SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI"

Transkript

1 SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI Doç.Dr. Mehmet ÇAKMAKCI Yıldız Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

2 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. SU ARITIMINDA TEMEL ÜNİTELER 2.1 Izgara ve Elekler 2.2 Biriktirme Yapısı 2.3 Havalandırma 2.4 Nötralizasyon 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) 2.6 Çöktürme 2.7 Filtrasyon 2.8 Dezenfeksiyon 2.9 Membran Prosesler 2.10 İyon Değiştirme

3 1. GİRİŞ Su, kokusuz, renksiz, berrak ve içimi serinletici olmalıdır. Su hastalık yapan mikroorganizma ihtiva etmemelidir. Suda sağlığa zararlı kimyasal maddeler bulunmamalıdır. Su, kullanma maksatlarına uygun olmalıdır. Sular agresif olmamalıdır.

4 1. GİRİŞ İçme suyu arıtımının genel amaçları şunlardır: Su sıcaklığının düşürülmesi/yükseltilmesi Renk bulanıklık, koku giderilmesi Mikroorganizma giderilmesi Demir ve Mangan giderilmesi Amonyum giderilmesi Oksijen konsantrasyonunun yükseltilmesi Suya CO 2 verilmesi/giderilmesi Hidrojen sülfür/metan giderilmesi Asitlerden temizleme Su yumuşatma Suyun korozif özelliğinin kaldırılması Tuzluluğun giderilmesi Zararlı kimyasalların giderilmesi Nitrat giderilmesi Klorlu halojenlerin giderilmesi

5 2. SU ARITIMINDA TEMEL ÜNİTELER Suların arıtılmasında amaç tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik te belirtilen standartların sağlanmasıdır. Bu yönetmelik değerlerinin sağlanması ve dolaysıyla arıtılan suların insan sağlığına olumsuz bir etki yapmaması için, hamsu kaynağına ve özelliklerine bağlı olarak farklı arıtma prosesleri kullanılmaktadır. Geçmişte su temini çok önemli iken ve günümüzde su temininin yanı sıra sağlıklı su üretimi de oldukça önem arz etmektedir.

6 2. SU ARITIMINDA TEMEL ÜNİTELER Çökebilen madde miktarı yüksek ve mevsimlere göre kil muhtevası ve rengi değişen nehir suyu arıtma akım şeması Ötrofik göl ve su haznelerinin suları için arıtma akım şeması

7 2. SU ARITIMINDA TEMEL ÜNİTELER Su kalitesi iyi olan göller ve su hazneleri için arıtma akım şeması Yeraltı sularından demir ve mangan giderilmesi

8 2.1 Izgara ve Elekler Su içerisinde bulunan büyük parçaların pompa, boru ve teçhizata zarar vermemesi, diğer arıtma kısımlarına gelen yükün hafifletilmesi ve yüzücü maddelerin sudan ayrılması gibi amaçlarla ızgara ve elekler kullanılmaktadır. Izgaralar, genellikle terfi merkezi öncesinde su alma yapılarında inşaa edilmektedir.

9 2.2 Biriktirme Yapısı Su kalitesini iyileştirmek, konsantrasyondaki salınımları dengelemek için kullanılmaktadır. Çökebilen madde miktarı yüksek ve mevsimlere göre kil içeriği ve rengi değişen nehir suları içme suyu maksatlı kullanılacaksa biriktirme yapıları gereklidir. Biriktirme müddeti gün alınır. Faydaları: Suda bulunan iri taneler çökelir. Suyun bulanıklığı azalır. Sudaki çözünmüş oksijende artma olabilir. Su sertliğinde azalma olabilir. Çünkü suda çözünmüş halde bulunan CO 2, algler tarafından alındığı zaman aşağıdaki reaksiyon sola doğru kayar. Böylece Ca 2+ konsantrasyonunda azalma olur. CaCO 3 + CO 2 + H 2 O Ca HCO 3- Koliform sayısında ve hastalık yapan mikroorganizma sayısında azalma görülür. Su kalitesinde dengelenme olur. Nehirdeki kurak devre akımları esnasında biriktirme haznesinde kafi derecede su bulunur. Nehirdeki kirletici konsantrasyonunun çok artması halinde su alma ağzı kapatılarak, bir müddet hazneden su alınabilir, böylece fazla kirletilmiş devrelerde tasfiye tesisinin aşırı yüklenmesinin ve çıkış suyu kalitesinin bozulmasının önüne geçilmiş olur.

10 2.2 Biriktirme Yapısı Su kalitesinde mümkün olabilecek bozulmalar: Alg büyümesi en büyük problemdir. Alg büyümesi sebebiyle estetik görünüş bozulur, koku ve tat problemleri ortaya çıkar, mavi-yeşil algler gibi bazı yosunlar sebebiyle zehirli madde konsantrasyonu artar. Algler hızlı kum filtrelerinin kısa zamanda tıkanmasına veya geri yıkama periyodunun azalmasına sebep olurlar. Bazı kirleticiler tekrar ortaya çıkabilir. Mesela tabana biriken organik maddelerin, anaerobik olarak ayrışması neticesi koku ve tat problemleri ortaya çıkar. Sıcaklık tabakalaşması sebebiyle su kalitesi bozulabilir.

11 2.3 Havalandırma Suya oksijen kazandırmak veya CO 2, H 2 S, CH 4, uçucu organikler gibi gazları su ortamından uzaklaştırmak için kullanılmaktadır. Ayrıca, tesise alınan ham suyun daha verimli bir şekilde arıtılabilmesi ve sudaki kokuların giderilmesi, mangan ve demirin oksitlenerek çökelmesini sağlaması amaçları içinde havalandırma ünitesi yapılmaktadır. Havalandırıcı Türleri Cazibe ile çalışanlar o Kademeli kaskat havalandırıcılar o Eğik düzlem şeklindeki havalandırıcılar o Düşümlü havalandırıcılar Püskürtücüler Basınçlı hava ile (kabarcıklı) havalandırma Mekanik Havalandırıcılar

12 2.3 Havalandırma Suya oksijen kazandırmak veya CO 2, H 2 S, CH 4, uçucu organikler gibi gazları su ortamından uzaklaştırmak için kullanılmaktadır. Ayrıca, tesise alınan ham suyun daha verimli bir şekilde arıtılabilmesi ve sudaki kokuların giderilmesi, mangan ve demirin oksitlenerek çökelmesini sağlaması amaçları içinde havalandırma ünitesi yapılmaktadır. Havalandırıcı Türleri Cazibe ile çalışanlar o Kademeli kaskat havalandırıcılar o Eğik düzlem şeklindeki havalandırıcılar o Düşümlü havalandırıcılar Püskürtücüler Basınçlı hava ile (kabarcıklı) havalandırma Mekanik Havalandırıcılar

13

14 2.4 Nötralizasyon ph bilindiği üzere sudaki serbest hidrojenin aktivitesinin bir ölçüsüdür ve ph= log[h+]= log[a+] şeklinde ifade edilmektedir. ph skalası 0-14 arasında değişmektedir. 7 den küçük olanlar asit ve büyük olanlar baz olarak ifade edilir. Asit ve bazlar temasa geldiklerinde birbirini gidermektedir. Bu esnada tuzlar oluşur. Nötrleştirme işlemi bir nevi tuz oluşturma işlemidir.

15 2.4.1 Nötralizasyon gereksinimi Su toplama ve dağıtma sistemleri 5 ten az ph değerlerinde korozyona uğramaktadır. Biyolojik arıtma tesislerinde ise optimum mikroorganizma çoğalması 6,5-8 arasında ph değerleri istemektedir. Fiziksel (aktif karbon adsorpsiyonu) ve kimyasal (koagülasyon, oksidasyon, redüksiyon, amonyak uçurma vb.) arıtma sistemleri de ph değerinden etkilenirler.

16 2.4.2 Nötralizasyon yöntemleri Aşındırıcı etkilerini kaldıracak şekilde asidik ve alkali atıkları nötral ph ya gelecek şekilde karıştırma Asit atıklarını kireç yataklarından geçirme Asit atıklarını kireç solüsyonları ile karıştırma Asit atıklarına NaOH ve Na2CO3 bazik solüsyonlarını ilave etme Alkali atıklardan yanma gazlarını geçirme Alkali atıklardan CO2 geçirme Alkali atıklara sülfürik ve hidroklorik asit vb. asitler ilave etme Metal çöktürme gayesiyle nötralizasyon Metal korozyonunu veya diğer malzemelere zarar verilmesini önlemek Biyolojik arıtma öncesinde ön arıtma olarak Alıcı sulara deşarjdan sonra tekrar su temin edebilmek ve alıcı ortam canlı hayatına zararı önlemek için nötral ph değerinde arıtılmış su sağlama Yağ-emülsiyon kırma Klorlama, oksidasyon vb. gibi reaksiyon hızı ph a bağlı olan işlemlerin icrasından önce ph ayarlama

17 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) Hızlı karıştırıcılar, kimyasal maddelerin suya karıştırıldığı ve üniform dağılımın yapıldığı yapılardır. Mekanik veya hidrolik olarak karışımın sağlanması mümkündür. Suda bulunan askıdaki ve kolloidal partiküller genellikle negatif bir elektrik yükü taşırlar ve bu nedenle birbirlerini iterek yumaklaşmayı ve dolayısıyla çökelmeyi önlerler. Bunu engellemek için suya kimyasal maddeler (örneğin; alüminyum sülfat, demir üç klorür, PAC ve demir sülfat gibi) ilâve edilir. Yardımcı kimyasal madde olarak anyonik polielektrolit ilâve edilebilir. Bu maddeler, pozitif yüklü metal iyonları içerdiği için negatif yüklü askıdaki ve kolloidal partikülleri nötralize ederler. Bu nötralizasyon sonucu, partiküller birleşmeye başlamakta ve birleşmeden sonra çökelerek sudan giderilmektedir. Duruma ve şartlara göre temas süresi dakika ve hız gradyanı ise G = 300 ilâ 1000 sn -1 arasında değişmektedir. Mesela kireç ile yumuşatmada karıştırma odasında bekleme müddeti 5 dakika civarındadır.

18 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) Yüzey suları mm büyüklüğündeki danecikleri ihtiva eder. Bu danecikler, çözünmüş maddeler, kolloidler ve askıdaki maddeler olarak sınıflandırılırlar. Çözünmüş maddeler çapları µm den küçük olan maddelerdir. Kolloidlerin çapları ise µm arasındadır. Kil, SiO 2, Fe(OH) 3, virüsler ( µm) kolloid sınıflandırmasına dahildir. Askıdaki maddelerin çapları 1 µm den büyüktür. Suda bulunan maddeler hidrofobik suyu sevmeyen (kil) ve hidrofilik suyu seven (örnek; nişasta, protoinler ve organik polimerler) olarak ikiye ayrılmaktadır

19 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) Negatif yüklü bir koloidin etrafındaki tabakalar

20

21 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) Yumaklaştırmadan amaç, kendiliğinden çökelemeyen daneciklerin yumaklar haline getirilip çöktürülmesidir. Birtakım kimyasal maddelerin ilave edilmesi suretiyle danecik etrafındaki çift tabakanın sıkıştırılması, danecik yüzeyindeki potansiyelin azaltılması ve kolloidlerin metal hidroksitler çökerken, onlarla birlikte sürüklenmesinin sağlanması gerekir. Bir daneciğin çökelme hızı danenin yoğunluğuna, dane çapına ve sıvı viskozitesine bağlıdır. Dane çapı küçüldükçe çökelme hızı azalır. Daha hızlı bir çökelme için bu danecikler yumak haline getirilmelidir. Yumaklar, yumaklaştırıcıdan sonra gelen çökeltim havuzlarında veya filtrasyon ünitesinde giderilir.

22 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) Kolloidlerin stabilizasyonu aşağıda belirtilen şekillerde olmaktadır. Duruma ve şartlara göre bunlardan biri veya birkaçı daha tesirli olmaktadır. Bunlar: Çözeltiye ilave edilen zıt yüklü iyonlar, danecik etrafındaki çift tabakanın sıkışmasına sebeb olurlar. Böylece danecikler arasındaki itme etkisi azalır. Çözeltiye ilave edilen metal iyonları veya organik polimerlerin danecik yüzeyinde adsorbe edilmesiyle danecik yüzeyindeki potansiyel azalmaktadır. Yumaklaştırıcı maddelerin çözeltiye ilave edilmesiyle teşekkül eden metal hidroksitler çökerlerken kolloidleri de bir ağ şeklinde sararak onların da çökelmesini temin ederler. Organik polimerlerin kullanılması halinde uzun zincirli bu polimerler, kolloidlerin etrafını sararak bir köprü meydana getirir. Böylece kolloidlerin destabizasyonu sağlanır.

23 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) Yumaklaştıma tasarımında bekleme süresi ve hız gradyanı önemlidir. Yumaklaştırma tankında bekleme süresi genellikle 15 ila 45 dakika arasında alınmaktadır. Bulanıklık giderilmesinde bu iki değerin arasındaki değer olan 30 dk yı almak uygun olabilir. Sulardan sertlik gidene işleminde ise bu süre 45 ila 60 dk ya kadar çıkmaktadır. Hız gradyanı ise esas itibariyle 10 dan 100 sn -1 değerine kadar seçilebilirse de bu değerin 20 ila 74 sn -1 arasında kalması tavsiye edilmektedir. Yumaklaştırma işlemine etki eden unsurlar aşağıda maddeler halinde belirtilmiştir. Ham suyun kalitesi, bulanıklılığı Sudaki kolloidlerin ve asılı maddelerin miktar ve özellikleri Suyun ph değeri Yumaklaştırma prosesinin çeşidi, hızlı karıştırma ve yumaklaştırmada bekleme süreleri Suyun sıcaklığı Suyun alkalinitesi Sudaki iyonların miktar ve özellikleri Yumaklaştırıcıların cins ve dozları.

24 Özellik Başlıca koagülantlar Koagülant yardımcıları Oksitleyici maddeler 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) Kimyasal madde Aluminyum sülfat [Al 2 (SO 4 ) 3.16H 2 O] Demir sülfat [Fe 2 (SO 4 ) 3 9H 2 O] Demir klorür (FeCl 3 6H 2 O) Demir sülfat (FeSO 4.7H 2 O) Magnezyum karbonat (MgCO 3.3H 2 O) Sodyum aluminat (NaAlO 2 ) Aktif silica Anyonik polielektrolit Katyonik polielektrolit Non-iyonik polimer Klor (Cl 2 ) Klor dioksit (ClO 2 ) Potasyum permanganat (KMnO 4 ) Kalsiyum hipoklorit (CaOCl 2.4 H 2 O) Sodyum hipoklorit (NaOCl) Özellik Alkaliler Diğer maddeler Kimyasal madde Kalsiyum karbonat (CaCO 3 ) Dolomitik kireç (%5 CaO ve %40 MgO) Kalsiyum hidroksit (kireç) [Ca(OH) 2 ] Magnezyum oksit (MgO) Sodyum karbonat (Na 2 CO) Sodyum hidroksit (NaOH) Bentonit Kaolin Diğer kil ve mineraller Aktif karbon (toz)

25 Özellik Başlıca koagülantlar Koagülant yardımcıları 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) Kimyasal madde Aluminyum sülfat [Al 2 (SO 4 ) 3.16H 2 O] Demir sülfat [Fe 2 (SO 4 ) 3 9H 2 O] Demir klorür (FeCl 3 6H 2 O) Demir sülfat (FeSO 4.7H 2 O) Magnezyum karbonat (MgCO 3.3H 2 O) Sodyum aluminat (NaAlO 2 ) Aktif silica Anyonik polielektrolit Katyonik polielektrolit Non-iyonik polimer Klor (Cl 2 ) Klor dioksit (ClO 2 ) Özellik Alkaliler Diğer maddeler Kimyasal madde Kalsiyum karbonat (CaCO 3 ) Dolomitik kireç (%5 CaO ve %40 MgO) Kalsiyum hidroksit (kireç) [Ca(OH) 2 ] Magnezyum oksit (MgO) Sodyum karbonat (Na 2 CO) Sodyum hidroksit (NaOH) Bentonit Kaolin Diğer kil ve mineraller Aktif karbon (toz) Oksitleyici maddeler Potasyum permanganat (KMnO 4 ) Kalsiyum hipoklorit (CaOCl 2.4 H 2 O) Sodyum hipoklorit (NaOCl)

26 2.6 Çöktürme Çöktürme içme suyu arıtımında iki şekilde uygulanmaktadır. Bunlardan birincisi basit çöktürme, ikincisi ise hızlı karıştırma ve yumaklaştırma veya yumuşatmayı takip eden çöktürmedir. Birincisinde, yüzey sularındaki çökebilen katı maddelerin sudan uzaklaştırılması söz konusu olduğundan çökeltme işlemi danelerin çökeltilmesi işlemidir. İkincisinde, yumaklaştırma olduğundan çökeltme özellikleri farklıdır. Bu cins çökeltme yumaklı çökeltme olarak isimlendirilmektedir

27 2.6 Çöktürme Dikdörtgen planlı havuzlar 1.5 ilâ 7.5 m genişlikte inşa edilirler. Uzunlukları ise en fazla 75 m ye kadar alınmaktadır. Çoğunlukla uzunluğun genişliğe oranı 3/1 ilâ 5/1 arasında alınır. Yaklaşık 30 m uzunlukta olan havuzlar yaygın olarak kullanılır. Dikdörtgen havuzların derinliği en az 2.5 m, tavsiye edilen derinlikler ise m arasındadır. Bazı çalışmalarda derinliğin m arasında seçilebileceğini belirtmiştir. En çok kullanılan ortalama havuz derinliği 3 m dir.

28 2.6 Çöktürme Dairesel çöktürme havuzların çapları m çapa kadar inşa edilirse de bunların çaplarının m den büyük olmaması uygundur, hatta çapın 30 m den büyük seçilmemesi tercih edilmektedir. Suyun üniform çıkışını sağlamak üzere çıkış boşlukları su hızı 0,3 m/sn yi geçmemelidir. Dairesel havuzların tabanları merkezdeki çamur toplama çukuruna doğru % 8 ~ (1:12) eğimli yapılır. Ancak havuzun kullanma maksadına bağlı olarak bu eğim 1:12 ila 1:6 arasında değişmektedir. Ancak en çok kullanılan eğim 1:8 ila 1:12 arasındadır. Çamur çukurlarının eğimleri ise dikdörtgen havuzlardakine benzer şekilde 1,2:1 ila 2:1 arasında seçilmektedir.

29 2.6 Çöktürme Çöktürme prosesini etkileyen temel faktörler aşağıdaki gibidir. Çöktürme havuzunun boyutları ve şekli, Çökelecek partiküllerin ağırlıkları, Vizkozite ve su sıcaklığı, Yüzey yükü, Yüzey alanı, Akış hızı, Giriş ve çıkış yapısı tasarımı, Bekletme süresi, Havuzun efektif derinliği

30

31 2.7 Filtrasyon Filtrasyon, suyun poroz bir yataktan geçirilerek askıda katıların giderilmesidir. Filtrasyon sistemleri genellikle dezenfeksiyon sistemlerinden önce kullanılır ve dezenfeksiyon sistemlerine gelen katı madde yükünün azaltılması hususunda önemli bir rol oynar.

32 2.7 Filtrasyon Filtrasyon prosesinde katı maddelerin gideriminde rol oynayan mekanizmalar tam olarak anlaşılmış olmasa da muhtelif teorilere göre süzme, çökelme, çarpma ve kesişme gibi birden fazla mekanizmanın ortak etkisiyle arıtım gerçekleşmektedir. Filtre yatağının daneleri arasındaki boşlukların boyutlarına bağlı olarak bazı katı maddeler bu boşluklara sığmadıklarından bu boşluklarda sıkışır ve tutulurlar, ki bu mekanizma süzme mekanizmasıdır. Küçük partiküller, özellikle düşük hızlı bölgelerde çökelme yoluyla sudan ayrılarak filtre malzemesine yapışır, ki bu mekanizma çökelme mekanizması olarak adlandırılır. Bazı partiküller su ve poroz yapıda değişen hız ve yönlerde hareket ederken büyük kütleleri nedeniyle suyun akış çizgilerini takip edememektedir. Bu partiküller kütleleri nedeniyle (eylemsizlik) su akışından uzaklaşmakta ve filtrede tutulmaktadır. Bu partiküllerin çarpma yoluyla tutuldukları söylenebilir. Suyun filtredeki akış çizgilerinin filtredeki kum danelerine çok yakın geçmesi sırasında partiküllerin kum danelerine değip bunlara tutunması mümkündür. Bu durum ise kesişme mekanizması olarak adlandırılır.

33 2.7 Filtrasyon Bir içme suyu arıtma tesisinde filtrasyon ünitesinin amaçları şunlardır: Hamsudaki ya da önceki ünitelerin (havalandırma, yumaklaştırma ya da çöktürme) çıkış sularındaki kolloidal maddeleri sudan ayırarak suyu berraklaştırmak ve düşük bulanıklıkta çıkış suyu üretmek. Suyun içinde mevcut olabilecek fekal koliform ve diğer zararlı mikroorganizmaları sudan ayırmak. Filtre yatağı boyunca oluşabilecek biyolojik aktivite sayesinde suyun organik madde konsantrasyonunu azaltmak.

34 2.7 Filtrasyon Filtrasyon yöntemleri: Diatoma filtreler, Yavaş kum filtreleri Hızlı granüler filtreleridir. Ayrıca, Membran filtrasyon prosesleri Aktif karbon sistemleri de filtrasyon yöntemi olarak kullanılmaktadır. 34

35 2.7 Filtrasyon Diatoma filtreler: Diatoma filtreler, sıklıkla ön kaplamalı filtreler olarak da bilinir. Bu proseste, filtrede kullanılan bir ızgara (septum), her bir filtre döngüsünde diatom ile kaplanır. Diatom, ön kaplama amacıyla en sıklıkla kullanılan malzeme olsa da perlit kullanımı da mümkündür. Diatoma filtrelerde filtre yatağı her döngü sonunda yıkanarak bertaraf edilir. Diatom, mikroalg kültürlerin fosilleşmiş artıklarından oluşan tebeşirimsi maddedir. Diatom malzemenin poroz yapısındaki açıklıkların boyutu 0,1 µm civarında olup, septum üzerine ön kaplama yapıldığında yaklaşık 7 µm açıklığa sahiptir 35

36 2.7 Filtrasyon Yavaş kum filtreleri: İçme suyu arıtımında sıklıkla kullanılan proseslerden biri de yavaş kum filtreleridir. Yavaş kum filtreleri, suyun poroz bir tabakadan çok düşük hızlarda geçirilerek arıtıldığı proseslerdir. İlk olarak 1800 lü yılların ortasından itibaren kullanılmaya başlayan bu proses, 1900 lerin başında hızlı kum filtrelerinin geliştirilmesiyle askıya alınmış olsa da, şimdilerde özellikle düşük işletme maliyetleri ve daha az operatör ihtiyacı nedeniyle özellikle küçük arıtma tesislerinde sıklıkla tercih edilmektedir. Yavaş kum filtrelerinde arıtım, temel olarak fiziksel filtrasyon ve biyolojik aktivite ile gerçekleşir. Arıtım esasen, yatak yüzeyine yakın bir bölgede gerçekleşmektedir. Filtre yüzeyinde oluşan, biyolojik aktivitenin vuku bulduğu kısma Almanca schmutzdecke adı verilmekte olup, bu tabakanın karakteristiği ham su kalitesine ve filtre temizleme yöntemlerine göre değişir. 36

37 2.7 Filtrasyon Yavaş kum filtreleri: 37

38 2.7 Filtrasyon Yavaş kum filtreleri: 38

39 2.7 Filtrasyon Yavaş kum filtreleri: Yavaş kum filtreleri için hamsu kirlilik parametreleri üst limitleri Parametre Yavaş kum filtreleri için üst limit Bulanıklık 5-10 NTU Alg /L Renk Pt-Co Çözünmüş organik karbon 2,5-3,0 mg/l UV absorbansı (254 nm) 0,080/cm Çözünmüş oksijen >6 mg/l Fosfat fosforu 30 µg/l Amonyak 3 mg/l Demir <1 mg/l Mangan <1 mg/l 39

40 2.7 Filtrasyon Yavaş kum filtreleri: Bir yavaş kum filtresi dört temel bileşenden oluşmaktadır: süpernatant, filtre yatağı, drenaj sistemi ve debi kontrol sistemi. Bir yavaş kum filtresi tasarlanırken proje ömrü yaklaşık 7-10 yıl olarak düşünülmelidir. Bununla birlikte proje ömrü yıl mertebelerinde de olabilir. Yavaş kum filtrelerinde uygun filtrasyon hızları 0,08 ila 0,25 m/sa olarak kabul edilmektedir. Bu filtrasyon hızları için yatak derinliği en az 45 cm ve en çok 90 cm olabilmektedir. Yavaş kum filtrelerin kullanılacak yatak için etkin boyut 0,15-0,35 mm arasında, üniformluk katsayısı ise 1,5-3 arasında rapor edilmektedir. 40

41 2.7 Filtrasyon Hızlı kum filtreleri: Suyun, filtre yatağından yüksek filtrasyon hızlarında geçirilmesine olanak sağlayan filtre tasarımları hızlı filtreler olarak nitelendirilmektedir. Hızlı granüler filtrelerde, yüksek filtrasyon hızından ötürü yük kayıpları da yüksek olmakta, bu nedenle filtre hizmet süreleri kısalmaktadır. Hızlı filtrelerde yatak malzemesi olarak kullanılan kum ya da diğer malzemelerin daha büyük boyutlu seçilmesi gerekmekte; bu sayede hizmet süreleri nispeten uzatılabilmektedir. 41

42 2.7 Filtrasyon Hızlı kum filtreleri: Hızlı filtrelerde askıda katı madde giderimi temel olarak iki kademede gerçekleşir. İlk kademede, sudaki askıda katıların, filtre malzemesi olarak kullanılan danelere ya da daha önce filtre yatağında tutulmuş olan floklara transferi gerçekleşmektedir. İkinci kademede, sudaki katı maddeler yatak daneleri ya da daha önce tutulmuş floklar üzerine yapışır. 42

43 2.7 Filtrasyon Hızlı kum filtreleri: 43

44

45 2.7 Filtrasyon Hızlı kum filtrelerinin tasarım kriterleri: Hat üzerinde filtrasyon için 20 NTU, doğrudan filtrasyon için 80 NTU ve konvansiyonel filtreler için 3000 NTU dur. Renk üst limitleri ise sırasıyla 50, 50 ve 100 Pt-Co dur. Verilen bu limitleri hamsu kalitesi, iklimsel şartlar, askıda katıların mahiyeti, performans gereksinimleri, filtre tasarımı, kullanılan yatak malzemesi ve yatak kalınlığı, filtrasyon hızı ve kullanılan polimere etkilemektedir. Hava sıkışmasını önlemek amacıyla genellikle filtre yatağı üzerinde su yüksekliğinin en az 0,9 m olması istenmektedir. Yüksek hızlarda 1.5 m de olabilir. Filtre hızları 5 ila 15 m/sa ve bazen 25 m/sa olabilmektedir. 45

46 2.7 Filtrasyon Filtre yatak malzemesi: Filtre malzemesinin seçiminde daha önce kurulmuş sistemlerde elde edilen tecrübeler ve pilot çalışmalardan elde edilen performans verileri büyük rol oynamaktadır. Filtre malzemesinin seçimi ile ilgili AWWA B100-09, AWWA B604-96, DIN EN 12902: 2004 ve DIN EN 12904:2005 standartlarından faydalanılabilir. Filtre malzemesinin seçiminde ve tasarımda yatak bileşimi, yatak kalınlığı, boyut dağılımı ve özgül ağırlık dikkat edilmesi gereken parametrelerdir. Bununla birlikte, dane şekli, asit çözünürlüğü, sertliğe karşı dayanım, nem muhtevası, adsorpsiyon kapasitesi ve safsızlık gibi parametreler de göz önünde bulundurulmalıdır. Silika kumu, lal ya da garnet, kırılmış antrasit kömürü, granüler aktif karbon veya bunların bir kombinasyonu filtre malzemesi olarak kullanılmaktadır. 46

47 2.7 Filtrasyon Filtre yatağının temizlenmesi: Yavaş kum filtreleri ilk 10 cm lik kısmın sıyrılması ile yapılmaktadır. Zamanla eksilen kum yerine ilave yapılmaktadır. Hızlı kum filtresi ise geri yıkanarak temizlenmektedir. Üç farklı geri yıkama stratejisi uygulanmaktadır. İlk olarak sadece geri yıkama suyu, filtrasyon yönüne ters yönde (yukarı akışlı) uygulanır. Bazı sistemlerde geri yıkama suyuna ek olarak dış kaynaklı su kullanımı ile yüzeyde biriken askıda katıların geri yıkama kanalına sürüklenmesi sağlanır. Üçüncü geri yıkama stratejisinde geri yıkama suyuna ek olarak çitileme maksadıyla hava debisi de kullanılır. Geri yıkama işleminde su, su ve hava kullanılmaktadır. Geri yıkama süresi ve hızı ile hava ihtiyacı arıtılan su kalitesine, su sıcaklığına, geri yıkama suyu kaynağına, muhtelif işletme parametreleri ile geri yıkama sisteminin tasarımına bağlıdır. 47

48 2.7 Filtrasyon Filtre yatağının temizlenmesi: Geri yıkama sistemlerinde tipik hava ve su debileri Yatak malzemesi Geri yıkama stratejisi Normal şartlarda hava debisi (m 3 /m 2.sa) Su debisi (m 3 /m 2.sa) İnce kum (d 10 = 0,5 mm) Hava Su İki ve üç tabakalı yatak (antrasit d 10 = 1 mm) Hava Su Çift tabakalı kaba yatak (antrasit d 10 = 1,5 mm) Hava Hava+su Su Kaba kum (d 10 = 1 mm) Hava+su Su Aynı ya da iki katı Kaba kum (d 10 = 1 mm) Hava+su Su Aynı ya da iki katı Kaba antrasit (d 10 = 1,5 mm) Hava+su Su Aynı ya da iki katı 48

49

50 2.7 Filtrasyon Hızlı ve yavaş kum filtreleri arasındaki farklar Mukayese Kriteri Hızlı kum filtreleri Yavaş kum filtreleri Filtre hızı, m3/m2.st ,1-0,5 Kumun dane çapı, mm 0,5-2 0,15-0,35 Malzeme üniformluk katsayısı, u = d60 / d10 <1,5 2~3 Yatak kalınlığı, m 0,5-2 0,6-1,2 Su yüksekliği, m 0,25-2 1,0-1,5 Temizleme şekli Geri yıkama Sıyırma Temizleme aralığı, gün 1 ~ Bir filtrenin en düşük yüzey alanı, m Bir filtrenin en büyük yüzey alanı, m Filtre sayısı, n 4 ~ 40 - Filtrenin tesirli kısmı Bütün hacim Üst yüzey İnşa maliyeti Düşük Yüksek İşletme masrafları Yüksek Düşük Tesisin ömrü Kısa Uzun Yetişmiş eleman ihtiyacı Fazla Az

51 2.8 Dezenfeksiyon İçme sularında hastalık yapıcı (patojenik) mikroorganizmaların bulunması istenmemektedir. Bu mikroorganizmalar filtrasyon ve membran gibi ayırma prosesleri ile sudan uzaklaştırılabilir veya dezenfektanlar kullanılarak etkisiz hale getirilebilir. Suda bulunan patojen mikroorganizmaların etkisiz hale getirilerek, suyun güvenle içilebilmesini sağlayan proses dezenfeksiyon olarak tanımlanmaktadır. Sterilizasyon, dezenfeksiyondan daha ileri bir kademe olup, sporlar dahil tüm canlıların öldürülmesi işlemidir. İçme suyu arıtımında ilk dezenfeksiyon işlemi 1897 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada dezenfektan olarak klor kullanılmıştır. 51

52 2.8 Dezenfeksiyon Dezenfeksiyon mekanizması: Patojen mikroorganizmaların etkisiz hale getirilmesi dezenfektanın yapısına ve mikroorganizmaların türüne bağlıdır. Mikroorganizmaların yok edilmesi veya etkisiz hale getirilmesi dört mekanizmayla açıklanmaktadır. Bunlar; Hücre duvarının zarar görmesi Hücre geçirgenliğinin değiştirilmesi Hücre protoplazmasının koloidal yapısının değiştirilmesi Metabolik aktivitede etkili kritik enzimin etkisiz hale getirilmesidir. Hücre duvarının zarar görmesi hücre çözülmesine ve ölümüne yol açmaktadır. Hücre geçirgenliğinin değiştirilmesi stoplazmik membranın seçici geçirgenliğini imha etmekte ve hayati önem arz eden azot ve fosfor gibi nütrientlerin hücre dışına çıkmasına sebep olmaktadır. Asitler ve bazlar tarafından hücre proteinlerinin denatürasyonu hücrenin imhasına sebebiyet vermektedir. Kritik enzimin etkisiz hale getirilmesi genellikle oksitleyici kimyasallarla gerçekleşmektedir. 52

53 2.8 Dezenfeksiyon Dezenfeksiyon verimini etkileyen faktörler: Kimyasal dezenfeksiyon verimi aşağıdaki faktörlerden etkilenmektedir: Etkisiz hale getirilecek organizmanın türü, durumu, konsantrasyonu ve dağılımı Dezenfektanın türü ve konsantrasyonu Arıtılacak suyun kimyasal ve fiziksel özellikleri Dezenfeksiyon için gerekli temas süresi Suyun sıcaklığı Chick s kanuna göre aşağıdaki denklem ile bekleme süresi hesaplanmaktadır; log N 0 N t = k. t N o : Başlangıçtaki organizma sayısı N t : t süre sonunda organizma sayısı k: katsayı, 1/zaman t: Temas süresi 53

54 2.8 Dezenfeksiyon Dezenfektan Seçimi: İçme suyu dezenfeksiyonu için gerekli olan miktardan daha fazla dezenfektan kullanılmaktadır. Dezenfektan kullanımının birincil amacı patojen mikroorganizmaları etkisiz hale getirmek ve ikincil amacı ise dağıtım sisteminde muhtemel mikrobiyal faaliyetleri engelleyebilmektir. Aşağıda belirtilen diğer amaçları içinde dezenfektan kullanılmaktadır. Asya istiridyesi ve zebra midyelerinin kontrolü Demir ve manganın oksidayonu Dağıtım sistemlerinde bakteriyolojik çoğalmaların engellenmesi Kimyasal oksidasyonla koku ve tat giderilmesi Koagülasyon ve filtrasyon ünitelerinin verimlerini arttırmak Çöktürme tankı ve filtrelerde alg büyümelerini engellemek Renk giderimi sağlamaktır. 54

55 2.8 Dezenfeksiyon Dezenfektan seçimi: Filtrasyon prosesi öncesindeki proseslerde veya filtrasyon prosesi girişinde yapılan dezenfeksiyon birincil (ön) dezenfeksiyon olarak tanımlanmaktadır. Birincil dezenfeksiyon amacıyla kullanılacak dezenfektanların yan ürünü oluşumu dikkate alınmalıdır. Ozon gibi kalıntı bırakmayan dezenfektanlar da birincil dezenfeksiyon için kullanılabilmektedir. Birincil dezenfeksiyon için uygun bir konsantrasyon x zaman (CT) değeri belirlenmelidir. CT değeri dezenfeksiyon verimliliğini belirlemek maksadıyla tanımlanmıştır. TOK> 2 mg/l TTHM> 0,08 mg/l HAA5>0,06 mg/l Bromür- 1 mg/l 55

56 2.8 Dezenfeksiyon Dezenfeksiyon seçimi: İkincil (son) dezenfeksiyon içme suyu şebekelerinde kalıntı bırakılması amacıyla kullanılmaktadır. İçme suyu şebekesinde olası mikrobiyal oluşumlar ikincil dezenfeksiyonla engellenmektedir. Klor, kloraminler ve klordioksit gibi kalıntı bırakabilen dezenfektanlar ikincil dezenfeksiyon amacıyla kullanılabilmektedir. İkincil dezenfektan seçiminde toplam asimile edilebilir organik karbon (AOC) organik karbon konsantrasyonu, dezenfeksiyon yan ürünleri oluşturma potansiyeli (DYÜOP) ve dağıtım sisteminde bekleme zamanı etkilidir. 56

57 2.8 Dezenfeksiyon Dezenfektanlar: Suların dezenfeksiyonu birkaç şekilde yapılabilir. Çökeltme, yumaklaştırma ve filtrasyon gibi işlemlerle mikroorganizmaların kısmen azaltılması mümkündür. Ancak asıl mikroorganizma giderme metotları aşağıda belirtilmektedir. Kaynatma ve benzeri fiziksel işlemlerle dezenfeksiyon Ultraviyole ışınlarıyla dezenfeksiyon Bakır ve gümüş gibi metal iyonlarıyla dezenfeksiyon Halojenler (Klor, brom, iyot), ozon, potasyum permanganat gibi oksidantlar ile dezenfeksiyon 57

58 Klor Ozon Klor Dioksit Permanganat Kloramin Ozon/ Peroksit Ultraviyole 2.8 Dezenfeksiyon Dezenfektanların kullanımlarına bağlı özellikleri Durum THM ve TOK oluşturur Evet Bazen Hayır Hayır Evet Bazen Hayır Oksitlenmiş organik oluşturur Bazen Evet Bazen Bazen Hayır Evet Bazen Halojenik organik oluşturur Evet Bazen Hayır Hayır Evet Bazen Hayır İnorganik yan ürün oluşturur Hayır Bazen Evet Hayır Hayır Bazen Hayır Biyolojik olarak ayrışabilir organik madde oluşturur Bazen Evet Bazen Hayır Hayır Evet Hayır Maksimum kalıntı dezenfektan seviyesi Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Hayır Kireçle yumuşatma etkileri Evet Hayır Hayır Hayır Evet Hayır Evet Bulanıklık etkileri Hayır Bazen Hayır Hayır Hayır Bazen Evet Giardia giderimi - <2,0 log Evet Evet Evet Hayır Hayır Hayır Hayır Giardia giderimi - >2,0 log Hayır Evet Evet Hayır Hayır Hayır Hayır Cryptosporidium giderimi - <2,0 log Hayır Evet Evet Hayır Hayır Hayır Hayır Cryptosporidium giderimi - >2,0 log Hayır Evet Hayır Hayır Hayır Hayır Hayır Virus giderimi- <2,0 log Evet Evet Evet Hayır Hayır Hayır Evet Virus giderimi- >2,0 log Evet Evet Evet Hayır Hayır Hayır Evet İkincil dezenfektan olarak kullanılır Evet Hayır Bazen Hayır Evet Hayır Hayır Büyük tesisler için uygulanabilirliği Küçük tesisler için uygulanabilirliği Evet Evet Evet Evet Evet Evet Hayır Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet 58

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER 9 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER 1. Koagülasyon- Flokülasyon Prosesleri 2. Elektrokoagülasyon Prosesi 3. Kimyasal Çöktürme Prosesleri 4. Su Yumuşatma Prosesleri 5. Adsorpsiyon Prosesleri 6.

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü V-HAFTA 17.12.2015 1 SULARIN ARITILMASI

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1. GİRİŞ 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI 1.1.1. Genel 1.1.2. Atıksu Arıtma Tesislerinin Tasarım Süreci 1.1.3. Tasarım İçin Girdi (Başlangıç)

Detaylı

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu Şehnaz ÖZCAN Çevre Mühendisi Teknik Uzman Sevtap Çağlar Çevre Mühendisi Müdür İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu İÇERİK Giriş Mevcut içmesuyu durumu Projenin amacı

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI

SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İHTİSAS KOMİSYONU SEMİNERİ SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI Prof.Dr. Mehmet ÇAKMAKCI Yıldız Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü E-mail: cakmakci@yildiz.edu.tr

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ A. NUMUNE ALMA/ÖRNEKLEME A.1.Emisyon Kapsamında Numune Alma/Örnekleme Uçucu Organik

Detaylı

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA Dr. Tamer COŞKUN 13 Mart 2012 Havalandırma Gerekli gazları suya kazandırmak (gaz halinden çözünmüş forma dönüştürmek)

Detaylı

İçme Sularında Dezenfeksiyon Yan Ürünleri (DYÜ) Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

İçme Sularında Dezenfeksiyon Yan Ürünleri (DYÜ) Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü İçme Sularında Dezenfeksiyon Yan Ürünleri (DYÜ) Behzat BALCI Fatma Elçin ERKURT Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü İçme sularında dezenfeksiyon, mikroorganizmalardan bulaşabilecek hastalıkların

Detaylı

sektörün en iyileriyle hep yanınızda...

sektörün en iyileriyle hep yanınızda... sektörün en iyileriyle hep yanınızda... FİLTRASYON SİSTEMLERİ YUMUŞATMA SiSTEMLERi Yüzey borulamalı Multi Yüzey borulamalı Media Filtreler, 20 m 3 / Aktif Karbon filtreler saat ve üzeri kapasitelerde,

Detaylı

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN ATIKSU ARITMA TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Güçlü İNSEL İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü Arıtma Hedefleri 1900 lerden 1970 lerin başına kadar Yüzücü ve askıda maddelerin giderilmesi Ayrışabilir organik madde arıtılması

Detaylı

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Maksat, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Maksat MADDE 1 (1) Bu Tebliğin maksadı, küçük yerleşim yerlerinde son kullanıcıya ulaşan

Detaylı

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör İçme-Kullanma Suları için Farklı Dezenfeksiyon Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör Organizmalar için İncelenmesi İ.Ethem KARADİREK, Selami KARA, Özge ÖZEN, Oğuzhan GÜLAYDIN, Ayşe MUHAMMETOĞLU

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

www.ceyka.com.tr KİMYA SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ.

www.ceyka.com.tr KİMYA SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ. KİMYA SANAYİ Ceyka çevre teknolojileri ve kimya konusunda hizmet veren bir mühendislik, danışmanlık ve dış ticaret firmasıdır. Firmamız konusunda uzman uluslararası firmalarla işbirliği içinde endüstriyel

Detaylı

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar.

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar. VIIPOL CKS MEMBRAN TEMİİZLEME PROSEDÜRÜ 1.Giriş : Ne kadar iyi bir ön arıtma yapılırsa yapılsın, çalışan bir ters ozmoz ( RO ) sisteminde zaman içinde hamsu içinde bulunan ve ön arıtmadan geçebilen kolloidler,

Detaylı

RAPOR. O.D.T.Ü. AGÜDÖS Kod No: 08 03 11 1 00 09 3 Kasım, 2008

RAPOR. O.D.T.Ü. AGÜDÖS Kod No: 08 03 11 1 00 09 3 Kasım, 2008 BMB Technology İçin Life 2 O Water BMB1000 Serisi Su Arıtma Cihazının Sularda Bakteri ve Kimyasalların Arıtım Performansının Araştırılması Projesi O.D.T.Ü. Danışman Prof. Dr. Celal F. GÖKÇAY RAPOR O.D.T.Ü.

Detaylı

Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler

Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler Michael Lyko Tarihçe Geleneği Olan Bir Partner 1 1 Tarihçe Geleneği Olan Bir Partner Wiesbaden da tam otomatik SPIRA-CEL spiral sarım üretim hattının işletmeye

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

Ankara da İçme ve Kullanma Suyu Kalitesi Ülkü Yetiş ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü ODTÜ

Ankara da İçme ve Kullanma Suyu Kalitesi Ülkü Yetiş ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü ODTÜ Ankara da İçme ve Kullanma Suyu Kalitesi Ülkü Yetiş Çevre Mühendisliği Bölümü KAPSAM Ham Su Kalitesi? Nasıl arıtılıyor? Nasıl bir su içiyoruz? Sorunlar Çevre Mühendisliği Bölümü 2 KAPSAM Ham Su Kalitesi?

Detaylı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı UZUN HAVALANDIRMALI AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ Bu sistem Atıksularda bulunan organik maddelerin mikroorganizmalar

Detaylı

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Hastanelerde Su Kullanımı M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Bir Çin atasözü der ki; Suyu içmeden önce, kaynağını öğren Hastanelerde infeksiyon kaynaklarını

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI I. Kısım Su teminine giriş 1 Su sektörü 3 1.1 Giriş 3 1.2 Su tüketimi 3 1.3 Kabul edilebilir su kalitesi 7 1.4 Su sektörü hizmetleri 10 1.5 Su koruma

Detaylı

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ Dr.Murat SOLAK Biyolojik Arıtma Yöntemleri Biyokimyasal reaksiyonlar neticesinde atık sudaki çözünmüş organik kirleticilerin uzaklaştırıldığı yöntemlerdir. BİYOPROSESLER

Detaylı

ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ

ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ MAKİNA-İNŞAAT-ÇEVRE SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ. ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ Gaziteknik-Waterline Atıksu Arıtma sistemleri evsel ve endüstriyel atıksuların arıtılmasında kullanılmak üzere prosese göre projelendirilmektedir.

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

1. KİMYASAL ANALİZLER

1. KİMYASAL ANALİZLER 1. KİMYASAL ANALİZLER HPLC VE LC-MS/MS CİHAZLARI İLE YAPILAN ANALİZLER SORBAT TAYİNİ BENZOAT TAYİNİ KAFEİN TAYİNİ HMF TAYİNİ SUDAN TÜREVLERİ TAYİNİ VANİLİN TAYİNİ GLUKOZ, FRUKTOZ VE SUKROZ TAYİNİ SAPONİN

Detaylı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı kullanılabilir. Çürütme öncesi ön yoğunlaştırıcı, çürütme sonrası

Detaylı

Kimyasal Fiziksel Arıtma Ağır Metal giderimi. Hakan Ünsal

Kimyasal Fiziksel Arıtma Ağır Metal giderimi. Hakan Ünsal Kimyasal Fiziksel Arıtma Ağır Metal giderimi Hakan Ünsal Kimyasal Fiziksel Arıtma Genel tanımlama İstenmeyen bileşiklerin zararsız bileşiklere dönüştürülmesi veya daha sonraki arıtma işlemleri için uygun

Detaylı

Modern su şartlandırma prensiplerinin üzerinden geçmek

Modern su şartlandırma prensiplerinin üzerinden geçmek Hoş Geldiniz 1 Amacımız; Modern su şartlandırma prensiplerinin üzerinden geçmek Dezenfeksiyon, flokülasyon, ph ayarlama ve suyun dengesi için kullanılan kimyasalları incelemek Havuz bakım prosedürünü tekrarlamak

Detaylı

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ Doç. Dr. Eyüp DEBİK 03.12.2013 GENEL BİLGİ Arıtmadan sorumlu mikroorganizmalar, sabit bir yatak üzerinde gelişirler. Aerobik biyofilm prosesleri : (1) batmamış biyofilm prosesler,

Detaylı

NEHİR SUYUNDAN İÇME SUYUNA

NEHİR SUYUNDAN İÇME SUYUNA NEHİR SUYUNDAN İÇME SUYUNA Su canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli ve vazgeçilmez olan tatsız ve kokusuz bir maddedir. Su canlı yaşamının en temel maddesidir Dünya üzerinde farklı şekillerde

Detaylı

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu Speaker: Ercan Basaran, Uwe Späth LAR Process Analysers AG 1 Genel İçerik 1. Giriş 2. Proses optimizasyonu 3. İki optimizasyon

Detaylı

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atıkların Arıtılması

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atıkların Arıtılması Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü Tehlikeli Atıkların Arıtılması Atık Suların Arıtılması Atık sudaki kirleticilerin arıtılması için kullanılan metodları genel olarak 3ana başlık altında toplamak mümkündür.

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI DÜNYADA yılda 40.000 km³ tatlı su okyanuslardan karalara transfer olmaktadır. Bu suyun büyük bir kısmı taşkın vb. nedenlerle kaybolurken

Detaylı

DrYK Danışmanlık Hizmetleri 1

DrYK Danışmanlık Hizmetleri 1 DrYK Danışmanlık Hizmetleri 1 KLORAMİN (CHLORAMINE) Monokloramin kullanımı ile ilgili önemli sorular ve cevapları 1. Kloramin nedir? İçme ve kullanım suları için kullanılan dezenfeksiyon yöntemlerinden

Detaylı

Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar

Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar İsmail Koyuncu 1,2, Serkan Güçlü 1,2, Türker Türken 1,2, Derya İmer 1,2 1 İstanbul Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, İTÜ Ayazağa

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1. GİRİŞ 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1-1 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları (I) Su Kirliliği

Detaylı

JFIZIKSEL ARITIM. Çevre Y, Müh, Perihan EKİCİ Ç.İL Müh. Mim, Fak, Çevre Müh.Böl. Balcalı / ADANA

JFIZIKSEL ARITIM. Çevre Y, Müh, Perihan EKİCİ Ç.İL Müh. Mim, Fak, Çevre Müh.Böl. Balcalı / ADANA JFIZIKSEL ARITIM Çevre Y, Müh, Perihan EKİCİ Ç.İL Müh. Mim, Fak, Çevre Müh.Böl. Balcalı / ADANA Atıksu antma tesislerinde üç grup temel işlem ve süreç vardır. Bunlar : _ Fiziksel işlemler Kimyasal süreçler

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

KLORLA DEZENFEKSİYON

KLORLA DEZENFEKSİYON 1. DENEYİN AMACI KLORLA DEZENFEKSİYON Amaç, suların dezenfeksiyonunda klor kullanımını uygulamalı görmek, gerekli klor miktarını hesaplayabilme becerisi kazanmaktır. 2. DENEYİN ANLAM VE ÖNEMİ Su kaynaklarının

Detaylı

SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI

SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI TÜRKİYE DE SU YÖNETİMİ VE GELECEĞİ SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI Prof.Dr. Mehmet ÇAKMAKCI Yıldız Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü E-mail: cakmakci@yildiz.edu.tr 27-29

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ Bölgemiz I. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi (yatırım bedeli 15 milyon $) 1995 yılında, II. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi ( yatırım bedeli 8 milyon

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Umut ŞAHAR Ege Üniversitesi EgeMikal Çevre Sağlığı Birimi 19.03.2014 Ulusal Biyosidal Kongresi

Detaylı

ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI

ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI 2007 yılı içerisinde Atıksu Arıtma Dairesi Başkanlığı nca 6 adet atıksu arıtma tesisi işletilmiştir. ÇİĞLİ ATIKSU ARITMA TESİSİ İzmir Büyük Kanal Projesi nin son noktası

Detaylı

GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. www.tematas.com

GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. www.tematas.com GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER www.tematas.com İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. TEMATAŞ; 20 yılı aşkın tecrübeye sahip teknik kadrosu, profesyonel yönetim anlayışı ile işveren ve çalışan memnuniyetini sağlamayı kendisine

Detaylı

KİMYA SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ. SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ

KİMYA SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ. SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ FİLTRE MALZEMELERİ KİMYA SANAYİ ecocarb aktif karbonlar ( Toz, granül, silidirik ) Aktif Karbon yüksek oranda karbon ihtiva eden, çok gözenekli ve çok yüksek iç yüzey alanına sahip

Detaylı

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ 10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ MADDE 1 14/12/2011

Detaylı

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile Kirletilmiş Suları Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su Teknolojisi www.ayhandoyuk.com.tr Nisan 2015 www.ayhandoyuk.name www.aydowater.com.tr www.aydosu.com

Detaylı

Kimyasal Yumaklaştırma

Kimyasal Yumaklaştırma Kimyasal Yumaklaştırma Kimyasal yumaklaştırma (koagülasyon), sularda bulunan ve kendi ağırlıkları ile çökelemeyen kolloid boyutundaki (10-3 -1 µm) katı parçacıkların çeşitli kimyasallar yardımıyla çökebilir

Detaylı

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ Korkut Kaşıkçı 1, Barış Çallı 2 1 Sistem Yapı İnşaat ve Ticaret A.Ş. 34805 Kavacık, İstanbul 2 Marmara Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

KİMYA Y. MÜH. ERDİNÇ İKİZOĞLU E.Ü. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

KİMYA Y. MÜH. ERDİNÇ İKİZOĞLU E.Ü. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ HAVUZ SUYU KİMYASI KİMYA Y. MÜH. ERDİNÇ İKİZOĞLU E.Ü. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİYOMÜHENDİSLİK BÖLÜMÜ Ü ÖĞRETİM GÖR. Dengede Havuz Mutlu Havuzdur! SU NEDİR? SAF SU bir oksijen molekülü ve iki hidrojen molekülü

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

YÜZME HAVUZLARDA Enfeksiyon Riski ve Dezenfeksiyonun Önemi İNSAN - HAYVAN - BİTKİ Mikrobiyoloji Gözle görülemeyen canlıların Mikroskop ile incelenmesi. mikron = 1/1000 mm. mikroskop x 1000 cfu/ml veya

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

ARİFE ÖZÜDOĞRU Şube Müdürü V.

ARİFE ÖZÜDOĞRU Şube Müdürü V. ARİFE ÖZÜDOĞRU Şube Müdürü V. 1 KHK lar ve Görevlerimiz 645 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname nin 9 uncu maddesinin (ı) bendinde geçen İçme

Detaylı

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2...

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2... Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2.... 3. MgCI2... 4. NaF... Bileşik Formülleri Bileşik formüllerinin yazılması İki

Detaylı

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Alkalinite Alüminyum (Al) Amonyum (NH 4 + ) Anyonlar (Br, F, Cl, NO 2, NO 3, SO 4, PO 4 ) PE veya BC 200 100 Tercihen arazide yapılmalıdır. sırasındaki indirgenme ve oksitlenme reaksiyonları numunede değişikliğe

Detaylı

İLLER BANKASI ANONİM ŞİRKETİ İÇMESUYU ARITMA TESİSİ PROJESİ PROSES ŞARTNAMESİ

İLLER BANKASI ANONİM ŞİRKETİ İÇMESUYU ARITMA TESİSİ PROJESİ PROSES ŞARTNAMESİ İLLER BANKASI ANONİM ŞİRKETİ İÇMESUYU ARITMA TESİSİ PROJESİ PROSES ŞARTNAMESİ 2013 İller Bankası A.Ş. Yönetim Kurulu nun 25.04.2013 tarih ve 13/341 sayılı kararı doğrultusunda uygun görülmüştür. İÇİNDEKİLER

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 10. Endüstriyel Çamur Arıtımı Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Giriş Sıvı atıkların arıtılmasındaki en önemli nokta askıda veya çözünmüş katıların giderimidir. Sıvıdan

Detaylı

Yüzme Havuzu Su Kalitesi Kontrolüne Dair Öneriler

Yüzme Havuzu Su Kalitesi Kontrolüne Dair Öneriler Yüzme Havuzu Su Kalitesi Kontrolüne Dair Öneriler 1-PH Klorun Dezenfeksiyonunu Etkilen Faktörler Klor dezenfeksiyon işleminde klorun yapısından dolayı havuzdaki birçok parametre değişiklik gösterir. Değişen

Detaylı

GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ FAALİYETİ İŞ AKIM ŞEMASI VE PROSES ÖZETİ 1 1. İŞLETME

Detaylı

GESU ARITMA. Arıtma Prosesleri ve Örnek Tesisler Kataloğu. arıtmada güven ve tecrübe... ÇEVRE TEKNOLOJ LER

GESU ARITMA. Arıtma Prosesleri ve Örnek Tesisler Kataloğu. arıtmada güven ve tecrübe... ÇEVRE TEKNOLOJ LER GESU ARITMA ÇEVRE TEKNOLOJ LER arıtmada güven ve tecrübe... Arıtma Prosesleri ve Örnek Tesisler Kataloğu Şirket Tarihçesi Dünyada giderek artan nüfusla birlikte gelişen teknoloji ve hızlı sanayileşme,

Detaylı

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi,

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi, Testonic kitleri Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından üretilmektedir. Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Colin; Tekstil yardımcı kimyasalları üretimi http://www.colin.com.tr - Vilso; Endüstriyel

Detaylı

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014 Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru Enes KELEŞ Kasım / 2014 İÇİNDEKİLER Arıtma Çamuru Nedir? Arıtma Çamuru Nerede Oluşur? Arıtma Çamuru Çeşitleri Arıtma Çamuru Nerelerde Değerlendirilebilir? 1. Açık Alanda

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun bir reaktif kullanarak oksitli bakır cevherindeki bakırı

Detaylı

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Bu Çalışma Çevre Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Mustafa Öztürk tarafından 2006 yılında yapılmıştır. Orijinal

Detaylı

KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ

KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ Yakup GÜLTEKİN Çevre Yönetim Müdürü 26.05.2016 Hidrolik Kapasite Debi Günlük Ort. m 3 /gün Saatlik Ort. m 3 /h Minimum Kuru Hava m 3 /h Maksimum Kuru

Detaylı

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi REVİZYON GÜNCELLEME DOKÜMAN NO YAYIN L27 01.01.2008 13.01.2014-06 08.05.2014 1/8 GÜNCELLEŞTİRMEYİ GERÇEKLEŞTİREN (İSİM / İMZA / TARİH) : DENEYLERİ A01 İri agregaların parçalanmaya karşı direnci Los Angeles

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

SU VE ATIKSU. ipsum GERİ KAZANIMI

SU VE ATIKSU. ipsum GERİ KAZANIMI SU VE ATIKSU lorem ARITIMI & ipsum GERİ KAZANIMI ekosistem mühendislik Kalıcı çözümler Ekosistem Mühendislik, geniş bir yelpazede Endüstriyel ve Evsel atıksu, içmesuyu, proses suyu arıtma ve geri kazanımı

Detaylı

DrYK Danışmanlık Hizmetleri 1. Dr. C. Yüce Kayabek Enfeksiyon Hast& Kl. Mikrobiyoloji Uzm.

DrYK Danışmanlık Hizmetleri 1. Dr. C. Yüce Kayabek Enfeksiyon Hast& Kl. Mikrobiyoloji Uzm. DrYK Danışmanlık Hizmetleri 1 Dr. C. Yüce Kayabek Enfeksiyon Hast& Kl. Mikrobiyoloji Uzm. İçme ve kullanma suyu sistemlerinde, Legionella için Monochloramine (Monokloramin) dezenfeksiyon yönteminin uygulanması

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI

ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI Doç. Dr. Eyüp DEBİK 18.11.2013 BİYOLOJİK ARITMA ÜNİTELERİ AKTİF ÇAMUR Biyolojik arıtma, atıksuda bulunan organik kirleticilerin, mikroorganizmalar tarafından besin ve enerji

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

Su; yaşam kaynağımız...

Su; yaşam kaynağımız... Su; yaşam kaynağımız... ÜRÜN VE HİZMETLERİMİZ Su alanında tecrübeli ve uzman kadromuz ile Antalya Merkezli olarak hizmet veren bir kuruluşuz. Uygulama yeri keşfi, su analizi, sistem projelendirmesi, satış

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı SU (T.C. Sağlık Bakanlığı İnsani Tüketim Amaçlı İçme ve Kullanma Suları Yönetmeliği Kapsamı Hariç)-ATIKSU-ELUAT Adresi :ASO 1. OSB. Ticaret Merkezi

Detaylı

CEV312 İÇME SULARININ ARITIMI DERS NOTLARI

CEV312 İÇME SULARININ ARITIMI DERS NOTLARI CEV312 İÇME SULARININ ARITIMI DERS NOTLARI 1. İÇME SULARININ ARITIMI 1.1. İçme Sularının Özellikleri İçme ve kullanma sularında istenilen ve istenmeyen özellikleri beş grupta toplamak mümkündür. a) Su,

Detaylı

ATIKSU ARITIMININ ESASLARI

ATIKSU ARITIMININ ESASLARI ATIKSU ARITIMININ ESASLARI Evsel, Endüstriyel Atıksu Arıtımı ve Arıtma Çamurlarının Kontrolü Prof. Dr. İzzet ÖZTÜRK Dr. Hacer TİMUR Dr. Ufuk KOŞKAN 1. ATIKSU MİKTAR VE ÖZELLİKLERİ... 1 1.1. Atıksu Akımının

Detaylı

SU TEMİNİ VE KANALİZASYON

SU TEMİNİ VE KANALİZASYON SU TEMİNİ VE KANALİZASYON Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü 1 KAPSAM SUYUN ÖNEMİ KENTSEL SU İHTİYACININ HESABI SULARIN DERLENMESİ (KAPTAJ) SULARIN İLETİLMESİ SULARIN

Detaylı

KALINTI KLOR TAYİNİ. DENEYİN AMACI: Sularda klorun önemi ve iyodometrik yöntemle su numunelerinde klor derişimlerinin belirlenmesi TEORİ:

KALINTI KLOR TAYİNİ. DENEYİN AMACI: Sularda klorun önemi ve iyodometrik yöntemle su numunelerinde klor derişimlerinin belirlenmesi TEORİ: KALINTI KLOR TAYİNİ DENEYİN AMACI: Sularda klorun önemi ve iyodometrik yöntemle su numunelerinde klor derişimlerinin belirlenmesi TEORİ: İçme ve kullanma sularının ve arıtma tesisi çıkış sularında patojenik

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

ÇEV-401/A DERS TANITIM FORMU

ÇEV-401/A DERS TANITIM FORMU İht. Seçmeli 3 : A Paketi : - End. Atıksuların Arıtılması - Arıtma Çamurlarının Stabilizasyonu - Deniz Deşarjı B Paketi : - Tehlikeli Atıklar - ÇED - End. Katı Atıklar Bölüm Adı Çevre Mühendisliği Ders

Detaylı

Sızıntı Suyunun Elektrooksidasyon Prosesi İle Arıtılması

Sızıntı Suyunun Elektrooksidasyon Prosesi İle Arıtılması Sızıntı Suyunun Elektrooksidasyon Prosesi İle Arıtılması 1* Ceyhun Akarsu, 1 Fadime Taner and 2 Azize Ayol 1 Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü MersinUniversitesi, Türkiye 2 Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ Atıksu muhtevası, balığın yüzgeçlerine yapışarak solunum epitellerinin şişmesine ve parçalanmasına neden olur ve bu şekilde balıklara zarar verir.

Detaylı

HAKKIMIZDA. Saygılarımızla, Öz Doğa Su Arıtma Sistemleri Ltd.Şti. Detaylı bilgi için: www.ozdogasuaritma.com

HAKKIMIZDA. Saygılarımızla, Öz Doğa Su Arıtma Sistemleri Ltd.Şti. Detaylı bilgi için: www.ozdogasuaritma.com HAKKIMIZDA ÖZ DOĞA Su Arıtma Sistemleri, dünya standartlarında en son arıtma teknolojilerini kullanarak kaliteli, güvenilir ve sağlıklı su elde edilmesini sağlayan su arıtma cihazları ve çözümleri, aynı

Detaylı

Su ve Atıksu Arıtımında Membran Teknolojileri Prof. Dr. İsmail Koyuncu

Su ve Atıksu Arıtımında Membran Teknolojileri Prof. Dr. İsmail Koyuncu Su ve Atıksu Arıtımında Membran Teknolojileri Prof. Dr. İsmail Koyuncu Müdür Su Temini Yöntemleri Desalinasyon Atıksu geri kazanımı Mevcut İçme ve Kullanma Suyu Sistemleri Havzalar arası su transferi Membran

Detaylı

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu)

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) 5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) Mg +2 Na + K + Li + Bu gruptaki katyonların hepsini çöktürebilen ortak bir reaktif yoktur. Na, K ve Li alkali metaller grubunun üyeleridir. NH 4 da bileşikleri alkali metal

Detaylı