Mineral Komponent: Organik Komponent: Kemik dokusunun sınıflandırılması: 1)Olgunlaşmamış kemik dokusu: 2)Olgunlaşmış kemik dokusu:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Mineral Komponent: Organik Komponent: Kemik dokusunun sınıflandırılması: 1)Olgunlaşmamış kemik dokusu: 2)Olgunlaşmış kemik dokusu:"

Transkript

1 Kemik dokusunun 2 temel görevi vardır: 1)Organizmayı destekleme görevi 2)Ca+2 iyonu deposu görevi: Vücudumuzdaki kalsiyumun %99 u kemiklerde bulunur. Kemik bileşiminin yaklaşık 2/3 ünü mineral komponent ve 1/3 ünü ise organik komponent oluşturmaktadır. Mineral Komponent: Mineral kısmın %95 ini hidroksiapatit kristalleri oluşturur. Kemikteki kalsiyumun büyük bir kısmı [Ca10(PO4)6(OH)2] (hidroksiapatit) şeklinde kristalize halde bulunur. Bu kristaller osteoidler içinde birikerek kemik matriksinin sertleşmesini sağlarlar. Organik Komponent: Kemiğin organik komponentinin ana maddesi ise kollajendir. Kemiklerde tip bir kollajen bulunur. Kollajen dışındaki önemli organik maddeler arasında glikozaminoglikanlar, osteokalsin gibi glikoproteinler ve TGF(transforming growth faktör) bulunur. Organik matriksin ise %2 sini ise kemiğin yapısı, yıkımı ve yapımından sorumlu kemiğe özgü 3 hücre oluşturur. Kemikler çok sert olmasına rağmen kemiğin aşırı yük uygulandığında kırılmamasını sağlayan kollajen lifleridir. Kallojen-kristal kombinasyonu kemiğin güçlü, yerine göre esnek ve çok dayanıklı olmasını sağlar. Kemik dokusunda bulunan inorganik maddeler kemiğe sertlik kazandırır.örneğin bebeklerde ve çocuklarda D vitamini eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan raşitizm de kemiklerde yeterince kalsiyum fosfat birikmediği için kemikler yumuşar, basınç altında kolayca bükülür ve büyümesi durur. Eğer kemiklere zayıf asitler ve şelat yapan başka ajanlarla muamele edilirse, inorganik tuzlar kemikten uzaklaşacağı için, kemikler sertliğini yitirir ve yumuşar. Organik maddelerin kemikten uzaklaştırılması durumunda kemik esneklik ve dayanıklılığını yitireceği için bir porselen gibi kolayca kırılır. Kemik dokusunun sınıflandırılması: 1)Olgunlaşmamış kemik dokusu: Fötal gelişim ve kemik onarımı sırasında ilk oluşan kemiktir. Bu yüzden birincil kemik dokusu da denir. Birim alana düşen hücre sayısı olgun kemikten fazla ve gelişi güzel dağılmıştır, ayrıca temel matriks yeterince kemikleşmemiş ve kollajen lifleri gelişi güzel dağılmıştır. 2)Olgunlaşmış kemik dokusu: Bu tip kemik yetişkinlerde bulunur. Bu nedenle sekonder kemikte denir. Kollajen lifleri lameller halinde özel bir şekilde dizilmiştir. Birim alana düşen hücre sayısı daha azdır ve belirli bir düzene göre dizilmişlerdir. Ayrıca matriks olgunlaşmamış kemiğe göre daha fazla kemikleşmiştir. a)süngerimsi kemik dokusu(trabeküler): Kısa ve uzun kemiklerin epifiz ve metafizi ile yassı kemiklerin iç kısmında yer alan süngerimsi kemik, bulunduğu yerlerde sert kemikten oluşmuş ince bir tabaka ile örtülüdür. Süngerimsi kemik birbirleriyle ağızlaşan trabeküllerden oluşur. Bu nedenle kemik gözenekli bir yapıya sahiptir. Bu gözeneklerde kırmızı kemik iliği bulunur. Kırmızı kemik iliği alyuvar ve akyuvar yapımından sorumludur. Daha geniş yüzey alanına sahiptir ve metabolik olarak daha aktiftir. İnsan iskeletinin %20 sini oluşturur. b)sert kemik dokusu(kortikal): Uzun kemiklerin gövde kısmı olan diyafiz ile organizmada bulunan tüm kemiklerin dış yüzeyi sert kemik ile örtülüdür. İnsan iskeletinin %80 ini oluşturur.

2 Kemik yapısındaki osteositlerin doldurdukları boşlukara Lakun adı verilir. Lakunlardan her yönde olmak üzere ince kanalcıklar çıkar. Bunlara Kanaliküller adı verilir. Bu kanalcıklar komşu lakunlerinki ile birleşerek kanalcıklar sistemi oluşturur. Osteon (haverisan sistemi) kortikal kemiğin işlevsel ve yapısal en küçük birimidir. Osteonların ortasındaki kanala haversian kanalı denir. Folkman kanalları ise, komşu Haversian kanallarını birbirine bağlayan yan kollardır. Kemik hücreleri: Osteoblastlar: Kemik yapımından sorumlu hücrelerdir. Bu hücreler kemik matriksinin organik kısmını yani kollajen fibrilleri(tip 1 kollojen), proteoglikanları, glikozaminoglikan ve glikoproteinleri (osteokalsin) salgılar. Henüz kireçleşmemiş olan bu tür organik maddelere osteoit denir. Osteoblastlar matriks kalsifikasyonu için gereken alkalen fosfataz enzimi içerir. ALP kalsiyum ve fosfatın çökmesi için gerekli alkali ortamı sağlamaktadır. Alkalen fosfataz sadece kemik matriksi üretilirken salgılanır. Osteositler: Kalsiyum tuzlarının birikmesiyle kireçleşmiş kemik matriksi içinde hapsolan osteoblastlara osteosit denir. Dolayısıyla osteositler tamamen olgunlaşmış kemik hücreleridir. Osteoklastlar: Kemik rezorbsiyonunda görev alan çok çekirdekli hücrelerdir. Makrofaj ve monosit kaynaklı öncül hücrelerden oluşurlar. Kalsiyumun kemik dokusundan kana geçmesinde aktif rol oynar. Osteoklastlar kemik rezorbsiyonunu sağlayan asit fosfotaz, kollajenaz ve diğer proteolitik enzimleri salgılarlar. Osteoklastların yer aldığı kemik yüzeyindeki sığ çukurlara Hawship çukurları (Hawship lakunası) denir. Osteoklastların çekirdekleri daha çok hücrenin dış yüzeyine yani düzgün hatlı

3 kısmına yakın yer alırken, kemiğin yıkımından sorumlu olan kısmında hücre zarı girintili çıkıntılıdır. Buraya dental kenar denir. Osteoklastların dental kenarlarının işlevi kemik yıkımı ile ilişkilidir. Kemiğin Yeniden Modellenmesi: Gelişme çağında meydana gelen kemik modelleme ve erişkin çağda yaşam boyu meydana gelen yeniden modelleme olayları osteoblastların ve osteoklastların eşgüdümlü olarak çalışmaları ile olur. Kararlı bir durumda modelleme sırasında belirli bir zamanda oluşan kemik miktarı ile rezorbsiyonla kaybolan kemik miktarına eşittir. Remodeling 2 temel hücre aktivitesi ile sağlanmaktadır. Osteoblastlar yeni kemik matriksi salgılarken, osteoklastlar ise kemik yıkımından sorumludurlar. Remdeling döngüsü osteoklast prekürsörlerinin çeşitli sitokinlerin etkisi ile çok çekirdekli osteoklastlara farklılaşması ile başlar. Osteoklastlar trabekülar kemiğin yüzeyine tutunurlar. Osteoklastlar hidrojen fosfataz, kollajenaz ve diğer proteolitik enzimleri salgılayarak kemiği

4 yıkarken, kemik matriksi içine gömülmüş halde bulunan insüline benzeri büyüme faktör-1 (IGF-1) ve transforming growth factor-b (TGF-B) gibi sitokinlerin salıverilmesine neden olur. Daha sonra prekürsör hücrelerden gelişen osteoblastlar aktive edilir ve kemik yıkım sonucu salınan IGF-1 ve TGF-B nin salgılandığı bölgelere toplanırlar. Osteoblastlar ise osteoid sentezleyerek yeni kemik dokusunun oluşmasını sağlar. Bazı osteoblastlar osteoidlere gömülü hale gelerek osteositleri oluştururken, diğerleri ise osteoklast prekürsörleri ile etkileşerek onları aktive eder. Kemik remodeling inde görev alan IGF-1 ve TGF-B dışındaki diğer sitokinler arasında kemik morfojenik proteinleri gibi diğer TGF-B ailesinin diğer üyeleri, interlökinler, prostaglandinler, çeşitli hormonlar ve tümör nekroz faktörlerinin diğer üyeleri bulunmaktadır. Tümör nekroz faktörünün bir üyesi osteoklast prekürsör hücreleri üzerinde yerleşmiş olan RANK reseptörü için ligand olarak işlev görür. NFҡB osteoklastların başkalaşması ve aktivasyonunda görev yapan bir faktördür. Reseptörle etkileşen ligand, RANK ligandı olarak da isimlendirilir. Stromal hücre ve osteoblastlar, osteoprogenin (OPG) molekülü sentezler ve salıverirler. OPG yem reseptörü olarak görev yapar. OPG RANKL ına bağlanarak RANKL larının osteoklast prekürsörlerindeki RANK reseptörlerine bağlanmalarını inhibe eder. RANKL ve OPG oranı osteoklast oluşumu ve aktivasyonunda önemlidir. PARATİROİD HORMON (PTH) Paratiroid bezi, tiroid bezi üzerinde yer alan 4 küçük bezdir. PTH, paratiroid bezlerde sentezlenip salgılanan ve vücutta kalsiyum metabolizmasını düzenlenmesinde rol oynayan hormondur. PTH polipeptid yapılı bir hormondur. PHT disülfit bağı içermeyen 84 aa lik tek bir polipeptid zinciri olarak salgılanır. Paratiroid bezden PTH sentez ve salgılanmasının ana düzenleyicisi kandaki iyonize kalsiyum düzeyidir. Kanda iyonize kalsiyum arttığında PTH sentez ve salınımını inhibe eder. PHT nin etki mekanizması: PHT etkilerini ilgili hücre membranlarında bulunan PHT-sepesifik reseptörler aracılığıyla gösterirler. Hormon-Reseptör kompleksi plazma membranının iç kısmındaki AC aktive ederek intraselüler camp düzeyini arttırmak suretiyle etkilerini gösterir. PHT hormonunun etkileri: 1)Parathormon böbreklerdeki 1 alfa hidroksilazı stimüle ederek 25-OH D3 ün, daha aktif formu 1,25-(OH)2 D3 e dönüşümünü sağlar. D vitamini ise PTH inhibe azaltır. 1,25-(OH)2 D3 sentezini arttıdığı için barsaklarda kalbindin sentezini arttırarak indirek etki ile gastrointestinal Ca ve fosfat absorpsiyonunu arttırır. PHT nun barsaklar üzerinde direkt etkisi yoktur. Barsaklardaki etkisini D vitamini üzerinden gösterir.

5 2)Böbreklerdeki direkt etkisi ile kalsiyum emilimini arttırırken, fosfat emilimini ise inhibe eder. Ayrıca böbreklerden HCO3 (bikarbonatüri) atılımını arttırır ve H atılımını azaltır. Sonuçta hiperkloremik asidoz yapabilir. 3)Osteoklastları aktive ederek, etkilerini arttırır. Osteoklastlar ise kemik yıkımını arttırır. Matriksin yani ana maddesi olan kollajenin yıkımına bağlı olarak kanda hidroksiprolin miktarı artar. Daha sonrada idrarla atılarak hidroksiprolinüriye neden olur. 4)Fizyolojik PHT salınımında osteoblastlarıda aktive ederek, sayılarının ve aktivitelerinin artmasına bağlı olarak kemik yapımını da artırır. Fizyolojik durumda hem kemik yapımını hem de yıkımını stimüle ettiği için remodeling i hızlandırmış olur. Ancak fizyolojik salınımın aşırı derecede artması sonucu oluşan patolojik durumlarda PHT osteoblastları inhibe ederek net etkiyi yıkım yönünde kaydırarak kemik yıkımına neden olur. Fizyolojik dozlarda ise net etki kemik yapımıdır. *PHT hormonun yaptığı net etki kalsiyum düzeyinde artma ve fosfat düzeyinde ise azalmadır. Paratiroid hormon preparatları: 1)Teriparatid: Teriparatid paratiroid hormon (PTH)'nin rekombinant amino terminal fragmentidir ve hormonun esas biyolojik etkilerinden sorumlu ilk 34 amino asitten oluşur. Etkisini paratiroid hormon reseptörleri ile etkileşerek gösterir. Hazır enjektör kalemleri şeklinde müstahzarları vardır. Farmakokinetiği: Subkutan enjeksiyon ile günde bir kere uygulanır. Yarı ömrü İV uygulandığında 10 dk, subkutan uygulandığında ise 1 saattir. Endikasyonu: 1)Osteoporoz 2)Hipoparatiroidizm İlacın saklanması: Teriparatid 2-8 C yanı buz dolabının sebzelik kısmında saklanmalıdır. Kesinlikle buzluğuna yada buzluğa yakın yerlere konulmamalı ve dondurulmamalıdır. Donmuş ürün kullanılmamalıdır. Dolaptan çıkarılınca hemen uygulanıp tekrar buz dolabına konmalıdır. Her uygulamada yeni iğne takılmalıdır. Uygulama bittikten sonra iğne çıkarılmalı, kesinlikle üzerinde bırakılmamalıdır. D VİTAMİNİ D vitamini bir prehormondur. Vücutta çeşitli biyolojik olarak aktif metabolitlerine dönüşür. Kaynakları bakımında farklı ancak yapı ve oluşum bakımından benzer iki D vitamini vardır. 1)Kalsiferol(D2): Bitkisel kaynaklıdır. Ergosterol şeklinde besinler ile alınır ve ciltte depolanır. Cildin UV ışığa maruz kalması ile kalsiferole dönüşür. Bu madde Karaciğerde hidroksilasyona uğrayarak 25-hidroksi türevi oluşur. Bundan da böbreklerde 1alfa-hidroksilaz enzimi aracılığıyla 1,25-dihidroksi türevine çevrilir. 2)Kolekalsiferol(D3): Barsak duvarında kolesterolden oluşan 7-dehidrokolesterol, ciltte stratum gronulosum tabakasında UV-B nin etkisi ile kolekalsiferol sentezlenir. Buda sırasıyla karaciğer hidroksilasyona uğrayarak 25-OH D3 (kalsifediol) ve böbreklerde hidroksilasyona uğrayarak 1,25- dihidroksi D3 (kalsitriol) dönüşür. Kalsifediolden kalsitriol oluşumu PTH tarafından düzenlenir. Karaciğer dışında bütün hücrelerde intraselüler vitamin D reseptörleri bulunur. Ve etkilerini bu reseptörler üzerinden gösterir. Vitamin D nin etkileri: 1)Barsaklardan Ca, Mg ve fosfat emilimini arttırır. 2)Böbreklerden Ca ve fosfat emilimini arttırır. 3)Kemiklerde hem osteoblastik aktiviteyi hem de osteoklastik aktiviteyi arttırır. Böylelikle eskimiş kemik dokusunu yıkar ki yerine yeni kemik dokusu yapılabilsin. Yani kemikte mineralizasyonunu arttırır. 4)Hematopoetik kök hücrelerin farklılaşması ve olgunlaşmasında rol oynamaktadır. D vitamini eksikliğinde bu olgunlaşma gerçekleşmeyeceği için anemi ortaya çıkar. D vitamini eksikliğinde çocuklarda raşitizm yetişkinlerde ise osteomalazi görülür. D Vitamini Preparatları: 1)Kolekalsiferol 2)Kalsitriol: Etki gücü en yüksek olan ve en çabuk başlayan D vitamindir. Bu nedenle dozu dikkatli ayarlanmalı ve izlenmelidir. Doz fazla geldiğinde hızla hiperkalsemi gelişir. Kronik böbrek yetmezliğine bağlı renal osteodistrofi nin tedavisinde tercihen kullanılır.

6 Postmenopozal osteoporozda kalsiyum suplemantasyonu ile birlikte verilebilir. Hipoparatiroidizme ve psödohipoparatiroidizme bağlı hipokalsemiyi hızlı bir şekilde düzeltir. 3)Alfakalsidol ve Parikalsitol: Etki gücü kalsitriolden biraz düşüktür, ancak etkisi ondan geç başlar ve daha uzundur. En önemli endikasyonu böbrek yetmezliği hastalarında gelişen renal osteodistrofilerin profilaksisidir. 4)Kalsipotriol: Psöriazisde lokal olarak kullanılan D3 vitamini türevidir. Antipsöriyatik etki mekanizması halen aydınlatılmamıştır. 5)Kalsifediol: Aktivasyonu için karaciğerde hidroksillenmesi gerekmediği için karaciğer bozukluklarında kullanılabilir. Yan etkileri: -D vitamini preparatlarının oluşturduğu hiperkalsemi ölümcül olabilir. Ayrıca pek çok organda kalsiyum birikmesine yol açarlar. -Tüm vitaminlerin en toksik olanı D vitaminidir. KALSİTONİN Tiroid foliküllerinde bulunan özelleşmiş C hücrelerinden salgılanan bir hormondur. Etkileri: 1)Paratiroid hormonun fizyolojik antagonistidir. 2)Kemik dokusunda osteoklastları inaktive ederek kalsiyum rezobsiyonunu önler. Böbreklerden Ca VE fosfat reabsopsiyonunu inhibe eder. Ve kan kalsiyum konsantrasyonunu düşürür. Etkisi D vitamininden bağımsızdır. 3)Kemiklerde protein matriksin yıkımını azaltır. Osteoblastik aktiviteyi arttırır. Kullanıldığı yerler: Hipertroidiye bağlı hiperkalsemide Postmenapozal osteoporozda Paget s hastalığı Kalsitonin Preparatları: 1)Salkatonin: Klinik kullanımda en temel bileşik salkatonindir. Salkatonin somon balığından elde edilmiş kalsitonin olup, yarı ömrü tüm memeli kalsitoninden uzundur. Sentetik insan kalsitoninide mevcuttur ancak günümüzde pek kullanılmamaktadır. Salkatonin s.c ve i.m uygulanabilir. Ayrıca intra nazal uygulanan preparatlarıda mevcuttur. Plazma yarılanma ömrü 4-12 dk dır fakat etkisi birkaç saat sürer. 2) Pentagastrin: Güçlü bir kalsitonin salgılatıcıdır. ÖSTROJEN Kemiklerde PTH un etkilerini antagonize ederken, böbreklerde ise PTH un etkilerini güçlendirirler. Böbreklerde D vitamini sentezini arttırır. östrojenlerin bütün bu etkileri kalsiyum dengesini pozitif yönde tutar. Menapoz gibi nedenlerle östrojen salgısının azalmasına bağlı osteoporoz gelişebilir. Özellikle postmenapozal dönemde hormon replasmanı tedavisi osteoporoz gelişim riskini azaltmaktadır. Östrojen Preparatları: 1)Raloksifen: Postmenapozal osteoporozda östrojen düzeyinde azalma temel faktördür. Hormon yerine koyma tedavisi hastalık belirtilerini azaltabilir, ancak HRT birçok sistemi üzerine etki gösterebilmektedir. Bu nedenle bazı dokularda agonist bazı dokularda antagonist etkili non-hormonal ajanlar geliştirilmiştir. Bu ajanlar selektif östrojen reseptör modülatörleri(serm) olarak isimlendirilirler. Raloksifen bir SERM olup kemik ve KVS üzerine agonist, meme ve uterus üzerinde ise antagonist etkilidir. Etki mekanizması: Raloksifen doza bağlı olarak OB aktivitesinde artma ve OC aktivitesinde azalma yapar. Yan etkileri: sıcak basması, bacaklarda kramplar ve venöz tromboembolizm

7 GLUKOKORTİKOİDLER Fizyolojik konsantrasyonlarda osteoblastların başkalaşması için gereklidirler. Aşırı glukokortikoid düzeyi osteoblastları inhibe ederek kemik yapımını inhibe ederken, osteokalstik aktiviteyi stimüle ederek osteoporoza neden olur. Aşırı glikokortikoid düzeyinde D vitamini antagonisti etkisi gösterir. Yani barsaklardan kalsiyum ve fosfat emilimini azaltırken, böbreklerden kalsiyum ve fosfat itrahınıda arttırır. TİROİD HORMONLARI Fizyolojik konsantrasyonlarda kemik oluşumunu hızlandırırlar. Hipertiroidi gibi yüksek dozlarda ise; kemik rezorbsiyonuna neden olurlar. BİFOSFONATLAR Bifosfonatlar osteoklastlar üzerine etki ederek kemik rezorpsiyonunu inhibe eden pirofosfat anologlarıdır. Bugün osteoporoz tedavisi ve engellenmesinde kullanılan en etkili ilaçlardır. Etki mekanizması: Bifosfatlar kemik dokusnda hidroksiapatit kristallerine bağlanırlar. Ve osteoklastların bifosfonat içeren kristalleri fagosite etmesi ile osteoklasitlerin içerisine girerler. Daha sonra bifosfonatlar osteoklasitler içinde birikim gösteren ATP anologlarının yapısına girerler ve osteoklastlarda apoptozu tekiklerler. Ayrıca osteoklastların kemik bağlayan yüzeylerine bağlanarak rezopsiyonu engelerler. Farmakokinetiği: BP ler genellikle oral kullanılırlar ve zayıf absorbe edilirler. Oral yoldan ortalama biyoyaralanımı %0.63 dolaylarında olmasına rağmen, bu oran besinlerle büyük ölçüde azalmaktadır. Özellikle Ca Mg gib katyonlar absorbsiyonu azaldığı için aç karnına alınmalıdır. Endikasyonları: 1)Osteoporoz 2)Hiperkalsemi 3)Paget hastalığı Bifosfonatlar kullanılırken dikkatli olunması gereken kurallar: Bifosfonat grubu ilaçların mide-barsak sisteminden emilebilmesi için ağızdan alınan ilaçların sabah aç karnına ve sadece su ile alınması, sonrasında da en az yarım saat kadar herhangi bir besin yenilip içilmemesi gerekmektedir. Bu grup ilaçlarda en sık rastlanan yan etki olan gastrointestinal sistem sorunlarının önlenmesi için de ilacın bol su ile alınması yanı sıra ilaç alındıktan sonra Alendronat ve Risedronat için en az yarım saat İbandronat için ise en az bir saat dik pozisyonda kalınması (oturma, yürüme, ayakta durma) önerilmektedir. İlacın güvenli kullanımı ve etkili olabilmesi için kişilerin bu konu ile ilgili özellikle dikkatli olmaları gerekmektedir. Kalsiyum içeren gıdalar ve kalsiyum tabletleri bifosfonatların emilimini olumsuz etkilediği için farklı zamanlarda alınmaları önerilmektedir. Yan etkileri: Belirgin ösefajit ve ülser oluşturabilirler. Bu nedenle peptik ülserli hastalar ilaç bol su ile tüketerek yan etkilerini azaltabilir. KALSİYUM TUZLARI Kalsiyum glukonat Kalsiyum karbonat Kalsiyum laktat Kalsiyum glukonolaktat Kalsiyum gluseptat Kalsiyum glubionat Yan etkileri: Hiperkalsemi ve hiperkalsirüye neden olabilir. Hiperkalsirüye bağlı olarak böbrek taşı gelişebilir. Bu nedenle böbrek taşı bulunan hastalar yada daha önce böbrek taşı görülmüş hastalar dikkatli kullanmalıdır. Ayrıca dijital alan hastalar hiperkalsemiden korunmalıdır. Bifosfonatlar, tetrasiklinler, kinolon grubu antibiyotikler, florür içeren preparatlarla birlikte kullanıldığında onlarla etkileşerek emilimlerini azaltır bu nedenle 4 saat ara ile alınmalıdırlar. Tiyazid grubu diüretiklerle birlikte kullanıldığında hiperkalsemi daha çabuk gelişir, bu nedenle dijital tedavisi görenlerde bu göz önünde bulundurulmalıdır. Hiperkalsemi yaptığı için kalsiyum kanal blokörlerinin etkilerini azaltırlar. KALSİMİMETİK İLAÇLAR

8 1)Sinakalset Kalsimimetikler paratiroid bezinde ve diğer dokularda kalsiyuma duyarlı reseptör (CaSR)'lerin allosterik aktivatörü olarak işlev görür. Kalsiyuma duyarlı reseptörlerin duyarlılığını arttırdığı için reseptör aktivasyonu için gereken eşik kalsiyum konsantrasyonunu düşürerek paratiroid hücrelerden PTH salıverilmesini azaltır ve kan kalsiyum düzeyini düşürür. Endikasyonları: Hiperparatiroidizm ve hiperkalsemi tedavisinde endike yeni bir ilaçtır. STRONSİYUM RANELAT Osteoporoz tedavisinde yeni bir ilaçtır. Taşıyıcı organik ranelik asitle birleştirilmiş iki stronsiyum atomundan oluşur. Etki mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Kemik rezorpsiyonunu inhibe ederken, yapımını stimüle eder. Stronsiyum iyonunun GİK dan emilimi, kemik yapısına katılımı ve renal eliminasyonu kalsiyum iyonununkine benzemektedir. Stronsiyum atomları hidroksiapatit kristallerine bağlanır ve sonunda Ca+2 ile yer değiştirir, yıllarca kemikte kalır. Endikasyonları: 1)Osteoporoz OSTEOPOROZ TEDAVİSİNDE YENİ AJANLAR Yeni bir antirezorptif bileşik (anti-rankl antikoru) Denosumab, spesifik olarak RANKL nın RANK lara bağlanmasını bloke eder. Bu bileşik Faz III aşamasındadır. KEMİK HASTALIKLARI OSTEOMALAZİ VE RAŞİTİZM Osteomalazi kemiğin organik matriksinin yani osteoid dokunun normal derecede mineralize olmaması durumudur. Raşitizm ise çocuklarda kemiklerin epifizindeki büyüme plaklarının olgunlaşmaması ve normal derecede olamaması halidir. Daha önce belirtildiği gibi başta D vitamini eksikliği olmak üzere, D vitaminine rezistans durumlarda, yağ absorpsiyonunda bozulmanın eşlik ettiği gastrointestinal ve hepatobiliyer hastalıklar gibi durumlar bebeklerde ve çocuklarda raşitizm, yetişkinlerde ise osteomalaziye neden olur. Hastalığa oluşturan temel etken olan D vitamini eksikliği; Dvitamini alımının azalması, güneş ışığına yeterli süre maruz kalmaması sonucu oluşabileceği gibi kronik böbrek yetmezliği gibi olgularında olduğu gibi D vitaminin en aktif formu olan kalsifediolün biyosentezinin azalması şeklinde olabilir. Osteomalazi ve raşitizmin ortak özelliği kemiklerde kalsifikasyonun bozulması ve normal kemik dokusu yerine kalsifiye olmamış kemik dokusunun almasıdır. Belirtileri: Osteomalazide sırt ve bel ağrıları ile kas zayıflığı, yaygın kemik ağrıları ve uzun kemiklerin kolay kırılması sık görülen belirtileridir. Raşidik çacuklarda ise büyüme geriliği, iskelet deformiteleri ve kas zayıflığı görülür. Raşitizmde iskelet deformiteleri daha sık görülür. Çünkü raşitizm büyüme çağındaki çocuklarda görülür. Tedavisinde D vitamini kullanılır. RENAL OSTEODİSTROFİ GFR 25-30ml/dk nın altına düşünce böbreklerde yapılan 1,25-dihidroksikolekalsiferol (en aktif vit D) yapımı azalır. Bunun sonucu barsaklardan emilen kalsiyum miktarı azalır ve hipokalsemi gelişir. Ayrıca glomerüler hızın düşmesi sonucu hiperfosfatemi gelişir. Bu 2 durumu düzeltmek için normalden daha fazla paratitoid hormon salgılanarak kemikten plazmaya kalsiyum geçmesini sağlarken, fosfat atılımınıda arttırır. Bunların sonucunda kemik rezorpsiyonu artar. Kemiklerde kalsiyum miktarının azalması ile kolay kemik kırıkları meydana gelir. Büyüyen çocuklarda meydana gelirse raşitizmdekine benzer değişiklikler görülür. Tedavisi: Tedavisinde ilk seçenek diyette fosfor alımının kısıtlanmasıdır. Bu amaçla barsakta fosfor bağlayan ajanlar kullanılır. Fosfor bağlayıcı ajanlar mümkün olduğu kadar yemeklerle birlikte alınmalıdır. Diğer seçenekler ise D vitamini ve kalsimimetik ajanlardır. 1)Kalsiyum Tuzları İçeren Fosfor Bağlayıcılar:

9 Kalsiyum tuzları içeren fosfor bağlayıcılardan, kalsiyum karbonat ve kalsiyum asetat en sık kullanılan fosfor bağlayıcılardandır ve yemeklerle alınarak iyi bir fosfor kontrolü sağlar. Serum fosforunun normal olduğu durumlarda hipokalsemiyi düzeltmek amacı ile yemek aralarında verilmektedirler. Ancak uygun protein alımı olan hastanın diyetle aldığı fosforu bağlamak için fazla miktarda kalsiyum tuzu alması gerekir. Bu fazla kalsiyum iskelet dışı organlarda özellikle de damar duvarında birikebilir. Bu nedenle kalsiyum alımını artırmadan, fosfor düzeyini kontrol edecek stratejiler geliştirilmeye çalışılmaktadır. Sevalemer: Sevalemer (Polialilamin hidroklorit: RenaGel), oldukça iyi tolere edilen ve hemodiyaliz hastalarında hiperfosfateminin ve yüksek PTH düzeylerinin kontrolünde etkili olduğu görülmüş bir ajandır. Kalsiyum desteği ve vitamin D ile kombine edilerek de kullanılabilir. Ayrıca lipid profili üzerine de olumlu etkileri bulunmaktadır. Ancak tedavinin yüksek maliyeti nedeni ile kullanımı konusunda seçici olmak gerekmektedir. Diyet ile alınan fosfatı bağlayarak absorpsiyonunu önler. Hiperfosfatemi endikasyonunda kullanılan bir ilaçtır. Lanthanum karbonat: Lanthanum karbonat (Fosrenol), kalsiyum ve alüminyum içermeyen ve araştırma aşamasında olan bir fosfat bağlayıcıdır. Henüz yayınlanmış bilgi çok fazla bulunmamaktadır. 2)D Vitamini Parathormon, kronik böbrek yetmezliğinin ilk dönemlerinden itibaren yükselmeye başladığı için kalsiyum desteği ve/veya vitamin D kullanımı ile paratiroid hormon süpresyonu önerilmektedir. Ancak D vitamini barsaktan fosfor emilimini de artırır. Bu durum fosfor kontrolünü zorlaştırabilir ve D vitamini kullanımında sorun yaratır. Özellikle iskelet dışı kalsifikasyonlar D vitamini tedavisinin olumsuz sonuçları olmaktadır. 3)Kalsimimetikler Kalsimimetikler, PTH ve iyonize kalsiyumu düşürmekte etkilidir. Özellikle, yüksek doz D vitamini tedavisi ile PTH düzeylerinde supresyon sağlanmasına rağmen yüksek Ca x P değerine sahip olan hastalarda kullanılabilir. Kalsimimetikler, paratiroid kalsiyum reseptörü selektif ve güçlü bir şekilde uyarabilen düşük molekül ağırlıklı bileşiklerdir. Bu bileşikler, reseptörün transmembran kısmına etki ederek, kalsiyum reseptörü değiştirmektedir. Böylece kalsiyum reseptörün kalsiyuma afinitesi artmaktadır. Böylece, paratiroid bez hiperkalsemik ortamda olduğu gibi davranmakta ve PTH salgısı azalmaktadır. Parathormonun baskılanması hipokalsemiye neden olacağından, kalsimimetiklerin yanısıra aktif D vitamini verilmesi, kalsiyumun barsaktan malabsorbsiyonunu önleyerek, normokalsemiyi sağlar. PAGET HASTALIĞI Genellikle 40 yaşın üstündeki kişilerde görülen ve nedeni bilinmeyen bir kronik kemik hastalığıdır, osteitis deformans diye de bilinir. Primer olay bilinmeyen bir nedenle kemiklerde fokal olarak osteoklastların sayısının ve aktivitelerinin artışı sonucu kemik rezorpsiyonunun hızlanmasıdır. Kemik oluşumu sekonder bir olaydır. Aşırı kemik yıkımı sonucu artan osteoblast sayısı ve aktivitesi sonucu oluşan yeni kemik dokusu düzensiz bir şekilde yerleşir, normal kemikten daha yumuşak ve kırılabilir bir yapıdadır. Tedavisi: Tedavisinde kemik rezorpsiyonunu inhibe eden bifosfonatlar veya kalsitonin kullanılır. OSTEOPOROZ

10 Düşük kemik kütlesi ve kemik mikro yapısının bozulması sonucu kemik kırılganlığının ve kırık olasılığının artması ile karakterize sistemik bir iskelet hastalığıdır. Osteoporozun en önemli özelliklerinden biri kırık olmadığı sürece ağrı yapmadığı için sinsice, sessizce ilerleyen bir hastalık olmasıdır. Tedavi edilmeyen osteoporoz kemik ağrısına ve şekil bozukluklarına yol açabilir. Osteoporozda risk faktörleri: -Kadın olmak -50 yaşın üzerinde olmak -Menopoza girmek -Erken menopoza girmek veya cerrahi operayon ile yumurtalıkların alınması sonucu oluşan yapay menopoz -Erkeklerde testosteron düzeyinin düşük olması -Düşük kalsiyum diyeti -Vitamin D eksikliği -Yetersiz fiziksel aktivite -Hipertiroidi -Ailede osteoporozlu kimsenin bulunması (genetik yatkınlık) -Kısa boylu ve ince kişilerde, iri ve şişman kişilerden daha fazla osteoporoz görülür. -Sigara içmek, alkol ve kafeinli yiyecekler tüketmek -Bazı ilaçları uzun süre ve yüksek dozda kullanmak(kartikositeroidler, antikoagülanlar, tiroid ilaçları) Belirtileri: Bel ve sırt ağrısı Boyda kısalma ve omurgada kırıklar Sırtta kamburlaşma, omuzlarda yuvarlaklaşma El bileğinde kırık Kaburgada kırık Kalça kemiğinde kırık Tanısı: Tedavi ve Önlemesi: Kaybolan kemiği tekrar yerine koymak oldukça zor, pahalı ve uzun zaman alan bir olaydır, dolayısıyla osteoporozu önlemek, risk faktörlerini belirlemek, erken tanı koymak gelişmiş bir osteoporozu tedavi etmekten daha kolaydır. Erken tanı koymak son derece önemlidir. Tedavide; 1)Yaşam tarzını değiştirerek düşmeyi azaltıcı önlemler almak 2)Doktorca önerilen egzersiz programına uymaya çalışmak 3)Beslenmesini önerilen şekilde düzenlemek 4)İlaçları düzenli kullanmak 5)Osteoporozun önlenilebilen ve tedavi edilebilen bir hastalık olduğunu bilmek gerekmektedir. Tedavisinde kullanılan ilaçlar: 1)Hormon Replasman Tedavisi (Rloksifen) 2)Bifosfanatlar

11 3) Kalsiyum 4)Kalsitonin 5)Paratiroid hormon 6) D vitamini Osteoporozda non-farmakolojik tedavi: 1)Fiziksel aktivite ve egzersiz Hareketlilik ve egzersiz kemiklerinizi güçlendirir, ayrıca vücudumuza denge, koordinasyon ve esneklik kazandırır, düşmelerden korunmanızı sağlar. Egzersiz, kemik yapımının uyarılmasına yardımcı olur, kalsiyumun kemiğe yerleşmesini kolaylaştırır, kasları güçlendirir, duruşun düzelmesini sağlar, vücut şeklinin bozulmasını ve şişmanlığı önler. Kemiklerin güçlenmesi ve sağlıklı bir yaşama sahip olunması açısından yürüyüş en iyi fiziksel aktivitelerden biridir. Yürüyüş Haftada en az 3 kez yapılacak hızlı yürüyüş kemiklerinizi korumak için faydalıdır. Her gün ya da haftada 3-4 kez, en az dakika arası yürüyüş önerilir. Önce 5 dakikalık yürüyüşlerle başlanır ve her gün bir dakika artırılarak kişiye uygun ideal egzersiz seviyesine ulaşılır. Açık havada yürüyüş, güneş ışınlarının deride D vitamini oluşumuna yardımcı olmasını sağlar. 2)Yeterli D vitamini alımı Günde ortalama 15 dakika el, yüz, kol ve bacakların güneşlendirilmesinin vücudun D vitamini ihtiyacının karşılanmasında yeterli olduğu tespit edilmiştir. Güneş ışığından yeterince yararlanamayan kadınların özellikle premenopozal ve postmenopozal dönemde dışarıdan D vitamini verilerek desteklenmeliri önerilmektedir. 3)Yeterli kalsiyum alımı Kalsiyum (Ca) ihtiyacı yaşam süreci içinde değişkenlik gösterir. İskeletin hızla büyümekte olduğu çocukluk ve ergenlik döneminde, gebelik ve emzirme sırasında vücudun kalsiyum ihtiyacı daha fazladır. Menopoz sonrası dönemdeki kadınların ve yaşlı erkeklerin daha fazla kalsiyuma ihtiyaçları vardır. Eğer yeterli kalsiyum alınmazsa vücudumuz bu ihtiyacını en büyük kalsiyum deposu olan kemiklerden karşılayacaktır. Bu da osteoporoza davetiye çıkarmak anlamına gelir.risk faktörlerine sahip kişilerde mg/gün kalsiyum alımı sağlanmalıdır. Diyetle yeterli kalsiyum alımının sağlanamadığı durumlarda orak kalsiyum tuzları tercih edilir. 4)Kırık gelişiminin önlenmesi -Uygun ayakkabı (topuklu ayakkabılar giyilmemeli) kullanılmalı, çorap ve ayakkabılar uygun bir yerde oturularak giyilmelidir. -Ani hareketlerden kaçınılır. Eğilmek gerekiyorsa, bel bükülmeden, dizler bükülerek eğilmelidir. -Fazla ağırlık taşımamalıdır. -Ev ve işyeri aydınlatılmasına özen gösterilmelidir. Yoksa hasta karanlığa bağlı olarak düşebilir. -Evde kolay erişilebilecek yerlerde telefonlar bulundurmalıdır. -Düşmeye neden olabilecek eşyalar kaldırılmalıdır. -Sık kullanılan eşyalar kolay ulaşılabilir yerlerde olmalıdır. -Banyo küveti ve zemini ile tuvalet zemini kayganlığını önleyecek tedbirleri alınmalıdır. -Düşme riski oluşturacak ilaçların (sedatifler, hipoglisemik ilaçlar, hipotansifler gibi) kullanımından mümkün olduğunca kaçınılmalı yada bu ilaçlar daha dikkat kullanılmalıdır. 5)Diğer önlemler Osteoklastik hareketi arttıran sigaranın azaltılması ya da tamamen bırakılması, aşırı alkol ve kafein tüketiminden kaçınılması gerekmektedir Eczacının osteoporozun önlenmesi ve tedavisinde rolü: 1)Osteoporozun non-farmakolojik tedavisi hakkında hastaların bilgilendirilmesi 2)Osteoporozlu hastaların kullanmaması yada dikkatli kullanması gereken ilaçlar hakkında bilgilendirilmesi 3)Osteoporoz tedavisinde kullanılan ilaçların kullanımı hakkında hastanın bilgilendirilmesi Osteoporozda ilaç kullanımında dikkat edilecek hususlar: 1)Uzun süreli diüretik kullanmasa gereken kişlilerde furosemid yerine tiazid diüretiklerin önerilmesi

12 2)Tiroid hormonu tedavilerinde dozun fizyolojik limitlerde ve kalsiürik etki yapmayacak sınırlarda ayarlanması 3)Alüminyum içeren antasitler yerine kalsiyum içerenlerin kullanılması 4)Glukokortikoid kullanımı önemli bir osteoporoz etkenidir. Bu nedenle osteoporozlu hastalar çok gerekmedikçe glukokortikoid kullanmamalıdır.

KALSİYOTROPİK İLAÇLAR

KALSİYOTROPİK İLAÇLAR KALSİYOTROPİK İLAÇLAR Kalsiyumun vücut için önemi: Hücrede; membran, mitokondri, Endoplazmik retikulumda bağlı halde ve; stoplazmada serbest halde bulunur. Hücrenin canlılığı ve fonksiyonları için önemlidir.

Detaylı

2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI

2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI 2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI Doğru cevap: B Referans: e-tus İpucu Serisi Dahiliye Ders Notları Cilt 2 Sayfa: 10 Doğru cevap: A Referans: e-tus İpucu Serisi Dahiliye Cilt 1 Ders Notları Sayfa: 233

Detaylı

2) Kolekalsiferol (D 3)

2) Kolekalsiferol (D 3) Sunum İçeriği Öğretim Görevlisi :Yrd.Doç.Dr.Bekir ÇÖL Hazırlayan ve Sunan : Fulya ÇELEBİ Konu : D Vitamini 31/10/2008 D vitamini formları kaynaklarına genel bakış Deride ve vücutta D vitamini sentezi İnce

Detaylı

Kalsiyotropik Hormonlar

Kalsiyotropik Hormonlar Kalsiyotropik Hormonlar Vücutta kemiğin yapılmasından, rezorpsiyonundan ve yenilenmesinden kemiğe özgü üç hücre sorumludur. : 1. Osteoblastlar hücreler : Salgıladıkları maddelerle hem kemiğin matriksini

Detaylı

Kemik Mineral Homeostazını Etkileyen İlaçlar

Kemik Mineral Homeostazını Etkileyen İlaçlar Kemik Mineral Homeostazını Etkileyen İlaçlar Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com osuzer@istanbul.edu.tr Son güncelleme: 17.04.2014 D vitamini ve analogları 1. Alfakalsidol (One-Alpha) 2. Dihidrotakisterol

Detaylı

Prof. Dr. Yeşim GÖKÇE - KUTSAL

Prof. Dr. Yeşim GÖKÇE - KUTSAL Yazar Ad 117 Prof. Dr. Yeşim GÖKÇE - KUTSAL Kemikler, kasları yapısal olarak destekleyen, hayati organları koruyan ve normalde hücrelerin çalışması için temel gereksinimlerden biri olan kalsiyumu depolayan

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

Yaşlılıkta Kemik Sağlığı

Yaşlılıkta Kemik Sağlığı Yaşlılıkta Kemik Sağlığı Prof.Dr.Yeşim Gökçe Kutsal Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Hacettepe Üniversitesi Geriatrik Bilimler Araştırma Merkezi-GEBAM

Detaylı

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI Dr. Dilek TORUN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 13-17 Kasım 2013 30. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon Diyaliz ve Transplantasyon

Detaylı

OSTEOPOROZ. Prof. Dr. Semih AKI İstanbul Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı

OSTEOPOROZ. Prof. Dr. Semih AKI İstanbul Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı OSTEOPOROZ Prof. Dr. Semih AKI İstanbul Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı OSTEOPOROZ NEDİR? Osteoporoz; vücudumuzdaki tüm kemikleri (iskeletimizi) etkileyen sistemik bir hastalıktır.

Detaylı

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME 1 MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ 2 3 YAŞAM BEBEKLİK ÇOCUKLUK

Detaylı

RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1

RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1 RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1 Kalsiyum, fosfor ve magnezyum, kas yapısı, fizyolojik olaylar ve birçok dokunun normal fonksiyonları için gereklidir. Kemik formasyonu, kas kontraksiyonu,

Detaylı

KRONİK BÖBREK HASTALIĞINDA MİNERAL VE KEMİK BOZUKLUKLARI 16.01.2014. İnt.Dr.Sibel KOÇAK

KRONİK BÖBREK HASTALIĞINDA MİNERAL VE KEMİK BOZUKLUKLARI 16.01.2014. İnt.Dr.Sibel KOÇAK KRONİK BÖBREK HASTALIĞINDA MİNERAL VE KEMİK BOZUKLUKLARI 16.01.2014 İnt.Dr.Sibel KOÇAK Tanım Kronik böbrek hastalığının (KBH) seyrinde mineral metabolizmasının bozuklukları sıktır ve eğer tanınıp tedavi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI DEVİT-3

KULLANMA TALİMATI DEVİT-3 KULLANMA TALİMATI DEVİT-3 IM/oral ampul Ağızdan alınır. Etkin madde: Her 1 ml lik ampulde: 7.5 mg (300.000 IU) D 3 vitamini içerir Yardımcı maddeler: Bütilhidroksitoluen, ayçiçek yağı Bu ilacı kullanmaya

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

SUNUM PLANI MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME

SUNUM PLANI MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME SUNUM PLANI MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ YAŞAM BEBEKLİK

Detaylı

Kemik dokusu, yapısı ve işlevi. Dr. Kutay Engin Özturan

Kemik dokusu, yapısı ve işlevi. Dr. Kutay Engin Özturan Kemik dokusu, yapısı ve işlevi Dr. Kutay Engin Özturan Kemik dokusunun görevleri Mekanik destek ve çatı Hayati organların korunması Mineral depolanması ve homestazisi Kemik iliği için ev sahipliği Hareket

Detaylı

İBH da osteoporoz. Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013

İBH da osteoporoz. Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013 İBH da osteoporoz Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013 WHO a göre osteoporoz «Osteoporoz; azalmış kemik kitlesi, kemik dokusunun mikroçatısında bozulma, kemik frajilitesinde

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim

Detaylı

KALSİYUM METABOLİZMASINI DÜZENLEYEN HORMONLAR

KALSİYUM METABOLİZMASINI DÜZENLEYEN HORMONLAR KALSİYUM METABOLİZMASINI DÜZENLEYEN HORMONLAR Kalsiyum iyonlarının katıldığı olaylar - Kemik mineralizasyonu - Kas ve sinir uyarılması -Kan pıhtılaşması -Salgılama -Membranbütünlüğü ve transport -Enzim

Detaylı

CALCİDİNE GRANÜLE. Elemanter kalsiyum mcg İnternasyonel ünite

CALCİDİNE GRANÜLE. Elemanter kalsiyum mcg İnternasyonel ünite CALCİDİNE GRANÜLE FORMÜL : 5 gram granülde ; Vitamin D 2 (Ergokalsiferol)...3000 internasyonal ünite Kalsiyum glukonat...375 mg (33.75 mg elemanter kalsiyum) (1.69 meq) Kalsiyum magnezyum inositohekzafosfat...125

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir.

Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. İSKELET ve KAS SİSTEMLERİ İSKELET SİSTEMLERİ Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların

Detaylı

OSTEOPOROZ Risk Faktörleri ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ABD

OSTEOPOROZ Risk Faktörleri ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ABD OSTEOPOROZ Risk Faktörleri ve Tedavi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ABD İçerik p Epidemiyoloji p Risk faktörleri p Medikal Tedavi p Rehabilitasyon Osteoporoz

Detaylı

OSTEOPOROZDA GÜNCELLEME. Prof. Dr. Alp Çetin Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı 15 Mart 2014

OSTEOPOROZDA GÜNCELLEME. Prof. Dr. Alp Çetin Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı 15 Mart 2014 OSTEOPOROZDA GÜNCELLEME Prof. Dr. Alp Çetin Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı 15 Mart 2014 İçerik Osteoporoz tanımı Nasıl değerlendiriyoruz DXA Kimleri

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

PROSPEKTÜS. Calci-D Tablet

PROSPEKTÜS. Calci-D Tablet PROSPEKTÜS Calci-D Tablet FORMÜLÜ Beher tablet 600 mg elementel kalsiyuma a eşdeğer 1500 mg kalsiyum karbonat ve 125 I.U Vitamin D 3 (Kolekalsiferol) içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikleri

Detaylı

METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI

METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI Doç. Dr. Nuri Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı nuri.aydin@istanbul.edu.tr Normal Kemik Metabolizması Kalsiyum %99

Detaylı

OSTEOPOROZ Düşük Kemik Yoğunluğu (Kemik Erimesi)

OSTEOPOROZ Düşük Kemik Yoğunluğu (Kemik Erimesi) TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OSTEOPOROZ Düşük Kemik Yoğunluğu (Kemik Erimesi) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ OSTEOPOROZ NEDİR? Bu hastalık, kemik miktarında-yoğunluğunda

Detaylı

Yardımcı madde olarak ; Şeker, vanilin kullanılmıştır.

Yardımcı madde olarak ; Şeker, vanilin kullanılmıştır. CALCİDİNE GRANÜL FORMÜL : 5 gram granülde ; Kalsiyum magnezyum inositoheksafosfat...125 mg Kalsiyum glukonat...375 mg (33.75 mg elementer kalsiyum) (1.69 meq) Vitamin D 2 (Ergokalsiferol)...3000 IU Yardımcı

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Hipokalsemi. Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı

Hipokalsemi. Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Hipokalsemi Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Kalsiyum 03.01.2014 57.Milli Pediatri Kongresi 2 Kalsiyum Fetal dönem Çocukluk çağı Erişkin

Detaylı

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Hipofiz bezi (hypophysis) Hipofizial çukurlukta bulunur (sella turcica) 9 adet hormon üretir İki bölümü vardır: Anterior

Detaylı

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant)

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 1 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 2 Prospektüs 3 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) Steril,apirojen Formülü Beher Zoladex LA Subkütan implant, enjektör içinde, uygulamaya hazır, beyaz

Detaylı

İMMOBİLİZASYON VE OSTEOPOROZ. Doç. Dr. Sevgisun Kapucu HÜ Hemşirelik Fakültesi

İMMOBİLİZASYON VE OSTEOPOROZ. Doç. Dr. Sevgisun Kapucu HÜ Hemşirelik Fakültesi İMMOBİLİZASYON VE OSTEOPOROZ Doç. Dr. Sevgisun Kapucu HÜ Hemşirelik Fakültesi Osteoporoz Osteoporoz önemli bir toplum sağlığı problemi olup, düşük kemik kitlesi ile karakterize sistemik bir hastalıktır.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ANTI-FOSFAT CA, 700 mg Film Kaplı Tablet Oral yolla alınır.

KULLANMA TALİMATI. ANTI-FOSFAT CA, 700 mg Film Kaplı Tablet Oral yolla alınır. KULLANMA TALİMATI ANTI-FOSFAT CA, 700 mg Film Kaplı Tablet Oral yolla alınır. Etkin madde: 700 mg Kalsiyum asetat Yardımcı Maddeler: Mikrokristalize selüloz, Polividon K30, Krospovidon, Magnezyum stearat,

Detaylı

KRONİK BÖBREK YETERSİZLİĞİ. Tanım Böbrek fonksiyonlarının vücut homeostazisini sağlayamayacak derecede ve geriye dönüşümsüz olarak bozulmasıdır.

KRONİK BÖBREK YETERSİZLİĞİ. Tanım Böbrek fonksiyonlarının vücut homeostazisini sağlayamayacak derecede ve geriye dönüşümsüz olarak bozulmasıdır. KRONİK BÖBREK YETERSİZLİĞİ Tanım Böbrek fonksiyonlarının vücut homeostazisini sağlayamayacak derecede ve geriye dönüşümsüz olarak bozulmasıdır. İnsidans 10 / milyon çocuk nüfus (0-19 yaş) Tanımlar ve GFR

Detaylı

PARATİROİD BEZİ HASTALIKLARI FİZYOPATOLOJİSİ

PARATİROİD BEZİ HASTALIKLARI FİZYOPATOLOJİSİ FİZYOPATOLOJİ (KLİNİK BİYOKİMYA) PARATİROİD BEZİ HASTALIKLARI FİZYOPATOLOJİSİ Prof. Dr Arif ALTINTAŞ Prof. Dr. Ulvi Reha FİDANCI Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Paratiroid

Detaylı

ZENTİUS D ÇİĞNEME TABLETİ 600 mg/400 IU

ZENTİUS D ÇİĞNEME TABLETİ 600 mg/400 IU ZENTİUS D ÇİĞNEME TABLETİ 600 mg/400 IU FORMÜLÜ Bir çiğneme tableti, etken madde olarak; 1500 mg Kalsiyum karbonat (600 mg kalsiyuma eşdeğer) ve 400 I.U. Kolekalsiferol (Vitamin D3) (0.01 mg'a eşdeğer)

Detaylı

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.)İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 2.) İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI VE ETKİSİNİ DEĞİŞTİREN FAKTÖRLER Slayt No : 13 1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ESANSİYEL AMİNO ASİT ORAL Tablet Ağız yoluyla uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ESANSİYEL AMİNO ASİT ORAL Tablet Ağız yoluyla uygulanır. KULLANMA TALİMATI ESANSİYEL AMİNO ASİT ORAL Tablet Ağız yoluyla uygulanır. Etkin maddeler: 1 tablet içeriği: L-izolösin 59 mg L-lösin 89 mg L-lizin 75 mg = lizin asetat 105 mg L-metionin 52 mg L-fenilalanin

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. CALCİUM-D- SANDOZ 600 mg/ 400 IU efervesan tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. CALCİUM-D- SANDOZ 600 mg/ 400 IU efervesan tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI CALCİUM-D- SANDOZ 600 mg/ 400 IU efervesan tablet Ağızdan alınır. Etkin Madde: Her bir efervesan tablette, 600 mg iyonize kalsiyuma eşdeğer 1500 mg kalsiyum karbonat ve 400 IU vitamin

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 880 IU. 3. FARMASÖTİK FORM Efervesan tablet Beyaz veya beyaza yakın renkte, düz yüzeyli, yuvarlak efervesan tabletler.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 880 IU. 3. FARMASÖTİK FORM Efervesan tablet Beyaz veya beyaza yakın renkte, düz yüzeyli, yuvarlak efervesan tabletler. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI FIXCAL D 3 efervesan tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Kalsiyum Vitamin D 3 Yardımcı maddeler: Sodyum hidrojen karbonat Sodyum sakkarin

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

CALCİ NET D 3 EFERVESAN TABLET

CALCİ NET D 3 EFERVESAN TABLET PROSPEKTÜS CALCİ NET D 3 EFERVESAN TABLET FORMÜLÜ Her efervesan tablet 600 mg Kalsiyum iyonuna eşdeğer 1.500 mg Kalsiyum karbonat ve 400 IU D 3 vitaminine eşdeğer 4.60 mg Kolekalsiferol içermektedir. Tatlandırıcı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PHOS-NO 667 mg tablet Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALİMATI. PHOS-NO 667 mg tablet Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALİMATI PHOS-NO 667 mg tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin Madde : Kalsiyum Asetat 667 mg (169 mg Ca 2+ ) Yardımcı Maddeler : Sodyum nişasta glikolat (Primojel), Polietilen glikol 8000, Prejelatinize

Detaylı

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti Prospektüs ; berrak sarı renkli çözelti olup her ml'si 500.000 IU Vitamin A, 75.000 IU Vitamin D 3 ve 50 mg Vitamin E içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ uygun farmasötik şekli, içerdiği A, D 3 ve E vitamin

Detaylı

HEMODİYALİZ & KANSIZLLIK DR. AYŞE ÖZLEM DURMUŞ İÇ HASTALIKLARI & HEMODİYALİZ UZMANI

HEMODİYALİZ & KANSIZLLIK DR. AYŞE ÖZLEM DURMUŞ İÇ HASTALIKLARI & HEMODİYALİZ UZMANI HEMODİYALİZ & KANSIZLLIK DR. AYŞE ÖZLEM DURMUŞ İÇ HASTALIKLARI & HEMODİYALİZ UZMANI Kronik böbrek yetmezliğinde neden kansızlık olur? A- Böbreklerden salınan, kan yapımını sağlayan eritropoetin isimli

Detaylı

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi?

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi? ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE FARMAKODİNAMİK FARKLILIKLAR 17.12.2004 ANKARA Prof.Dr. Aydın Erenmemişoğlu ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE 2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru

Detaylı

VİTAMİN D KİME? NE KADAR?

VİTAMİN D KİME? NE KADAR? VİTAMİN D KİME? NE KADAR? Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD D Vitamini Olarak Adlandırılmış Olan molekül Steroid Hormondur Vitamin D reseptörleri hemen

Detaylı

POT K EFERVESAN TABLET

POT K EFERVESAN TABLET PROSPEKTÜS POT K EFERVESAN TABLET FORMÜLÜ Her bir efervesan tablet 1,56 g Potasyum a eşdeğer, 2,17 g Potasyum sitrat monohidrat ve 2,00 g Potasyum hidrojen karbonat içerir. Tatlandırıcı olarak şeker, sodyum

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Osteoporoz (Kemik Erimesi)

Osteoporoz (Kemik Erimesi) Osteoporoz (Kemik Erimesi) Prof. Dr. Füsun SAYGILI Prof. Dr. Candeğer YILMAZ Uzm. Dr. Banu Şarer YÜREKLİ Bornova - İZMİR EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK KİTAPLARI SAĞLIK SERİSİ Osteoporoz (Kemik Erimesi)

Detaylı

Yaşlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen değişiklikler gibi vücut duruşunda ve yürüyüşünde de değişiklikler meydana

Yaşlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen değişiklikler gibi vücut duruşunda ve yürüyüşünde de değişiklikler meydana Yazar Ad 111 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAŞI Yaşlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen değişiklikler gibi vücut duruşunda ve yürüyüşünde de değişiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

Renal Osteodistrofi Patojenezi Dünden Bugüne Değişenler. Dr. Yalcin Solak SEAH Sakarya

Renal Osteodistrofi Patojenezi Dünden Bugüne Değişenler. Dr. Yalcin Solak SEAH Sakarya Renal Osteodistrofi Patojenezi Dünden Bugüne Değişenler Dr. Yalcin Solak SEAH Sakarya ERKEN TARİHÇE Böbrek hastalığında kemik semptomları ve patolojisi yaklaşık 100 yıldır biliniyor Virchow ilk kez 1850

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

OSTEOFİX D 3 EFERVESAN TABLET

OSTEOFİX D 3 EFERVESAN TABLET 1.C.2 PROSPEKTÜS OSTEOFİX D 3 EFERVESAN TABLET FORMÜLÜ Her bir efervesan tablet 1000 mg Kalsiyum a eşdeğer 2500 mg Kalsiyum karbonat, 1000 IU Vitamin D 3 e eşdeğer 11 mg Kolekalsiferol içerir. Yardımcı

Detaylı

Raşitizm D Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur? Anne Sütünde Yeterince D Vitamini Var mıdır?

Raşitizm D Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur? Anne Sütünde Yeterince D Vitamini Var mıdır? Raşitizm, kemiklerde kalsiyum depolanmasının yetersiz olmasına bağlı olarak ortaya çıkan şekil bozukluklarına verilen genel addır. Nedenleri çeşitlidir. Her yaşta görülebilir. En sık olarak görülen, dolayısıyla

Detaylı

CALS-D 3 EFERVESAN TABLET

CALS-D 3 EFERVESAN TABLET CALS-D 3 EFERVESAN TABLET FORMÜLÜ: Her efervesan tablet; 1000 mg kalsiyuma eşdeğer 2500 mg kalsiyum karbonat ve 22 µg vitamin D 3 e eşdeğer 880 IU kolekalsiferol içermektedir. Ayrıca tatlandırıcı olarak

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. 1- BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI PHOS-OUT 667 mg tablet 2- KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. 1- BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI PHOS-OUT 667 mg tablet 2- KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1- BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI PHOS-OUT 667 mg tablet 2- KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin maddeler: Kalsiyum asetat 667 mg (169 mg Ca 2+ ) Yardımcı maddeler için 6.1 e bakınız. 3-

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

YAŞLI FİZYOLOJİSİ. Seray ÇAKIR 0341110005

YAŞLI FİZYOLOJİSİ. Seray ÇAKIR 0341110005 YAŞLI FİZYOLOJİSİ Seray ÇAKIR 0341110005 Yaşlının Vücut Bileşimi İnsanda, kas yapısı ve gücü 25 yaşında doruğa ulaşır. Bu yaşlarda kadınların ortalama vücut ağırlığının %37 si, erkeklerin %45 i kadarını

Detaylı

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ Uz. Dr. M. Masum CANAT Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? İnsülin eksikliği ya da var olan

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

BONACTON 70 mg TABLET. Her bir tablet; 70 mg alendronik aside eģdeğer alendronat sodyum içerir.

BONACTON 70 mg TABLET. Her bir tablet; 70 mg alendronik aside eģdeğer alendronat sodyum içerir. BONACTON 70 mg TABLET FORMÜLÜ Her bir tablet; 70 mg alendronik aside eģdeğer alendronat sodyum içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikleri Alendronat, kemik hidroksiapatitine bağlanan ve

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

VİTAMİN D: GÜNCELLEME

VİTAMİN D: GÜNCELLEME VİTAMİN D: GÜNCELLEME Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD D Vitamini Olarak Adlandırılmış Olan molekül Steroid Hormondur Vitamin D reseptörleri hemen

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

1. CALCIMAX D3 2. CALCIMAX D3 3. CALCIMAX D3 4. 5. CALCIMAX D3

1. CALCIMAX D3 2. CALCIMAX D3 3. CALCIMAX D3 4. 5. CALCIMAX D3 KULLANMA TALİMATI CALCIMAX D 3 efervesan tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir efervesan tablette, 1000 mg kalsiyum iyonuna eşdeğer 2500 mg kalsiyum karbonat ve 880 IU vitamin D 3 e eşdeğer 9,68

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ANTI-POTASIUM, 880 mg granül Ağız yoluyla alınır veya makattan uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ANTI-POTASIUM, 880 mg granül Ağız yoluyla alınır veya makattan uygulanır. KULLANMA TALİMATI ANTI-POTASIUM, 880 mg granül Ağız yoluyla alınır veya makattan uygulanır. Etkin madde: 1 gram granül 880 mg Polistiren sülfonat kalsiyum tuzu içerir. Yardımcı Maddeler: Metil sellüloz,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. CALCIJEX 2 mcg/ml i.v. ampul. Damar içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. CALCIJEX 2 mcg/ml i.v. ampul. Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI CALCIJEX 2 mcg/ml i.v. ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Kalsitriol. Her 1 ml CALCIJEX i.v. ampul, 2 mikrogram kalsitriol içerir. Yardımcı maddeler: Polisorbat 20, sodyum klorür,

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL

PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL Multivitamin ve Mineral Kombinasyonu FORMÜLÜ : PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL 11 Vitamin Vitamin A 10.000 I.U Vitamin B 1 20 mg Vitamin B 2 5 mg Vitamin B 6 10 mg Vitamin B 12 0.005 mg Vitamin C 150

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI CAL-D-VİTA film kaplı tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: 1570,68 mg kalsiyum karbonat(600 mg elementer kalsiyum), 400 I.U. D3 vitamini (480 I.U kolekalsiferol konsantresi) Yardımcı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI BİOAK 5 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet, 5 mg biotin (Vitamin H) içerir. Yardımcı madde(ler): Laktoz anhidr, mikrokristalin selüloz, krospovidon, povidon K-30 ve

Detaylı

Sfingozin türevi membran lipidleri

Sfingozin türevi membran lipidleri Dr. Suat Erdoğan Sfingozin türevi membran lipidleri Sfingolipidler Sfingomyelin Glikolipidler Kolesterol ve Steroidler Bu tür lipidler gliserol içermezler Yapıda bir amino alkol olan sfingozin bulunur

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

İnsülin Nasıl Uygulanır? Diyabet

İnsülin Nasıl Uygulanır? Diyabet İnsülin Nasıl Uygulanır? Diyabet BR.HLİ.046 www.hisarhospital.com İNSÜLİN UYGULAMA Diyabette temel amaç kan şekeri düzeyini hedef aralıklarda tutmaktır. Bu amaçla beslenme tedavisi, egzersiz ve ilaç tedavisi

Detaylı

KEMİK DÖNÜŞÜMÜ. KEMİK DOKUSU Organik yapı %35 İnorganik yapı %65

KEMİK DÖNÜŞÜMÜ. KEMİK DOKUSU Organik yapı %35 İnorganik yapı %65 OSTEOPOROZ VE DİĞER METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI Dr. Ümit dündar 2010-2011 Tıp Fakültesi Staj Dersleri İÇERİK fizyolojisi kalitesi Tanım ve sınıflama Sekonder osteoporoz Epidemiyoloji Risk faktörleri Klinik

Detaylı

NEWCAL D 3 EFERVESAN TABLET

NEWCAL D 3 EFERVESAN TABLET PROSPEKTÜS NEWCAL D 3 EFERVESAN TABLET FORMÜLÜ Her bir efervesan tablet, 1200 mg Kalsiyum iyonuna eşdeğer 3000 mg Kalsiyum karbonat ve 800 IU D 3 Vitamini ne eşdeğer 8,8 mg Kolekalsiferol ihtiva eder.

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. * Etkin madde: 4000 1U (1201.2 gg)a vitamini, 1.6 mg Bi vitamini, 1.8 mg B2 vitamini, 2.6 mg Bö vitamini, 4 gg B]2 vitamini, 100 mg C vitamini, 500IUD2 vitamini, 15 mg E vitamini,200 gg B8 vitamini, 10

Detaylı

Pfizer İlaçları Ltd.Şti. Ortaköy - İstanbul KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

Pfizer İlaçları Ltd.Şti. Ortaköy - İstanbul KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 500 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 25 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.4 mg 127 B2 Vitamini 1.75 mg 125 Niasinamid 20 mg 125

Detaylı