ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ"

Transkript

1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ Ahmet KAYRALDIZ SODYUM METABİSÜLFİT İN SIÇAN KEMİK İLİĞİ HÜCRELERİNDE İN VİVO GENOTOKSİK ETKİLERİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI ADANA, 2005

2 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SODYUM METABİSÜLFİT İN SIÇAN KEMİK İLİĞİ HÜCRELERİNDE İN VİVO GENOTOKSİK ETKİLERİ Ahmet KAYRALDIZ DOKTORA TEZİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Bu tez 12 / 9 / 2005 Tarihinde Aşağıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oy Birliği / Oy Çokluğu İle Kabul Edilmiştir. İmza İmza İmza Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞ Prof. Dr. Rüştü HATİPOĞLU Doç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARI DANIŞMAN ÜYE ÜYE İmza Doç. Dr. Gökhan CORAL ÜYE İmza.. Yrd. Doç. Dr. Hasan Basri İLA ÜYE Bu Tez Enstitümüz Biyoloji Ana Bilim Dalında Hazırlanmıştır. Kod No: Prof. Dr. Aziz ERTUNÇ Enstitü Müdürü İmza ve Mühür Bu Tez Çukurova Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi Tarafından Desteklenmiştir. Proje No: FBE D. 36 Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bildirişlerin, şekil ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hükümlere tabidir.

3 ÖZ DOKTORA TEZİ SODYUM METABİSÜLFİT İN SIÇAN KEMİK İLİĞİ HÜCRELERİNDE İN VİVO GENOTOKSİK ETKİLERİ Ahmet KAYRALDIZ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞ Yıl : 2005, Sayfa: 67 Jüri : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞ Prof. Dr. Rüştü HATİPOĞLU Doç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARI Doç. Dr. Gökhan CORAL Yrd. Doç. Dr. Hasan Basri İLA Bu çalışmanın amacı, gıdalarda antimikrobial madde olarak kullanılan Sodyum Metabisülfit (SMB) in sıçan kemik iliği hücrelerinde in vivo genotoksik etkilerini araştırmaktır. Bu çalışmada SMB, intraperitonal (ip) uygulamada anormal hücre yüzdesini (AH) ve KA/hücre genel olarak tüm muamele sürelerinde (6, 12, 24 Saat) ve konsantrasyonlarda (250, 500, 750 ve 1000 mg/kg vücut ağırlığı (v.a.)) kontrole göre önemli ölçüde arttırmıştır. Ancak bu artış pozitif kontrol (Ethyl Carbamate) kadar olmamıştır. SMB, 6 saatlik muamele süresinde mitotik indeksi (MI) sadece 750 ve 1000 mg/kg v.a. dozlarda kontrole nazaran önemli derecede düşürürken, bu düşüş 12 ve 24 saatlik muamele sürelerinde ise tüm konsantrasyonlarda önemli derecede bulunmuştur. SMB, gavage (gv) uygulamada anormal hücre yüzdesini (AH %) ve KA/hücre sayısını 6 saatlik muamele süresinin tüm konsantrasyonlarında hem kontrol hem de pozitif kontrole göre önemli ölçüde arttırmamıştır. Halbuki SMB, 12 saatlik muamele süresinde ve tüm konsantrasyonlarda AH % si ve KA/hücre sayısını kontrole göre önemli ölçüde artırmıştır. 24 saatlik muamele süresinde ise SMB, AH% si ve KA/Hücre sadece 750 ve 1000 mg/kg v.a. konsantrasyonlarda kontrole göre önemli ölçüde artırmıştır. SMB gavage uygulamada 6 saatlik muamele süresinde sadece 1000 mg/kg v.a. konsantrasyonunda MI pozitif kontrole nazaran düşürürken, 12 saatlik muamele süresinde 250 mg/kg v.a. konsantrasyonu hariç tüm konsantrasyonlarda, 24 saatlik muamele süresinde ise tüm konsantrasyonlarda MI i hem kontrol hem de pozitif kontrole nazaran önemli ölçüde düşürmüştür. Anahtar Kelimeler: Gıda Katkı Maddesi, Sodium Metabisülfit, In vivo Kromozom Aberasyonu, Sıçan I

4 ABSTRACT PhD THESIS IN VIVO GENOTOXIC EFFECTS OF SODIUM METABISULFIT ON BONE MARROW CELLS Ahmet KAYRALDIZ DEPARTMENT OF BIOLOGY INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞ Year : 2005, Sayfa: 67 Jury : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞ Prof. Dr. Rüştü HATİPOĞLU Assoc. Prof. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARI Assoc. Prof. Dr. Gökhan CORAL Asist. Prof. Dr. Hasan Basri İLA The aim of this study was to investigate the genotoxic effects of sodium metabisulphite (SMB), which is used as an antimicrobial substance in foods on bone marrow cells of rats. In this study, SMB increased the percentages of abnormal cells with chromosomal abnormalities and CA/cell in all the concentrations (250, 500, 750 and 1000 mg/kg body weight (b.w.)) and treatment periods (6, 12 and 24 h) when compared with control after intraperitonally administration. However, SMB did not increase the abnormallities as much as positive control (Ethyl Carbamate). SMB decreased the Mitotic Index (MI) at 750 and 1000 mg/kg b.w.concentrations for 6 hour treatment period while SMB decreased the MI in all the concentrations for 12 and 24 hours treatment periods when compared with control. SMB did not increase the percentage of abnormal cells and CA/cell in all the concentrations for 6h treatment period when compared with control and positive control in bone marrow cells of rats treated with SMB orally (gavage). However, SMB significantly increased the abnormallities at all concentrations for 12 hour treatment period when compared with control. At 24 hour treatment period, SMB increased the abnormalities only at 750 and 1000 mg/kg b.w. when compared with control. In all concentrations and treatment periods, SMB did not induced the abnormalities when compared with positive controls when orally administreted. SMB decreased the MI at 1000 mg/kg b.w. for 6 h treatment period when compared with positive control. At all concentrations for 12 h treatment period, SMB significantly decreased the MI when compared with control and positive control except 250 mg/kg b.w. In addition, SMB significantly decreased the MI at all concentrations for 24 h treatment period according to control and positive control. Key Words: Food Additive, Sodium Metabisulphite, In vivo Chromosomal Aberrations, Rat II

5 TEŞEKKÜR Tez konumun belirlenmesi, yürütülmesi ve çalışmalarım sırasında bana rehberlik eden, ilgi ve yardımlarını esirgemeyen Sayın Hocam Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞ a, bana göstermiş olduğu sabır ve ilgiden dolayı Sayın Hocam Doç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARI na sonsuz minnetlerimi sunarım. Genetik Laboratuarında birlikte çalıştığımız ve çalışmam esnasında benden yardımlarını esirgemeyen Sayın Hocam Yrd. Doç. Dr. Hasan Basri İLA ya, araştırma görevlisi arkadaşım Ayşe YAVUZ a, biyolog arkadaşlarım Mehmet ARSLAN ve Fatma Funda KAYA ya teşekkür ederim. Projemizi maddi yönden destekleyen Ç.Ü. Araştırma Fonu yöneticilerine de teşekkür ederim. III

6 İÇİNDEKİLER SAYFA ÖZ... I ABSTRACT... II TEŞEKKÜR.... III KISALTMALAR... IV ÇİZELGELER DİZİNİ.... VI ŞEKİLLER DİZİNİ.... VII 1. GİRİŞ ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Asetik Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Benzoatlarla Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Bifenil, Sodyum Ortofenil Fenolle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Borik Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Formaldehitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Formik Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Laktik Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Lizozimle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Malik Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Nisinle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Nitrit ve Nitratlarla Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Potasyum Bromatla Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Propionic Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Sodyum Hipokloritle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Sorbatlarla Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Sülfitlerle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Tiabendazolle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları MATERYAL VE METOD Kullanılan Kimyasal Maddeler ve Deney Ekipmanları Sodium Metabisülfite (SMB) Sodium Metabisülfite nin Kimyasal Özellikleri. 29 IV

7 Ethyl Carbamate (EC=Ürethan) Kolkisin Fizyolojik Çözelti Hipotonik Çözelti Fiksatif Sorensen Tampon Çözeltisi Giemsa Entellan Nitrik Asit Kullanılan Deney Ekipmanları Hassas Terazi Santrifüj Mikroskop İnkübatör Lamların Temizlenmesi Kromozom İncelemeleri İçin Deney Hayvanlarına SMB ve EC nin Verilmesi, Preparatların Hazırlanması ve Boyanması Deney Hayvanlarına SMB nin ve EC nin Verilmesi İntraperitonal Yolla (ip) SMB nin ve EC nin Deney Hayvanlarına Uygulanması Gavage Yoluyla (gv) SMB nin ve EC nin Deney Hayvanlarına Uygulanması Kromozom İncelemeleri İçin Preparatların Hazırlanması Preparatların Boyanması Mikroskobik İncelemeler Kromozom Anormalliklerinin (KA) (Chromosome Aberration=CA), Mitotik İndeksin (MI) Saptanması Kromozom Anormalliklerinin Saptanması Mitotik Indeksin (MI) Saptanması Mikroskopta Fotoğraf Çekme İstatistik Analiz ve Sonuçların Değerlendirilmesi.. 36 V

8 4. BULGULAR SMB nin Sıçanlara İntraperitonal Yolla Enjekte Edilmesinden 6, 12 ve 24 Saat Sonra Kemik İliği Hücrelerinde Anormal Hücre Yüzdesi (Kromozom Anormalliğine Sahip Hücre Yüzdesi), KA/Hücre Oranı ve Mitotik İndeks SMB nin Sıçanlara Gavage Yoluyla Verilmesinden 6, 12 ve 24 Saat Sonra Kemik İliği Hücrelerinde Anormal Hücre Yüzdesi (Kromozom Anormalliğine Sahip Hücre Yüzdesi), KA/Hücre Oranı ve Mitotik İndeks SMB nin Sıçanlara Gavage Yoluyla ve İntraperitonal Yolla Verilmesinden 6, 12 ve 24 Saat Sonra Kemik İliği Hücrelerinde Oluşan Anormal Hücre Yüzdesi, KA/Hücre Oranı ve Mitotik İndekslerin Karşılaştırılması TARTIŞMA SMB nin Sıçan Kemik İliği Hücrelerinde Kromozom Aberasyonu Oluşumu Üzerine Etkileri ve Sitotoksiditesi SMB nin Sıçan Kemik İliği Hücrelerinde Kromozom Aberasyonu Oluşumu Üzerine Etkileri SMB nin Hücre Bölünmesi Üzerine Etkisi SONUÇ VE ÖNERİLER.. 56 KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ VI

9 KISALTMALAR B Kromatid Kırığı B Kromozom Kırığı F Fragment KD Kromatid Değişimi KKB Kardeş Kromatid Birleşmesi DS Disentrik Kromozom T Translokasyon P Poliploid BrdUrd 5 -Bromo-2 -Deoxyuridine AH Anormal Hücre KA Kromozomal Anormallik MI Mitotik İndek RI Replikasyon İndeksi va Vücut Ağırlığı CAC FAO nun Gıda Komisyonu WHO Dünya Sağlık Teşkilatı FAO Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı JECFA Birleşik Gıda Katkı Uzmanları Alt Komitesi NOEL Bir Kimyasal Maddenin Hayvanlara Zarar Vermeyen Dozu ADI Bir Kimyasal Maddenin İnsanın Ömrü Boyunca Vücut Ağırlığının mg ı Başına Aldığında Zarar Vermeyen Dozu ML ADI Miktarının İzin Verilen En Yüksek Dozu SMB Sodyum Metabisülfit HGPRT Hipoksantin Guanozin Fosforibozil Transferaz IP İntraperitonal Uygulama GV Gavage Uygulama EC Ethyl Carbamate (=Ürethan) DNA Dezoksiribonukleik Asit KCI Potasyum Klorür VII

10 KKD NaCI SCE SSC SU Gy SMART ICR LD 50 CA SE Kardeş Kromatid Değişimi Sodyum Klorür Sister Chromatid Exchange Standart Saline Citrate Sister Union Gray Wing Spot testi Bir Tür Fare Bir Kimyasalın Kullanılan Deneklerin Yarısını Öldüren Toksik Dozu Chromosome Aberration Standart Hata VIII

11 ÇİZELGELER DİZİNİ SAYFA Çizelge 4.1. SMB nin Sıçan Karın Zarına (İntraperitonal Olarak) Enjekte Edilmesinden 6, 12 ve 24 Saat Sonra Sıçan Kemik İliği Hücrelerinde Rastlanan Kromozom Anormallik Çeşitleri, Anormal Hücre Yüzdesi, KA/hücre ve Mitotik İndeks. 39 Çizelge 4.2. SMB nin Ağız Yoluyla (Gavage Yoluyla) Verilmesinden 6, 12 ve 24 Saat Sonra Sıçan Kemik İliği Hücrelerinde Rastlanan Kromozom Anormallik Çeşitleri, Anormal Hücre Yüzdesi, KA/hücre ve Mitotik İndeks.. 45 Çizelge 4.3. SMB nin Sıçanlara Gavage Yoluyla ve İntraperitonal Yolla Verilmesinden 6, 12 ve 24 Saat Sonra Kemik İliği Hücrelerinde Saptanan Anormal Hücre Yüzdesi, KA/Hücre Sayısının ve Mitotik İndekslerin Karşılaştırılması.. 50 IX

12 ŞEKİLLER DİZİNİ SAYFA Şekil 3.1. Sodyum Metabisülfit in Açık Formülü.29 Şekil 4.1. İntraperitonal yolla farklı dozlarda SMB verildikten 12 saat sonra sıçan kemik iliği hücrelerinde anormal hücre yüzdesinin doza bağlı artışını gösteren korelasyon katsayısı ve regresyon eğrisi.40 Şekil 4.2. İntraperitonal yolla farklı dozlarda SMB verildikten 12 saat sonra sıçan kemik iliği hücrelerinde KA/hücre nin doza bağlı artışını gösteren korelasyon katsayısı ve regresyon eğrisi. 40 Şekil 4.3. İntraperitonal yolla farklı dozlarda SMB verildikten 24 saat sonra sıçan kemik iliği hücrelerinde anormal hücre yüzdesinin doza bağlı artışını gösteren korelasyon katsayısı ve regresyon eğrisi.. 41 Şekil 4.4. İntraperitonal yolla farklı dozlarda SMB verildikten 24 saat sonra sıçan kemik iliği hücrelerinde KA/hücre nin doza bağlı artışını gösteren korelasyon katsayısı ve regresyon eğrisi.. 41 Şekil 4.5. İntraperitonal yolla farklı dozlarda SMB verildikten 24 saat sonra sıçan kemik iliği hücrelerinde MI nın doza bağlı azalmasını gösteren korelasyon katsayısı ve regresyon eğrisi...42 Şekil 4.6. Kardeş Kromatid Birleşmesi (KKB) (1000 mg/kg vücut ağırlığı SMB, 24 saatlik muamele süresi, Intraperitonal Uygulama, ).X Şekil 4.7. Fragment (F) (750 mg/kg vücut ağırlığı SMB, 12 Saatlik muamele süresi, İntraperitonal Uygulama, ).X X

13 Şekil 4.8. Kromatid Değişimi (KD) (500 mg/kg vücut ağırlığı SMB, 24 Saatlik muamele süresi, İntraperitonal Uygulama, ).X Şekil 4.9. Gavage yoluyla farklı dozlarda SMB verildikten 24 saat sonra sıçan kemik iliği hücrelerinde anormal hücre yüzdesinin doza bağlı artışını gösteren korelasyon katsayısı ve regresyon eğrisi...46 Şekil Gavage yoluyla farklı dozlarda SMB verildikten 24 saat sonra sıçan kemik iliği hücrelerinde KA/Hücre nin doza bağlı artışını gösteren korelasyon katsayısı ve regresyon eğrisi 46 Şekil Gavage yoluyla farklı dozlarda SMB verildikten 24 saat sonra sıçan kemik iliği hücrelerinde MI nın doza bağlı azalmasını gösteren korelasyon katsayısı ve regresyon eğrisi.47 Şekil Kardeş Kromatid Birleşmesi (KKD) (1000 mg/kg vücut ağırlığı SMB, 12 saatlik muamele süresi, Gavage Uygulama, ).X Şekil Kromatid Kırığı (B ) (750 mg/kg vücut ağırlığı SMB, 24 saatlik muamele süresi, Gavage Uygulama, ).X Şekil Kromatid Değişimi (KD) (500 mg/kg vücut ağırlığı, 12 saatlik muamele süresi, Gavage Uygulama, ).X XI

14 1. GİRİŞ Ahmet KAYRALDIZ 1. GİRİŞ Günümüzde 2 milyon çeşitten fazla kimyasal madde çeşitli amaçlar için kullanılmakta ve bu sayıya her yıl yeni kimyasal madde eklenmektedir (Ağüloğlu ve Ortakaya, 1992). 20. yüzyılın başlarında çoğu doğal kaynaklı olmak üzere birkaç bin kimyasal madde kullanılmaktayken bu maddelerin kullanımı özellikle 1940 lardan sonra hızla artmıştır yılında 7 milyon ton/yıl olan dünya kimyasal madde üretimi, 1985 yılında 250 milyon ton/yıl a yükselmiştir. Bugün bu rakam 400 milyon ton/yıl a ulaşmıştır (Karakaya, 2005). Kimyasal maddelerin yoğun ve nispeten kontrolsüz olarak kullanılmaya başlandığı yıllarda yapılan hatalardan insan sağlığı ve çevre zarar görmüştür. Gerek kimyasal maddelerin her alanda yoğun olarak kullanılmaya başlanması, gerekse kontrolsüz kullanımın yarattığı ciddi sağlık ve çevre sorunları, toplumlarda kimyasal madde kullanımına karşı oluşan korku ve tepkinin nedenidir. Kimyasalların insan sağlığı üzerindeki etkileri devamlı tartışma konusu olmaktadır. Toplumlarda en önemli sağlık göstergesi doğuştan yaşam beklentisi olarak da tanımlanan ortalama yaşam süresidir yılında Dünya'da ortalama yaşam süresi iki cinsiyet ortalaması olarak 30 yıl iken, 1997 yılında 63 yıla yükselmiştir. Bu rakamlar ABD'de 1900 ve 1997 yılları için 49 ve 77'dir. Bu gelişmede başta ilaçlar ve suyun mikropsuz hale getirilmesinde kullanılan kimyasallar olmak üzere, insanlara kimyasalların da yardımıyla yeterli ve kontaminasyondan korunmuş gıdaların temin edilebilmesinin de önemli payı vardır. Ancak, bu değerlendirmeden kimyasalların insan sağlığı ve çevre için zararsız olduğu anlamı çıkartılmamalıdır. Kimyasal maddelerin rastgele kullanımı insan sağlığı ve çevre için büyük tehdittir. Özellikle 1960'lardan sonra toksikoloji bilimindeki hızlı gelişmenin yanısıra, kimyasal maddeler için risk yönetimi uygulamalarının geliştirilmesi, güvenli kimyasal kullanım olanağını getirmiştir. Günümüzde ilaç, gıda katkı maddesi, kozmetik, tarım ilacı, endüstri kimyasalı olarak kullanılan birçok kimyasalın insan sağlığı ve çevreye olan etkisi ayrıntılı olarak incelenmekte olup, insan sağlığı ve çevre üzerinde kabul edilemez ölçüde risk taşıyanların kullanımına izin verilmemektedir (Karakaya, 2005). 1

15 1. GİRİŞ Ahmet KAYRALDIZ Gıda katkı maddeleri, gıdalarda mikrobiyolojik bozulmayı önleme ve dayanıklılığı arttırma, besleyici değeri koruma, teknolojik işlemlere yardımcı olma, renk, görünüş, lezzet, koku gibi duyusal özellikleri düzeltme gibi pek çok amaçla katılan maddelerdir. Gıda katkı maddelerinin kullanılması ile ilgili tarihsel gelişmeler incelendiğinde, M.Ö yıllarında et ürünlerini kürlemede tuzdan yararlanıldığı, M.Ö. 900 yıllarında ise tuz ve odun tütsüsünün gıda saklama yöntemleri olarak kullanıldıkları görülmektedir. Ortaçağlarda etlere koruyucu amaçla tuz ve tütsünün yanısıra katılan nitratın etin rengini olumlu yönde değiştirmek ve çürümeyi önlemek amacıyla kullanıldığı bilinmektedir. M.Ö.50. yılda baharatlardan lezzet verici olarak yararlanılmış, gıda boyaları ise günümüzden yaklaşık 3500 yıl kadar önce Mısırlılar tarafından renklendirici amaçla kullanılmışlardır. 19yy. daki hızlı şehirleşmenin paralelinde katkı maddelerinin kullanımları, özellikle gıdaları bozulmalara karşı koruma amacıyla yaygınlaşmış olup, günümüzde ise bu maddeler gelişen gıda teknolojisinin vazgeçilmez bir parçasını oluşturmuşlardır (Altuğ, 1999). Tüketicilerin bilinçlenmeleri paralelinde de katkı maddelerinin özellikleri ve sağlıkla olan ilişkileri gıda satın almada dikkati çeken ve özen gösterilen bir konu haline gelmiştir. Katkı maddesi ve sağlık ilişkisinde şüpheler özellikle 3 konuda yoğunlaşmış olup, bunlar şunlardır: Katkı maddelerinin kimyasal yapıda olmaları, E numaraları ile ifade edilmeleri, Allerji yapmaları Gıda biliminde kimyasal madde kavramı içinde hava, su, tuz ve laboratuvarda sentezlenen kimyasallar gibi değişik maddeler yer almaktadır. Bu maddeler arasında yukarıda belirtilen ve gıdanın yapısında doğal olarak bulunan maddeler dışında, gıdalara istenilmeden bulaşan kontaminant niteliğindeki maddeler ve gıdaya belirli amaçlar için istenilerek katılan katkı maddeleri yer almaktadır. Kontaminant, gıdalarda istenilmeyen iz elementler, aflatoksinler, nitrozaminler vb. gibi oldukça 2

16 1. GİRİŞ Ahmet KAYRALDIZ toksik maddeler olup, gıdalara bulaşma yollarının önlenmesi için çeşitli çalışmalar yapılmakta ve gıdalarda bulunabilecek sınırları yasalarla belirlenmektedir. Gıda katkı maddeleri ise gıdalara istenilerek katılan maddeler olup, bu maddelerin özellikleri ve gıdalarda kullanım sınırları Dünyada uluslararası düzeyde araştırmalarla ele alınan bir konudur. Bu amaçla Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) ve Gıda Tarım Örgütü (FAO) nün oluşturduğu gıdalarla ilgili komisyon (CAC) ve bu kuruluşun gıda katkı maddeleri ile alt komitesi olan Birleşik Gıda Katkı Uzman Komitesi (JECFA) katkı maddelerinin insan sağlığı açısından güvenilirliği konusunda çalışmalar yapmakta ve belirli dozlarda kullanımında sakınca olmadığı belirlenen maddelerle ilgili listeler hazırlanmaktadır. JECFA komisyonunda görev alan tarafsız uzmanlar gerçekleştirdikleri uzun süreli ve detaylı toksikolojik değerlendirmeler sonucunda, sözkonusu katkı maddesinin deney hayvanlarına zarar vermeyen dozunu (NOEL) saptamaktadır. Bu değer, insanlar için bir ömür boyu vücut ağırlığının mg başına alındığında zararlı etki yapmayacak doza (ADI) çevrilirken güvenlik faktörü olan 100 rakamına bölünmektedir. Bu verilere dayanarak hazırlanan listelere katkının ADI değeri ve bu değer esas alınarak değişik gıdalarda izin verilecek maksimum miktarları (ML) belirtilmekte, sakıncalı olabilecek maddeler (Butter Yellow, Hidrojen Peroksit, vb.) liste dışı bırakılmaktadır. CAC tarafından önerilen listeler Avrupa Topluluğu (EC) tarafından da benimsenmiş olup, bu topluluğun da benzer listeleri mevcuttur. Dünyadaki çeşitli ülkeler listeleri esas alarak kendi ülkelerinde kullanımına izin verilen katkı maddelerinin listelerini düzenlemektedirler. Ülkemizde de kullanımı uygun görülen gıda maddeleri CAC ve EC tarafından oluşturulan listelerden titizlikle seçilmektedir (Altuğ, 1999). Bazı kişiler bazı katkı maddelerine karşı allerjik reaksiyonlar gösterebilirler, ancak allerji durumlarının çilek, yumurta, kakao, çikolata hatta süt gibi pek çok doğal gıdaya karşı oluştuğu da bilinen bir gerçektir. İngiltere'de yapılan bir çalışmada katkı maddesi kullanımı ile olan allerjik reaksiyonların populasyonun yalnızca % 0.1 inde görüldüğünü ortaya çıkarmıştır. Ayrıca değişik ülkelerdeki yönetmeliklerde allerji yapabilen tartrazin, sunset yellow, kükürtdioksit gibi katkı içeren gıdaların etiketlerinde ikaz ibaresi bulundurulmasının öngörüldüğü bilinmektedir. 3

17 1. GİRİŞ Ahmet KAYRALDIZ Bu bilgilerden de anlaşılacağı gibi ülkemizde katkı maddeleri konusu, dünyadaki tüm gelişmiş ülkelerde olduğu gibi titizlikle ele alınmakta ve yasal kuruluşlarca denetlenmektedir. Kullanımına izin verilen katkı maddelerinin denetiminde değerlendirilmesi gereken en önemli iki husustan birincisi bu maddelerin gıda saflığında olmaları, diğeri ise gıdalarda izin verilen sınırı aşmamaları gerektiğidir. Bu denetim ise ancak ülkede etkin bir kontrol sisteminin kurulması ile gerçekleşebilir. Gerek katkı maddeleri kullanımında, gerekse genel anlamda gıda tüketiminde Toksikoloji biliminin öncülerinden Paracelcus ( ) un "Her madde toxindir, ancak toxin ile ilacı birbirinden ayıran dozdur" ifadesi de unutulmamalıdır (Altuğ, 1999). Gıda katkı maddelerini şu şekilde sınıflandırmamız mümkündür 1.Kaliteyi koruyarak raf ömrünü uzatanlar (Koruyucular) a. Antimikrobiyaller (nitrit, benzoik asit, sorbik asit, kükürt dioksit sodium metabisulfite...) b. Antioksidanlar (Butylated Hydroxyanisole, Butylated Hydroxytoluene, propil gallat...) 2. Hazırlama ve pişme özelliğini geliştirenler a. ph ayarlayıcılar (asetik asit, propionik asit, kalsiyum karbonat...) b. Topaklanmayı önleyenler(magnezyum oksit, magnezyum karbonat, silikon dioksit...) c. Emülsiyon yapıcılar (lesitin, mono ve digliseritler...) d. Stabilizörler, kıvam arttırıcılar ( kalsiyum asetat, kalsiyum karbonat...) 3. Aroma, lezzet,tad ve renk geliştiriciler a. Lezzet vericiler (aroma maddeleri) b. Lezzet arttırıcılar (Monosodium Glutamate, inisitol) c. Renklendiriciler (tartrazin, kurkumin,annotto, β-karoten...) 4

18 1. GİRİŞ Ahmet KAYRALDIZ d. Yapay tadlandırıcılar (aspartam, sakarin, asesulfam K, neoherperidin DC...) Bu çalışmada kullanılan Sodyum Metabisülfit (SMB) de bir gıda katkı maddesidir. Gıda katkı maddelerinin genotoksik etkiye sahip oldukları da bir çok farklı test sistemiyle araştırılmıştır (Karakaya, 1999). Abe ve Sasaki (1977) kültür edilmiş Chinese hamster hücrelerini 30 farklı kimyasala maruz bırakmışlar ve potassium sorbate ve sodium benzoate nin Kardeş Kromatid Değişimi (KKD) ve Kromozomal Aberasyonları (KA) artırdığını bildirmişlerdir. Bir başka çalışmada Nagao ve ark. (1977) lizozim in Salmonella typhimurium un TA100 ve TA98 suşları için mutajen olduğunu bildirmişlerdir. Ishidate ve Odashima (1977) in vitro kromozomal aberasyon testi kullanarak aralarında yiyecek katkı maddelerinin de bulunduğu 134 çeşit kimyasal maddenin mutajenitesini incelemişlerdir. İncelenen bu 134 kimyasal maddeden bakteriler için mutajen olan hemen hemen hepsinin KA testinde de pozitif sonuç verdiğini bildirmişlerdir. Yine Ishidate ve ark. (1984) Japonya da kullanılmakta olan 190 sentetik kökenli, 52 doğal kökenli gıda katkı maddesinin genotoksiditesini in vitro Chinese hamster fibroblast kültürlerinde kromozom aberasyonu ve Salmonella typhimurium da Ames testi ile araştırmışlar, bu çalışma sonucunda bu maddelerden yalnızca 14 tanesinin Ames testinde pozitif sonuç verdiğini, 54 tanesinin de kromozomal anormallik testinde pozitif sonuç verdiğini bildirmişlerdir. Ancak bunlardan 11 tanesinin (fast gren, hidrojen peroksit, potasyum bromat, sodyum klorit, sodyum hipoklorit, sodyum nitrit, kakao ve karamel) hem KA testinde hem de Ames testinde pozitif sonuç verdiğini bildirmişlerdir. Njagi ve Gopalan (1982) Vicia faba kök ucu hücreleri ile yapmış oldukları çalışmada sodyum sulfite ve sodyum benzoate nin dozunun artmasına bağlı olarak kromozomal anormalliklerde bir atış olduğunu, ayrıca interfazda kromatin erozyonuna neden olduklarını bildirmişlerdir. Hasegawa ve ark. (1984) sorbik asit ve onların potasyum ve sodyum tuzlarının kültüre edilmiş Chinese hamster V79 hücrelerinde kardeş kromatid değişimi ve gen mutasyonlarını arttırdığını bildirmişlerdir. Luca ve ark (1987) in vivo ve in vitro denemelerle sodyum nitrit in mutajenitesini araştırmışlar ve nitritin anormal metafaz 5

19 1. GİRİŞ Ahmet KAYRALDIZ hücrelerinin oranını seçilen 3 türde de (sıçan, fare ve tavşan) önemli derecede arttırdığını bildirmişlerdir. Mukherjee ve ark. (1988) akut olarak sodyum nitritin ve sorbik asitin, tek başlarına ve karışım halinde fare kemik iliği hücrelerine olan etkilerini araştırmışlar ve kontrol ile kıyaslandığında sorbik asitin en yüksek üç konsantrasyonda KKD frekansını önemli ölçüde arttırdığını, sodyum nitritin ise seçilen tüm dozlarda KKD frekansını arttırdığını bildirmişlerdir. Kombinasyon halinde verildiklerinde ise KKD frekansı ayrı ayrı verildiklerinden iki kat fazla olmuştur. Munzer ve ark. (1990) potasyum sorbat ve sodyum sorbat ın genotoksisitesini Ames testi, Chinese hamster ovaryum hücrelerinde HGPRT enzimi geninde gen mutasyonu ve kardeş kromatid değişimi testlerini, sıçan ve Chinese hamster kemik iliği hücrelerinde mikronukleus testlerini kullanarak test etmişler, her iki kimyasalın in vitro testlerde bir genotoksidite göstermediğini, in vivo testlerde ise bu katkı maddelerin taze hazırlanmış eriyiklerinin hiçbir klastojenik etki göstermemesine karşılık, bekletilmiş eriyiklerinde klastojenik bir etkiye sahip olduklarını bildirmişlerdir. Çalışmamızda kullandığımız sodyum metabisülfit (SMB) antimikrobiyal madde olarak bisküvitlerde, çukolatalarda, şekerlerde, salam ve sucuklarda, şarap, şampanya, vs. gibi alkollü içeceklerin bir çoğunda kullanılmaktadır. Tarım Bakanlığı SMB nin kullanılabilecek en yüksek dozunun 300 µg/ml olması gerektiğini bildirmişlerdir (Tarım Bakanlığı Gıda Kodeksi, 1997). SMB suda çözündüğünde sodyum bisülfit ve sülfür dioksite dönüşmektedir. Bisülfit in genotoksik etkilerini araştırmak amacıyla bugüne kadar birçok çalışma yapılmıştır. Meng ve Zhang (1992) bisülfit in (HSO 3 ) insan periferal lenfositlerinde mikronükleus oluşumunu, ayrıca kardeş kromatid değişimini ve kromozomal anormallikleri arttırdığını bildirmişlerdir. Bir diğer çalışmada Meng ve Zhang (1999) bisülfit in CHO AS52 hücrelerinde guanin fosforibozil transferaz (GPT) geninde mutasyonu arttırdığını saptamışlardır. Ayrıca Pagano ve Zeiger (1987) bisülfit in ph 5-6 da Salmonella typhimurium un TA1535 ve TA97 suşları için zayıf mutajen olduğunu ancak TA1537 ve TA1538 suşları içinse mutajen olmadığını bildirmişlerdir. 6

20 1. GİRİŞ Ahmet KAYRALDIZ Rencüzoğulları ve ark. (2001a) Allium cepa L. kök ucu hücrelerinde SMB nin tüm konsantrasyon ve muamele sürelerinde MI i düşürdüğünü, mitotik anormallikleri de doza bağlı olarak arttırdığını bildirmişlerdir. Aynı araştırma grubu (Rencüzoğulları ve ark. 2001b) SMB nin tüm konsantrasyon ve muamele sürelerinde insan periferal lenfositlerinde kardeş kromatid değişimi ve kromozomal aberasyonları doza bağlı olarak arttırdığını, buna karşılık mitotik indeksin ve replikasyon indeksinin doza bağlı olarak düştüğünü bildirmişlerdir. Yukarıdaki çalışmalardan da görüldüğü gibi SMB nin in vivo genotoksik etkisiyle ilgili herhangi bir çalışma yapılmamıştır. İşte bu çalışmanın amacı sıçan kemik iliği hücrelerinde SMB nin in vivo genotoksik etkiye sahip olup olmadığını kromozom aberasyonu (KA) testi ile araştırmaktır. 7

21 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Gıdalardaki katkı maddeleri ve gıdaların sterilizasyonunda kullanılan maddelerle yapılmış olan genotoksidite ve toksidite çalışmalarını aşağıdaki şekilde açıklayabiliriz Asetik Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Et ve et ürünlerinde, süt ürünlerinde, meyve ve sebze konservelerinde koruyucu madde olarak kullanılmaktadır. Morita ve ark. (1990), Chinese hamster ovaryum K1 hücrelerini kullanarak asetik asit in klastojenik aktivitelerinin medyumun ph ile olan ilişkisini test etmişlerdir. Bu çalışmaya göre, bu asitin mm lık konsantrasyonunun başlangıç ph ı 6 veya daha aşağı olan besiyerlerinde kromozomal aberasyonlarını hem S9 bulunan hem de bulunmayan ortamlarda uyardığı bildirilmiştir. Bu asitin mm lık konsantrasyonunun ph 5.7 veya daha aşağıdaki medyumlarda da toksik olduğu saptanmıştır Benzoatlarla Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Benzoatlar, muz, kek, hububat, çikolata, soslar, katı ve sıvı yağlar, meyankökü, margarin, mayonez, süt tozu, patates tozu ve kuru maya gibi bazı gıdaların işlenmesi sırasında gıda koruyucusu olarak kullanılır. Abe ve Sasaki (1977), kültüre edilmiş Chinese hamster hücrelerini 33 çeşit farklı kimyasala maruz bırakarak, kardeş kromatid değişimi ve kromozomal anormalliklerini incelemişlerdir. Bu çalışmalar sonucunda potasyum benzoat ve sodyum benzoat ın kardeş kromatid değişimi ve kromozomal anormalliklerinin frekansında önemli bir artışa neden olduğu saptanmıştır. Ishidate ve Odashima (1977), kültüre edilmiş Chinese hamster hücrelerinde aralarında gıda katkı maddelerinin de bulunduğu 134 çeşit kimyasalın genotoksik etkisini incelemişler ve sodyum benzoat ile potasyum benzoat ın kromozom 8

22 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ anormalliği testinde pozitif sonuç verdiğini, ancak kesin bir yargı için ilave testlerin yapılması gerektiğini bildirmişlerdir. Tohda ve ark. (1980), insan lenfoblastoid hücreleri için 30 mmol/litre konsantrasyonundaki benzoik asit in sitotoksik etkili olduğunu bildirmişlerdir. Sato ve ark. (1987), benzoik asit, vanilin, vanilik asit, ferulik asit ve resorkcinol maddelerinin herhangi bir mutajenik etkiye sahip olmadıklarını bildirmişlerdir. Vernole ve ark. (1987) ve Vernolle ve ark. (1988) benzoik asit in potasyum tuzlarının insan periferal lenfositlerinde KKD ve KA üzerine etkilerini araştırmışlar ve benzoik asit in potasyum tuzunun ne KKD yi nede KA yı arttırmadığını saptamışlardır. Zeiger ve ark. (1988) Salmonella typhimurium un TA97, TA98, TA100, TA1535 ve TA1537 suşlarında sodyum benzoat ın 5000µg/plate in üzerindeki dozlarda sitotoksik etkili olduğunu bildirmişlerdir. Kuboyama ve Fujii (1992), bir gıda katkı maddesi olan benzoik asitin Salmonella /mikrozom testinde TA100 suşu için zayıf mutajen olduğunu bildirmişlerdir. Nair (2001), sıçan ve fare ile yapmış oldukları in vivo çalışmada sodyum benzoat ın sıçanlarda ve farelerde herhangi bir toksisite göstermediğini bildirmiştir Bifenil, Sodyum Ortofenil Fenolle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Taze meyve ve sebzelerde, daha çok narenciyelerin yüzey uygulamalarında koruyucu madde olarak kullanılmaktadır. Sasaki ve ark. (1997), oral olarak verdikleri ortho-phenylphenol (2000mg/kg), biphenyl (2000 mg/kg) ve tiabendazol (200 mg/kg) ün genotoksiditesini in vivo olarak alkaline jel elektroforez tekniğiyle (comet testi) göstermeye çalışmışlardır. Bu çalışma sonucunda ortho-phenylphenol, biphenyl ve tiabendazol ün mide, karaciğer, böbrek, idrar yolları ve akciğerde DNA hasarını arttırdığı ortaya çıkmıştır. 9

23 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ Sasaki ve ark. (2002), gıda sektöründe kullanılan 39 farklı kimyasalı farelere oral yolla verip 8 farklı (mide, barsak, akciğer, böbrek, idrar torbası, karaciğer, beyin ve kemik iliği) organda comet assay deneyini kullanarak genotoksiditelerini saptamaya çalışmışlardır. Bu çalışma sonucunda biphenyl, sodium o-phenylphenol ve tiabendazol ün sindirim sistemiyle ilgili organlarda DNA hasarını uyardığı saptanmıştır Borik Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Et ve balık konservelerinde ve havyarda antimikrobiyal ajan olarak kullanılmaktadır. Uluslararası Toksikoloji Programı (1987), borik asit in Chinese hamster ovaryum hücrelerinde KKD ve KA yı etkilemediğini, Salmonella /mikrozom testinde de mutajen olmadığını bildirmiştir. Odunola (1997), borik asit in E. coli PQ37 de β-galaktozidaz sentezini ortamda S9-Mix bulunduğunda ve bulunmadığında önemli ölçüde arttırdığını saptamıştır. Dönbak ve ark. (2002), borik asit in Allium cepa L. kök ucu hücrelerinde c- mitoz u hafif bir şekilde artırdığını ve ayrıca mitotik aktiviteyi düşürdüğünü saptamışlardır. Arslan (2004), borik asit in insan periferal lenfositlerinde kromozomal aberasyonları 24 ve 48 saatlik muamele sürelerinde, KKD yi ise sadece 48 saatlik muamele süresinde doza bağlı bir şekilde arttırdığını bildirmiştir. Ayrıca, bu çalışmada borik asit in gerek 24 saatlik gerekse 48 saatlik muamele sürelerinde MI ve RI nin doza bağlı bir şekilde düştüğü kaydedilmiştir. 10

24 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ 2.5. Formaldehitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Provolon peynirinde koruyucu madde olarak kullanılmaktadır. Basler ve ark. (1985), S9 mix ve sıçan hepatositlerinin bulunduğu ve bulunmadığı in vitro ortamlarda kardeş kromatid değişimi üzerinde formaldehit in etkisini Chinese hamster V79 hücre kültürlerinde araştırmışlardır. Araştırıcılar, S9 mix in bulunmadığı ortamlarda formaldehit in kardeş kromatid değişimini toksik olmayan dozlarda doza bağlı olarak arttırdığını, S9 mix ve sıçan hepatositleri gibi bir metabolik aktivatörün varlığında ise kardeş kromatid değişimini arttırmadığını saptamışlardır Formik Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Gazlı içecekler, meyve ve sebze konservelerinde koruyucu madde olarak kullanılmaktadır. Morita ve ark. (1990), Chinese hamster ovaryum K1 hücrelerini kullanarak formik asit in klastojenik aktivitelerinin medyumun ph sı ile olan ilişkisini test etmişlerdir. Bu çalışmaya göre bu asitlerin her birinin ayrı ayrı mm konsantrasyonunun başlangıç ph ı 6 veya daha aşağı olan besiyerlerinde kromozomal aberasyonlarını hem S9 mix bulunan hem de bulunmayan ortamlarda uyardıkları bildirilmiştir. Bu asitin mm konsantrasyonlarının ph 5.7 veya daha düşük ph lı medyumlarda da toksisite gösterdiği saptanmıştır. Al-Tarazi ve Alshawabkeh (2003), propionik asit ve formik asit in karışım halinde Salmonella pullorum üzerinde inhibisyon etkisini araştırmışlar ve karışım halinde propionik asit-formik asit karışımının kültürdeki koloni sayısında kontrole göre önemli derecede bir azalmaya neden olduğunu saptamışlardır. 11

25 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ 2.7. Laktik Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Meyve ve sebze konserveleri, reçel, marmelatlar ve şekerlemelerde koruyucu madde olarak kullanılmaktadır. Morita ve ark. (1990), Chinese hamster ovaryum K1 hücrelerini kullanarak laktik asit in klastojenik aktivitelerinin medyumun ph sı ile olan ilişkisini test etmişlerdir. Bu çalışmaya göre bu asitin mm konsantrasyonlarının başlangıç ph ı 6 veya daha aşağı olan besiyerlerinde kromozomal aberasyonlarını hem S9 bulunan hemde bulunmayan ortamlarda uyardıkları bildirilmiştir. Bu asitin mm ı ph 5.7 veya daha aşağıdaki medyumlarda da toksik oldukları saptanmıştır Lizozimle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Olgunlaştırılmış peynirde koruyucu madde olarak kullanılmaktadır. Nagao ve ark. (1977), lizozim in memeli metabolik aktivasyon sistemli in vitro ortamda Salmonella typhimurium un TA100 ve TA98 suşları için mutajenik olduğunu bildirmişlerdir Malik Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Şekerleme, şerbet, şuruplar, dondurmalar ve gazsız içeceklerde koruyucu madde olarak kullanılmaktadır. Fiume (2001), çeşitli dozlarda malik asiti sıçan, fare ve tavşanların besinlerine katarak toksiditesini araştırmıştır. Bu çalışma sonucunda malik asit in herhangi bir toksisiteye neden olmadığı, sadece yüksek konsantrasyonlarda hayvanlarda çok düşük oranlarda kilo kaybına neden olduğu saptanmıştır. 12

26 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ Nisinle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Süt ürünlerinde, konserve meyve ve sebzelerde antimikrobiyal madde olarak kullanılmaktadır. Murinda ve ark. (2003), bir koruyucu madde olan nisin in yüksek derecede bakteriostatik olduğunu ve memeli hücreleri için de toksik olduğunu bildirmişlerdir Nitrit ve Nitratlarla Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Nitrit ve nitratlar hem koruyucu olarak hem de renklendirici ve lezzet arttırıcı olarak kullanılır. Nitrat ve nitritler özellikle sosis, salam gibi et ürünlerinde ve süt ürünlerinde bulunur. Kodama ve ark. (1976), kültüre edilmiş fare FM3A kanser hücre hattının çeşitli dozlardaki sodyum nitrit ile muamelesi sonucunda incelenen hücrelerin %80 ninde kromozomal aberasyon olduğunu bildirmişlerdir. Ishidate ve Odashima (1977), kültüre edilmiş Chinese hamster hücrelerinde aralarında gıda katkı maddelerinin de bulunduğu 134 çeşit kimyasalın genotoksik etkisini incelemişler ve sodyum nitrat ve sodyum nitrit in kromozom testinde pozitif sonuç verdiğini, ancak kesin bir yargı için ilave testlerin yapılması gerektiğini bildirmişlerdir. Tsuda ve Kato (1977), kültüre edilmiş Chinese hamster hücrelerini çeşitli dozlardaki sodyum nitrit ile muamele etmişlerdir. Bu çalışma sonucunda in vitro da sodyum nitrit in endoredublikasyonu ve kromozomal anormallikleri arttırdığı saptanmıştır. Inui ve ark. (1979), Syrian golden hamster ları sodyum nitrit in farklı dozları ile bir hafta süreyle oral uygulama ile muamele etmişler, bu süre sonunda uterustaki embriyonik hücreleri izole ederek bu hücrelerde mikronükleus oluşumu, kromozomal anormallikler ve morfolojik anormalliklere bakmışlardır. Bu çalışma sonucunda sodyum nitrit in doza bağlı olarak mikronükleus oluşumunu arttırdığı, fakat kromozomal anormalliklerde bir artışa neden olmadığı ayrıca bu uygulama sonunda hücrelerde morfolojik anormalliklerin de meydana geldiği bildirilmiştir. 13

27 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ Vachkova-Petrova (1979), sodyum nitrit ve basfungin in çeşitli dozlarını karışım halinde intraperitonal yolla sıçanlara vermişler ve basfungin in mutajenik etkisine sodyum nitrit in bir etkisinin olup olmadığını araştırmıştır. Bu çalışma sonucunda basfungin in tek başına yapmış olduğu etkinin karışım halinde verildiğinde de aynı şekilde devam ettiği saptanmıştır. Blitek ve ark. (1983), oxytetracycline ve potasyum nitrit in tek başlarına ve karışım halinde uygulandıklarında Salmonella suşları ve Swiss farelerindeki mutajenitesini araştırmışlar ve Salmonella/mikrozom testinde ne oxytetracyclin in nede potasyum nitrit in mutajenik olmadığını, karışım halinde bile tolere edilebilen dozlara kadar bir mutajenitenin olmadığı, oxcytetracycline ve potasyum nitrit in Swiss farelerinin kemik iliği hücrelerinde ayrı ayrı mikronükleus frekansını arttırdıklarını, karışım halinde ise nitrit oranının düşük olduğu konsantrasyonlarda frekansta bir artmanın olmadığı, nitrit in dozunun yükselmesi durumunda frekansın arttığını saptamışlardır. El Nahas ve ark. (1984), çok yaygın olarak kullanılan bir koruyucu madde olan sodyum nitrit in çeşitli konsantrasyonlarını gebe ve gebe olmayan albino sıçanların içme sularına karıştırarak vermişlerdir. Bu çalışma sonucunda sodyum nitrit in hem gebe hem de gebe olmayan sıçanların kemik iliği hücrelerinde kromozom anormalliklerini arttırdığı bulunmuştur. Ayrıca sodyum nitritin gebe sıçanların embriyolarının karaciğer hücrelerinde kromozomal anormalliklere neden olduğu bildirilmiştir. Ishidate ve ark. (1984), Japonya da hala kullanılmakta olan 190 sentetik kökenli, 52 doğal kökenli gıda katkı maddesinin mutajenitesini in vitro Chinese hamster fibroblast kültürlerinde kromozom aberasyonu ve Salmonella typhimurium da Ames testi ile araştırmışlardır. Araştırıcılar, bu çalışma sonucunda bu maddelerden yalnızca 14 tanesinin Ames testinde pozitif sonuç verdiğini, 54 tanesinin de kromozomal anormallik testinde pozitif sonuç verdiğini bildirmişlerdir. Ancak, bunlardan 11 tanesinin (Fast green, hidrojen peroksit, potasyum bromat, sodyum klorit, sodyum hipoklorit, sodyum nitrit, kakao ve karamel) hem KA testinde hem de Ames testinde pozitif sonuç verdiğini bildirmişlerdir. 14

28 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ Banerjee ve Giri (1986), sorbik asit in 30 günlük oral uygulama şeklinde tek başına ve sodyum nitritle birlikte, fare kemik iliği hücrelerindeki etkilerini incelemişlerdir. Bu çalışmaya göre sorbik asit in tek başına iğ iplikciğinin aktivitesini etkilediği, ancak kromozomlarda herhangi bir hasar oluşturmadığı, fakat nitrit in tek başına klastojenik olduğu, kombinasyon halinde verildiklerinde ise sinerjitik bir etkiye sahip olduğu bildirilmiştir. Krishna ve ark. (1987), sodyum nitrit ile nitroze edilmiş kömür tozunun oral yolla akut ve kronik uygulanmasından sonra fare kemik iliği hücrelerinde in vivo genotoksik etkilerini araştırmışlar ve nitrozlanmış kömür tozunun fare kemik iliği hücrelerinde genotoksik bir etkisinin olmadığını saptamışlardır. Luca ve ark. (1987), in vivo ve in vitro çalışmalarla sodyum nitrit in dişi sıçan, fare ve tavşandaki mutajenitesini araştırmışlardır. Kromozomal aberasyon çalışmaları sonucunda her üç türden sadece farede mikronükleus sayısında bir artışın olduğunu, her üç türde de kromozomal anormallik taşıyan metafazların oranının yüksek olduğunu saptamışlardır. Alavantic ve ark. (1988), dişi farelerin eşem hücrelerinde nitrit (60 ve 120 mg/kg/gün-14 gün boyunca) ve nitratların (600 ve 1200 mg/kg/gün-14 gün boyunca) in vivo genotoksik etkilerini zamansız DNA sentezi ve sperm anormallik testi kullanarak araştırmışlardır. Bu çalışmadan elde edilen sonuca göre bu iki madde ne zamansız DNA sentezini ne de sperm başı anormalliğini uyarmıştır. Mukherjee ve ark. (1988), sorbic asit ve sodyum nitrit in farklı konsantrasyonlarına maruz bırakılmış farelerde kardeş kromatid değişimi ve mikronükleus oluşumunu araştırmışlardır. Sodyum nitrit in uygulanan tüm dozlarda kardeş kromatid değişimini ve mikronükleus oluşumunu kontrol ile mukayese edildiğinde önemli ölçüde arttırdığını bildirmişlerdir. 1:1 oranında sorbik asitsodyum nitrit karışımının da sinerjitik bir etkiye sahip olduklarını bildirmişlerdir. Ohara ve ark. (1988), sodyum nitrit in mutajenik aktivitesini Salmonella typhimurium histidin reversiyon deneyleri ve rekombinasyon deneyiyle DNA hasar aktivitesini ölçmüşlerdir. Bu çalışmada sodyum nitrit in asidik ortamda triptofan ile reaksiyona girerek triprofanı mutajenik bir forma dönüştürdüğü saptanmıştır. 15

29 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ Til ve ark. (1988), 6 haftalık sıçanlara sodyum nitrit in 100, 300, 1000 ve 3000 mg/litre konsantrasyonlardaki sodyum nitriti 13 hafta süresince ağız yoluyla vererek, sodyum nitrit in oral toksisitesini değerlendirmişlerdir. Bu çalışmaya göre en yüksek konsantrasyon olan 3000 mg/litre de dahi sıçan tükrük bezinde eser miktarda nitrite rastlanmış, ayrıca idrar yollarında da hiçbir olumsuz etkisinin olmadığını kaydetmişlerdir. Shimada (1989), 7 gün boyunca mg/l dozlarda sodyum nitriti oral yolla gebe ICR farelerine vermişler ve sodyum nitrit in embriyotoxic etkisini araştırmışlardır. Bu çalışma sonucunda embriyoda toksisite gelişimi açısından kontrol ile aralarında bir fark olmadığını belirtmişlerdir. Jonker ve ark. (1990), Wistar sıçanlarında sodium metabisülfit, mirex, loperamide, metaldehyde, stannus cloride, lysinoalanine ve potasyum nitritin karışım halinde oral toksisitesini araştırmışlardır. Bu amaçla bu maddelerin etki göstermemesi üzerine, minimum etkiyi gösterdiği dozlarını 4 hafta boyunca karışım halinde sıçanların içme sularına karıştırmışlardır. Bu çalışma sonucunda bu maddelerin minimum etkiyi gösterdiği dozlarda yani gıda sektöründe kullanılan dozlarının karışımlar halinde verildiğinde herhangi bir etkiye neden olmadığı saptanmıştır. Akın ve Sümer (1991), Salmonella/mikrozom testini kullanarak sıçan karaciğer fraksiyonunun (S9) bulunduğu ve bulunmadığı ortamlarda sodyum nitrit in mutajenitesini araştırmışlardır. Bu çalışmada sodyum nitrit Salmonella typhimurium un TA1535 suşu için mutajen, TA100 suşu için zayıf mutajen olduğu saptanmıştır. Prival ve ark. (1991), Amerika da kullanımına izin verilen 49 gıda katkı maddesinin mutajenitesini Salmonella typhimurium ve E. coli WP2 bakterilerini kullanarak saptamaya çalışmışlar ve çalışmaya göre 44 katkı maddesinin yapılan testler sonucunda mutajenik olmadığı, diğer 5 katkı maddesinin revertantların sayısında artışa neden olduğunu ve bunlardan yapısında histidin bulunan papain ve pepsin in sonuçlarının mutajeniteyi ispatlayacak oranda olmadığını, hidrojen peroksit ve potasyum nitrit in mutajenik olduğunu ve beta-karoten in durumunun şüpheli olduğunu belirtmişlerdir. 16

30 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ Sushko ve Malenchenko (1992), tek dozda (50 cgy) ve kesikli (25 cgy) olarak gama ışını-sodyum nitrit ( mg/kg) muamelesine maruz bırakılan fare spermatositlerinde hem kesikli hem de tek doz gama ışını uygulamalarında gama ışını ve sodyum nitrit in sinerjitik bir etki göstererek, resiprokal translokasyonda önemli bir artışa neden olduğunu kaydetmişlerdir. Ryu ve Lloyd (1995), sodyum nitrit ve diğer nitrozlu bileşiklerin metronidazole hassas Trichomonas vaginalis e olan etkisini araştırmışlar ve çalışma sonucunda 8 mm lık sodyum nitrit, 1.2 mm lık sodyum nitroprusside, Trichomonas vaginalis in üremesini durdurucu bir etkilerinin olduğunu bildirmişlerdir. Tohamy ve ark. (1996), sıçan kemik iliği ve karaciğer hücrelerinde sodyum nitratın oluşturduğu anormalliklere karşı soya fasülyesiyle beslemenin koruyucu bir etkisinin olup olmadığını araştırmışlardır. Bu çalışmaya göre soya fasülyesi ile beslenmenin nitrozaminlerin yol açabileceği genotoksik ve kanserojenik etkiye karşı bir koruyucu etkisinin olduğunu kaydetmişlerdir. Abuharfeil ve ark. (2001), sodyum nitrit in çeşitli konsantrasyonlarının insan kanından elde edilen doğal öldürücülerin (natural killer) anti-tümör aktivitesine olan etkilerini araştırmışlar ve çalışma sonucunda sodyum nitrit in WEHI-164 hücrelerine karşı doğal öldürücülerin anti-tümör aktivitesinde %25 ila %66 oranında bir azalmaya neden olduğunu, bu nedenle de sodyum nitrit in tümör oluşumunu teşvik edici bir etkisinin olabileceğini bildirmişlerdir. Ohsawa ve ark. (2003), dimetilamin, proline ve morfinle eş zamanlı olarak ayrı ayrı sodyum nitriti farelere ağız yoluyla vermişler ve farelerin organlarında görülen DNA zararlarını comet assay testi ile tespit etmişler. Yapılan bu çalışma sonucunda test edilen organlardan sadece karaciğer de DNA hasarları gözlenmiştir Potasyum Bromatla Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Un beyazlatıcısı olarak kullanılmaktadır. Ishidate ve ark. (1984), Chinese hamster fibroblast hücrelerinde 190 sentetik, 52 doğal kökenli katkı maddesinin mutajenik etkiye sahip olup olmadıklarını kromozom anormalliği testi ve Salmonella typhimurium da Ames testi ile 17

31 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ araştırmışlardır. Bu çalışmaya göre testlerde kullanılan toplam 242 katkı maddesinden 54 ü kromozomal anormallik testinde pozitif, 3 tanesi (erythorbic acid, chlorine dioxide ve pancar kırmızısı) Ames testinde pozitif, aralarında potasyum bromatında bulunduğu 11 tanesi ise hem Ames testinde hem de kromozomal anormallik testinde pozitif sonuç vermiştir Propionic Asitle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Propionic asit, dilimlenmiş ve ambalajlanmış ürünlerde koruyucu ve antioksidant madde olarak kullanılmaktadır. Basler ve ark. (1987), bir koruyucu madde olan propionik asit in genotoksik aktivitesini E. coli DNA tamir deneyleri, SOS kromotesti, Salmonella /mikrozom testi, in vitro KKD testi ve in vivo mikronükleus testi kullanarak saptamaya çalışmışlardır. Bu çalışmada E. coli tamir testi haricinde tüm testlerde negatif sonuç bulunmuş ve propionik asitin mutajenik bir madde olmadığı bildirilmiştir. Surjan (1989), Drosophila melanogaster mozaik kanat testini kullanarak 16 çeşit kimyasalın mutajenitesini saptamaya çalışmıştır. Yaptığı çalışmaya göre testte kullandığı 16 kimyasaldan 14 nün testte negatif sonuç verdiğini, chlor-diaminotoluene ve sorbik asit in pozitif sonuç verdiğini, ayrıca propionic asit in tek başına mitotik rekombinasyona neden olduğunu bildirmiştir. Vorobjeva ve ark. (1991), propionik asit in Salmonella typhimurium un TA1535 suşu için mutajenik olan sodyum azid e karşı antimutajenik bir etkiye sahip olduğunu, yine Vorobjeva ve ark. (1993) propionik asit in Salmonella typhimurium un TA100 suşu için mutajenik olan 4-nitroquinoline-N-oxide kimyasalına karşı antimutajenik bir etkiye sahip olduğunu bildirmişlerdir. Philipose ve ark. (1997), propionik asit in türevleri olan ibuprofen, ketoprofen ve naproxen in mutajenitesini in vivo KKD ve Ames testleriyle araştırmışlar ve her üç türevin de mutajen olmadığını, fakat kemik iliği hücrelerinde KKD yi zayıf bir şekilde arttırdığını bildirmişlerdir. Al-Tarazi ve Alshawabkeh (2003), propionik asit ve formik asit in karışım halinde Salmonella pullorum kültüründe inhibisyon etkisini araştırmışlardır. Bu 18

32 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Ahmet KAYRALDIZ çalışmadan elde ettikleri sonuca göre karışım halinde propionik asit-formik asitin kültürdeki koloni sayısında kontrole göre önemli derecede bir azalmaya neden olduğunu bildirmişlerdir Sodyum Hipokloritle Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Kuru meyve ve sebzelerde sterilizasyon amaçlı kullanılmaktadır. Matsuoka ve ark. (1979), çevresel mutajen ve kanserojenleri göstermek için in vitro kromozomal aberasyon testlerinde içinde sıçan karaciğer mikrozom fraksiyonundan ibaret bir aktivasyon sisteminin de bulunduğu S9 mix kullanmışlardır. Bu çalışma sonucunda gıdaların sterilizasyonunda kullanılan sodyum hypoklorit in pozitif sonuç verdiğini göstermişlerdir Sorbatlarla Yapılmış Olan Genotoksidite Çalışmaları Et ve balık ürünlerinde koruyucu madde olarak kullanılmaktadırlar. Abe ve Sasaki (1977), Potasyum sorbat ın Chinese hamster hücrelerinde yüksek konsantrasyonda kardeş kromatid değişimini ve kromozomal aberasyonları arttırdığını bildirmişlerdir. Hasegawa ve ark. (1984), sorbik asit ve onların sodyum ve potasyum tuzlarının Chinese hamster hücrelerinde kardeş kromatid değişimi ve kromozomal aberasyonlarının oluşumu üzerindeki etkilerini araştırmışlardır. Bu çalışmaya göre sorbik asit ve onun potasyum ve sodyum tuzlarının kromozomal aberasyonları, kardeş kromatid değişimini ve gen mutasyonlarını arttırdığını saptanmıştır. Ayrıca, sodyum sorbat ın sorbik asit ve potasyum sorbata göre daha genotoksik olduğu bildirilmiştir. Banerjee ve Giri (1986), sorbik asiti (15 mg/kg) tek başına ve sodyum nitrit (7.5-1 mg/kg) ile karışım halinde 30 gün ağız yoluyla sıçanlara vermişler ve bu çalışmada sorbik asit in iğ iplikciği aktivitesini bozduğunu, ancak kromozomlarda hasara neden olmamasına karşın sodyum nitrit in tek başına klastojenik olduğunu 19

GENETİK LABORATUVARI

GENETİK LABORATUVARI GENETİK LABORATUVARI Laboratuvar sorumluları: Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞ Prof. Dr. Hasan Basri İLA Temel Araştırma Alanımız: Genetik, Sitogenetik, Genotoksikoloji Genetik laboratuvarında günlük hayatta

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Arzu YAVUZ BENZOL PEROKSİT İN İNSAN PERİFERAL LENFOSİTLERİNDE IN VITRO GENOTOKSİK ETKİLERİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI ADANA, 2005 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Doç. Dr. Hilmi NAMLI

Doç. Dr. Hilmi NAMLI HAZIRLAYAN Ömer ÖZDEMİR Danış ışman Doç. Dr. Hilmi NAMLI Günümüzde 80 000 civarında kimyasal madde çeşitli amaçlar için kullanılmakta ve bu sayı her geçen yıl artmaktadır. Kullanım alanları;gıda,kozmetik,ilaç

Detaylı

EK TATLANDIRICILAR. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz tahıl bazlı tatlılar. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz yağ bazlı tatlılar

EK TATLANDIRICILAR. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz tahıl bazlı tatlılar. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz yağ bazlı tatlılar Ağustos 2007 CUMA Resmî Gazete Sayı : 26602 TEBLİĞ Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA MADDELERİNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ

Detaylı

GENOTOKSİK MADDELERİN BİTKİLER ÜZERİNE ETKİLERİ

GENOTOKSİK MADDELERİN BİTKİLER ÜZERİNE ETKİLERİ Lise Öğretmenleri Fizik, Kimya, Biyoloji, Matematik Proje Danışmanlığı Eğitimi Çalıştayı LİSE-2 (Çalıştay 2012) GENOTOKSİK MADDELERİN BİTKİLER ÜZERİNE ETKİLERİ Doç. Dr. Cüneyt AKI ÇOMÜ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliği (Tebliğ No:2002/ 56)

Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliği (Tebliğ No:2002/ 56) Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Resmi Gazete: 11.10.2002-24903 Resmi Gazete: 25. 8. 2002-24857 Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR 1 Yüzyıllardır doğayı ve doğadan elde edilebilecek maddeleri keşfetme arzusu içinde olan insanoğlu 1400'lü yıllarda o güne kadar bilinmeyen bir asidi, yani HCl (hidrojen klorür,

Detaylı

Prof. Dr. Sait GEZGİN, Uzman Nesim DURSUN. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Böl., Konya. *sgezgin@selcuk.edu.

Prof. Dr. Sait GEZGİN, Uzman Nesim DURSUN. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Böl., Konya. *sgezgin@selcuk.edu. Toprağa Farklı Şekil ve Miktarlarda Uygulanan TKİ-Hümas ın Toprak Reaksiyonu ve luluğuna Etkisi, Bu Etkisinin Diğer Bazı Humik asit Kaynakları ile Karşılaştırılması Prof. Dr. Sait GEZGİN, Uzman Nesim DURSUN

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Rima ÇELİK 4-METİLİMİDAZOL UN İNSAN PERİFERAL LENFOSİTLERİNDE IN VITRO GENOTOKSİK ETKİLERİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI ADANA, 2013 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLĐĞĐ Tebliğ No : 2006-45. Yayımlandığı R.Gazete 21.09.2006-26296

TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLĐĞĐ Tebliğ No : 2006-45. Yayımlandığı R.Gazete 21.09.2006-26296 TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLĐĞĐ Tebliğ No : 2006-45 Amaç Yayımlandığı R.Gazete 21.09.2006-26296 1-Değişiklik :03.08.2007/26602 R.G. 2-Değişiklik:07.01.2011/27808 R.G. MADDE 1 (1)

Detaylı

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü.

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü. Doç.Dr.Engin DEVECİ HÜCRE KÜLTÜRÜ Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı, çeşitli hücrelerin invitro kültürlerini yaparak araştırmacılara kanser, kök hücre, hücre mekaniği çalışmaları gibi konularda hücre

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ

ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ Tebliğ No: 2007/26 Yayımlandığı R.Gazete :15.06.2007-26553 Değişiklik: Yayımlandığı R.Gazete : 01.11.2007-26687 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; alkolsüz içeceklerin tekniğine

Detaylı

SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ

SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ Doğada yeterli ve dengeli beslenmenin gerektirdiği ögelerin tümünü amaca uygun biçimde içeren ve her yaştaki insanın beslenme kaynağı olarak kullanılabilecek

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri Gıda Teknolojisinin Tanımı... 6 İşlenmiş Besin Satın Alırken Dikkat Edilecek Hususlar... 6 Gıdaların Geometrik Özellikleri...

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

KAFEİN. HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN

KAFEİN. HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN KAFEİN HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN KAFEİN NEDİR? Önemli fizyolojik etkileri olan alkoloid grubunun azotlu organik bir bileşiğidir. Kimyasal ismi trimethylxanthine dir ve formülü

Detaylı

Kanatlı. Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi

Kanatlı. Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi KONU etkisi İLGİ Tamponlanmış organik asit kombinasyonunun broyler performansına Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarının Adres : Merkez Mah. Ceylan Sok. No:24 Mart Plaza 2.Kat Kağıthane 34384 İSTANBUL / TÜRKİYE Akreditasyon No: Tel Faks E-Posta Website : 0212

Detaylı

GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALİZ VE ENDÜSTRİYEL HİZMETLER DÖNER SERMAYE LİSTESİ

GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALİZ VE ENDÜSTRİYEL HİZMETLER DÖNER SERMAYE LİSTESİ T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALİZ VE ENDÜSTRİYEL HİZMETLER DÖNER SERMAYE LİSTESİ 2014 DENEY VEYA HİZMET ADI FİYAT (TL) 1000

Detaylı

Delvosid in Mus musculus Üzerine Toksik Etkisi. Pınar GÖÇ RASGELE DOKTORA TEZİ

Delvosid in Mus musculus Üzerine Toksik Etkisi. Pınar GÖÇ RASGELE DOKTORA TEZİ Delvosid in Mus musculus Üzerine Toksik Etkisi Pınar GÖÇ RASGELE DOKTORA TEZİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman: Prof.Dr. Fisun KAYMAK 2008 - EDİRNE ii T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Delvosid

Detaylı

DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0)

DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) Gıda Mühendisliği Anabilim Dalında Enstitümüz tarafından yüksek lisans tez programları kabul edilen yüksek lisans öğrencileri için danışman

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ Songül BUDAK DİLER ETİL METANSULFONAT (EMS) ve MİTOMİSİN C (MMC) ye İNSAN KROMOZOMLARININ HASSASİYETİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI ADANA,2006 ÇUKUROVA

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

Gıda İzin Verilen Renklendirici Maksimum Miktar

Gıda İzin Verilen Renklendirici Maksimum Miktar SINIRLI KULLANIM ALANI OLAN GIDA KATKI MADDELERİ Sınırlı kullanım alanı olan gıda katkı maddeleri özelliklerine ve kullanılacakları gıdaların özelliklerine göre belirlenmektedir. Bu şu anlama gelmektedir.

Detaylı

TEKK M Kimyasallar na güveninizden dolay teflekkür ederiz.

TEKK M Kimyasallar na güveninizden dolay teflekkür ederiz. 1970 li y llarda kurulmufl olan ve bugüne kadar kalitesinden hiçbir zaman ödün vermeyen teknik kimyasal konusunda faaliyet gösteren Akkimya 200 y l n n Aral k ay nda TEKK M ile flirket evlili ini gerçeklefltirmifltir.

Detaylı

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir. KANSER HASTALARINDA BESLENME DESTEĞİ Dengeli ve sağlıklı beslenme sadece tedavi gören kanser hastaları için değil tedavi sonrası süreçte de sağlıklı yaşamı oluşturan önemli unsurlardan biridir. Kanser

Detaylı

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM

Detaylı

LineFlex EPDM Membranların Kimyasal Dayanım Tablosu

LineFlex EPDM Membranların Kimyasal Dayanım Tablosu LineFlex EPDM Membranların Kimyasal Dayanım Tablosu LineFlex EPDM membranlar, aşağıda belirtilen kimyasallara belirtilen koşullarda teması veya uzun süre maruz kalması halinde dayanıklıdır, membranda fiziksel

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

Türkiye, dünya fındık üretiminin yaklaşık % 70 ini, dünya fındık ihracatının ise % 70-80 ini tek başına gerçekleştirmekte.

Türkiye, dünya fındık üretiminin yaklaşık % 70 ini, dünya fındık ihracatının ise % 70-80 ini tek başına gerçekleştirmekte. FINDIK Türkiye, dünya fındık üretiminin yaklaşık % 70 ini, dünya fındık ihracatının ise % 70-80 ini tek başına gerçekleştirmekte. Fındık bu yönleriyle ülkemizin gerek üretim, gerekse ihracat yönünden dünya

Detaylı

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ Hatice YILDIRAN Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ GIDA TAKVİYELERİ Eğitim Yeri Eğitim Konusu : HOLLANDA-TNO : Gıda Takviyeleri Eğitim Süresi : 21 Aralık 2012-20 Mart 2013 Danışman : Dr. Koen VENEMA Eğitim

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU

GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa 1 nin 6 BÖLÜM 1: Madde/Müstahzar Ve Şirket/İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde/Müstahzarın tanıtılması 1.2. Madde/Müstahzarın kullanımı Maddenin/Karışımın kullanımı Su Analizi 1.3. Şirket/İş sahibinin

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : Kozyatağı, Bayar Cad. No: 78 Kadıköy 34736 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0216 464 44 12 Faks : 0216 464 44 58 E-Posta : gozlem@gozlemgidalabs.com

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1- Kozmetik ürünlerin üreticileri tarafından raf ömürleri belirlenirken

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU DEMİR SÜLFAT LİKİT 1) MADDE VE ŞİRKET TANIMI Ürünün Tanımı: Demir (II) Sülfat likit Ürün İsmi: TUROKS D2S Üretici/ Tedarikçi Firma: Turoksi Kimyevi Maddeleri San. Tic. Ltd.

Detaylı

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-D SELİN YAĞMUR ÇAKMAK DOĞA DAĞ DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. PROJENİN AMACI.3 2. PET ŞİŞELER

Detaylı

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015 BİTKİSEL VE HAYVANSAL YAĞ ANALİZLERİ GT 1 KIRILMA İNDİSİ TS 4960 EN ISO 6320 50 GT 2 ÖZGÜL AĞIRLIK (YOĞUNLUK) TS 4959 40 GT 3 İYOT SAYISI (Katı ve Sıvı Yağlarda) EN ISO 3961 60 GT 4 İYOT SAYISI (Ekstre

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKS ŞEKER TEBLİĞİ (Tebliğ No:99/10 )

TÜRK GIDA KODEKS ŞEKER TEBLİĞİ (Tebliğ No:99/10 ) Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Resmi Gazete: 22.04.2002 24734 Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Resmi Gazete: 28.02.2003 25034

Detaylı

Brown ve Wu 1977 de Triasulfuron gibi sulfonylurea grubu ilaçlarından biri olan Chlorpropamide in in vitro V79 Çin hamster hücrelerinde KKD sayısını

Brown ve Wu 1977 de Triasulfuron gibi sulfonylurea grubu ilaçlarından biri olan Chlorpropamide in in vitro V79 Çin hamster hücrelerinde KKD sayısını 1 1.GİRİŞ Günümüzde hızlı endüştrileşmeye bağlı olarak çevre kirliliğinin giderek artması canlıların daha fazla fiziksel ve kimyasal etmene maruz kalmasına neden olmaktadır. Fiziksel ve kimyasal etmenlerin

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

Arı sütünün besinsel içeriği aşağıdaki tabloda yer almaktadır

Arı sütünün besinsel içeriği aşağıdaki tabloda yer almaktadır Arı Sütü Arı sütü koyu kıvamda jelatinöz vasıfta olup beyaz-sarı renktedir. Arı sütü için uluslararası üretim standartları bulunmayıp Brezilya, Bulgaristan, Japonya ve İsviçre de uygulanan ulusal standartlar

Detaylı

GIDALARDA BİYOJEN AMİNLER VE ÖNEMİ

GIDALARDA BİYOJEN AMİNLER VE ÖNEMİ GIDALARDA BİYOJEN AMİNLER VE ÖNEMİ BİYOJEN AMİNLER Gıdalarda bazı spesifik amino asitlerin dekarboksilasyonuna veya aldehit ve ketonların transaminasyonuna bağlı olarak oluşan temel azotlu bileşiklerdir.

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Diyet Önerileri ve Etkisi

Diyet Önerileri ve Etkisi Akılcı Hipertansiyon Tedavisi Diyet Önerileri ve Etkisi Dr. Soner Duman Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç ç Hastalıkları Anabilim Dalı 15. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi, 24-26 Nisan

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ HÜCRE KÜLTÜRÜ ve TEKNOLOJİSİ Doç.Dr. Engin DEVECİ

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ HÜCRE KÜLTÜRÜ ve TEKNOLOJİSİ Doç.Dr. Engin DEVECİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ HÜCRE KÜLTÜRÜ ve TEKNOLOJİSİ Doç.Dr. Engin DEVECİ Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı, çeşitli hücrelerin invitro kültürlerini yaparak

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

FİZİKSEL ANALİZ LABORATUAR BİRİMİ ANALİZ LİSTESİ

FİZİKSEL ANALİZ LABORATUAR BİRİMİ ANALİZ LİSTESİ in Adı Matriks Metot Cihaz 1 1000 Dane Ağırlığı Tayini Tahıl ve Baklagiller TS EN ISO 520 Nisan 2011 1 gün 27.00 2 3 4 Ayranda Yoğunluk Tayini İncelik Derecesinin Tayini (Öğütülmüş Baharat) Baharatlarda

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU

GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa 1 nin 5 BÖLÜM 1: Madde/Müstahzar Ve Şirket/İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde/Müstahzarın tanıtılması : EC No.: 1.2. Madde/Müstahzarın kullanımı Maddenin/Karışımın kullanımı Su Analizi 1.3. Şirket/İş

Detaylı

1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü

1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü EK-1 Mikrobiyolojik Kriterler Gıda 1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü 1.1.1. Pastörize süt Mikroorganizmalar Numune alma planı Limitler ( 1 ) n c m M E. coli ( 3 ) 5 0

Detaylı

Geri Kazanım Teşihis Limiti Laboratuvar Birimi Ürün grubu Analiz Analiz Metodu

Geri Kazanım Teşihis Limiti Laboratuvar Birimi Ürün grubu Analiz Analiz Metodu EDGE Gıda Yem Çevre Sağlığı Analiz Ve Laboratuvar Hiz. Ar Ge Ve Danışmanlık Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ANALİZ METOTLARI, TEŞHİS LİMİTLERİ ve GERİ KAZANIM LİSTESİ Geri Kazanım Teşihis Limiti Laboratuvar

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP Ek-1 Nnumunelerin Muhafazası İçin Uygun Olan Teknikler Yapılacak Tayin Kabın Tipi Muhafaza Tekniği En uzun Muhafaza Süresi Yüksek derişimde çözünmüş gaz içeren numuneler için, alındıkları yerde analiz

Detaylı

Balıkesir Kimya Sanayi www.balikesirkimya.com 0 (266) 243 40 24

Balıkesir Kimya Sanayi www.balikesirkimya.com 0 (266) 243 40 24 Ürün kodu Malzeme adı Ambalaj Tipi Amb.Şekli TK.200700.01000 Aktif Karbon HDPE Kavanoz 1 kg TK.200700.05000 Aktif Karbon PP Kova 5 kg TK.200700.10000 Aktif Karbon PP Kova 10 kg TK.200710.01000 Aluminyum

Detaylı

TEBLİĞ VE STANDARTLARDA MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER

TEBLİĞ VE STANDARTLARDA MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞ VE STANDARTLARDA MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER P R O F. D R. M Ü K E R R E M K AYA A T A T Ü R K Ü N İ V E R S İ T E S İ Z İ R A A T F A K Ü L T E S İ G I D A M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ B Ö L Ü M Ü E R

Detaylı

PİYASADA SATILAN KUMAŞ BOYASININ SU PİRESİ ÜZERİNE TOKSİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ

PİYASADA SATILAN KUMAŞ BOYASININ SU PİRESİ ÜZERİNE TOKSİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ PİYASADA SATILAN KUMAŞ BOYASININ SU PİRESİ ÜZERİNE TOKSİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ GRUP İNDİGO GAMZE ÖZEN İHSANİYE YURTTAŞ Danışman: YRD. DOÇ.DR. FATİH DUMAN ÖZET: Bu çalışmada piyasada satılan kumaş boyalarının

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Uzman Kalite Eğitim Danışmanlık Ve Laboratuvar Hizmetleri Ltd.şti Deney Laboratuvarı Akreditasyon No: Adresi :Mecidiye mah. Bestekar Şevki bey, Sok 32, Balmumcu

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

EK-1. Mikrobiyolojik Kriterler

EK-1. Mikrobiyolojik Kriterler EK-1 Mikrobiyolojik Kriterler Gıda Mikroorganizmalar Numune Limitler (1) alma planı c m M 1. Süt, süt ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü 1.1.1. Pastörize süt AKS (2) 5 2 104 105 E. coli 5 0

Detaylı

FORMÜL ÖZEL GIDA LABORATUVARI

FORMÜL ÖZEL GIDA LABORATUVARI FORMÜL ÖZEL GIDA LABORATUVARI KURULUŞUMUZ FORMÜL Laboratuvarı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yapılan denetimler sonucunda 06.01.2012 tarihinde kuruluş iznini ve 24.09.2012 tarihinde faaliyet

Detaylı

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP)

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) Deney: M 1 POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) a) PCR yöntemi uygulaması b) RPLF sonuçları değerlendirilmesi I. Araç ve Gereç dntp (deoksi Nükleotid

Detaylı

KLASİK ÇÖZÜNEBİLİR KAHVE. İçindekiler. Kullanım Şekli. Menşe. Çözünebilir Kahve Klasik

KLASİK ÇÖZÜNEBİLİR KAHVE. İçindekiler. Kullanım Şekli. Menşe. Çözünebilir Kahve Klasik KLASİK ÇÖZÜNEBİLİR KAHVE Çözünebilir Kahve Klasik İthal çözünebilir Kahve Bir fincana 1-2 çay kaşığı (2-3 g.) Klasik Çözünebilir Kahve yi koyup sıcak su ekleyin ve karıştırın. İsteğe göre şeker, Kahve

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU

GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa 1 nin 5 BÖLÜM 1: Madde/Müstahzar Ve Şirket/İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde/Müstahzarın tanıtılması 1.2. Madde/Müstahzarın kullanımı Maddenin/Karışımın kullanımı Su Analizi 1.3. Şirket/İş sahibinin

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 14 Şubat 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28913 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/3) Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

NORMAL MOLAR YÜZDE ÇÖZELTİLER

NORMAL MOLAR YÜZDE ÇÖZELTİLER Katalog No Ad NORMAL MOLAR YÜZDE ÇÖZELTİLER Kullanım Amacı Ambalaj Cinsi/Hacmi 3931 0,05 M EDTA K3 Çözeltisi 3656 Acetic Acid, % 30 h/h Altın 1 mg/ml Standart Çözeltisi, 2 Molar Standart çözelti. AAS.

Detaylı

Besin Gidaların Yararı ve Zararı

Besin Gidaların Yararı ve Zararı Besin Gidaların Yararı ve Zararı Yiyip içtiklerinizin sağlığınızı nasıl etkilediğini, ömrünüzü uzatıp uzatmadığını ya da sizi yavaş yavaş öldürüp öldürmediğini merak ediyormusunuz. Yiyeceklerin eksi ve

Detaylı

DiYABET VE BESLENME N M.-

DiYABET VE BESLENME N M.- DiYABET VE BESLENME Diyabet tedavisinin amacı;kan şekeri kontrolünü sağlayarak diyabetin seyrinde gelişebilecek bozuklukları (komplikasyonları) önlemek veya geciktirmek; böylece yaşam kalitenizi yükseltmektir.

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ

TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ EKIV TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ TEHLİKE ÖZELLİĞİ İŞARETİ SEMBOLÜ (Turuncu zemin üzerine siyah baskı) PATLAYICI E OKSİTLEYİCİ O ALEVLENİR

Detaylı

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ)

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) MOLEKÜLER

Detaylı

Üzerinde kontrollü kopya kaşesi bulunmayan basılı kopyalar kontrolsüz dokümandır.

Üzerinde kontrollü kopya kaşesi bulunmayan basılı kopyalar kontrolsüz dokümandır. . /. /2015 Sayın....Üniversitesi MKÜ MARGEM bünyesinde bulunan cihaz ve analiz yöntemleri için EK te belirtilmiştir. Saygılarımla. MARGEM Md. Sayfa: 1 / 9 TOPRAK ANALİZLERİ ph Analizi Toprak 30 50 g İletkenlik

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

HAKKIMIZDA. www.bursateknikkimya.com.tr/web

HAKKIMIZDA. www.bursateknikkimya.com.tr/web Gıda Kimyasalları HAKKIMIZDA Bölgemizin sektöründeki en iyi firmalarından biri pozisyonundaki firmamızı yakın zamanda sektörün Türkiye deki en iyi firmaları arasına çıkarabilmek amacıyla çalışmalarımıza

Detaylı

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS EVDE BİYOTEKNOLOJİ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS STERİLİZASYON; BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİNDE KULLANILAN STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ VE BU STERİLİZASYON

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Ahmet İLHAN TAMIFLU NUN İNSAN PERİFERAL LENFOSİTLERİNDE IN VITRO GENOTOKSİK VE SİTOTOKSİK ETKİLERİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI ADANA, 2009 ÇUKUROVA

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

Potasyum Sorbat, Sodyum Benzoat ve Sodyum Nitrit in Genotoksik Etkilerinin Araştırılması

Potasyum Sorbat, Sodyum Benzoat ve Sodyum Nitrit in Genotoksik Etkilerinin Araştırılması Original Article / Özgün Araştırma Potasyum Sorbat, Sodyum Benzoat ve Sodyum Nitrit in Genotoksik Etkilerinin Araştırılması Hülya Özdemir 1, Ahmet Bülent Turhan 1, Hilal Arıkoğlu 2 1 Konya Üniversitesi

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi

Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi Su-Hijyen-Yönetimi - İçme suyu- - Kullanım suyu- - İşleme suyu- -Sulu işlem ve kullanım sürecinde yüzeyler- Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi Su dezenfeksiyonu

Detaylı

Mustafa KABU 1,Turan CİVELEK 1. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, İç Hastalıklar Anabilim Dalı, Afyonkarahisar

Mustafa KABU 1,Turan CİVELEK 1. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, İç Hastalıklar Anabilim Dalı, Afyonkarahisar Mustafa KABU 1,Turan CİVELEK 1 1 Afyon Kocatepe Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, İç Hastalıklar Anabilim Dalı, Afyonkarahisar Süt sığırı işletmelerindeki en önemli sorunlarda birtanesi periparturient

Detaylı

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER VE ALKALİ GIDA LİSTESİ ph değerinin sağlığımız için önemi nedir? Asidik bir vücut hastalıkları kendine çeken güçlü bir mıknatıstır. Bu nedenle de vücudun ph

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Nesrullah AYŞİN 1, Handan MERT 2, Nihat MERT 2, Kıvanç İRAK 3. Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ

Nesrullah AYŞİN 1, Handan MERT 2, Nihat MERT 2, Kıvanç İRAK 3. Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ Nesrullah AYŞİN 1, Handan MERT 2, Nihat MERT 2, Kıvanç İRAK 3 1 Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ 2 Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Biyokimya Anabilim

Detaylı

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 SUNU PLANI Sağlıklı ve dengeli beslenme Temel besin öğeleri ve grupları Öğün içerikleri: Kahvaltı Fast-food ve zararları Çocuğunuzun beslenme çantası

Detaylı

Besinleri Saklama Yöntemleri

Besinleri Saklama Yöntemleri Besinleri Saklama Yöntemleri Fiziksel yöntemler Kimyasal yöntemler Biyolojik yöntemler Fiziksel Yöntemler Antimikrobiyal madde eklemeden, fiziksel yöntemlerle mikroorganizmaları inhibe etmek, parçalamak

Detaylı

TARİHÇESİ. Günümüzde tüketiciye sunulan gıdaların birçoğu kimyasal madde içermektedir.

TARİHÇESİ. Günümüzde tüketiciye sunulan gıdaların birçoğu kimyasal madde içermektedir. Gülengül MERMER SUNUM PLANI Gıda Katkı Maddelerinin Tarihçesi Gıda Katkı Maddesinin Tanımı Gıda Katkı Maddelerinin Kullanım Amaçları Gıda Katkı Maddelerinde Yasal Olmayan Uygulamalar Gıda Katkı Maddeleriyle

Detaylı

Biyosidal Ürünler ve Ara Ürünler. Abdullah YILMAZ Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü. Ankara

Biyosidal Ürünler ve Ara Ürünler. Abdullah YILMAZ Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü. Ankara Biyosidal Ürünler ve Ara Ürünler Abdullah YILMAZ Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü. Ankara Konu başlıkları Biyosidaller Bitki koruma Ürünleri Veteriner ve Tıbbi Ürünler Ara ürünler ve örnekler

Detaylı

1. KİMYASAL ANALİZLER

1. KİMYASAL ANALİZLER 1. KİMYASAL ANALİZLER HPLC VE LC-MS/MS CİHAZLARI İLE YAPILAN ANALİZLER SORBAT TAYİNİ BENZOAT TAYİNİ KAFEİN TAYİNİ HMF TAYİNİ SUDAN TÜREVLERİ TAYİNİ VANİLİN TAYİNİ GLUKOZ, FRUKTOZ VE SUKROZ TAYİNİ SAPONİN

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. HİJYEN ve SANİTASYON. (Yrd. Doç. Dr. Emre Özgür BULDUK)

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. HİJYEN ve SANİTASYON. (Yrd. Doç. Dr. Emre Özgür BULDUK) İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON (Yrd. Doç. Dr. Emre Özgür BULDUK) Hijyen ve Sanitasyon... 1 İdeal Bir Dezenfektanın Özellikleri... 5 Dezenfektan Kullanımında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar...

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN PLASTİK MADDE VE MALZEMELERİN BİLEŞENLERİNİN MİGRASYON TESTİNDE KULLANILAN GIDA BENZERLERİ LİSTESİ TEBLİĞİ

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN PLASTİK MADDE VE MALZEMELERİN BİLEŞENLERİNİN MİGRASYON TESTİNDE KULLANILAN GIDA BENZERLERİ LİSTESİ TEBLİĞİ Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN PLASTİK MADDE VE MALZEMELERİN BİLEŞENLERİNİN MİGRASYON TESTİNDE KULLANILAN GIDA BENZERLERİ LİSTESİ TEBLİĞİ (Tebliğ No: 2013

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm Et Endüstrisinde Elektrolize Yükseltgen Su Uygulaması Cem Okan ÖZER, Birol KILIÇ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ Elektrolize yükseltgen su Kontaminasyon=problem Bakteriler otostopçudur.

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91/155/EC

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91/155/EC 91/155/EC ve ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağıtılması Hakkında Yönetmelik Yayın Tarihi 01/12/2012 1. Ürün ve Firma Tanıtımı Ürün Adı FAGOR KT-34 L Ürün Tanımı Sebze

Detaylı