editörden gelen insanın, sağlık mücadelesine aktif katılımını sağlamanın yollarına ilişkin farklı bir bakış açısı sunulmaktadır.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "editörden gelen insanın, sağlık mücadelesine aktif katılımını sağlamanın yollarına ilişkin farklı bir bakış açısı sunulmaktadır."

Transkript

1 editörden Performansa dayalı ek ödeme sistemi, Sağlıkta Dönüşüm Programının bir parçası olarak 9 yıldır varlığını sürdürüyor. Sağlık-Sen olarak, performans sisteminin miadını doldurduğunu düşünüyor, çalışanların gelirleri üzerindeki belirleyiciliğinin devam etmesini, sağlık çalışanlarına yapılmış büyük bir ayıp olarak değerlendiriyoruz. Bir ekip çalışmasının ürünü olan sağlık hizmetlerinin geleceği açısından, ekip ruhunu, çalışma barışını bozan performans uygulamalarından vazgeçilmesi gerektiğine inanıyor ve her platformda performansın sağlık sistemi içinde açtığı yarayı gündemde tutmaya devam ediyoruz. Çünkü, sağlık çalışanları, iş huzuru ve çalışma barışını tehdit eden en önemli sorunu performans olarak görüyor. Performans gelirlerinin toplam gelir içindeki payının düşmesini istiyorlar. Sağlık-Sen in bu konuda gündeme getirdiği talepler var. Sağlık kurumlarının yöneticileri de sistemin ciddi revizyona ihtiyaç duyduğunu yüksek sesle seslendiriyor. Performans sistemi ile ilgili tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde, dergimizin 2013 yılına ait son sayısında performans uygulamalarını dosya konusu olarak bir kez daha ele alıyoruz. Sistemi mercek altına alan ve geleceğe dair öneriler sunan alanın uzmanlarının değerli görüşlerine dergimizde yer veriyoruz. Sağlık çalışanları açısından bir başka önemli adaletsizlik konusu ise yıpranma payı meselesi. Sağlık çalışanlarının haklı taleplerinin, sağlık çalışanlarının yüklendiği mesleki riskler ve hukuksal haklar çerçevesinde değerlendiren uzman görüşleri de dergimizin gündemi içinde yerini alıyor. Dergimizin sağlık iletişimi bölümünde ise sağlığın korunması ve geliştirilmesi mücadelesinin ana aktörü haline gelen insanın, sağlık mücadelesine aktif katılımını sağlamanın yollarına ilişkin farklı bir bakış açısı sunulmaktadır. Zengin içeriği ile Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış dergimizin faydalı olmasını temenni ediyor, tüm okurlarımıza sağlık ve huzur içinde yeni bir yıl diliyoruz MEMUR-SEN KONFEDERASYONU SAĞLIK-SEN Sağlık ve Sosyal Hizmet Çalışanları Genel Yetkili Sendikası Aralık 2013 SAĞLIK-SEN GENEL MERKEZİ GMK Bulvarı Özveren Sok. No:9/2 Demirtepe/ANKARA Tel: Faks: GSM: Grafik Tasarım ve Uygulama Sedat ALTUĞ Baskı - Başak Matbaacılık Anadolu Bulvarı Meka Plaza No:5/15 Gimat Yenimahalle / ANKARA Telefon : Faks :

2 SAĞLIK-SEN ADINA İMTİYAZ SAHİBİ Metin MEMİŞ Genel Başkan GENEL YAYIN YÖNETMENİ SORUMLU YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ Mutlu KAYA Genel Başkan Yardımcısı (Basın ve İletişim) YAYIN KURULU Semih DURMUŞ Kemal ÇIRAK Mustafa ÖRNEK Ekrem YAVUZ Abdülaziz ASLAN EDİTÖR Mutlu KAYA 4 Başkandan Metin MEMİŞ / Sağlık-Sen Genel Başkanı 6 Türkiye Röportaj Kamu Hastaneleri Birliği Başkanı Prof. Dr. Ali İhsan DOKUCU BU SAYIDA Doç. Dr. A. İhsan ORAL Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Öğretim Üyesi Engin SABANCI Başbakanlık Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Gülfer BEKTAŞ Uzm. Ufuk ALTIN Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Dr. Muhammed ÖRNEK Ankara Balgat Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Hastane Yöneticisi Prof. Dr. İhsan KARAMAN Haydarpaşa Numune Hastanesi Prof. Dr. Kudret DOĞRU Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Başhekimi Dr. Mehmet DEMİR Acıbadem Hastanesi Operasyonel Verimlilik Direktörü İbrahim ERSOY Medimagazin Prof. Dr. Alper CİHAN İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı Prof. Dr. Jülide YILDIRIM TED Üniversitesi İİBF Ekonomi Bölümü Dr. Ganime Esra YÜZDEN Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü Prof. Dr. Haydar SUR İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi F. Nihan DEMİRAY Sağlık-Sen, AR-GE Uzmanı Murat KALEM Sağlık Bakanlığı Müşaviri Sağlık İletişimi Uzmanı Sağlık-Sen in ücretsiz yayın organıdır. Yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. 4 ayda bir ücretsiz dağıtılır adet basılmıştır. Gündem 12 Doktorlar Hastalara Baktığı Sürece Karşılaşacakları Sorunlar: İşten Kaynaklı Stres, Moral Çöküntü ve Yıpranma 18 Dosya 5510 Sayılı Kanunun Fiili Hizmet Süresi Zammına İlişkin Düzenlemeleri ve 6385 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Ek Ödeme Sistemimizin 10 Yıllık Performansı Performans Anksiyetesi Performans Sistemine Üniversite Bakışı Sağlıkta Maaş ve Performans Ücreti, Yapılabilecek İyileştirmeler Performans'ta Dün-Bugün-Yarın Sağlık Hizmetlerinde Performans ve Yıpranma Performansa Dayalı Ek Ödeme Sistemi Hakkında Hekim Görüşleri Hekimlerin Ekonomik Durumunu Düzeltme Maksatlı Bir Ödeme Planı Performans Yönetimi Zannedildi

3 Araştırma- İnceleme Sağlıkta Şiddet Araştırması Sağlık Çalışanlarında Tükenmişlik '60 Sağlık İletişimi '68 Sağlık Mücadelesinde İnsanı Nasıl Kazanırız? Portre El-Razi '72 Sağlık Tarihi '76 Binlerce Yıllık Tedavi Yöntemi; "Hacamat"

4 BAŞKANDAN Performans Sağlık Emeğini Değersizleştiriyor Metin MEMİŞ Sağlık-Sen Genel Başkanı Sağlıkta Dönüşümün mimarlarını, emeğini değersizleştiren uygulamalarla küstürmeyelim. Her gün ve gece toplumun en zor insanlarıyla muhatap olan, hastanın acısını dindirmeden mesaisini bitirmeyen insanlara gelecek kaygısı yaşatmayalım. Bu insanları, böylesine fedakarca çalışmaya iten güç, performans sistemi değil, vicdanları ve mesleğine duydukları saygıdır. Aksine performans sisteminde, adil olmayan uygulamalara her gün bir yenisi eklenerek bu fedakarlık ve başarı cezalandırılıyor. 4 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Sayı:18 Aralık 2013

5 Son 11 yılda sağlık alanında uygulanan dönüşüm politikaları sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştırdı ve sağlık hizmeti talebini artırdı. AB ülkelerinin en az iki buçuk katı iş yükü getiren bu talebi karşılayabilmek için hekimler ve sağlık çalışanları, haftada ortalama saat mesaiyle insanüstü bir performans sergilemeye devam ediyor. Eşine az rastlanır bu fedakarlığın, adil olmayan kriterlerle ölçülüp eder biçildiği performans sistemi ise, yıllardır bütün kesimlerin eleştirilerine rağmen varlığını sürdürüyor. Sağlık Sen olarak performans sisteminin sağlık hizmetlerinde verimliliği ve hizmet kalitesine etkilerini ölçen araştırmalar yaptık, raporlar hazırlandık. Bilimsel kurullar oluşturarak çalıştaylar gerçekleştirdik. Bu çalışmaların sonuçlarını içeren raporları, kurum idari kurul toplantılarında, toplu sözleşme müzakerelerinde müteaddit defalar muhataplarımıza sunarak, sağlık sisteminin geleceğini tehdit eden bu konuda uyarılarda bulunduk. Sağlıkta Dönüşümün mimarlarını, emeğini değersizleştiren uygulamalarla küstürmeyelim. Her gün ve gece toplumun en zor insanlarıyla muhatap olan, hastanın acısını dindirmeden mesaisini bitirmeyen insanlara gelecek kaygısı yaşatmayalım. Bu insanları, böylesine fedakarca çalışmaya iten güç, performans sistemi değil, vicdanları ve mesleğine duydukları saygıdır. Aksine performans sisteminde, adil olmayan uygulamalara her gün bir yenisi eklenerek bu fedakarlık ve başarı cezalandırılıyor. Bu ve buna benzer tespit ve eleştirilerimizi, çözüm taleplerimizi her platformda seslendiriyoruz. Son olarak Tam Gün Yasasında düzenlemeleri de içeren torba kanun görüşmelerinde siyasileri bir kez daha uyardık. Siyasi iktidarın tam gün çalışma kararına daha yasa çıkmadan yüzde 90 a yakın hekim destek verdi ve muayenehanesini kapattı. Hekimlerimizin bu desteğine ne yazık ki adil bir yasa ile cevap verilmedi. Hekimler ve sağlık çalışanları, tam gün yasası ile ek ödemede tavan oranlarının kaldırılması, sabit gelirin artırılması, ek ödemelerin emekliliğe yansıması, yıpranma payı verilmesi gibi haklı taleplerine karşılık verilmesini bekliyordu. Hatta Sağlık Bakanlığı o tarihte sendikamızın taleplerine hazırladığı taslakta yer de vermişti. Ancak, Tam Gün Yasasını biçimlendiren sahanın gerçekleri değil, sağlığı bilmeyen Maliye nin tavrı oldu. Özünde doğru olan tam gün çalışma, yasada çarpık ek ödeme sisteminin düzeltilmemesi nedeniyle, hekimler tarafından destek görmedi. Yani hekimler, tam güne evet, mevcut yasaya hayır dediler. Şimdi ise meseleyi sadece üniversite hocaları düzeyinde ele alan bir düzenleme yapıldı ve Tam günü biraz esneterek çözüm bulabiliriz düşüncesiyle daha büyük bir yanlışa yelken açıldı. Performans sisteminin sağlık çalışanlarını mutsuz ettiğini Bakanlığın memnuniyet araştırmaları da ortaya koyuyor. Bakanlığın araştırmalarında çalışma koşullarından memnuniyet düzeyi yüzde düzeyinde çıkıyor. Yani her üç çalışandan ikisi çalışma koşullarından mutsuz. Sendikamızın yakın zaman önce gerçekleştirdiği Sağlık Çalışanlarının Sosyo-demografik Durum Belirleme Araştırmasında ise çalışma koşullarından memnun olduğunu belirten çalışan oranı yaklaşık yüzde 21 dir. Hekimler ve sağlık çalışanları, sundukları sağlık hizmetinin performans uygulamaları ile değersizleştirildiğini düşünüyor. Gelirin yarısından fazlasının performansa bağlı olduğu bir sisteme mahkum olmak istemiyorlar. Sağlık kurumlarının işletme, sağlık hizmetinin gelir getirici iş olarak kurgulayan anlayışın gölgesinde verimli ve nitelikli sağlık hizmeti sunulamayacağına inanıyorlar. Performans uygulamalarının çalışanların motivasyonunu ve çalışma barışını bozduğunu düşünüyorlar. Yaklaşık 9 yıldır uygulanan performans sistemini sadece çalışanlar değil, sistemin yürütücüsü olan yöneticiler, kalite uzmanları dahi eleştiriyor. Bakanlıkça her yıl düzenlenen performans çalıştaylarında sendikamızın sahanın görüşü olarak yansıttığı eleştiriler katılımcılar tarafından büyük destek görüyor. Hz. Mevlana adaleti meyve ağacını sulamak, zülmü ise dikeni sulamak olarak tarif eder. Yaklaşık 9 yıldır eleştirilere kulak tıkanarak çalışanlar üzerinde baskı oluşturan performans uygulamaları da bugün sulandıkça büyüyen diken haline dönüştü ve çalışma barışının en büyük düşmanı haline geldi. Miadını çoktan dolduran bu sistemin gölgesinin ortadan kaldırılması için Sağlık-Sen olarak bir kez daha sağlık yöneticilerini ve politika belirleyicilerini duyarlı olmaya çağırıyoruz. Bu duygu ve düşüncelerle, yeni yılın başta sağlık çalışanları olmak üzere ülke insanımıza ve dünyaya huzur getirmesini diliyorum. Aralık 2013 Sayı:18 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış 5

6 RÖPORTAJ Prof. Dr. Ali İhsan DOKUCU Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Başkanı Öncelikli hedefimiz, hasta hakları ve çalışan güvenliğiyle, hasta ve çalışan memnuniyetini gerçekleştirerek insan merkezli bir yaklaşımla, ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerini en iyi şekilde sunmak, sağlık sorunlarına zamanında, uygun ve etkili çözümler üretmektir. 6 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Sayı:18 Aralık 2013

7 Kamu Hastaneleri Birliği uygulamasının geçtiğimiz zaman içindeki performansını nasıl değerlendiriyorsunuz? 663 sayılı KHK ile beraber, kurumsal uzmanlaşmaya dayanan, taşradaki yöneticilerin karar verme imkânlarını artırmayı amaçlayan bir yapılanmaya geçilmiştir. Yeni yapılanma, Kurumumuz ve Birlik yöneticileri ile çalışanları nezdinde yeni bir iştiyak ve heyecan meydana getirmiştir. Bu sinerjiyle arkadaşlarımız özverili, etkili ve verimli hizmet sunumu sağlamaktadırlar. Ancak, yeni yapılanmaların aynı zamanda sancılı bir geçiş sürecini de içinde barındırdığını gözardı etmemek gerek. Bilindiği ve takdir edildiği üzere, geçtiğimiz on yıllık süreçte, vatandaşımızın sağlık hizmet sunucularına, özellikli görüntüleme ve tedavi cihazlarına v.b. erişim sorununu ortadan kaldırıp, erişimi sağlamada ve hizmet kalitesinde çıtayı çok yukarılara çıkardık. Dolayısıyla geldiğimiz noktada, sağlık hizmetleri sunumunda, geçmiş dönemlerdeki gibi çok hissedilir sıçrayışlar yapmalar beklenmemeli.bununla beraber, geldiğimiz noktada nitelikli sağlık hizmetlerinde kamu hastaneleri olarak daha ileri noktalara gelmeyi, geçtiğimiz dönemde yakaladığımız başarıları bundan sonra da tekrarlamayı istiyoruz. Nitekim geçtiğimiz yıl içerisinde maliyet etkin sağlık hizmeti sunumu, bazı bürokratik işlemlerin kaldırılarak hizmet sunumlarının hızlandırılması ve hastane randevu sisteminin yaygınlaştırılarak poliklinik kapısında bekleme süreleri düşürülmesi gibi birkaç örneğini verebileceğim başarılı çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Kamu Hastaneleri Birliği ne geçerken hedeflenen konu, profesyonel yönetim idi. Bu hedef gerçekleştirilebildi mi? Bilindiği üzere, kamuda bir ilk olan sözleşmeli yöneticinin performans değerlendirmesi (verimlilik uygulaması) 663 sayılı KHK ile uygulanmaya başlandı. Bu uygulamayla Birlikler yöneticileri tıbbi, idari, mali, kalite, hasta-çalışan güvenliği ve memnuniyeti, izlem, veri doğrulama ve yerinde gözlem gibi kriterler üzerinden 6 aylık ve yıllık aralarla değerlendirilmeye tabi tutulmaya başlanmıştır. Yapılan değerlendirme sonucu, başarılı yöneticiler görevlerine devam ederken başarısız olanların sözleşmelerine son verilecektir. Ancak, henüz bir yıl geride kaldı ve profesyonel yönetim amacına ulaşılıp ulaşılmadığı konusunda net bir değerlendirme yapmak için bu geçen süre yeterli değildir. Zira, yeni yapılanmalarda mevzuatın değişmesi yanında anlayışların da değişmesi, uygulayıcılar ve uygulayıcıları etkileyen faktörlerin önceki yapıya ilişkin reflekslerinden kurtulması, kurumsal ve sistematik bir yapıya ulaşılması için makul bir sürenin geçmesi gerektiği kanaatindeyim. 663 Sayılı KHK da 4 yıllık mezunlarının her kademede yöneticilik yapabileceği hükme bağlanırken, uygulamada bu gerçeklik kazandı mı? Bu gün itibariyle 87 Genel Sekreterimizin 4 ü hekimlik dışı meslek mensuplarıdır. Bu tablo, Kurumumuz taşra teşkilatında üst düzey yöneticilerin kahir ekseriyetinin hekimlerden oluştuğunu göstermektedir. Esasen bu çok da yadırganacak bir durum değildir, zira sağlık yönetimde hekimlerin ağırlıklı yer alması beklenen bir sonuç olmalıdır. Ancak mali ve idari alanlardaki yönetimlerin yeterli bilgi ve deneyimi olan profesyonel sağlık yöneticilerine emanet edilmesini de desteklemekteyim. Nitekim Birliklerdeki idari ve mali başkanlar ile Kurum merkezi daire başkanlarının çoğunluğu hekimlik dışı meslek mensubu arkadaşlarımızdan oluşmaktadır. Bu arkadaşlarımızın deneyimlerinin artmasıyla beraber genel sekreterlik ve diğer üst düzey görevlere artan sayılarda atanabileceklerini düşünmekte ve bunu temenni etmekteyim. Aralık 2013 Sayı:18 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış 7

8 RÖPORTAJ Sağlıkta şiddetin önlenmesine yönelik önerileriniz nedir; konuyla ilgili somut adımlar ne zaman atılacak? Öncelikle Kurum olarak Şiddetin Her Türlüsüne Karşıyız, Çalışanlarımıza Güvenli Bir Ortam, Hastalarımıza Güvenli Bir Sağlık Hizmeti İçin Varız sloganıyla başlattığımız çalışmalarımıza, büyük bir önem vermekte, hassasiyet ile üzerinde durmaktayız. Buna paralel olarak öncelikle, toplumda sağlık çalışanlarına yönelik şiddet konusunda farkındalık oluşturmak için Kurumumuzca hazırlanan, biraz önce belirttiğim sloganları içeren afişleri sağlık tesislerimize asılmak üzere 87 Genel Sekreterliğe gönderdik. Daha sonra, sağlık çalışanlarının güvenliğinin sağlanmasına yönelik aşağıdaki düzenlemelerin yapılması hususunda Sağlık Yöneticilerimize talimat verdik. Sağlık tesislerimizde öncelikle dış güvenliğin sağlanması ve güvenlik tedbirlerinin alınması amacıyla; çalışan güvenliği komitesinin ve programının hazırlanması, çalışanlara yönelik şiddetin önlenmesi ve sağlık taramaları için düzenleme yapılması, çalışanların kişisel koruyucu önlemleri almasının sağlanması, enfeksiyonların kontrolü ve önlenmesine yönelik program hazırlanması, beyaz kod uygulamasına geçilmesi ve fiziksel yada psikolojik şiddete maruz kalan personele adli yardım sağlanması çalışmalarını gerçekleştirdik. Ayrıca, Kurumlarımızda uygulanmakta olan Hizmet Kalite Standartları kapsamında, çalışma ortamından kaynaklanan risklerin bertaraf edilmesi amacıyla şiddet ve iletişim konularını da kapsayacak şekilde risk değerlendirmesi yapılarak gerekli tedbirlerin alınmasını sağladık. Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ ile acil servisler başta olmak üzere riskli alanlarda güvenlik tedbirleri artırılarak, genel kolluk ve özel güvenlik personeliyle güvenlik kamerası bulundurulması sağlanarak, sağlık çalışanlarımızın şiddet konusunda üst düzey korunması ve şiddet uygulayanların cezalandırılması hususunda sağlıklı verilerin saptanmasını gerçekleştirdik. Bu bağlamda, sağlık tesislerimizde görev yapan özel güvenlik personeli sayısını e çıkardık, sağlık tesislerimize ses ve gece-gündüz görüntü alma özelliği olan kameralar kurduk, yaptığımız çalışmalar ve araştırmalar kapsamında Yüksek Şiddet Riski Öngörülen 104 Hastaneye Emniyet Personeli görevlendirilmesini temin ettik, Diğer taraftan şiddeti azaltmaya yönelik çalışmaların basın mensupları, iletişim uzmanları, idareciler ve sağlık çalışanlarıyla birlikte değerlendirildiği bir sempozyum düzenleyerek ulusal düzeyde sürekliliği olan Emeğe Saygı Şiddete Sıfır Tolerans kampanyasını başlattık, bu kampanya kapsamında vatandaşı bilgilendirmek ve toplumsal bilinç oluşturmak amacı ile çalışmalarımız devam etmektedir. Bakanlığımızca şiddetin önlenmesi kapsamında acil eylem planı oluşturulmuş olup, söz konusu planda; Durum Tespiti ve Farkındalık Oluşturma, Takip, Kayıt ve Müdahale Sistemleri ile Koruma Sistemleri, Fiziki Düzenlemeler, Caydırıcılığın Artırılması ve Sürekliliğin Sağlanması, başlıkları altında çalışmalarımız da devam etmektedir. Sonuç olarak; Sağlık çalışanına şiddet uygulayanların hukuki olarak cezai yaptırımlarının arttırılması, Sağlık tesislerinde fiziki mekânların düzenlenmesi, bekleme alanlarının oluşturulması, Hastanelerimizde iletişim personellerinin arttırılması, Sağlık tesislerine başvuran hastaların hak ve özgürlükleri konusunda ve sağlık personeliyle iletişim konusunda bilinçlendirilmesi, Medyada sağlık çalışanlarına şiddetin önlenmesi için kamu spotlarının hazırlanması ve şiddet konusun da toplumun bilinçlendirilmesine yönelik programların yayınlanması çalışmalarının sağlanması, Eylem planını uygulama noktasında taviz vermeden devam edileceği konusunda somut adımlarımız devam etmektedir. 8 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Sayı:18 Aralık 2013

9 Sağlık çalışanlarının memnuniyetini artırıcı, onlara katma değer katacak ne gibi çalışmalar yapıyorsunuz? Bakanlığımız, sağlık alanında sağlıkta dönüşüm programı ile önemli bir değişim gerçekleştirmiştir. Bu dönüşümle başta sağlık hizmetlerinde kalitenin artırılması, hizmetlere ulaşımın kolaylaştırılması, bunları yaparken de sağlık çalışanlarımızın içinde bulunduğu maddi ve manevi sıkıntıların giderilmesi hedeflenmişti. Sağlıkta dönüşüm programının hedefine ulaşmadaki başarısının, çalışan sağlık personelimizin memnuniyetiyle doğru orantılı olduğunun farkındaydık. Bu bağlamda; Kurumumuza bağlı kuruluşlarımızda personel yetersizliğinin giderilip iş yükünün azaltılması için mütemadiyen yeni personel istihdamı gerçekleştirilmektedir. Sağlık çalışanlarımızın çalışma alanlarına yönelik fiziki koşulların düzenlenmesi, fiziksel şartları yetersiz olan sağlık tesislerimizin revize edilmesi çalışmaları yapıldı ve halen bu çalışmalar devam etmektedir. Ek ödemede yaşanan sıkıntıların ve eşitsizliklerin giderilmesi amacıyla, SBN, Bilgi Edinme gibi iletişim kanalları üzerinden, çalışanlarımızın bu konudaki şikâyetlerini/önerilerini alıp, Kurumumuz Ek Ödeme Daire Başkanlığınca çözüm yolları sunulması ve mağduriyetlerinin giderilmesi sağlanmaktadır. İstihdam güçlüğü çekilen 5. ve 6. Bölgelerde hekimler için daha fazla ücret alma imkânı sağlayan 4924 sayılı Kanuna tabi sözleşme yapılabilmesinin çalışmaları devam etmektedir. Çalışma hayatını düzenleyen disiplin amirleri yönetmeliği ve görev tanımlarının yer alacağı mevzuatlar üzerinde çalışmalarda sona yaklaşılmış olup yakında uygulamaya girecektir. Fiziksel ya da psikolojik şiddet olaylarının önlenmesi amacıyla, mevcut uygulamalar gözden geçirilmiş ve bu konuda bir dizi tedbirler alınmıştır. Çalışan motivasyonun artırılmasına yönelik periyodik eğitim çalışmaları yapılmaya devam etmektedir. Aralık 2013 Sayı:18 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış 9

10 RÖPORTAJ Sağlık çalışanlarına fiili hizmet süresi zammı verilecek mi? En çok yıpranan meslekler grubunda olmasına karşın, bu haktan faydalanamıyorlar. Halen bazı sağlık personelimiz bu haktan yararlanmaktadır. Uygulamanın tüm personelimiz nezdinde yaygınlaştırılması ise takdir edilir ki tek başına Kurumumuzun alabileceği bir karar değil. Bunun için Bakanlığımızın yanı sıra SGK, Maliye Bakanlığı ve diğer paydaşların içinde olduğu bir genel politikanın benimsenmesi gerekiyor. Sağlıkta dönüşüm projesi kapsamında hayata geçirilen Kampüs Hastane Uygulaması sağlık hizmetlerinin sunumunu nasıl etkileyecektir? Mevcut bütçe imkânlarımızla, hastanelerimizin tamamının fizik mekânını arzu edilen seviyeye getirebilmek için yıl geçmesi gerekiyor. Şehir Hastanelerinin finans modeli ise bize bu hedefimizi 4-5 yıl içinde gerçekleştirme imkânını sunuyor. Kampus hastaneler, farklı alanlarda uzmanlaşmış ihtisas hastaneleri, Ar-Ge laboratuvarları, teknoparklar, sosyal tesisler, otel, alışveriş merkezi, konaklama alanları, pek çok ambulansın aynı anda girip çıkabileceği alt yapı planlamaları, hasta yakınları için yapılan otelleri ile sağlık hizmeti sunumunu çok ileriye taşıyacak olan projeler. Ancak iyi işletilebilmesi açısından şehircilik ve belediye hizmet alt yapısının da iyi olması gerekir. Yaklaşık çalışanın olduğu ve her gün kişinin ziyaret edeceği bir yerin çok büyük alt ve üst yapı desteğine ihtiyacı olacağı muhakkaktır. Tam Gün Yasası nın sağlık çalışanları ile hastalar açısından ne gibi getirileri olmuştur? Tam gün yasası hekimler açısından adeta bir iş disiplini eğitimi olmuştur. Uygulama kimi hekimleri- hastalarını muayenehanelerine yönlendirme düşüncesinden kurtarmış, daha hakkaniyetli muayene etme ve tedavi uygulama şansı vermiştir. Bu durum hasta memnuniyetini de artırmıştır. Hekimler mesai dışı vakitlerini muayenehanelerinde geçirme zorunluluğundan kurtulmuş, kendilerine ve ailelerine daha fazla zaman ayırma imkanına kavuşmuşlardır. Hastalar açısından ise, hekime ulaşmada kolaylık sağlamış, cepten sağlık harcaması yapma oranları düşmüş, gidilmek istenen hekimin kamuda ya da özelde adresi sabitlenmiştir. 10 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Sayı:18 Aralık 2013

11 Kurum Başkanlığınız süresince gerçekleştirmeyi hedeflediğiniz projeleriniz nelerdir? Öncelikli hedefimiz, hasta hakları ve çalışan güvenliğiyle, hasta ve çalışan memnuniyetini gerçekleştirerek insan merkezli bir yaklaşımla, ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerini en iyi şekilde sunmak, sağlık sorunlarına zamanında, uygun ve etkili çözümler üretmektir. Bu çerçevede; Sağlık turizmi alt yapısını geliştirmek, Teşhis ve tedavide en ileri teknolojileri kullanmak, Sağlık alanında bölgesel gelişimi tamamlayarak, hastaneler arası hasta naklini azaltmak, Hasta ve çalışan güvenliği ve memnuniyetini üst seviyeye çıkarmak, Çalışanlar için sağlıklı ve konforlu çalışma ortamları hazırlamak, Geçtiğimiz günlerde protokolünü imzaladığımız akreditasyon ve standart sistemi EMRAM (Elektronik Medikal Sağlık Kaydı Adaptasyon Modeli) skorlaması ile hastanelerimizin bilişim teknolojisi seviyesini uluslararası standartlara çıkarma çalışmalarını başlatıyoruz. Bu çalışma kapsamında; medikal sağlık kayıtlarını elektronik ortama aktarılması, uygulamanın tüm devlet hastanelerimize yaygınlaştırılması, hasta işlemlerinin mobil ortama taşınmasıyla, bilgiye her yerden her an erişimin ve doğru hasta-doğru ilaç eşleştirmesinin; hastaya ayrılan vakitte ve bakım hizmetlerinin kalitesinde artışın, medikal hatalarda ise azalmanın sağlanması amaçlanmaktadır. Önümüzdeki beş yıl içerisinde öncelikle eğitim hastaneleri ve büyük hastanelerden başlamak üzere yılda 200 hastane ile sistemin kurulumuna başlıyoruz, beşinci yılın sonunda tüm hastanelerimizin değerlendirilmesi yapılarak kağıt kullanılmadan tüm işlemlerin elektronik ortamda yapılmasına çalışılacaktır. Ayrıca, Bakanlığımız tarafından Sudan ve Somali de inşa edilmekte olan iki hastanenin 2014 yılı itibariyle açılışı yapılacak ve 5 yıl boyunca Kurumumuzca yönetilecektir. Yine TİKA tarafından yurt dışında yapılan hastanelere kurulum ve donanımları hususunda teknik destek verilmeye devam edilecek, Sağlık alanında ikili işbirliği kapsamında anlaşma yapılan ülkelerden (şu an 7) belli sayıda hastayı Ülkemize getirerek burada tedavilerini yapıp tekrar ülkelerine gönderilmektedir. Bu sayıya önümüzdeki yıllarda başka ülkelerinde katılması planlanmaktadır. Aralık 2013 Sayı:18 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış 11

12 GÜNDEM Doktorlar Hastalara Baktığı Sürece Karşılaşacakları Sorunlar: İşten Kaynaklı Stres, Moral Çöküntü ve Yıpranma Bu sorunların nedenleriyle baş edememenin imkansızlığı ve bunun doğurduğu bir gerçek: Yıpranma Payı Engin SABANCI Başbakanlık Uzmanı 12 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Sayı:18 Aralık 2013

13 MORAL ÇÖKÜNTÜSÜ VE YIPRANMA TÜM SAĞLIK HİZMETİ SAĞLAYICILARININ SORUNUDUR Sağlık personelinin etkili bir şekilde işini yapması yönündeki beklentiler gün geçtikçe artmaktadır. Üstelik, doktorlardan bunu sabit ve kısıtlı kurumsal kaynaklara karşılık, yoğun hasta taleplerinin olduğu bir çalışma ortamında yapması beklenmektedir. Yüksek mesleki talepler, bir takım limitler, sağlık personeli arasında yıpranma ve moral çöküntüye neden olmaktadır. Yıpranma işle ilgili ortaya çıkan bir stres durumudur. Yüksek moral çöküntü, düşük iş tatminine ve yıpranmaya neden olmaktadır. İşten kaynaklı bir akıl sağlığı rahaztsılığı olarak tanımlayanlarda vardır. 1 Özellikle acil servis çalışanları arasında yüksek düzeylerde yıpranma veya moral çöküntüsü oluştuğunu gösteren pek çok çalışma bulunmaktadır. Ancak, yıpranma veya moral çöküntüsü, doğası gereği sadece acil servis, yoğun bakım, 112, birinci basamak hekimler ve diğer bazı risk alanlarına mahsus değildir. Bu servisler, yıpranma ve moral yıkıntısının da ötesinde, agresif veya saldırgan hasta ve hasta yakınları, kalabalık ve daha stresli çalışma ortamı gibi problemlere maruz kalmaktadır. Yıpranma ve ona neden olan işten kaynaklı stres ve moral çöküntüye neden olan faktörler ise daha çok çeşitlidir. Örgütsel yapıdan, sağlık sisteminden, hastane dışı faktörlerden, bireysel nedenlerden, bunların bir kaçından veya hepsinden ileri gelebilmektedir. Mesleki boyutu da bulunmaktadır. Yıpranma payı bir kanun tasarısı olarak teklif edilirken iki hususta yanılgıya düşülmektedir. Birincisi, yukarıda ifade edildiği üzere sağlık hizmetlerinin belirli bir kısmında yıpranmanın çoğunlukla oluştuğu düşünülmektedir. Bu düşünceye sebep olan neden bu servislerin daha göz önünde olması ve tüm hizmetlere yönelik araştırma eksikliğidir. Bu eksiklik yabancı literatürdeki çalışmalar değerlendirilerek giderilebilir. İkincisi, yıpranma için mesleki zorluktan öte fiili, sözlü saldırı, şiddet vb. durumla karşılaşılıyor olmasının aranmasıdır. Yıpranma, sağlık sistemi çok iyi işlese, mevzuat, idari yönetim çok yerinde olsa dahi doktorlar hastalara bakacağı müddetçe ortaya çıkacaktır. Kaldı ki, batılı ülkeler dahil hiçbir ülke henüz yıpranmaya neden olan faktörlerin önüne geçebilmiş değildir. Bu faktörlerin kaldırılmasının neredeyse imkansız ve yüksek maliyetli olduğu bir durumda geriye tek bir hakkaniyetli seçenek kalmaktadır: Başta doktor ve hemşireler olmak üzere sağlık personeline, servisin niteliği göz önünde bulundurularak, belli oranlarla yıpranma payı verilmesi. MORAL ÇÖKÜNTÜSÜNÜN TANIMI, BİLEŞENLERİ VE SEBEPLERİ Moral çöküntüsü, bir duyarsızlaşma, duygusal tükenme ve düşük kişisel başarı hissi sendromu olarak tabir edilmektedir. 2 Tanımdan da anlaşılacağı üzere moral çöküntüsünün üç bileşeni bulunmaktadır. Bunlardan ilki, artan duygusal tükenmişlik hissidir. Hususen yardım mesleklerinde çalışanların moral yıkıntısı ve duygusal tükenmişliğe kapılması diğerlerine nazaran çok daha olasıdır. Bu duygusal tükenmişlik, hastaların ve hasta yakınlarının aşırı duygusal ve psikolojik talepleri sonucu oluşmaktadır. 3 Moral çöküntüsünün ikinci bileşeni, hastaların kişiliksizleştirilmesi ve ayırt edimemesidir. 4 Kişiliksizleştirme, yardım personelinde kriz zamanlarında oluşan yoğun duygusal canlanmayı minimize etmek için kullanılmaktadır. Moral çöküntüsünün üçüncü bileşeni ise, yardım personelinin kendisini, hastalarına koydukları teşhisler ve yaptıkları müdehalelerle ilgili olarak negatif bir şekilde değerlendirmeye tabi tutma eğilimidir. 5 Doktorlar arasındaki moral çöküntüyü, sağlık hizmeti içerisinde büyüyen ve çalışanlarını pek çok şeyden mahrum bırakan psikilojik bir kanser olarak da tanımlanmaktadır. 6 Sağlık görevlileri ve acil servis çalışanları moral çöküntüsü ve yıpranmaya en fazla hedef olan personeldir. Acil servis çalışanları günlük olarak insani dramlara ve yaralanma, sakatlanma ve ölüm gibi kronik strasörlere maruz kalmaktadır. Ayıca, çoğu zaman çok iyi donatılmamış hastanelerde çalışmaktadırlar. Yapmaları gereken müdehaleyi hemen yakın çevreleri içerisinde, çoğunlukla da fiziksel tehdit altında yapmak durumundadırlar. Müdehale performansları, sıklıkla, üçüncü kişilerin ve hastaların - içinde bulundukları- durumundan dolayı sarsıntı geçirmiş akrabalarının gözetimi altındadır. 7 Hastane acil servislerine ve mesleki strese yönelik yapılan araştırmalar, bu servislerin idari ve operasyonel niteliklerinin acil servis çalışanlarının mesleki streslerinin en önemli belirleyicileri olduğunu ortaya koymuştur. 8 Gelişmiş ülkelerde dahi *, sıkı kemer sıkma politikası ile yürütülen acil servisler çok ciddi boyutta aşırı kalabalıklarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu servislerde çalışan hekimler, kendilerini kritik kaynaklara erişmenin sınırlı olduğu, bu kaynakların bulunabilirliğinin azaldığı ortamlarda, tabiri caizse, didiniyor olarak bulmaktadır. Ciddi boyutlardaki kaynak sıkıntısı, he- * ABD 2002 yılı ulusal anketinde, hastane acil servislerinin %90 ının tam kapasite ve aşırı kapasite ile çalıştıkları belirlenmiştir. Aralık 2013 Sayı:18 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış 13

14 GÜNDEM kimlerin iş tatminini büyük oranda azaltabilecek potansiyel bir etkiye sahiptir. 9 Mevzuat karmaşıklığı ile başetmek idari nedenlerden kaynaklanan stresörler arasında sayılmaktadır. 10 Aşırı kalabalıklar ve acil servislerin imkânlarına yönelik yoğun talepler bir dizi problemi beraberinde getirmektedir. Bu problemler arasında; ambulansların geri çevrilmesi, hasta nakillerinde bazı anlarda ambulans bulunamaması, hastalar için uzun bekleme süreleri, bu nedenle bekleyenlerin yaşadıkları (ve yaşattıkları) sıkıntılar, telaşlı ve hoş olmayan bir tedavi ortamı ve potansiyel olarak kötü hasta akıbetleri verilebilmektedir. 11 Hastane ortamı dışında sağlanan acil tıbbi hizmetler ise çoğu zaman daha tehlikeli bir çevrede sunulmaktadır. Karanlık, olumsuz hava koşulları, zor araziler ve öngörülmeyen diğer tehditler bu hizmetlerde çalışanlar üzerindeki psikolojik baskıyı artırmaktadır. 12 Bahsi geçen çevresel stresörlere ilave bir diğer faktör, acil servis çalışanlarının başarılı bir şekilde performans göstermeleri yönündeki sürekli oluşan baskıdır. Yıpranma sonucu, göstergeleri yanlış tanı koyma, iletişim becerilerinde eksiklikler, hastaların şikayetlerini önemsizleştirmek olan genel iş performanlarında düşüş görülebilmektedir. 13 Acil servis çalışanlarının maruz kaldığı stres sahada tecrübe ettikleri ile sınırlı kalmamaktadır. Monoton evrak işleri, idari destek eksikliği, düşük ücretler buna karşılık uzun çalışma saatleri, düzensiz vardiyalar, hastane personelinin ve emniyet görevlilerinin kinik tavırları öncekilerle birleşerek bu stresi daha da arttırmaktadır. 14 Genel olarak tüm sağlık çalışanlarının tespit ettiği en stresli etmenler şu şekildedir: ölüm (özellikle bebek ve çocuk ölümleri) ve ani ölümler, yaralanmış veya dövülmüş Genel olarak tüm sağlık çalışanlarının tespit ettiği en stresli etmenler şu şekildedir: ölüm (özellikle bebek ve çocuk ölümleri) ve ani ölümler, yaralanmış veya dövülmüş çocuklar, kan dondurucu görüntü ve sesler, gereksiz telefonlar, madde bağımlısı hastalar, kitle zaiyatları ve kendi sağlık ve yaşamlarına dönük tehditler. çocuklar, kan dondurucu görüntü ve sesler, gereksiz telefonlar, madde bağımlısı hastalar, kitle zaiyatları ve kendi sağlık ve yaşamlarına dönük tehditler. 15 Bunlara ilaveten, yüksek iş yoğunluğu, kirz halindeki hastalar, zor başa çıkılan ve saldırgan hasta yakınları, aşırı kalabalık, uyku eksikliği, yıkıcı hastalıklara kapılma, saf dışı bırakan travmalar, sürekli değişen iş ortamı, sözlü ve fiziki şiddet, bitikisel hayatlara yol açma, şiddet tehditi, yanlış yapma korkusu, yıpranmaya neden ola etmenler arasıdna sayılmaktadır. 16 Doktorların, ölmekte olan ya da ciddi bir hastalığı bulunan akrabalarına ve yakın arkadaşına sağlık hizmeti vermesi, bir felaket, görevi başındaki sağlık personelinin yaralanması, ardı ardına veya aynı anda oluşan can kayıpları, yangın kurbanları, suç kurbanları, çoklu travmaya maruz kalan hastalar diğer stresörler arasında sayılmaktadır. Bu hadiselerin sık aralıklarla tekrarlanması ise Travma Sonrası Stres Bozukluğuna (TSSB) sebebiyet vermektedir. MORAL ÇÖKÜNTÜ VE YIPRANMA MESLEKİ BİR SORUN MU? KİŞİLİKTEN AYRI DÜŞÜNÜLEBİLİR Mİ? Yıpranmaya ve moral çöküntüye alternatif bir bakış açısı sunan çalışmalar bulunmaktadır. Moral çöküntü ve kişilik üzerine yapılan çalışmalarda, itfaiyecilerde duygusal dengesizlik ve ruhsal bir bozukluk tedavisi geçmişinin TSSB yi, felakete ve sürekli kayıplara maruz kalma ile olandan, daha iyi bir şekilde öngördüğü görülmüştür. 17 Bir başka çalışmada, kişiliğin işle ilgili stres bozukluklarında önemli bir rol oynadığı bulunmuştur. Kaygılı, karamsar ve stresörlerle baş edemeyenlerin, işte ve iş dışındaki yaşamlarında duygusal tükenmişlik ve kişiliksileştirme yaşayanlarla aynı kişiler oldukları ortaya çıkmıştır. 18 Benzer bir çalışmada, belirli kişilik özellikleri ile moral çöküntünün ilişkili olduğu savunulmaktadır. Daha otoriter 14 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Sayı:18 Aralık 2013

15 ve bıkkın acil servis çalışanlarının moral çöküntüye daha sık düştüğü söylenmektedir. Kişiliğin belirleyicisi olan, dış dünyayı tanımlamaya ve ona cevap vermeyi sağlayan algılamaların gelişmesini sağlayan hatıratlarında yıpranma ve moral çöküntü ile ilgili olduğunu ortaya koyan çalışmalar mevcuttur. Hatıratların, kişilik işlevi ve (olaylarla) başa çıkma becerileri arasında ilişkiye dair kanıtlar bulunmuştur. Buna göre, erken hafızada kayıtlı olan faaliyet miktarı ile duygusal istikrar arasında bir ilişki vardır. Erken çocukluk dönemlerinde yaşanan tecrübelere ilişkin algılamaların stres ile baş edebilme becerisiyle ilintili olduğu bulunmuştur. 19 Bir acil servis çalışanı, kişilik olarak çevresinde olup bitenleri kontrol etmek isteyen, rutin bir hayatı seven biri ise, yıpranma ve moral çöküntünün açık bir hedefi olması kuvvetle muhtemeldir. Çünkü, acis servis hizmeti kontrolün olmadığı bir meslek olarak tanımlanmaktadır. Acil servis çalışanlarının, hemen yanı başlarında etrafını çevreleyenleri kontrol imkanı bulunmamaktadır. Benzeri bir durum, her durumda herkesi memnun etmek isteyen birisi için de söz konusudur. Çünkü bu kişiler, bu isteklerini tam manasıyla gerçekleştiremeyeceklerdir. Herkesi kurtarma imkanları yoktur. Bir hastalarını kaybettiklerinde kendilerini suçlu hissedeceklerdir. Bu ise onların iş performanslarını etkileyecek, bu şekilde kısır bir döngünün içerisine girebileceklerdir. Bu kişiliklerin aksine, azimliler, sürükleyiciler ve heyecan peşinde koşanlar yıpranmaya ve moral çöküntüye daha fazla direnç gösterebilmektedir. 20 Tabi yukarıda örnek olarak verilen çalışmaların ulaştığı sonuçlar, sağlık sektöründe yaşanan yıpranma ve moral çöküntüyü tek başına açıklaması beklenmemelidir. Erken çocukluk döneminde bir takım olumsuz algılamalar kazanan bir kişi ileride sağlık personeli de olabilir, müzisyen de. Yıpranmayı ve moral çöküntüyü tamamiyle erken çocukluk dönemine bağlamak ve meslekle irtibatlandırmamak yanlış olmakla beraber söz konusu dönemden kaynaklanan boyutunun iyileştirilmesine katkı sağlaması açısından anlamlıdır. BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE ÇALIŞMA ÖRNEKLERİ ABD de yataklı hastalara bakan doktorlar arasındaki yıpranma/moral çöküntü ve tatmin düzeylerini belirlemek amacıyla yapılan bir anket sonucunda ankete cevap veren 816 doktor arasında iş tatmininin yüksek olduğu, bununla birlikte, moral çöküntü belirtilerinin yaygın olduğu sonucuna varılmıştır. Ankete katılan doktorların 29.9% u mesleki çöküntü belirtilerini bildirmiştir. Bu oranlar, diğer tüm doktorlar için kabaca ulaşılan yıpranma oranları (%2-%3) ile kıyaslandığında çok fazladır. 21 Yıpranmayı en aza indirmek ve iş tatminini arttırmak için doktorlara yönelik programlarda, az tatmin düzeylerinin bulunduğu örgüt iklimi, örgütsel adalet, kişisel zaman ve tazminata odaklanılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu doktor grubunda yer alanların poliklinikte görev yapanlara kıyasla daha yüksek tatmin düzeylerine sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Benzer çalışmalarla kıyaslandığında, söz konusu doktorların moral çöküntü değerlerinin, yoğun bakımda ve acil serviste çalışanlarla benzerlik gösterdiği, cerrahlarınkinden ise daha az olduğu görülmüştür. Çalışmada moral çöküntü ve yıpranmanın meslekte erken yıllarda mı yoksa daha ileri de mi ortaya çıktığı konusunun aydınlığa kavuşturulması ve moral çöküntü ve yıpranma ile ilişkili meslek ve iş yeri faktörlerin değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. 22 Acil servis ortamlarının, bu servislerde çalışanlar üzerindeki etkileri üzerine yapılan çalışmalarda ise yüksek düzeylerde stres, moral çöküntü ve yıpranma ile düşük seviyede is tatmini sonuçlarına ulaşılmıştır. Acil servis çalışanlarındaki işten kaynaklı strese neden olan etmenler üzerindeki araştırmalarda yukarıdakilere benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Acil servis çalışanları arasında en çok rapor edilen stresörler; en tesirliden başlayarak, ölümlü vakalar, aşırı gerilme, doğru kararı yanlız başına almak zorunda kalma, endişeli hasta yakınları ile görüşmek, yanlış yapma korkusudur. Doktorlar arasında yüksek seviyelerde izolasyon, umutsuzluk, acizlik ve duyarsızlaşma hisleri çalışmada ortaya çıkarılan sonuçlardır yılında düzenlenen Uluslararası Acil Poliklinik Konferansına katılan acil doktorları ve diğer doktorlara yöneltilen bir anket sonucunda, katılımcıların mesleklerine pozitif yaklaştıkları, geniş bir yelpazede serbest zaman, dış mekan ve spor faaliyetlerine katıldıklarını; iş yoğunluğu, vardiyalar, zaman baskısı gibi belli başlı stresörlerle ile baş edebildikleri ve bunun için önemli stratejiler geliştirebildikleri görülmüştür. Bu sonuçlara bakarak doktorların acil servislerle bir şekilde baş edebildikleri yargısına ulaşılmıştır yılında yapılan bir çalışmada tıbbi hemşirelerle ameliyathane hemşireleri moral çöküntü ve bununla başa çıkabilme stratejileri açılarından incelenmiştir. İnceleme sonucunda tıbbi hemşirelerin, ameliyathane hemşireleri ile kıyaslandığında, daha fazla moral çöküntüye maruz kaldığı ve daha düşük başa çıkma becerilerine sahip oldukları görülmüştür. Bu durum, kronik sorunları olan tıbbi hastaların, cerrahi hastalara göre belirli bir tanıya sahip olması ihtimalinin daha az olmasına bağlanmaktadır. Belirsizliğe, Aralık 2013 Sayı:18 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış 15

16 GÜNDEM hekimlerin azalan geribildirimi eşlik etmesi sonucu, hemşireler hastalarını tedavi etme ve iyileştirme konularında kendilerini salahatiyetsiz hissetmektedir. 24 Benzer bir diğer çalışmada, yeni doğan yoğun bakım hemşirelerinin ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Her bir sağlık hizmeti biriminin kendine has bir takım stresörlerinin olduğu dikkate alındığında, her bir birim için araştırma ve sonucunda strateji geliştirme amaçlı çalışmaların teşvik edilmesi gerektiği muhakkaktır. Sağlık personelinde moral çöküntü ve yıpranmayı azaltma amaçlı stratejiler ve programlar, çalışanlara, çalışma ortamına ve her ikisine yönelik olmak üzere, üç kategoride ele alınmaktadır. normal doğum hemşireleri ile kıyaslandığında, yeni doğan ölümü dışında moral çöküntü bağlamında bir farklılıklarının olmadığı, fiziksel aktivitelerindeki fazlalığın ise duygusal yoksunluğu arttırdığı saptanmıştır. 25 Sağlık personeli arasındaki moral çöküntü, stres, tatminsizlik ve bunlardan kaynaklı yıpranmayı ölçen pek çok araştırma bulunmaktadır. Yukarıdaki örneklere, akıl sağlığı servisinde çalışan personel, onkoloji hemşireleri, birinci basamak hekimleri, alzheimer üniteleri benzeri pek çok ilave yapılabilir. Riskli alanlarda çalışan personel başta olmak üzere tüm hastane personeli, işten kaynaklanan stresi azaltmak adına (olumsuz durumlarla) etkili bir şekilde başa çıkma stratejileri hakkında bilgilendirilmeli ve eğitilmelidir. Bu bağlamda, genel bilgilerin verildiği programlardan ziyade spesifik konulara yönelik uygulamalı, kullanılabilir eğitimler verilmelidir. Hastaların telaşlı ve tedirgin yakınları ile başa çıkma, yıpranmış acil servis çalışanlarını farkedebilme ve onlarla konuşma veya onları terapi etme, idari ve yönetime personeli ile müzakere etme, sözle ve fiziksel olarak kötü davranışlar sergileyen hastalarla başa çıkma bu eğitim konularına örnek olarak verilebilmektedir. 26 Davranışsal rehabilitasyon eğitiminde temas edilmek üzere, personel ve buna dayalı eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla program geliştirme komitesinin kurulması, eğitimlerde personelin başa çıkma becerilerinin geliştirilmesine odaklanılması, çalışanların motivasyonları, ihtiyaçları, kapasiteleri, örgütsel talep ve şartları arasında ahenk Riskli alanlarda çalışan personel başta olmak üzere tüm hastane personeli, işten kaynaklanan stresi azaltmak adına (olumsuz durumlarla) etkili bir şekilde başa çıkma stratejileri hakkında bilgilendirilmeli ve eğitilmelidir. Bu bağlamda, genel bilgilerin verildiği programlardan ziyade spesifik konulara yönelik uygulamalı, kullanılabilir eğitimler verilmelidir. sağlayarak personel arasında eşitsizlik hissini azaltmak. Bu amaçla düzenlenen programlar, personele yönelik (kavramsal yeniden yapılandırma, karşısındakine önem veren bir iletişim, takdir edici sorgulama, kendine güven, rahatlama eğitimleri benzeri) bilişsel davranışçı müdehaleler (bilişsel davranışçı beceri kazandırma) ile birleştirilebilir, yöneticilere iletişim ve sosyal beceriler konularında eğitilebilir. Bireylere yönelik programlar, özellikle başetme becerileri moral çöküntünün, hususen duygusal tükenmişlik bileşeninin azaltılmasında başarılı olduğu görülmüştür. Ancak bu programların etkilerinin 6-12 ay süre sonra kaybolmaya başladığı, bu nedenle ilave oturumlara ihtiyaç olduğu belirtilmiştir. 27 Sanıldığının aksine bir güne sığdırılan rehabilitason programının uzun süreli etkileri olabilmektedir. Bireylere yönelik düzenlenen eğitimler iş ortamı stresörleri ile moral çöküntü ve yıpranma arasındaki bağlantıdan hareketle stres faktörleri ile başedebilmeyi sağlayan eğitimlere odaklanmışlardır. Oysa, amaç ve anlam sahibi olma benzeri diğer insani özelliklerin geliştirilmesi de, moral çöküntüyü iyileştirici etkisi olmaktadır. Bu programların uygulanabilirliği düşünüldüğünde, alternatif bir çözüm 16 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Sayı:18 Aralık 2013

17 önerisi; sağlık personelinin erken çocukluk dönemi hatıratları, kişilik özellikleri dikkate alınarak gerektiğinde -yıpranma ve ruhsal çöküntü açısından- riskli alanlarda çalıştırılmamasıdır. Personele yönelik bir program örneği şöyledir: Sağlık çalışanlarının mutluluklarını arttırmayı amaçlayan bir programda, hekimlerin iş ortamındaki kontrolleri artırılmış, klinik faaliyetlerindeki düzen geliştirilmiş, hekimlerin mesleklerinde buldukları anlam derinleştirilmiştir. Program sonu değerlendirmelerdeü personelin duygusal ve işten kaynaklı tükenmişliklerinin belirgin bir şekilde azaldığı görülmüştür. 28 Aşırı iş yükü, zaman baskısı ve kişisel zaman eksikliği, rol çatışması, rol belirsizliği, yönetici ve meslekdaşların sosyal destekleri gibi iş yeri kaynaklarının eksikliği, sınırlı mesleki geribildirim, personeli ilgilendiren konularda karar alma süreçlerine sınırlı katılım, otonomi eksikliği, iş yerinde adaletsizlik ve eşitsizlik, sosyal takdir dahi yetersiz ödüllendirme benzeri moral çöküntüye neden olabilecek pek çok değişken örgütsel çevrenin bir parçasıdır. Organizasyonel konularla ilgilidir. Örgütsel uygulamalardaki bir takım değişiklikler moral çöküntüyü ve yıpranmayı azaltabilmektedir. Seyrekte olsa, hem çalışanlara hem de örgütsel yapıya hitap eden programlar uygulanmaktadır. Çalışanlara bilişsel davranışçı eğitim verilirken, yöneticilerin iletişim becerilerinin geliştirilmesi buna örnek olarak verilebilir. Acil servisler ve diğer riskli alanlar başta olmak üzere hastanelerde şiddetin sonlandırılması sağlık personeli arasında stresin ve dolayısıyla yıpranmanın azalmasına katkı sağlayacaktır. Bu amaçla, güvenlik görevlilerine yeni ilaveler yapılması, metal dedektörler temin edilmesi ilk akla gelen tedbirlerdir. Başlangıçta, maliyetlerin artmasına sebep olan bu önlemler, uzun vadede hasta ve doktor sağlığındaki düzelmeler sonucu elde edilen kazançlarla ziyadesi ile telafi edilecektir. Son olarak, hizmete göre belirli oranlarda olmak üzere, tüm sağlık personeli için yıpranma payı bir tazminat unsuru olarak verilebilir. Sağlık sistemindeki hasta, hastane ortamı ve dolayısıyla çalışanları etkileyen kronik durumlar, idari ve tıbbi yönetimdeki bir takım aksaklıklar, sağlık personeline yönelik her türlü kötü muamele, Sağlık Bakanlığı tarafından çözülmeyi bekleyen problemlerdir. Altından kalkılması güç sorunların yakın zamanda çözülebilmesi pek mümkün gözükmemektedir. Kaldı ki, sağlık personelini olumsuz etkileyen bu sorunlar ortadan kaldırılsa dahi, tıp mesleğindeki bir takım stresörler sağlık personelini moral çöküntüye itebilmekte ve zamanla mesleki yıpranma başgöstermektedir. Kaynaklar 1. Awa, W. L., Plaumann, M., & Walter, U. (2010). Burnout prevention: A review of intervention programs. Patient Education and Counselling, 78(2), Freudenberger HJ. 'Staff burn-out'. J Soc Issues 1974;30: Jackson, S. E., Schwab, R. L., & Schuler, R. S. (1986). Toward an understanding of the burnout phenomenon. Journal of Applied Psychology, 71, Jackson v.d.., Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behavior, 2, Daly, M. (2013). The addictive war of attrition. Irish Medical Times, 47(28), Cydulka, R. K., Lyons, J., Moy, A., Shay, K., Hammer, J., & Mathews, J. (1989). A follow-up report of occupational stress in urban EMT-paramedics. Annals of Emergency Medicine, 18, Beaton, R. D., & Murphy, S. A. (1993). Sources of occupational stress among firefighter/emts and firefighter/paramedics and correlations with job-related outcomes. Prehospital and Disaster Medicine, 8(2), Rondeau, K. V., Francescutti, L. H., & Zanardelli, J. J. (2005). Emergency department overcrowding: The impact of resource scarcity on physician job Satisfaction/PRACTITIONER APPLI CATION. Journal of Healthcare Management, 50(5), ; discussion Bell, R. B., Davison, M., & Sefcik, D. (2002). A first survey: Measuring burnout in emergency medicine physician assistants. JAAPA : Journal of the American Academy of Physician Assistants, 15(3), 40-2, 45-8, 51-2 passim. 11. Trzeciak, S., and E. P. Rivers "Emergency Department Overcrowding in the United States: An Emerging Threat to Patient Safety and Public Health." Emergency Medicine Journal 20 (5): Miller, L. (1995). Tough guys: Psychotherapeutic strategies with law enforcement and emergency services personnel. Psychotherapy, 32(4), Hammer, J. S., Mathews, J. J., Lyons, J. S., & Johnson, N. J. (1986). Occupational stress within the paramedic profession: An initial report of stress levels compared to hospital employees. Annals of Emergency Medicine, 15, Boudreaux, E., Mandry, C., & Brantley, P. J. (1998). Emergency medical technician schedule modification: Impact and implications during short- and longterm follow up. Academic Emergency Medicine, 5(2), Mitchell, J. T. (1984). The 600-run limit. Journal of Emergency Medical Services, 9(1), Keller, K. L., & Koenig, W. J. (1989). Sources of stress and satisfaction in emergency practice. Journal o f Emergency Medicine, 7, Zun, L., Kobemick, M., & Howes, D. S. (1988). Emergency Physician stress and morbidity. American Journal o f Emergency Medicine, 6, McFarlane, A. C. (1989). The aetiology of post-traumatic morbidity: Predisposing, precipitating, and perpetuating factors. British Journal of Psychiatry, 154, Piedmont, R. L. (1993). A longitudinal analysis of burnout in the health care setting: The role of personal dispositions. Journal of Personality Assessment, 61(3), Kern, R., Gfroerer, K., Summers, Y., Curlette, W., & Matheny, K. (1996). Lifestyle, personality, and stress coping. Individual Psychology: Journal of Adlerian Theory, Research and Practice, 52, Vettor, S. M., & Kosinski,Frederick A.,,Jr. (2000). Work-stress burnout in emergency medical technicians and the use of early recollections. Journal of Employment Counseling, 37(4), Gallery, M. E Allison, E. J. Jr., Whitley, T. W Mitchell, J. M & Williams, R. (1990). Manpower needs in academic emergency medicine. Annals of Emergency Medicine, 19 (7), Hinami, K., Whelan, C. T., Wolosin, R. J., Miller, J. A., & Wetterneck, T. B. (2012). Worklife and satisfaction of hospitalists: Toward flourishing careers. Journal of General Internal Medicine, 27(1), LeBlanc, C., & Heyworth, J. (2007). Emergency physicians: "burned out" or "fired up"? CJEM : Journal of the Canadian Association of Emergency Physicians, 9(2), Ogus, E. D. (1995). Burnout and coping strategies: A comparative study of ward nurses. In R. Crandall & P. L. Perrewe (Eds.), Occupational stress: A handbook (pp ). Washington, DC: Taylor & Francis. 25. Young, C. R. (2005). The relationship of physical activity to job stress and burnout in neonatal nurses in texas. (Order No , Capella University). ProQuest Dissertations and Theses,, p. 26. Ashikyan, Z. (2005). Post-traumatic stress symptoms and coping styles of emergency department physicians. (Order No , Alliant International University, Los Angeles). 27. Awa, W. L., Plaumann, M., & Walter, U. (2010). Burnout prevention: A review of intervention programs. Patient Education and Counselling, 78(2), Dunn, P. M., Arnetz, B. B., Christensen, J. F., & Homer, L. (2007). Meeting the imperative to improve physician well-being: Assessment of an innovative program. Journal of General Internal Medicine, 22(11), Aralık 2013 Sayı:18 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış 17

18 DOSYA 5510 sayılı Kanunun Fiili Hizmet Süresi Zammına İlişkin Düzenlemeleri ve 6385 sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Doç. Dr. A. İlhan ORAL Anadolu Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Öğretim Üyesi Bu yazının orijinali, Çimento İşveren Dergisinin, Mart 2009 (C.23, S.2) sayısında yayımlanmıştır. 18 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Sayı:18 Aralık 2013

19 GİRİŞ Fiili hizmet süresi zammı özünde, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan sigortalıların korunmasını amaçlayan bir düzenlemedir sayılı Kanuna göre, Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının a bendine tabi işçiler ile c bendine tabi memurlar kapsama alınmış; b bendine tabi kendi nam ve hesabına çalışanlar ile diğer gruplar kapsam dışında tutulmuşlardır. Anılan Kanunun 4. maddesinin b bendine tabi olan kendi nam ve hesabına çalışanlar 5510 sayılı Kanunun ilk şeklinde kapsama alınmışlarken, 5754 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra yeniden kapsam dışı bırakılmışlardır. 1. FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI 5510 sayılı Kanunda, sigortalının çalıştığı ağır, tehlikeli ve yıpratıcı işlerden dolayı hizmet sürelerine eklenecek olan farazi hizmet süreleri için TC Emekli Sandığının sistematiği benimsenmiş ve TC Emekli Sandığı Kanunundaki fiili hizmet süresi zammı terimi tercih edilmiştir. Fiili hizmet süresi zammı 5510 sayılı Kanunun 40. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddenin bir kısım hükmü ile birlikte, Kanunun birçok maddesi yürürlüğe girmeden Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş 2, bazı maddeleri de Kanun yürürlüğe girdikten sonra değişikliğe uğramıştır tarihinde kabul edilen 5510 sayılı Kanunun 40. maddesinin ilk şekli incelendiğinde, anılan maddenin, 5434 sayılı TC Emekli Sandığı Kanununun 32. maddesindeki fiili hizmet müddeti zammına ilişkin hükümler ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 60. maddesinin E bendi ve ek 5. maddesindeki hükümlerin bir araya getirilmesinden oluştuğu ve sigortalıların 14 grupta toplandığı görülmektedir. 4 Ancak yeni düzenlemede, 506 ve 5434 sayılı Kanunlardan farklı olarak lokomotif ateşçilerine yer verilmediği; bununla birlikte anılan eski düzenlemelerde bulunmayan hava yolları uçucu personeli, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları, infaz koruma memurları, baş memurları ve diğer personel, PTT dağıtıcıları ile Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şef ve üyeleri gibi yeni sigortalıların fiili hizmet zammı kapsamına alındığı görülmektedir sayılı Kanununda, fiili hizmet zammından yararlanacak sigortalı ve işlerin kapsamı genişletilmiş, bu arada, 5953 sayılı Basın- İş Kanununa tabi olup basın kartı hamili gazeteciler, kamu kurumlarında basınla ilgili iş yapanlar, TRT de haber servislerinde çalışanlar, devlet tiyatrosu sanatkarları ve Cumhurbaşkanlığı senfoni orkestrası şef ve üyeleri de kapsama alınmıştır. Ancak bu grupların durumu kamuoyunda yoğun tartışmalara neden olmuştur. Bu işlerin, özellikle gazeteciliğin, 5510 sayılı Kanunla yeniden düzenle- 1. Ali Nazım Sözer, İtibari Hizmet Müessesesi ve İtibari Hizmetle İlgili Bazı Uygulama Sorunları, Çimento İşveren, C.12, S.3, Mayıs 1998, s.6; Ali Güzel-A. Rıza Okur-Nurşen Caniklioğlu, Sosyal Güvenlik Hukuku, İstanbul, 2008, s.479; Can Tuncay, Yeni Sistemde Fiili Çalışma İlişkisine Dayanmayan Sigortalılık, MERCEK, S. 43, Y. 11, Temmuz 2006, s.71; Can Tuncay-Ömer Ekmekçi, Sosyal Güvenlik Hukukunun Esasları, İstanbul, 2008, s.365; Fatma Başterzi, Yaşlılık Sigortası, TİSK Yayın No:275, Ankara, 2006, s.233; Nüvit Gerek, Sosyal Güvenlik Reformu mu Yoksa sosyal Güvenlik Çıkmazı mı?, TÜHİS, C. 19, S. 6, Kasım 2005, s RG, Mükerrer, T , AY Mhk. Kararı, E.2006/111, K.2006/112, Karar Günü RG, 26870, T , 5754 sayılı Kanun; 4. Tuncay-Ekmekçi, s.114; Şükran Ertürk, 5510 Sayılı Sosyal sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Öngören 5754 Sayılı Kanundan Sonra Uzun Vadeli Sigorta Kollarına Genel Bir Bakış, LEGAL İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, C. 5, S.19, Y. 2008, s.1054; Caniklioğlu, (İtibari Hizmet Süresine İlişkin ) s.131; Başterzi, (Yaşlılık Sigortası), s.242; Can Tuncay, Yeni Sistemde..., s.71. Aralık 2013 Sayı:18 Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış 19

20 DOSYA Dikkati çeken bir başka nokta ise, tablonun 8. sırasındaki emniyet görevlilerinin durumudur. Emniyet görevlilerinin fiili hizmet süresi zammından yararlanması mümkünken, özel güvenlik hizmetinde çalışanlar fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmamaktadır. Bu düzenlemenin, Anayasanın 10. maddesinde ifade edilen eşitlik ilkesine aykırı olduğuna karar verilmiştir. Hayvan hastalıkları ile mücadele işlerinde çalışan veteriner, memur ve hizmetlilerin fiili hizmet süresi zammından yararlanma hakkı bulunmasına karşın, insan sağlığı konusunda çalışan doktor ve diğer sağlık personelinin de bu zamdan yararlandırılmamasının da eşitlik ilkesi ile bağdaşmayacağı açıktır. Çünkü doktor ve diğer sağlık personeli de benzer tehlikelerle karşı karşıya kalabilecek bir çalışma ortamında bulunmaktadır. nen tablodaki diğer işler ile karşılaştırıldığında, diğer işler kadar ağır, yıpratıcı ve tehlikeli olmadığı ileri sürülmüştür. 5 Yine de, tablonun tümü incelendiğinde, yeni kapsama alınan işlerin bir kısmı açısından haklılık payı olabileceği, ancak tablonun yeniden gözden geçirilmesi ve objektif esaslara dikkat edilmesi gerekliliğine dikkat çekilmiştir. 6 Anayasa Mahkemesinin tarihli kararıyla 7, 5510 sayılı Kanunun 40. maddesinde yer alan tablonun 8., 12., 13. ve 14. sıralarındaki düzenlemeler Anayasanın 10. maddesinde ifade edilen eşitlik ilkesi ile Anayasa Mahkemesinin dengeli ve makul olma ilkesine 8 ilişkin kararlarına aykırı bulunarak iptal edilmiştir sayılı Kanunun, 40. maddedeki tablonun 12. ve 14. sıralarında yer alan Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu nda haber hizmeti yapan ve haber hizmetlerinde çalışanlar ile Devlet Tiyatrosu sanatçıları ve Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının şef ve üyelerinin fiili hizmet süresi zammından yararlandırılması, ancak aynı ya da benzer etkinlikleri özel televizyon kuruluşları, özel tiyatrolar ve orkestralarda yürütenlerin fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmaması Anayasa aykırı bulunmuştur. Yine aynı şekilde, 40. maddedeki tablonun 13. sırasındaki ziraî mücadele ve ziraî karantina teknik ve idarî işleri ile salgın, bulaşıcı, paraziter hayvan hastalıkları ile mücadele işlerinde Tarım Bakanlığı Ziraî Mücadele ve Karantina Teşkilatı ile Veteriner Teşkilatında vazife gören memur ve hizmetliler fiili hizmet süresi zammından yararlanmaları mümkünken, aynı ya da benzer işleri gören özel sektörde çalışan veterinerlerin bu zamdan yararlandırılmamaları da Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı bulunmuştur. Diğer taraftan, hayvan hastalıkları ile mücadele işlerinde çalışan veteriner, memur ve hizmetlilerin fiili hizmet süresi zammından yararlanma hakkı bulunmasına karşın, insan sağlığı konusunda çalışan doktor ve diğer sağlık personelinin de bu zamdan yararlandırılmamasının da eşitlik ilkesi ile bağdaşmayacağı açıktır. Çünkü doktor ve diğer sağlık personeli de benzer tehlikelerle karşı karşıya kalabilecek bir çalışma ortamında bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi anılan 5.Can Tuncay, Türk Emeklilik Sisteminde Reform Projesinin Değerlendirilmesi, Çimento İşveren Dergisi, C. 19, S. 2, Mart 2005, s.12; Tuncay-Ekmekçi, s.115; A. Rıza Okur, Sosyal Güvenlik Reformu mu?, MERCEK, S. 43, Y. 11, Temmuz 2006, s.23; Kemal Kılıçdaroğlu, Sorunlarla Gelen Reform?, MERCEK, S. 43, Y. 11, Temmuz 2006, s.11; Tuncay, (Yeni Sistemde...), s A. Rıza Okur, Sosyal Güvenlik Reformu: Uzun Dönemli Sigorta Dalları, Çalışma ve Toplum, 2006/1, S:8, s.125; Başterzi, (Yaşlılık Sigortası), s RG, Mükerrer, T , ANY Mhk. Kararı, E.2006/111, K.2006/112, ANY. Mhk., E2001/479, K. 2005/1, Ali Güzel-Saim Ocak, 5510 sayılı Yasa İle İşverenlere Getirilen Ek Sosyal Sigorta Yükümlülükleri, LEGAL İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, C. 4, S.13, Y. 2007, s.153; Sayım Yorgun, 5510 sayılı Kanun, Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı ve Çatırdayan Norm ve Standart Birliği, TİSK AKADEMİ, C. 2, S.4, 2007/II, s.134; Hediye Ergin, İptalle Gelen Sorun: Reformdan Geriye Ne Kaldı? Anayasa Mahkemesinin Tarihli Kararına İlişkin Bir Değerlendirme, TİSK AKADEMİ, C. 2, S.3, 2007/I, s Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Sayı:18 Aralık 2013

SAĞLIK VE SOSYAL HİZMET ÇALIŞANLARI SENDİKASI KAMU HASTANE BİRLİKLERİ. (Saha Araştırması)

SAĞLIK VE SOSYAL HİZMET ÇALIŞANLARI SENDİKASI KAMU HASTANE BİRLİKLERİ. (Saha Araştırması) SAĞLIK VE SOSYAL HİZMET ÇALIŞANLARI SENDİKASI KAMU HASTANE BİRLİKLERİ (Saha Araştırması) SASAM ENSTİTÜSÜ Kasım 2015 SAĞLIK-SEN YAYINLARI - 31 Sağlık-Sen Adına İmtiyaz Sahibi Metin MEMİŞ Genel Başkan Genel

Detaylı

Çalışan Güvenliği Genelgesi

Çalışan Güvenliği Genelgesi Çalışan Güvenliği Genelgesi Sağlık çalışanlarımızın güvenli ortamlarda ve yüksek motivasyonla çalışmasının sağlanması Sağlıkta Dönüşüm Programımızın temel hedeflerindendir. Bakanlığımızca bu çerçevede,

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

DIŞ KAYNAKLI DOKÜMAN LİSTESİ. Kullanılan Bölüm. Yayın tarihi

DIŞ KAYNAKLI DOKÜMAN LİSTESİ. Kullanılan Bölüm. Yayın tarihi Kod:YÖN.LS.O1 : Nisan 2010 Kullanılan Bölüm 1 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Tüm Bölümler 2 Tababet ve Şuabatı Sanatlarının İcrasına Dair Kanun Tüm Bölümler 3 Kaliteyi Geliştirme ve Performans Değerlendirme

Detaylı

Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mahpus Hasta Bölümü İnceleme Raporu

Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mahpus Hasta Bölümü İnceleme Raporu Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mahpus Hasta Bölümü İnceleme Raporu 24. Dönem 4. Yasama Yılı 2014 (Rapor Komisyonun 29.01.2014 tarihli toplantısında kabul edilmiştir.) ANKARA NUMUNE EĞİTİM

Detaylı

YOL, YAPI, ALTYAPI, BAYINDIRLIK VE TAPU KADASTRO KAMU EMEKÇİLERİ SENDİKASI

YOL, YAPI, ALTYAPI, BAYINDIRLIK VE TAPU KADASTRO KAMU EMEKÇİLERİ SENDİKASI YAPI-YOL SEN YOL, YAPI, ALTYAPI, BAYINDIRLIK VE TAPU KADASTRO KAMU EMEKÇİLERİ SENDİKASI Sayı : 2010-311/ 18.06.2010 Konu : Çalışanların sorunları ve talepler. AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞINA Sendikamız

Detaylı

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak 4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak Tapio Laamanen 13 Ocak 2011 1 İstihdam ve Ekonomi Bakanlığı nda Kanun Tasarısı Hazırlama Süreci İlk adım Avrupa Birliği/Ulusal - Hükümet programı

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

Türkiye Klinik Kalite Programı

Türkiye Klinik Kalite Programı Türkiye Klinik Kalite Programı 3 Mayıs 2013 Dr. Hüseyin ÖZBAY Amaç: Türkiye de klinik kalitenin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik mevcut durum tespitinin yapılması ve klinik kalite ölçme ve değerlendirme

Detaylı

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; İstanbul

Detaylı

Sağlıkta şiddete yaklaşım : Amacımız sağlıkta görülen şiddet farkındalığını arttırmak olduğunu belirtmek istiyorum. Son dönemde toplumsal ve sağlık

Sağlıkta şiddete yaklaşım : Amacımız sağlıkta görülen şiddet farkındalığını arttırmak olduğunu belirtmek istiyorum. Son dönemde toplumsal ve sağlık Sağlıkta şiddete yaklaşım : Amacımız sağlıkta görülen şiddet farkındalığını arttırmak olduğunu belirtmek istiyorum. Son dönemde toplumsal ve sağlık alanlarında giderek yükselen şiddete nasıl yaklaşım gösterilmelidir.

Detaylı

Avrupa hastanelerinde

Avrupa hastanelerinde Avrupa hastanelerinde mesleki katılım Baş hekimler ve hemşireler için anket (PTE1) Baş hekimler ve hemşirelerin hastanede yönetici rolü oynadıkları düşünülmektedir. Aynı zamanda resmi yönetim rolleri de

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri

Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri Dr. Sedat GÜLAY Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanı Devlet Devletin Ödevi İşverenlerin

Detaylı

AKADEMİK ZAMMI ADIMDA ALDIK

AKADEMİK ZAMMI ADIMDA ALDIK AKADEMİK ZAMMI ADIMDA ALDIK BİR SORUNU DAHA ÇÖZÜME KAVUŞTURDUK Üniversitelerde idari ve akademik personeli bir bütün olarak görüyoruz. 666 Sayılı KHK ile idari personelin ek ödeme oranlarında artış gerçekleştirilirken,

Detaylı

16.03.2015 Sayı: 2015-6

16.03.2015 Sayı: 2015-6 Yönetim Kurulu Başkan Dr.Bülent Alıcı Başkan Yardımcısı Dr.Serdar Tekgül BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE 16.03.2015 Sayı: 2015-6 Genel Sekreter Dr. Cem Akbal Sayman Dr. Adil Esen TALEPÇİ Başkanlığı

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI STRATEJİK PLANI

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI STRATEJİK PLANI KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI STRATEJİK PLANI MİSYON: Çağdaş bilimsel gelişmeler ışığında ve iyi hekimlik ilkeleri doğrultusunda nitelikli çocuk ruh sağlığı hizmeti

Detaylı

ÖZEL HASTANE İLE VAKIF ÜNİVERSİTE HASTANELERİNİN PUANLANDIRILMASI HAKKINDA DUYURU

ÖZEL HASTANE İLE VAKIF ÜNİVERSİTE HASTANELERİNİN PUANLANDIRILMASI HAKKINDA DUYURU ÖZEL HASTANE İLE VAKIF ÜNİVERSİTE HASTANELERİNİN PUANLANDIRILMASI HAKKINDA DUYURU Giriş Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından 13 Kasım 2009 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler

Detaylı

ADANA TİCARET ODASI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ

ADANA TİCARET ODASI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ ADANA TİCARET ODASI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ Madde 1 Hizmetin Konusu Bu Teknik Şartnamenin konusu Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) hizmeti sunan firmalardan temin edilecek

Detaylı

Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı. Sayın Milletvekili, konusunda kamuoyunda bilinç oluşturmaya gayret etmekteyiz.

Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı. Sayın Milletvekili, konusunda kamuoyunda bilinç oluşturmaya gayret etmekteyiz. Sayın Milletvekili, Otizm spektrum bozukluğu (OSB) yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan karmaşık bir nörogelişimsel bozukluk olup belirli davranış ve öğrenme özellikleri ile kendini göstermektedir. Şu an

Detaylı

ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ

ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ A. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE HEDEF 1. İş sağlığı ve güvenliği (İSG) programlarının amacı, çalışanların maddi ve manevi yararı için

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ 2013-2014 ADLİ YILINDA TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ NİN AVUKATLARA YÖNELİK ÇALIŞMALARINDAN BAZI BAŞLIKLAR Eylül 2014 ANKARA Hastalıkta, Yaşlılıkta, Cezaevinde, Cenazede Her Yerde Avukatın

Detaylı

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ Öğr. Gör. Dr. Neslihan GÜNÜŞEN DANIŞMAN Prof.Dr. Besti ÜSTÜN Tanımlayıcı Tükenmişlik Araştırmaları Randomize değil Kesitsel

Detaylı

KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R.

KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R. KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R. I- AİLE HEKİMLİĞİ MEVZUATI: HUKUKİ DÜZENLEMELER 1-5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu nun Tanımlar başlıklı

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi

Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi Aile Hekimliği Uygulama Daire Başkanlığı 02.04.2015 Aile Hekimliği Uygulamasının Temel Amaçları Sağlık hizmetlerinin

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu ARALIK 2011 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

Sosyal Güvenlik Haftası Çeşitli Etkinlik ve Ziyaretlerle Kutlandı

Sosyal Güvenlik Haftası Çeşitli Etkinlik ve Ziyaretlerle Kutlandı Sosyal Güvenlik Haftası Çeşitli Etkinlik ve Ziyaretlerle Kutlandı Sosyal Güvenlik Haftası 11-15 Mayıs tarihleri arasında çeşitli etkinlik ve ziyaretlerle kutlandı. Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) Başkanı Yadigar

Detaylı

HİZMETLERİMİZ. HAKkIMIZDA. İş Güvenliği Uzmanlığı. İş Yeri Hekimliği. Sağlık raporu. Acil Durum Planlaması. İş Güvenliği Eğitimleri.

HİZMETLERİMİZ. HAKkIMIZDA. İş Güvenliği Uzmanlığı. İş Yeri Hekimliği. Sağlık raporu. Acil Durum Planlaması. İş Güvenliği Eğitimleri. İş Güvenliği Uzmanlığı İşyerinizde yürütülecek olan ve yasal zorunluluk içeren İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerini Çalışma İş Yeri Hekimliği ve sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş OSGB

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK KURUMLARINDA İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ. Doç Dr Meral Türk Ege Üni Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD

TÜRKİYE DE SAĞLIK KURUMLARINDA İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ. Doç Dr Meral Türk Ege Üni Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD TÜRKİYE DE SAĞLIK KURUMLARINDA İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ Doç Dr Meral Türk Ege Üni Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD 29 Mart ta DSÖ görevlisi Dr Carlo Urbani SARS nedeniyle ölmüştür. Keneli iğne

Detaylı

1. AMAÇ: 4. KISALTMALAR: EKK : Enfeksiyon Kontrol Komitesi SHKS : Sağlıkta Hizmet Kalite Standartları 5. UYGULAMA:

1. AMAÇ: 4. KISALTMALAR: EKK : Enfeksiyon Kontrol Komitesi SHKS : Sağlıkta Hizmet Kalite Standartları 5. UYGULAMA: Kalite Yönetim Birimi SAYFA NO 1 / 5 1. AMAÇ: Hastanemizdeki; sağlıkta hizmet kalite standartları ve kalite yönetim sistemine uygunluğunun; sürekliliğini, yeterliliğini ve etkinliğini sağlamak için, planlanmış

Detaylı

ÇALIŞAN HAKLARI VE GÜVENLİĞİ

ÇALIŞAN HAKLARI VE GÜVENLİĞİ ÇALIŞAN HAKLARI VE GÜVENLİĞİ Sağlık çalışanlarımızın güvenli ortamlarda ve yüksek motivasyonlu çalışmasını sağlanması Sağlıkta Dönüşüm Programımızın temel hedeflerindendir. Tüm sağlık kurumlarında hasta

Detaylı

EĞİTİM PROGRAMI HAZIRLAMA

EĞİTİM PROGRAMI HAZIRLAMA EĞİTİM PROGRAMI HAZIRLAMA M. DENİZ AYBEY EĞİTİM ŞUBE 2009 1 EĞİTİM İHTİYACI Çalışanların işe girerken beraberlerinde getirdikleri bilgi, beceri ve tutumlar ile işlerinin görev ve sorumluluklarını yerine

Detaylı

YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 10 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28524 İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesinden: YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri Yönetmeliği

Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri Yönetmeliği Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri Yönetmeliği SAĞLIK BAKANLIĞI NDAN: KANSER ERKEN TEŞHİS VE TARAMA MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde 1-Bu yönetmeliğin

Detaylı

sendika haberleri İSG HABERLERİ İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Toplantısı gerçekleştirildi

sendika haberleri İSG HABERLERİ İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Toplantısı gerçekleştirildi İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Toplantısı gerçekleştirildi Sendikamıza Üye Çimento Fabrikalarının iş sağlığı ve güvenliği açısından 2010 yılı performans değerlendirme toplantısı 21 Aralık 2010 tarihinde

Detaylı

Mobbing Araştırması. Haziran 2013

Mobbing Araştırması. Haziran 2013 Mobbing Araştırması Haziran 2013 Araştırma Hakkında 2013 Haziran ayında PERYÖN ve Towers Watson tarafından düzenlenen Mobbing Araştırması na çeşitli sektörlerden 143 katılımcı veri sağlamıştır. Ekteki

Detaylı

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber Kamu Hastaneleri Birliklerinde Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber 15.08.2013 KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİK I - MALİ HİZMETLERİN YÜRÜTÜLMESİNE YÖNELİK YAPILANMA

Detaylı

- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR

- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR SGK Başkanı Yadigar Gökalp İlhan 3. Yaş Baharı Kongresine Katıldı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI YADİGAR GÖKALP İLHAN: - SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİNİN TEMEL AMACI

SAĞLIK HİZMETLERİNİN TEMEL AMACI SAĞLIK HİZMETLERİNİN TEMEL AMACI Kişi, Aile ve Toplumların Sağlıklarının Korunması, Geliştirilmesi Hasta Olanların Tedavi Edilmesi Tedavi Edilenlerin Geri Kalan Yaşamlarını Sağlıklı Olarak Sürdürelebilmesi

Detaylı

Hedef 1.3: Henüz eğitim öğretime başlamamış olan yeni akademik birimleri etkinleştirmek Hedef 1.4: Engelsiz bir üniversite olmak

Hedef 1.3: Henüz eğitim öğretime başlamamış olan yeni akademik birimleri etkinleştirmek Hedef 1.4: Engelsiz bir üniversite olmak UYGULANMAKTA OLAN STRATEJİK PLANIN DEĞERLENDİRİLMESİ Kalkınma Bakanlığınca yayımlanmış olan Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik in 7 nci maddesinin 3 üncü

Detaylı

ÇANKIRI KARATEKĐN ÜNĐVERSĐTESĐ STRATEJĐ GELĐŞTĐRME KURULUNUN KURULUŞ VE ĐŞLEYĐŞĐ HAKKINDAKĐ YÖNERGE. BĐRĐNCĐ BÖLÜM Genel Hükümler

ÇANKIRI KARATEKĐN ÜNĐVERSĐTESĐ STRATEJĐ GELĐŞTĐRME KURULUNUN KURULUŞ VE ĐŞLEYĐŞĐ HAKKINDAKĐ YÖNERGE. BĐRĐNCĐ BÖLÜM Genel Hükümler ÇANKIRI KARATEKĐN ÜNĐVERSĐTESĐ STRATEJĐ GELĐŞTĐRME KURULUNUN KURULUŞ VE ĐŞLEYĐŞĐ HAKKINDAKĐ YÖNERGE Amaç BĐRĐNCĐ BÖLÜM Genel Hükümler MADDE 1 Bu yönerge, Üniversitenin misyon, vizyon ve temel değerlerinin

Detaylı

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti M-CARE Engelli ve Yaşlı Bireylere Evde Bakım ve Sağlık Hizmeti Sağlayıcılarının Mobil Eğitimi Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti İş Paketi No: İş Paketi Adı: İP2 Durum Taslak 1 Araştırma ve Analiz

Detaylı

Dr. Mustafa KURUCA Isparta da Sosyal Güvenlik Reformunun Yansımaları ve Sosyal Güvenlikte Teşvik Uygulamaları konulu konferans verdi

Dr. Mustafa KURUCA Isparta da Sosyal Güvenlik Reformunun Yansımaları ve Sosyal Güvenlikte Teşvik Uygulamaları konulu konferans verdi Dr. Mustafa KURUCA Isparta da Sosyal Güvenlik Reformunun Yansımaları ve Sosyal Güvenlikte Teşvik Uygulamaları konulu konferans verdi Isparta Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce düzenlenen Sosyal Güvenlik Reformunun

Detaylı

T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ

T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel İlkeler Amaç MADDE 1- Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN KADIN KONUKEVLERİ PROJESİ 7 MAYIS 2014-ANKARA. Saygıdeğer Misafirler, Değerli Basın Mensupları

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN KADIN KONUKEVLERİ PROJESİ 7 MAYIS 2014-ANKARA. Saygıdeğer Misafirler, Değerli Basın Mensupları KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN KADIN KONUKEVLERİ PROJESİ 7 MAYIS 2014-ANKARA Saygıdeğer Misafirler, Değerli Basın Mensupları Aile içi Şiddetle Mücadele İçin Kadın Konukevleri Projesi nin açılış

Detaylı

YÖNETMELİK İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ YAŞLI BAKIMI VE SAĞLIĞI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ YAŞLI BAKIMI VE SAĞLIĞI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 10 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28524 İzmir Katip Çelebi Üniversitesinden: YÖNETMELİK İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ YAŞLI BAKIMI VE SAĞLIĞI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ

Detaylı

Birlikte Kullanım- Afiliasyon dan asyon Beklentiler ve Deneyiml ve Deney Prof. Dr. Ali Ali İhsan İhsa Dokucu 22 Ocak 2011

Birlikte Kullanım- Afiliasyon dan asyon Beklentiler ve Deneyiml ve Deney Prof. Dr. Ali Ali İhsan İhsa Dokucu 22 Ocak 2011 Birlikte Kullanım- Afiliasyon dan Beklentiler ve Deneyimler Prof. Dr. Ali İhsan Dokucu İstanbul Ġl Sağlık Müdürü 22 Ocak 2011 Afiliasyon : Birlikte Kullanım Sağlık hizmetinin / Eğitim hizmetinin verilmesinde

Detaylı

Türkiye de Özel Sağlık Sigortası

Türkiye de Özel Sağlık Sigortası Türkiye de Özel Sağlık Sigortası Dünya da ekonomi ve sağlık sektörü açısından gelişmişliğin bir göstergesi olan ve gelişmiş ülkelerde neredeyse nüfusun büyük bölümüne sirayet eden Özel Sağlık Sigortalı

Detaylı

Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. 2013 Yılı Hizmetiçi Eğitim Faaliyet Raporu

Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. 2013 Yılı Hizmetiçi Eğitim Faaliyet Raporu Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 2013 Yılı Hizmetiçi Eğitim Faaliyet Raporu Ankara-2014 2013 T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Mesleki Gelişimi

Detaylı

Türkiye de Son Durum, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Aktiviteleri

Türkiye de Son Durum, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Aktiviteleri Türkiye de Son Durum, Aktiviteleri Dr. Ahmet ÖZLÜ Daire Başkanı 23 Kasım 2013-İSTANBUL 2 1985: İlk AIDS vakası HIV/AIDS Kontrol Programı Gelişimi 1985: HIV/AIDS bildirimi zorunlu hastalık kapsamında 1986:

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler

Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler Dr. Özlem Kurt Azap Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sağlık Çalışanlarının Sağlığı

Detaylı

İSG HABERLERİ. İSG Mevzuatında Yaşanan Son Gelişmeler konulu toplantı gerçekleştirildi

İSG HABERLERİ. İSG Mevzuatında Yaşanan Son Gelişmeler konulu toplantı gerçekleştirildi İSG Mevzuatında Yaşanan Son Gelişmeler konulu toplantı gerçekleştirildi İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği, İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik

Detaylı

YÖNETİMİN SORUMLULUĞU PROSEDÜRÜ

YÖNETİMİN SORUMLULUĞU PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ Doküman No: P / 5.1 Revizyon No : 0 Sayfa : 1 / 5 Yayın Tarihi: 19.01.2010 Bu prosedürün amacı, İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Yönetimi nin Kalite Politikası ve hedeflerini oluşturmak, yönetim sistemini

Detaylı

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ . HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ GÖREVE YENİ BAŞLAYAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN UYUM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz T.C. Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Organizasyon Yapısı. Halk Sağlığı

Detaylı

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ 167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZTUNA Çankırı Karatekin Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri

Detaylı

DERNEKLERi FEDERASYONU

DERNEKLERi FEDERASYONU AiLE HEKiMLERi DERNEKLERi FEDERASYONU AHEF YÖNETİMİ 1 YIL FAALİYET RAPORU Değerli Meslektaşlarımız, Bugün 22 Ekim 2012, görevdeki AHEF yönetim kurulunun bir yılı doldu. Göz açıp kapayıncaya dek geçen,

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları,

Detaylı

GÖRÜŞ BİLDİRME FORMU

GÖRÜŞ BİLDİRME FORMU Konusu: İlgili Mevzuat: Bakanlığımız 4/B Sözleşmeli Personellerine ödenen Ek Ödemeden sigorta prim kesintisi kesilip kesilmeyeceği, 31.05.2006 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası

Detaylı

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKETİ

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKETİ ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKETİ Türk Sağlık-Sen tarafından Sağlık kurum ve kuruluşlarında yüz yüze yöntemiyle düzenlenen Çalışan Memnuniyet Anketi ne toplam 4.940 kişi katılmıştır. Katılımcıların yüzde 54,1

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde l - Bu Yönergenin amacı, Devlet Malzeme Ofisi Merkez, Taşra Teşkilâtı ve

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar DÜZCE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu yönergenin amacı; Düzce Üniversitesi nde öğrenim gören engelli öğrencilerin öğrenim

Detaylı

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini,

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini, 19 Ocak 2014 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 28887 Turgut Özal Üniversitesinden: YÖNETMELİK TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ Prof. Dr. Şeref SAĞIROĞLU Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgi Güvenliği Derneği II. Başkan 1 Neden İhtiyaç Duyuldu Diğer Ülke Örnekleri

Detaylı

Çocuğa Yönelik Şiddetin Önlenmesi Teknik Destek Projesi

Çocuğa Yönelik Şiddetin Önlenmesi Teknik Destek Projesi Bu proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir. Çocuğa Yönelik Şiddetin Önlenmesi Teknik Destek Projesi EĞİTİM ORTAMLARINDA ŞİDDETİN ÖNLENMESİ AMACINA YÖNELİK BAKANLIKLAR

Detaylı

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ Hazırlayan Strateji Geliştirme Müdürü Kontrol Başkanlık Hukuk Danışmanı Onay Belediye Başkanı Yürürlük Tarihi 01.02.2010 Sayfa 1 / 9 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı; Kartal Belediyesi Strateji Geliştirme Müdürlüğü

Detaylı

MESLEK KAVRAMI VE MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ

MESLEK KAVRAMI VE MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ AHMET ARSLAN MESLEK KAVRAMI VE MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ Meslek, kişilerin topluma yararlı mal ve hizmet üreterek geçimlerini temin etmek ve para kazanmak için yaptıkları, belli bir eğitimle kazanılan, sistemli

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ

ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ Türk Tabipleri Birliği Hekimlerin Çalışma Koşulları, İşyükü ve İşgücüne ilişkin Ortak Görüş 2010 VERİ DÖKÜMÜ EKİM 2010 Yanıt dağılım grafkleri, tabloları ve anket soruları

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

ÇALIŞANLARIN SAĞLIK VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ KİMİ HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLER

ÇALIŞANLARIN SAĞLIK VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ KİMİ HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLER ÇALIŞANLARIN SAĞLIK VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ KİMİ HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLER 30 Aralık 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması

Detaylı

27.09.2012 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İle Çok Ciddi Yükümlülükleri ve Büyük Cezalar Geliyor Pazartesi, 12 Kasım 2012 18:55

27.09.2012 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İle Çok Ciddi Yükümlülükleri ve Büyük Cezalar Geliyor Pazartesi, 12 Kasım 2012 18:55 I- GİRİŞ: Bilindiği gibi, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 30.06.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak, bir kısım maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği halde, diğer bir kısım maddeleri

Detaylı

Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ

Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ Sağlık Bakanlığından: Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel İlkeler Amaç Madde 1 - Bu Tebliğin amacı; etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti

Detaylı

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması.

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. 10.BELEDİYE TABİPLİĞİ A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. A1.H1: Belediye tabipliği tarafından engelli bireyler için ücretsiz fizyoterapi hizmetinin verilmesi; böylece

Detaylı

BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ

BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönergenin amacı, Batman Üniversitesi iç kontrol

Detaylı

Boss Yönetişim Yeni İş sağlığı ve İş güvenliği

Boss Yönetişim Yeni İş sağlığı ve İş güvenliği Boss Yönetişim Yeni İş sağlığı ve İş güvenliği 6331 Sayılı Kanun Genel Çalışanlarınsağlıkvegüvenliklerinikorumaktemel anayasal bir haktır.işhukukunun temel ilkesi olan işçiyikorumailkesininhayatageçirilmesinin

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU. Op. Dr. Merve Akın

TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU. Op. Dr. Merve Akın TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU Op. Dr. Merve Akın Ölçmediğiniz şeyi iyileştiremezsiniz, yönetemezsiniz İzleme, Ölçme ve Değerlendirme Kurum Başkan Yardımcılığı 2 İstatistik, Analiz ve Raporlama Verimlilik

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü Programın Amacı ve Kapsamı-1 2 Tıbbi tedavinin alınması, termal kaynakların kullanılması,

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU. Yadigar GÖKALP Başkan Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU. Yadigar GÖKALP Başkan Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Yadigar GÖKALP Başkan Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi SAĞLIK HARCAMALARI 03.07.2012 MEDULA-1 MEDULA NEDİR? MED(ikal) ULA(k) (Tıbbi haberci-haberleşme)

Detaylı

Özel Hastaneler İle Vakıf Üniversite Hastanelerinin Puanlandırılması Ve İlave Ücret Alınması Hakkında Yönerge

Özel Hastaneler İle Vakıf Üniversite Hastanelerinin Puanlandırılması Ve İlave Ücret Alınması Hakkında Yönerge Özel Hastaneler İle Vakıf Üniversite Hastanelerinin Puanlandırılması Ve İlave Ücret Alınması Hakkında Yönerge Amaç Madde 1- (1) Bu Yönergenin amacı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve

Detaylı

Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı

Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI FATİH ACAR: -EMEKLİLERİMİZİN, EMEKLİLİK HAKLARINI EN İYİ ŞEKİLDE KULLANABİLMELERİ DEVLETİN ÖNDE GELEN GÖREVLERİ ARASINDADIR -EMEKLİLERİMİZ

Detaylı

İş Sağlığı Güvenliği uygulamalarında karşılaşılan zorluklar ve öneriler. Ökkeş KARADAĞ Endüstri Yük.Müh. İş Güvenliği Uzmanı

İş Sağlığı Güvenliği uygulamalarında karşılaşılan zorluklar ve öneriler. Ökkeş KARADAĞ Endüstri Yük.Müh. İş Güvenliği Uzmanı İş Sağlığı Güvenliği uygulamalarında karşılaşılan zorluklar ve öneriler Ökkeş KARADAĞ Endüstri Yük.Müh. İş Güvenliği Uzmanı 4857 Sayılı İş Kanunu Madde: 77 İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği

Detaylı

Finans Sektöründe Tüketici Hukuku ve Uygulama Alanları Sempozyumu. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Türkiye Bankalar Birliği

Finans Sektöründe Tüketici Hukuku ve Uygulama Alanları Sempozyumu. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Türkiye Bankalar Birliği Finans Sektöründe Tüketici Hukuku ve Uygulama Alanları Sempozyumu Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Türkiye Bankalar Birliği İstanbul 6 Aralık 2012 Sayın Bakanım, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun

Detaylı

(H o ş g e l d i n i z)

(H o ş g e l d i n i z) 1 T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü (H o ş g e l d i n i z) 2010 / OSB / Honaz / DENİZLİ 2 İş ve Meslek Danışmanlığı Hizmetleri (Çalışmayan İşgücüne Yönelik) 3

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

YÖNETİMİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ. Neslihan ŞİMŞEK İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ

YÖNETİMİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ. Neslihan ŞİMŞEK İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ YALIN YÖNETİMİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ Neslihan ŞİMŞEK İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ GİRİŞ Sağlıkta artan maliyetleri ve israfı azaltmak, kaliteyi artırmak, hasta ve çalışan memnuniyetini artırmak Yalın

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı

MALKARA BELEDİYE BAŞKANLIĞI BASIN YAYIN VE HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

MALKARA BELEDİYE BAŞKANLIĞI BASIN YAYIN VE HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MALKARA BELEDİYE BAŞKANLIĞI BASIN YAYIN VE HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam MADDE 1-

Detaylı