Fizik Nedir? Proje nedir nasıl hazırlanmalıdır? Spektroskopi ve Lazer hakkında kısa bilgi. Rıza Demirbilek Yıldız Teknik Üniversitesi, Fizik Bölümü

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Fizik Nedir? Proje nedir nasıl hazırlanmalıdır? Spektroskopi ve Lazer hakkında kısa bilgi. Rıza Demirbilek Yıldız Teknik Üniversitesi, Fizik Bölümü"

Transkript

1 Koordinatör: Prof. Mehmet Ay (ÇOMÜ) TÜSSİDE Ocak 2010 Fizik Nedir? Proje nedir nasıl hazırlanmalıdır? Spektroskopi ve Lazer hakkında kısa bilgi Rıza Demirbilek Yıldız Teknik Üniversitesi, Fizik Bölümü

2 SUNUM İÇERİĞİ Fizik Nedir? Proje Nedir? Spektroskopi Lazer

3 Fizik, doğada var olan her nesnenin (varlığın) temel yapı taşlarından (atom ve atom altı) içinde var olduğu ortama dek her şeyi kapsayan, bütün varlıkların birbirleriyle etkileşimini ve herhangi bir zamanda bir konumda bulunma durumlarını inceleyen bir temel doğa bilimidir. Konum, hareket, etkileşim FİZİK NEDİR? Bu anlamda Fizik, doğal olayları özlü olarak betimleyen temel yasaları en açık ve temel haliyle ortaya çıkarma ve bu yasaları, ileride yapılacak deneylerin ve gelişebilecek olayların sonuçlarını öngörecek teorilerin geliştirilmesinde kullanma işlem ve çalışma süreçlerini kapsar.

4 FİZİK NEDİR? İster cansız olsun iste canlı olsun, varlıkların çevresi ile etkileşimini ve bir konumda ve zamanda bulunma durumları incelerken onların; Konumlarını, durgun/hareketli oluşlarını, enerjilerini, etkidikleri/etkilendikleri kuvvetlerin türleri ve büyüklükleri gibi olaylar ve durumlarla ilgili sorular sorar ve bunlara yanıtlar arar.

5 FİZİK NEDİR? Böylece, bu belirtilen noktalar hakkında genellemelere gider, gözlem ve deneyler yapar; doğada var olmayan sistemler enerji ve madde harcaması karşılığında- geliştirir ve insanın doğayı daha yakından tanımasını sağladığı gibi, doğayı kullanarak insanlığın refah düzeyini yükseltmeyi de sağlar. Fizik, yaşamı anlamamıza, yaşamımızı kolaylaştırmaya önemli katkı sunan temel bilim dalıdır. Fizik, heyecan vericidir, ilginçtir, bilinmeyenleri algılamaya, anlaşılmayanları anlamaya yardımcı olur.

6 FİZİK NEDİR? Günümüzde Fizik, gelişim aşamaları açısından iki ana başlık altında ele alınabilir: Klasik Fizik: 1900 yılından önce geliştirilen teoriler, kavramlar, kanunlar, klasik mekanikteki deneyler, termodinamik ve elektromanyetizma konuları bu kategoride ele alınır. Modern Fizik: 19. yüzyılın sonlarına doğru başlayan ve klasik fiziğin açıklamakta eksik kaldığı fiziksel olayları açıklayan yeni teorileri kapsayan çalışma alanını kapsar. Bu alandaki en önemli iki teori Kuantum Mekaniği ve Görelilik dir. Doğadaki olaylar gerçekte varsayıldığı gibi tamamıyla doğrusal değildir. Dolayısıyla doğayı ve özellikle iklimsel olaylar, elektro optik ve fotokırıcı süreçler gibi doğrusal olmayan olay ve süreçleri gerçeğe daha yakın betimlemeye ve öngörmeye çalışan çalışmalar son yıllarda hız kazanmış ve kuantum fiziğini betimleyen doğrusal matematiksel işlemciler yerini doğrusal olmayan işlem ve işlemcilere bırakmaktadır. Bu özelliklerin söz konusu olduğu çağdaş fizik çalışmaları Yeni Fizik ten söz ettirecek türdendir.

7 FİZİK NEDİR? Fizik deneysel gözlemler ve nicel ölçümlere dayanır: Bir yandan doğayı ve çevremizi açık gözlülükle inceleyerek nicel değerlendirmeler diğer yandan ortaya çıkardığı az sayıda temel doğa kanunu ile yeni öngörüler yaparak onları yapay olarak geliştirdiği süreçlerle (deneylerle) test eder. Gözlem ve Deney Teori ve öngörüler

8 FİZİK NEDİR? Doğada kendiliğinden ortaya çıkmakta olan veya çıkan olayların gözlemi yapılabildiği gibi düşünülmüş ve laboratuar ortamında yapılan deneyler yapılarak da gözlemler yapılabilir. Bu anlamda Deney, doğaya sorulan hedefli bir soruya açık bir yanıt bulabilmek için yapılan deneme düzeneği ve ölçüm sürecidir. Fizikte teorik bir betimleme, her zaman insanın doğayı algılamada oluşturduğu bir modelin betimlemesidir. Bir teori ele alınan bir modelin bütün özelliklerini hesaplayabildiği için bir deneyciye hangi deneylerin söz konusu modelin geçerliliğini test edebileceğine dair bilgi verir. Teorik ve deneysel çalışmaların bu birlikteliği, karşılıklı destekleme ve sorgulama süreci insanlığın fiziksel bilgi birikiminin gelişmesine büyük katkı sunmaktadır.

9 FİZİK NEDİR? Gözlem, deney ve teori olarak fiziğin gelişim aşamaları şu şekilde sıralanabilir: Neler oluyor sorusunu sormak ve bunun için bilerek veya bilmeyerek gözlemlerin yapılması. Tarihsel gelişim sürecinde Galilei e kadar yapılanlar temel olarak bu çerçevede ele alınabilir. Nasıl oluyor sorusunun yanıtlanması; gözlem ve denemeler. Bilim tarihinde Galilei ile başlar. Neden oluyor sorusunu yanıtlanması. Bilim tarihinde Newton ile başlar. İlk Fizik kanunları. Fizksel bir kanun ölçülebilir büyüklükleri ve fiziksel kavramlarını birbirine bağlar. Bu bağ bir matematiksel eşitlik ile gösterilir. Çağımızda bunların gelişmiş hali olarak Ne, nasıl, neden ve hangi koşul altında ve çerçevede? Sorularına yanıt aranmaktadır.

10 FİZİK NEDİR? Gözlem, insanın duyu organları (Görme, işitme, dokunma hissi, koklama ve tatma) aracılığı ile yapılır. Bunlar arasında görme özellikle büyük önem taşır. Örneğin bir ölçü aracı ibresinin bir miktar kayması, osiloskop veya bilgisayardaki sayısal yada grafiksel gösterimler. Gözlem sürecinde dikkat edilmesi gereken duyu organlarımızın ne kadar hassas ve doğru algıladığıdır. Doğru ve tarafsız gözlem için iyi ölçü araçlarına gereksinim vardır. Sonuç olarak Fizikte Ölçme konusu çok önemlidir. Bütün bu gözlemlerin, deneylerin ve teorilerin insanlar arasında doğru aktarılması ve anlaşılması için de ortak bir fizik diline gerek vardır. Bu dil şu öğelerden oluşur: Gözlemleri, ölçüm sonuçlarını ve düşünülen modelleri anlaşılır açıklıkta ifade eden önermeler, güncel dil ve fiziksel kavramlar, matematiksel ifadeleri kısa ve öz sunabilen bağıntılar ve onlarda kullanılan semboller, görselleştirici şekil ve resimler.

11 Yeni Fizik : Doğrusal olmayan doğa gerçeği FİZİK NEREYE GİDİYOR? İsotrop (a) ve isotrop olmayan (b) katı cisimler için klasik atomsal model.

12 FİZİK NEREYE GİDİYOR? Metamalzeme Metamalzemeler sahip oldukları dieletrik ve manyetik parametrelerin reel ve sanal bileşenlerine bağlı olarak dalga ilerlemesinin değişik biçimlerini sunarlar. Bu parametrelerin reel kısmının işareti de rol oynamaktadır. (soğuran ortamlar için sanal kısmı hep pozitiftir.) k E k H 0 0 H 0 E 0

13 Mikro teknik aracılığı ile enerji eldesi FİZİK NEREYE GİDİYOR? Institut für Mikro- und Informationstechnik Wilhelm-Schickard-Str. 10 D Villingen-Schwenningen

14 FİZİK NEREYE GİDİYOR? Malzeme bilimi 20. yüzyıl 21. yüzyıl Atomik yapı Hücre yapısı Yapay malzemeler; küçük malzemeler yüksek performanslı malzemeler Nano yapılar; nano sensörler nano makineler nano hesaplayıcılar Genetik olarak tasarlanmış hücreler; gıda üretimi ilaç üretimi nano yapıların üretimi

15 FİZİK NEREYE GİDİYOR? Yüksek Enerji fiziği CERN deki çalışmalar, kazandırdıkları ve getirecekleri

16 FİZİK NEREYE GİDİYOR? Biyofizik

17 PROJE NEDİR? Önceden belirlenmiş bir süre içerisinde; değişim yaratmayı hedefleyen, birbiriyle ilişkili amaç ve hedefleri olan, yeni ürünlerin (bilgi, uygulama prosedürleri, çeşitli kullanılabilir mal veya araçlar, programlar) elde edilmesi ile sonuçlanan bir planlı çalışma sürecidir.

18 PROJENİN AŞAMALARI Düşüncenin akla geliş Araştırma düşüncesi, durumu değerlendirme, proje taslağı Araştırma/planlama Literatür inceleme, konunun sınırlandırılması, Nelerin nasıl yapılacağının planlanması, proje başvurusu Veri toplama Gerekli ön testler, bilgilerin elde edilmesi ve toparlanması Veri işleme Hipotezlerin testi, soruların yanıtlanması, sonuçların yorumlanması Değerlendirme Rapor, sunumlar, yayınlar, yeni projelere yönelik düşünceler

19 Bu bağlamda proje, PROJE ÇALIŞMALARIYLA ULAŞILMAK İSTENEN öğrencilerin gerçek yaşama benzer işler üzerinde, özgün bir ürün ortaya koymak amacıyla yaptıkları bağımsız konu araştırmaları ve etkinliklerdir. Burada amaç; Ülkemizin gereksinim duyduğu geleceğin bilim insanlarını yetiştirmek; Bilimsel amaçlı yarışma ve benzeri etkinlikleri ülke genelinde yaygınlaştırmak ve teşvik etmek, Geleceğin bilim insanı olma potansiyeline sahip çocuklarımızı erken yaşlarda keşfedip var olan yeteneklerini geliştirmek, Onlara gerekli desteği vererek araştırmacı bir ruh kazandırmak, Öğrencileri Matematik ve Fen Bilimleri alanlarında yaratıcılığa teşvik etmek, Öğrencilerin gizli kalmış yeteneklerinin desteklenerek geliştirilmesine ortam hazırlamak, Ülkenin geleceğini yönlendirecek, bilimsel alanlarda özgün ve farklı düşünceler ortaya koyabilen, özgüveni gelişmiş bireyler yetiştirilmesine katkıda bulunmak şeklinde vurgulanabilir.

20 PROJE NASIL HAZIRLANMALIDIR 1. Projenin konusunu seçmek 2. Bilgi toplamak 3. Projenin tanımlanması Araştırma düşüncesi, durumu değerlendirme, proje taslağı; literatür inceleme, konunun sınırlandırılması Nelerin nasıl yapılacağının planlanması, proje başvurusu 4. Projenin yürütülmesi Gerekli testler, bilgilerin elde edilmesi ve toparlanması; hipotezlerin testi, soruların yanıtlanması, sonuçların yorumlanması 5. Değerlendirme ve Rapor Yazımı Yayınlar, sunumlar, yeni projelere yönelik düşünceler Bilimsel birer çalışma olan projeler; yaratıcı, bilimsel, uygulanabilir, yarar sağlamaya dönük, açık ve anlaşılır olmalıdır.

21 1. Proje konusunun seçimi Proje konusu; ilgi çeken,üzerinde düşünülen, merak edilen yenilik getiren/getirebilen bir problemi çözebilecek, bir soruna çözüm olabilecek konulardan seçilmelidir.

22 2. Bilgi toplamak Projenin konusu belirlendikten sonra konuyla ilgili kitaplardan, dergilerden, internetten, kaynak kişilerden ve kurumlardan bilgi toplanmalıdır.

23 3. Projenin tanımlanması Projenin Amacı, Amaç, elde edilmek istenen sonucun basit anlatımıdır. Projelerin genelde tek bir amacı vardır. Projenin amacı iyi tanımlanmadığında amaca yönelik hedefler ve faaliyetleri tanımlamada sorunlarla karşılaşılabilir. Projelerde, problemin tanımı, amacı, hedefleri ve faaliyetleri arasında anlamlı ilişki kurulmalıdır.

24 3. Projenin tanımlanması Hedefler, Hedefler, tanımlanan amaca hizmet etmelidir. Hedefler birden fazla olabilir. Ölçülebilir hedefler belirlenmelidir. b1 c1 c2 b2 c3 a1 b3 c4 0 a2 b4 c5 Hedef a3 b5 c6 b6 c7 b7 c8 b8 c9 Projelerde, problemin tanımı, amacı, hedefleri ve faaliyetleri arasında anlamlı ilişki kurulmalıdır.

25 3. Projenin tanımlanması Yöntem Proje çalışmaları sırasında izlenecek yol, yapılacak deney ve gözlemler, veri toplama araçları, istatistiksel değerlendirmeler, grafik çizimleri ve hesaplamalar yöntemi belirleyen unsurlardır. Projelerde, problemin tanımı, amacı, hedefleri ve faaliyetleri arasında anlamlı ilişki kurulmalıdır.

26 3. Projenin tanımlanması Uygulama adımları ve Çalışma Takvimi Proje çalışmaları sırasında gerçekleştirilecek faaliyetler adım adım tanımlanarak çalışma takvimi hazırlanmalıdır. Amaca yönelik daha yararlı ara hedeflerde esneklik olabilmelidir. Bu durum projenin yeni düşünceler doğurmasına yardımcı olur. Projelerde, problemin tanımı, amacı, hedefleri ve faaliyetleri arasında anlamlı ilişki kurulmalıdır.

27 3. Projenin tanımlanması Beklenen Sonuçlar Her bir faaliyet için beklenen sonuçlar ortaya konulmalıdır. Projelerde, problemin tanımı, amacı, hedefleri ve faaliyetleri arasında anlamlı ilişki kurulmalıdır.

28 4. Projenin yürütülmesi Proje belirlenen amaç, hedefler, yöntemler, uygulama adımları ve takvim doğrultusunda yürütülür. Proje yürütümünde, proje yürütücüsü merkezi rol oynar. Yürütücü, projenin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini ve sonuçlandırmasını iyi yönetmelidir.

29 5. Değerlendirme ve Rapor Yazımı Bu aşamada proje sonuçlarının ve etkisinin değerlendirmesi yapılır. Daha önce yapılan çalışmalarla karşılaştırılarak amaca ne ölçüde ulaşıldığı belirtilir. Raporda proje çalışmalarında elde edilen sonuçlar yazılır. Bulgular, yazılı ve görsel araçlarla ifade edilir. Proje sonucunda, proje amaç ve hedeflerine ulaşıldığı bilimsel olarak gösterilmelidir. Projeler sürdürülebilir olmalıdır.

30 6. Proje sunumlarında ve raporlarında dikkat edilmesi gerekenler Verilen bilgiler öz, ancak mümkün olduğunca doğru ifade edilmelidir. Eksik ifadelerden kaynaklanan yanlış anlaşılmalar önlenmelidir. Örnek:.. UV ışınları Görünmeyen ışınlar olarak bilinir.. cümlesi nasıl anlaşılır?

31 6. Proje sunumlarında ve raporlarında dikkat edilmesi gerekenler Varılan sonuçların çerçevesi, 1. sağlayacağı veya sağladığı yarar açısından, 2. bilimsel yapısı açısından ve 3. teknik kullanışlılık ve verimlilik açısından verilmelidir.

32 6. Proje sunumlarında ve raporlarında dikkat edilmesi gerekenler Yapılan çalışmalar, yalın ve mümkün olduğunca açıklayıcı olmalıdır. Çalışmaya götüren etmenler ve ön bilgiler açık ve anlaşılır, tarihsel gelişimi net ve durum değerlendirmesi olması gerekir. Çalışmanın kendisi elde edileni anlatmada en uygun dil seçilerek (pasif veya aktif cümleler) yazılmalıdır. Sonuçlar; bilimsel, teknik ve sosyal sonuçları ve yararları ile birlikte uygun bir dil, grafik, animasyon ile verilmelidir.

33 SPEKTROSKOPİ : Tanım Spektroskopi, elektromanyetik ışımanın ve bazı parçacıkların bir cisim (bir miktar madde) tarafından; saçılması, yansıtılması, soğrulması veya salınması ile ilgilenen fen bilimi dalıdır. Elektromanyetik ışıma: Radyo dalgaları (Gamma) ışınları Parçacıklar: Nötronlar, elektronlar, protonlar, pozitronlar,... Spektroskopi: (Latince) ruhtaki resim, ruhun resmi. Bu terimi ilk kullanan kişi: Arthur Schuster, 1882

34 SPEKTROSKOPİ : Tanım Türkçe sözcük önerisi: Renkserim

35 SPEKTROSKOPİ : Tanım Saleh B.E.A.,Teich M.C.Fundamentals of Photonics (Wiley, 2e)

36 SPEKTROSKOPİ : Tanım Spektroskopi sürekli gelişmekte olan bir daldır. Hem var olan tekniklerin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, hem de yeni yöntemlerin önerilmesi bu alanı şimdiye dek hep canlı tutmuştur. Günümüzde spektroskopi kavramı içine pek çok teknik girmesine rağmen başlangıçta sadece optik spektroskopi olarak gelişmiştir. R e n k s e r i m

37 SPEKTROSKOPİ : Tarihçe Spektroskopinin başlangıcı, 17. yy. da Newton un güneş ışığının çeşitli renklerden oluştuğunu gösteren meşhur prizma deneyidir. 19. yüzyılın başında görünmeyen elektromanyetik ışımanın (IR ve UV) varlığının anlaşılması ile Newton spektrumu genişlemiştir. Newton 1666 Herschel: Infrared 1800 Ritter: UV Fraunhofer 1814 Bunsen ve Kırchhoff 1859 Rayleigh 1871 Hallwachs 1887 ve Einstein 1905 Rydberg 1890 Röntgen 1895 J. J. Thomson 1897 Aston 1912 J. Franck ve G. Hertz 1914 Raman ve Smekal 1928 Townes ve Basov 1954 Maiman 1960 Turner, Terenin ve Siegbahn 1962 Herzberg 1971 Bloembergen ve Shawlow 1981

38 SPEKTROSKOPİ : Tarihçe

39 SPEKTROSKOPİ : Temel Düzenek

40 SPEKTROSKOPİ : Temel gösterim

41 SPEKTROSKOPİ : Hidrojen Atomunun Spektrum Serileri

42 SPEKTROSKOPİ : Kutuplanırlık spektrumu

43 SPEKTROSKOPİ : Molekül hareketleri

44 SPEKTROSKOPİ : Kütle Spektrometreleri Kütle spektrometresinde, iyonlaşma bölgesinde elde edilen hareketli iyonlar, elektrikle yüklü plakalara doğru çekilerek hızlandırılır. Kütle ayırıcısına gönderilir ve kütle ayırıcısında kütle/yük (m/z) oranlarına göre hızlıca ayrılır. İyonların çoğu tek yüklü olduğundan, oran basitçe iyonun kütlesine eşittir. Çeşitli tipte kütle spektrometreler kullanılmaktadır. Bunlar, Kuadrupol kütle spektrometre, Uçuş zamanlı kütle spektrometre Çift odaklamalı kütle spektrometredir. (http:// /search?q=cache:nnwybvn63l8j:w3.gazi.edu.tr/~mkaracan/enstrumental/atomik%2520kutle%2520spek troskopisi.ppt+k%c3%bctle+spektroskopisi&cd=2&hl=tr&ct=clnk&gl=tr).

45 SPEKTROSKOPİ : Kütle spektroskopisi

46 SPEKTROSKOPİ : Kütle spektroskopisi

47 SPEKTROSKOPİ : Kütle spektroskopisi

48 SPEKTROSKOPİ : Manyetik Rezonans

49 SPEKTROSKOPİ : Manyetik Rezonans

50 SPEKTROSKOPİ : Nükleer Manyetik Rezonans

51 SPEKTROSKOPİ : Zeeman olayı

52 SPEKTROSKOPİ : Optik Spektroskopi OPTİK SPEKTROSKOPİ SOĞURMA YANSIMA SAÇILMA IŞIMA Molekül Soğurulması Atom Soğurulması Optik Dikroizm Döngüsel Dikroizm Rayleigh Fraunhofer Raman Floresans Fosforesans Fotoakustik Spektroskopisi Atom Emisyon Spektroskopisi Gecikmeli Ani Isıl Işımalı Kimyasal Işımalı Foto Işımalı Biyo Işımalı Tribo Işımalı Uyarı Emisyon Spektroskopisi Zaman Ayrışımlı Spektroskopi Polarizasyon Spektroskopi Enerji Aktarımlı Spektroskopi

53 ELEKTROMANYETİK DALGALAR Elektrik ve Manyetizma kanunları Maxwell denklemleri ile özetlenebilirler: İntegral Biçiminde: 1. s E da 1 n Q iç Gauss Kanunu 2. s B da 0 n Manyetizma için Gauss Kanunu 3. c E dl d dt s B n da Faraday İndüksiyon Kanunu 4. c Bdl I d dt s E n da Ampere Kanunu

54 Diferansiyel Biçimde: E B Q 0 E B : Elektrik alan : Manyetik alan B E t B E J t J : Akım yoğunluğu : Dielektrik sabiti : Manyetik geçirgenlik

55 Soğurma ve Dağıtkanlık yay ) ( t E m Q x dt dx dt x d Sönümlü harmonik salınıcı t i e E t E 0 ) ( t i e x t x 0 ) ( ) ( 1 ) ( t E m Q i t x ) ( ) ( ) ( ) ( t E t x Q t p Atomik polarizasyon Düşük yoğunluklar için geçerli ) ( ) ( ) ( t x Q N t r Q N t P E P 0 : karmaşık Polarizasyon tepkisi modeli Hareket denklemi

56 Soğurma ve Dağıtkanlık I exp( ik z) exp( z) I I 0 exp( z) Lambert- Beer - Kanunu Gelen ışık I ortam Geçen ışık I 0 I Optik yoğunluk I0 OD log I 0 z 0 0 Güçlendirici ortam Soğurucu ortam

57 Soğurma I exp( ik z) exp( z) I I 0 exp( z) Gelen ışık I ortam Geçen ışık Optik yoğunluk I0 OD log I I 0 I 0 z Örnek: Bir optik fiber kablosunun absopsiyon katsayısı 0,001 m -1 dir. 1 km uzunluğunda böyle bir kabloya gelen I 0 yeğinliğindeki ışığın çıkış yeğinliği ne olur? Örnek: Laboratuarlarda kullanılan bir Gri filtre (Örn. HC-3) yaklaşık olarak 1 mm -1 soğurma katsayısına sahiptir. Kalınlığı 2 mm olan böyle bir filtre üzerine düşen ışığın ne kadarını geçirir? Optik yoğunluğu ne olur?

58 Soğurma Bazı kavramlar Absorptans (a): Gelen ışığın ne kadarının azaldığını veren birimsiz büyüklüktür. Genelde % olarak verilir. Transmitans (T): Gelen ışığın ne kadarının ölçülen ortamdan çıktığını veren birimsiz büyüklüktür. Genelde % olarak verilir. Absorbans (A): Optik yoğunluk: Lambert-Beer yasasında verilen z büyüklüğünü veren niceliktir. Absorpsiyon katsayısı (): bririm uzunluk başına absorbans büyüklüğüdür ve cm -1 veya m -1 boyutunda verilir. Absorpsiyon etki kesiti (): Molekülllerin yada atomların soğurma özelliklerini belirlemeye yarayan büyüklüktür. Birimi cm 2 veya m 2 olarak verilir. Molar absorpsiyon katsayısı (): bir çözeltide mol başına soğurma katsayısını veren büyüklüktür. cm -1 /Mol olarak verilir.

59 Soğurma I I 0 e z Soğurma yapan kuantum mekaniksel sistem: Atom/iyon, Molekül Bir madde ortamında bir soğurma frekansı için ölçülen soğurma o ortamda bulunan soğurma yapabilecek atomların yada moleküllerin soğurmalarının toplamıdır. E u N ( ) ( ) ( N N) () Geçiş tesir kesiti: ) f ( ) ( s H i E t N E u h E t

60 Soğurma İki seviyeye sahip bir atomsal dizge için ideal soğurma E u h E t Bir atomsal sistemin doğal genişlemesi: Lorentz fonksiyonu biçimi (homojen) g( ) ( / ) ( / 2) Bir atomsal sistemin doğal genişlemesi: Gauss fonksiyonu biçimi 2 ln 2 0 g( ) exp ln / 2 2 An Introduction to the Optical Spectroscopy of Inorganic Solids, J. Garc ıa Sol e, L.E. Baus a and D. Jaque, Wiley, 2005

61 Geçiş Çizgilerinin Genişlemesi Frekansta belirsizlik, enerjide belirsizlik doğurur. Bir frekansa bağlı (spektral) çizgi genel olarak g( ) ile verilir 0 g( ) d 1 g( g 0 ) max 0 : Rezonans frekansı Çizgi genişlemesine neden olan pek çok etken vardır: A) Homojen genişleme Doğal genişleme Basınçtan dolayı genişleme Enerji yutan (elastik olmayan) çarpışmalar Doppler olayından dolayı genişleme Elastik çarpışmalar B) Homojen olmayan genişleme

62 Soğurma Spektrumu alma düzeneği An Introduction to the Optical Spectroscopy of Inorganic Solids, J. Garc ıa Sol e, L.E. Baus a and D. Jaque, Wiley, 2005

63 Lazer: Madde ve ışık etkileşiminin bir sonucu Işık Madde Işık Zorlamalı salınım Lazer Lazer türleri Lazer ışığının özellikleri Lazerlerin uygulamaları Lazer ışığının tehlikeleri ve korunma

64 Işık Madde Işık Zorlamalı ışık salması, h =E yada h >E E h + ters dolum (örn. Bir rezonatörde) E h 1,2,..

65 Zorlamalı ışık salması (emisyon) Atomlar kendiliğinde soğurma yapamazlar. Uyarılmış bir durumda bulunan atomlar kendiliğinden ışık salabilirler. Işık alanı + Temel durum (temel enerji seviyesi) Soğurma: uyarılmış durum (uyarılmış enerji seviyesi). I2 Uyarılmış durum Temel durum (: Emission) uyarılmış durum + ışık alanı temel durum (:Emission) h h h 2h I1 Soğurma (Absorpsiyon) kendiliğinden zorlamalı Işık salması (Emisyon) Einstein-Katsayıları: B 12 A 21 B 21

66 Lazer Lazer Işığı S1 S2 E L Rezonator uzunluğu x L c L=10 cm, R=95% için 0,1m 10 3, s 0,33ns 8 2,99 10 m / s L 0,33ns t 6, 6ns 0 c (1 R) (1 0,95)

67 Lazer E 2 E E 1 W N 2 N 1 Lazer içindeki foton sayısı hesap eşitlikleri İlk başta lazer eylemini gerçekleştiren fotonlar (rezonatör ekseni boyunca) dikkate alınırsa dn dt N Wn 1 zorlamalı Emisyon N 2 Wn W N 2 Kayıplar n t 0 Soğurma kendiliğinden Emisyon E 2 E E 1 N W : kendiliğinden 2 W : zorlamalı N 1 n : Dikkate alınan foton sayısı W: Geçiş olasılığı N 1 : Temel durumda bulunan atomların sayısı N 2 : Uyarılmış durumda bulunan atomların sayısı t 0 : Lazer içerisinde bulunan bir fotonun yaşam süresi

68 Lazer W V 1 D( ) D()d : +d frekans aralığının birim hacminde bulunan olası duran dalgalar V: Lazer ortamının hacmi : Uyarılmış seviyenin yaşam süresi 2 D( ) 8 3 c Örnek Hesaplama: yakut lazeri için verilen şu verilere göre W yi hesaplayınız V= 62,8 cm 3, = 4, Hz, =2, Hz W = 1, s -1 c= 2, cm/s, = 3,0 ms Haken Kendiliğinden salınımın lazer olayına katkısı yok. Lazer şartı için n den bağımsız olan W N 2 terimi ihmal edilebilir. Bir sistemin lazer etkinliği gösterebilmesi için fotonların üretilme debisi 0 dan büyük olmalıdır: dn dt W n ( N 2 N 1) n t 0 0 n 0 şartı ise şunu verir:

69 Lazer şartı N 2 N 1 8 V 2 3 c t 0 t 0 L (1 R) c Lazer içerisindeki fotonların yaşam süresi t 0 mümkün olduğunca uzun olmalı Lazer ortamının hacminin mümkün olduğunca küçük olması gerekir. Emisyonun yaşam süresi mümkün olduğunca kısa olmalı Mümkün olduğunca yüksek enerji seviyelerin büyük dolum imkanı N 2 -N 1 Frekans de mümkün olduğunca küçük olmalı. Yapı ile ilgili kriterler Lazer malzemesi ile ilgili kriterler Bunlara ek olarak daha başka faktörler de bir lazerin yapılmasında rol oynarlar. örneğin.: pompa kaynağı, güç kaynağı, boyutlar Hesaplama örneği: Farklı rezonatör uzunlukları ve yansıma yeğinlikleri için t 0 ın hesaplanması L = 1cm L = 10 cm L = 100 cm R = 99%, 3, s, 3, s, 3, s, R = 90%, 3, s, 3, s, 3, s, R = 10%. 3, s, 3, s, 3, s, Haken / Wolf

70 Lazer tarihinden bazı önemli gelişmeler 1917 Einstein in zorlamalı emisyonu teorik olarak açıklaması R Ladenberg et al. Gas deşarjında zorlamalı salınımın deneysel gözlemlenmesi 1951 Maserin C.H. Townes tarafından geliştirilmesi Maser lazer ile aynı temel düşünceye dayanıyor; ancak sadece mikrodalga bölgesinde çalışıyor C.H. Townesand A.L. Schawlow tarafından maser prensibinin optik frekanslarada uygulanabilirliğinin önerilmesi T.H. Maimanat Hughes Laboratuvarda atmalı yakut lazeri gerçekleştirdiklerini bildirdiler İlk sürekli dalga lazeri rapor edildi (Helium Neon lazeri) İlk yarı iletken lazeri (R Hall) 1964 Nicolay Basov, Charlie Townesand A leksandrprokhorovget Lazer ve maser prensibini açıkladıkları için Nobel Ödülü aldılar J M J Madey et al. Serbest Elektron lazeri 1981 Art Schalowand Nicolaas Bloembergenget lazer spektroskopisini gelişimine katkılarından dolayı Nobel ödülü aldılar 1997 Steven Chu, Claude Cohen-Tannoudji ve William D. Phillips atomları lazer ile soğutup tuzaklama yöntemini geliştirdikleri için Nobel Ödülü aldılar.

71 Lazer türleri, enerji şemasına göre İki seviyeli lazer sistemi Üç seviyeli lazer sistemi Üç seviyeli lazer sistemi 2 Pompa Lazer geçişi 1

72 Lazer türleri, enerji şemasına göre İki seviyeli lazer sistemi Üç seviyeli lazer sistemi Üç seviyeli lazer sistemi 3 2 Işımasız geçiş Pompe Lazer geçişi 1

73 Lazer türleri, enerji şemasına göre İki seviyeli lazer sistemi Üç seviyeli lazer sistemi Üç seviyeli lazer sistemi 2 1 Lazer geçişi Pompa Işımasız geçiş 0

74 Lazer türleri, enerji şemasına göre İki seviyeli lazer sistemi Üç seviyeli lazer sistemi 3 Işımasız geçiş Üç seviyeli lazer sistemi Pompa Lazer geçişi Işımasız geçiş

75 Lazer türleri, lazer malzemesine göre (aktif ortam) Atomlardaki elektronik geçişleri Katıhal lazerleri (z.b. Rubin,Nd-YAG, ) Gaz lazerleri (z.b.argon-ion, Krypton, He-Ne,...) 4 F 1 4 F 2 2 E 4 A 2

76 Lazer türleri, lazer malzemesine göre (aktif ortam) Moleküllerdeki elektronik geçişler Excimer Lazer (HeN, XeBr, XeCl, ) Kimyasal Lazer (F+H 2 HF * +H, etc.) Renk malzemesi lazerleri (z.b. Rodamin 6G, Stilbene, Pyridin,...)

77 Lazer türleri, lazer malzemesine göre (aktif ortam) Auf molekularen Schwingungen beruhende Laser ( Örneğin CO 2 ) Yarı iletkenlerdeki elektronik geçişler Serbest elektron lazerleri Röntgen lazeri

78 Lazer ışığı özellikleri Tek renklilik (monokromatiklik) (zamansal Koherentlil), l =c t =c/ Işın özelliği (uzaysal Koherentlik) yüksek yeğinlik çok kısa salmalar (pulslar) üretebilme imkanı

79 Lazer uygulamaları (Malzeme işleme) Kesme Yüzey işleme Kaynak yapma yazma / işaretleme

80 Lazer uygulamaları (Malzeme işleme / otomasyon) Robotların konumlarının kontrolü Paslanmış bir metal milin kontrolü Bir aralıktan açılma alanının ölçülmesi Parlak yüzeylerde bile kararlı ölçüm Bir iş makinasındaki titreşimleri ölçme Hareketli ölçüm cisimlerinde kısa ölçüm süresi

81 Lazer uygulamaları (Günlük hayatta)

82 Lazer uygulamaları (Tıpta)

83 1) Deri ve plastik cerrahi 2) Göz 3) Sindirim sistemi 4) Kadın hastalıkları 5) Üroloji 6) Kardiyoloji 7) Diş hekimliği 8) Beyin cerrahisi 9) K.B.B. 10)Ortopedi. Lazer uygulamaları (Tıpta)

84 Lazer uygulamaları (çekirdek birleşimi girişimleri)

85

86 Lazer ışığının tehlikeleri ve korunma

87 İnsan vücuduna etkkileri açısından lazerlerin sınıflandırılması Sınıf 1 Sözkonusu lazer ışığı yeğinliği öngörülebilen şartların altında. Zararsızdır. Sınıf 1M Sözkonusu lazer ışığı 302,5 nm nm spektral aralığındadır. Lazer ışığı eğer başka optik araçlar (mercek, teleskop, büyüteç) aracılığı ile sahip olduğuğu genişlikten daha fazla daraltılmazsa göz için zararsızdır. Sınıf 2 Sözkonusu lazer ışığı 400 nm ile 700 nm spektral bölgesindedir. Kısa süreli etki için ( 0,25s) göze zararlı değil. Bu dalgaboyu dışındaki ek ışık kısımları 1. sınıf şartlarındadır.

88 İnsan vücuduna etkkileri açısından lazerlerin sınıflandırılması Sınıf 3A Sözkonusu lazer ışını optik araçlarla (büyüteç mercek, teleskop) daraltıldığında göz için tehlikelidir. Eğer optik araçlarla ışın genişliği daraltılmazsa göz için tehlikeli değildir! Herhangi bir optik araç ile ışın daraltılması yoksa görünür bölge için ( 400 nm nm) kısa süreli etkilerde ( 0,25s), ve diğer spektral bölgeler için daha uzun etkiler için de tehlikeli değildir. Sınıf 3B Sözkonusu lazer ışını göz için ve genellikle deri için de tehlikelidir. Doğrudan 3B sınıfı lazer ışığına bakmak tehlikelidir. Ancak bir dağıtıcı bir yansıtıcıdan en az 13 cm uzakta ve 10s den daha kısa bir süre bakılması ve eğer aynı zamanda hiç bir doğrultulmuş ışın kısmı olmaması durumundan ışına bakılabilinir Sınıf 4 Sözkonusu lazer ışını göz için çok tehlikeli ve deri için tehlikelidir. Dağıtkan olarak saçılan ışık da tehlikelidir. Bu tür lazerlerin ışıkları yangın ve patlama nedeni olabilirler.

89 Lazeler ve Işın yolları için kurallar Lazer bölgelerinin genellik sözkonusu tüm odanın (Laboratuarın) lazer ışınları için işaretlenmeli, lazerlelrin çalışması durumunda laboratuara girişler sınırlandırılmalıdır. Laboratuarda hemen ulaşılabilir yerlerde acil durum anahtarları olmalıdır. Işın yolları genellikle göz hizasında olmamalıdır! (oturma durumu da dikkate alınmalı) Mümkün olduğunca ışın yollar saydam olmayan borularla çevrelenmelidir. Optik araçların yerleştirilmesinde olası yansımalar dikkate alınmalı düşük yeğinlikli lazer ışını ile test ilgili düzenek (deney düzeneği ) test edilmelidir. Dağınık yansımalar dahi bazen yüksek doğrultulu ışınlara sahip olabilir ve 4. sınıf lazerleri durumunda zaralı olabilirler. Optik araçların kullanılmayan kısımları siyahlaştırılmalıdır. Optik araçlar serbest şekilde (tutucusuz ve kapaksız) hiç bir zaman ışın yollarında bırakılmamalıdır. Işın yakalayıcı ve perdelemeler kullanılmalıdır. Ustaca seçimlerle ışın yolu takip edilebilir durumda ve güvenli olacaktır. Yeni çalışmaya başlayanlar tecrübeli çalışanlar tarafından bilgilendirilmelidir. Aynı şekilde misafirler tehlikeler hakkında bilgilendirilmelidir.

90 Araştırma laboratuarlarında dikkat edilmesi gerekenler Herkes kendi bölgesindeki güvenlikten sorumludur. Her eylem öncesinden etkileri hakkında iyice düşünülmelidir! Lazerlerden korunma ve ayar gözlükleri kullanılmalıdır. Ortamın aydınlatılması yapılmalıdır. Laboratuar içinde Yollar serbest bırakılmalı ve çalışma yerleri her zaman toplanmış bırakılmalıdır. Optik araçlar yerleştirilir veya düzeneklerden kaldırılırken önceseinde lazer ışığı boloke edilmelidir. Eğer birden fazla kişi aynı deney düzeneğinde çalışıyorsa lazer ışını uyarıdan sonra serbest bırakılmalıdır! Eğilme durumunda gözler kapatılmalıdır ve ışık kaynağına bakılmayacak şekilde yüz çevrilmelidir.. Saatler, takılar ve kemer başlıkları yansımlara yansımalara neden olurlar Bakım ve onarım araçları kullanılırken dikkat edilmelidir. Onlardan da yansımalar olabilir.

Lazer: Madde ve ışık ş etkileşiminin ş bir sonucu

Lazer: Madde ve ışık ş etkileşiminin ş bir sonucu Lazer: Madde ve ışık ş etkileşiminin ş bir sonucu Işık Madde Işık Zorlamalı salınım Lazer Lazer türleri Lazer ışığının özellikleri Lazerlerin uygulamaları Lazer ışığının tehlikeleri ve korunma Işık Madde

Detaylı

S P E K T R O S K O P İ

S P E K T R O S K O P İ S P E K T R O S K O P İ Dalga boyu Frekans R E N K S E R İ M S P E K T R O S K O P İ I Ş I K M A D D E Elektromanyetik Dalga SPEKTROSKOPİ : Tanım Spektroskopi, elektromanyetik ışımanın ve bazı parçacıkların

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Spektroskopiye Giriş Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SPEKTROSKOPİ Işın-madde etkileşmesini inceleyen bilim dalına spektroskopi denir. Spektroskopi, Bir örnekteki atom, molekül veya iyonların

Detaylı

Light Amplification by Stimulated Emission of

Light Amplification by Stimulated Emission of Düzlem dalga örneği ve holografinin i temel ışık kkanağığ Light Amplification b Stimulated mission of Radiation Zorlamalı ışık salması (emison) Atomlar kendiliğinde soğurma apamazlar. Işık alanı + Temel

Detaylı

BÖLÜM 1: Matematiğe Genel Bakış 1. BÖLÜM:2 Fizik ve Ölçme 13. BÖLÜM 3: Bir Boyutta Hareket 20. BÖLÜM 4: Düzlemde Hareket 35

BÖLÜM 1: Matematiğe Genel Bakış 1. BÖLÜM:2 Fizik ve Ölçme 13. BÖLÜM 3: Bir Boyutta Hareket 20. BÖLÜM 4: Düzlemde Hareket 35 BÖLÜM 1: Matematiğe Genel Bakış 1 1.1. Semboller, Bilimsel Gösterimler ve Anlamlı Rakamlar 1.2. Cebir 1.3. Geometri ve Trigometri 1.4. Vektörler 1.5. Seriler ve Yaklaşıklıklar 1.6. Matematik BÖLÜM:2 Fizik

Detaylı

PROJE NEDİR NASIL HAZIRLANIR Proje çalışması merak ve gözlemle başlar. Çevrede yaşananları merak etmek ve bunun doğrultusunda merak edilen konulara ilişkin gözlem yapmak proje hazırlamada ilk adımı oluşturur.

Detaylı

Nanomalzemelerin Karakterizasyonu. Yapısal Karakterizasyon Kimyasal Karakterizasyon

Nanomalzemelerin Karakterizasyonu. Yapısal Karakterizasyon Kimyasal Karakterizasyon Nanomalzemelerin Karakterizasyonu Yapısal Karakterizasyon Kimyasal Karakterizasyon 1 Nanomalzemlerin Yapısal Karakterizasyonu X ışını difraksiyonu (XRD) Çeşitli elektronik mikroskoplar(sem, TEM) Atomik

Detaylı

Bilimsel Bilginin Oluşumu

Bilimsel Bilginin Oluşumu Fiziğin Doğası YGS Fizik 1 YGS Fizik Fiziğin Doğası başlıklı hazırladığımız bu yazıda; bilimin yöntemleri, fiziğin alt dalları, ölçüm, birim, vektörel ve skaler büyüklüklerle birlikte fizik dünyası için

Detaylı

Bilimsel Bilginin Oluşumu

Bilimsel Bilginin Oluşumu Madde ve Özkütle 2 YGS Fizik 1 YGS Fizik Fiziğin Doğası başlıklı hazırladığımız bu yazıda; bilimin yöntemleri, fiziğin alt dalları, ölçüm, birim, vektörel ve skaler büyüklüklerle birlikte fizik dünyası

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 12 SINIF FİZİK DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 12 SINIF FİZİK DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM 2017-2018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 12 SINIF FİZİK DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Konu Adı Kazanımlar Test No Test Adı Hareket Hareket 12.1.1.1. Düzgün

Detaylı

İÇİNDEKİLER -BÖLÜM / 1- -BÖLÜM / 2- -BÖLÜM / 3- GİRİŞ... 1 ÖZEL GÖRELİLİK KUANTUM FİZİĞİ ÖNSÖZ... iii ŞEKİLLERİN LİSTESİ...

İÇİNDEKİLER -BÖLÜM / 1- -BÖLÜM / 2- -BÖLÜM / 3- GİRİŞ... 1 ÖZEL GÖRELİLİK KUANTUM FİZİĞİ ÖNSÖZ... iii ŞEKİLLERİN LİSTESİ... İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... iii ŞEKİLLERİN LİSTESİ... viii -BÖLÜM / 1- GİRİŞ... 1 -BÖLÜM / 2- ÖZEL GÖRELİLİK... 13 2.1. REFERANS SİSTEMLERİ VE GÖRELİLİK... 14 2.2. ÖZEL GÖRELİLİK TEORİSİ... 19 2.2.1. Zaman Ölçümü

Detaylı

Elektromanyetik Işıma Electromagnetic Radiation (EMR)

Elektromanyetik Işıma Electromagnetic Radiation (EMR) Elektromanyetik Işıma Electromagnetic Radiation (EMR) Elektromanyetik ışıma (ışık) bir enerji şeklidir. Işık, Elektrik (E) ve manyetik (H) alan bileşenlerine sahiptir. Light is a wave, made up of oscillating

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 9. Hafta (11.04.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 9. Hafta (11.04. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 9. Hafta (11.04.2014) 1 9. Haftanın Ders İçeriği Beer-Lambert Kanunu Spektrofotometre 2 Beer-Lambert

Detaylı

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık 2. Ahenk ve ahenk fonksiyonu, kontrast, görünebilirlik 3. Girişim 4. Kırınım 5. Lazer, çalışma

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz.

Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz. Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz. Işık genellikle titreşen elektromanyetik dalga olarak düşünülür; bu suda ilerleyen dalgaya

Detaylı

Gamma Bozunumu

Gamma Bozunumu Gamma Bozunumu Genelde beta ( ) ve alfa ( ) bozunumu sonunda çekirdek uyarılmış haldedir. Uyarılmış çekirdek gamma ( ) salarak temel seviyeye döner. Gamma görünür ışın ve x ışını gibi elektromanyetik radyasyon

Detaylı

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez. MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları

Detaylı

Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a

Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a Kuantum Mekaniği Düşüncesinin Gelişimi Dalga Mekaniği Olarak da Adlandırılır Atom, Molekül ve Çekirdeği Açıklamada Oldukça Başarılıdır Kuantum

Detaylı

FİZİK 4. Ders 6: Atom Enerjisinin Kuantalanması

FİZİK 4. Ders 6: Atom Enerjisinin Kuantalanması FİZİK 4 Ders 6: Atom Enerjisinin Kuantalanması Atom Enerjisinin Kuantalanması Atom Spektrumları Atom Modelleri Bohr Atom Modeli Atomun yapısı ve Laserler Dalga Parçacık İkilemi Tüm fizikçiler fotoelektrik

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. chem.libretexts.org

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. chem.libretexts.org 9. Atomun Elektron Yapısı Elektromanyetik ışıma (EMI) Atom Spektrumları Bohr Atom Modeli Kuantum Kuramı - Dalga Mekaniği Kuantum Sayıları Elektron Orbitalleri Hidrojen Atomu Orbitalleri Elektron Spini

Detaylı

Kısa İçindekiler. Fizik: İlkeler ve Pratik Cilt 1: 1-21 Bölümleri, Cilt 2: Bölümleri kapsar

Kısa İçindekiler. Fizik: İlkeler ve Pratik Cilt 1: 1-21 Bölümleri, Cilt 2: Bölümleri kapsar Kısa İçindekiler Fizik: İlkeler ve Pratik Cilt 1: 1-21 Bölümleri, Cilt 2: 22-34 Bölümleri kapsar Bölüm 1 Temeller 1 Bölüm 2 Bir Boyutta Hareket 28 Bölüm 3 İvme 53 Bölüm 4 Momentum 75 Bölüm 5 Enerji 101

Detaylı

I FİZİĞE ÖN HAZIRLIKLAR

I FİZİĞE ÖN HAZIRLIKLAR İÇİNDEKİLER Önsöz. III Bölüm I FİZİĞE ÖN HAZIRLIKLAR 1 1 Ölçme ve Birim Sistemleri 1 2 Uzunluk, Kütle ve Zaman Büyüklükleri (Standartları) 1 3 Boyut Analizi 1 4 Birim Çevirme ve Dönüşüm Çarpanları 1 5

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL FIZ-5501 UZMANLIK ALAN DERSİ Z 8 0 8 0 9 FIZ-5601 TEZ HAZIRLIK ÇALIŞMASI Z 0 1 1 0 1 20 1 21 12 30 İKİNCİ YARIYIL FIZ-5502 UZMANLIK ALAN DERSİ Z 8 0 8

Detaylı

AST404 GÖZLEMSEL ASTRONOMİ HAFTALIK UYGULAMA DÖKÜMANI

AST404 GÖZLEMSEL ASTRONOMİ HAFTALIK UYGULAMA DÖKÜMANI AST404 GÖZLEMSEL ASTRONOMİ HAFTALIK UYGULAMA DÖKÜMANI Öğrenci Numarası: I. / II. Öğretim: Adı Soyadı: İmza: HAFTA 08 1. KONU: TAYFSAL GÖZLEM 1 2. İÇERİK Doppler Etkisi Kirchhoff Yasaları Karacisim Işınımı

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

1. Aşağıdakilerden hangisi fizik bilim insanının özelliklerinden değildir?

1. Aşağıdakilerden hangisi fizik bilim insanının özelliklerinden değildir? FİZİK ÖDEV TESTİ - DÖNEM - ÖDEV - FİZİĞİN DOĞASI FİZİK ÖDEV TESTİ - DÖNEM - ÖDEV - FİZİĞİN DOĞASI Aşağıdakilerden hangisi fizik bilim insanının özelliklerinden değildir? A) Fizik biliminin sınanabilir

Detaylı

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı.

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı. 1 5.111 Ders Özeti #2 Bugün için okuma: A.2-A.3 (s F10-F13), B.1-B.2 (s. F15-F18), ve Bölüm 1.1. Ders 3 için okuma: Bölüm 1.2 (3. Baskıda 1.1) Elektromanyetik IĢımanın Özellikleri, Bölüm 1.4 (3. Baskıda

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 )

Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 ) 5.111 Ders Özeti #4 Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 ) Ders #5 için Okuma: Bölüm 1.3 (3. Baskıda 1.6 ) Atomik Spektrumlar, Bölüm 1.7 de eģitlik 9b ye kadar (3. Baskıda

Detaylı

Ahenk (Koherans, uyum)

Ahenk (Koherans, uyum) Girişim Girişim Ahenk (Koherans, uyum Ahenk (Koherans, uyum Ahenk (Koherans, uyum http://en.wikipedia.org/wiki/coherence_(physics#ntroduction Ahenk (Koherans, uyum Girişim İki ve/veya daha fazla dalganın

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Nükleer reaktör türleri ve çalışma prensipleri Atomik boyuttaki parçacıkların yapısı Temel kavramlar Elektrostatiğin Temelleri,

Detaylı

BİLİMSEL ARAŞTIRMA SÜRECİ ve BECERİLERİ

BİLİMSEL ARAŞTIRMA SÜRECİ ve BECERİLERİ 3/14/12 BİLİMSEL ARAŞTIRMA SÜRECİ ve BECERİLERİ Olay ve nesnelerin hareketlerinin duyu organlarının kullanılması ile doğal ortamlarında izlenmesidir. İki türlü gözlem vardır; a) Kontrollü gözlem (Deney)

Detaylı

2014 LYS-2 TESTLERİNE YÖNELİK STRATEJİLERİ

2014 LYS-2 TESTLERİNE YÖNELİK STRATEJİLERİ 2014 LYS-2 TESTLERİNE YÖNELİK STRATEJİLERİ Adaylar LYS-2 de fizik, kimya ve biyoloji testlerinden sınava girecekler. LYS- 2 ler sayısal alanda sağlık bilimleri, fen bilimleri ve mühendislik alanında tercih

Detaylı

KBM0308 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı I ISI İLETİMİ DENEYİ. Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1

KBM0308 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı I ISI İLETİMİ DENEYİ. Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1 ISI İLETİMİ DENEYİ Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1 1. Amaç Isı iletiminin temel ilkelerinin deney düzeneği üzerinde uygulanması, lineer ve radyal ısı iletimi ve katıların ısı

Detaylı

FİZİK ANABİLİM DALI. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı ANS Kampüsü, Afyonkarahisar

FİZİK ANABİLİM DALI. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı ANS Kampüsü, Afyonkarahisar FİZİK ANABİLİM DALI Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı ANS Kampüsü, Afyonkarahisar Telefon (272) 228 14 23 Faks (272) 228 14 22 1992 yılında kurulmuş olan Fizik Anabilim

Detaylı

Ultraviyole-Görünür Bölge Absorpsiyon Spektroskopisi

Ultraviyole-Görünür Bölge Absorpsiyon Spektroskopisi UV Ultraviyole-Görünür Bölge Absorpsiyon Spektroskopisi Doğrudan alınan güneşışığı %47 kızılötesi, %46 görünür ışık ve %7 morötesi ışınımdan oluşur. Spektroskopik Yöntemler Spektrofotometri (UV-Visible,

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ UV-Görünür Bölge Moleküler Absorpsiyon Spektroskopisi Yrd. Doç.Dr. Gökçe MEREY GENEL BİLGİ Çözelti içindeki madde miktarını çözeltiden geçen veya çözeltinin tuttuğu ışık miktarından

Detaylı

R RAMAN SPEKTROSKOPİSİ CAN EROL

R RAMAN SPEKTROSKOPİSİ CAN EROL R RAMAN SPEKTROSKOPİSİ CAN EROL Spektroskopi nedir? x Spektroskopi, çeşitli tipte ışınların madde ile etkileşimini inceleyen bilim dalıdır. Lazer radyasyon ışını örnekten geçer örnekten radyasyon çıkarken

Detaylı

Kuantum Fiziği (PHYS 201) Ders Detayları

Kuantum Fiziği (PHYS 201) Ders Detayları Kuantum Fiziği (PHYS 201) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Kuantum Fiziği PHYS 201 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i PHYS 102, MATH 158

Detaylı

Bölüm 1: Lagrange Kuramı... 1

Bölüm 1: Lagrange Kuramı... 1 İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Lagrange Kuramı... 1 1.1. Giriş... 1 1.2. Genelleştirilmiş Koordinatlar... 2 1.3. Koordinat Dönüşüm Denklemleri... 3 1.4. Mekanik Dizgelerin Bağ Koşulları... 4 1.5. Mekanik Dizgelerin

Detaylı

Optik Özellikler. Elektromanyetik radyasyon

Optik Özellikler. Elektromanyetik radyasyon Optik Özellikler Işık malzeme üzerinde çarptığında nasıl bir etkileşme olur? Malzemelerin karakteristik renklerini ne belirler? Neden bazı malzemeler saydam ve bazıları yarısaydam veya opaktır? Lazer ışını

Detaylı

LAZER CĐHAZI : (1 ) lazer ortamı (2) maddeye verilen enerji (ışık), (3) ayna, (4) yarı geçirgen ayna, (5) dışarı çıkan lazer ışını

LAZER CĐHAZI : (1 ) lazer ortamı (2) maddeye verilen enerji (ışık), (3) ayna, (4) yarı geçirgen ayna, (5) dışarı çıkan lazer ışını 50. YILINDA LAZER Đlk kullanılabilir lazer 1960 yılında Dr. Theodor Maiman tarafından yapılmıştır. Lazerin bulunuşunun 50. yılı kutlama etkinlikleri, 2010 yılı boyunca sürecektir. Einstein in 1917 yılında,

Detaylı

(ICP-OES) Atomlaştırmada artış. Daha fazla element tayini Çoklu türlerin eşzamanlı tayini Ve Geniş çalışma aralığı sağlanmış olur.

(ICP-OES) Atomlaştırmada artış. Daha fazla element tayini Çoklu türlerin eşzamanlı tayini Ve Geniş çalışma aralığı sağlanmış olur. Örneği atomlaştırmak ve uyarmak için enerji kaynağı olarak argon gazı ile oluşturulan plazma kullanılır. Bu yöntemle elementlerin tespit edilmesi sağlanır. Bu uyarılma ile; İndüktif Eşleşmiş Plazma Optik

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

Fizik bilimi nedir? Fizik Bilimi nedir? Fizik biliminin uğraşı alanları nelerdir? On5yirmi5.com. Fizik Bilimi nedir?

Fizik bilimi nedir? Fizik Bilimi nedir? Fizik biliminin uğraşı alanları nelerdir? On5yirmi5.com. Fizik Bilimi nedir? On5yirmi5.com Fizik bilimi nedir? Fizik Bilimi nedir? Fizik biliminin uğraşı alanları nelerdir? Yayın Tarihi : 22 Ekim 2012 Pazartesi (oluşturma : 11/28/2015) Fizik Bilimi nedir? Fizik, deneysel gözlemler

Detaylı

2: MALZEME ÖZELLİKLERİ

2: MALZEME ÖZELLİKLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz III Bölüm 1: TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Mekanik, Tanımlar 12 1.1.1.Madde ve Özellikleri 12 1.2.Sayılar, Çevirmeler 13 1.2.1.Üslü Sayılarla İşlemler 13 1.2.2.Köklü Sayılarla İşlemler 16 1.2.3.İkinci

Detaylı

SPEKTROSKOPİ ENSTRÜMANTAL ANALİZ. Elektromanyetik radyasyon (ışıma)

SPEKTROSKOPİ ENSTRÜMANTAL ANALİZ. Elektromanyetik radyasyon (ışıma) ENSTRÜMANTAL ANALİZ SPEKTROSKOPİ Spektroskopi Bir madde içerisindeki atom, molekül veya iyonların bir enerji seviyesinden diğerine geçişleri sırasında absorplanan veya yayılan ışınların ölçülmesi için

Detaylı

Lazer ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Lazer ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Lazer ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Lazer Lazer (İngilizce LASER (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) fotonları uyumlu bir hüzme şeklinde oluşturan optik kaynak. Lazer fikrinin

Detaylı

Parçacıkların Standart Modeli ve BHÇ

Parçacıkların Standart Modeli ve BHÇ Parçacıkların Standart Modeli ve BHÇ Prof. Dr. Altuğ Özpineci ODTÜ Fizik Bölümü Parçacık Fiziği Maddeyi oluşturan temel yapı taşlarını ve onların temel etkileşimlerini arar Democritus (460 MÖ - 370 MÖ)

Detaylı

1.36 hafta. 2.Cumartesi veya Pazar günü. 3. Günlük 4 saat. 4.Toplam 144 saat

1.36 hafta. 2.Cumartesi veya Pazar günü. 3. Günlük 4 saat. 4.Toplam 144 saat V : - V V: : : - 1.36 hafta 2.Cumartesi veya Pazar günü 3. Günlük 4 saat 4.Toplam 144 saat 1. Hafta 2. Hafta KONULAR MADDE VE a. Madde ve Özkütle b. d. Plazmalar KAZANIMLAR 1. 2. ve rasyonel olur. 3. 4.

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu. 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 5.62 Fizikokimya II 2008 Bahar Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak in http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =.

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =. 2014 2015 Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 1. Aşağıda verilen boşluklarara ifadeler doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. A. Fiziğin ışıkla

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ 6 X-Işınlarının madde ile etkileşimi Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI MADDE ETKİLEŞİMİ Elektromanyetik enerjiler kendi dalga boylarına yakın maddelerle etkileşime

Detaylı

Editörden... YGS FiZiK SORU - ÇÖZÜM

Editörden... YGS FiZiK SORU - ÇÖZÜM II YGS FiZiK SORU - ÇÖZÜM EDİTÖR Turgut MEŞE YAZAR Komisyon Katkıda Bulunanlar Yavuz KESKİN Tüm hakları Editör Yayınevi'ne aittir. Yayınevinin izni olmaksızın, kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik,

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi

Elektromanyetik Dalga Teorisi Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-1 Diferansiyel Formda Maxwell Denklemleri İntegral Formda Maxwell Denklemleri Fazörlerin Kullanımı Zamanda Harmonik Alanlar Malzeme Ortamı Dalga Denklemleri Michael Faraday,

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Infrared (IR) ve Raman Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY TİTREŞİM Molekülleri oluşturan atomlar sürekli bir hareket içindedir. Molekülde: Öteleme hareketleri, Bir eksen

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

Coulomb Kuvvet Kanunu H atomunda çekirdek ve elektron arasındaki F yi tanımlar.

Coulomb Kuvvet Kanunu H atomunda çekirdek ve elektron arasındaki F yi tanımlar. 5.111 Ders Özeti #3 Bugün için okuma: Bölüm 1.2 (3. Baskıda 1.1 ), Bölüm 1.4 (3. Baskıda 1.2 ), 4. Baskıda s. 10-12 veya 3. Baskıda s. 5-7 ye odaklanın. Ders 4 için okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3 ) Maddenin

Detaylı

SPEKTROSKOPİ. Spektroskopi ile İlgili Terimler

SPEKTROSKOPİ. Spektroskopi ile İlgili Terimler SPEKTROSKOPİ Spektroskopi ile İlgili Terimler Bir örnekteki atom, molekül veya iyonlardaki elektronların bir enerji düzeyinden diğerine geçişleri sırasında absorplanan veya yayılan elektromanyetik ışımanın,

Detaylı

Spektroskopi ve Spektrofotometri. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve University EBN Medical School Department of Biochemistry

Spektroskopi ve Spektrofotometri. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve University EBN Medical School Department of Biochemistry Spektroskopi ve Spektrofotometri Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve University EBN Medical School Department of Biochemistry Spektroskopi Nedir? Maddeyle ışığın (elektromagneek radyasyon) etkileşimini

Detaylı

Bölüm 4 KAPALI SİSTEMLERİN ENERJİ ANALİZİ. Bölüm 4: Kapalı Sistemlerin Enerji Analizi

Bölüm 4 KAPALI SİSTEMLERİN ENERJİ ANALİZİ. Bölüm 4: Kapalı Sistemlerin Enerji Analizi Bölüm 4 KAPALI SİSTEMLERİN ENERJİ ANALİZİ 1 Amaçlar Özellikle otomobil motoru ve kompresör gibi pistonlu makinelerde yaygın olarak karşılaşılan hareketli sınır işi veya PdV işi olmak üzere değişik iş biçimlerinin

Detaylı

A B = A. = P q c A( X(t))

A B = A. = P q c A( X(t)) Ders 19 Metindeki ilgili bölümler 2.6 Elektromanyetik bir alanda yüklü parçacık Şimdi, kuantum mekaniğinin son derece önemli başka bir örneğine geçiyoruz. Verilen bir elektromanyetik alanda hareket eden

Detaylı

... ANADOLU L SES E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI SINIFI: Ö RENC NO: Ö RENC N N ADI VE SOYADI:

... ANADOLU L SES E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI SINIFI: Ö RENC NO: Ö RENC N N ADI VE SOYADI: 2009-2010 E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI A 1. Plastik bir tarak saça sürtüldü ünde tara n elektrikle yüklü hale gelmesinin 3 sonucunu yaz n z. 2. Katot fl nlar nedir? Katot fl

Detaylı

h 7.1 p dalgaboyuna sahip bir dalga karakteri de taşır. De Broglie nin varsayımı fotonlar için,

h 7.1 p dalgaboyuna sahip bir dalga karakteri de taşır. De Broglie nin varsayımı fotonlar için, DENEY NO : 7 DENEYİN ADI : ELEKTRONLARIN KIRINIMI DENEYİN AMACI : Grafit içinden kırınıma uğrayan parçacıkların dalga benzeri davranışlarının gözlemlenmesi. TEORİK BİLGİ : 0. yüzyılın başlarında Max Planck

Detaylı

E = U + KE + KP = (kj) U = iç enerji, KE = kinetik enerji, KP = potansiyel enerji, m = kütle, V = hız, g = yerçekimi ivmesi, z = yükseklik

E = U + KE + KP = (kj) U = iç enerji, KE = kinetik enerji, KP = potansiyel enerji, m = kütle, V = hız, g = yerçekimi ivmesi, z = yükseklik Enerji (Energy) Enerji, iş yapabilme kabiliyetidir. Bir sistemin enerjisi, o sistemin yapabileceği azami iştir. İş, bir cisme, bir kuvvetin tesiri ile yol aldırma, yerini değiştirme şeklinde tarif edilir.

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ ÜNİTE 3 MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ 1. BÖLÜM MADDENİN TANECİKLİ YAPISI 1- ATOMUN YAPISI Maddenin taneciklerden oluştuğu fikri yani atom kavramı ilk defa demokritus tarafından ortaya atılmıştır. Örneğin;

Detaylı

ELEKTROMANYETİK DALGALAR

ELEKTROMANYETİK DALGALAR ELEKTROMANYETİK DALGALAR Hareket eden bir yük manyetik alan oluşturur. Yük sabit hızla hareket ederse, sabit bir akım ve sabit bir manyetik alan oluşturur. Yük osilasyon hareketi yaparsa değişken bir manyetik

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders XII

8.04 Kuantum Fiziği Ders XII Enerji ölçümünden sonra Sonucu E i olan enerji ölçümünden sonra parçacık enerji özdurumu u i de olacak ve daha sonraki ardışık tüm enerji ölçümleri E i enerjisini verecektir. Ölçüm yapılmadan önce enerji

Detaylı

ENSTRÜMENTAL ANALİZ YÖNTEMLERİ

ENSTRÜMENTAL ANALİZ YÖNTEMLERİ ENSTRÜMENTAL ANALİZ YÖNTEMLERİ Spektroskopi,bir örnekteki atom, molekül veya iyonların, bir enerji düzeyinden diğerine geçişleri sırasında absorplanan veya yayılan elektromanyetik ışımanın ölçülmesi ve

Detaylı

ATOMUN YAPISI VE PERİYODİK ÖZELLİKLER

ATOMUN YAPISI VE PERİYODİK ÖZELLİKLER ATOMUN YAPISI VE PERİYODİK ÖZELLİKLER IŞIĞIN YAPISI Işığın; Dalga ve Parçacık olmak üzere iki özelliği vardır. Dalga Özelliği: Girişim, kırınım, polarizasyon, yayılma hızı, vb. Parçacık Özelliği: Işığın

Detaylı

FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİLİM DALI EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU (YÜKSEK LİSANS)

FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİLİM DALI EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU (YÜKSEK LİSANS) FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK ANABİLİM DALI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU (YÜKSEK LİSANS) 1.Yarıyıl GÜZ YARIYILI DERSİN DERS KURAMSAL UYGULAMA TOPLAM ULUSAL KREDİSİ DERSİN ADI OPTİK KODU

Detaylı

İstatistiksel Mekanik I

İstatistiksel Mekanik I MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

Fizik çok geniş alanı kapsadığından daha sınırlı konularla ilgilenen alt dallara ayrılmıştır.

Fizik çok geniş alanı kapsadığından daha sınırlı konularla ilgilenen alt dallara ayrılmıştır. Fizik nedir? Fizik, madde enerji arasındaki etkileşimi inceleyen bir bilim dalıdır. Fizik, evrende meydana gelen olaylara gözlem,deney matematiksel yöntemleri kullanarak sistematik akılcı açıklamalar getirir.

Detaylı

BÖLÜM 12-15 HARMONİK OSİLATÖR

BÖLÜM 12-15 HARMONİK OSİLATÖR BÖLÜM 12-15 HARMONİK OSİLATÖR Hemen hemen her sistem, dengeye yaklaşırken bir harmonik osilatör gibi davranabilir. Kuantum mekaniğinde sadece sayılı bir kaç problem kesin olarak çözülebilmektedir. Örnekler

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE MALZEME

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE MALZEME Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE MALZEME Yrd. Doç. Dr. H. İbrahim OKUMU E-mail : okumus@ktu.edu.tr WEB : http://www.hiokumus.com 1 İçerik Giriş

Detaylı

MASSACHUSETTS TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Fizik Bölümü Fizik 8.04 Bahar 2006 SINAV 1 Salı, Mart 14, :00-12:30

MASSACHUSETTS TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Fizik Bölümü Fizik 8.04 Bahar 2006 SINAV 1 Salı, Mart 14, :00-12:30 Fizik Bölümü Fizik 8.04 Bahar 2006 SINAV 1 Salı, Mart 14, 2006 11:00-12:30 SOYADI ADI Öğrenci No. Talimat: 1. TÜM ÇABANIZI GÖSTERİN. Tüm cevaplar sınav kitapçığında gösterilmelidir? 2. Bu kapalı bir sınavdır.

Detaylı

Lazerin Endüstriyel Uygulamalarında İş Sağlığı ve Güvenliği

Lazerin Endüstriyel Uygulamalarında İş Sağlığı ve Güvenliği T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 27. İş Sağlığı ve Güvenliği Haftası 7-8 Mayıs 2013 Lazerin Endüstriyel Uygulamalarında İş Sağlığı ve Güvenliği Hazırlayan:

Detaylı

Önerilen süre dakika (22 puan) dakika (16 puan) dakika (38 puan) 4. 9 dakika (24 puan) Toplam (100 puan) Ġsim

Önerilen süre dakika (22 puan) dakika (16 puan) dakika (38 puan) 4. 9 dakika (24 puan) Toplam (100 puan) Ġsim Birinci Tek Saatlik Sınav 5.111 Ġsminizi aģağıya yazınız. Sınav sorularını sınav başladı komutunu duyuncaya kadar açmayınız. Sınavda notlarınız ve kitaplarınız kapalı olacaktır. 1. Problemlerin her bir

Detaylı

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya Mühendisliği Laboratuvarı Venturimetre Deney Föyü Hazırlayan Arş.Gör. Orhan BAYTAR 1.GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış

Detaylı

MEKANİK FİZİK I DERSLE İLGİLİ UYARILAR KAYNAKLAR BÖLÜM 1: FİZİK VE ÖLÇME KONULAR

MEKANİK FİZİK I DERSLE İLGİLİ UYARILAR KAYNAKLAR BÖLÜM 1: FİZİK VE ÖLÇME KONULAR DERSLE İLGİLİ UYARILAR FİZİK I MEKANİK Devam konusunda duyarlı olun Ders sırasında gereksiz konuşmayın Derse zamanında gelin Düzenli çalışın SINAVLARDA; Yazınız okunaklı, net, düzgün olsun Birimleri asla

Detaylı

FİZ314 Fizikte Güncel Konular

FİZ314 Fizikte Güncel Konular FİZ34 Fizikte Güncel Konular 205-206 Bahar Yarıyılı Bölüm-7 23.05.206 Ankara A. OZANSOY 23.05.206 A.Ozansoy, 206 Bölüm 7: Nükleer Reaksiyonlar ve Uygulamalar.Nötron İçeren Etkileşmeler 2.Nükleer Fisyon

Detaylı

İÇİNDEKİLER xiii İÇİNDEKİLER LİSTESİ BÖLÜM 1 ELEKTRİK YÜKÜ 1.1. ELEKTRİK YÜKÜ VE ÖZELLİKLERİ YALITKANLAR VE İLETKENLER...

İÇİNDEKİLER xiii İÇİNDEKİLER LİSTESİ BÖLÜM 1 ELEKTRİK YÜKÜ 1.1. ELEKTRİK YÜKÜ VE ÖZELLİKLERİ YALITKANLAR VE İLETKENLER... İÇİNDEKİLER xiii İÇİNDEKİLER LİSTESİ BÖLÜM 1 ELEKTRİK YÜKÜ 1.1. ELEKTRİK YÜKÜ VE ÖZELLİKLERİ... 2 1.2. YALITKANLAR VE İLETKENLER... 4 1.2.1. İletkenler, Yalıtkanlar ve Yarıiletkenler... 4 1.2.2. Topraklanma...

Detaylı

Elektrik ve Magnetizma

Elektrik ve Magnetizma Elektrik ve Magnetizma 1.1. Biot-Sawart yasası Üzerinden akım geçen, herhangi bir biçime sahip iletken bir tel tarafından bir P noktasında üretilen magnetik alan şiddeti H iletkeni oluşturan herbir parçanın

Detaylı

Katı ve Sıvıların Isıl Genleşmesi

Katı ve Sıvıların Isıl Genleşmesi Katı ve Sıvıların Isıl Genleşmesi 1 Isınan cisimlerin genleşmesi, onları meydana getiren atom ve moleküller arası uzaklıkların sıcaklık artışı ile artmasındandır. Bu olayı anlayabilmek için, Şekildeki

Detaylı

FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım

FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım devreleri Manyetik alanlar Akım nedeniyle oluşan manyetik

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I BERNOULLİ DENEYİ FÖYÜ 2014 1. GENEL BİLGİLER Bernoulli denklemi basınç, hız

Detaylı

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA Mehmet YÜKSEL Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı MADDENİN YAPISI (ATOM) Çekirdek Elektronlar RADYASYON NEDİR? Radyasyon; iç dönüşüm geçiren

Detaylı

Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar

Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar Termal nötronlar (0.025 ev) Orta enerjili nötronlar (0.5-10 kev) Hızlı nötronlar (10 kev-10 MeV) Çok hızlı nötronlar (10 MeV in üzerinde)

Detaylı

FEYZĠ AKKAYA BĠLĠMSEL ETKĠNLĠKLERĠ DESTEKLEME FONU

FEYZĠ AKKAYA BĠLĠMSEL ETKĠNLĠKLERĠ DESTEKLEME FONU FEYZĠ AKKAYA BĠLĠMSEL ETKĠNLĠKLERĠ DESTEKLEME FONU ÜSTÜN BAġARILI GENÇ BĠLĠM ĠNSANLARINA ARAġTIRMA DESTEĞĠ FABED ARAġTIRMA PROJESĠ GELĠġME RAPORU Proje BaĢlığı: Su tutmayan yüzey üzerinde duran tek sıvı

Detaylı

8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği

8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak ya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

INSA 283 MALZEME BİLİMİ. Giriş

INSA 283 MALZEME BİLİMİ. Giriş INSA 283 MALZEME BİLİMİ Giriş Malzeme Gereksinimi Bütün mühendislik bilim dallari malzeme ile yakindan iliskilidir. Mühendisler kullanacaklari malzemeyi çok iyi tanıyarak ve genis malzeme tayfi içinde

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLERİ

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLERİ ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLERİ SINIFLANDIRILMASI, TEMEL YASALAR VE KURALLAR Yrd. Doç. Dr. Ufuk DURMAZ ADAPAZARI MESLEK YÜKSEKOKULU *SINIFLANDIRILMASI, TEMEL YASALAR VE KURALLAR Bu bölümde elektrik makineleri

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

FİZİK KAYNAKLAR. Prof. Dr. Kadir ESMER DERSLE İLGİLİ UYARILAR BÖLÜM 1: FİZİK VE ÖLÇME KONULAR

FİZİK KAYNAKLAR. Prof. Dr. Kadir ESMER DERSLE İLGİLİ UYARILAR BÖLÜM 1: FİZİK VE ÖLÇME KONULAR DERSLE İLGİLİ UYARILAR FİZİK Prof. Dr. Kadir ESMER Devam konusunda duyarlı olun Ders sırasında gereksiz konuşmayın Derse zamanında gelin Düzenli çalışın SINAVLARDA; Yazınız okunaklı, net, düzgün olsun

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI FİZİK ANABİLİM DALI DERS PLANI Güz Yarı yılı HAFTALIK DERSİN ADI KREDİSİ DERSİN

EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI FİZİK ANABİLİM DALI DERS PLANI Güz Yarı yılı HAFTALIK DERSİN ADI KREDİSİ DERSİN 2016-2017 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI FİZİK ANABİLİM DALI DERS PLANI Güz Yarı yılı HAFTALIK DERSİN ADI DERS SAATİ KREDİSİ DERSİN Top T U L KODU l. Sİ FFZ5103 Kuantum Mekaniği I (i) FFZ5104 İleri Atom Fiziği

Detaylı

Fizik Bilimine Giriş. Test 1 in Çözümleri. 5. elektromıknatıs. 1. Verilen üç olay da optiğin konusudur. Yanıt E dir.

Fizik Bilimine Giriş. Test 1 in Çözümleri. 5. elektromıknatıs. 1. Verilen üç olay da optiğin konusudur. Yanıt E dir. 1 Fizik Bilimine Giriş 1 Test 1 in Çözümleri 1. Verilen üç olay da optiğin konusudur. 5. elektromıknatıs demir buton gong üreteç 2. tokmak kontak levha Devreden geçen elektrik akımıdır. Bu akım bobin biçimine

Detaylı