TÜRKIYE'DE~~KJlMU GÖREVLILERININ SAYıSAL GÖRÜNÜMÜ*

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKIYE'DE~~KJlMU GÖREVLILERININ SAYıSAL GÖRÜNÜMÜ*"

Transkript

1 TÜRKIYE'DE~~KJlMU GÖREVLILERININ SAYıSAL GÖRÜNÜMÜ* Oya ÇiTCi** Ne tür bir yaklaşım söz konusu olursa olsun genelde yönetim, özelde kamu yönetimi kavramlarının temelinde insan bulunmaktadır. Daha açık bir anlatımla insan unsuru olmaksızın yönetimden yada kamu yönetiminden söz etmek olanaklı değildir. Bu çerçevede, yönetimin «onsuz olamaz,. unsurunun insan olduğu söylenebilir. Günümüzde etkin ve verimli bir yönetimin ön koşullarından birisini yeterli ve nitelikli görevlilerin varlığının oluşturduğu genel bir onay görmektedir. Bu doğrultuda, kamu yönetimine ilişkin incelemelerde yönetimin görevliler boyutu çok sık tartışma odağı haline gelebilmektedir. Özellikle İkinci Dünya Savaşından sonra, hemen tüm ülkelerde gündemde olan kamu yönetimini geliştirme - iyileştirme çabalarının kamu görevlileri üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Bir başka deyişle, bu çabalar çoğu zaman yeterli ve nitelikli görevlilere sahip olma konusuna indirgenmektedir. Başka ülkelerde olduğu gibi, Türkiye'de de kamu görevlileri konusu sürekli gündemde bulunmaktadır. Öylesine ki, 1630'larda yazılan Koçi Bey Risalesinden günümüze kadar her dönemde, hemen hemen benzer yargıla.rla kamu görevlileri konusunun tartışıldığı görülmektedir, Bu tartışmaları başlıca iki ana başlık altında toplamak olanaklıdır. İlk olarak, kamu görevlilerinin sayısal yeterliliği, ikinci olarak da niteliksel yeterliliği tartışılmaküıdır. Bu üçyüzelli yıl süresince varılan sonuç hep aynı olmuştur: Kamu görevlilerinin sayısı, yeterliliğin ötesinde, çok fazladır ve bu sayı çok hızlı büyümektedir. Bunun sonucu olarak, kamu yönetiminde niteliksiz görevli birikimi ve şişkinlik vardır. Burada, bu yargıların Türkiye'ye özgü olmadığını belirtmek gerekmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde kamu görevlilerine ilişkin olarak benzer inançlar paylaşılmaktadır) Ayrıca gelişmiş ülkelerde de kamu yönetiminde çalışanların sayısı tartışma konusu olmaktadır. 2 * Bu çalışma TODAİE Kamu Yönetimi Araştırma Projesi (KAYA) çerçevesinde hazırlanmıştır. ** Dr., TODAİE Öğretim Üyesi. Selçuk Özgediz. Managing the Public Service in Developing Countries: Issues and Prospects. World Bank Staff Working Papers, No. 583, Management and Development Series. No. 10, Washington D.C., 1983, s Bu konuda bakınız: Geoffrey K. Frey. «The Development of the Thatcher Government's Grand Strategy for the Civil Service: A Public POlicy Perspective». PUblic Administration, Vol. 62, No. 3, Autumn 1984; Richard Rose, Understanding Big Government, Sage. Bristoı, 1984; Why Governments Grow? (Ed. C.L. Taylor), Sage, Beverly Hills, 1983.

2 40 AMME İDARESİ DERGİSİ Türkiye'de 1965 yılından bu yana personel sistemini ussal temellere oturt~ ma çabaları süregelmektedir. Yürürlükte olan 657 sayılı Devlet Memurla~ rı Kanunu, benimsediği liyakat, kariyer ve sınıflandırma ilkeleriyle personel sisteminin temelini oluşturmaktadır. Buna karşılık, uygulamada sorunların sürdüğü kabul edilmekte 3 ve bunların çözümü için arayışlar sürmektedir. Kamu görevlileri konusunda sağlıklı bir yeniden düzenlemenin ve sağlıklı bir politikanın gerçekleştirilmesi için kamu görevlilerinin bir bütün olarak özelliklerinin bilinmesi gereklidir. Bu nedenle, bu Çalışmada Türkiye'de, kamu görevlilerinin nicel ve nitel özelliklerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. İnceleme iki ana başlık altında yapılacaktır. nk olarak Türkiye'de kamu görevlilerinin sayısal evrimi, kurumsal dağılımı incelenecek, ikinci olarak da kamu görevlilerinin küni kişisel özellikleri üzerinde' durulacaktır. Böylelikle, «Türkiye'de yönetsel nüfus ı:;ereğinden çok mu ve yönetsel nüfus ne gibi niteliklere sahip?» sorularına bir ölçüde karşılık aranacaktır. ı. Türk Kamu Yönetiminde Çalışma (İstihdam) Biçimleri 1982 Anayasasının 128. maddesinde, «Devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına g6re yürütmekle yükümlü bulundukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli gi'ırevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri» eliyle görüleceği kuralı yer almaktadır. Devlet Memurları Kanunu ise, kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle görülmesini öngörmektedir. Aşağıda, yılları arasında kamu kesiminde memur, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçi olarak çalışanların dağılımı görülmektedir. Çizelge i Kamu Kesiminde Çalışanların Çalışma Biçimine Göre Dağılımı Artış (%) Memur Sözleşmeli Personel Geçici Personel İşçi Kaynak: DPB, Kamu Personeli Anket Sonuçları, 1976, 1980, yıllarını kapsayan on yıllık dönemde, kamu kesiminde farkl statüde çalışanlar arasında işçi sayısında bir azalma ortaya çıkarken, diğer statülerde çalışanların sayısında artış gözlenmektedir. Ancak en büyük ar 3 DOğan Canman, «Yirminci Yılında Devlet Memurları Kanunu Üzerine Bir Değerlendirme», Amme İdaresi Dergisi, Cilt ls. Sayı 2, Haziran 1985, s

3 TÜRKİYE'DE KAMU GÖREVLİLER1 41 tışın, sınırlı sayılarına karşılık, sözleşmeli personel kategorisinde ortaya çıktığı dikkati çekmektedir. Bu da, 1980 sonrasında kamu yönetiminin büyümesini sınırlandırma ve nitelikli personeli kamu hizmetine çekme çabalarının bir sonucu olarak yorumlanabilir. Ayrıca. yapılan yeni yasal düzenlemeler sonucu KİT personelinin sözleşmeli statüsüne geçirilmesine bağlı olarak ileride sözleşmeli personel sayısında büyük sıçramalar olması beklenebilir. Türk kamu yönetiminde farklı çalışma biçimlerinin varlığı kabul edilmekle birlikte, kamu görevlisi kapsamı içine memurların ve sözleşmeli personelin girdiği görüşü yaygındır. 4 Bu çerçevede. gerek sözleşmeli personelin «şimdilik» sınırlı olan sayısı, gerekse istatistiksel verilerin memurlarla sınırlı olması ayrıntılı bir incelemenin memur statüsünde çalışanları kapsayacak bir biçimde yapılmasına yol açmaktadır. Bu nedenle, bundan sonraki başlıklar altında Türk kamu yönetiminde memur statüsünde çalışanlara ilişkin sayısal verilerin yorumlanmasına çalışılacaktır. Yönetsel Nüfusun Gelişimi Günümüzde gerek gelişmiş, gerekse gelişmekte olan ülkalerde kamu yönetimine yönelik temel eleştiri konularından birisini, daha önce de değinildiği gibi, kamu görevlilerinin sayısal artışı oluşturmaktadır. 1980'U yıllarda 15 gelişmiş, 20 gelişmekte olan ülkede yapılan bir araştırmanın sonuçlarına göre, kamu kesiminde çalışanların sayısı gelişmekte olan ülkelerde yılda ortalama % 7.5 oranında artarken, gelişmiş ülkeler için bu oran % 2 idi. Bu noktada, ülkeler arasında kimi farklılıkların gözlendiğini de söylemek gerekmektedir. Örneğin, sanayijeşmiş ülkeler arasında İsveç'te kamu kesiminde çalışanların artışı % 5.2 ile en yüksek orana ulaşırken, tngiltere ve Kanada'da kamu kesiminde çalışanların azalması yolunda bir eğilim gözlenmekteydi. Gelişmekte olan ülkeler arasında Zaire % 15 ile ilk sırada, Arjantin % 0.1 ile en son sırada yer almaktaydı. s Ülkeler arasında gözlenen bu farklılıkların öncelikle benimsenen ekonomik model ve geleneksel olarak devletin toplumda oynadığı rolden kaynaklandığı söylenebilir. ilişkin Bu çerçevede, Türkiye'de yönetsel nüfusun zaman içindeki gelişimine kimi özellikler Çizelge li'de görülmektedir. tık özellik büyüme hızına ilieıkin olarak ortaya çıkmaktadır. Dönemler olarak ele alınırsa yılları arasında kamu görevlilerinin yıllık artış hızı % 4.2, döneminde % 8.1, döneminde,% 6.0, döneminde % 6.5, döneminde % 7.6, döneminde % 9.l, 19f';(} döneminde % L.6'dır. Görüldüğü gibi, 1980 yılına gelincey'a kadar Türkiye'de kamu görevlilerinin artış hızı gelişmekte olan ülkelerde gözlenen genel eğitime koşuttur. Bu arada, Cumhuriyet döneminin en hızlı artışının, toplumsal, ekonomik ve siyasal buna 4 Tekin Akıllıoğlu, «Anayasaya Uygunluk Denetiminde Yönetim Hukuku Ölçütlerb, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 20. Sayı 3. Eylül s Özgediz. a.g.e., s. 8.

4 42 AMME İDARESİ DERGİSİ Sayım Çizelge II Türkiye'de Yönetsel Nüfusun Gelişimi Memur Başına Yılı Genel Nüfus Yönetsel Nüfus % Düşen Nüfos CXX> Kaynak: Oya Çitci, «Kamu Bürokrasisi Üzerine», Amme İdaresi Dergisi, Cilt 16, Sayı 4, Aralık 1984, s. 26; DİE, Türkiye İstatistik Yıllığı 1987, Yayın No: 1250, Ankara 1988, s. 33; Devlet Personel Başkanlığı, Kamu Personeli Anket Sonuçları, 1 Ocak 1986, Ankara. 1987, s. 1. hmın dorukta olduğu, birbirini izleyen koalisyon hükümetlerinin işbaşına geldiği yılları döneminde gerçekleştiği görülmektedir sonrasında ise, alınan önlemler sonucu kamu görevlilerinin artış hızı gelişmiş ü1keler ortalamasının altına inmiştir. Bu noktada «1980'lerde Türk kamu görevlilerinin sayısı yeterli düzeye gelmiş midir?» sorusu ortaya çıkmaktadır. Yukardaki Çizelgenin incelenmesinden de görüleceği gibi, yılları arasında Türkiye'de genel nillus yaklaşık 3.5 kat artarken, yönetsel nüfus için bu artış 13.7 kat olmuştur. Bu artışın doğal sonucu olarak toplam nüfus içinde yönetsel nüfusun payında 1980 yılına kadar düzenli bir artış, buna karşılık memur başına düşen nüfusta yine düzenli bir düşüş olmuştur yılı verileri ise yönetsel nüfusun mutlak sayısındaki artışa karşın, genel nüfus içindeki payının azaldığını, bunun sonucu olarak da memur başına düşen nüfusta bir artışın ortaya çıktığını göstermektedir. Bu gelişme, daha önce de değinildiği gibi 1980 sonrasında benimsenen ekonomik model ve bu çerçevede alınan önlemlerle açıklanabilir. Bu noktada Türkiye'ye ilişkin verilerin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle karşılaştınıması yararlı olabilir. Yapılan bir araştırmanın verilerine göre sanayileşmiş OECD ülkelerinde yönetsel nüıfusun genel nüfus içindeki payı ortalama % 7.7 olarak belirlenmektedir. Buna karşılık, gelişmekte olan 31 ülkede bu oranın % 2.9 olduğu saptanmıştır. 6 Buna göre, Türkiye'de yönetsel nüfusun genel nüfus içindeki payının (% 2.8) gelişmekte olan ülkeler ortalamasına. denk düştüğü söylenebilir. 6 u.k., s. 3.

5 TÜRKİYE'DE KAMU GÖREVLİLERİ 43 Bir başka açıdan değerlendirildiğinde, gelişmiş ülkelerde memur başına yaklaşık 13 kişi düşerken, gelişmekte olan ülkelerde bu sayı 34'dür. Türkiye'de ise, 1980 yılına kadar kamu görevlisi başına düşen nüfusta sürekli bir düşme olmuş ve Türkiye ortalaması azgelişmiş ülkeler ortalamasına eşitlenmiştir. Buna karşılık 1986 yılında bu sayının 36'ya yükseldiği görulmektedir. Yönetsel nüfusun sayısı konusunda yapılan değerlendirmelerde üzerinde durulan bir başka noktayı ekonomik açıdan etkin nüfus içinde kamu görevlilerinin payı oluşturmaktadır. Çizelge III Ekonomik Açıdan Etkin Nüfus İçinde Yönetsel Nüfusun Payı Yıllar Etkin Nüfus Yönetsel Nüfus % Kaynak: DİE, Türkiye İstatistik Yıllığı 1987; DİE, Devlet Memurlan Sayımı 1970; DPB, Kamu Personeli Anket Sonuçları, 1976, Gelişmiş ülkelerde etkin nüfus içinde kamu görevlilerinin payı ortalama % 10 olarak belirlenmektedir. Örneğin, OECD ülkelerinde bu oran ortalama % 12.4 olarak saptanmıştır. Buna karşılık gelişmekte olan ülkelerde bu pay düşüktür.? Türkiye'de genellikle kamu görevlilerinin etkin nüfus içindeki paylarını gelişmiş ülkeler düzeyine indirmekten söz edilmekle beraber, bu orana henüz ulaşılamamıştır. Tanm dışında çalışanlar söz konusu olduğunda, gelişmekte olan ülkelerde kamu görevlileri tarım dışında çalışanların % 43.1'ini, gelişmiş ülkelerde ise % 28.5'ini oluşturmaktadırlar. B Türkiye'de ise Kİrlerde çalışanlar da dahil olmak üzere bu oran 1986 yılında yaklaşık % 46.6'dır. 9 Bu oranın yüksekliği, diğer gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi, ücretli işlerin büyük bir bölümünün kamu kesiminde yeralması ile açıklanabilir. Görüldüğü gibi, çeşitli açılardan yapılan karşılaştırma Türk kamu görevlileri için çok sık verilen, sayıca çok fazla olma ve çok hızlı büyüme yargılarının büyük ölçüde geçersiz olduğunu göstermektedir. Türk kamu Bu konuda bakınız: Oya Çitci. «Kamu Bürokrasisi Uzerino>, Aınıne İdaresi Dergisi, Cilt 16, Sayı 4, Aralık 1984, s. 27; Richard Eichenberg, «Problems in Using Public Employment Data». Why Governınents oro\\", ~Ed C.L. Taylor), Sage, Beverly Hills. 1983, s Özgediz, a.g.e., s DPD, Kamu Personeli Anket Sonuçları, 1 Ocak 1986, Ankara, 1987; Malıye ve Gümrük Bakanlıgoı, 1986 Yıllık Ekonomik Rapor Ankara, 1986, s. 45.

6 44 AMME İDARESİ DERGİSİ personeline ilişkin olarak tartışılması gereken öncelikli konu toplam sayı değil, kamu görevlilerinin kamu kurumları arasındaki dağılımı, bileşimi va nitelikleridir. Kamu Görevlilerinin Bütçelere Göre Dağılımı Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında yapılan karşılaştırmalar gelişmiş ülkelerde kamu kesiminde çalışanların çoğunluğunun yerel yönetimlerde, gelişmekte olan ülkelerde ise merkezi yönetirnde toplandığını göstermektedir. Daha açık bir anlatımla, gelişmiş ülkelerde ortalama olarak kamu görevlilerinin % 57'si, gelişmekte olan ülkelerde ise % 15'i yerel yönetimlerde çalışmaktadır. 10 Aşağıdaki Çizelgede yılları arasında Türkiye'de kamu görevlilerinin bütçelere göre dağılımı görülmektedir. Çizelge IV Kamu GörevIilerinin Bütçelere Göre Dağılımı (%) Merkezi Yönetim (Genel ve Katma Bütçeli Kuruluşlar) ö KİT'ler Yerel Yönetim Özel Bütçeli Kuruluşlar 3.9 Kaynak: DIE, Memur İstatistikleri. 1938, 1946, 1963, DPB, Kamu Personeli Anket Sonuçlan, 1976, 1980, Kamu görevlilerinin bütçelere göre dağılımının incelenmesi her dönemde merkezi yönetim kuruluşlarının öncelikli olduğunu göstermektedir arasında ortaya çıkan göreli düşüşe karşın, tüm kamu görevlilerinin yaklaşık dörtte üçü merkezi yönetim kuruluşlarında çalışmaktadır. Hiçbir dönemde merkezi yönetim kuruluşlarında çalışanların payı üçte ikinin altına düşmemiştir. Buna karşılık tek-parti döneminde kamu görevlilerinin yaklaşık dörtte birini oluşturan yerel yönetirnde çalışan görevlilerin oransal payı, 1946'dan sonra hızla azalmıştır. Bu düşüşün nedeni, büyük ölçüde il özel yönetimlerinin kimi yasal görevlerinin ve bu alanlarda çalışan görevlilerin (ilkokul öğretmenleri ve sağlık personeli gibi) merkezi yö 10 a.k., İncelenen Afrika ülkelerinde bu oran ortalama % 6.4, Latin Amerika ülke. lerinde % 20.8, Asya ülkelerinde % 36.5'tir.

7 TÜRKİYE'DE KAMU GÖREVLİLERİ 45 netime aktarılmasıdır. İlginç olan nokta, 1984 sonrasında yapılan düzenlemelerle yerel yönetimlerin güçlendirilmeye çalışılmasına karşın, 1986 yılına gelindiğinde de bu eğilimin varlığını sürdürmesidir. Bu durum, Türk kamu yönetiminin güçlü merkezci geleneğinin bir sonucu olarak açıklanabilir. Ancak, Türkiye'de yerel yönetimlerde çalışanların toplam kamu görevlileri içindeki payı gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerden kesin bir biçimde dü,?üktür. Özellikle belediye sayısında ve belediyelerin kapsadıkları nüfusta süregelen artışall karşılık yerel yönetimlerde çalışanların sınırlı sayısı düşündürücüdür. Yerel yönetimlerde çalışan kamu görevlisi başına düşen nüfus 1986 yılında 440'tır. Özelleştirilmeleri konusu gündemde olan KİT'lere gelince, bu kuruluşlarda çalışanların tüm kamu görevlileri içindeki payı en yüksek orana 1963'de ulaşmıştır arasında göreli olarak hızlı, daha sonra ise yavaşlamakla birlikte düzenli bir oransal düşme söz konusu olmuştur arasındaki düşüşün büyük ölçüde daha önce KİT statüsünde olan kimi kuruluşların 1986 yılında özel bütçeli kuruluşlar başlığı altında yer almasından kaynaklandığı söylenebilir. l2 Bütçeleı"e göre kamu görevlilerinin artış hızı karşılaştırıldığında ise. en fazla artışın KİT'lerde ortaya çıktığı görülmektedir. Söz konusu dönemde KİT'lerde çalışanların sayısı 34.5 kat artarken, merkezi yönetimde artış 19, yerel yönetimlerde ise 2.4 kat olmuştur. Özetlemek gerekirse, istatistiksel verilerin ışığında, Türkiye'de kamu görevlilerinin sayısal artışı, merkezi yönetim ve yerel yönetimler arasında dengeli bir biçimde gerçekleşememiştir. Dahası, giderek dengesiz bir dağılım ortaya çıkmıştır. Hjzme~ Sınıfları Kamu görevlilerinin sayısal açıdan yeterliliği yada yetersizliği kuşkusuz yalnızca ülke nüfusu - toplam memur sayısı ilişkisi ve kamu görevlilerinin merkezi yönetim - yerel yönetim arasındaki dağılımı ile belirlenemez. Kamu görevlilerinin gerçekten gerek bulunan alanlarda yeterli sayıda bulunması etkili bir kamu yönetiminin temel koşullarından birisidir. Bu konuyu incelemenin yollarından birisi hizmet sınıflarına göre kamu görevli- lerinin dağılımına bakmaktır. Türk kamu yönetiminde görevliler hizmet alanlarına göre 10 hizmet sınıfına ayrılmaktadır. Geniş kapsamlı bir yaklaşımla yapılan bu aynında ortak meslek nitelikleri temelolarak alınmaktadır)3 Çizelge V'de yılları arasında kamu görevlilerinin hizmet sın~flanna göre dağılımı görülmektedir. Çizelgenin incelenmesi, arasında toplam kamu personeli sayı Sı % artarken, bu artışın hizmet sınıflarına göre dengeli bir dağılım 11 Sabri Yaşayan, Belediyelerimiz, Türk Belediyecilik Vakfı / Konrad Adenauer Stiftung, Ankara_ s Özel büt(!eli kuruluşlar b'tşlığı altında toplanal" 18 kurulu,?un ıı'j dah<ı önceki Rayımlarda KİT baı;ılığı altında yer a1maktaydıhr. 13 Doğan Canman. «Devlet Memurları Kanununun Genel Görünümü ve Sorunları». Amme İdaresi Dergisi, Cilt 18. Sayı 1. Mart s. 5.

8 ..ı:ı. (j\ Çizelge V Kamu GörevIDerinin Hizmet Smıflarına Göre Dağılımı 1970* ** Artış(%) Sayı % Sayı % Sayı % Sayı % Genel İdare Hizmetleri Yardımcı Hizmetler Din Hizmetleri > ~ Emniyet Hizmetleri ~ ı:r:ı Teknik Hizmetler Sağlık Hizmetleri '/ ~. Eğitim-Öğretim Hizmetleri :;a ı:r:ı Avukatlık Hizmetleri til ~. Mülki İdare Hizmetleri Kaynak : DİE, Devlet Memurlar! Sayımı , Yayın No: 664, Ankara. 1973; DPB. Kamu Personeli Anket Sonuçlan, 1976, 1980, * DİE'nin Yayınladığı Devlet Memurlan Sayımı ' de Mülki İdare Hizmetlerine ilişkin bilgi bulunmamaktadır. **SSYB ve Maliye Bakanlığına ilişkin veriler ilgili Bakan liklardan öğrenilerek eklenmiştir. o ı:r:ı :;a ~ ~. til ~.

9 TÜRKİYE'DE KAMU GÖREVLİLERİ 47 sergilemediğini göstermektedir. Bu dönemde en büyük artış sağlık hizmet lerinde ortaya çıkmıştır. İkinci sırada ise emniyet hizmetleri yer almaktadır. Bundan sonra da, kamu yönetimindeki genel artış oranının arkasında kalan, sırasıyla eğitim ve öğretim hizmetleri ve teknik hizmetler gelmektedir. Mülki idare hizmetleri, toplam içindeki oranı, düşüklüğüne ek olarak, azalan tek hizmet alanı olarak ortaya çıkmaktadır. Teknik hizmetler sınıfının zaman içindeki gelişimi ise özelolarak ilgi çekmektedir. Bu sınıfta çalışanlar yılları arasında en az artış gösteren kesim olarak belirginleşmektedir. Buna ek olarak, bu sınıfta dönemsel dalgalanmaların ortaya çıktığı görülmektedir arasında yaklaşık iki kat artan teknik personelin sayısı arasında düşmüş, ô arasında bir yükselme gözlenmesine karşın, bu sayı 1976 düzeyine erişememiştir arasındaki artış 1327 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle daha önce «yevmiyeli teknik personel" statüsünde çalışan teknik elemanların memur statüsüne geçişleriyle açıklanabilir. Ancak bu uygulama sonucu % 6O'ının aylıklarında meydana gelen azalmanın döneminde teknik personelin kamu kesiminden uzaklaşmasına neden olduğu da söylenebilir. Avukatlık hizmetlerinde de, toplam kamu görevlileri içindeki payları çok düşük olmakla birlikte, benzer bir eğilim görülmektedir. Bir başka açıdan degedendirildiğinde, Türk kamu yönetiminde incelenen yıllarda en büyük payın genel idare hizmetlerinde çalışanlarda olduğu görülmektedir. Ancak, arasında genel idare hizmetlerinde çalışanların toplam personel içindeki payında düzenli bir azalma gözlenmektedir yılında kamu personelinin % 36.6'sını oluşturan genel idare hizmetlerinde çalışanların payı. 1986'da % 30.6'ya düşmüştür. Aynı dönem içinde yardımcı hizmetlerde çalışanların payında % l'lik bir düşme olmuştur. Teknik hizmetlerde çalışanların payında da yaklaşık % l.5'lik bir azalma ortaya çıkmıştır. Avukatlık, mülki idare ve din hizmetlerinde çalışanların payları, aradaki dalgalanmalara karşın, dönem sonunda değişmemiştir. Buna karşılık, emniyet hizmetlerinin payında % 1.5'lik, sağlık hizmetlerinin payında ise % 6.4'lük bir artış olmuştur. Eğitim öğretim hizmetlerinde ise, 1980'de gözlenen yükselme eğilimi 1986'da sürmemiştir. Çoğunluğunu büro memuru ve daktilografların oluşturduğu genel idare hizmetlerinde çalışanlarla, yardımcı hizmetlerde çalışanlar birlikte değerlendirildiklerinde 1986'ya kadar kamu görevlilerinin yarısını oluşturdukları, 1986'da ise toplam içindeki paylarının % 48.3 olduğu görülmektedir. Daha önce de belirtildiği gibi, 1980 yılından sonra Türkiye'de kamu görevlilerinin artış hızında bir yavaşlama olmuştur. Bunun hizmet sınıflarına nasıl yansıdığına bakıldığında, arasında kamu görevlilerinin sayısında meydana gelen artış içinde genel idare hizmetlerinin payının % 8.8 yardımcı hizmetlerin % din hizmetlerinin % 5.1, emniyet hiz 14 Doğan Canman, Türkiye'de Kesimlerara~H iıısan~ücü HareketliliiH, TODAİE Yayını. No. 147, Ankara, 1975, s. 121.

10 48 AMME İDARESİ DERGİSİ metlerinin % 15.3 teknik hizmetlerin % 9.1 sağlık hizmetlerinin,% 27.8, eğitim hizmetlerinin % 15.4 olduğu izlenmektedir. Avukatlık hizmetlerinde ise düşme vardır. Bu oranlara dayanarak, döneminde alınan önlemlerin öncelikle genel idare hizmetlerinin büyümesini sınırlandırma sonucu verdiği söylenebilir. Buna karşılık, yardımcı hizmetler sınıfında bu tür bir sınırlamanın söz konusu olmadığı da ileri sürülebilir. Sağlık hizmetleri, bu dönemdeki artış hızı açısından da, ilk sırada yer almaktadır. Bunu, eğitim - öğretim ve emniyet hizmetleri izlemektedir. Teknik hizmetler sımrının ise kesin gereksinme olmasına karşılık, yeterli sayıda teknik görevliyi kamu hizmetine çekemediği söylemek olanaklıdır. Özetlemek gerekirse, sayısal veriler, Türk kamu yönetiminde görevlilerin öncelikle genel ve yardımcı hizmetler alanında toplandığını kanıtlamaktadır. Bu durum, gelişmekte olan ülkelerde gözlenen temel eğilime benzerlik göstermektedir.ts Buna karşılık, 1980 sonrasında özellikle genel idare hizmetlerinin sınırlandırılması yolunda bir eğilim gözlenmektedir. Ayrıca, bu dönemde kamu görevlilerinin sayie'ındaki artış öncelikle sağlık hizmetlerinde ortaya çıkmaktadır. Buna ek olarak, eğitim ve öğretim hizmetleri de önemli bir ağırlık taşımaktadır. Kamu görevlilerinin kurumlararası dağılımı incelendiğinde, bu özellik daha somut bir biçimde görülecektir. ({amu Görevlilerinin Kurumlararası Dağılımı Sayısal veriler, Türkiye'de kamu yönetiminde çalışanların sayısındaki artışın belli başlı birkaç kurulu,şta YOğunlaştığını göstermektedir yılları arasındaki gelişmeye bakıldığında, Türkiye'de en fazla görevli çalıştıran kurumlar sıralamasında ilk sırayı sürekli olarak Milli Eğitim Bakanlığının aldığı görülmektedir yılında ikinci ve üçüncü sıralarda, PTT Genel Müdürlüğü ve Diyanet İşleı i Bakanlığı yer alırken, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı dördüncü sırada, Emniyet Genel Müdürlüğü ise beşinci sırada bulunmaktaydı. 1976, 1980, 1986 yıllarında yapılan sayımlarda ise en fazla görevli çalıştıran kuruluşlar şöyle belirlenmiştir: 1. Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı, 2. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı 3. Emniyet Genel Müdürlüğü, 4. PTT Genel Müdürlüğü, 5. Diyanet İşleri Başk2.nlığl, 6. Maliye Bakanlığı, Eğitim ve sağlıktan sorumlu bakanlıkların bu sıralamadaki yerleri tüm ülkelerde gözlenen eğilim çerçevesinde doğal karşılanmalıdır. Üstelik bu çalışma alanlarında işgücü gereksinmesi sürmektedir. Buna karşılık, Emniyet Genel Müdürlüğünün üçüncü sırada yer alması 1970 sonrasında ya,?anan siyasal ve toplumsal bunalımın zorladığı bir gelişme olarak açıklanabilir. En fazla görevli çalıştıran kuruluşların incelenmesi, bunların geleneksel, yerleşik kuruluşlar olduğunu göstermektedir. Bir başka anlatımla toplumsal - ekonomik ve teknolojik gelişmenin yarattığı yeni kurum ve kuruluşlar en fazla görevli çalıştıranlaı' arasında yer alınn!uaktadit. An;:;ak, bu kuruluşların çalıştırdığı görevli sayısının zaman içindeki gelişimi incelendi 15 Özgediz, a,g.e., s

11 Çizelge VI Türl[ Kamu Yönetiminde En Fazla Görevli Çalıştıran Kuruluşlar >-:l Kuruluş Artış ~: ~ Sayı % Sayı Sayı % Sayı % % ~-><: l:t1 Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı ~ Sağlık ve Sosyal ~ Yardım Bakanlığı * ~ Emniyet Genel 8 Müdürlüğü PTT Genel Müdürlüğü Diyanet İşleri Başkanlığı ] Maliye Bakanlığı * ts t:"!j ~ tr1 -< t"",... &j ~. Toplam % Genel Toplam Kaynak: DİE, Devlet Memurlan Sayımı 1970; DPB, * İlgili Bakanlıklardan edinilen bilgi. Kamu Personeli Anket Sonuçlan. 1976, ı:.. \o

12 50 AMME İDARESİ DERGİSi ğinde, Milli Eğitim Gençlik. ve Spor Bakanlığı. PTI Genel Müdürlüğü, Diyanet İşleri Başkanlığı gibi kuruluşlardaki gelişmenin genelortalamanın altında kaldığı ortaya çıkmaktadır. Buna ek olarak, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığının görevli sayısının yılları arasında mutlak sayı açıciından gerileme gösterdiği de izlenmektedir. Ancak, aynntılı bir inceleme bu kuruluştaki görevli azalmasının, genel idare hizmetlerinde çalışanların azalmasından kaynaklandığını kanıtlamaktadır. Buna karşılık, aynı dönem içinde eğitim ve öğretim hizmetlerinde çalışanların oranı artmıştır. En büyük artışı gerçekleştiren kuruluşlar ise Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğüdür. Bu kuruluşların her birinin büyümesinde ayrı bir açıklama geçerli olabilir. Sağlık ve Sosyal Yaı-dım Bakanlığı, amacı düşünüldüğünde, başlangıçta gerçekten çok yetersiz bir görevli sayısına sahip iken hızlı bir gelişme göstermiştir. Bu sayınm bugün için bile yeterli olmadığı bilinm8ktedir. Emniyet Genel Müdürlüğü ise, 1970 sonrasında yaşanan toplumsal ve siyasal bunalım sonucunda büyümüştür. Maliye Bakanlığmın büyümesi ise belli ölçüde Gümrük Bakanbğı ile birleşmesine bağlanabilir. Bunun yanında, Maliye Bakanlığının büyümesinde vergi denetim mekanizmasının geliştirilmesinin de payınm olduğu söylenebilir. Özetlemek gerekirse, Türkiye'de kamu görevlilerinin sayısal artışında genel eğilim büyük kuruluşların daha da büyümesi yolunda olmaktadır. Değişen ve çeşitlenen toplumsal gereksinmeler sonucu kurulan yeni ve teknik nitelildi kuruluşlar için böylesine hızlı bir gelişme söz konusu olmamaktadır. Bu büyük kuruluşlar arasında da önceliği eğitim ve sağlık gibi tem31 toplumsal gereksinmeleri karşılayan Bakanlıklar almalctadır. Türkiye'de kamu görevlilerinin sayısına ilişkin olarak bu bölümde in celenen temel özellikler topluca değerlendirilirse, bu sayının nüfusla karşılaştırıldığında büyük olduğunu söylemek olanaklı değildir. Yine, gelişmiş ve azgelişmiş ülkelerdeki oranlarla karşılaştınldığında, artışın çok hızlı olduğu da söylenemez. Buna karşılık. hizmet sınıflan açısından genel idare ve yardımcı hizmet sınıflarında bir toplanmanın ortaya çıkması bu gelişmenin olumsuz yönü olarak değerlendirilebilir. Ancak. bu gelişmenin belli ölçüde sınırlandırılmaya çahşıldığı görülmektedir. Olumsuz diye nitelendirilebilecek bir başka özellik de merkezi yönetim-yerel yönetim arasında kamu görevlilerinin dağjlımındaki dengesizliktir. Kurumsal dağılım açısından ise, artış öncelikle, vazgeçilemeyecek toplumsal hizmetleri yerine getiren eğitim ve sağlık hizmetlerini yürüten kurumlarda toplanmaktadır. Bu özellikler, Türkiye'deki gelişmenin büyük ölçüde gelişmekte olan ülkeler rr.odeline benzediğini ortaya koymaktadır. n. Kamu Görevlilerinin Öğrenim Durumu Kamu görevlilerinin nicel gorunumünün yanısıra, niteliksel özelliklerinin bilinmesi de önem taşımaktadır. Bilindiği gibi, etkin bir kamu yöneti

13 TÜRKİYE'DE KAMU GöREVLİLERİ 51 rnının temel gereklerinden biri yeterli, nitelikli ve sürekli personele sahip olmaktır. Türkiye'de ise kamu görevlilerinin niteliksizliği yakınma konusu olmaktadır. Bu çerçevede incelenmesi gereken konulardan birisi kamu görevlilerinin eğitim özellikleridir. Devlet Memurları Kanununa göre, memur olabilmek için en az ortaokul mezunu olmak gerekmektedir. Ancak, istekli olmaması durumunda ilkokulu bitirenlerin de memur olabileceği kurala bağlanmıştır. Bunun dışında kuruluş kanunları yada yönetmeliklerle hizmete giriş için belirli bir öğrenim koşulu getirilebilmektedir. Aşağıdaki Çizelgede yılları arasında kamu görevlilerinin öğrenim düzeybrine göre dağılımları görülmektedir:. Çizelge Vii Kamu Görevlilerinin Öğrenim ( ) (%) Düzeyleri Öğrenim İlkokul Ortaokul Ortaokul Dengi Meslek Okulu Lise Lise Dengi Meslek Okulu Mesleki ve Teknik Okul Yüksek Kaynak: DPB, Kamu Personeli Anket Sonuçları, 1976, 1980, Yukardaki Çizelgenin ilk bakışta sergilediği özellik, kamu görevlilerinin ortalama öğrenim düzeylerinde on yıllık bir dönem sonunda ortaya çıkan yükselmedir. Ancak, bu yükselmenin düz bir çizgi izlemediği de ilgiyi çekmektedir. Sayısal bir anlatımla, 1976 yılında kamu görevlilerinin Öğrenim ortalaması 3.5 puan iken, 1980'de 3.2, 1986'da ise 4 puandır yılındaki düşüşün, ilkokul öğrenimi görenlerin oranındaki yükselmeden kaynaklandığı söylenebilir. Bu gelişme ise, büyük ölçüde döneminde siyasal iktidarların kadrolaşmaya yönelik personel politikalarına bağlanabilir. Öğrenim düzeyleri teker teker değerlendirildiğinde, 1980 yılına kadar ilkokul öğrenimi görenlerin en büyük grubu oluşturdukları görülmektedir yılında ise paylarında büyük bir düşüşe koşut olarak ikinci sıraya düşmüşlerdir. Bu gelişme birkaç nedenle açıklanabilir. tık olarak toplumda genelolarak öğrenim düzeyinde gerçekleşen yükselmenin kamu yönetimine de yansıdığı söylenebilir. tkinci olarak, bir yandan kamu görevlilerinin sayısal artışının sınırlandırılması, öte yandan % 16'ya ulaşan bir işsizlik oranının niteliksiz işgücünün kamu kesimine giriş için yarışma olanağını or tadan kaldırdığı düşünülebilir.

14 52 AMME İDARESİ DERGİSİ Bu noktada, ilkokul öğrenimi görenlerin, girebildikleri, genel idare, yardımcı hizmetler ve din hizmetleri sınıflarındaki durumlarına bakmak ilgi çekici olabilir. Genel idare hizmetlerinde çalışanlann 1980 yılında % 18.9'u 1986 yılında ise % 15.7'si ilkokul öğrenimi görmüştü. Yardımcı hizmetler~ de çalışanlar için ise bu oranlar sırasıyla % 82.2 ve % 81.7 idi. Din hizmetlerine gelince ilkokul öğrenimi görenlerin 1980'de % 63 olan oranı, 1986 yılında % 36'ya düşmüştü. Görüldüğü gibi, ilkokulu bitirenlerin yardımcı hizmetler dışında kamu hizmetine girme şansı giderek azalmaktadır. Diğer öğrenim düzeylerine gelince, ortaokul öğrenim1 görenlerin paylarını koruduklan, lise ve lise sonrası meslek ve teknik öğrenim görenlerin paylarının yaklaşık iki kat yükseldiği, buna karşılık ortaokul ve lise dengi meslek okulu öğrenimi göcenlerin paylarının yaklaşık yan-yarıya azaldığı görülmektedir. Yüksek öğrenim görenlerin oranında ise bu dönemde büyük bir artış gerçekleşmi'?tir arasında yüksek ogrenim görmüş kamu görevlilerinin artışı % 66.6'ya ulaşmıştır. Yüksek öğrenim görmüş kamu görevlileri tüm kamu görevlilerinin artık dörtte birinden fazlasını oluşturmaktadır. Bu payla da yüksek öğrenim görenler, kamu görevlileri içindeki en büyük grup durumuna gelmişlerdir. Ancak, yüksek öğrenimin niteliği de önem taşımaktadır. Aşağıdaki başlık altında bu konunun bir ölçüde incelenmesi amaçlanmaktadır. Uzman Mesleklerde Çalışan Kamlİ Görevlileri Kamu görevlilerinin niteliksel incelenmesinde ikinci boyutu uzman meslekler oluşturmaktadır. Uzman meslekler denildiğinde, yüksek öğrenim ve özel yetişme gerektiren avukatlık,doktorluk, eczacılık, mühendislik, öğretmenlik v.b. meslekler anlaşılmaktadır. Bu çerçevede Türk kamu görevlileri incelendiğinde uzman mesleklerde çalışanların durumu aşağıdaki Çizelgede görülebilir. Çizelge Viii Uzman Mesleklerde Çalışan Kamu Görevlileri Artış % Avukat Doktor Diş Doktoru Eczacı Mühendis Mimar Öğretmen (lise ve yukarısı) Diğer Toplam Genel Toplam Kaynak: DPB, Kamu Personeli Anket Sonuçları, 1978, 1980, 1986.

15 TÜRKİYE'DE KAMU GÖREVLİLERİ S3 Çizelgeden de görüleceği gibi, uzman meslek sahipleri diye nitelendirilen kamu görevlilerinin durumu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, artış oranlarının aynı dönemde tüm kamu yönetiminde gözlenen artışın üzerinde olduğu belirlenmektedir. Ancak, bu artışın öncelikle zorunlu yada vazgeçilemez toplumsal hizmetler olarak nitelendirilebilecek sağlık hizmetlerinde ve eğitim hizmetlerinde ortaya çıktığı gözlenmektedir. Teknik nitelikli personelin gelişiminin ise ortalamanın çok altında kaldığı. dikkati çekmektedir. Ayrıca tüm yüksek ogrenim görenler arasında uzman mesleklerde çalışan kamu görevlilerinin payı zaman içinde giderek artmaktadır: 1978'de % 49.3, 1980'de % 51.2, 1986'da % Uzman mesleklerde çalışan kamu görevlilerinin tüm kamu görevlileri arasındaki payı incelendiğinde ise, 1978'de % 8.5, 1980'de % 8.2, 1986'da % 12.9 olduğu belirlenmektedir. 1980'den sonra gözlenen gelişme, kamu yönetiminde eğitim açısından gözlenen gelişmeye, uzman mesleklerin giderek ağırlık kazanması yolunda bir eğilimin de eşlik ettiğini göstermektedir. Uzman mesleklerde çalışan görevlilerinin konumunu belirginleştirebilecek bir başka inceleme, bağlı oldukları hizmet sınıfları çerçevesinde yapılabilir. Bu tür bir değerlendirme yapıldığında ortaya çıkan uzman mesleklerde çalışan görevlilerin kendi hizmet sınıfları içindeki konumu aşağıda görülmektedir. Çizelge ix Uzman Mesleklerde çab:şan Görevlilerin Hizmet Sınıfları içindeki Payı (%) Hizmet Sınıfları Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sağlık Hizmetleri Teknik Hizmetler Kaynak: DPB, Kamu Personeli Anket Sonuçları, 1978, 1980, Görüldüğü gibi, arasında eğitim - öğretim, sağlık ve teknik hizmetler sınıflarında, 1980 yılında ortaya çıkan göreli düşüşe karşın, uzman görevli oranında bir yükselme gerçekleşmiştir. Bu yükselme en belirgin biçimde eğitim ve öğretim hizmetlerinde gözlenmektedir. Bu gelişme, büyük ölçüde öğretim ve eğitim gereksinmelerindeki değişmeye bağlı olarak açıklanabilir. Ayrıca eğitim ve öğretim hizmetlerinde bu kategorideki görevliler, tüm eğitim ve öğretim görevlilerinin yaklaşık dörtte biridir. Buna karşılık, sağlık hizmetlerinde uzman personeloranı üçte bire, teknik hizmetlerde ise ikide bire ulw?maktadır.

16 54 AMME İDARESİ DERGİSİ Ancak bu gelişmelere karşın, Türk kamu yönetiminde uzman görevlilorin yeterli sayıda olmadığına ilişkin görüşler, gerek hükümet programlarında, gerekse kalkınma planlannda yer almaktadır.1 6 Kamu Görevlilerinin YaşDağılımı Türk kamu yönetiminde çalışan memurlara ilişkin olarak üzerinde durulan özelliklerden birisi, genç yaş gruplarında yoğunlaşmalandır. Bir yandan kamu görevlilerinin sayısal artışı, öte yandan kamu kesiminden özel kesime geçişin varlığı ve emeklilik konusundaki uygulamalar kamu görevlilerinin ortalama yaş düzeyinin düşük olması sonucunu yaratmıştır. Ancak, 1980 sonrası yapılan düzenleme ve uygulamalarla bir yandan kadın ve erkek memurlann emekli olabilmesi için yaş sının getirilmişl7, öte yandan görevli alımı sımrlandırılmıştır. Bu gelişmelerin ne ölçüde etkili olduğu aşağıdaki Çizelgede görülebilir. ÇIzelge X Kamu Görevlilerinin Yaş Dağılımı (%) Yaş 'den az Kaynak: DPB, Kamu Personeli Anket Sonuçlan, 1978, 1980, yılları arasında genç yaş gruplarının toplam kamu görevlileri içindeki payında bir azalma ortaya çıkmıştır. Amlan yıllar arasında, 30 yaşından genç kamu görevlilerinin oramnda % 6'ya. ulaşan bir düşme olmuştur. Bu gelişmeye koşut olarak, özellikle ve yaş gruplarında bir yükselme gerçekleşmjştir. Ancak, ilginç bir özellik, ileri yaş gruplarında çalışan kamu görevlilerinin oramnda gözlenen düşme eğilimidir. Genç yaş gruplarımn ağırlığının azalması hizmete girişin sınırlandırılmasıyla bir ölçüde açıklanabilir. Buna ek olarak, öğrenime ilişkin veriler lö DPT, Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planı , Yayın No Ankara, 1985, s Sait Güran, Memur Hukukunda Kayırma ve Liyakat Sistemleri, i.ü.h.f. Yayını, No. 627, İstanbul, 1980.

17 TÜRKİYE'DE KAMU GöREVLİLER! 55 kamu yönetimine giderek daha ileri düzeyde öğrenim görmüş kişilerin girdiği göstermektedir. Bu gelişmenin de, hizmete giriş yaşını yükselttiği düşünülebilir. Orta yaş gruplarının payının artmasında ise, kuşkusuz emekımk yaşının yükseltilmesinin büyük etkisi vardır. Buna karşılık, ileri yaş gruplarının payındaki düşme eğilimi, zorunlu emeklilik yaşını ve hizmet süresini tamamlayan görevliler için kamu yönetiminde çalışmanın çekici olmad1ğını kanıtlamaktadır. Bu olgu, Türk kamu yönetiminde gerçekleştirilmesi amaçlanan kariyer ilkesinin geleceği açısından kaygı yaratmaktadır. Aynca kamu görevlilerinin yaş ortalamaları, söz konusu dönemde büyük değişikliğin olmadığını göstermektedir. 1978'de 33.8 olan yaş ortalaması, 1980'de 33.4, 1986'da 33.8'dir. Özetle, Türkiye'nin «genç bir yönetsel nü-:usa sahip olduğu» ve «genç emekliler ülkesi olduğu» yargıları IS geçerliliğini korumaktadır. Hizmet Süreleri Kamu görevlileri hizmet süreleri açısından değerlendirildiğinde de yılları arasında kimi değişikliklerin ortaya çıktığı görülmektedir. Çizelge XI Kamu Görevlilerinin Hizmet Sürelerine Göre Dağılımı (%) Hizmet Süresi yıldan az yıl yıl yıl yıl yıl yıl yıldan çok Kaynak: DPB, Kamu Personeli Anket Sonuçları, 1978, 1980, Çizelge incelendiğinde, yaş konusunda ileri sürülen düşüncelerı destekleyecek bir görünüm ortaya çıkmaktadır. Genelolarak 5 yıla kadar hizmet süresine sahip olanlarla, erkek kamu görevlileri için emeklilih eşiği olan 25 yıldan sonra da çalışanların toplam sayı içindeki paylarının azalması yolunda bir eğilim gözlenmektedir. 5 yıl ve daha az çalışanların payı 1978'de EylÜl 1983'de sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2898 sayılı Kanun ile, kadınların emekli olabilmeleri için 20 hizmet yılını ve 45 yaşını, erkekler için 25 hizmet yılını ve 50 yaşını tamamlamak kuralı getirilmişti. 22 Mayıs 1986'da sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 3284 sayılı Kanun ile, emeklilik yaş sınırı kadınlar için 50, erkekler için 55, 1 Ocak 1990'dan sonra çalışmaya başlayacak kadınlar için 55. erkekler için 60 olarak belirlenmiştir.

18 56 AMME İDARESİ DERGİSİ % 32.6 iken, 1986'da % 24.5'e inmektedir. Yasal emeklilik eşiği olan 25 yıldan sonra çalışanların oranı ise 1978'de % 6.4 iken, bu oran 1986'da % 4.5'e düşmektedir. Buna karşılık 6-10, ve yıl gruplarında göreli bir yükselme ortaya çıkmaktadır. Bu özelliklere dayanarak, kamu görevlilerinin genelolarak emeklilik için zorunlu hizmet süresini tamamladıktan sonra ayrılma eğiliminde oldukları ve ortalama 48 yaş dolaylarında emekli oldukları söylenebilir. Uzun dönemde, sözü edilen bu iki eğilimin sürmesı durumunda Türk kamu yönetiminde bir daralmanın ortaya çıkacağ! ile:ri sürülebilir. Cinsiyet Dağılımı Türk toplumunda kadınların kamu görevlerinde çalışmasının başlangı Cı 1. Dünya savaşına kadar gitmektedir. Buna karşılık, kadınların kamu kesiminde memur ve müstahdem olarak çalışması 1926 yılında Memurin Kanunu ile yasal dayanağa kavuşmuştur. Bugün ise, Anayasanın temel ilkeleri ve Devlet Memurları Kanunu uyarınca kamu görevine girişte ve çalışmada kadın-erkek eşitliği ilkesi benimsenmi.ştir. Uygulamada kadınlara kapalı olan valilik, kaymakamlık, müfettişiik gibi meslekler dışında kadınlar Türk kamu yönetiminin çeşitli alanlarında çalışmaktadırlar yılları arasında Türk kamu yönetiminde kadın görevlilerin sayısal gelişimine bakıldığında 1938 yılında olan sayılarının (% 9.5), 1986 yılında 'a (% 29.4) ulaştığı görülmektedir. Türk kamu yönetiminde, anılan dönem içinde, kadın görevlilerin sayısı 33 kat artmıştır. Aynı dönemde toplam kamu görevlilerinin sayısındaki artış ise 10.6 kat olmuştur. Yani, bu dönemde kadınlar çok daha hızlı bir artış göstermişlerdir. Ancak değinilmesi gereken bir nokta, bu artışın 1976'ya kadar hem sayısal hem oransalolarak düzenli bir gelişme göstermesine karşılık, 1980'de oransal bjt düşüşün ortaya çıkması, arasında ise yine bir yükselmenin gerçekleşmesidir. Bu da arasmda doruk noktasına ulaşan ekonomiktoplumsal ve siyasal bunalımdan öncelikle kadın görevlilerin etkilenmesinin bir kanıtı sayılabilir. Türk kamu yönetiminde kadınlar en yüksek oranda özel bütçeli kuruluşlarda çalışmaktadırlar (% 39). Genel bütçeli kuruluşlarda % 25, ye:l'el yönetimlerde ise % 13.8 oranında bulunmaktadırlar. En yüksek oranda çalıştıkları özel bütçeli kuruluşlar, taşra örgütü bulunmayan, genelolarak toplumsal, kültürel ve destek nitelikli hizmetleri yürüten kuruluşlardır. Bu tür kuruluşlarda daha çok çalışmaları, kadınların çalışmasında evrensel bir özelliktir. Buna karşılık, yei~el yönetimlerdeki paylarının düşüklüğü ilgiyi çekmektedir. Bu olgu, yerel yönetim birimlerinin büyük çoğunluğunun kırsal kesimde bulunmasıyla açıklanabilir. Kırsal kesimde, kadınların gerekli öğ renim koşullarına sahip olmamalarına ek olarak, tarım dışında kadınleırm çalışmasına karşı olumsuz yargı ve değerlerin etkili oldugu söylenebilir. An.. cak 1980'den sonra düşük oranda da olsa yerel yönetimlerde kadın çalışanların payında artış eğilimi ortaya çıkmaktadır.

19 TÜRKİYE'DE KAMU GöREVLİLERİ 57 Bütçelere ilişkin olarak belirtilmesi gereken son nokta, Türk kamu yönetiminde tüm kadın görevlilerin % 72.3'ünün genel bütçeli kuruluşlarda çalışmasıdır. Kurumlararası dağılım incelendiğinde ise kamu görevlilerinin sayısal evrimi içinde kadınların belirli kurumlarda toplandıkları ve sayısal artışlarının da bu kurumlarda yoğunlaştığı görülmektedir. Bu kuruluşlar Milli Eğitim, Sağlık, Maliye Bakanlıkları, PTT Genel MüdürlÜğü ve Sosyal Sigortalar Kurumudur yılında bu beş kurum tüm kadın görevlilerin % 72.5'ini çalıştırmaktadır. Yalnızca Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığının tüm kadın 13Xın % 43'ünü kapsaması dikkati çekmektedir. Genelolarak, en fazla kadın görevli çalıştıran bu kuruluşların kadının geleneksel rol tanımına uygun alanlarda hizmet veren kuruluşlar olduğu söylenebilir. Hizmet sinıflanna göre dağılım ise, kadın görevlilerin öncelikle genel idare ve eğitim-öğretim hizmetleri sınıflarında çalıştıklarını göstermektedi::-. Bunü. ek clarak, kadın görevli sayısı açısından üçüncü sırada yer alan sağlik hizj.j.1etleringe kadınlar sayısal üstünlüğü ellerinde bulundurmaktadli'. Genel ij.are hizmetlerinde çalışanların % 37'5i, sağlık hizmetlerinde çalışanların S-o 5:3.4'i, eğitim-öğretim hizmetlerinde çalışı:mların ise % 41'i kadındır. Yardımc hizmetler, teknik hizmetler, emniyet hizmetleri ve din hizmetleri kadmıarın kamu yönetirainde genel payla;.-ının altında temsil edildikleri alanlardır. Mülki idare hizmetleri sınıfında ise hiç kadın bulunmamaktadır. Kadın görevlilerin her hizmet sınıfı içindeki konumu incelendiğinde yönetsel hiyeraı':;i.:ıin alt düzeylerinde yoğunlaştıkları görülmektedir. Örneğin, genel idare hizmetleri sinıfında çalışan kadınların büyük çoğunluğu daktilograf ve büro memuru iken, yüksek yöneticiler arasındaki oranları yalnızca % L5'tir. Eğitim hizmetlerinde ise kadın öğretmenlerin % 58.7'si ilkokul öğıetmenidir. Kadınların sayısal üstünlüğe sahip oldukları sağlıı\. hizmetlerinde, bunların % lo'u doktor iken, ebe ve hemşirelerin oranı % 61'e ulaşmaktadır. Öte yandan kadınlar toplam doktor sayısının % 23.ı'ini oluşturmaktadırlar. Bu oran gelişmiş Batı ülkelerinde gözlenen oranın üzerindedir. Teknik hizmetler sınıfında ise kadın görevlilerin % 49.5'i mühendisi mimardır. Kadin mühendis/mimarların toplam mühendis ve mimarlar içindeki payı % 12.3'dür. Bu oran da, genelolarak, gelişmiş Batı ülkelerindeki oranın üzerindedir. Avukatlık hizmetleri için de aynı yargı geçerli olmaktadır. Eğitim açısından yapılan değerlendirme, Türk kamu yönetiminde erkek meslektaşlarıyla karşılaştırıldıklarında, kadın görevlilerin eğitim ortalamasının daha yüksek olduğunu göstermektedir. Kadın görevlilerin % 7A'ü ilkokul, % 10.1'i ortaokul ve dengi okul, % 6L.2'si lise ve dengi okul, % 2L3'ü yüksek okul mezunudur. Bu oranlar 1976 yılına oranla kadın görevlilerin eğitim düzeylerinin yükseldiğini göstermektedir. 19 Kadın görevlilerin % 82.5'i 19 Oya Çiici. liadın Sorunu 'n" Türkiye'de Kamu Görevlisi Kadınlar, TODAİE Ya ~ ını, No Ankara s. 102.

20 58 AMME İDARESİ DERGİSi ise lise ve üzerinde eğitim görmüştür. Buna karşılık, erkek kamu görevlilerinde bu oran % 62.2'dir. Buna dayanarak, erkek meslektaşlarından daha nitelikli bir kadın kesiminin kamu yönetiminde çalışma olanağı bulduğu söylenebilir. Yaş dağılımına bakıldıgında, Batı ülkelerinde gözlenen kalıptan farklı olarak, Türk kamu yönetiminde kadın görevlilerin % 55.5'inin 30 ve daha genç yaş gruplarında toplandığı, % 71'inin 34 yaşından genç olduğu görülmektedir. Kadın görevlilerin yoğunlaştıkları yaş grubu iken, 25 yaşından başlayarak düzenli bir azalma ortaya çıkmaktadır. Yaş gruplarına göre dağılım, kajın görevliler için evlilik yada çocuk nedeniyle çalışma hayatından ayrıldıktan sonra geriye dönüşün söz konusu olmadığını göstermektedir. Hizmet süreleri incelendiğinde, kadınların % 60.1'inin 10 yıldan az kıdeme sahip olduklannı ve en yoğun bulundukları hizmet süresi grubunun 0-4 yılolduğu görülmektedir. 2o Burada kadın ve erkek görevliler açısından bir farklılık ortaya çıkmaktadır. Kamu görevlilerinin üçte birine yaklaşan bir orana ulaşmalarına karşılık, kadınlar için kamu yönetiminde çalışmanın bir «kariyer» olarak görülmediği söylenebilir. Bu yargıyı, yaş ve hizmet sürelerine ilişkin dağılımlar büyük ölçüde desteklemektedir. SONUÇ Türk kamu kesiminde çalışan görevlilere ilişkin sayısal verilerin incelenmesi sonucu ortaya çıkan özellikler şöyle özetlenebilir: Türkiye'de çok yüksek olduğu düşü.nülen kamu görevlisi sayısı, nüfusla karşılaştırıldığında «çok yüksek" olmaktan uzaktır. Benzer bir biçimde, kamu görevlilerinin sayısındaki artış çok hızlı olmaktan uzaktır. Bunlara ek olarak,artış büyük ölçüde gelişmesi zorunlu toplumsal hizmet alanlarında yoğunlaşmaktadır. Hizmet sınıfları açısından da benzeri bir yargı geçerlidir. Ne var ki, tüm az gelişmiş ülkelerde gözlenen genel idare hizmetlerinin büyüklüğü olgusu Türkiye'de de görülmektedir. Ancak, genel idare hizmetlerinde çalışanlann oranında bir düşmenin başladığı da gözlenmektedir. Türk kamu yönetiminde çalışan görevlilerin kişisel nitelikleri incelendiğinde ise, eğitim düzeyi açısından genel bir yükselmenin ortaya çıkması, uzman mesleklere sahip kişilerin kamu yönetimine girişinin artması olumlu gelişmeler olarak değerlendirilebilir. Kadın görevlilerin oranının üçte bire yaklaşması da önemli bir gelişmedir. Ancak, yaş ve hizmet sürlerine ilişkin veriler hem kamu görevlilerin tümü için hem de öncelikle kadın görevliler için kamu hizmetinin bir kariyer (yaşam-uğraş) niteliği kazanmadığını kanıtlamaktadır. Veriler, kamu görevlilerinin kamu hizmetini 2J a.k., s

21 TüRKİYE'DE KAMU GÖREVliLERİ 59 sürdürme eğiliminin alınan yasal önlemlere karşın düşük olduğunu da göstermektedir. Bu özellikler çerçevesinde, Türk kamu yönetimi için ilk planda yapılması zorunlu olan şey, ulusal ekonominin olanakları çerçevesinde bir insan gücü planlamasıdır. Bu planlamanın eğitim sistemi ile bağlantılı olarak yapılması da kesin bir zorunluluktw~. Böylelikle gereken alanlarda gereken işgücünü hizmete almak olanaği gerçekleşebilecektir. Buna ek olarak, kamu yönetiminde çalışmanın çekiciliğini arttırmak ve kariyer ilkesini gerçekleştirmek için çeşitli önlemlerin alınması gerekmektedir. Sınıflandırma sistemi, ücret düzeni, hizmet içi eğitim, toplumsal nitelikli yardımların geliştirilmesi bu doğrultuda ilk üzerinde durulacak konulardır

2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU

2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU 2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU HAZIRLAYAN 27.04.2014 RAPOR Prof. Dr. Halis Yunus ERSÖZ Prof. Dr. Mustafa DELİCAN Doç. Dr. Levent ŞAHİN 1. İşgücü Türkiye İşgücü Piyasasının Genel Görünümü Toplam nüfusun

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013 OECD 2013 EĞİTİM GÖSTERGELERİ RAPORU: NE EKERSEN ONU BİÇERSİN (4) Prof. Dr. Hasan Şimşek İstanbul Kültür Üniversitesi (www.hasansimsek.net) 5 Ocak 2014 Geçtiğimiz üç hafta boyunca 2013 OECD Eğitim Göstergeleri

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

1. BİLİŞİM. 1.1. Dünya da Bilişim Altyapısı

1. BİLİŞİM. 1.1. Dünya da Bilişim Altyapısı 1. BİLİŞİM 1. Bilişim teknolojilerinin ülke kalkınmasında hızlandırıcı rolünden daha çok yararlanılması, bilgiye dayalı ekonomiye dönüşümler rekabet gücünün kazanılması, eğitim yoluyla insan gücü yaratılması

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Küresel İzleme Raporu 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Raporu bir orta dönem değerlendirmesidir. 2000 yılından bu yana gerçekleşen önemli gelişmeler 1999-2005 yılları

Detaylı

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi 80/3 g.o.p ankara türkiye tel: +90 312

Detaylı

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular PLATFORM NOTU'15 / P-3 Yayınlanma Tarihi: 05.02.2015 * Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular Cem Başlevent 1 YÖNETİCİ ÖZETİ Son yıllarda yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, kayıtdışı

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU:

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU: TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) (Ocak 2013 TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) Türkiye İstatistik Kurumu nun (TÜİK) Ocak 2013 Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 14 Nisan 2013 tarihli

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Ekim 2011 tarihinde uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre,

Detaylı

EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2

EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2 EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2 KAMU İSTİHDAM RAPORU (Aralık, 2015) Ø KAMU SEKTÖRÜNDE İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİ SAYISI YÜZDE 3,4! GERİLEDİ. KADROLU İŞÇİ SAYISI İSE YÜZDE 4,6 DÜŞTÜ! Ø BELEDİYELERDE KADROLU İŞÇİ SAYISI

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

... v. BURSA EKONOMISININ 2003 YILI DEGERLEMESI Prof.Dr.Ali CEYLAN

... v. BURSA EKONOMISININ 2003 YILI DEGERLEMESI Prof.Dr.Ali CEYLAN --.... v. BURSA EKONOMISININ 2003 YILI DEGERLEMESI Prof.Dr.Ali CEYLAN 1.GİRİş Bilindiği gibi,dünya ekonomisi son 3-4 yıldır ciddi anlamda büyüme sancıları çekmektedir. Bu anlamda, ABD ekonomisindeki yavaşlama

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KADIN CALISMALARI ANABİLİM DALI Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği Yüksek Lisans Bitirme Projesi Derya Demirdizen Proje Danışmanı Prof.

Detaylı

Prof. Dr. Turgut Göksu

Prof. Dr. Turgut Göksu Sunum Planı İnsan Kaynağını Bulma (Tedarik) Süreci İK İhtiyacının Belirlenmesi İç Kaynaklar Dış Kaynaklar İşe Alma İşe Almada Uygulanan Sistemler İşe Almada Uygulanan Yöntemler İşe Alma İlkeleri Sınavlar

Detaylı

250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN DEĞİŞKEN BAZINDA İNCELENMESİ

250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN DEĞİŞKEN BAZINDA İNCELENMESİ 250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN DEĞİŞKEN BAZINDA İNCELENMESİ Prof. DR. Necmi GÜRSAKAL I. GİRİŞ Çalışmamızın ilk bölümünde 2002 yılına ilişkin 250 büyük firma verilerini değişken bazında inceleyerek bazı yorumlar

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ HAZIRLAYAN 21.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Araş.Gör. Sinan ATAER 1. KAMU FİNANSMANI Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi, 2013 yılı sonunda 18.849 milyon TL açık

Detaylı

İNSAN VE TOPLUM. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

İNSAN VE TOPLUM. KÜTAHYA www.zafer.org.tr İNSAN VE TOPLUM Ülke genelinde medyan yaş 30,1 iken Kütahya ve çevre illerinde bu değer daha yüksektir. Tablo 67 de yer alan ve TÜİK tarafından yapılan nüfus projeksiyonu 2023 yılında Kütahya ve çevresinin

Detaylı

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM Demografik Fırsat Penceresi

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM Demografik Fırsat Penceresi İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM 1. Dünya Çalışma Örgütü nün 213 yılında yayınladığı Global İstihdam Trendleri -213 verilerine göre; 212 yılında dünya genelinde toplam işsiz sayısı 197 milyonu bulmuş ve projeksiyonlara

Detaylı

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY Bugün, yükselen ekonomisi ve gelişmekte olan performansıyla ülkesi için önemli bir katma değer oluşturan sayılı merkezlerden birisidir. Gelişmekte olan ekonomisine paralel olarak birçok sektörde yeni iş

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

İSTİHDAM VE İŞGÜCÜ PİYASASI RAPORU

İSTİHDAM VE İŞGÜCÜ PİYASASI RAPORU İSTİHDAM VE İŞGÜCÜ PİYASASI RAPORU Erhan DEMİRCAN Kasım, 12 Diyarbakır İçindekiler 1. TÜRKİYE'DE İŞGÜCÜ PİYASALARI, İSTİHDAM VE İŞSİZLİK... 6 1.1.Türkiye de İşgücüne Katılım... 7 1.1.1. Türkiye'de İşgücünün

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER

EKONOMİK GÖSTERGELER EKONOMİK GÖSTERGELER 1. özel SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİLER 2. HANE HALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ 3. KISA VADELİ DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ 4. SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ Dr. Adem KORKMAZ 1. ÖZEL SEKTÖRÜN

Detaylı

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Sayı: 212-3 / 13 Aralık 212 EKONOMİ NOTLARI Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Özet: Akım kredi verileri, kredilerin dönemsel dinamiklerini daha net ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda,

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ. Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı. Damla OR, Yardımcı Araştırmacı. Yönetici Özeti

SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ. Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı. Damla OR, Yardımcı Araştırmacı. Yönetici Özeti 15 Nisan 2014 SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı Damla OR, Yardımcı Araştırmacı Yönetici Özeti Ocak dönemine işsizlik ve tarım dışı işsizlik oranlarında; bir önceki

Detaylı

ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman

ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman 422 1. SEKTÖRÜN TANIMI Ana metal sanayii ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 27 no lu gruplandırma içinde yer almaktadır.

Detaylı

Araştırma Notu 16/190

Araştırma Notu 16/190 Araştırma Notu 16/190 ASGARİ ÜCRET ETKİSİ GENÇLERDE VE KADINLARDA YOĞUNLAŞIYOR Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl Yönetici Özeti Bu araştırma notunda Ocak 2016'dan itibaren geçerli olan

Detaylı

Tablo 41. 2011 Yılında İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması Düzey-1 e göre Bireylerin Bilgisayar ve İnternet Kullanım Oranı

Tablo 41. 2011 Yılında İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması Düzey-1 e göre Bireylerin Bilgisayar ve İnternet Kullanım Oranı 1.9 Hanehalklarında Bilişim Teknolojileri Kullanımı Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarına göre, 2011 yılında Türkiye genelinde internete erişim imkânı olan hanehalkı oranı %42,9

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ ELEKTRİKLİ MAKİNE VE CİHAZLARIN İMALATI Hazırlayan Birgül OĞUZOĞLU Kıdemli Uzman 540 1. SEKTÖRÜN TANIMI Başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli makine ve cihazların imalatı

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop 1.1. Mali Yapı ve Finans Ekonomik olarak tanımlanmış sınırlarda sermayenin yaygınlığı ve verimliliği genellikle mali ve finansal göstergelerle ölçülür. Bölgedeki bankaların durumu şube sayılarıyla, sermayenin

Detaylı

İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI!

İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI! İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI! Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Yönetim Kurulu tarafından İzmir turizmine yönelik kapsamlı bir istatistik verileri

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi

2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi Sayfa 1 / 6 2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi 1. Giriş Ülkemizde iş kazaları ve meslek hastalıklarına ait istatistiklerin toplanıp yayınlanması Sosyal Güvenlik Kurumu nun (SGK) sorumluluğundadır.

Detaylı

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER 4.bölüm EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI 1.Kaynak Dağılımında Etkinlik:

Detaylı

6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Bir insan taraf tutmaya başlar başlamaz, dünyada da gerçekleri

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Eylül 2006

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Eylül 2006 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Eylül 2 ÖZET Ağustos ayında yıllık enflasyon, yüzde 1,2 olarak gerçekleşmiş ve önceki raporlarımızdaki öngörülerimizle tutarlı bir seyir izlemiştir. Aylık tüketici fiyat

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜMLE YAŞLANAN NÜFUS TÜRKİYE. Prof. Dr. Nükhet HOTAR AK PARTİ Genel Başkan Yardımcısı

DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜMLE YAŞLANAN NÜFUS TÜRKİYE. Prof. Dr. Nükhet HOTAR AK PARTİ Genel Başkan Yardımcısı DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜMLE YAŞLANAN NÜFUS TÜRKİYE Prof. Dr. Nükhet HOTAR AK PARTİ Genel Başkan Yardımcısı 30.09.2013 İçinde bulunduğumuz dönemde Türkiye orta yaş ve yaşlanmakta olan bir nüfus yapısına sahiptir.

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği taslağı tarafımızca incelenmiş olup, aşağıda taslağın hukuka aykırı ve eksik olduğunu düşündüğümüz yönlerine

Detaylı

Sayı: 18/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 18/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 27 Ocak 2014 tarihli Otuzsekizinci Birleşiminde Oyçokluğuyla kabul olunan Kamu Çalışanlarının Aylık (Maaş-Ücret) ve Diğer Ödeneklerinin Düzenlenmesi

Detaylı

GÜÇLENDİRİLEN YAPILARDA YAPI ÖZELLİKLERİ MALİYET İLİŞKİLERİ ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA

GÜÇLENDİRİLEN YAPILARDA YAPI ÖZELLİKLERİ MALİYET İLİŞKİLERİ ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA GÜÇLENDİRİLEN YAPILARDA YAPI ÖZELLİKLERİ MALİYET İLİŞKİLERİ ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA A.C. Sayar 2, İ.H.Başeğmez 1, S. Yıldırım 1, Y.İ. Tonguç 1 ÖZET: 1 İnş. Yük. Müh.,Promer Müş. Müh. Ltd. Şti.,

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ GÖÇ

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ GÖÇ g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ GÖÇ TABLOLAR Tablo 1. Düzey 1 Bölgeleri Göç Verileri... 2 Tablo 2. Göç Hareketlerinin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 3 Tablo 3. İllere Göre Göç Verileri... 3

Detaylı

TÜRKİYE, DÜNYADA BÜYÜME ORANI EN DÜŞÜK VE SANAYİ ÜRETİMİ EN HIZLI AZALAN ÜLKELER ARASINDA BULUNUYOR

TÜRKİYE, DÜNYADA BÜYÜME ORANI EN DÜŞÜK VE SANAYİ ÜRETİMİ EN HIZLI AZALAN ÜLKELER ARASINDA BULUNUYOR TÜRKİYE, DÜNYADA BÜYÜME ORANI EN DÜŞÜK VE SANAYİ ÜRETİMİ EN HIZLI AZALAN ÜLKELER ARASINDA BULUNUYOR 14 Şubat 2009 Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) tarafından yapılan basın açıklamasında

Detaylı

20 Kasım 2013. Sayı 23

20 Kasım 2013. Sayı 23 20 Kasım 2013 Sayı 23 Genel Değerlendirme Temmuz 2013 Türkiye ekonomisinde büyüme 2012 yılında yüzde 2,2 olarak gerçekleşmiştir. 2013 için Orta Vadeli Program da yüzde 4 büyüme hedefi yer aldı. Bu yılın

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ SAYI 12 EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ 2014 2. Çeyrek Yıllar İtibariyle Yatırım Teşvik Belgeli Yatırım Bilgileri YATIRIM TEŞVİK İSTATİSTİKLERİ (ENERJİ YATIRIMLARI HARİÇ) Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bölgemizde

Detaylı

Prof. Dr. Recep ŞAHİNGÖZ Bozok Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı Yozgat/2013. viii

Prof. Dr. Recep ŞAHİNGÖZ Bozok Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı Yozgat/2013. viii SUNU Zaman, sınır ve mesafe kavramlarının ortadan kalktığı, bir hızlı değişim ve akışın olduğu, metaforların sürekli değiştiği, farklılık ve rekabetin önemli olduğu yeni bir bin yılın içerisindeyiz. Eğitim

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK

KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK BAKANLAR KURULU Bakanlar Kurulu, Başbakan ve bakanlardan kurulur. Cumhurbaşkanı bakanlar kurulunun

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72 i Bu sayıda; Haziran İşgücü ve İstihdam gelişmeleri; Ocak-Ağustos Bütçe verileri değerlendirilmiştir. i 1 Gerçek işsizlikte ciddi artış

Detaylı

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme TÜRKİYE ŞEKER SANAYİİ İŞÇİLERİ SENDİKASI GENEL MERKEZİ GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI 2008 Son Güncelleme 29/07/2010 Şeker-İş Sendikası Genel Merkezi AR-GE(Araştırma Geliştirme) Birimi Karanfil Sokak,

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ İŞGÜCÜ

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ İŞGÜCÜ g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ İŞGÜCÜ TABLOLAR Tablo 1. Bazı Ülke ve Bölgelerin İstihdam Oranları (2012)... 1 Tablo 2. TR63 Bölgesi Yaş Gruplarına Göre İşgücüne Katılma Oranı... 3 Tablo 3. TR63 Bölgesi

Detaylı

YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN MOTOSİKLET İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN MOTOSİKLET İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN MOTOSİKLET İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 1. GİRİŞ... 1 2. BAŞVURUYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER... 1 2.1. Başvurunun konusu... 1 2.2.

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5393 Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederiz Umut Oran İstanbul Milletvekili (2)

Detaylı

BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR!

BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR! BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR! Ülke yönetiminde söz sahibi olup, sorumluluk makamlarını temsil edenler iyi yönetim sergilediklerini her fırsatta kamuoyuna yüksek vurgularla belirtmektedirler. Yöneticilerin

Detaylı

tepav Yeni Milli Eğitim Kanun Tasarısı Bütçesi: Nicelik mi, Nitelik mi? Mart2012 N201217 POLİTİKA NOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Yeni Milli Eğitim Kanun Tasarısı Bütçesi: Nicelik mi, Nitelik mi? Mart2012 N201217 POLİTİKA NOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKA NOTU Mart2012 N201217 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Bengisu ÖZENÇ 1 Analist, Ekonomi Etütleri Selin ARSLANHAN MEMİŞ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Yeni Milli Eğitim Kanun

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI PERSONELİNİN YER DEĞİŞTİRME SURETİYLE ATANMALARINA DAİR YÖNETMELİK

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI PERSONELİNİN YER DEĞİŞTİRME SURETİYLE ATANMALARINA DAİR YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 06.12.2007 Resmi Gazete Sayısı: 26722 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI PERSONELİNİN YER DEĞİŞTİRME SURETİYLE ATANMALARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış 2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış Prof. Dr. Yüksel KAVAK Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi TÜSİAD / UNFPA İstanbul, 5 Kasım 2010 1 Ana tema: Nüfusbilim ve Yönetim Çalışmanın

Detaylı

Güncelleme: 15 Nisan 2012

Güncelleme: 15 Nisan 2012 İNOVİTA için Gözden Geçirilmiş Sürüm Dünya Bankası Türkiye Ulusal İnovasyon Sistemi Raporu ndan Özet Notlar Haziran 2009 Güncelleme: 15 Nisan 2012 1 2007 ve 2013 yılları arasını kapsayan 9. Kalkınma Planı,

Detaylı

Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı

Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı Hüseyin Ekrem Cünedioğlu Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 2010 Özet Türkiye maden sektörünün

Detaylı

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü Sosyal refah ve sağlık bakım alanında idari

Detaylı

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz Konut Satışları Temmuz Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Ağustos 2014 1 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Konut Satış İstatistikleri ne göre 2014 yılının Temmuz ayında konut satışları

Detaylı

EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 2014

EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 2014 EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 214 SOSYAL YAPI EĞİTİM İŞGÜCÜ EKONOMİK DIŞ TİCARET BANKACILIK TURİZM SOSYAL YAPI GÖSTERGELERİ YILLAR VAN TÜRKİYE 199 637.433 56.473.35 2 877.524 67.83.524 21 1.35.418 73.722.988

Detaylı

İşsizlik Oranlarına Yaş Gruplarına Göre Bakış. Bengi Yanık İlhan İnsan Tunalı

İşsizlik Oranlarına Yaş Gruplarına Göre Bakış. Bengi Yanık İlhan İnsan Tunalı Araştırma Notu 12 1 Temmuz 212 İşsizlik Oranlarına Yaş Gruplarına Göre Bakış Bengi Yanık İlhan İnsan Tunalı Bu yazıda, 1988-212 yılları arasındaki işsizlik oranlarının zaman içerisindeki değişimi ele alınacaktır.

Detaylı

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINCA DÜZENLENEN EĞİTİM FAALİYETLERİNDE UYGULANACAK DERS VE EK DERS SAATLERİNE İLİŞKİN KARAR (*)

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINCA DÜZENLENEN EĞİTİM FAALİYETLERİNDE UYGULANACAK DERS VE EK DERS SAATLERİNE İLİŞKİN KARAR (*) DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINCA DÜZENLENEN EĞİTİM FAALİYETLERİNDE UYGULANACAK DERS VE EK DERS SAATLERİNE İLİŞKİN KARAR (*) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Karar Tarihi: 14/07/2009 Karar Sayısı:

Detaylı

TÜRKİYE'NİN İLK 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2012

TÜRKİYE'NİN İLK 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2012 İstanbul Sanayi Odası tarafından bu yıl 45 incisi hazırlanan TÜRKİYE NİN İLK 500 BÜYÜK KURULUŞU içerisinde bu yılda 2011 yılına göre değişiklik olmamış ve 487 özel, 13 de kamu sanayi kuruluşu yer almaktadır.

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Psi. Özge Kutay Sos.Yelda ġimģir Ġzmir,2014 HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ÖZEL GÜVENLİK SEKTÖRÜ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ÖZEL GÜVENLİK SEKTÖRÜ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ÖZEL GÜVENLİK SEKTÖRÜ Ahmet YETİM 1830 lu yıllarda Amerika da atlı posta arabalarının korunması amacı ile başlayan güvenlik ve koruma hizmetleri, zaman içinde dünya genelinde pek

Detaylı

UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ

UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ TMMOB Makina Mühendisleri Odası I. Ulusal Uçak Havacılık ve Uzay Mühendisliği Kurultayı 12 Mayıs 2001 Eskişehir-Türkiye UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ Mehmet Nazım

Detaylı

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KADIN CALISMALARI ANABİLİM DALI Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği Yüksek Lisans Bitirme Projesi Derya Demirdizen Proje Danışmanı Prof.

Detaylı

SEKTÖR GÖRÜŞ YAZISI TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ: FİYAT BALONU EYLÜL 2014 ÖZET. Bir Cushman & Wakefield Araştırma Yayınıdır

SEKTÖR GÖRÜŞ YAZISI TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ: FİYAT BALONU EYLÜL 2014 ÖZET. Bir Cushman & Wakefield Araştırma Yayınıdır SEKTÖR GÖRÜŞ YAZISI TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ: FİYAT BALONU ÖZET GENEL BAKIŞ Geçtiğimiz aylarda gerek uluslararası gerekse ulusal basında yer alan Türkiye konut pazarında fiyat balonu varlığına ilişkin haberler

Detaylı

MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi

MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi Başta MERCOSUR Bloğunda yer alan ülkeler olmak üzere, Latin da 1990 lı yılların sonunda ve 2000 li yılların başında oldukça ağır bir şekilde hissedilen ekonomik

Detaylı

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri 2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması İleri Analiz Çalışması Türkiye de Doğurganlık Tercihleri Dr. Pelin Çağatay Melike Saraç Emre İlyas Prof. Dr. A. Sinan Türkyılmaz 10 Eylül 2015, Hilton Oteli, Ankara

Detaylı

tepav Tasarruf kamudan başlar Nisan2012 N201124 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Tasarruf kamudan başlar Nisan2012 N201124 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Nisan2012 N201124 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp KALKAN 1 Analist, Ekonomi Etütleri Tasarruf kamudan başlar Türkiye nin cari açık sorunu ve bunun altında yatan

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE MESLEK BİLGİSİ BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU ve Prof. Dr. Durmuş Ali ÖZÇELİK Eğitim, geçerli öğrenmeleri oluşturma

Detaylı

milyona ulaştı İnternet abone sayısı 2011 de

milyona ulaştı İnternet abone sayısı 2011 de İnternet abone sayısı 2011 de milyona ulaştı 14 Türkiye nin elektronik haberleşme sektör büyüklüğü, 2011 de 27.6 milyarı bulurken pazar gelirlerinde telefon hizmetlerinden sonra en büyük payı oluşturan

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER...1 TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE)... 2 ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (ÜFE)... 2 İTHALAT - İHRACAT...

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Kasım 2007

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Kasım 2007 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kasım 7 ÖZET Ekim ayında tüketici fiyatları gıda fiyatlarındaki belirgin yükselişin etkisiyle yüzde 1,1 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 7,7 olarak gerçekleşmiştir.

Detaylı