mtiyaz Sahibi Dr. Kemal KÖYMEN Genel Yay n Yönetmeni Dr. Levent ÇEL K Editör ve Sorumlu Yaz flleri Müdürü Dr. Bülent ARMAN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "mtiyaz Sahibi Dr. Kemal KÖYMEN Genel Yay n Yönetmeni Dr. Levent ÇEL K Editör ve Sorumlu Yaz flleri Müdürü Dr. Bülent ARMAN"

Transkript

1

2 mtiyaz Sahibi Dr. Kemal KÖYMEN Genel Yay n Yönetmeni Dr. Levent ÇEL K Editör ve Sorumlu Yaz flleri Müdürü Dr. Bülent ARMAN Yürütme Kurulu Dr. Nesrin SARIMAN, Dr. Alpay ÖRK, Dr. Berna HAL LO LU, Dr. Alper KARAO LAN Yay n Kurulu Dr. Oya UYGUR BAYRAM ÇL, Dr. Öner ÇEL K, Dr. Rahmi ÇUBUK, Dr. Berna HAL LO LU Dr. Canan HÜRDA, Dr. Alper KARAO LAN, Dr. Manuk MANUKYAN, Dr. Alpay ÖRK, Dr. Nesrin SARIMAN Dr. Attila SAYGI, Dr. fievki fiah N, Dr. Nuri TASALI, Dr. Orhan TÜRKEN T p Fakültesi Dergisi Dan flma Kurulu Dr. Fehime B. AKSUNGAR Dr. Osman AKDEM R Dr. Nüvit ALTINKAYA Dr. Harun ARBATLI Dr. Bülent ARMAN Dr. Oya UYGUR BAYRAM ÇL Dr. H. Serpil BOZKURT Dr. Melahat CENG Z Dr. Levent ÇEL K Dr. Nilgün ÇINAR Dr. Rahmi ÇUBUK Dr. Bahad r DA DEV REN Dr. Kadir DEM R Dr. U ur DEVEC Dr. Gökmen ERCAN Dr. Sinan EK C Dr. Aynur EREN Dr. R fk EVRENKAYA Dr. Peykan GÖKALP Dr. Esen KASAPO LU GÜNAL Dr. Hakan GÜNDEfi Dr. Semih HALEZERO LU Dr. Berna HAL LO LU Dr. Canan HÜRDA Dr. Ahmet ILGAZLI Dr. Cem KALAYCI Dr. Alper KARAO LAN Dr. Kubilay KARfiIDA Dr. Sibel KARfiIDA Dr. fievket KAVUKÇU Dr. Abud KEBUD Dr. Öncel KOCA Dr. fieref KÖMÜRCÜ Dr. Bahire KÜÇÜKKAYA Dr. Ender LEVENT Dr. Manuk MANUKYAN Dr. Ahmet M D Dr. Nil Molinas MANDEL Dr. lker ÖKTEM Dr. Alpay ÖRK Dr. Ümit ÖZEK C Dr. Melih ÖZEL Dr. Eflref ÖZER Dr. Güler ÖZTÜRK Dr. Esra SA LAM Dr. Nesrin SARIMAN Dr. Attila SAYGI Dr. Kamil SERDENGEÇT Dr. Gülbüz SEZG N Dr. fievki fiah N Dr. Sad k fiencan Dr. Selçuk fi MfiEK Dr. Günay TOSUN Dr. Orhan TÜRKEN Dr. M. Yaflar TÜLBEK Dr. Dilek YILMAZ T.C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Dergisi, y lda 3 kez yay nlanan ve yay nland tarihten (2009) itibaren hakemli dergidir. ISSN Bask ve Cilt: Ege Bas m Ege Plaza Esatpafla Mah., Ziyapafla Cad., No:4 Ataflehir / STANBUL Tel: (0216) Tasar m: ATT Bas m Yay n Reklam Org. nfl. San. ve Tic. Ltd. fiti. Yal Mah. Küçükyal Cad. Ulusoy Apt. No: 44/3 Maltepe / STANBUL Tel: (0216) (pbx) Faks: (0216) Yaz flma Adresi: T.C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Feyzullah Cad. No: Maltepe / STANBUL Tel: (0216) Faks: (0216)

3 Önsöz Hakemli bilimsel dergiler etkin bilgi üretim kaynaklar d r. Bilimsel araflt rmalar akademik anlamda kal c eserler b rakma yolunda at lan en temel ad m olup, bilimsel dergiler yoluyla yap lan bilgi paylafl m n n akademik sayg nl ise tart flmas zd r. Günümüzde iletiflim teknolojilerinin bafl döndürücü geliflmesi bilgiye ulafl m da buna paralel olarak kolaylaflt rm flt r. Giderek ço alan sayfalar halinde sunulan bilgilerin izini sürmek zaman zaman araflt r c lar için eskisinden farkl bir sorun olarak ortaya ç kmaktad r. Bu ba lamda ça m zda bilginin etkin kullan m, üretiminden daha önemli hale gelmifltir. Üniversitemizin ilk bilimsel dergisi olan MALTEPE TIP DERG S ile t p fakültemiz üniversitemizin lokomotifi olmay sürdürmektedir. T p fakültemizin 2009 y l nda yay nlamaya bafllad elinizdeki dergi k sa sürede ülkemiz akademisyenleri taraf ndan ilgi ve be eniyle takip edilir olmufltur. Çok k sa sürede internetten ulafl labilir hale gelen dergimiz internet üzerinden bu y l içinde yay n baflvurusu kabul edebilir olacakt r. Dergimizin zamanla uluslar aras standartlarda da hedeflenen yerini alaca n umuyorum. T p Fakültemiz etkin bilgi sahibi hekimler yetifltirmeyi hedeflemekte ve her branflta ça dafl bilgi ve deneyimin peflinde koflmaktad r. Fakülte dergimizin her say s bu yolda bir ad m daha ileri gitti imizin somut göstergesi olacakt r. Dergimizin yay nlanmas na eme i geçen herkese teflekkür eder ve katk sa layan tüm araflt rmac lara çal flmalar nda baflar lar dilerim. Dekan Prof. Dr. Levent Çelik

4 çindekiler Contents Cilt: 2 Say : 2 / Ekim 2010 Çok Kesitli Bilgisayarl Tomografi Koroner Anjiografi Yap lacak Esmolol Kullan lan The Research of the Effectiveness and Reliability of the Usage of Midazolam... Çak r ve Arkadafllar Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Ö rencilerinin Sigara çme Al flkanl klar...11 Smoking Habits of The Students at Maltepe University Medical Faculty Levent ve Arkadafllar Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Ö rencilerinde Olas Yeme Bozuklu u S kl...18 Prevalence of Potential Eating Disorders Among the Students of Maltepe University, Faculty of Medicine Yaflar ve Arkadafllar C vitamini Uygulamal K s tl G da Al n m n n Baz Dokular n C vitamini Düzeylerine Etkisi...26 The Effect of Limited Food Intake with Vitamin C Application on the Some Tissues Vitamin C Levels Kaplan ve Arkadafllar K562 Hücrelerinde Eritroid Farkl laflmay Uyaran Hemin, Siklik AMP Oluflumunu Bask lar...32 Erythroid Differentiation Inducer, Hemin Inhibits Cyclic AMP Production in K562 Cells Küçükkaya Sadece Plevral Efüzyon ile Kendini Gösteren Lenfoma Olgusu...37 Lymphoma Presented with Only Pleural Effusion Akgül ve Arkadafllar Trakeal Patolojilerde Cerrahi...39 Surgery for Tracheal Pathologies Akgül ve Arkadafllar Yüksek Atefl, Rafl ile Gelen Eriflkin Still Hastal...42 Adult s Still Disease with High Fever and Rash Cengiz ve Arkadafllar Beyin Tümörlü Hastadan zole Edilen Corynebacterium Pseudodiphtheriticum: Olgu Sunumu...45 Corynebacterium pseudodiphtheriticum is Isolated from Patient with Brain Cancer: A Case Report Bal kc ve Arkadafllar Olgu Sunumu: Wellen Sendromu...47 Case Report: Wellen s Syndrome Ayd n ve Arkadafllar Uzun Süreli Lityum Tedavisine Ba l Bilateral Parotis Hiperplazisi...50 Bilateral Parotid Gland Hyperplasia Due To Long-Term Lithium Treatment Özel ve Arkadafllar Primer Mediastinal Ektopik Guatr...52 Primary Mediastinal Ectopic Goitres Uraz ve Arkadafllar Acil Serviste Renal Kolik Tan ve Tedavisi...55 Diagnosis and Management of Renal Colic in Emergency Department Sinano lu ve Arkadafllar laçlar ve Kimyasal Ajanlar n Neden Oldu u Karaci er Hastal klar...59 Liver Diseases Caused By Drugs and Chemical Agents Özel ve Arkadafllar

5 Çok Kesitli Bilgisayarl Tomografi Koroner Anjiografi Yap lacak Esmolol Kullan lan Hastalarda Anksiyolitik ve Sedatif Olarak Eklenen Midazolam ve Hidroksizinin Güvenilirli inin ve Etkinli inin Araflt r lmas The Research of the Effectiveness and Reliability of the Usage of Midazolam and Hydroxyzine as an Sedative and Anxiolytic on the Patients Who Have Multi-Slice Computed Tomography Coronary Angiography Dr. Mahmut Çak r / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi Anestezijoloji ve Reanimasyon Klini i, stanbul Dr. Tülay Kayacan Örki / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi Anestezijoloji ve Reanimasyon Klini i, stanbul Dr. Rezan Yalt r k / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi Anestezijoloji ve Reanimasyon Klini i, stanbul Dr. Füsun Güzelmeriç / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi Anestezijoloji ve Reanimasyon Klini i, stanbul Dr. Tuncer Koçak / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi Anestezijoloji ve Reanimasyon Klini i, stanbul ÖZET Amaç: Çok-Kesitli Bilgisayarl Tomografi taramas koroner arter anatomisini incelemede yüksek do rulukta bilgi veren noninvaziv tan sal bir tetkiktir. Günümüzde beta bloker ilaçlar; ifllem öncesinde rutin medikasyon uygulamas halini alm flt r. Çal flmam zda, Kartal Kofluyolu Y..E.A.Hastanesi Radyoloji Bölümünde Çok kesitli bilgisayarl tomografi koroner anjiografi (ÇKBTKA) görüntülemesi yap lacak ASA I ve II grubundaki hastalarda; sedatif, anksiyolitik etkinlikleri bulunan midazolam ve hidroksizinin k sa etkili beta bloker olan esmololle beraber ifllem öncesi kullan m n n hedef kalp h z na ulafl lmas ndaki etklinli ini ve güvenilirli ini araflt rmak amaçland. Gereç ve Yöntem: Hastanemiz radyoloji bölümüne, BTKA görüntülenmesi amac yla yönlendirilmifl ve kalp h z 70 vuru/dk n n üzerinde olan 63 hastaya çal flmam z anlat larak yaz l onamlar al nd. Hastalar rastgele üç gruba ayr ld, görüntüleme öncesi haz rlanma odas nda Beck Anksiyete Ölçe i ile de erlendirildi, ifllem öncesi kan bas nçlar, kalp h zlar kaydedildi ve damar yollar aç ld. M grubuna görüntülemeden 10 dakika önce Midazolam 0.05 mgr/kg V yoldan verildi. H grubuna görüntülemeden yar m saat önce Hidroksizin 1 mgr/kg oral yoldan verildi. Kontrol grubuna ise sedatif anksiyolitik uygulanmad. ÇKBTKA görüntüleme odas na al nan hastalar n kalp h zlar tekrar de erlendirildi. Kalp h zlar vuru/ dk olanlara Esmolol 1 mgr/kg dan, kalp h zlar vuru/ dk olanlara Esmolol 2 mgr/kg dan IV olarak uyguland. 2 dakika sonra hedef kalp h z na ulafl lamayan olgulara Esmolol 1 mg /kg IV ek doz uyguland. Gelifl kalp h z 90 vuru/dk n n ABSTRACT Objective: Multi-slice computed tomography is a highly accurate non-invasive diagnostic test for coronary artery analysis. In present day, beta-blocker drugs are routine medications before the procedure. In our work, we aimed to study the effectiveness and reliability of use of midazolam and hydroxyzine (which have sedative and anxiolitic effects) along with esmolol (which is a short term beta blocker) in reaching targeted heart rates. The study was done with ASA I and II patients who will have multislice computerized tomography coronary angiography at the radiology department at the Kartal Kosuyolu Medical Training and Research Hospital. Method: 63 patients who are selected for multislice computed tomography coronary angiography (CTCA) and whose heart rates are over 70 pulse/minute are informed for the study and approvals are gained. Patients are randomly divided into three groups, assessed with Beck Anxiety Scale and arterial blood pressures and heart rates are noted down. An intravenous line is opened before the procedure. In group M, midazolame 0.05 mg/kg is given intravenously 10 minutes before the procedure. In group H, hydroxyzine 1 mg/kg is given perioral. In control group, no sedative anxiolytic drug is added. Every patient undergone to the multislice CTCA procedure are reevaluated. Patients who have heart rates between 70 to 80 pulse/min are given 1 mg/kg esmolol and patients with heart rates between 80 to 90 pulse/min are given 2 mg/kg esmolol intravenously. 2 minutes after the medication, patients who could not reach the target heart rates are received esmolol with an additional dose of 1 mg/kg intravenously. Patients with heart rates over 90 pulse/min are

6 üzerinde olan hastalar çal flma d fl b rak ld. fllem s ras nda sedasyon derinli i Ramsey Sedasyon Skalas kullan larak de erlendirildi. Her grup için görüntüleme öncesi, görüntüleme esnas, görüntüleme sonras üç dönemde kan bas nc, kalp h z, periferik oksijen saturasyon de erleri, toplam kullan lan esmolol dozu, komplikasyonlar (hipotansiyon, bradikardi, hipoksi) kaydedildi. fllem sonras nda tüm hastalar anestezist taraf ndan de erlendirilip Modifiye Aldrete Skorlamas 10 puan üzerinde olunca taburcu edildi. Bulgular: Üç grup aras nda demografik özellikler aç - s ndan anlaml bir fark yoktu (p>0,05). Hidroksizin uygulanan grupta midazolam uygulanan gruba göre daha fazla hastada hedef kalp h z na ulafl lm fl ve esmolol ihtiyac daha az bulunmufltur (p<0,05). Hastalarda herhangi bir komplikasyona rastlanmam flt r. Sonuç: ÇKBT koroner anjiografi görüntülemesi öncesi hastalarda uygulad m z midazolam ve hidroksizin hedef kalp h z na ulaflmak için kulland m z esmolole olan ihtiyac azaltt n, ancak hidroksizin midazolama göre kalp h z - n düflürmede daha etkili oldu unu saptad k. Anahtar kelimeler: Çok kesitli bilgisayarl tomografi koroner anjiografi, kalp h z, esmolol, midazolam, hidroksizin. not included to the study. Intraoperative sedation is evaluated by using Ramsey Sedation Scale. In every group, arterial blood pressures, heart rates, peripheral oxygen saturations, total esmolol doses, complications (hypoxia, bradycardia, hypotension) are noted down before, at the time of and after the procedure. After the procedure, each patient is evaluated by anesthesiologist with Modified Aldrete Scale and discharged when the score becomes 10 points. Results: There is no statistically difference between three group(p>0,05).we have observed a higher number of patients with targeted heart rate in the group of patients who had hydroxyzine than the group who were given midazolam; moreover the need for esmolol was lower in the group who had hydroxyzine (p<0,05). There were no complications in our patients. Conclusion: We have observed that the midazolam and hydroxyzine that we applied to the patients before the Multislice Computerized Tomography Coronary Angiography reduced the amount of esmolol needed for reaching the target heart rate; on the other hand, we have also observed that hydroxyzine is more effective in reducing the hart rate than midazolam. Key words: Multi-slice computed tomography, heart rate, esmolol, hydroxyzine, midazolam. 6 Çak r ve Arkadafllar G R fi VE AMAÇ Koroner arter anatomisini incelemede yüksek do rulukta bilgi veren noninvaziv tan sal bir tetkik olan ÇKBTKA kesitsel bir yöntem olup damar duvar n n ve damar lümeninin beraber de erlendirilmesine olanak verir(1,2). Özellikle 64 ve daha az kesitli bilgisayarl tomografi görüntülenmesinde koroner damarlar n görülebilirli i yüksek oranda kalp h z na ba l d r(1,3). Beta bloker uygulanmas ; kalp h z de iflkenli- inde azalma sa lamakta, ayn zamanda kalbin nispeten daha hareketsiz oldu u diastolik intervali uzatmak suretiyle kalp hareketinin oluflturdu u görüntü artefaktlar n azaltmaktad r(4,5). ÇKBTKA uygulanacak hastalarda; ileri yafl nedeniyle efllik eden fiziksel hastal klar n bulunma ihtimalinin fazla olmas, hastane ortam nda tek bafl na bir cihaz içinde hareketsiz yatma gereklili i anksiyete olas l n artt r r ve gelifl kalp h z nda yükselmeye neden olur. ÇKBTKA öncesinde kalp h z n düflürmek için beta blokörler kullan m n n etkinli i ile ilgili birçok çal flma yap lm flt r. Biz bir beta blokör ile birlikte herhangi bir sedatif-anksiyolitik ilaç n birlikte kullan lmas, kalp h z n ve kullan lan beta bloker dozunu de ifltirmesi ile ilgili herhangi bir çal flmaya ulaflamad k. Bu çal flman n amac ; ÇKBTKA görüntülemesi uygulanacak ASA I - II grubunda olan, daha önce beta bloker kullans n ya da kullanmas n hedef kalp h z n n üzerinde kalp at m say s olan (>70 vuru/dk ) olgularda olas anksiyetenin kalp h z n artt r c etkilerini engellemek amac yla sedatif ve anksiyolitik etkinlikleri bulunan biri benzodiazepin olan midazolam ve di eri antihistaminik olan hidroksizinin k sa etkili bir beta bloker olan esmololle beraber ifllem öncesi kullan m n n hedef kalp h z na ulafl lmas ndaki etkinli ini ve güvenilirli ini araflt rmakt r. MATERYAL VE METOD Bu çal flma; Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi Yerel Etik Kurulu nun onay al nd ktan sonra ASA I II grubu, E/K = 38/25 olan 63 eriflkin hastada prospektif randomize olarak gerçeklefltirildi. Supraventriküler veya ventriküler aritmisi bulunanlar, renal yetmezlik (Glomerüler filtrasyon h z <30 mlt/dk), yotlu kontrast maddeye karfl alerjisi olanlar, ciddi klostrofobisi, hamile veya hamilelik flüphesi olanlar, nefesini tutamayanlar, beta bloker kullan m n n kesin kontrendike oldu u hastalar, kronik sedatif anksiyolitik kullananlar, çal flmada kullan lan ilaçlara karfl alerji öyküsü olanlar çal flma d fl b rak ld. Oral s v ve g da al m en az 8 saat k s tlanm fl tüm hastalar ÇKBTKA görüntüleme odas na al nmadan bir saat önce haz rl k odas na al nd. Ayr nt l anamnezleri al narak fizik muayeneleri yap ld. Noninvaziv olarak kan bas nçlar ve dakika nab z say lar ölçülüp kaydedildi. Nab z say lar 90 vuru/dk n n üzerinde olan hastalar tedavilerinin düzenlenmesi için kardiyoloji poliklini ine yönlendirildi ve en az bir hafta sonras na tekrar randevu verildi. ÇKBTKA görüntülemesine uygun tüm hastalara periferik venöz damar yolu aç ld. nvaziv ifllemler hastada strese ve

7 kalp h z nda artmaya neden olabilece i için, invaziv ifllemler ile ölçümler aras nda en az befl dakika süre b rak ld. 1 dakika süreyle radial arter palpasyonu ile say lan nab z de eri 70 vuru/dk üzerinde olan hastalara yap lacak çal flma anlat l p yaz l onamlar al nd ktan sonra noninvaziv kan bas nc, elektrokardiyogram (EKG), periferik oksijen saturasyonu (SpO2) ve solunum say s n içeren monitörizasyon (Petafl KMA 800 monitörü ile) uyguland. Ölçülen de erler gelifl baz de erleri olarak kaydedildi. Çal flma için haz rlanan hasta bilgi formu ve Beck Anksiyete skoru karfl l kl soru cevap fleklinde doldurulduktan sonra hastalar kendi içlerinde randomize olarak üç gruba ayr ld. Grup M: Bu gruba ifllemden 10 dakika önce midazolam 0.05 mgr /kg IV yoldan bolus uyguland. Grup H: Bu gruba ifllemden 30 dakika önce hidroksizin 1 mgr/kg oral yoldan uyguland. Grup K: Bu gruba ansiyolitik sedatif etkili herhangi bir ilaç verilmedi. Her üç gruptaki hastalar görüntüleme odas na al narak tekrar monitörize edildi. Ölçülen kan bas nc, EKG, SpO2 ve solunum say s BT girifl de erleri olarak kaydedildi. Görüntüleme odas nda tüm hastalara ifllemin evreleri ve kendisinden beklenenler (hareketsizlik ve nefes tutma) ayr nt l olarak radyoloji teknisyeni taraf ndan anlat ld ve nefes tutma egzersizleri hasta düzgün yapana kadar tekrarlat ld. EKG trasesinde oluflabilecek sapmalar ve artefaktlar önlemek için EKG elektrotlar n n yap flt r laca cilt bölgesi alkolle temizlendi. Kas artefaktlar n önlemek için de elektrotlar kemik ç k nt lar n n üzerine yerlefltirilmesine özen gösterildi. Sa ayak bile i medial yüzüne toprak elektrodu ba lanarak mümkün oldu unca artefakts z trase elde edildi. Tüm hastalar n periferik venöz yollar üç yollu musluk eklenerek h z ayarl otomatik enjektöre ba land (Medtron injektron CT2) Venöz yolun çal fl p çal flmad n kontrol etmek için 20 mlt serum fizyolojik h z ayarl otomatik enjektör ile yüksek h zda verilirken venöz trasede oluflturdu u tril elle kontrol edildi. Bu kontrol ayn zamanda yüksek h zla periferik damara verilecek kontrast maddenin damar d fl na kaçmamas için venöz yolun kontrolünü sa lad. Tüm çekim süresince hastan n kendisi ve monitörize parametreleri hastaya yönlendirilmifl dahili kamera ile gözlendi. Gerekti inde dahili mikrafon sistemi ile sözlü iletiflim sa land. Kalp h z ndan ba ms z basamak olan kalbi konumlama ve kalsiyum skorlamas evreleri ile çekime baflland. Kalp h - z ndan ba ms z olan evrelerden sonra koroner dilatasyon ile daha kaliteli görüntü elde etmek için tüm hastalara sublingual nitrogliserin 0,4 mgr uyguland. Bu aflamada hedef kalp h z na ulaflmak için; kalp h z vuru/dk olanlara 1mgr/kg dan, kalp h z 80 vuru/dk dan yüksek olanlara 2 mgr/kg dan IV esmolol uyguland. ki dakika sonra hala hedef kalp h z na ulafl lamayan hastalara 1 mgr/kg dan ek doz IV esmolol uyguland. Her uygulamadan sonra ilac n verildi- i venöz yol 10 mlt serum fizyolojikle y kand. ÇKBTKA görüntülemesinde; 120 kv l k tek tüpe sahip, tüp ak m ma olan Toshiba 64-Kesitli BT kullan ld. Kontrast madde olarak suda çözünen iohexol ortalama mlt kullan ld ve hastaya 5,5 mlt/sn h z nda otomatik enjeksiyon kullan larak verildi. Çekim karinan n 1 cm alt ndan bafllayarak kalp taban na kadar yaklafl k cm lik mesafenin ortalama 9 saniyede taranmas ile gerçekleflti. Çekim esnas nda sedasyon derinli i Ramsey Sedasyon Skalas kullan larak de erlendirildi. Sesli uyar yla 10 saniye süreyle nefes tutma görüntüleme için gerekli oldu undan sedasyonu çok derinleflen (skoru 3 ün üzerinde olan) ve sesli uyar ile 10 saniye nefes tutamayan hastalar çal flmaya dahil edildi fakat çekim yap lmad. Her grup için görüntüleme öncesi, görüntüleme esnas, görüntüleme sonras üç dönemde kan bas nc, kalp h z, SpO2 de erleri, toplam kullan lan esmolol dozu, komplikasyonlar (Kan bas nc n n %30 dan fazla azald hipotansiyon, atropin veya pacemaker ihtiyac olan bradikardi, saturasyonun % 90 n alt na indi i hipoksi ) kaydedildi. Tüm hastalar olas komplikasyonlar aç s ndan en az yar m saat gözlendi. fllem sonras nda anestezist taraf ndan de erlendirilerek Modifiye Aldrete Skorlamas 10 üzerinde olunca taburcu edildi. Verilerin de erlendirilmesi SPSS for Windows 15.0 versiyon istatistik program kullan larak, ki-kare, One Way ANO- VA testi, posthoc analiz testi Benferroni ve ndependent Samples T testi uygulanarak yap ld. Sonuçlar ortalama ±SD olarak verildi. p<0,05 istatistiksel anlaml l k düzeyinde de erlendirildi. BULGULAR Çal flma ÇKBTKA görüntülemesine al nm fl 63 eriflkin hastada yap lm flt r. Gruplar aras nda demografik veriler, Beck Anksiyete Skorlar aç s ndan anlaml fark saptanmad (Tablo 1). Gruplar aras nda; kalp h z, gelifl sistolik ve diyastolik arter bas nc, SpO2 de erleri ve hasta karakteristikleri aç s ndan anlaml fark saptanmad. Gruplar aras nda, takip edilen Ramsey Sedasyon skorlar aç s ndan istatistiksel olarak fark gözlenmedi. Midazolam uygulanan bir hastada (1/21 - % 4,8) hedef kalp h z na ulafl lmas na ra men sedasyonun derinleflti i ve hastan n sözel uyar yla nefes tutamamas üzerine görüntüleme gerçeklefltirilemedi. Gruplar aras nda sedatif anksiyolitik sonras, çekim s ras nda, en az kalp h zlar ve ç k fl kalp h zlar aras nda istatistiksel olarak fark gözlenmifltir (s ras yla p=0,025, p=0,03, p=0,01, p=0,04)). (fiekil 1). Sedatif anksiyolitik uygulanan hastalarda esmolol ihtiyac olmayan hasta say s aç s ndan gruplar karfl laflt r ld nda; Hidroksizin grubunda esmolol ihtiyac olmayan hasta say s midazolam grubuna göre anlaml olarak daha fazla bulundu (p=0,006) (Tablo2). Gruplardaki ikinci doz esmolol uygulanan hasta say s karfl laflt r ld nda; M grubunda ikinci doz esmolol uygulanan hasta say s n n di er iki gruba göre anlaml olarak fazla oldu u saptand (p=0,03) (Tablo 3). Cilt: 2 Say :2 Ekim

8 Tablo 1. Demografik veriler ve Beck Anksiyete Skorlar Grup M (n = 20) Grup H (n = 22) Grup K ( n = 21) p Yafl (Y l) 50,3 ± 9,5 52,5 ± 11 52,9 ± 11,2 0,5 Cinsiyet (E/K) 10/10(%50/50) 14/8(%57/43) 14/7(%50/50) 0,3 A rl k (kg) 83,3 ± 10,4 80 ± 6,2 86,6 ± 13,4 0,09 Beck Anksiyet Skoru 8 ± 6 8,1 ± 5,5 7,6 ± 3,9 0,9 fiekil 1. Gruplardaki Kalp h z n n seyri * p < 0, Grup M Grup H Grup K 40 Girifl KH Sedatif Anksiyolitik sonras KH sonras KH Esmolol Çekim KH En az KH Ç k fl KH Tablo 2. Sedatif-Anksiyolitik uygulanan hastalarda esmolol ihtiyac olmayan hasta say s GrupM (n=20) 4 % 20 Grup H (n=22) 14* % 63,6 * p < 0,05 Tablo 3. Gruplardaki ikinci doz esmolol uygulanan hasta say s Çak r ve Arkadafllar Grup M (n=20) 10* % 50 Grup H (n=22) 4 % 18,2 Grup K (n=21) 5 % 23,8 * p < 0,05 8

9 fiekil 2. lk ilaç uygulamalar sonras nda hastalar n da l m lk ilaç uygulamalar sonras hastalar n da l m (n=63) 11% Sadece Midazolam uygulanarak hedef kalp h z na ulafl lan hasta yüzdesi (%11) 49% Sadece Hidroksizin uygulanarak hedef kalp h z na ulafl lan hasta yüzdesi (%40) 40% Esmolol uygulanan ve ek doz esmolole ihtiyac olamayan hasta yüzdesi (%49) TARTIfiMA ÇKBTKA iflleminde görüntü kalitesi kalp h z ile yak ndan iliflkilidir ve kalp h z azald kça görüntü kalitesi artar(7). ÇKBTKA uygulanacak hastalarda; ileri yafl nedeniyle efllik eden fiziksel hastal klar n bulunma ihtimalinin fazla olmas, hastane ortam nda tek bafl na bir cihaz içinde hareketsiz yatma gereklili i anksiyete olas l n artt r r ve gelifl kalp h z nda yükselmeye neden olur. Kalp h z n normal de erlerde tutmak için etki mekanizmalar farkl olan çeflitli ilaçlar kullan lmaktad r. Günümüzde en popüler olan beta bloker ilaçlard r. ÇKBTKA öncesinde kalp h z n düflürmek için beta blokörler kullan m n n etkinli- i ile ilgili birçok çal flma yap lm flt r. Biz bir beta blokör ile birlikte herhangi bir sedatif-anksiyolitik ilaç n birlikte kullan lmas, kalp h z n ve kullan lan beta bloker dozunu de ifltirmesi ile ilgili herhangi bir çal flmaya ulaflamad k. De ertekin ve arkadafllar (1); 64 kesitli BTKA öncesi haz rlanmada uygulanan IV esmololün hastalar üzerindeki etkinlik ve güvenilirli adl yapt klar 500 hastal bir çal flmada; kalp h z > 65 vuru/dk olan 391 hastaya IV bolus esmolol uygulam fllar ve esmololün kalp h z n %21 azaltt n belirtmifllerdir. Ellenbogen ve arkadafllar Egzersiz yapan sa l kl olgularda IV bolus esmololün etkileri adl yapt klar çal flmada; ayn egzersiz protokolü uygulanan 13 erkek hastaya bolus esmolol uygulam fllar, ilk ölçüm de erlerine göre kalp h z nda %13-18 azalma oldu unu saptam fllar ve elde ettikleri sonuçlara göre esmolol kullan m n n kalp h z n düflürmede etkili bir ajan oldu unu belirtmifllerdir(6). Çal flmam zda sedatif-anksiyolitik etkiye sahip herhangi bir ilaç uygulanmaks z n sadece esmolol kullan larak kalp h - z kontrolü sa lanmaya çal fl lan grubu kontrol grubu olarak belirledik. Çal flma gruplar ise midazolam ya da hidroksizin verilen ve hedef kalp h z na ulafl l ncaya kadar bolus esmolol uygulanan iki gruptan oluflmaktad r. Çal flmam z sonucunda; Esmolol ihtiyac gösteren hasta say s n de erlendirdi imizde; Kontrol grubuna göre Hidroksizin kullan lan grupta % 63,6 hastada esmolol ihtiyac gerekmedi ini %36,4 hastada ise gerekti ini tespit ettik. Midazolam kullan lan grupta ise % 20 hastada esmolol ihtiyac gerekmedi ini %80 hastada ihtiyac oldu u tespit ettik. Bu sonuçlara göre hidroksizin uygulanan grupta midazolam uygulanan gruba göre daha fazla hasta hedef kalp h z na ulafl lm flt r. Midazolam n kalp h z üzerine olan etkileri tart flmal d r. Ni Ni Win ve arkadafllar n n yapt bir çal flmada; ASA I-II grubu 30 dental hastaya sedasyon için 0,1mg/kg V midazolam uygulam fllar. Hastalar n sedasyon sonras kalp h zlar nda artma ve sistemik bas nçlar nda azalma görmüfller. Bunu barorefleks aktivite kompansasyonu ile aç klam fllard r(8). Komatsu ve arkadafllar (9); 0,3 mg/kg midazolam verdikleri hastalarda kalp h z n n etkilenmedi ini rapor etmifllerdir. Galletly ve arkadafllar ise, midazolam uygulad klar hastalarda kalp h z ve sistemik bas nçta bizim çal flmam zdaki gibi azalma tespit etmifllerdir(10). Midazolam uygulanan gruptaki esmolol ihtiyac olan hasta say s n n hidroksizin uygulanan gruptakinden daha fazla olmas n n nedeni; midazolam n erken dönemde refleks taflikardi yapma özelli ine ba l yoruz. De ertekin ve arkadafllar yapt klar çal flmada(1); 4 hastada hedef kalp h z na ulafl lamad ndan ÇKBTKA görüntülemesi yap lamad n belirtmifllerdir. Bizim çal flmam zda ise tüm hastalarda hedef kalp h z sa lanm flt r. Bunun iki nedenden kaynaklad n düflünmekteyiz. Birincisi De ertekin ve arkadafllar n n yapt klar çal flmada populasyonu daha genifl tutup 391 hastaya beta bloker uygulam fl ve hedef kalp h z n bizim çal flmam zda belirledi imiz 70 vuru/dk yerine 65 vuru/dk olarak belirlemifllerdir. ÇKBTKA görüntüleme ifllemleri s ras nda hastalarda bilinçli sedasyon sa lanmas ve sözel emirle nefes tutma ifllemini gerçeklefltirmesi gerekmektedir. Hidroksizin uygulad - Cilt: 2 Say :2 Ekim

10 m z grupta sedasyon düzeylerinin yükselmedi ini, Ramsey sedasyon skalas n n 2 nin üzerine ç kmad n, böylece hastan n çekim an nda yaklafl k 10 saniye süre ile nefes tutma ifllemini yapabildi ini tespit ettik. Ancak Midazolam grubunda bir hastada (grubun %4,8 inde) hedef kalp h z na ulafl lmas na ra men Ramsey sedasyon skoru 2 nin üzerine ç kt n ve hastayla kooperasyonu kaybetmemiz nedeniyle hastan n nefesini tutamad n, bu nedenle görüntüleme iflleminin gerçekleflmedi ini tespit ettik. Bu sonuca göre, bu tür giriflimlerde bilinçli sedasyon aç s ndan hidroksizinin midazolama göre daha güvenilir oldu unu düflünmekteyiz. Kulland - m z dozlarda midazolam n ve hidroksizinin baflka herhangi bir yan etkisine rastlamad k. Hidroksizin uygulamas ile hastalar n % 63,6 s nda beta bloker gerekmeksizin hedef kalp h z na ulafl lm fl, sadece beta bloker uygulamas yap lan gruba göre daha az beta bloker uygulamas gerekmifl, ayr ca hastalarda anksiyetenin giderilmesiyle ek avantaj sa lanm flt r. ÇKBTKA görüntülemesi öncesi uygulad m z, sedatif anksiyolitik etkili; biri benzodiazepin olan midazolam, di eri H1 reseptör blokörü olan hidroksizin hedef kalp h z na ulaflmak için kulland m z esmolole olan ihtiyac azaltt n saptad k. Midazolamla karfl laflt r ld nda Hidroksizin kalp h z n düflürmede daha etkili görülmektedir. Sedatif-anksiyolitik uygulamas n n tek bafl na beta bloker uygulamas kadar etkin oldu unu, ayr ca bu uygulaman n anksiyolitik etkiyle hasta konforunu daha olumlu etkileyece ini düflünmekteyiz. KAYNAKLAR 1) De ertekin M., Gemici G., Kaya Z., Bayrak F., Güneysu T., Sevinç D.: Safety and efficacy of patient preparation with intravenous esmolol before 64-slice computed tomography coronary angiography. Coronary Artery Disease 2008;19: ) de Graaf FR., Schuijf JD., Van Velzen JE. ve ark.: Evaluation of Contraindications and Efficiacy of Oral Beta Blockade Before Computed Tomographic Coronary Angiography. Am J Cardiol 2010; 105: ) Schussler JM, Grayburn PA.: Non-invasive coronary angiography usingmultislice computed tomography. Heart 2007; 93: ) Achenbach S, Ropers D, Holle J, Muschiol G, Daniel WG, Moshage W.: In-plane coronary arterial motion velocity: measurement with electron- beam CT. Radiology 2000;216: ) Leschka S, Wildermuth S, Boehm T, Desbiolles L, Husmann L, Plass A, Koepfli P, Schepis T, Marincek B, Kaufmann PA, Alkadhi H.: Noninvasive coronary angiography with 64-section CT: effect of average heart rate and heart rate variability on image quality. Radiology 2006;241: ) Ellenbogen KA, McCarthy EA, Pritchett EL.: Effects of bolus injection of esmolol in healthy, exercising subjects. Clin Pharmacol Ther 1987; 41: ) Manghat NE, Morgan-Hughes GJ, Marshall AJ.: Roobottom CA Multi-detector row computed tomography: imaging the coronary arteries. Clin Radiol Sep; 60(9): ) Ni Ni Win, Haruhisa F.: The different effects of intravenous Propofol and Midazolam sedation on hemodynamic and heart rate variabilitiy. Anesth Analg 2005; 101: ) Kamatsu T, Singh PK, Kimura et al.: Different effects of ketamine and midazolam on HR variability. Can J Anaesth 1995;42: ) Galletly DC, Williams TB, Robinson BJ.: Periodic cardiovasculer and ventilatory activity during midazolam sedation. Br J Anaesth 1996; 76: Çak r ve Arkadafllar 10

11 Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Ö rencilerinin Sigara çme Al flkanl klar Smoking Habits of The Students at Maltepe University Medical Faculty Dr. Ender Levent / T. C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Gö üs Hastal klar Anabilm Dal, stanbul Dr. Berra Kalkavan / T. C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi, Dönem 3 Ö rencisi, stanbul Dr. Mehmet Akif Çelik / T. C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi, Dönem 1 Ö rencisi, stanbul Dr. Meyse Hüseyin / T. C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi, Dönem 3 Ö rencisi, stanbul Dr. Ebru Polat / T. C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi, Dönem 2 Ö rencisi, stanbul Dr. Tamer Ekentok / T. C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi, Dönem 5 Ö rencisi, stanbul Dr. Nesrin Sar man / T. C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Gö üs Hastal klar Anabilim Dal, stanbul ÖZET Amaç: Bu araflt rmada, Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi ö rencilerinin sigara içme al flkanl klar n n belirlenmesi ve sigara içimini etkileyebilecek faktörlerin incelenmesi amaçlanm flt r. Yöntem: T p fakültesi bünyesindeki tüm ö rencilere, Fagerström Nikotin Ba ml l k Testi sorular n da içeren, demografik özellikleri ve sigara al flkanl klar n sorgulayan anket formu da t lm flt r. Bulgular: Çal flmaya al nan 243 ö rencinin yafl ortalamas 22±2 yafl (18-28 yafl aras ) idi ve %45.7 si (n:111) erkek idi. Ö rencilerin %18.9 u (n:46) sigara içiyordu. Sigara içenlerin %80.4 ü (n:37) erkek ve sigaraya bafllama yafl 18±3 yafl (13-23 yafl aras ) idi. Sigara içenlerin %32.6 s (n:15) t p fakültesine girdikten sonra sigara içmeye bafllam flt. Fagerström Nikotin Ba ml l k Testi skoruna göre yüksek yada çok yüksek ba ml l k saptananlar n oran %26 idi. Sigara içenlerin; %43.5 i sigaraya keyif veriyor oluflu nedeniyle bafllam flt, %69.6 s sigaray b rakmay denemiflti ve %43.5 i sigaray b - rakmay düflünüyordu. Sigaray b rakmay istemelerindeki en önemli neden sa l n koruma iste i (%50) idi. Sonuç: Sigara içenlerin %32.6 s sigaraya ilk kez üniversitede bafllamaktad r. T p e itimi al yor olmak sigaraya bafllamay önleyememektedir. Anahtar sözcükler: Sigara, tütün, sigara içme al flkanl klar, t p fakültesi ö rencileri. ABSTRACT Aim: The aim of this study was to investigate the smoking habits of the students of Maltepe University Faculty of Medicine and to examine the factors affecting smoking. Methods: The study was conducted in all classes of the faculty of medicine by using a questionnaire about demographic characters and Fagerström Test for Nicotine Dependence. Results: Two-hundred and forty-three students were enrolled to the study and 45.7% of them (n:111) were male. Mean age of the students was 22±2 years (range;18-28 years). Prevalance of current smokers was 18.9% (n:46) (males:80.4%, females:19.6%). The mean age of starting smoking was 18±3 years (range;13-23 years). Of the smokers 15 had (32.6%) started to smoke at the university years. According to the Fagerström Test for Nicotine Dependence scores; 26% of smokers had high and very high levels of nicotine dependence. It was found that 43.5% of smokers had begun smoking because they enjoyed smoking and 69.6 % had tried to quit smoking and 43.5 % intended to quit. Health protection requirements were found to be the most important reason (50%) for quiting smoking. Conclusion: In 32.6% of smokers starting age of smoking fell at the university years. To be a medical student did not prevent cigarette smoking. Key words: Smoking, tobacco, smoking habits, faculty of medicine students.

12 Levent ve Arkadafllar G R fi Dünya nüfusunun 1/4 ü tütün ürünleri (sigara, nargile, puro, pipo, tütün çi neme ve tütün sarma gibi) kullanmaktad r (1,2). Tütün kullan m dünyada en s k görülen bafll ca sekiz ölüm nedeninden alt s için risk faktörüdür. Sa l a zarar yan s ra, tütün kullan m, ücret kayb na, azalan verimlili e ve sa l k giderlerinin artmas na yol açarak ailelere ve ülkelere önemli ekonomik zararlar vermektedir(1). Baflta sigara olmak üzere, tütün ürünlerini kullanma al flkanl önlenebilir bir halk sa l sorunudur. Hekimler, tütün ürünleri ile savaflta büyük etkilere sahip toplumsal bir gruptur(2,3). Ancak; araflt rma sonuçlar, hekimler aras nda sigara içme al flkanl n n oldukça yayg n oldu unu ve sigara içme oranlar aç s ndan genel nüfus ile aras nda anlaml bir fark bulunmad n göstermektedir(3). Ülkemizde t p fakültesi ö rencileri aras nda yap lan araflt rmalar, bir çok gencin özellikle fakülte y llar nda sigara kullanmaya bafllad n ortaya koymaktad r(3). Oysa, sigara içme al flkanl n n azalt lmas nda en baflar l ülkeler, hekimler aras nda sigara içme oran n n en düflük oldu u ülkelerdir(3). Bu nedenle hekimler, tütün ürünleri ile savaflta, daha ö rencilik y llar ndan bafllayan bir süreçte, rol ve sorumluluk bilinci ile yetifltirilmelidir(2). Bu araflt rmada, Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi ö rencilerinin sigara içme al flkanl klar n n belirlenmesi ve sigara içimini etkileyebilecek faktörlerin incelenmesi amaçlanm flt r. YÖNTEM Nisan 2010 tarihinde, Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi ne devam eden (dönem 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 daki) tüm ö rencilere (n:243); Heatherton ve ark. taraf ndan gelifltirilen Fagerström Nikotin Ba ml l k Testi (Tablo 1) sorular n da içeren, demografik özellikleri ve sigara al flkanl klar n sorgulayan anket formu da t lm flt r(4,5). Bilgilerin anket formu arac l yla toplanmas nda t p fakültesinde okuyan 4 ö renci görevlendirilmifltir. Bu anketörler, ö rencilere ön bilgilendirme yapt ktan sonra, gözetim alt nda anket sorular n n yan tlanmas n sa lam fllard r. Fagerström Nikotin Ba ml l k Testi nde toplam 6 soru bulunmaktad r ve en yüksek puan 10 dur. Ba ml l k düzeyi olarak, 0-2 aras puan çok az ba ml l k, 3-4 aras puan az ba ml l k, 5 puan orta derecede ba ml l k, 6-7 puan yüksek ba ml l k ve 8-10 puan çok yüksek ba ml l k olarak de erlendirilmifltir. STAT ST KSEL ANAL Z Bu çal flmada istatistiksel analizler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences for Windows software; Version 12, Chicago, IL, USA) istatistik program ile yap lm flt r. Verilerin de erlendirilmesinde tan mlay c istatistiksel metotlar n (ortalama, standart sapma) yan s ra, ikili gruplar n karfl laflt rmas nda ba ms z t testi, nitel verilerin karfl laflt rmalar nda ki-kare testi kullan lm flt r. Sonuçlar, anlaml l k p<0,05 düzeyinde ve %95 lik güven aral nda de erlendirilmifltir. SONUÇLAR Çal flmaya al nan 243 ö rencinin tümü (111 erkek, 132 k z) anket sorular n yan tlam flt r. Dönem 1 de 72, dönem 2 de 56, dönem 3 de 23, dönem 4 de 25 dönem 5 de 32 ve dönem 6 da 35 ö renci vard. Olgular n yafl ortalamas 22±2 yafl (18-28 yafl aras ) idi ve %45.7 si (n:111) erkek idi. Ö rencilerin %18.9 u (n:46) sigara içiyordu ve %16.9 u (n:41) sosyal içici olarak aras ra alkollü içecekler kulland klar n bildirdi. K z ö rencilerin %6.82 si, erkek ö rencilerin %33.33 ü sigara içiyordu. Sigara içenlerin %80.4 ü (n:37) erkek idi. Sigaraya bafllama yafl 18±3 yafl (13-23 yafl aras ) idi. Sigara içenlerin %32.6 s (n:15) t p fakültesine girdikten sonra sigara içmeye bafllam flt. çilen sigara miktar 16±7 adet/gün (6-40 adet/gün aras ) ve sigara içme süresi 5±2.6 y l ( y l aras ) idi. Sigara içen olgular n ba ml l k durumu, sigaraya bafllama ve b rakmay düflünme nedenlerinin da l m Tablo 2 de gösterilmifltir. Fagerström Nikotin Ba ml l k Testi skoruna göre yüksek yada çok yüksek ba ml l k saptananlar n oran %26 (n:12) idi. Sigara içenlerin; %43.5 i sigaraya keyif veriyor oluflu nedeniyle bafllam flt, %69.6 s (n:32) sigaray b rakmay denemiflti ve %43.5 i (n:20) sigaray b rakmay düflünüyordu. Sigaray b rakmay istemelerindeki en önemli neden sa l n koruma iste i (n:23; %50) idi. Ö rencilerin %27.2 si (n:66) ailesiyle ayn evde yafl yor, %21.8 i (n:53) yurtta kal yor, ve %51 i (n:124) ö renci evinde yaln z ya da arkadafllar ile kal yordu. Ö renci evinde kalanlar n %23.39 u, ailesiyle kalanlar n %19.70 i ve yurtta kalanlar n %7.55 i sigara içmekteydi. Ö rencilerin %17.3 ünün (n:42) annesi, %31.7 sinin (n:77) babas, %23.9 unun (n:58) en az bir kardefli ve %74.5 inin (n:181) en az bir yak n arkadafl sigara içmekteydi. Sigara içen ve içmeyen olgular n demografik ve ay r c özellikleri karfl laflt rmal olarak incelenmifl ve Tablo 3 de gösterilmifltir. Sigara içenler içmeyenlere göre, anlaml olarak yaflça daha büyük idi (p=0.003). Sigara içme oran anlaml olarak erkeklerde daha fazla saptand (p=0.000). statistiksel olarak; dönem 1, 3, 4 ve 5 de sigara içen ve içmeyenlerin oran farkl de ilken, dönem 2 de sigara içenlerin oran içmeyenlere göre anlaml olarak daha düflük ve dönem 6 da anlaml olarak daha yüksek saptanm flt r (Tablo 3). Sigara içenlerde alkollü içecekleri kullanma oran da içmeyenlere göre anlaml olarak daha yüksek saptanm flt r (p=0.000). Yurtta kalanlarda, ailesiyle yada ö renci evinde kalanlara göre anlaml olarak sigara içme oranlar düflük saptanm flt r (p=0.017). Anne, baba, kardefl yada yak n arkadafllar sigara içenlerde, sigara içme oranlar anlaml olarak daha yüksek saptanm flt r (Tablo 3). 12

13 Tablo 1: Fagerström Nikotin Ba ml l k Testi Fagerström Nikotin Ba ml l k Testi Soru 1: lk sigaran z sabah uyand ktan ne kadar sonra içersiniz? a. Uyand ktan sonraki ilk 5 dakika içinde (3 puan) b dakika içinde (2 puan) c dakika (1 puan) d. 1 saatten fazla (0 puan) Soru 2: Sigara içmenin yasak oldu u örne in; otobüs, hastane, sinema gibi yerlerde bu yasa a uymakta zorlan yor musunuz? a. Evet : (1 puan) b. Hay r : (0 puan) Soru 3: çmeden duramayaca n z, di er bir deyiflle vazgeçemeyece iniz sigara hangisidir? a. Sabah içti im ilk sigara (1 puan) b. Di er herhangi biri (0 puan) Soru 4: Günde kaç adet sigara içiyorsunuz? a. 10 adet veya daha az (0 puan) b (1 puan) c (2 puan) d. 31 veya daha fazlas (3 puan) Soru 5: Sabah uyanmay izleyen ilk saatlerde, günün di er saatlerine göre daha s k sigara içer misiniz? a. Evet (1 puan) b. Hay r (0 puan) Soru 6: Günün büyük bölümünü yatakta geçirmenize neden olacak kadar hasta olsan z bile sigara içer misiniz? a. Evet (1 puan) b. Hay r (0 puan) Toplam skor: 0-2 puan : Çok az ba ml l k 3-4 puan : Az ba ml l k 5 puan : Orta derecede ba ml 6-7 puan : Yüksek ba ml l k 8-10 puan : Çok yüksek ba ml l k Cilt: 2 Say :2 Ekim

14 Tablo 2: Sigara içen olgular n (n:46) ba ml l k durumu, sigaraya bafllama ve b rakmay düflünme nedenlerinin da l m Ba ml l k düzeyi Özellikler n % Çok az ba ml l k Az ba ml l k Orta derecede ba ml Yüksek ba ml l k Çok yüksek ba ml l k Sigaraya bafllama nedeni Arkadafl ndan etkilenme Ailede içen olmas Stres (maddi/manevi/dersler...) Merak Özenti Keyif Di er Sigaray b rakmay deneme Evet Hay r En uzun b rak lan dönem 1hafta 1 hft-1 ay 1-6 ay 6 ay Sigaray b rakmay düflünme Evet, gelecek 1 ay içinde Evet, gelecek 6 ay içinde Hay r, düflünmüyorum Bilmiyorum Sigaray b rakmay düflünme nedenleri Levent ve Arkadafllar Sa l n korumak Kendi öz disiplinini sa lamak Baz belirtilerin ortaya ç kmas Mesleksel sorumluluk Di er insanlar rahats z etmemek Para tasarrufu Çevreye iyi örnek olmak

15 Tablo 3: Sigara içen ve içmeyen olgular n demografik ve ay r c özelliklerinin karfl laflt r lmas Maltepe T p Dergisi/ Maltepe Medical Journal Karakteristik Özellikler Sigara içen (n:46) Sigara içmeyen (n:197) p Yafl (y l) 23±2 22± Cinsiyet; kad n/erkek (n) (%) 9/37 (19.6/ 80.4) 123/74 (62.4/37.6) Dönem 1 (n) (%) 13 (28.3) 59 (29.9) Dönem 2 (n) (%) 5 (10.9) 51 (25.9) Dönem 3 (n) (%) 4 (8.7) 19 (9.6) Dönem 4 (n) (%) 3 (6.5) 22 (11.2) Dönem 5 (n) (%) 8 (17.4) 24 (12.2) Dönem 6 (n) (%) 13 (28.3) 22 (11.2) Alkol kullan m (n) (%) 29 (63) 12 (6.1) Ailesiyle yaflayan (n) (%) 13 (28.3) 53 (26.9) Yurtta kalan (n) (%) 4 (8.7) 49 (24.9) Ö renci evinde kalan (n) (%) 29 (63) 95 (48.2) Annesi sigara içen (n) (%) 14 (30.4) 28 (14.2) Babas sigara içen (n) (%) 24 (52.2) 53 (26.9) En az bir kardefli sigara içen (n) (%) 19 (41.3) 39 (19.8) En az bir yak n arkadafl sigara içen (n) (%) 43 (93.5) 138 (70.1) Yafl ortalamalar n n karfl laflt r lmas nda ba ms z t testi, ba ms z grup oranlar n n karfl laflt r lmas nda ki-kare testi kullan lm flt r. TARTIfiMA Tütün kullan m konusunda hekimlerin ve di er sa l k personelinin rol model olma, tütünle savaflma ve tütün kullan m na ba l hastal klar n yükünü azaltmaya çal flma aç - s ndan özel bir yeri vard r. Bu nedenle sa l k personeli aras nda tütün ürünlerinin kullan m na iliflkin olarak çok say da çal flma yap lm flt r. Bu çal flmada da; t p fakültesi ö rencilerinin sigara içme al flkanl klar ile sigara içen ve içmeyen ö rencilerin demografik ve ay r c özellikleri karfl laflt rmal olarak incelenmifltir. Çal flmam zda ö rencilerin %18.9 u sigara içiyordu. Sigara içenler içmeyenlere göre, yaflça daha büyük idi (p=0.003) ve sigara içenler aras nda erkeklerin oran anlaml olarak daha fazla saptand (p=0.000). Sigaraya bafllama yafl 18±3 yafl (13-23 yafl aras ) idi. Sigara içenlerin %32.6 s t p fakültesine girdikten sonra sigara içmeye bafllam flt. Sigara içenlerde alkollü içecekleri kullanma oran da içmeyenlere göre anlaml olarak daha yüksek saptand (p=0.000). Fagerström Nikotin Ba ml l k Testi skoruna göre yüksek yada çok yüksek ba ml l k saptananlar n oran %26 idi. Sigara içenlerin; %43.5 i sigaraya keyif veriyor oluflu nedeniyle bafllam flt, %69.6 s sigaray b rakmay denemiflti ve %43.5 i sigaray b rakmay düflünüyordu. Sigaray b rakmay istemelerindeki en önemli neden sa l n koruma iste i (%50) idi. statistiksel olarak; dönem 1, 3, 4 ve 5 de sigara içen ve içmeyenlerin oran farkl de ilken, dönem 2 de sigara içenlerin oran içmeyenlere göre anlaml olarak daha düflük ve dönem 6 da anlaml olarak daha yüksek saptanm flt r (Tablo 3). Yurtta kalanlar n, ailesiyle yada ö renci evinde kalanlara göre anlaml olarak daha düflük oranda sigara içtikleri saptanm flt r (p=0.017). Anne, baba, kardefl yada yak n arkadafllar sigara içenlerde ise sigara içme oranlar anlaml olarak daha yüksek saptand (Tablo 3). Tütün kullan m ve tütüne ba ml l k oluflmas na yönelik; genetik özelliklerden çevresel özelliklere; sosyoekonomik özelliklerden psikolojik faktörlere kadar çok say da etken bulunmaktad r. Tüm bu etkili oldu u bilinen faktörleri Cilt: 2 Say :2 Ekim

16 16 Levent ve Arkadafllar sorgulama aç s ndan araflt rmam z k s tl l k tafl sa da; t p fakültesi ö rencilerinin sigara içme durumu ve ba ml l k düzeyleri aç s ndan yeterli bilgi vermekte ve onlara özgü bir tütün kontrol program oluflturma konusunda bize yol göstermektedir. Türkiye de hekimlerin sigara içme davran fl ile ilgili, s - n rl say da ve genellikle ülke genelini temsil etmeyen örneklerde az say da çal flma bulunmaktad r. Bu çal flmalar n sonuçlar n, yap ld tarih, metodoloji, sigara içme tan m ndaki farkl l k, çal flma gruplar ndaki (yafl ve cinsiyet) farkl l klar nedeniyle karfl laflt rmak güçtür. Hekimler aras nda erkeklerde % , kad nlarda % lük sigara içme oranlar n n genel popülasyona ait oranlardan büyük farkl l k göstermedi i bilinmektedir(6). Ülkemizdeki t p fakültesi ö rencileri aras ndaki sigara içme s kl % aras nda, yurt d fl nda yap lan çal flmalarda ise ülkelere göre de iflmekle birlikte % aras nda oldu u belirtilmektedir(3). Kocabafl ve ark. n n 1994 y l nda 7 t p fakültesi birinci ve son s n f ö rencilerinde yapt çal flmada sigara içme oranlar ; % , erkek ö rencilerde % , k z ö rencilerde % saptanm flt r(6). Celal Bayar Üniversitesi T p Fakültesi ö rencilerinde bu oran %12.2 saptanm flt r(3). Akdeniz Üniversitesi T p Fakültesi dönem I ö rencilerinin sigara içme oran %14.7 bulunurken; dönem VI ö rencilerinde sigara içme oran %49.6 bulunmufltur(7). Araflt rmam zda ise bu oran %18.9 saptanm fl olup ülkemiz ve dünya verilerine göre biraz daha düflüktür. Bir çok araflt rma, t p fakültesi ö rencilerinin yüksek s - n flara geçtikçe sigara içme s kl n n artt n ortaya koymufltur(3). Bizim çal flmam zda da dönem 2 de sigara içenlerin oran içmeyenlere göre anlaml olarak daha düflük iken ve dönem 6 da anlaml olarak daha yüksek saptanm flt r. Sigara içenlerin %32.6 s t p fakültesine girdikten sonra sigara içmeye bafllad klar n belirtmektedir. Sigara içen ö rencilerimizin ço u birinci s rada keyif verici olmas n, ikinci s rada ise stres (maddi, manevi ve ders yo unlu u gibi) nedeniyle sigaraya bafllad klar n belirtmektedir. Dönem 3 solunum ders kurulunda ve farmakoloji derslerinde, dönem 4 iç hastal klar staj kapsam ndaki gö üs hastal klar staj nda, dönem 5 psikiyatri staj s ras ndaki ba ml l k ile iliflkili derslerde ve dönem 6 gö üs hastal klar staj nda tütün ürünlerinin zararlar ve tütün kontrolüne yönelik bilgiler verilmesine karfl n dönem 6 ö rencileri aras nda sigara içme oranlar en yüksektir. T p fakültesine bafllad ktan sonra sigara kullanmaya bafllama ve dönem 6 ö rencilerinde sigara içenlerin oran n n daha yüksek oluflu, t p fakültesi ö rencilerinin tütünle mücadele fikrini yeterince içsellefltiremediklerini düflündürmektedir. Bu nedenle dönem 1 den itibaren her y l tütün kontrolüne yönetik bir ders program n n t p e itimi içinde yeralmas n n yararl olaca n düflünüyoruz. Dünyadaki t p fakültelerinin tütün kontrolü konusundaki müfredatlar n n de erlendirildi i bir çal flma sonucuna göre, fakültelerin %12 sinin bu bafll kapsamad, sadece %11 inde tütün kontrolüne özel bir modül oldu u belirtilmifltir(8). T p e itiminin bafllang c nda tütün kontrolü programlar n n müfredatta olmamas, hekim adaylar n n herhangi bir tütün ürününü kullanma riskini erken yafllara çekebilir. Bu da toplum için rol modeli olmas gereken hekimler aras nda tütün kullan m s kl n artt rabilir(2). Aile içinde ve arkadafllar aras nda sigara içenlerin bulunmas, sigara içen genç ve yetiflkinleri izlemenin sigara içme oranlar n artt rd bilinmektedir(9). Özellikle aile içinde sigara içen ebeveynlerin ve arkadafllar n varl sigara içicili i ile ilgili bulunmufltur(10). Bizim çal flmam zda da; sigara içmeyenlere göre, sigara içenlerin ailesinde ve yak n arakadafllar aras nda sigara içenlerin varl anlaml olarak daha fazla bulunmufltur. Araflt rmam zda; ö renci evinde kalanlar n %23.39 u, ailesiyle kalanlar n %19.70 i ve yurtta kalanlar %7.55 i sigara içmekteydi. Yurtta kalan ö rencilerin ailesiyle yada ö renci evinde kalanlara göre anlaml olarak daha az sigara içme al flkanl na sahip olduklar ortaya ç km flt r (p=0.017). Oysa bir çok çal flmada ailenin koruyucu ve bask lay c tutumu nedeniyle, ailesiyle kalanlarda sigara al flkanl daha düflük bulunmufltur(3). Ö rencilerimizin kald - yurt ortam ve yurtta kalan ö rencilerin sigaraya iliflkin tutumlar bu sonuçlar üzerinde etkin olmufl olabilir. Ayr ca bu konuda; Tütün mamülleri zararlar n n önlenmesi ve kontrolüne dair 4207 say l kanun sayesinde toplu yaflan - lan ortamlarda sigara içmenin yasaklanmas n n da büyük katk s oldu unu düflünülmelidir. Bu kanunun öncesinde ve sonras nda yap lan araflt rma sonuçlar n n karfl laflt rmas, bize bu görüflümüzü destekleyen sonuçlar verebilir. Bir çok çal flmada ve bu çal flmada (k z ö rencilerin %6.82 si, erkek ö rencilerin %33.33 ü sigara içmektedir) sigara içme oranlar erkek ö rencilerde k zlara göre daha fazla bulunmufltur. Sigara içicili i ile cinsiyet aras ndaki ilflki, dünyan n çeflitli co rafyalar nda farkl d r. Geliflmekte olan ülkelerde erkek ö renciler k zlara göre daha yüksek oranda sigara içerken, geliflmifl toplumlarda iki cinsiyet aras nda ço u zaman fark bulunmamaktad r(10). Bu sonuç Türk halk n n geleneksel yap s na uygun düflmektedir(6). Dünya Sa l k Örgütü, tütünü mental ve davran flsal bozukluklara yol açan bir psikoaktif madde olarak tan mlamaktad r(11). Tütün ba ml l n n patogenezinde de; di er ba ml l k türlerinde oldu u gibi, psikolojik, davran flsal ve nörobiyolojik olmak üzere üç boyut vard r. Sigara b rakt rma tedavilerinde bu üç boyutun eflit oranda dikkate al nmas ve gerekli giriflimlerin yap lmas önemlidir. Aksi takdirde sigaran n kal c olarak b rak lmas zorlaflmaktad r(12). Çal flmam zdaki sigara içenlerin %69.6 s (n:32) sigaray b - rakmay denemifl ancak hiç biri b rakmay baflaramam flt r. Fagerström Nikotin Ba ml l k Testi puan 5 ve üzeri olanlar ba ml olarak de erlendirildi inde; ö rencilerin %36.9 unda nikotin ba ml l saptanm flt r. Hem ba ml insanlar hem de deney hayvanlar nda yap lan çal flmalar, ba ml l n tütünün kullan l fl flekliyle ba lant l oldu unu

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 T bbi At k Kontrolü P80-P82 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 P80 Son Dört Y ll k Kontamine Kesici Delici Alet Yaralanmalar Sürveyans Melek Meltem Göksel, Özgül Taflp nar, Fatma

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri

Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri TRAKYA ÜN V TIP FAK DERG 2005;22(2):88-92 KL N K ARAfiTIRMA Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri Demographic Characteristics

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

ÜN VERS TEYE BAfiLAYAN Ö RENC LER N S GARA ÇME ALIfiKANLIKLARI

ÜN VERS TEYE BAfiLAYAN Ö RENC LER N S GARA ÇME ALIfiKANLIKLARI Solunum 2004 Vol: 6 Say : 3 Sayfa: 101-106 ÜN VERS TEYE BAfiLAYAN Ö RENC LER N S GARA ÇME ALIfiKANLIKLARI Canan GÜNDÜZ TELL *, Zeynep AYTEMUR SOLAK**, Duygu ÖZOL***, Abdullah SAYINER** * Ege Üniversitesi

Detaylı

Hastanemizde Çal flan Personelin Sigara çme Durumu ve Etkileyen Faktörler

Hastanemizde Çal flan Personelin Sigara çme Durumu ve Etkileyen Faktörler ÖZGÜN ARAfiTIRMA ORIGINAL ARTICLE TÜTÜN VE SA LIK SMOKING AND HEALTH Hastanemizde Çal flan Personelin Sigara çme Durumu ve Etkileyen Faktörler Smoking Habits of the Personnel Employed in Our Hospital and

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

ZOR VAKALAR Doç. Dr. Cuma Yıldırım

ZOR VAKALAR Doç. Dr. Cuma Yıldırım ZOR VAKALAR Doç.. Dr. Cuma YıldY ldırım SORU: Hangi vaka ZOR vakadır? OLGU-1 17 yaşında erkek hasta, 3 gündür olan göğüs ağrısı tarifliyor. Gece 23. 00 de acil servise kardeşleri tarafından getirildi.

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU 2015-2016 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANIYLA YATAY GEÇİŞ İŞLEMLERİ (EK MADDE-1 E GÖRE) ve BAŞVURULARI Yükseköğretim Kurumlarında Ön lisans ve Lisans

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Cerrahpafla T p Fakültesi Kardiyoloji ABD

Cerrahpafla T p Fakültesi Kardiyoloji ABD KALP DAMAR SA LI I KILAVUZU Yazar: Prof. Dr. Rasim ENAR Kardiyoloji ABD 2007 Servier laç n Türk Hekimlerine Arma an d r 2007 NOBEL TIP K TABEVLER KALP DAMAR SA LI I KILAVUZU Editör: Prof. Dr. Rasim ENAR

Detaylı

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com Be Selülit ile mücadelede son nokta Cellulaze www.ortadoguas.com Cellulite Laser Workstation Sadece tek bir uygulamadan sonra etkinli i kan tlanm fl, baflar l sonuçlar Cellulaze minimal invaziv bir selülit

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi *Ac badem Üniversitesi 2. Geleneksel Bilgi Güncelleme Sempozyumunda Sunulmu tur 1-BASINÇ YARASI Tan m Evreleri

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV ISBN No: 978-99-44-234-22-1 Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Kapak Can Eren Tasar m / Uygulama Referans Ajans Tel: +90.212 347 32 47

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM 1. Açıklama 1.1.Proje Ortaklarının Adları: Uzman Klinik Psikolog Özge Yaren YAVUZ ERDAN, Uzman Klinik Psikolog Elvan DEMİRBAĞ, Uzman Klinik Psikolog Nilay KONDUZ 1.2.Nihai

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji Doğumsal kalp hastalığının sıklığı % 0.9 Ciddi anomali % 0.3 Her yıl 1.2 milyon kalp hastası bebek dünyaya gelmekte

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i

Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i Devrim ÖZDEM R ALICI * Özet Bu ara t rmada 2002-2003

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

YARGITAY 7. HUKUK DA RES

YARGITAY 7. HUKUK DA RES YARGITAY 7. HUKUK DA RES 2260 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 7. HUKUK DA RES E: 2006/1028 K: 2006/1293 T: 24.04.2006 T CARET HUKUKU T CAR DAVA KAVRAMI HAKSIZ EYLEMDEN DO AN DAVA

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Dr. M. Fatih Önsüz 1, Doç. Dr. Ahmet Topuzo lu 2

Dr. M. Fatih Önsüz 1, Doç. Dr. Ahmet Topuzo lu 2 Dr. M. Fatih Önsüz 1, Doç. Dr. Ahmet Topuzo lu 2 1 Sakarya l Sa l k Müdürlü ü 2 Marmara Üniversitesi T p Fakültesi Halk Sa l AD. ÖZET Amaç: Diyabetin tedavi ve kontrolünde en önemli hedef glisemik kontroldür.

Detaylı

HAM PUAN: Üniversite Sınavlarına giren adayların sadece netler üzerinden hesaplanan puanlarına hem puan denir.

HAM PUAN: Üniversite Sınavlarına giren adayların sadece netler üzerinden hesaplanan puanlarına hem puan denir. YGS / LYS SÖZLÜĞÜ OBP (ORTA ÖĞRETİM BAŞARI PUANI): Öğrencinin diploma notunun diğer öğrencilerin diploma notlarına oranıdır. En az 100 en çok 500 puan arasında değişen bu değer, öğrencinin başarısı okulun

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FAKÜLTE YÖNETİM KURULU TOPLANTI TUTANAĞI

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FAKÜLTE YÖNETİM KURULU TOPLANTI TUTANAĞI T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FAKÜLTE YÖNETİM KURULU TOPLANTI TUTANAĞI Toplantı Sayısı: 2014/134 Toplantı Tarihi: 25.02.2014 Salı Toplantı Saati: 16.00 Toplantı Yeri: Dekanlık Toplantı

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

GİRİŞ: Açık kalp cerrahisi sonrasında gözlenen komplikasyonlar içinde önemli bir yer teşkil eden cerrahi alan enfeksiyonları, hastalarda görülen morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. Açık kalp

Detaylı

Tebriz (İran) Üniversitesi Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğrencilerinin Okuma Alışkanlıkları Üzerine Bir Çalışma

Tebriz (İran) Üniversitesi Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğrencilerinin Okuma Alışkanlıkları Üzerine Bir Çalışma and Literature of Tabriz University Türk Kütüphaneciliği 26, 4 (2012), 769-779 Tebriz (İran) Üniversitesi Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğrencilerinin Okuma Alışkanlıkları Üzerine Bir Çalışma A Study on

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Konular Geçmi ten önemli trendler Esneklik ve esnek güvence Bireyselcilik ve azalan dayan ma Silikle en toplum 2 Toplumsal: Daha az evlilik Daha fazla

Detaylı

Denizli l Merkezinde Ya ayan Eri kinlerin Sigara çme Özellikleri

Denizli l Merkezinde Ya ayan Eri kinlerin Sigara çme Özellikleri ARAŞTIRMA / Original Article TÜTÜN VE SAĞLIK / Smoking and Health Toraks Dergisi 2007; 8(3): 179-184 Denizli l Merkezinde Ya ayan Eri kinlerin Sigara çme Özellikleri Sevin Ba er 1, Murat Hacıo lu 1, Fatma

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

A LE PLANLAMASI YÖNTEMLER YLE LG L TUTUMLARIN ETK N A LE PLANLAMASI DANIfiMANLIK H ZMET ÖNCES VE SONRASINDA KARfiILAfiTIRILMASI

A LE PLANLAMASI YÖNTEMLER YLE LG L TUTUMLARIN ETK N A LE PLANLAMASI DANIfiMANLIK H ZMET ÖNCES VE SONRASINDA KARfiILAfiTIRILMASI ARAfiTIRMA (Clinical Investigation) A LE PLANLAMASI YÖNTEMLER YLE LG L TUTUMLARIN ETK N A LE PLANLAMASI DANIfiMANLIK H ZMET ÖNCES VE SONRASINDA KARfiILAfiTIRILMASI Esra Esim BÜYÜKBAYRAK 1, Bülent KARS

Detaylı

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI Laboratuvar Cihazları ULTRASON K SU BANYOLARI en yüksek kalite ultrasonic temizleyicileri dünya çap na sunmaktan gurur duyar. Ultrasonik teknoloji bir lider üreticisi olarak, Kudos yenilikçi ve patent

Detaylı

ARAŞTIRMA. 3 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon A.B

ARAŞTIRMA. 3 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon A.B Geriatri 5 (2): 59-63, 2002 Turkish Journal of Geriatrics ARAŞTIRMA BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ FİZİKSEL TIP ve REHABİLİTASYON Dr. Coşkun BAKAR 1 Dr. Seçil ÖZKAN 1 Dr. Işıl MARAL 1 Dr. Gülçin Kaymak KARATAŞ

Detaylı

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU Hazırlayan Sosyolog Kenan TURAN Veteriner Hekimi Volkan İSKENDER Ağustos-Eylül 2015 İÇİNDEKİLER Araştırma Konusu

Detaylı

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur.

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. OTİZM NEDİR? Otizm, sosyal ve iletişim Otizm, sosyal ve iletişim becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. GÖRÜLME SIKLIĞI Son verilere göre 110 çocuktan birini etkilediği kabul edilmektedir

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

YÖNETMELİK. c) Merkez (Hastane): Selçuk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini (Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesini),

YÖNETMELİK. c) Merkez (Hastane): Selçuk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini (Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesini), 31 Mart 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28250 Selçuk Üniversitesinden: YÖNETMELİK SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı Ocak 15, 2013-3:55:02 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın himayesinde kurulan ''İşte Eşitlik Platformu'' tanıtıldı. Toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikle mücadele

Detaylı

Prof. Dr. Erdal Birol Bostanc Sempozyum II. Baflkan

Prof. Dr. Erdal Birol Bostanc Sempozyum II. Baflkan De erli Meslektafllar m, stanbul Gastroenteroloji Cerrahisi Derne i ve Sempozyum Düzenleme Kurulu ad na sizleri 11-12 Mart 2016 tarihleri aras nda stanbul Marriott Hotel fiiflli'de gerçeklefltirilecek

Detaylı

ntermitan Alerjik Rinit ( AR) hastalar nda desloratadinin etkinlik ve güvenlili inin de erlendirildi i ACCEPT 1 Çal flmas sonuçlar n görmek için

ntermitan Alerjik Rinit ( AR) hastalar nda desloratadinin etkinlik ve güvenlili inin de erlendirildi i ACCEPT 1 Çal flmas sonuçlar n görmek için A LE HEK MLER NE ÖZEL Say :05 Haziran 2014 stanbul Ba c lar ilçesi 14 No lu Aile Sa l Merkezi doktorlar ndan Dr. Levent Arıç ile yapt m z röportaj n tamam n okumak için lütfen t klay n. ntermitan Alerjik

Detaylı

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ Dr. Ayhan HELVACI Giriş Müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda yapılan eğitim birçok disiplinlerden

Detaylı

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 İÇİNDEKİLER 1. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.3.1. ÖRNEK OLAY (DURUM ÇALIŞMASI) YÖNTEMİ...

Detaylı