvaşçanın Yeri. Sesbilgisi Emine Yılmaz (2013), Karşılaştırmalı Altay Dilbilimi Çalışmalarında Çuvaşçanın Yeri III, Sesbilgisi, Leyla Karahan Armağanı, s. 925-932, Ankara: Akçağ Yay. Karşılaştırmalı Altay Dilbilimi Çalışmalarında

Detaylı

SAHA (YAKUT) TÜRKÇESİNDEN HAREKETLE TÜRK ETİMOLOJİK SÖZLÜĞÜNE BİR KATKI

SAHA (YAKUT) TÜRKÇESİNDEN HAREKETLE TÜRK ETİMOLOJİK SÖZLÜĞÜNE BİR KATKI SAHA (YAKUT) TÜRKÇESİNDEN HAREKETLE TÜRK ETİMOLOJİK SÖZLÜĞÜNE BİR KATKI Doç. Dr. Fatih KİRİŞÇİOĞLU Etimoloji ( köken bilgisi), dil bilimi açısından kelimelerin ses, anlam ve yapı unsurlarından yararlanıp

Detaylı

KÂ GARLI MAHMUD UN KAYITLARINDA D L BOYU TÜRK LEHÇELER Akartürk KARAHAN

KÂ GARLI MAHMUD UN KAYITLARINDA D L BOYU TÜRK LEHÇELER Akartürk KARAHAN Türkbilig, 2012/24: 21-32. KÂ GARLI MAHMUD UN KAYITLARINDA D L BOYU TÜRK LEHÇELER Akartürk KARAHAN Özet: D v nü Lu ti t-türk te dil havzasında Bulgar, Suvar ve Kıpçak Türkleri ve bunların dilleriyle ilgili

Detaylı

Fiyatı: 17,50 TL. AKADEMİKAKasım 2012 Ocak 2013 RYıl : 14 Sayı : 55. November 2012 January 2013 Volume : 14 Number : 55

Fiyatı: 17,50 TL. AKADEMİKAKasım 2012 Ocak 2013 RYıl : 14 Sayı : 55. November 2012 January 2013 Volume : 14 Number : 55 Murat KOCAASLAN Ahmet ARSLANTÜRK Be Cahit EPÇAÇAN A.Halim ULA Salih ORHAN Cevdet EPÇAÇAN Mehmet GED K O ir MUSTAFAYEV Süleyman AYDIN Yusuf ARIKAN Firdevs GÜNE Erdem UÇAR uz BAYKARA Behiye KÖKSEL Banu Mustan

Detaylı

Toprak, Kum, Balçık, Çamur, Kil ve Mil Üzerine. On the Soil, Sand, Balchık, Mud, Clay and Silt

Toprak, Kum, Balçık, Çamur, Kil ve Mil Üzerine. On the Soil, Sand, Balchık, Mud, Clay and Silt Toprak, Kum, Balçık, Çamur, Kil ve Mil Üzerine On the Soil, Sand, Balchık, Mud, Clay and Silt Yasemin Bulut* mil. Anahtar Kelimeler: Türk Dili, etimoloji, kökenbilim, toprak, kum, balçık, çamur, kil, Özet:

Detaylı

BiLKENT ÜNİVERSİTESİ. TİRAN ÜNiVERSiTESi ARNAVUTLUK TÜRKİYE EYLÜL 2013 TIRAN ANKARA 2013

BiLKENT ÜNİVERSİTESİ. TİRAN ÜNiVERSiTESi ARNAVUTLUK TÜRKİYE EYLÜL 2013 TIRAN ANKARA 2013 BiLKENT ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYE TİRAN ÜNiVERSiTESi ARNAVUTLUK 25-28 EYLÜL 2013. TIRAN ANKARA 2013 "ÇAL" KELiMESİNİN ETİMOLOJİSİ VE KASTAMONU'DA ÇAL İLE İLGİLİ YER ADLARI ÖZET Doç. Dr. Eyüp AKMAN* Türkçede

Detaylı

DÜNYA DİLLERİNDE GÜNEŞ ÇİÇEĞİ OLARAK ADLANDIRILAN BİTKİ TÜRKÇEDE NEDEN AYÇİÇEĞİ?

DÜNYA DİLLERİNDE GÜNEŞ ÇİÇEĞİ OLARAK ADLANDIRILAN BİTKİ TÜRKÇEDE NEDEN AYÇİÇEĞİ? DÜNYA DİLLERİNDE GÜNEŞ ÇİÇEĞİ OLARAK ADLANDIRILAN BİTKİ TÜRKÇEDE NEDEN AYÇİÇEĞİ? Yrd. Doç. Dr. Yusuf ÖZÇOBAN * ÖZ: Bu çalışmada, halk arasında genellikle günün her vakti güneşi takip eden, ona yüzünü dönen

Detaylı

BURSA YERLİ AĞIZLARINDA BİRİNCİL UZUN ÜNLÜLER ÜZERİNE ON PRIMARY LONG VOWEL IN NATIVE DIALECTS OF BURSA

BURSA YERLİ AĞIZLARINDA BİRİNCİL UZUN ÜNLÜLER ÜZERİNE ON PRIMARY LONG VOWEL IN NATIVE DIALECTS OF BURSA KIŞ WINTER 2012 SAYI NUMBER 5 SAYFA PAGE 1-7 BURSA YERLİ AĞIZLARINDA BİRİNCİL UZUN ÜNLÜLER ÜZERİNE Hatice ŞAHİN * ÖZET Ana Türkçede, tarihi Türk dillerinde, Anadolu ağızlarında birincil ünlü uzunluklarının

Detaylı

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI... ANADOLU LİSESİ 10. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI... ANADOLU LİSESİ 10. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR 1. Edebiyat tarihinin incelediği konuları açıklar. 2. Edebî eserlerin yazıldığı dönemi temsil eden belge olma niteliğini sorgular 3. Uygarlık tarihiyle edebiyat

Detaylı

ÖABT TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ÖSYM ÖABT ALAN BİLGİSİ - ALAN EĞİTİMİ ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Sıddık Akbayır Demet Gülenç Fat h Mehmet Muş

ÖABT TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ÖSYM ÖABT ALAN BİLGİSİ - ALAN EĞİTİMİ ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Sıddık Akbayır Demet Gülenç Fat h Mehmet Muş ÖABT 2015 ÖSYM sınav tekniğine uygundur. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ALAN BİLGİSİ - ALAN EĞİTİMİ Sıddık Akbayır Demet Gülenç Fat h Mehmet Muş Konu Anlatımı Özgün Sorular

Detaylı

Çağatay Türkçesinin Sözvarlığından Birkaç Sözcük Üzerine

Çağatay Türkçesinin Sözvarlığından Birkaç Sözcük Üzerine Türk Dilleri Araştırmaları, 20, 2010: 275-284 Çağatay Türkçesinin Sözvarlığından Birkaç Sözcük Üzerine Ersin Teres * (İstanbul) Çağatay Türkçesi, tarihi Türk dilleri arasında önemli bir yere sahiptir.

Detaylı

DR. YONG-SŎNG LI VE ORHON TÜRKÇESİ GRAMERİ ADLI ESERİN KORECEYE TERCÜMESİ ÜZERİNE

DR. YONG-SŎNG LI VE ORHON TÜRKÇESİ GRAMERİ ADLI ESERİN KORECEYE TERCÜMESİ ÜZERİNE DR. YONG-SŎNG LI VE ORHON TÜRKÇESİ GRAMERİ ADLI ESERİN KORECEYE TERCÜMESİ ÜZERİNE Özet Eski Türkçe Dönemi hakkında yayımladığı kitaplar, makaleler, bildiriler ve çalışmalarıyla tanınan Yong-Sŏng Li son

Detaylı

Uuganbayar Myagmarsüren

Uuganbayar Myagmarsüren Güneydoğu Sibirya Türk Lehçelerinde Moğolca Unsurlar (Tuvacadaki Moğolca kelime ödünçlemelerin ses benimsemesi olayı üzerine bir örnek) Uuganbayar Myagmarsüren agu, egü au, eü uu, üü oo, öö doos dagus

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü *BEL5BEH3M* Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Başkanlığı Sayı :70677404/105.04/E.80966 13/09/2017 Konu :2017-2018 Güz Dönemi

Detaylı

sözcükleri üzerinde durulmuş, bunların tarihsel metinlerdeki kullanımları verilmiştir.

sözcükleri üzerinde durulmuş, bunların tarihsel metinlerdeki kullanımları verilmiştir. U.Ü. FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ Yıl: 10, Sayı: 16, 2009/1 KARAHANLI DÖNEMİ METİNLERİNDE İNANÇLA İLGİLİ TÜRKÇE TERİMLER Zafer ÖNLER ** 187 ƷƗGLU LEƗGHW WHUPV $V LW LV NQRZQ DIWHU WKH

Detaylı

ç Ğ İ Ş İ Ş Ç Ç Ğ Ü ç Ş Ş Ç Ğ Ü İ ç ç Ğ İ Ğ Ö Ö Ğ Ü Ş İ ç Ğ » İ «İ Ç Ğ Ş Ö İ Ü İ Ş Ş» Ğ Ğ Ğ İ İ « İ Ş İç Ö»» Ğ Ş İ İ ç Ğ ç « Ü ğ ğ ğ ğ ğ Ü ğ ğ ğ ğ ğ ç ğ ç ğ Ş ç ğ ğ ç ç ç İ İ ğ ğ ğ ğ ğ ğ ç ğ ğ ç ç ğ ğ

Detaylı

GERİ SÖZCÜĞÜNÜN ETİMOLOJİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

GERİ SÖZCÜĞÜNÜN ETİMOLOJİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 56, ERZURUM 2016, 767-774 GERİ SÖZCÜĞÜNÜN ETİMOLOJİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Öz Süleyman Kaan YALÇIN Türkçe Sözlük te 1. Arka, bir şeyin sonra gelen

Detaylı

Central Asian Studies

Central Asian Studies ISSN 1226-4490 International Journal of Central Asian Studies Volume 15 2011 Editor in Chief Choi Han-Woo The International Association of Central Asian Studies Korea University of International Studies

Detaylı

Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi

Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TDE 515 CUMHURİYET DÖNEMİ HİKAYE VE ROMANI Yarıyıl Kodu Adı T+U 1 TDE 515 Öğrenim Türü Örgün Öğretim Dersin Dili Türkçe Dersin Düzeyi Yüksek Lisans

Detaylı

Prof. Dr. Fatih Kirişçioğlu

Prof. Dr. Fatih Kirişçioğlu Dil Araştırmaları Sayı: 15 Güz 2014, 266-273 ss. Ercilasun, Ahmet B.; Akkoyunlu Ziyat (2014), Kâşgarlı Mahmud Dîvânu Lugâti t-türk Giriş-Metin- Çeviri-Notlar-Dizin Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, CXİX+534

Detaylı

Çağdaş Tarihçiler ve Tufan Gündüz

Çağdaş Tarihçiler ve Tufan Gündüz Çağdaş Tarihçiler ve Tufan Gündüz Say, N. (1999). Niğde, Bor İlçesi Bekdik Kilimleri. Orkun, H. N. (1986). Eski Türk Yazıtları. Ankara: TTK Gümüşçü, O. (2001). XVI. Yüzyıl Larende (Karaman) Kazasında Yerleşme

Detaylı

(TÜRKÇE) I. (Ana sayfada görünecektir.)

(TÜRKÇE) I. (Ana sayfada görünecektir.) (TÜRKÇE) I. (Ana sayfada görünecektir.) Adı Soyadı (Unvanı) Akartürk Karahan (Yrd.Doç.Dr.) Doktora: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2009 E-posta: (kurum/özel) akartrk@yahoo.com Web sayfası

Detaylı