A ndrojenler, steroid yap da hormonlar olup, bafll ca. Adolesanlarda hiperandrojenizm. Derleme. Hiperandrojenizm Nedenleri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "A ndrojenler, steroid yap da hormonlar olup, bafll ca. Adolesanlarda hiperandrojenizm. Derleme. Hiperandrojenizm Nedenleri"

Transkript

1 Review doi: /tahd.12.s048 Türk Aile Hek Derg 2012;16(Suppl):S48-S52 TAHUD 2012 Adolesanlarda hiperandrojenizm Hyperandrogenism in adolescents Leyla Ak n 1 Özet Summary Hiperandrojenizm, k zlarda ve kad nlarda görülen hirsutizm, akne, sebore, alopesi gibi androjen fazlal na ba l bulgular olarak tan mlan r. Hirsutizm, k zlarda ve kad nlarda androjene duyarl bölgelerde erkek tipi k llanma art fl için kullan lan terimdir. Adolesan k zlarda hirsutizmin en s k nedeni polikistik over sendromudur. Daha nadir nedenler; idiyopatik hirsutizm, nonklasik konjenital adrenal hiperplazi, androjen salg layan tümörler, Cushing sendromu, hiperprolaktinemi, cinsiyet farkl laflma bozukluklar ve baz ilaçlar olarak s ralanabilir. Fizik muayenede k llanma derecesi Ferriman- Gallwey skorlamas ile belirlenir. Hiperandrojenemi olgular nda; öncelikle öykü, fizik muayene, hormon tetkikleri ve görüntüleme yöntemleri ile etiyoloji belirlenir. Tedavi altta yatan nedene yönelik olup, oral kontraseptifler, antiandrojen ilaçlar ve kozmetik yöntemler kullan labilir. zlemde aile hekimi, pediatrik endokrinolog, jinekolog, dermatolog, psikolog ve diyetisyenin dahil oldu u multidisipliner yaklafl m önemlidir. Anahtar sözcükler: Hiperandrojenizm, hirsutizm, polikistik over sendromu, adolesan. Hyperandrogenism is defined as androgen-dependent signs such as hirsutism, acne, seborrhea, and alopecia in girls and women. Hirsutism is the term used for the excess of male type body hair in the androgen-sensitive skin regions of girls and women. Polycystic ovary syndrome is the most common cause of hirsutism in adolescent girls. More rare causes are idiopathic hirsutism, nonclassical adrenal hyperplasia, androgen-secreting tumors, Cushing s syndrome, hyperprolactinemia, disorders of sex differentiation and some drugs. On physical examination, the quantification of hirsutism is defined by using the Ferriman-Gallwey score. In patients with hyperandrogenism, first, the etiology is defined based upon clinical history, physical examination, hormonal investigations and imaging studies. As a treatment, depending on the underlying etiology, oral contraceptive pills, antiandrogen drugs and cosmetic modalities can be used. Multidisciplinary approach including family physician, pediatric endocrinologist, gynecologist, dermatologist, psychologist and dietician is essential for follow up. Key words: Hyperandrogenism, hirsutism, polycystic ovary syndrome, adolescents. A ndrojenler, steroid yap da hormonlar olup, bafll ca deri, kas, kemik ve üreme organlar üzerinde etki gösterirler. Hirsutizm, k zlarda ve kad nlarda özellikle yüz, çene, gövde ön orta hat, s rt ve uyluk iç yüzü gibi androjene duyarl bölgelerde erkek tipi k llanma art fl için kullan lan terimdir. Üreme ça ndaki kad nlarda %5-8 oran nda görüldü ü bildirilmektedir. Hirsutizm androjen fazlal ya da derideki artm fl androjen etkisi sonucu oluflabilir. Hipertirikoz ise, androjen etkisinden ba ms z olarak tüm vücutta yayg n terminal k l yap s nda olmayan tüylenme art fl d r. Hiperandrojenizm, k zlarda ve kad nlarda görülen hirsutizm, akne, sebore, alopesi gibi androjen fazlal na ba l bulgulara verilen genel add r. [1] Adolesan k zlarda hiperandrojenizm nedenleri Tablo 1 de özetlenmifltir. Hiperandrojenizm Nedenleri Polikistik Over Sendromu lk kez 1935 y l nda Stein ve Leventhal taraf ndan tan mlanan polikistik over sendromu (PKOS), hiperandrojenemi, anovulatuvar sikluslar (amenore/oligomenore) ve polikistik over yap s ile karakterize heterojen bir bozukluktur. Üreme ça ndaki kad nlar n yaklafl k % 6 s nda görülür. [2] PKOS semptomlar genellikle menarfl döneminde S48 1) Erciyes Üniversitesi T p Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Bilim Dal, Yard. Doç. Dr., Kayseri 2012 Yay n haklar Türkiye Aile Hekimleri Uzmanl k Derne i'ne (TAHUD) aittir. Deomed Yay nc l k taraf ndan yay mlanmaktad r. Bu makalenin koflullu kullan m haklar Deomed Yay nc l k ve TAHUD taraf ndan Creative Commons Attribution-NoCommercial-NoDerivs 3.0 Unported (CC BY-NC-ND3.0) lisans arac l yla bedelsiz sunulmaktad r. Copyright 2012 Turkish Society of Family Practice (TAHUD). Published by Deomed Publishing, Istanbul. This article is licensed by Deomed Publishing and TAHUD under the terms of Creative Commons Attribution-NoCommercial-NoDerivs 3.0 Unported (CC BY-NC-ND3.0) License.

2 bafllar. Etiyopatogenezi henüz tam ayd nlat lamam flt r. Overlerde primordial folliküllerden primer foliküllere geçifl h zl d r, ancak dominant folikül oluflumu ya da atreziye gidifl yetersiz oldu undan overlerde polikistik yap oluflumu görülür. Özellikle metabolik komponentlerin patogenezinde intrauterin çevresel faktörlerin etkili olabilece i düflünülmektedir. [3] Düflük do um a rl, intrauterin anrojene maruziyet, prematur pubarfl, obezite, etnisite ve aile öyküsü gibi risk faktörleri bulunabilir. [4,5] Menarfltan itibaren menstrual döngü anormallikleri ve anovulasyon s k gözlenen problemler oldu u için erken adolesanda PKOS tan s zor olabilir. PKOS olgular nda insülin direnci, tip 2 diyabet ve endometrial kanser görülme riski yüksektir. Artan insüline duyarl olan over ve adrenal bezlerde androjen üretimi artar, karaci erde SHBG üretimi düfler. [6] Böylece hem androjen düzeyi artar, hem de serbest testosteron düzeyi yükselir. PKOS lu bireylerde LH sal n m genellikle yüksektir. Ancak pratikte LH ya da LH/FSH oran n n tan sal duyarl l azd r. Gonadotropinler siklus boyunca de- iflken düzeylerde ve 24 saat boyunca da pulsatil olarak sal n rlar. Bu yüzden bu hormonlar n tek bir ölçümü ile PKOS tan s konulamaz. Hastalar genellikle oligomenore (y lda <6 menstruasyon) ya da amenore ile baflvururlar. Anovulatuvar sikluslar disfonksiyonel uterin kanamalar na ve infertiliteye neden olabilir. PKOS lu kad nlar n %60-80 inde dolafl mda testosteron düzeyleri yüksektir. [7] Yaklafl k %25 inde DHEAS yüksektir. [8] PKOS tan s için de iflik yaklafl mlar vard r y - l nda Rotterdam da yap lan uzlafl toplant s nda Rotterdam kriterleri olarak adland r lan tan kriterleri belirlenmifltir (Tablo 2). [9] diyopatik Hirsutizm Menstrual bozukluk olmaks z n hirsutizmi olan ve androjen düzeylerinin normal ya da hafif yüksek oldu u ve hirsutizme neden olacak di er bulgular n efllik etmedi i olgular idiyopatik hirsutizm olarak de erlendirilir. Bu hastalar n büyük ço unlu unda GnRH analo u ya da ACTH uyar s ile ovariyan ya da adrenal fonksiyonel hiperandrojenizm gösterilmifltir. [10] Patofizyolojik olarak, k l kökünde 5 alfa redüktaz enzim aktivitesinin artmas sonucu testosteronun daha potent bir androjen olan dihidrotestosterona dönüflmesi ve androjen reseptör ifllevinde bozukluk olabilece i öne sürülmektedir. [11] Tablo 1. Adolesan k zlarda hiperandrojenizm nedenleri S k görülen nedenler PKOS diopatik hirsutizm Non-klasik konjenital adrenal hiperplazi Nadir görülen nedenler Adrenal/overyan tümörler Cushing sendromu Hiperprolaktinemi Hipotiroidi Glukokortikoid direnci Aromataz eksikli i Cinsiyet farkl laflma bozukluklar Akromegali laçlar Androjenik ilaçlar ACTH Anabolik steroidler Fenotiazinler Danazol Karbamazepin Valproik asit Metildopa Reserpin Metaklopromid Progestinler Konjenital Adrenal Hiperplazi Steroid biyosentezinde gerekli enzimlerin defektine ba l ortaya ç kan otozomal resesif bir hastal kt r. En s k 21 hidroksilaz enzimi eksikli i sonucu ortaya ç kar. Nonklasik konjenital adrenal hiperplazi (NKAH) olarak adland r lan ve daha hafif ve farkl mutasyonlarla oluflan formu peripubertal ya da adolesan dönemde hirsutizm ile karfl - m za ç kabilir. Toplumda s kl, 1/100 ile 1/1000 aras nda bildirilmektedir. Hirsutizmli kad nlar n %1-8 inde altta yatan nedenin NKAH oldu u saptanm flt r. [12] Daha nadir olarak, 3 beta hidroksisteroid dehidrogenaz ve 11 beta hidroksilaz enzim eksikliklerine ba l geç bafllang çl NKAH tiplerinde de hirsutizm ilk bulgu olabilir. Olgularda prematür pubarfl öyküsü bulunabilir. Adet düzensizli i, oligomenore ve primer amenore de efllik edebilir. Androjen Salg layan Overyan/Adrenal Tümörler Adolesanlarda nadir görülür. Özellikle klinik tablonun h zl ilerledi i, virilizasyon bulgular n n efllik etti i Tablo 2. PKOS tan kriterleri 1. 6 aydan fazla süren oligo veya anovulasyon (oligomenore, <6/y l adet görme) 2. Klinik ve/veya biyokimyasal hiperandrojenizm bulgular 3. Ultrason görüntüleme ile polikistik over bulgular (her overde 2-9 mm çapl 12 den fazla follikül olmas ve/veya over volümünün 10 ml yi geçmesi) 4. Di er hiperandrojenizm nedenlerinin d fllanmas (KAH, Cushing ve androjen üreten tümörler gibi) * lk 3 kriterlerden 2 sinin bulunmas PKOS tan s için yeterlidir. Türkiye Aile Hekimli i Dergisi Turkish Journal of Family Practice Cilt 16 Ek / Suppl 2012 S49

3 androjen düzeylerinin belirgin yüksek oldu u olgularda mutlaka akla gelmelidir. Baz tümörler sinsi seyirli olabilirler ve tümör d fl hiperandrojenizm ile ay rt edilmeyebilirler. Tedaviye cevap al namayan olgularda bu durum akla getirilmelidir. [13] Adrenal tümörler benign ya da malign olabilirler ve s kl kla fonksiyoneldir. Over tümörleri aras nda en s k görüleni germ hücreli tümörlerdir. Cushing Sendromu/Hastal On yafl üzeri çocuklarda %75 oran nda hipotalo-hipofizer sistemden kaynaklan r. Hirsutizmin nadir nedenleri aras nda yer al r. Obezite, aydede yüzü, stria, hipertansiyon gibi hiperkortizolemi bulgular yan s ra hirsutizm de görülebilir. Adrenal tümörlere ba l da Cushing sendromu geliflebilir ve bu olgularda %40 oran nda tek bafl na hiperandrojenemi ve virilizasyon bulgular görülebilir. [14] Di er Nedenler Hiperprolaktinemi, tiroid fonksiyon bozukluklar ve akromegali hiperandrojenizmin nadir sebepleri aras nda yer al rlar. Cushingoid bulgular olmaks z n kortizol ve ACTH yüksekli i ile karakterize glukokortikoid direnci sendromu da hirsutizme yol açan ender bir durumdur. Bu hastalar kuflkulu genital yap, klitoromegali, prematür adrenarfl, akne ya da menstrual düzensizlik ile baflvurabilirler. [15] Daha nadir olarak, aromataz eksikli i ve baz cinsiyet farkl laflma bozukluklar olgular da adolesan dönemde hiperandrojenemi tablosunda karfl m za ç kabilir. Ayr - ca, danazol, anabolik ve androjenik steroidler ve valproik asit gibi ilaçlar da hiperandrojenizme neden olabilirler. De erlendirme Öyküde hirsutizmin bafllama zaman ve art fl h z, menstrual düzensizlik, saç dökülmesi, hirsutizme neden olabilecek ilaç kullan m sorgulanmal d r. Ayr ca do ru de erlendirme yap labilmesi için hastan n k llar n ald rma ya da soldurma durumu da sorulmal d r. Fizik muayenede öncelikle hipertirikoz hirsutizm ay r m yap lmal d r. Hirsutizm varsa, Ferriman Gallwey skorlamas kullan larak derecelendirme yap lmal d r (fiekil 1). [16] Bu skorlamaya göre orijinal yay nda 11 vücut bölgesi 0-4 puan aras nda de erlendirilir. Ancak ön kol ve bacaklar n androjenlere karfl daha az duyarl oldu u düflünülerek 9 bölgenin de erlendirmesi önerilmektedir. [17] Puan toplam 8 ve üzerinde ise hirsutizm kabul edilir, 8-15 aras nda ise hafif, 15 in üzerinde ise orta-a r hirsutizm olarak yorumlan r. [16] Muayenede ayr ca, efllik edebilecek galaktore, virilizasyon ve Cushingoid bulgular kaydedilmelidir. Hirsutizm ile baflvuran olgularda neden büyük ço unlukla PKOS olmakla birlikte, di er nadir görülen ve malign tümörler gibi tan n n hayati önem tafl d durumlar n da fark nda olunmal d r. Çok yüksek androjen düzeyleri, ses kal nlaflmas, klitoromegali, kas kitlesinin artmas, memelerde küçülme ya da atrofi gibi virilizasyon bulgular dikkatle de erlendirilmelidir. Klitoromegali için, klitoris glans boy ve en çarp m n n mm 2 yi geçmesi önemlidir. [18] Akne ve androjenik tipte alopesi de hiperandrojenizm bulgusu olarak de erlendirilebilir. Akneli adolesanlarda (12-18 yaflta) hirsutizm olmamas na ra men %88 inde serbest testosteron ve DHEA-S yüksekli i ile belirlenen hiperandrojenemi gözlenmifltir. [19] Dikkatli bir anamnez ve fizik muayene sonras nda, ilk basamakta bazal hormonal inceleme ve adrenal ve overlerin ultrasonografik de erlendirilmesi yap l r. lk olarak, total ve serbest testosteron, 17 OH progesteron, prolaktin ve tiroid fonksiyon testleri de erlendirilir. Obezite, akantoz varl nda açl k glukoz ve insülini ölçülür. Foliküler faz da al nan 17- hidroksiprogesteron (17OHP) düzeyi 2 ng/ml nin üzerinde ise ACTH uyar testi yap lmal d r. Geç bafllang çl nonklasik KAH (21 hidroksilaz enzim eksikli ine ba l ) tan s için uyar lm fl pik 17OHP düzeyi 10 ng/ml nin üzerinde olmal d r. [20,21] Kesin tan moleküler genetik inceleme ile konur. Ovariyan androjen üreten tümörlerde total testosteron 200 ng/ml üzerindedir, hirsutizm h zl seyreder ve virilizasyon bulgular daha belirgindir. Androjen üreten adrenal tümörlerde ise DHEA-S düzeyinin 7000 ng/ml üzerinde olmas önemlidir. [22] Klinik olarak PKOS düflündüren k zlarda total testosteron düzeyi normal veya hafif yüksek bulunabilir. Bu olgularda sabah al nan serumda serbest testosteron art fl ve/veya düflük SHBG düzeyi hiperandrojenizmi destekler. [23] Yap lan testlerle hiperandrojenemi tan s için total testosteron 55 ng/dl, serbest testosteron 6.3 pg/ml, androstenodion 2.45 ng/ml ve/veya DHEA-S 2480 ng/ml üzerinde olmas gerekir. [24] Fruzzetti F. ve arkadafllar ise total testosteron 80 ng/dl üzerinde ve/veya serbest testosteron 3.6 pg/ml üzerinde ve/veya DHEAS 3600 ng/ml üzerinde fiekil 1. Ferriman-Gallwey skorlamas (0: K llanma yok, 4: Viril k llanma). S50 Ak n L Adolesanlarda hiperandrojenizm

4 ve/veya androstenedion 3.1 ng/ml üzerinde olmas n hiperandrojenemi olarak kabul etmifllerdir. [25] Ultrasonografi (US) adölesanlarda PKOS tan s nda yararl olabilir. Ancak sa l kl bireylerde de %33 oran nda ultrasonografide polikistik over yap s görülebilece i bilinmelidir. [26] Rotterdam uzlafl raporunda over volumünün 10 ml yi aflmas kriter olarak al nsa da adolesanlarda yap lan çal flmalar daha düflük volümlerin söz konusu oldu unu göstermektedir. Chen ve arkadafllar PKOS tan s nda eflik de erleri ortalama over volümünde 6.74 ml, maksimal over volümünde ise 7.82 ml olarak saptam fllard r. [27] Klinik olarak androjen salg layan tümör düflünüldü ünde US ile görüntülenemezse, bilgisayarl tomografi önerilir. [28] Hiperandrojenizm olgular nda tan ve ay r c tan basamaklar fiekil 2 de görülmektedir. Tedavi Hirsutizm yönetiminde amaç, hirsutizm ve reprodüktif sorunlar n giderilmesi, olas metabolik bozukluklar n önlenmesi ya da tedavi edilmesi ve mümkünse altta yatan nedenin ortadan kald r lmas d r. Etkin bir tedavinin sa lanabilmesi için bilinmesi gereken baz önemli noktalar flunlard r: 1. Tedavi süreklilik gerektirir ve ilaç etkilerin ortaya ç kmas için 6-12 ay süre gereklidir. 2. Tedavi hastalar n özelliklerine ve beklentilerine göre bireysel olarak düzenlenmelidir. 3. Tedavi bu konuda uzman hekimler taraf ndan izlenmelidir. Cushing sendromu ve tümörler gibi spesifik hastal klarda tedavi cerrahidir. Nonklasik KAH tedavisinde antiandrojenlerin yan s ra glukokortikoidler kullan l r. Hirsutizmin di er nedenlerinde, medikal tedavide finastredin, spironolakton, flutamid gibi antiandrojen ajanlar, oral kontraseptifler, GHRH agonistleri ve insulin duyarl l n art ran ilaçlar kullan labilir. laç seçimi, hirsutizmin derecesine, efllik eden menstrual düzensizlik, obezite, diyabet durumuna göre ve kontrendikasyon varl göz önünde bulundurularak yap lmal d r. Kozmetik yöntemler tedavinin temel unsurlar aras ndad r. Sarartma, a da, trafl ya da depilatör kimyasallar gibi uygulamalar medikal tedavi ile birlikte bafllanmal d r. Genel yanl fl kan n n aksine bu yöntemlerin hiçbirisi k llarda büyüme ya da kal nlaflmada art - fla neden olmaz. [28] Kal c tedaviye yönelik çeflitli elektroliz ve lazer yöntemleri kullan lmaktad r. Yap lan çal flmalarda PKOS olgular nda kilo verme ile androjenlerin azald ve ovulasyonun tekrar bafllad gösterilmifltir. Ayr ca hiperinsülinemi ve insülin direncide ortadan kalkar. [29] Düzenli egzersiz ile insülin düzeyi azal r. Bu nedenle tedavinin bir parças olarak mutlaka düzenli egzersiz önerilmelidir. Hirsutizmli adolesan olgulara psikolojik destek verilmesi gerekmektedir. Akne tedavisinde oral konratseptifler oldukça yararl d r. [30] Dermatolog dan fl m ile antibiyotikler, topikal benzoyl peroksit, 13-cis-retinoik asit yararl olabilir. [31,32] Sonuç olarak, hiperandrojenizm adolesanlarda kozmetik, metabolik ve psikolojik olumsuz etkileri olan önemli bir sorundur. Hastalar öncelikle endokrinolojik aç dan tetkik edilmeli ve altta yatan problem aç a ç ka- fiekil 2. Hirsutizmli adolesanda tan sal yaklafl m. Türkiye Aile Hekimli i Dergisi Turkish Journal of Family Practice Cilt 16 Ek / Suppl 2012 S51

5 r lmal d r. Dikkatli bir öykü al m ve fizik muayene ay r - c tan n n yönlendirilmesinde oldukça önemlidir. zlemde aile hekimi, pediatrik endokrinolog, jinekolog, dermatolog, psikolog ve diyetisyenin dahil oldu u multidisipliner yaklafl m gereklidir. Kaynaklar 1. Chieh WC, Zouboulis CC. Hormones and pilosebaceous unit. Dermatoendocrinology 2009;1: Biro FM, Emans SJ. Whither PCOS? The challenges of establishing hyperandrogenism in adolescent girls. J Adolesc Health 2008;43: Eisner JR, Dumesic DA, Kemnitz JW, Abbott DH. Timing of prenatal androgen excess determines differential impairment in insulin secretion and action in adult female rhesus monkeys. J Clin Endocrinol Metab 2000; 85: Ibanez L, Jaramillo A, Enriquez G, Miro E, Lopez-Bermejo A, Dunger D, de Zegher F. Polycystic ovaries after precocious pubarche: relation to prenatal growth. Hum Reprod 2007;22: Witchel SF. Hyperandrogenism in adolescents. Adolesc Med 2002;13: Legro RS, Castracane VD, Kauffman RP. Detecting insulin resistance in polycystic ovary syndrome: purposes and pitfalls. Obstet Gynecol Surv 2004; 59: Ibanez L, Potau N, Francois I, de Zegher F. Precocious pubarche, hyperinsulinism, and ovarian hyperandrogenism in girls: relation to reduced fetal growth. J Clin Endocrinol Metab 1998;83: de Vries L, Karasik A, Landau Z, Phillip M, Kiviti S, Goldberg-Stern H. Endocrine effects of valproate in adolescent girls with epilepsy. Epilepsia 2007;48: Rotterdam ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus Workshop Group. Revised 2003 consensus on diagnostic criteria and long-term health risks related to polycystic ovary syndrome. Fertil Steril 2004;81: Rossi R, Tauchmanovà L, Luciano A, et al. Functional hyperandrogenism detected by corticotropin and GnRHanalogue stimulation tests in women affected by apparently idiopathic hirsutism. J Endocrinol Invest 2001;24: Azziz R, Carmina E, Sawaya ME. Idiopathic hirsutism. Endocr Rev 2000;4: Unluhizarci K, Kula M, Dundar M, Tanriverdi F, Israel S, ColakRet al. The prevalence of non-classic adrenal hyperplasia among Turkish women with hyperandrogenism. Gynecol Endocrinol 2010;26: Unluhizarci K, Kaltsas G, Kelestimur F. Non polycystic ovary syndromerelated endocrine disorders associated with hirsutism. Eur J Clin Invest 2012;42: Gökçe M, Darendeliler F. Çocuk ve adolesanlarda hiperandrojenizm. Editörler: Ercan O, Alikaflifo lu M, Ercan G. Adolesan Sa l (içinde)..ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi 2005;43: Chanmandari E, Kino T, Ichijo T, Chrousos GP. Generalized glucocorticoid resistance: clinical aspects, molecular mechanisms, and implications of a rare genetic disorder. J Clin Endocrinol Metab 2008;93: Ferriman D, Gallwey JD. Clinical assesment of body hair in women. JCEM 1961;21: Bona G, Bozzola M, Buzi F, De Sanctis C, De Sanctis V, Radetti G, Rigon F, Tato L, Tonini G, Bernasconi S. Hirsutism. Minerva Pediatr 2007;59: Kurto lu S, Hatipo lu N, Ak n L. Çocukluk ça nda hirsutizm ve polikistik over sendromuna yaklafl m. Türkiye Klinikleri. J Endocrin-Special Topics 2009;2: Slayden SM, Moran C, Sams WM Jr, Boots LR, Azziz R. Hyperandrogenemia in patients presenting with acne. Fertil Steril 2001;75: Young J, Tardy V, de la Perriere AB, Bachelot A, Morel Y. Detection and management of late-onset 21-hydroxylase deficiency in women with hyperandrogenism. Ann Endocrinol 2010;71: New MI, Lorenzen F, Lerner AJ, ve ark. Genotyping steroid 21-hydroxylase deficiency: hormonal reference data. J Clin Endocrinol Metab 1983;57: Driscoll DA. Polycystic ovary syndrome in adolescence. Semin Reprod Med 2003;21: Rosenfield RL, Cara JF. Androgens and the adolescent girl. In: Sanfilippo JP, Muram D, Dewhurst J, Lee PA. (eds). Pediatric and Adolescent Gynecology. Philadelphia: WB Saunders; 2001; Silfen ME, Denburg MR, Manibo AM, Lobo RO et al. Early endocrine, metabolic and gonadotropic characteristics of PCOS: Comparison between nonobese and obese adolescents. JCEM 2003;88: Fruzzetti F, Perini D, Lazzarini V, Parrini D, Genazzani AR, Fruzzetti F. Adolescent girls with polycystic ovary syndrome showing different phenotypes have a different metabolic profile associated with increasing androgen levels. Fertil Steril 2009;92: Michelmore KF, Balen AH, Dunger DB, Vessey MP Polycystic ovaries and associated clinical and biochemical features in young women. Clin Endocrinol (Oxf) 1999;51: Chen Y. Yang D, Li L, Chen X. The role of ovarian volume as a diagnastic criterian for Chinese adolescents with polycystic ovary syndome. J Pediatr Adolesc Gynecol 2008;21: Escobar-Morreale HF. Diagnosis and management of hirsutism. Ann N Y Acad Sci 2010;1205: Hoeger K. Obesity and weight loss in polycystic ovary syndrome. Obstet Gynecol Clin North Am 2001;28: Redmond GP, Olson WH, Lippman JS, Kafrissen ME, Jones TM, Jorizzo JL. Norgestimate and ethinyl estradiol in the treatment of acne vulgaris: a randomized, placebo-controlled trial. Obstet Gynecol 1997;89: Gordon CM. Menstrual disorders in adolescents. Excess androgens and the polycystic ovary syndrome. Pediatr Clin North Am 1999;46: Somani N, Harrison S, Bergfeld WF. The clinical evaluation of hirsutism. Dermatol Ther 2008;21: Gelifl tarihi: Kabul tarihi: Çıkar çakıflması: Çıkar çakıflması bildirilmemifltir. letiflim adresi: Yard. Doç. Dr. Leyla Ak n Erciyes Üniversitesi T p Fakültesi, Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim Dal Çocuk Endokrinoloji Bilim Dal, Kayseri Tel: (0533) e-posta: S52 Ak n L Adolesanlarda hiperandrojenizm

Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi

Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi Ayırıcı Tanı Nasıl Yapılmalı? Prof. Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Kayseri PKOS Tanı Kriterleri NIH 1990

Detaylı

Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Dersin Amacı KAH patogenezinin öğrenilmesi KAH lı hastaların klinik ve laboratuar bulgularının

Detaylı

Prof Dr Ercan M Aygen Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD, Üreme Endokrinolojisi ve İVF Ünitesi Kayseri

Prof Dr Ercan M Aygen Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD, Üreme Endokrinolojisi ve İVF Ünitesi Kayseri Hiperandrojenizm & Oral Kontraseptifler Prof Dr Ercan M Aygen Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD, Üreme Endokrinolojisi ve İVF Ünitesi Kayseri Hiperandrojenizm Hirsutizm akne alopesi

Detaylı

KADIN İNFERTİLİTESİNDE LABORATUVARIN ROLÜ

KADIN İNFERTİLİTESİNDE LABORATUVARIN ROLÜ KADIN İNFERTİLİTESİNDE LABORATUVARIN ROLÜ OVERYEN REZERV PREMATÜR OVARYEN YETMEZLİK POLİKİSTİK OVER SENDROMU Dr.MURAT ÖKTEM Menstrüel siklusların düzenli olması %95 ovülasyon olduğunu gösterir. Fakat yeterli

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU

POLİKİSTİK OVER SENDROMU POLİKİSTİK OVER SENDROMU Polikistik Over Hastalığı; PCOS; Stein Leventhal Sendromu; Polifolliküler Over; Hiperandrojenik Anovulasyon; Polikistik over sendromu kronik endokrin bir hastalıktır, kadınlarda

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

Konjenital adrenal hiperplazi. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Konjenital adrenal hiperplazi. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Dersin Amacı KAH patogenezinin öğrenilmesi KAH lı hastaların klinik ve laboratuar bulgularının

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Metabolik Reprodüktif Durum

Metabolik Reprodüktif Durum Metabolik Reprodüktif Durum «İnsülin direnci ve reprodüktif bozukluk» Dr. Okan Bülent YILDIZ Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD 53. Ulusal Diyabet Kongresi

Detaylı

HİRŞUTİZM AYIRICI TANISI

HİRŞUTİZM AYIRICI TANISI HİRŞUTİZM AYIRICI TANISI Prof Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma hastalıkları BD Hirsutizm - Hipertrikoz Hipertirokoz : Androjen etkisinde olmayan bölgelerde

Detaylı

Hirsutizm nedeniyle başvuran hastaların tanısal açıdan değerlendirilmesi

Hirsutizm nedeniyle başvuran hastaların tanısal açıdan değerlendirilmesi JCEI / 2014; 5 (1): 69-75 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2014.01.0362 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Hirsutizm nedeniyle başvuran hastaların tanısal açıdan

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Polikistik over sendromlu hastalarda obezitenin klinik, metabolik ve hormonal özellikler üzerine etkisi

Polikistik over sendromlu hastalarda obezitenin klinik, metabolik ve hormonal özellikler üzerine etkisi JCEI / 2014; 5 (4): 567-571 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2014.04.0459 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Polikistik over sendromlu hastalarda obezitenin klinik,

Detaylı

Cinsel Kimlik Bozuklukları

Cinsel Kimlik Bozuklukları Endokrinolog Gözü ile Cinsel Kimlik Bozuklukları Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Cinsel Kimlik Bozukluğu (Transseksüalite) Bir kişinin normal seksuel

Detaylı

Çocuk ve Adolesanlarda Hiperandrojenizm

Çocuk ve Adolesanlarda Hiperandrojenizm İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Adolesan Sağlığı Sempozyum Dizisi No: 43 Mart 2005; s. 169-178 Çocuk ve Adolesanlarda Hiperandrojenizm Dr. Müge Gökçe, Prof. Dr. Feyza Darendeliler

Detaylı

ÖZET SUMMARY. Çalımalar PKOS un konjenital adrenal hiperplazi gibi adrenal androjen üretiminin arttıı durumlarda da oluabileceini

ÖZET SUMMARY. Çalımalar PKOS un konjenital adrenal hiperplazi gibi adrenal androjen üretiminin arttıı durumlarda da oluabileceini Ege Tıp Dergisi 43 ( 3 ) : 159-163, 2004 EGE ÜNVERSTES ENDOKRNOLOJ POLKLNNE HRSUTZM KAYETYLE BAVURAN KADINLARDA GEÇ BALANGIÇLI KONJENTAL ADRENAL HPERPLAZ ORANI THE RATIO OF LATE-ONSET CONGENITAL ADRENAL

Detaylı

Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Am J Obstet Gynecol 1998;179:S101-8 Hakkında bu kadar çok yazı yazılan fakat az şey bilinen başka bir jinekolojik hastalık daha yoktur! TANISAL

Detaylı

Endokrin Testler Cep K lavuzu

Endokrin Testler Cep K lavuzu Deomed Medikal Yay nc l k Endokrin Testler Cep K lavuzu Prof. Dr. fiazi mamo lu Prof. Dr. Canan Özyard mc Ersoy Uzm. Dr. Sinem K y c Uzm. Dr. Metin Güçlü Uzm. Dr. Özen Öz Gül Uzm. Dr. Soner Cander Uzm.

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMUNDA TANI ve FENOTİPLER

POLİKİSTİK OVER SENDROMUNDA TANI ve FENOTİPLER POLİKİSTİK OVER SENDROMUNDA TANI ve FENOTİPLER Öğr. Gör. Uzm. Dr. R Emre OKYAY DEUTF Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Reprodüktif Endokrinoloji ve İnfertilite Bilim Dalı PKOS varlığı paleolitik

Detaylı

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6)

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6) over kanseri taramas ndaki yetersizli ini göstermektedir. (1) Transvaginal ultrasonografinin sensitivitesinin iyi olmas na ra men spesifitesinin yeterli olmamas kullan m n k s tlamaktad r. Son yay nlarda

Detaylı

Konjenital adrenal hiperplazi. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Konjenital adrenal hiperplazi. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Konjenital adrenal hiperplazi Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal bez Adrenal korteks fonksiyonları: Mineralokortikoidler sodyum geri alımı ve potasyum

Detaylı

Doç.Dr. Özlem Evliyaoğlu Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Doç.Dr. Özlem Evliyaoğlu Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Polikistik Over Sendromunda Tanı, Prevelans ve Fenotipler Doç.Dr. Özlem Evliyaoğlu Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Irving Freiler Stein (1887 1976). Michael Leo Leventhal

Detaylı

Doç. Dr. M. Coşan Terek Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Doç. Dr. M. Coşan Terek Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Doç. Dr. M. Coşan Terek Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Polikistik over sendromu PKOS kadınlar için uzun dönem ciddi sağlık sorunları oluşturan sık görülen bir

Detaylı

Reprodüktif Dönemdeki Kadınlarda

Reprodüktif Dönemdeki Kadınlarda Reprodüktif Dönemdeki Kadınlarda Hirsutizm: Etiyolojik Faktörler, Eşlik Eden Klinik Bulgular ve Hormon Profili Filiz Cebeci, 1 Nahide Onsun, 2 Ayşe Pekdemir Şen, 3 Ayşe Cinkaya, 4 Sermet Akar 5 1 Haydarpaşa

Detaylı

Polikistik Over Sendromlu Hastalarda nsülin Direnci ile Klinik ve Laboratuvar Bulgular Aras ndaki liflki

Polikistik Over Sendromlu Hastalarda nsülin Direnci ile Klinik ve Laboratuvar Bulgular Aras ndaki liflki CLINICAL STUDY Polikistik Over Sendromlu Hastalarda nsülin Direnci ile Klinik ve Laboratuvar Bulgular Aras ndaki liflki Raed SHARAF, Halil SAYGILI, Altay KARTAL Department of Gynecology and Obsteristics,

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

DR.MEHMET MUSA ASLAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİMDALI

DR.MEHMET MUSA ASLAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİMDALI OVARYEN VENLERİN SELEKTİF KATETERİZASYONU İLE TANI ALAN BİR POSTMENAPOZAL OVARYEN HİPERANDROJENEMİ VAKASI DR.MEHMET MUSA ASLAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİMDALI

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Adolesanlarda Polikistik Over Sendromu tanısında Anti Müllerien Hormon (AMH) ve İnsülin Like Peptit -3 (INSL3) ün tanısal değeri

Adolesanlarda Polikistik Over Sendromu tanısında Anti Müllerien Hormon (AMH) ve İnsülin Like Peptit -3 (INSL3) ün tanısal değeri Adolesanlarda Polikistik Over Sendromu tanısında Anti Müllerien Hormon (AMH) ve İnsülin Like Peptit -3 (INSL3) ün tanısal değeri Ayça Kömürlüoğlu 1, E. Nazlı Gönç 2, Z. Alev Özön 2, Nurgün Kandemir 2,

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Adolesanda Polikistik Over Sendromu

Adolesanda Polikistik Over Sendromu Derleme www.firattipdergisi.com Adolesanda Polikistik Over Sendromu Levent ŞAHİN a1, Banu KUMBAK AYGÜN 2 1 Anadolu Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği, Antalya, Türkiye 2 Fırat Üniversitesi,

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sayın hast, Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D.

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS hiperandrojenism, anovulasyon, overde polikistik görünüm Obezite

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ Prof. Dr. Fırat ORTAÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Jinekolojik Onkoloji Departmanı Polikistik Over Sendromu(PKOS)

Detaylı

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Reprodük>f Endokrinoloji ve İnfer>lite

Detaylı

HİPERANDROJENİZM AYIRICI TANI. Prof.Dr.Pelin Öçal İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

HİPERANDROJENİZM AYIRICI TANI. Prof.Dr.Pelin Öçal İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi HİPERANDROJENİZM AYIRICI TANI Prof.Dr.Pelin Öçal İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi HA AYIRICI TANI AMAÇ Hiperandrojeni bulgularının sebebi & tedavisi Malignite riskini belirlemek (Tümörler) Genetik danışma (NKAH)

Detaylı

DR. DENİZ CAN ÖZTEKİN T.C.S.B. İZMİR EGE DOGUMEVİ VE KADIN HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TÜP BEBEK MERKEZİ

DR. DENİZ CAN ÖZTEKİN T.C.S.B. İZMİR EGE DOGUMEVİ VE KADIN HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TÜP BEBEK MERKEZİ 4 DR. DENİZ CAN ÖZTEKİN T.C.S.B. İZMİR EGE DOGUMEVİ VE KADIN HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TÜP BEBEK MERKEZİ İnfertilite nedenleri %15 ovulatuar faktorler %30-40 tuboperitoneal faktörler %30-40

Detaylı

ERGENL K ve BÜYÜME HORMONU EKS KL

ERGENL K ve BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 3 ERGENL K ve BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ergenlik ve Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 3 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa

Detaylı

İnsulin Duyarlılaştırıcı İlaçlar Metformin ve Roziglitazonun Polikistik Over Sendromunda Etkinliklerinin Karşılaştırılması

İnsulin Duyarlılaştırıcı İlaçlar Metformin ve Roziglitazonun Polikistik Over Sendromunda Etkinliklerinin Karşılaştırılması DAHİLİ BİLİMLER / MEDICAL SCIENCES Araştırma Makalesi / Research Article Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 2008, 61(2) İnsulin Duyarlılaştırıcı İlaçlar Metformin ve Roziglitazonun Polikistik Over

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

ANTİMÜLLERİAN HORMON (AMH)

ANTİMÜLLERİAN HORMON (AMH) ANTİMÜLLERİAN HORMON (AMH) Menopoz durumunun değerlendirilmesi İnfertilite açısından over rezervinin değerlendirilmesi Yardımcı üreme teknikleri / IVF uygulamalarında over cevabının değerlendirilmesi Prematür

Detaylı

Adolesan Polikistik Over Sendromu. Prof. Dr. Murat Sönmezer Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi

Adolesan Polikistik Over Sendromu. Prof. Dr. Murat Sönmezer Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adolesan Polikistik Over Sendromu Prof. Dr. Murat Sönmezer Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Polikistik Over Sendromu Tanısal farklılıklar Tanısal testler Tedavi Polikistik Over Sendromu Reprodüktif çağda

Detaylı

Polikistik Over Sendromu

Polikistik Over Sendromu DERLEME Polikistik Over Sendromu Sezai ŞAHMAY, a Nil ATAKUL b a Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, Reprodüktif Endokrinoloji BD, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, b Kadın Hastalıkları ve Doğum

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Polikistik over sendromu (PKOS) doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen

Polikistik over sendromu (PKOS) doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2005; 36:168-174 Polikistik over sendromu Serhan Piflkinpafla 1, Bülent O. Y ld z 2 1 Araştırma Görevlisi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı,

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ En

Detaylı

PCOS Ve JİNEKOLOJİK KANSERLER

PCOS Ve JİNEKOLOJİK KANSERLER PCOS Ve JİNEKOLOJİK KANSERLER Prof. Dr. ÇETİN ÇELİK SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SELÇUKLU TIP FAKÜLTESİ KADIN HAST VE DOĞUM AD KONYA PCOS PCOS kadınların %5-10 etkiler Yaygın bir endokrin bozukluktur Klinik olarak

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır.

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır. AMNİYOSENTEZ Gebelik sırasına bebeğin genetik hastalıkları ve doğumsal anormalliklerini tespit amacıyla doğum kesesinden alınan sıvının incelenmesidir. Doğum kesesinden alınan küçük miktarda sıvıdan çalışılan

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

PCOS nun Uzun Dönem Sağlık Etkileri

PCOS nun Uzun Dönem Sağlık Etkileri PCOS nun Uzun Dönem Sağlık Etkileri Prof. Dr. Cavidan Gülerman Zekai Tahir Burak Kadın Hastalıkları EAH - Ankara PCOS un Uzun Dönem Sağlık Etkileri PCOS, reprodüktif çağın ötesinde; " İnsülin rezistansı

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJESİ KESİN RAPORU. Proje Başlığı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJESİ KESİN RAPORU. Proje Başlığı TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJESİ KESİN RAPORU Proje Başlığı Polikistik over sendromunda subklinik otonomik glukokortikoid hipersekresyonunun araştırılması Proje Yürütücüsü

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

OBEZ OLMAYAN POLİKİSTİK OVER SENDROMLU HASTALARDA AİLEDE TİP 2 DİABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜNÜN İNSÜLİN DUYARLILIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

OBEZ OLMAYAN POLİKİSTİK OVER SENDROMLU HASTALARDA AİLEDE TİP 2 DİABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜNÜN İNSÜLİN DUYARLILIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ENDOKRİNOLOJİ ve METABOLİZMA HASTALIKLARI BİLİM DALI OBEZ OLMAYAN POLİKİSTİK OVER SENDROMLU HASTALARDA AİLEDE TİP 2 DİABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜNÜN İNSÜLİN DUYARLILIĞI ÜZERİNE

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

T.C HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI POLİKİSTİK OVER SENDROMUNUN UZUN DÖNEM KARDİYOMETABOLİK SONUÇLARI

T.C HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI POLİKİSTİK OVER SENDROMUNUN UZUN DÖNEM KARDİYOMETABOLİK SONUÇLARI T.C HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI POLİKİSTİK OVER SENDROMUNUN UZUN DÖNEM KARDİYOMETABOLİK SONUÇLARI Dr. Özlem DOĞAN UZMANLIK TEZİ TEZ DANIŞMANI Prof. Dr. Okan Bülent

Detaylı

ĠKĠNCĠL AMENOREYE JĠNEKOLOG GÖZÜYLE YAKLAġIM. Doç. Dr Gürkan BOZDAĞ Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, ANKARA

ĠKĠNCĠL AMENOREYE JĠNEKOLOG GÖZÜYLE YAKLAġIM. Doç. Dr Gürkan BOZDAĞ Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, ANKARA ĠKĠNCĠL AMENOREYE JĠNEKOLOG GÖZÜYLE YAKLAġIM Doç. Dr Gürkan BOZDAĞ Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, ANKARA 2 Tanım BĠRĠNCĠL AMENORE 13 yaģ kadar adet olmaması 15 yaģ

Detaylı

Serbest Çalışma / Akademik Danışma Görüşme

Serbest Çalışma / Akademik Danışma Görüşme Dönem 3 Kurul 5 (ÜG ve Endokrin) 06.Şub.17 09.00-09.50 Böbrek Fizyolojisinin Temel Prensipleri Nefroloji Pazartesi 10.00-10.50 Böbrek Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi ve Böbrek Hastalıklarına Klinik

Detaylı

ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE

ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE Dönem 3 Kurul 5 (ÜG ve Endokrin) 05.Şub.18 09.00-09.50 Serbest Çalışma Pazartesi 10.00-10.50 Glomerül Hastalıkları Patolojisi 11.00-11.50 Glomerül Hastalıkları Patolojisi 12.00-12.50 Glomerül Hastalıkları

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Polikistik Over Sendromu (PKOS) ve Anti-Müllerian Hormon (AMH)

Polikistik Over Sendromu (PKOS) ve Anti-Müllerian Hormon (AMH) Polikistik Over Sendromu (PKOS) ve Anti-Müllerian Hormon (AMH) Prof.Dr.Sezai Şahmay İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Bilim Dalı Polikistik

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz?

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz? CO RAFYA GRAF KLER ÖRNEK 1 : Afla daki grafikte, y llara göre, Türkiye'nin yafl üzerindeki toplam nufusu ile bu nüfus içindeki okuryazar kad n ve erkek say lar gösterilmifltir. Bin kifli 5. 5.. 35. 3.

Detaylı

KADINDA REPRODÜKTİF SİSTEM HASTALIKLARI. Prof. Dr. Özer Açbay

KADINDA REPRODÜKTİF SİSTEM HASTALIKLARI. Prof. Dr. Özer Açbay KADINDA REPRODÜKTİF SİSTEM HASTALIKLARI Prof. Dr. Özer Açbay (-) (+) (-) (-) involution Gonadarj Telarj Adrenarj Aromataz Hipogonadizmin semptom ve sonuçları 1. Amenore (primer, sekonder) veya oligomenore

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

Polikistik Over Sendromu ve Anti-Müllerien Hormon (PCOS ve AMH)

Polikistik Over Sendromu ve Anti-Müllerien Hormon (PCOS ve AMH) Polikistik Over Sendromu ve Anti-Müllerien Hormon (PCOS ve AMH) Doç. Dr. Cavidan Gülerman Her yönüyle PCOS Sempozyumu 31 Mart 2013 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi - İzmir AMH TGF-b ailesinden bir glikoproteindir.

Detaylı

Ovarian Drilling. Prof.Dr. Cem Atabekoğlu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi

Ovarian Drilling. Prof.Dr. Cem Atabekoğlu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ovarian Drilling Prof.Dr. Cem Atabekoğlu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Tedavi PCOS ta ilk cerrahi tedavi 1935 yılında Stein ve Leventhal tarafından tanımlanmıştır. 1935-1960 arasında tek tedavi

Detaylı

Polikistik Over Sendromlu Hastalarda Yeme Tutumu

Polikistik Over Sendromlu Hastalarda Yeme Tutumu ORIGINAL ARTICLE Polikistik Over Sendromlu Hastalarda Yeme Tutumu The Eating Attitudes in Polycystic Ovary Syndrome Patients Z. O. Dag 1, Y. Isık 1, S.V. Buturak 2, M. Alpua 3, Y. Turkel 3, E. Dag 3 Özet

Detaylı

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI POLİKİSTİK OVER SENDROM LU HASTALARDA ADROPİN VE LİPOKALİN DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ UZMANLIK TEZİ DR. SONER GÖK DANIŞMAN

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı soyadı: Sevim ÖKSÜZ İletişim Bilgileri: Adres: Doğu Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Bölümü, Mağusa-KIBRIS Tel: 0 (392) 630 2473 0 (392) 630 3067 Mail: sevim.oksuz@emu.edu.tr

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

TESTOSTERON (TOTAL) Klinik Laboratuvar Testleri

TESTOSTERON (TOTAL) Klinik Laboratuvar Testleri TESTOSTERON (TOTAL) Kullanım amacı: Erkeklerde ve kadınlarda farklı kullanım amaçları vardır. Erkeklerde en çok, libido kaybı, erektil fonksiyon bozukluğu, jinekomasti, osteoporoz ve infertilite gibi belirti

Detaylı

Azospermi Nedir, Belirtileri Nedir, Nas l Tedavi Edilir?

Azospermi Nedir, Belirtileri Nedir, Nas l Tedavi Edilir? Azospermi Nedir, Belirtileri Nedir, Nas l Tedavi Edilir? Azospermi, al nan meni örne inde hiçbir sperm hücresinin bulunmamas d r. Azospermi sorunu iki ba l kta incelenmektedir; T kan kl a ba l olan ve

Detaylı

AMH; Over Rezerv Testleri İçinde Yeri Farklı mı?

AMH; Over Rezerv Testleri İçinde Yeri Farklı mı? AMH; Over Rezerv Testleri İçinde Yeri Farklı mı? Prof.Dr. Rifat H. GÜRSOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D Üreme Endokrinolojisi ve İnferKlite Bilim Dalı Prof.Dr.Sezai ŞAHMAY

Detaylı

Yeni Anket Verisi Girişi

Yeni Anket Verisi Girişi Yeni Anket Verisi Girişi lara ait kimlik verileri kesinlikle başka bir alanda paylaşılmayacaktır. ya ait özel veriler, sadece bilimsel çalışma merkezinin kendisi tarafından görüntülenebilecektir. proje

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

0-18 yafl çocuk ve adolesanlarda büyüme e rileri

0-18 yafl çocuk ve adolesanlarda büyüme e rileri Review Türk Aile Hek Derg 2011;15(3):112-129 doi:10.2399/tahd.11.112 www.turkailehekderg.org 0-18 yafl çocuk ve adolesanlarda büyüme e rileri Growth charts for 0-18 year old children and adolescents Ahmet

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

CUSHİNG SENDROMLU GEBEYE YAKLAŞIM. Dr HULUSİ ATMACA Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim DalıSAMSUN

CUSHİNG SENDROMLU GEBEYE YAKLAŞIM. Dr HULUSİ ATMACA Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim DalıSAMSUN CUSHİNG SENDROMLU GEBEYE YAKLAŞIM Dr HULUSİ ATMACA Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim DalıSAMSUN Gebelerde Cushing Sendromu Klinik Etyoloji Tanı Ayırıcıtanıve görüntüleme Tedavi

Detaylı

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit)

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Hasta Rehberi Say 12 fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Kolay okunabilir rehber Diyabet nsipid - Say 12 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

YAPISAL BÜYÜME ve ERGENL K GEC KMES

YAPISAL BÜYÜME ve ERGENL K GEC KMES Hasta Rehberi Say 10 YAPISAL BÜYÜME ve ERGENL K GEC KMES Orta kolayl kta okunabilir rehber Yap sal Büyüme ve Ergenlik Gecikmesi - Say 10 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi,

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca;

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; SERVİKS KANSERİ Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; Serviks kanseri uterusun giriş kısmı olan serviks bölümünün tümörüdür. Halk arasında Rahim ağzı kanseri denir.

Detaylı

ADOLESAN VE PKOS. Prof.Dr. Nedim Karadadaş E.Ü.T.F. Kadın Hast. Ve Doğum Anabilim Dalı Bornova - İzmir

ADOLESAN VE PKOS. Prof.Dr. Nedim Karadadaş E.Ü.T.F. Kadın Hast. Ve Doğum Anabilim Dalı Bornova - İzmir ADOLESAN VE PKOS Prof.Dr. Nedim Karadadaş E.Ü.T.F. Kadın Hast. Ve Doğum Anabilim Dalı Bornova - İzmir Fizyoloji Fizyopatoloji Tanı Fizik bulgular Laboratuar Tanı kriterleri Sağlık sorunları Tedavi modaliteleri

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

Dr. İhsan ESEN. Çocuk Endokrinolojisi

Dr. İhsan ESEN. Çocuk Endokrinolojisi Cushing Sendromu Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Harvey Williams Cushing Doğum Ölüm Eğitim Meslek 08 Nisan 1869 Cleveland, Ohio 7 Ekim1939 (70 yaşında) New Haven, Connecticut,

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Hasta Rehberi Say 13 KRAN YOFAR NJ OMA. Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 13 KRAN YOFAR NJ OMA. Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 13 KRAN YOFAR NJ OMA Orta kolayl kta okunabilir rehber Kraniyofarinjiyoma - Say 13 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı