ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ"

Transkript

1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Burak GÜHER İKİNCİ EL TRAKTÖR SATINALMA BEDELLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE VERİ TABANI OLUŞTURULMASI İÇİN İNTERNET TABANLI BİR YAZILIMIN GELİŞTİRİLMESİ TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI ADANA, 2008

2 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İKİNCİ EL TRAKTÖR SATINALMA BEDELLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE VERİ TABANI OLUŞTURULMASI İÇİN İNTERNET TABANLI BİR YAZILIMIN GELİŞTİRİLMESİ Burak GÜHER YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI Bu tez 07/02/2008 Tarihinde Aşağıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oybirliği İle Kabul Edilmiştir. İmza İmza... İmza... Yrd.Doç.Dr. Sait M. SAY Prof.Dr. Alaettin SABANCI Yrd.Doç.Dr. Sarp K. SÜMER DANIŞMAN ÜYE ÜYE Bu tez Enstitümüz Tarım Makinaları Anabilim Dalında hazırlanmıştır. Kod No: Prof. Dr. Aziz ERTUNÇ Enstitü Müdürü Bu çalışma Çukurova Üniversitesi BAP tarafından desteklenmiştir. (Proje No: ZF2007YL36). Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bildirişlerin, çizelge, şekil ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hükümlere tabidir.

3 ÖZ YÜKSEK LİSANS TEZİ İKİNCİ EL TRAKTÖR SATINALMA BEDELLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE VERİ TABANI OLUŞTURULMASI İÇİN İNTERNET TABANLI BİR YAZILIMIN GELİŞTİRİLMESİ Burak GÜHER ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI Danışman: Yrd.Doç.Dr. Sait M. SAY Yıl: 2008, Sayfa: 73 Jüri: Yrd.Doç.Dr. Sait M. SAY Prof.Dr. Alaettin SABANCI Yrd.Doç. Dr. Sarp K. SÜMER Tarımsal üretimin bütün kollarında mekanizasyon yatırımları, karlı bir üretim için işletme özelliklerine ve ekonomik hesaplamalara dayalı olarak ele alınmalıdır. Özellikle tarla tarımı uygulamalarında güç kaynağı olarak kullanılan traktörlerin teknik özelliklerinin yanısıra edinme şeklinde işletmenin ekonomik yapısına göre seçilmesi, karlılığı doğrudan etkilemektedir. İkinci el traktör pazarı özelliklerinin incelenmesi ve bu pazardaki traktörlere ait genel özelliklerin belirlenmesi bu açıdan önemlidir. Bu tez kapsamında, Çukurova bölgesinde ikinci el traktör satışı yapan galerilerden toplanan veriler üzerinden genel değerlendirmeler yapılmıştır. Öncelikle anketle veri toplama yönteminden yararlanılarak ikinci el traktör pazarının genel yapısı belirlenmiş, pazardaki traktörlerin marka ve güç büyüklüklerine göre birim satınalma bedelleri derlenmiştir. Derlenen satınalma bedelleri, ikinci el traktör alış satışı yapacakların yararlanabilmeleri ve geniş bir veri tabanı oluşturulmasına yönelik etkileşimli bir internet sitesine farklı özelliklere göre sorgulanabilecek şekilde yerleştirilmiştir. Geliştirilen internet yazılımında ayrıca, bireysel ve kurumsal üyelik özelliğinden yararlanılarak, ikinci el bir traktöre ait satış bilgileri eklenebilmektedir. Anahtar Kelimeler : Traktör, İkinci el traktör, Tarımsal bilişim I

4 ABSTRACT MSc THESIS DEVELOPING AN INTERNET BASED SOFTWARE FOR THE EVALUATION OF SECOND HAND TRACTOR PRICES Burak GÜHER DEPARTMENT OF AGRICULTURAL MACHINERY INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Superviser: Assist.Prof.Dr. Sait M. SAY Year: 2008, Sayfa: 73 Jury: Assist.Prof.Dr. Sait M. SAY Prof.Dr. Alaettin SABANCI Assist.Prof.Dr. Sarp K. SUMER Investments in agricultural mechanization should be evaluated based on the farm structure and economical considerations for profitable agricultural production. Especially, the proper selection of the agricultural tractors, which are the main power supply for open field agriculture, in tems of both technical aspects and it s acquiring method has considerable effect on farm profitability. On this account, evaluating the general properties of second hand tractor market in Çukurova region is important. In the scope of this thesis, second hand tractor price data gathered from the showrooms in the Çukurova region were evaluated. Before all else, general structure of second hand tractor market were defined by applying a comprehensive questionnaire to showroom owners. In addition, second hand tractor prices were arranged according to brandmodel, age and power category. These arranged data were added into the developed internet based software. This interactive web site was produced for purchase and sale purpose as a result of different queries based on brand-model, age and tractor engine power for all the persons concerned. Provided that it is registered for having authorization, personel and institutional data entry can be made in accordance with established arrangement of database. Key words : Tractor, Second hand tractor, Informatics in agriculture II

5 TEŞEKKÜR Tez çalışmamın seçiminden, araştırmanın yürütülmesi ve tamamlanmasına kadar her türlü desteğini gördüğüm danışman hocam Sayın Yrd.Doç.Dr. Sait M. SAY a, internet yazılımının geliştirilmesi aşamasında yardımlarını gördüğüm değerli arkadaşım Ziraat Mühendisi Hacı Durdu ÇOBAN a, tez jürimde görev alan degerli hocalarım Prof.Dr. Alaettin SABANCI ya, Yrd.Doç.Dr. Sarp K. SÜMER e, Tarım Makinaları Bölüm Baskanı Prof. Dr. Emin GÜZEL e, ayrıca yakın ilgisini gördüğüm Prof.Dr. Ali BAYAT a, ve tüm bölüm öğretim üyelerine teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca, özellikle verilerin toplanması aşamasında yardımcı olan ikinci el traktör satışı yapan galeri sahiplerinin tümüne, ögrenim hayatım boyunca desteğini benden esirgemeyen sevgili annem H.NesrinGÜHER e ve babam Ali GÜHER e tesekkür ederim. III

6 İÇİNDEKİLER SAYFA ÖZ. I ABSTRACT.. II TEŞEKKÜR.. III İÇİNDEKİLER. IV ÇİZELGELER DİZİNİ. VI ŞEKİLLER DİZİNİ.. VII 1. GİRİŞ Genel Tarımsal Mekanizasyonun Tarımsal Üretim İçerisindeki Yeri ve Önemi Tarımsal Mekanizasyon İşletmeciliğinin Önemi Tarımsal İşletmelerde Traktör Edinilmesi Traktör Edinilmesinde Bilgi Kaynakları ve Tarımsal Bilişim Uygulamalarından Yararlanma Konunun Önemi ve Amacı ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR MATERYAL VE YÖNTEM Materyal Yöntem Uygulanan Anketler ve Anketlerin İçeriği İkinci El Traktör Pazarının Genel Yapısının Belirlenmesinde Uygulanan Anket İkinci El Traktör Fiyat ve Özelliklerinin Belirlenmesinde Uygulanan Anket İkinci El Traktör İnternet Sitesinin Geliştirilmesi BULGULAR VE TARTIŞMA İkinci El Traktörlere İlişkin Genel Sayısal Bilgiler İkinci El Traktör Pazarının Genel Yapısı İkinci El Traktör Alım-Satım Hareketliliği ve Çiftçi Davranışına İlişkin Değerlendirmeler.. 40 IV

7 4.3. İnternet Yazılımına Ait Seçilmiş Ekran Çıktıları Sorgu Sonuçlarını Veren Örnek Ekran Çıktıları Üyelik İşlemlerine Ait Ekran Çıktıları İnternet Sitesinin Yönetim Platformuna Ait Ekran Çıktıları SONUÇ VE ÖNERİLER.. 59 KAYNAKLAR. 63 ÖZGEÇMİŞ.. 65 EKLER. 66 V

8 ÇİZELGELER DİZİNİ SAYFA Çizelge 3.1. Anket Uygulanan Galeri Sayıları ve İllere Göre Dağılımı 16 Çizelge 3.2. Galerilerden Toplanan Traktör Verilerinin İllere Göre Dağılımı. 19 Çizelge 4.1. İllere Göre Traktör Marka-Model Dağılımı.. 26 Çizelge 4.2. İllere ve Güç Gruplarına Göre Tek Çeker Traktör Sayıları. 30 Çizelge 4.3. İllere ve Güç Gruplarına Göre Çift Çeker Traktör Sayıları. 30 Çizelge 4.4. İkinci El Traktör Sayılarının İllere ve Yaş Aralığına Göre Dağılımı. 32 Çizelge 4.5. İllere Göre Tek Çeker ve Çift Çeker Traktörlerin Ortalama Güç ve Ortalama Yaş Değerlerinin Değişimi 34 Çizelge 4.6. Çift Çeker Traktörler için Ortalama Satış Bedelleri 37 Çizelge 4.7. Tek Çeker Traktörler için Ortalama Satış Bedelleri. 38 VI

9 ŞEKİLLER DİZİNİ SAYFA Şekil 1.1 Tarımsal mekanizasyon işletmeciliğinin temel bileşenleri 5 Şekil 1.2 Makina kapasitesine bağlı genel ekonomik ilişkiler. 5 Şekil 2.1. New Holland-Trakmak ikinci el traktör sitesinden bir görünüm. 12 Şekil 2.2. Uzel traktör ikinci el traktör sitesinden görünümler. 12 Şekil 2.3. MF Çorum Bölge Bayii traktör ikinci el traktör sitesinden bir görünüm. 13 Şekil 2.4. Traktorum.net sitesinden bir görüntü 13 Şekil 3.1. Anket uygulanan galerilerin il ve ilçelere göre dağılımı.. 16 Şekil 3.2. Galerilerden toplanan traktör verilerinin il ve ilçelere göre dağılımı 20 Şekil 3.3. Yönetim bloğunun şematik gösterimi 22 Şekil 3.4. İkinci el traktörlerin seçilen kriterlere göre sorgulanmasında kullanılan kodlara ait algoritma.. 23 Şekil 3.5. Üye kayıt algoritması 24 Şekil 3.6. Üye giriş kodlarına ait algoritma.. 25 Şekil 4.1. İllere ve markalara göre traktör sayılarının değişimi Şekil 4.2. İllere ve güç gruplarına göre tek çeker traktör sayıları. 30 Şekil 4.3. İllere ve güç gruplarına göre çift çeker traktör sayıları 30 Şekil 4.4. İkinci el traktör sayılarının illere ve yaş aralığına göre dağılımı.. 32 Şekil 4.5. Tek çeker traktörlerin ortalama güç ve ortalama yaş değerlerinin illere göre değişimi 34 Şekil 4.6. Çift çeker traktörlerin ortalama güç ve ortalama yaş değerlerinin illere göre değişimi 35 Şekil 4.7. Tek çeker traktörler için ortalama yaş ve güç gruplarına göre satış bedelinin modellenmesi.. 39 Şekil 4.8. Alım-satım hareketliliğine ilişkin sorunun cevap dağılımı 40 Şekil 4.9. İkinci el traktör alım-satımında çiftçi davranışının değerlendirilmesi 41 Şekil Traktörünü satmak isteyen çiftçinin düşüncesinin değerlendirmesi. 42 Şekil İkinci el traktör pazarı hareketliliğin değerlendirmesi.. 43 Şekil Traktör almak isteyen çiftçinin galerideki davranışının değerlendirilmesi 44 VII

10 Şekil İkinci el traktör edinecek çiftçinin tercih kriterlerine ait değerlendirme 45 Şekil Yıpranma durumunu açıklayan etmenlerin dağılımı 46 Şekil İllere göre galeri sahiplerinin marka tercihlerinin dağılımı. 47 Şekil Galeride ikinci el traktör satış şekline ilişkin değerlendirme.. 48 Şekil İkinci el traktör veri bankası sitesinin giriş ekranı.. 49 Şekil Tüm marka-model, motor gücü, fiyat ve üretim yılına göre yapılan sorgulamanın sonuç ekranı 50 Şekil Seçilen marka, fiyat ve yaş tercih aralığına göre sorgu sonuç ekranı 51 Şekil 4.20.Belirli bir marka ve model, seçilen fiyat ve üretim yılı aralığı için oluşan sonuç ekranı.. 52 Şekil Seçilen motor gücü, fiyat ve üretim yılı aralığına göre yapıalan sorgunun ekran çıktısı 52 Şekil Seçilmiş bir marka-model, fiyat ve üretim yılı aralığına göre yapılan sorgunun sonuç ekranı. 53 Şekil Ödenebilecek miktar aralığına göre yapılan sorgulamanın sonuç ekranı. 53 Şekil Kurumsal üyelik bilgi giriş ekranı. 54 Şekil 4.25.Yetkili kullanıcıların veri girişi yaptıkları ekran çıktısı. 55 Şekil Kurumsal üyelerin listelendiği ekran. 56 Şekil Seçilen kurumsal üyenin listelenmiş ikinci el traktör verileri 56 Şekil Kurumsal üyenin ürün ekranından seçilen traktöre ve firmaya ait bilgiler 57 Şekil Kayıtlı ürünlere ait düzenleme ekranı 58 VIII

11 1. GİRİŞ Burak GÜHER_ 1. GİRİŞ 1.1. Genel Tarımsal üretimin herhangi bir kolunda üretim yapan üreticiler veya tarımsal üretime yeni girmeyi düşünenler için kuşkusuz yanıtlanması gereken bir çok soru bulunmaktadır. Özellikle üretim koluna karar verilirken mevcut koşullar, yerel ve küresel ölçekte birçok açıdan detaylı bir şekilde değerlendirilmek zorundadır. Kârlı bir üretim için hangi üretim kolu veya kollarında faaliyet gösterilmesi gerektiği, tarımsal faaliyetlerin yürütülmesinde işletme özelliklerine en uygun yöntemlerin seçilmesi gibi temel yaklaşımlar bilimsel veriler ışığında yapılmalıdır. Amaçlanan doğrultuda bir tarımsal üretim için izlenmesi ve değerlendirilmesi gereken konular; Kârlılık, İstek ve öğrenme çabası, Üretimde kullanılacak her türlü kaynağın bilinmesi, Pazar koşullarının incelenmesi, Üretime ilişkin risk faktörlerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi, Bilgi kaynaklarının doğru seçilmesi ve erişimi, şeklinde özetlenebilir (Woods and Isaacs, 2000). Tohumun toprakla buluştuğu andan, ürünün pazarlamasına kadar ki süreçte yukarıda sıralanan konuların birbiriyle bağlantılı şekilde ele alınması oldukça önemlidir. Herşeyden önce, tarımsal üretimin hangi ürünlerle sınırlı tutulacağı belirlenirken, geçmiş deneyimler ve/veya verilerden yararlanılma zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sayede üretim kârlılığı konusunda genel bir bilgi sahibi olmak mümkün olacaktır. Kârlılığın sorgulanması aşamasının ardından, üretimin her yönüyle planlanmasında, özellikle işletme sahibinin tecrübe ve bilgi eksikliklerinin bilinmesi ve bunları en doğru bilgi kanallarını kullanarak gidermesi önemli olmaktadır. Bu noktada, istek ve öğrenme çabası üreticide bulunması gereken genel özellikler olarak dikkat çekmektedir. Üretimde kullanılacak kaynakların ve işletme özelliklerine göre değişen kaynak kullanım kapasite ve şeklinin, üretimin gerekleri doğrultusunda ele alınması da oldukça önemli olan diğer bir konudur. Özellikle üretim alanı ve işletme binalarından 1

12 1. GİRİŞ Burak GÜHER_ sonra en büyük gider yükünü oluşturan mekanizasyon yatırımlarının, işletme ihtiyaçlarına uyarlanmasında, piyasa ve bilimsel gerçekler dikkatlice ele alınmak zorundadır. Tarımsal mekanizasyon yatırımları, ilk edinme ve işletme maliyetleri düşünüldüğünde, gider yönetimi konusunda öncelikli değerlendirilmesi gereken kritik bir konudur (Hunt, 1983; Işık, 1987). İlerleyen bölümde bu konu üzerinde daha detaylı bir şekilde durulacaktır. Ürünün pazarlanması aşamasında, hedef sahanın önceden belirlenmesinin yanı sıra, pazarlama kanallarının doğru seçilmesi ve ürünün pazara zamanında ve hedeflenen kalitede sunulması da oldukça önemlidir. Seçilen tarımsal üretim alanının üretim yapılan bölgeye uyumu mevcut risklerin en aza indirilebilmesi için başlangıç noktasıdır. Tarımsal üretim, özellikle açık alan tarımı söz konusuysa iklimsel faktörlerin etkisi altındadır. Olumsuz iklimsel faktörlerin üretim üzerindeki etkisi en aza indirebilmek için, özellikle yatırım ve kaynak kullanım aşamalarında konu dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. İşletmenin üretim kapasitesine bağlı finansal ve pazarlama riskleri de detaylı bir şekilde ele alınmak zorundadır. Yukarıda sayılan bütün faktörler için varolan bilgi kaynaklarına ulaşmak ve bu kaynaklardan işletmeyi ve üretim konusunu en iyi tanımlayanlar üzerinden değelendirmeler yapmak son derece önemlidir. İşletme içerisinde tarımsal üretimin yönlendirilmesinde verilecek her türlü karar, edinilen bilgilerin en doğru yöntemlerle işlenerek ve bazen detaylı hesaplamalar sonucunda verilmek durumundadır. 1.2.Tarımsal Mekanizasyonun Tarımsal Üretim İçerisindeki Yeri ve Önemi Toprak-su kaynaklarının geliştirilmesi, sulama, gübreleme, tarımsal savaş, damızlık materyal kullanımı ve tarımsal mekanizasyon, birim alandan elde edilecek ürünün arttırılması için çevresel duyarlılığı da dikkate alarak eniyilenmesi gereken üretim teknolojileridir (Tezer ve Sabancı, 1997). Daha az işgücü ile daha kısa sürede (zamanlılık üretim miktarı ilişkisi) tarımsal işlemlerin tamamlanması amacıyla uygulanan Tarımsal Mekanizasyon un, üretim teknolojileri içerisinde ayrı bir yeri vardır. Tarımsal mekanizasyon diğer teknolojik uygulamaların etkinliğini arttırmak, çalışma koşullarını iyileştirmek ve ekonomikliği sağlamak açısından da önemli ve tamamlayıcı bir öğedir (Işık,1988). 2

13 1. GİRİŞ Burak GÜHER_ Tarımsal mekanizasyon unsurlarıyla; bitki, üretim ortamı ve uygulanması gereken üretim teknikleri arasında, ürün verimini en yüksek seviyede tutacak uygulamaların tarımsal üretim alanına aktarılması mümkün olmaktadır. Özellikle tarımsal işlerin zamanında tamamlanması bu noktada üzerinde durulması gereken en önemli konudur. İşlemlerin zamanında tamamlanma zorunluluğu mekanizasyon araçlarının çeşit ve boyutlarının belirlenmesinde çıkış noktasıdır. Diğer bir açıdan değerlendirildiğinde; gelişmiş ülkelerde tarımsal mekanizasyon, tarımsal üretim girdileri içerisinde en büyük enerji girdisini oluştururken, gelişmekte olan ülkelerde de gübreden sonra ikinci sırada yer almaktadır (Gifford, 1986). İşletme giderleri açısıdan bakıldığında ise, tarımsal işletmelerde mekanizasyon düzeyindeki artışa bağlı olarak makina giderlerinin, sermaye ve toplam üretim giderleri içerisindeki oranının %50 lere ulaştığı bilinmektedir (Cross, 1998). Ürün gelirini azaltmaksızın, tarımsal üretim giderlerinin olabildiğince aşağıya çekilmesi gerekliliği, hemen hemen tüm dünya için geçerli olan tarımsal ürün fiyatlarındaki artışla, üretim gider bileşenlerindeki artışın dengesizliğinden kaynaklanmaktadır. Her geçen gün daha da artan rekabetçi koşullar ve daralan piyasa olanakları, işletme ölçeğinde önemli bir gider yükü oluşturan tarımsal mekanizasyon unsurlarının en uygun yöntem ve verilerle, güncellenerek planlanmasını zorunlu hale getirmektedir. Bu noktada sorunu, mekanizasyon işletmeciliği ve planlamasına dayandırmak yanlış olmayacaktır. Planlamanın gerçekçi verilere dayandırılması, tarımsal üretimle ilgili bütün seçimler için temel oluşturacağından, işletmeler için büyük önem taşımaktadır (Hunt, 1983; Landers, 2000) Tarımsal Mekanizasyon İşletmeciliğinin Önemi Mekanizasyon uygulamalarından etkin şekilde yararlanılabilmesi, işletme özelliklerinin dikkate alınarak, işletmecilikle ilgili verilecek her türlü kararın birbiriyle uyuşumlu bir şekilde olmasına bağlıdır. Bu tür bir değerlendirme ise en azından tarımsal mekanizasyon işletmeciliği temel bilgilerine sahip işletmeciler tarafından yapılabilir. İşletmeci, işletmede mevcut makinaların kullanım etkinliğini arttırarak makine giderlerinin azalması ve işletme özelliklerine uygun makine (veya makine 3

14 1. GİRİŞ Burak GÜHER_ seti) seçimiyle işletmenin karlılığında önemli bir etkiye sahiptir. İşletme özelliklerine uygun makine ve traktör gücünün seçimi, finansal etkileri uzun süreli olacağından, işletmenin geleceği açısından son derece önemlidir. Konu tarımsal mekanizasyon varlığı ve organizasyonu olduğunda, işletme özellikleriyle anlatılmak istenen genel hatlarıyla birbiriyle ilişkili olan aşağıdaki etkenlerdir (Işık, 1987). Teknik ve ekonomik yönlü birden çok işletme ve işletme dışı veriler uygun planlama kararlarının alınmasında etkilidir ve bir tarımsal işletmede optimum kazanç için işletmede gereksinim duyulan traktörlerin ve bunlara uygun tarım makinalarının seçimi iyi bir mekanizasyon planlaması ve işletmeciliğinin temel amacıdır (Von Bargen 1979). Tarımsal mekanizasyon unsurlarıyla ilgili verilecek kararlar için mekanizasyon sistemini oluşturan 4 unsur dikkate alınmaktadır (Sındır, 1999). Bu unsurlar; alet veya makina, güç kaynağı (özellikle traktör), İnsan ve zamandır. Sayılan unsurlara dayalı olarak mekanizasyon işletmeciliğinin unsurları Şekil 1.1 deki diyagramla temsil edilebilir (Işık, 1988). Diyagram incelendiğinde, zaman işletme ve ekonomik parametrelerden doğrudan etkilenen traktör ve tarım makinalarına ait hesaplamalar sonucunda asıl değerlendirme kriteri olan makina seti giderleri için seçim analizleri yapılmaktadır. Buna bağlı olarak, traktör güç büyüklüğü ve makina iş genişliklerine bağlı olarak yıllık işletme giderlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir (Şekil 1.2.). Şekilde görüldüğü gibi, bir işletmede ürün geliri ile makina giderleri yakından ilişkilidir. En düşük giderli makina boyutundaki küçük sapmalar giderleri önemli oranda arttırmaktadır ve bu artış oranı küçük boyutlara doğru daha fazla olmaktadır. Ürün geliri, makina boyutunun küçülmesi ile önemli azalmalar gösterirken, daha büyük makina boyutlarında da bağıl olarak daha az bir artış göstermektedir. Şekilde gösterilen en düşük giderli makina boyutu kritik olmayan tarla işlemleri için kabul edilebilecek bir boyuttur. Ancak işlemin zamanında yapılamaması durumda önemli düzeyde verim kayıplarının oluşacağı işlemlerde, maksimum kazanç en düşük gider boyutundan 4

15 1. GİRİŞ Burak GÜHER_ daha büyük boyutlu bir makina ile elde edilebilmektedir. Maksimum kazancın elde edildiği bu boyut optimum boyut olarak tanımlanmaktadır. Bu açıklamalar işletmede önemli bir gider yükü yaratan traktör gücü seçimi için de aynen geçerlidir. Traktör Performansı Alet-Makina Performansı TRAKTÖR VE TARIM MAKİNALARI HESAPLAMALARI Çalışma Zamanı Planlaması Tarlada Çalışma Hızı Tarla Etkinliği ZAMAN PARAMETRELERİ İŞLETME PARAMETRELERİ Çalışma Periyotları POLİTİKA Operatör, Traktör ve Ürün İşlem Çakışmaları SEÇİM ANALİZLERİ Zamanlılık EKONOMİK PARAMETRELER Sabit Giderler Değişken Giderler MAKİNA SETİ GİDERLERİ Şekil 1.1 Tarımsal mekanizasyon işletmeciliğinin temel bileşenleri(işık 1988) Şekil 1.2 Makina kapasitesine bağlı genel ekonomik ilişkiler(işık 1988) 5

16 1. GİRİŞ Burak GÜHER_ 1.4. Tarımsal İşletmelerde Traktör Edinilmesi Tarımsal işletmelerde yaygın biçimde güç kaynağı olarak kullanılan traktörlerin edinilme alternatiflerinin değerlendirilmesinden önce, güç düzeyinin belirlenmesinde yaygın kullanımı olan aşağıdaki eşitliğin açıklanması yararlı olacaktır (Işık, 1988). Pkm* = 1 m n 2 A ( ) i.e i İG i + ZG 1 1 J= i= R i.sgf t. Tf...(1) Eşitlikte; Pkm* = İşletmede gereksinim duyulan toplam optimum traktör kuyruk mili gücü düzeyi, kw, A = Üretim Alanı, ha E = Birim üretim alanı için toplam enerji gereksinimi, kw-h/ha, İG i = İşgücü Gideri, YTL/h ZG = Zamanlılık Gideri, YTL/h R i =Traktör yüklenme oranı, (desimal)'dır SGF t = Sabit gider faktörü, desimal, Tf i j = Traktör birim satınalma fiyatı, TL/kW, = Bir ürüne ilişkin işlem indisi, (i = 1,2,...,n), = Ürün indisi, (j = 1,2,..., m)'dır. Eşitlikteki parametrelerin işletme amaç ve özelliklerine uygun bir şekilde seçilmesi aşamasından sonra hesaplanan güç büyüklüğü, traktör pazarında bulunan çok farklı özelliklerdeki traktörler arasından seçim yapılarak edinilebilmektedir. Tarımsal işletmelerde seçimi ve çalıştırılmasıyla kritik bir öneme sahip olan traktörün edinilmesi; Yenisini satınalma, İkinci el traktör satınalınması, Kiralama, Leasing ve Ortak kullanım yöntemlerinden birisiyle gerçekleştirilmektedir (Karşıgil, 1997; Sındır, 1999). Bu yöntemlerin birbirine göre belirli avantaj ve dezavantajlarının bulunmasına karşın 6

17 1. GİRİŞ Burak GÜHER_ temel değerlendirme noktası, gerekli zamanda en düşük giderle işlemin tamamlanmasına katkıda bulunacak edinme yönteminin seçilmesidir. Herhangi bir tarım makinesı veya traktörün edinilmesi söz konusu olduğunda, yukarıda sayılan finans seçenekleri değerlendirilirken, borçlanma durumuna göre dönemsel nakit akış diyagramlarının oluşturulması en doğru sonucun elde edilmesini sağlamaktadır (Willett ve ark., 1998). Fakat özellikle yeni veya kullanılmış traktör satın alınmasına karar verilirken, işletme giderleri içerisinde değerlendirilen tamir-bakım gibi giderlerin belirli kabullenmeler ve eşitliklere dayanarak tahmin edilmesi, seçimde belirli riskleri taşımaktadır. Ülkemiz ve Çukurova Bölgesi için işletmenin finans gücüne bağlı olarak değişmekle birlikte, yeni veya ikinci el traktör satınalınması sıklıkla karşılaşılan edinme yöntemleridir. Kiralama yöntemiyle traktör edinilmesi küçük işletmelerin başvurduğu bir yöntem olarak dikkat çekmektedir. Kritik dönemde uygun traktör bulunamaması riski, kiralama yönteminin en belirgin olumsuzluğudur. Sahiplik giderlerinin söz konusu olmaması ise önemli bir avantajdır. Kiralamanın yanı sıra özellikle Çukurova Bölgesinde yakıt ve işlem sırasında oluşacak tamir masraflarının üstlenilmesi koşuluyla komşu yardımlaşması da rastlanan bir durumdur. Yenisinin yerine kullanılmış traktör satınalınması finans gücü görece düşük işletmeler için yatırım gideri azaldığından önemli bir avantaj getirmektedir. Kullanılmış traktör satınalınmasının yeni traktör satınalınmasına kıyasla en önemli olumsuzluğuunun, traktörün ekonomik ömrü boyunca oluşacak yüksek tamir-bakım giderleri olduğu söylenebilir. Leasing ve ortak traktör kullanımı, ülkemiz koşullarında az karşılaşılan edinme alternatifleridir Traktör Edinilmesinde Bilgi Kaynakları ve Tarımsal Bilişim Uygulamalarından Yararlanma Amaçlanan doğrultuda bir tarımsal üretim için izlenmesi ve değerlendirilmesi gereken konular bölümünde değinildiği gibi, traktör edinme yöntemine karar verme aşamasında, doğru bilgi kanallarından gerekli bilgi kümelerinin çıkartılması ve değerlendirmelerin bu doğrultuda yapılması son derece gerekli ve önemlidir. Tarımda bilgi ve iletişim teknolojileri (tarımsal bilişim) alanında son beş yıldan beri, özellikle 7

18 1. GİRİŞ Burak GÜHER_ elektronik kayıt sistemleri ve veritabanları başta olmak üzere bazı bilgi sistemi bileşenlerinin geliştirildiği ve e-devlet uygulamalarına geçiş gayretleri bakımından kayda değer bir hızlanma olduğu görülmektedir. Bu çalışmalar ümit verici ve sevindirici olmakla birlikte çalışmaların belirli bir plan ve/veya programlar çerçevesinde gerçekleştirilmemiş olması gelişmelerin düzensiz olduğunu göstermektedir (Zeren ve ark., 2006). Son yıllarda birçok araştırıcı, tarım işletmelerinde bilgisayar kullanımı ile işletmenin kârlılığı arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik araştırmalar yapmaktadır. Bu araştırmaların öncelikli çıkış noktası, tarımsal işletmelerde bilgisayar kullanım alanlarının belirlenmesidir. Nuthall (2004) ın bildirdiğine göre, Yeni Zelandalı çiftçilerin bilgisayar satınalıp kullanma nedenleri aşağıda sıralanmıştır. Girdi ve çıktıların en uygun şekilde seçilmesi ve dolayısıyla kârlılığın arttırılması, Vergi ayarlamaları ve bankalarla olan borç ilişkilerini düzenlemede harcanan zamanın azaltılması, Yönetimsel bilgilerin zamanında edinilmesiyle ilişkili olarak; planlama-gerçekleştirme-kontrol sürecinin etkin kontrolü, İnternet üzerinden alım satım işlerinin kolay ve etkin organizasyonu ile danışmanlık ve muhasebe gibi hizmetlerin ile yürütülebilmesi, Üretimle ilgili diğer bütün paydaşlarla benzer platformu kullanarak etkin iletişimin mümkün olması Konunun Önemi ve Amacı Ortalama işletme büyüklüğü ve ürün getirisi ile doğrudan ilişkili olmakla birlikte, daha büyük boyutlu ve daha fonksiyonel traktörlerin kullanım zorunluluğu yatırım analizlerini daha da önemli kılmaktadır (Kastens ve Dhuyvetter, 2002) Dolayısıyla tarımsal üretimin vazgeçilmez bir öğesi olan tarım traktörlerinin, işletme ürün deseni ve ihtiyaçlarına uygun teknik özelliklerde olmasının yanı sıra, yatırım ve işletme giderlerinin uygun işletmecilik kararlarıyla en iyilenmesi bir zorunluluktur. 8

19 1. GİRİŞ Burak GÜHER_ Bu bağlamda, gider konusuyla ilgili olarak traktörü edinme şeklinin belirlenmesi karar verilmesi gereken önemli bir konudur (Ward, 1990). Tarımsal üretimde yeterli ve kârlı bir üretim için; tarımsal teknoloji, bilişim ve iletişim, ulaştırma, işletmecilik yöntemleri ve tarımsal üretimle ilişkili sektörlerin bir bütün olarak ele alınması gereken bir dönem içerisinde bulunmaktayız. Tarımsal üretimle ilgili verilecek kararlarda özellikle pazar koşulları ve teknolojik değişimlerin sürekli takip edilmesi gerekmektedir. Bazı konularda, hesaplamalara dayalı karar verme süreçlerinde, hızlı bir şekilde güvenilir bilgi ve veri kaynaklarına ulaşım gerekli olmaktadır. Üretimde kullanılacak her türlü girdi-çıktı seçimiyle ilişkili olarak, bilgisayar kullanım alanlarının genişlediği son yıllarda, internet üzerinden güvenilir bilgi kaynaklarına ulaşım olanaklarının arttırılması ve tarımsal mekanizasyon uygulamaları için elverişli hale getirilmesi, traktör seçimi yapmak zorunda kalan işletme sahipleri için fayda sağlayacaktır. Özellikle belirli konular üzerinde yoğunlaşarak geniş bir veri tabanı niteliği taşıyan dinamik bir yapı içerisinde güncel bilgilerle sürekli beslenen internet yazılımlarının sayıca artması, ekonomik kararların verilmesinde yararlı olacaktır. Bu değerlendirmeler doğrultusunda, tezin genel amacı, tarımsal işletmelerde önemli bir yatırım unsuru olan ve uygun yöntem ve hesaplamalarla doğru bir şekilde seçilmediğinde gereksiz gider yükü yaratarak kârlılılığı sınırlandıran traktörün seçilmesi aşamasında, ikinci el traktör pazarını konu edinen, internet tabanlı bir yazılımın geliştirilmesidir. Geliştirilen böyle bir yazılım içerisinde, sürekli güncel tutulacak bir veri tabanı sayesinde, ilgililerin istediklerinde kolayca ulaşabilecekleri bir traktör satınalma bedeli veri kümesinin oluşturulması amaçlanmıştır. Böyle bir erişim noktası aracılığıyla, ikinci el traktör pazarının bölgelere göre değişen marka-model dağılımları ekseninde, istenen güç düzeyi ve kullanım yılı parametrelerine bağlı olarak sorgulamaların yapılması mümkün olacaktır. Gerek yeni, gerekse ikinci el traktörler için satınalma bedelinin bilinmesi ya da tahmin edilmesi, yatırım analizi için oldukça önemlidir. Tez kapsamında ayrıca, Çukurova Bölgesi örneğinde, ikinci el traktör pazarının genel özelliklerinin, bölgede bulunan traktör satış galerilerinden anket yoluyla toplanan bilgiler doğrultusunda ele alınması amaçlanmıştır. 9

20 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Burak GÜHER 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Literatür incelendiğinde, tezin kapsamıyla tam olarak örtüşmemekle birlikte önceki çalışmaları iki farklı gurup altında değerlendirmek mümkündür. Bu guruplardan birisi, herhangi bir yazılım üretilerek analiz yapma ve veri tabanı oluşturmaya yönelik olmayan, traktörlerin yıpranma değerlerini farklı parametrelere göre tahminlemeyi amaçlayan ampirik çalışmalardır. Tezde oluşturulan internet tabanlı yazılım kullanılarak benzer araştırmaların yapılabilmesi mümkündür. Diğer gurup ise, Türkiye de üretim ve satış yapan, piyasada söz sahibi traktör firmalarının veya bazı bayilerin kurduğu, ikinci el traktör özellik ve fiyatlarının listelendiği internet sitelerinin değerlendirilmesini kapsamaktadır. Söz konusu bölümde, yurtdışında da yaygın uygulamaları bulunan bu tip internet sitelerinin genel yapısı üzerinde durulmuştur. Işık ve ark. (1995) tarafından yürütülen bir araştırmada, Çukurova Bölgesindeki ikinci el tarktör pazarını, ardışık üç yılın verisi olarak, bölgede faaliyet gösteren galerilerden toplanan satış bedelleri üzerinden incelemiştir. Traktörlerin marka, tip ve yıllara göre dağılımlarının verildiği çalışmada traktörler yaş ve güç guruplarına göre de sınıflandırılmıştır. Sayılan sınıflandırmaların ardından, yıllara ve traktör yaşına bağlı olarak motor gücü üzerinden birim satınalma bedellerinin dolar bazında ($/kw) hesaplandığı araştırmada, birim satınalma bedellerinin kuruluşlara ve traktör yaşına bağlı değişimleri de incelenmiştir. Birim satınalma bedellerinin yanı sıra traktör satın alma bedelleri de güç guruplarına ve traktör yaşına bağlı olarak belirlenmiştir. Rakamsal veriler üzerinden yapılan çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre, motor gücü (x 1 ) ve traktör yaşına (x 2 ) bağlı olarak, satınalma bedeli yine dolar üzerinden modellenmiştir (y=169,52 x 1-218,62 x ,25; R2=0,79). Araştırma sonucunda ayrıca, 60 kw dan daha küçük güçlü traktörlerde her bir yaşa karşılık yaklaşık %2 oranında bir azalma görüldüğü, 60 kw nin üzerindeki traktörlerde ise bu değerin yaklaşık %5-6 oranında olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonuçları içerisinde ikinci el traktör alım satımının kış aylarında yoğunlaştığı, satışların genellikle peşin yapıldığı kredi kullanımının yaygın olmadığı bildirilmiştir. 10

TEMATİK COĞRAFİ HARİTALARIN VERİMLİLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

TEMATİK COĞRAFİ HARİTALARIN VERİMLİLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ TEMATİK COĞRAFİ HARİTALARIN VERİMLİLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Cihan Yalçın 1, * Edirne Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü Engin Bişar 1 Edirne Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü Seda Yalçın

Detaylı

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Abdullah SESSİZ 1, M. Murat TURGUT 2, F. Göksel PEKİTKAN 3 1 Dicle Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,

Detaylı

Çanakkale İlinde Kullanılmış Traktör Fiyatlarının Değerlendirilmesi

Çanakkale İlinde Kullanılmış Traktör Fiyatlarının Değerlendirilmesi Çanakkale İlinde Kullanılmış Traktör Fiyatlarının Değerlendirilmesi S. K. Sümer 1 S. M. Say 2 S. Özpınar 1 1 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü, Çanakkale 2 Çukurova

Detaylı

Fırat Üniversitesi Hastanesi Dinamik Web Sayfası

Fırat Üniversitesi Hastanesi Dinamik Web Sayfası Akademik Bilişim 09 - XI. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri 11-13 Şubat 2009 Harran Üniversitesi, Şanlıurfa Fırat Üniversitesi Hastanesi Dinamik Web Sayfası Ayhan Akbal 1, Erhan Akbal 2 1 Fırat Üniversitesi,

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İnternet Uygulamaları için Veritabanı Programlama EEE474 8 3+2 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce

Detaylı

CEO - Yönetim Raporlama Sistemi

CEO - Yönetim Raporlama Sistemi CEO - Yönetim Raporlama Sistemi Tanıtım ve Çalışma Şekli: %100 Türk Mühendisleri tarafından geliştirilen CEO-Yönetim Raporlama Sistemi yazılımı, Nokta Bilgisayar A.Ş.'nin tescilli bir markasıdır. Günümüz

Detaylı

4.Sınıf. Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi

4.Sınıf. Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi 4.Sınıf 7. Yarıyıl (Güz Dönemi) Yönetim ve Mevzuat (AKTS 4) 3 saat Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamaktır. Türkiye Cumhuriyeti nin

Detaylı

Akademik Veri ve Performans Yönetim Sistemi. Kısa Tanıtım Kılavuzu

Akademik Veri ve Performans Yönetim Sistemi. Kısa Tanıtım Kılavuzu Akademik Veri ve Performans Yönetim Sistemi Kısa Tanıtım Kılavuzu Sistem Hakkında Sisteme Giriş Akademik Çalışmalara Yönelik Veri Alanlarının Detaylı Olarak Tasarlanmasının Nedeni Kişisel Verilerin Girilmesi

Detaylı

Tarımsal Mekanizasyon 18. Ulusal Kongresi Tekirdağ 194

Tarımsal Mekanizasyon 18. Ulusal Kongresi Tekirdağ 194 Tarımsal Mekanizasyon 18. Ulusal Kongresi Tekirdağ 194 TARIM TRAKTÖRLERĠNDE, GÜÇ VE YÜKLENME KOġULLARINA BAĞLI OLARAK, ÖZGÜL YAKIT TÜKETĠMĠ VE EGZOZ GAZI SICAKLIĞI ARASI ĠLĠġKĠLERĠN ĠNCELENMESĠ ÜZERĠNE

Detaylı

Proje kapsamında Arazi İzleme Sisteminin bir bütün olarak sunulması için bir portal yapısı hazırlanmıştır. Arazi İzleme Sistemi;

Proje kapsamında Arazi İzleme Sisteminin bir bütün olarak sunulması için bir portal yapısı hazırlanmıştır. Arazi İzleme Sistemi; Arazi İzleme CORINE WEB Portal Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Proje durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://aris.cob.gov.tr http://aris.cob.gov.tr/csa/ http://aris.cob.gov.tr/csa/

Detaylı

YÖK DOKÜMANTAYON MERKEZİ HİZMETLERİ

YÖK DOKÜMANTAYON MERKEZİ HİZMETLERİ TÜBİTAK-ULAKBİM CAHİT ARF BİLGİ MERKEZİ DANIŞMA HİZMETLERİ NDEKİ GELİŞMELER VE MAKALE FOTOKOPİ İSTEK SİSTEMİ Filiz YÜCEL Internet ve bilgi teknolojisindeki hızlı gelişmeler bilgi merkezlerinin verdiği

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir?

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir? FİNANSAL YÖNETİM FİNANSAL PLANLAMA Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA Finansal analiz işletmenin geçmişe dönük verilerine dayanmaktaydı ancak finansal planlama ise geleceğe yönelik hareket biçimini belirlemeyi

Detaylı

Proje/Sipariş/İş Emri (PSI) Bazında Maliyet Analizi

Proje/Sipariş/İş Emri (PSI) Bazında Maliyet Analizi Proje/Sipariş/İş Emri (PSI) Bazında Maliyet Analizi Amaç ve Fayda Bilindiği gibi mamul maliyetleri direkt hammadde (direkt ilk madde ve ambalaj), direkt işçilik ve genel üretim giderlerinden oluşmaktadır.

Detaylı

Yaşanmış Tecrübe Paylaşımı Önce Test Et Sonra Kodla XP Pratiği

Yaşanmış Tecrübe Paylaşımı Önce Test Et Sonra Kodla XP Pratiği TBD 21. Ulusal Bilişim Kurultayı Sunumu Yaşanmış Tecrübe Paylaşımı Önce Test Et Sonra Kodla XP Pratiği Hasan ÖZKESER Bimar Bilgi İşlem Hizmetleri Aş. 5 Ekim 2004 ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi, Ankara 2004

Detaylı

ĠSTANBUL TEKNĠK ÜNĠVERĠSTESĠ MADEN FAKÜLTESĠ MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ

ĠSTANBUL TEKNĠK ÜNĠVERĠSTESĠ MADEN FAKÜLTESĠ MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ ĠSTANBUL TEKNĠK ÜNĠVERĠSTESĠ MADEN FAKÜLTESĠ MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MADENCĠLĠKTE ÖZEL KONULAR II DERS PROJESĠ MICROMINE PAKET PROGRAMI ĠLE ÜÇ BOYUTLU MADEN PLANLAMASI 505121007 HAKAN ALTIPARMAK Proje

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI KÜTÜPHANE OTOMASYONU

FIRAT ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI KÜTÜPHANE OTOMASYONU FIRAT ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI KÜTÜPHANE OTOMASYONU Erhan Akbal Gürkan Karabatak Aytuğ Boyacı Mustafa Ulaş Ayhan Akbal Hasan H. Balık Fırat Üniversitesi Fırat Üniversitesi Fırat Üniversitesi Fırat Üniversitesi

Detaylı

Programın Tanıtımı 2-4- 1-3- 8-9- 10-11- 12- 13-

Programın Tanıtımı 2-4- 1-3- 8-9- 10-11- 12- 13- ISIS VERİ YÖNETİMİ Programın Tanıtımı 1-3- 2-4- 6-7- 5-8- 9-10- 11-12- 13-1- Bu bölüme aranacak sorgu için 2 tarih arası bilgi gün / ay / yıl / saat / dakika cinsinden girilir. 2- Arama kriterlerinden

Detaylı

TAPU VE KADASTRO BİLGİ SİSTEMİ

TAPU VE KADASTRO BİLGİ SİSTEMİ TAPU VE KADASTRO BİLGİ SİSTEMİ MEKÂNSAL GAYRİMENKUL SİSTEMİ (MEGSİS) BAŞVURU, E-ÖDEME VE FEN KAYIT İŞLEMLERİ DOKÜMANI Sürüm: 0.1 Revizyon Bilgileri Revizyon No: Revizyon Tarihi Revizyonu Yapan Revizyon

Detaylı

KÜTLE ÖLÇÜMLERİNDE OTOMASYON

KÜTLE ÖLÇÜMLERİNDE OTOMASYON 83 KÜTLE ÖLÇÜMLERİNDE OTOMASYON Levent YAĞMUR Sevda KAÇMAZ Ümit Y.AKÇADAĞ ÖZET Günümüz ihtiyaçları ve kütle kalibrasyonları göz önüne alındığında kütle ölçümlerinde otomasyonun kaçınılmaz olduğu değerlendirilebilir.

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ ÜNİTE 2 VERİ TABANI İÇİNDEKİLER Veri Tabanı Veri Tabanı İle İlgili Temel Kavramlar Tablo Alan Sorgu Veri Tabanı Yapısı BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ BİLGİSAYAR II HEDEFLER Veri tabanı kavramını

Detaylı

Tarımsal Üretim Uygulamalarında Bulut Hesaplama (Cloud Computing) Teknolojisi

Tarımsal Üretim Uygulamalarında Bulut Hesaplama (Cloud Computing) Teknolojisi Tarımsal Üretim Uygulamalarında Bulut Hesaplama (Cloud Computing) Teknolojisi Dr. İlker ÜNAL Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Bucak Emin Gülmez Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Doç.Dr. Mehmet TOPAKCI

Detaylı

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri 28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri Yönetici Özeti: 28.06.2012 tarihinde yayımlanan Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik ile

Detaylı

Yayınlanma tarihi: 15 Mart 2013 YÖNETİCİ ÖZETİ

Yayınlanma tarihi: 15 Mart 2013 YÖNETİCİ ÖZETİ Yayınlanma tarihi: 15 Mart 2013 YÖNETİCİ ÖZETİ UMEM Beceri 10 Meslek Kursları İzleme Bültenleri ile proje çıktılarının sistematik takibi ve kurslarla ilgili değişikliklerin, üçer aylık dönemler halinde,

Detaylı

3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste

3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste 3. sınıf 5. Yarıyıl (Güz Dönemi) Bilgi Kaynaklarının Tanımlanması ve Erişimi I (AKTS 5) 3 saat Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste Kütüphane Otomasyon

Detaylı

CARRIER ve ENERJİ VERİML

CARRIER ve ENERJİ VERİML Carrier HAP e20 programı ile yapılan enerji simülasyonlarında yılın 8.760 saatlik hava verileri kullanılarak gerçek bir saatlik enerji analizi gerçekleştirilir. Program, bina ısı akışını hesaplamak için

Detaylı

Powered by www.etgigrup.com. www.vedubox.com

Powered by www.etgigrup.com. www.vedubox.com Powered by www.etgigrup.com www.vedubox.com Entegre E-Eğitim Sistemi Uzaktan Eğitim Sisteminiz 1DK da Hazır! Kolay Basit İnovatif Esnek Entegre Entegre Eğitim Platformu Uzaktan Eğitim, e-eğitim, Online

Detaylı

Bilgi Servisleri (IS)

Bilgi Servisleri (IS) Bilgi Servisleri (IS) GRID Kullanıcı Eğitimi Boğaziçi Üniversitesi 2007, İstanbul Emrah AKKOYUN Konu Başlığı Neden ihtiyaç duyulur? Kullanıcılar kimlerdir? Bilgi Servisi türleri MDS ve BDII LDAP Bilgi

Detaylı

Dicle Üniversitesi Bilgi İşlem Online Talep Takip Sistemi

Dicle Üniversitesi Bilgi İşlem Online Talep Takip Sistemi Dicle Üniversitesi Bilgi İşlem Online Talep Takip Sistemi Cengiz Coşkun 1, Abdullah Baykal 2 1 Dicle Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanlığı, Diyarbakır 2 Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi, Matematik

Detaylı

Akademisyen Kullanıcı Kılavuz Dokümanı

Akademisyen Kullanıcı Kılavuz Dokümanı MOS BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ YAZILIM VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ LTD.ŞTİ. Akademisyen Kullanıcı Kılavuz Dokümanı Sayfa 1 / 13 İçindekiler Tablosu 1 Giriş... 3 1.1 Belgenin Amacı... 3 1.2 Belgenin Kapsamı...

Detaylı

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ Yasemin ŞİŞMAN, Ülkü KIRICI Sunum Akış Şeması 1. GİRİŞ 2. MATERYAL VE METHOD 3. AFİN KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ 4. KALİTE KONTROL 5. İRDELEME

Detaylı

[E-Katalog Tanıtım Sayfası] Ayser Bilgisayar. Cumhuriyet Meydanı No:41 Kat:2 0286 217 60 34

[E-Katalog Tanıtım Sayfası] Ayser Bilgisayar. Cumhuriyet Meydanı No:41 Kat:2 0286 217 60 34 [E-Katalog Tanıtım Sayfası] Ayser Bilgisayar Cumhuriyet Meydanı No:41 Kat:2 0286 217 60 34 Neden Ayser Bilgisayar? Bundan 10 yıl önce insanlar bir ürün almak için mağaza mağaza dolaşırlar ve farklı fiyatları

Detaylı

Ücret Bütçe Simülasyonu

Ücret Bütçe Simülasyonu DESTEK DOKÜMANI Ürün Bölüm : Bordro Plus : Ücret Bütçe Simülasyonu Ücret Bütçe Simülasyonu İnsan Kaynakları Ücret Simülasyonu Genel bütçeye hazırlık için IK bölümlerinin ücret ve bordro maliyetlerini senaryolaştırabileceği

Detaylı

Ders 1 Minitab da Grafiksel Analiz-I

Ders 1 Minitab da Grafiksel Analiz-I ENM 5210 İSTATİSTİK VE YAZILIMLA UYGULAMALARI Ders 1 Minitab da Grafiksel Analiz-I İstatistik Nedir? İstatistik kelimesi ilk olarak Almanyada devlet anlamına gelen status kelimesine dayanılarak kullanılmaya

Detaylı

Smart Commerce Proje Teklifi

Smart Commerce Proje Teklifi Proje Teklifi Code Brother Ship Trading Ltd. Lefkoşa 1. Giriş Smart Commerce, profesyonel bir alt yapı ile ürünlerini sergileyip isterlerse banka havalesi, kapıda ödeme sistemi ve kredi kartı ile de satış

Detaylı

FATURA ŞABLONU TASARLAMA KILAVUZU

FATURA ŞABLONU TASARLAMA KILAVUZU FATURA ŞABLONU TASARLAMA KILAVUZU Şubat 2015 FATURA ŞABLONLARI Alıcının faturalarını istediğiniz formatta görüntüleyebilmesi için hazırlamanız gereken şablonu Yönetim Şirket Tanımları Fatura Şablonları

Detaylı

E - YENİLİKLER BÜLTENİ

E - YENİLİKLER BÜLTENİ YENİLİK CTRL+F3 Adres Kartları ekranında, bakiyesi olan firma kartının kullanım dışı yapılamaması için parametrik düzenleme yapılmıştır. (Proje No: 95946) Bu özelliğin devreye alınması için; 0372 numaralı,

Detaylı

1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA

1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA BÖLÜM15 D- VERİ TABANI PROGRAMI 1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA 1.1. Veri Tabanı Kavramları Veritabanı (DataBase) : En genel tanımıyla, kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler

Detaylı

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması,

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması, Projenin Amacı DSİ Genel Müdürlüğünde, Bölge Vaziyet Planı çalışmaları kapsamında üretilen ve mevcut DSİ faaliyetlerini içeren CBS veri setleri ile CBS Veritabanının incelenerek yine mevcut CBS donanım,

Detaylı

Yükleme Emrinde bulunan belge numarası, kamyon plaka numarası ve şoför adının irsaliyeye taşınması,

Yükleme Emrinde bulunan belge numarası, kamyon plaka numarası ve şoför adının irsaliyeye taşınması, SEVK VE YÜKLEME EMRİ YENİLİKLERİ Amaç ve Fayda Sevk ve Yükleme Emrine bağlı işlemlerde yapılan yenilikler ile; Yükleme Emri oluştururken stok bakiye kontrolü, Yükleme Emri Oluşturulurken stoktan ayrılan

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Bilgi ve İletişim Teknolojisi Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (x) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama Arzu Çöltekin Yıldız Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Yük. Müh. Araştırma Görevlisi 1/5 Özet Günümüzde

Detaylı

İNTERNET TARAYICISI ÜZERİNDE ÇALIŞABİLEN ELEKTRİK TALEP TAHMİNİ ANALİZ PROGRAMI

İNTERNET TARAYICISI ÜZERİNDE ÇALIŞABİLEN ELEKTRİK TALEP TAHMİNİ ANALİZ PROGRAMI TMMOB TÜRKİYE VI. ENERJİ SEMPOZYUMU - KÜRESEL ENERJİ POLİTİKALARI VE TÜRKİYE GERÇEĞİ İNTERNET TARAYICISI ÜZERİNDE ÇALIŞABİLEN ELEKTRİK TALEP TAHMİNİ ANALİZ PROGRAMI Barış Sanlı Dünya Enerji Konseyi Türk

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

Kültür Varlıklarının Web Otomasyonu

Kültür Varlıklarının Web Otomasyonu Kültür Varlıklarının Web Otomasyonu SUNUM İÇERİĞİ PROJE GEREKLİLİĞİ PROJE İHTİYAÇLARI SİSTEM TASARIMINA GÖRE TEKNOLOJİK ALT YAPI DÜZENLENEN SİSTEMİN GETİRDİĞİ AVANTAJLAR PROJE GEREKLİLİĞİ Taşınmaz kültür

Detaylı

Demetleme Yönteminin Y 3-Katmanlı Mimari Yapı ile Gerçeklenmesi. eklenmesi. KalacakYer.com

Demetleme Yönteminin Y 3-Katmanlı Mimari Yapı ile Gerçeklenmesi. eklenmesi. KalacakYer.com Demetleme Yönteminin Y 3-Katmanlı Mimari Yapı ile Gerçeklenmesi eklenmesi KalacakYer.com BİTİRME ÖDEVİ Grup Elemanları: Demet NAR 040000660 Neşe e ALYÜZ 040000662 Danış ışman: Yrd. Doç Dr. Feza BUZLUCA

Detaylı

Şeffaf İnsan Kaynakları. Aktif personel. Etkin yönetici

Şeffaf İnsan Kaynakları. Aktif personel. Etkin yönetici Şeffaf İnsan Kaynakları Aktif personel Etkin yönetici HR-WEB ile Fark Yaratacak uygulamalar! HR-WEB İnsan Kaynakları ve Bordro Yönetimi çözümümüz, uzun yıllar boyunca edindiğimiz tecrübelerimiz ve iş dünyasının

Detaylı

Mynet Finans Uygulaması Kullanım Kılavuzu

Mynet Finans Uygulaması Kullanım Kılavuzu Mynet Finans Uygulaması Kullanım Kılavuzu Mynet Finans Mobil Mynet Finans Mobil, mobil cihazlarda finansal gündemi takip edebilmeniz için özel olarak geliştirilmiş, içerik ve kullanım anlamında tümüyle

Detaylı

UYUMSOFT BAĞIMSIZ E-DEFTER PLATFORMU / PROBAR KONNEKTÖRÜ PROBLEM ÇÖZÜMLERİ

UYUMSOFT BAĞIMSIZ E-DEFTER PLATFORMU / PROBAR KONNEKTÖRÜ PROBLEM ÇÖZÜMLERİ UYUMSOFT BAĞIMSIZ E-DEFTER PLATFORMU / PROBAR KONNEKTÖRÜ PROBLEM ÇÖZÜMLERİ İçindekiler 1. eadaptör ürününde Seçili Kayıtlarını İptal Et işlemi yaptım. Bu ne demektir?:... 3 2. Yevmiye Fişleri Hiç Gelmiyor?

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

Aktarımı Çalıştırmak/Geri Almak 146 Alan Seçenekleri 148 Veri Tabanı Şeması 150 Veri Tabanı ile İlgili Bazı Rake Görevleri 162 Modeller 164

Aktarımı Çalıştırmak/Geri Almak 146 Alan Seçenekleri 148 Veri Tabanı Şeması 150 Veri Tabanı ile İlgili Bazı Rake Görevleri 162 Modeller 164 xi Ruby on Rails Nedir? 2 Rails Neden Farklıdır? 2 Başlamadan Önce Bilinmesi Gerekenler 4 İnternet Nasıl Çalışır? 4 İstemci-Web Sunucu İlişkisi 5 HTTP Protokolü 6 URL-Kaynak Konumlandırma Adresleri 7 HTTP

Detaylı

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ 13 1.1. Üretim, Üretim Yönetimi Kavramları ve Önemi 14 1.2. Üretim Yönetiminin Tarihisel Gelişimi 18 1.3. Üretim Yönetiminin Amaçları ve Fonksiyonları

Detaylı

Veri Ambarından Veri Madenciliğine

Veri Ambarından Veri Madenciliğine Veri Ambarından Veri Madenciliğine Yrd. Doç. Dr. Ömer Utku Erzengin 1, Uzman Emine Çetin Teke 2, İstatistikçi Nurzen Üzümcü 3 1 Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi İstatistik Bölümü 2

Detaylı

TEMSA FABRİKALARINDA İŞ ETÜDÜ UYGULAMASI: MONTAJ AKIŞ KARTI (AOS)

TEMSA FABRİKALARINDA İŞ ETÜDÜ UYGULAMASI: MONTAJ AKIŞ KARTI (AOS) TEMSA FABRİKALARINDA İŞ ETÜDÜ UYGULAMASI: MONTAJ AKIŞ KARTI (AOS) İsmail DÜNDAR TEMSA A.Ş. Ersin GÖKÇEN TEMSA A.Ş. Özet Otobüs/Midibüs/Kamyonet üretimi yapılan TEMSA üretim tesislerinde, üretim sürecinin

Detaylı

Bilgisayar ve Bilgi Sistemleri (COMPE 107) Ders Detayları

Bilgisayar ve Bilgi Sistemleri (COMPE 107) Ders Detayları Bilgisayar ve Bilgi Sistemleri (COMPE 107) Ders Detayları Ders Adı Bilgisayar ve Bilgi Sistemleri Ders Kodu COMPE 107 Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Bahar 3 0 0 3 3 Ön Koşul

Detaylı

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3 ENPI-Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İşbirliği Programı 2007-2013 BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı GA1: Mevcut Dış Durumun Analizi Veri ve Bilgi Toplanması ve Dağıtılması Faaliyet

Detaylı

GO Plus Sabit Kıymet LOGO Kasım 2014

GO Plus Sabit Kıymet LOGO Kasım 2014 GO Plus Sabit Kıymet LOGO Kasım 2014 İçindekiler Sabit Kıymet Hareketleri... 4 İşlemler... 5 Toplu Amortisman/Değerleme Hesaplamaları... 5 Enflasyon Muhasebesi Parametre Güncelleme... 6 Alternatif Enflasyon

Detaylı

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu 20.12.2013 Kurumsal Bilgi Sistemleri Satış ve Pazarlama Bilgi Sistemleri Muhasebe ve Finans Bilgi Sistemleri İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Üretim

Detaylı

0% *İ)%*İ #0() $%3#, /İ/0%+İ!0#$/"

0% *İ)%*İ #0() $%3#, /İ/0%+İ!0#$/ 0% *İ)%*İ #0() $%3#, /İ/0%+İ!0#$/" 2% 13&1*#+# /-,14*#.( Arzu NURAY Kimyager Sunum İçeriği Atık Yönetimi Görev ve Sorumluluklar Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS) TABS İzleme ve Kontrol Modülü 2009 yılı

Detaylı

IOSİS SOS BAYIPUAN BAYI KULLANICI KILAVUZU

IOSİS SOS BAYIPUAN BAYI KULLANICI KILAVUZU IOSİS SOS BAYIPUAN BAYI KULLANICI KILAVUZU Revizyon numarası: 0 Revizyon tarihi: 03.04.2013 Sistek Bilgisayar Yazılım ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti. REVİZYON TAKİBİ Revizyon No Tarih Açıklama veya

Detaylı

VĐZYOKONTROL. YAKMA SĐSTEMLERĐNĐN GÖRSELLEŞTĐRĐLMESĐ ve UZAKTAN ĐZLENMESĐ SĐSTEMĐ. Hazırlayan : Kubilay Yalçın Makina Mühendisi Ankara-2008

VĐZYOKONTROL. YAKMA SĐSTEMLERĐNĐN GÖRSELLEŞTĐRĐLMESĐ ve UZAKTAN ĐZLENMESĐ SĐSTEMĐ. Hazırlayan : Kubilay Yalçın Makina Mühendisi Ankara-2008 VĐZYOKONTROL YAKMA SĐSTEMLERĐNĐN GÖRSELLEŞTĐRĐLMESĐ ve UZAKTAN ĐZLENMESĐ SĐSTEMĐ Hazırlayan : Kubilay Yalçın Makina Mühendisi Ankara-2008 Doküman No : No : LT-080710 Doküman Kodu : L.VĐZYOKONTROL VĐZYOKONTROL

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

AKILLI SULAMA SİSTEMİ PROJESI BILEŞENLERI

AKILLI SULAMA SİSTEMİ PROJESI BILEŞENLERI AKILLI SULAMA SİSTEMİ PROJESI BILEŞENLERI Coğrafi Veri Analiz Uygulaması Yönetim Bilgi Sistemi Coğrafi Veri Üretim Uygulaması Mobil Sulama Beyan Uygulaması Yönetici Karar Destek Uygulaması Kapak Sistemleri

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Yoldaş ERDOĞAN TARIMSAL ÜRETİMDE ENERJİ GİRDİ ÇIKTI ANALİZLERİNDE KULLANILACAK İNTERNET TABANLI BİR YAZILIMIN GELİŞTİRİLMESİ TARIM MAKİNALARI

Detaylı

ŞARTNAME TAKİP PROGRAMI (STP2006)

ŞARTNAME TAKİP PROGRAMI (STP2006) ŞARTNAME TAKİP PROGRAMI (STP2006) Firmanız, birden çok kurum veya kuruluşun şartnamelerini takip etmek zorunda ise geliştirmiş olduğumuz Şartname Takip Programı mızı kullanarak bu bilgilerinizi yönetebilirsiniz.

Detaylı

YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU. A. Feridun Güngör Yeminli Mali Müşavir

YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU. A. Feridun Güngör Yeminli Mali Müşavir YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU A. Feridun Güngör Yeminli Mali Müşavir Belgelendirme Zorunluluğu İlişkili şirketler arasında gerçekleştirilen işlemlerde uygulanan fiyatların emsallere uygunluk ilkesi

Detaylı

GRUP TEKNOLOJİSİ VE HÜCRESEL ÜRETİM

GRUP TEKNOLOJİSİ VE HÜCRESEL ÜRETİM GRUP TEKNOLOJİSİ VE HÜCRESEL ÜRETİM GRUP TEKNOLOJİSİ VE HÜCRESEL ÜRETİM Grup Teknolojisi Ve Hücresel Üretim Kavramları Grup teknolojisi oldukça geniş bir kavramdır. Üretim ve endüstri mühendisliği alanlarında

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU Yükseköğretim Kalite Kurulunun Kurulma Nedeni Yükseköğretimde yapısal değişikliği gerçekleştirecek ilk husus Kalite Kuruludur. Yükseköğretim Kurulu girdi ile ilgili

Detaylı

Enlil programını açtığımızda karşımıza gelen ilk ekrandır.bu ekranda özel tanımlanmış kullanıcı kodu ve parola ile programa giriş sağlanmaktadır.

Enlil programını açtığımızda karşımıza gelen ilk ekrandır.bu ekranda özel tanımlanmış kullanıcı kodu ve parola ile programa giriş sağlanmaktadır. Enlil programını açtığımızda karşımıza gelen ilk ekrandır.bu ekranda özel tanımlanmış kullanıcı kodu ve parola ile programa giriş sağlanmaktadır. Özel tanımlanmış kullanıcı kodu ve parola girildikten sonra

Detaylı

TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM. Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Sempozyumu

TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM. Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Sempozyumu Türkiye nin Tekstil Sektöründe KOBİ ler İçin Sürdürülebilir Ağlar ve İlişkiler Zinciri Oluşturulması Birleşmiş Milletler Ortak Programı TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM

Detaylı

İşletmenize sınırsız fırsatlar sunar

İşletmenize sınırsız fırsatlar sunar İşletmenize sınırsız fırsatlar sunar İşletmenize Modern iş çözümleri, kurum içerisindeki insanların verimliliğini arttıracak yeni perspektifler sağlayarak onların tüm potansiyellerini kullanmalarına imkan

Detaylı

BIST BAP ENDEKSLERİ BIST BAP FİYAT / PERFORMANS ENDEKSLERİ

BIST BAP ENDEKSLERİ BIST BAP FİYAT / PERFORMANS ENDEKSLERİ 1/10 BIST BAP ENDEKSLERİ Borçlanma Araçları Piyasasında işlem gören sabit getirili menkul kıymet endekslerinin hesaplanmasındaki ana amaç, bu tür menkul kıymetlere yatırım yapan bireysel ve kurumsal yatırımcıların

Detaylı

MIKROSAY YAZILIM ve BİLGİSAYAR SAN. TİC. A.Ş

MIKROSAY YAZILIM ve BİLGİSAYAR SAN. TİC. A.Ş MIKROSAY YAZILIM ve BİLGİSAYAR SAN. TİC. A.Ş TEOSMETER OTOMATİK SAYAÇ İZLEME SİSTEMİ Emrah KÜÇÜKALİ Rev1 (27/10/2004) SİSTEMİN AMACI Teosmeter Otomatik Sayaç İzleme Sistemi özellikle haberleşmeli dijital

Detaylı

hdilmen2@gmail.com, ysantur@gmail.com,

hdilmen2@gmail.com, ysantur@gmail.com, Fırat Üniversitesi Akademik Personel Otomasyonu Haluk Dilmen 1, Yunus Santur 2 1 Fırat Üniversitesi, Enformatik Bölümü, Elazığ 2 Fırat Üniversitesi, Enformatik Bölümü, Elazığ hdilmen2@gmail.com, ysantur@gmail.com,

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR Doküman Adı: GELİŞTİRME SÜREÇLERİ Doküman No.: P508 Revizyon No: 01 5 1 Web Sayfası Hazırlama Talimatı iptal edildiği için 5.2 maddesinden ilgili cümle çıkartıldı. 3 1 Web Sayfası Hazırlama Talimatı iptal

Detaylı

PARALOG SÜT PROGRAMLARINDA ROTA ĐCMALĐ

PARALOG SÜT PROGRAMLARINDA ROTA ĐCMALĐ PARALOG SÜT PROGRAMLARINDA ROTA ĐCMALĐ Versiyon : 3.6.7.x İlgili Programlar : Süt Programları Tarih : 07.04.2009 Doküman Seviyesi (1 5) : 3 (Tecrübeli Kullanıcılar) GĐRĐŞ Süt alım ve üretimi yapan özel

Detaylı

Yemekte Denge Doküman Yazılım Sitesinin Kullanım Kılavuzu

Yemekte Denge Doküman Yazılım Sitesinin Kullanım Kılavuzu Yemekte Denge Doküman Yazılım Sitesinin Kullanım Kılavuzu Değerli öğretmenlerimiz; Beslenme anketi testimizin sizlerin ve değerli öğrencilerimizin, hızlı ve kolay bir şekilde doldurulması için internet

Detaylı

SU KALITE SİSTEMİ. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu

SU KALITE SİSTEMİ. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başarsoft Su Kalite Bilgi Dokumanı 10.10.2013 İçindekiler 1. SU KALITE SİSTEMİ... 2 1.1 Sistemin Genel Amaçları:... 3 1.2 Kullanılan Bileşen ve Teknolojiler:... 4 2. UYGULAMALARA

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

Mühendislikte Veri Tabanları Dersi Uygulamaları (MS-Access)

Mühendislikte Veri Tabanları Dersi Uygulamaları (MS-Access) Mühendislikte Veri Tabanları Dersi Uygulamaları (MS-Access) İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Geomatik Mühendisliği Bölümü Prof. Dr. Nebiye MUSAOĞLU Doç. Dr. Elif SERTEL Y. Doç. Dr. Şinasi

Detaylı

FABREKA YAZILIM ELEKTRONİK DANIŞMANLIK TİC. LTD. ŞTİ.

FABREKA YAZILIM ELEKTRONİK DANIŞMANLIK TİC. LTD. ŞTİ. FABREKA YAZILIM ELEKTRONİK DANIŞMANLIK TİC. LTD. ŞTİ. VEBIAN V1.5 PERFORMANS ÖNERİLERİ DOKÜMANI 08.02.2015 İçindekiler Amaç ve Kapsam... 2 Performansı Belirleyen Etkenler... 3 Rapor Nasıl Görüntülenir...

Detaylı

Süreç Yönetimi. Logo

Süreç Yönetimi. Logo Süreç Yönetimi Logo Kasım 2013 SÜREÇ YÖNETİMİ Süreç belirlenen bir amaca ulaşmak için gerçekleştirilen faaliyetler bütünüdür. Örn; Sistemde kayıtlı personellerinize doğum günü kutlama maili gönderme, Deneme

Detaylı

FİRMALARIN DÖNEMSEL MALİ TABLOLARINDAKİ YABANCI PARA POZİSYONU GÖSTERGELERİ YÖNTEMSEL AÇIKLAMA NOTU

FİRMALARIN DÖNEMSEL MALİ TABLOLARINDAKİ YABANCI PARA POZİSYONU GÖSTERGELERİ YÖNTEMSEL AÇIKLAMA NOTU FİRMALARIN DÖNEMSEL MALİ TABLOLARINDAKİ YABANCI PARA POZİSYONU GÖSTERGELERİ YÖNTEMSEL AÇIKLAMA NOTU I-Giriş Firmaların yabancı para (YP) cinsinden ve YP endeksli yükümlülükleri ve varlıklarının bilançolarında

Detaylı

Üniversite Öğrenci İşleri Otomasyonu

Üniversite Öğrenci İşleri Otomasyonu Üniversite Öğrenci İşleri Otomasyonu Teknik Alt Yapı Microsoft Visual Studio Asp.Net C# Oracle Veritabanı Framework 2 Genel Özellikler Tamamen Web Tabanlı Modüler yapıya sahip Detaylı yetkilendirme yapılabiliyor

Detaylı

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Genel

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Bilgi Teknolojileri Kullanımı Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 03. İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır.

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 03. İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır. İNŞAAT PROJELERİNİN YÖNETİMİNDE FİZİBİLİTE ÇALIŞMASI İnşaat projelerinin yönetimi ve kurallar Parkinson Kuralı İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır. Peter İlkesi Bireyler

Detaylı

Ücret Simülasyonu LOGO

Ücret Simülasyonu LOGO Ücret Simülasyonu LOGO KASIM 2011 İçindekiler Ücret Bütçe Simülasyonu...3 Senaryo Kanun Parametreleri...4 Senaryo Kanun Parametresi Bilgileri...5 Senaryo Sanal Sicil Kartları...7 Sanal Sicil Bilgileri...8

Detaylı

Fırat Üniversitesi Personel Otomasyonu

Fırat Üniversitesi Personel Otomasyonu Fırat Üniversitesi Personel Otomasyonu Fırat Üniversitesi, Enformatik Bölümü, 23119, Elazığ fatihtalu@firat.edu.tr, rdas@firat.edu.tr Özet: Bu çalışmada, Fırat Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı için

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI MALĐ KONSOLĐDASYON

DESTEK DOKÜMANI MALĐ KONSOLĐDASYON Bölüm MALĐ KONSOLĐDASYON Mali tablolar, bir işletmenin belirli bir dönemdeki faaliyetlerinin finansal özetini ilgililere aktarmak ve böylece ilgililerin işletme hakkında ayrıntılı bir bilgiye sahip olmasını

Detaylı

MAPINFO PROFESSIONAL TEMEL VE İLERİ SEVİYE KURS İÇERİĞİ

MAPINFO PROFESSIONAL TEMEL VE İLERİ SEVİYE KURS İÇERİĞİ MAPINFO PROFESSIONAL TEMEL VE İLERİ SEVİYE KURS İÇERİĞİ Başar Bilgisayar Sistemleri Ve İletişim Teknolojileri San. Ve Tic. Ltd. Şti. Web site: http://www.basarsoft.com.tr Kontak mail: basar@basarsoft.com.tr

Detaylı

@6 SERİSİ ÜRÜN KURULUMU

@6 SERİSİ ÜRÜN KURULUMU @6 SERİSİ ÜRÜN KURULUMU Ürün Grubu [X] Fusion [X] Fusion Standard [X] Entegre W3 Kategori [X] Yeni Fonksiyon Versiyon Önkoşulu @6 Uygulama @6 serisi ürünlerin kurulum işlemleri sadece on-line internet

Detaylı

TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ

TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ NOTERLİK BİLGİ SİSTEMİ Değişiklik Numarası: 1.2 02/11/2011 İÇİNDEKİLER 1 İÇİNDEKİLER... 2 ŞEKİL LİSTESİ... 3 TANIMLAR LİSTESİ... 4 KISALTMALAR LİSTESİ... 4 1.... 5 2. NA GİRİŞ... 6 3. YENİ DEFTER ONAY

Detaylı

LOGO İş Zekası çözümü ile kurumsal raporlama ve analizler. Cem Yılmaz Genel Müdür LOGOBI Yazılım

LOGO İş Zekası çözümü ile kurumsal raporlama ve analizler. Cem Yılmaz Genel Müdür LOGOBI Yazılım LOGO İş Zekası çözümü ile kurumsal raporlama ve analizler Cem Yılmaz Genel Müdür LOGOBI Yazılım Hakkımızda LOGOBI Yazılım A.Ş. iş zekası alanında faaliyet gösteren, Türkiye de sahip olduğu yüzlerce müşterinin

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ PERSONEL OTOMASYONU

FIRAT ÜNİVERSİTESİ PERSONEL OTOMASYONU FIRAT ÜNİVERSİTESİ PERSONEL OTOMASYONU M. Fatih TALU*, Resul DAŞ* (*) Fırat Üniversitesi, Enformatik Bölümü, 23119, ELAZIĞ fatihtalu@firat.edu.tr, rdas@firat.edu.tr ÖZET Bu çalışmada, Fırat Üniversitesi

Detaylı

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: İLETİM GELİRİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, TEİAŞ

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI Ali Baran AKGÜN Egemen ÇAKIR Melike ERSOY Özlem PALABIYIK Danışman: Y. Doç. Dr. Esin ERGEN 1 İçerik CBS nedir? CBS nin inşaatta kullanım alanları

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı