1.Basamakta Diyabetik Ayak Patolojisine Yaklaşı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1.Basamakta Diyabetik Ayak Patolojisine Yaklaşı"

Transkript

1 1.Basamakta Diyabetik Ayak Patolojisine Yaklaşı şım DOÇ.. DR. AHMET MUHTAR ŞENGÜL BAKIRKÖY Y DR.SADİ KONUK EĞİE ĞİTİM M ve ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİML MLİĞİ KLİNİĞİ İĞİ

2 AİLE HEKİML MLİĞİ=1.BASAMAK HEKİML MLİĞİ=GENEL PRATİSYENL SYENLİK Bireylere ve ailelere sürekli s ve çok yönly nlü sağlık k hizmeti veren, klinik bilimler ve davranış bilimleriyle içi içe e bir faaliyet gösteren, g tüm t m yaş gruplarını,, her iki cinsiyeti, tüm t m sistemleri ve hastalıklar kları içine ine alan uzmanlık k alanı Aile Hekimliği dir. Birinci basamak sağlık k hizmeti veren kuruluşlar lar sağlık k konularında nda danış ışmanlık yapan, hastalık k durumunda ise ilk başvurulan ve ayaktan hizmet veren kuruluşlard lardır. r.

3 AİLE HEKİML MLİĞİNİN N AMAÇLARI Erken tanı ve tedaviyi sağlamak Hastalık k ve sağlık k konularına na sadece fiziksel etmenleri değil sosyal ve ruhsal etmenleri de göz g önüne ne alarak yaklaşmak Sağlık k ile ilgili tüm t m konularda ilk değerlendirmeyi erlendirmeyi yapmak, Kronik hastalıklarda sürekli s bakım m ve tedaviyi sağlamak, böyle hastalıklar kları olan kişileri ileri izlemek, Hastalarla uzun soluklu ilişkiler kurarak onları izlemek Birinci basamakta verilmesi gereken bireye yönelik y koruyucu hizmetleri topluma sunmak Bireylerin yaşam am kalitelerini ve sağlık k düzeylerini d geliştirmeye çalışarak toplumların n gelişmelerine katkı yapmak

4 Dünyada diyabet - IDF 2007: 246 milyon kişi 2025: 380 milyon artış %55 IDF: Diabetes Atlas 3rd Edition ve 2025 yıllarında yaş grubundaki diyabetli sayılarının bölgelere göre dağılımı (MİLYON)

5 Dünyada diyabet Enfeksiyon, KVH, kanser ve kazalardan sonra 5. sıradaki ölüm nedeni 10 Diyabete bağlı mortalite (%) Erkekler Kadınlar Afrika Amerika Kıtası Doğu Akdeniz Avrupa Güneydoğu Asya Batı Pasifik Roglic G, et al. Diabetes Care 2005;28:2130 5

6 Türkiye de diyabet - TURDEP Türkiye verisi BGT % 6.7 Diyabet % 7.2 Yeni tanı % 31.9 Bilinen % 68.1 TURDEP - Genel Satman I. et al. TURDEP. Diabetes Care 25: , 2002

7 DİYABETİK K AYAĞIN EPİDEM DEMİYOLOJİSİ Diyabetik hastalar daha sık s k hekime gider, hastanede yatarlar ve benzer yaştakilere göre daha az işi imkanı vardır.diyabetiklerin r.diyabetiklerin %3-4 ü sağlık k harcamalarının n % ini kullanırlar. Her ne kadar diyabetlileri birçok ciddi ve masraflı komplikasyon etkilerse de (kalp hastalıklar kları,, böbrek b brek yetmezliği i ve retinopati gibi), ayak komplikasyonları en yüksek y rakamlara ulaşmaktad maktadır.

8 Alt ekstremitedeki nontravmatik ampütasyonlar tasyonların ortalama % ı diyabetiklerde yapılır. Diyabetle ilişkili alt ekstremite ampütasyonlar tasyonlarının %85 inin öncesinde ayak ülseri vardır. r. Diyabetiklerdeki 5 ülserden 4 ü4 dış travma nedeniyle oluşur. ur. Ayak ülserlerinin prevalansı diyabetik nüfusun n % udur.

9 TÜM ÜLKELERDE AYAK BAKIMINA YAKLAŞIMDA EN AZ ÜÇ DÜZEY GEREKLİDİR AYAK TEDAVİSİNE YAKLAŞIM BASAMAKLARI 1.BASAMAK Pratisyen hekim,diyabet hemşiresi ve podiatris 2.BASAMAK Diyabetolog, cerrah (genel ve/veya vasküler ve/veya ortopedik), diyabet hemşiresi ve podiatrist 3.BASAMAK Uzmanlaşmış ayak merkezi

10 SOSYAL VE EKONOMİK K FAKTÖRLER Diyabetik ayak komplikasyonları uzun süre s hastanede kalış ış,, rehabilitasyon, artmış ev bakımı ve sosyal hizmet nedeniyle pahalıdır. Diyabetik ülserlerin ve ampütasyonlar tasyonların n kişi i ve topluma yüksek y maliyeti gözönünene alınd ndığında çoğu toplumda oldukça a düşük d k olan önleyici ayak bakım masrafları daha ekonomiktir.

11 DİYABET, NİÇİN N N AYAK SORUNLARINA YOL AÇAR A AR? Diyabetik hastalarda ayak yaralarının n oluşumuna umuna yol açan a an iki temel bozukluk vardır. r. 1 ) Sinir hasarı (Nöropati) 2 ) Damar hasarı (Anjiyopati) SİNİR R HASARI (NÖROPAT ROPATİ) Diyabet yüzünden y ayak sinirleri zarar görür g r veya tamamen tahrip olur. Ayakta ağrıa duyusu azalır. Zamanla ayak tamamen duyarsız (uyuşuk) uk) hale gelir. Şeker hastası yaralanmaların n farkına bile varamaz olur. Ayakta şekil bozuklukları ortaya çıkar. Böyle B ayaklar, kolayca vuruk ve yaralanmaya maruz kalır. Nöropati nedeniyle ayak derisi kurudur, kolayca yırty rtılır, r, deride çatlaklar ve nasırla rlaşmalar ortaya çıkar.

12 DAMAR HASTALIĞI I (ANJİYOPAT YOPATİ) Ayağa a ve bacağa a kan götüren g damarlarda (arterler) daralma veya tıkant kanıklık k olur. Ayağa a giden kan akımı azalır r. Ayakta küçük üçük k büyük b k her türlt rlü yaranın n iyileşmesi zorlaşı şır. Çünk nkü yara iyileşmesinin anahtarı kanlanmadır. Kan akımının n yetersiz olduğunu unu gösteren g bulgular: 1. Hastanın n ayaklarının n soğuk olması, 2. KıllarK lların n dökülmesi, d 3. Yürürken Y rken ortaya çıkan, dinlenmekle hemen geçen en ağrıa (kesik kesik topallama), 4. Ayakta sık s k sık s k krampların n ortaya çıkması, 5. Derinin soluk morumtırak rak renkte olması, 6. Ayak damarlarında atım m (nabız) kaybı.

13 Sinirleri ve damarları hasar görmg rmüş bir ayakta yarayı başlatan pek çok "tetikleyici etken" vardır. r. Bunlar arasında en sık s görülenler: Uygun olmayan ayakkabılar, Yanıklar, Çakıl, çivi, raptiye vs gibi sivri cisimler, Tırnak bozuklukları,, nasırla rlaşma ve derideki çatlaklardır. r. Şeker hastalarının n ayak yaralarına yol açan a an nedenler yukarıdaki örneklerle sınırls rlı değildir. Bunların n dışıd ışında daha pek çok neden ayak yaralarına yol açabilmektedir. a abilmektedir. Ayakta duyarlılığı ığın n bozuk olması yaralanmanın n nerede, nasıl, ne zaman ve ne ile olduğunu unu saptamada her zaman güçg üçlük yaratır. r. Yarayı başlatan etkenin bilinmemesi hasta ve hekimin alacağı önlemleri yetersiz kılar. k Ayağı ğında yarayla gelen şeker hastası bu yaranın n ortaya çıkışış nedenini bilmiyorsa, bilgi ve bilinç düzeyinin düşük d k olduğu, u, sık s sık k yeni yaralarla karşı şılaşacağı kabul edilmelidir.

14 UYGUN AYAKKABI Ayakta yeni yaraların n açılmasa lmasını önlemek ve iyileşmi miş yara yerlerinde tekrarlayan yaralara engel olmak için i in doğru ayakkabı seçiminin önemi büyüktb ktür. Uygun ayakkabı seçerken erken profesyonel ayakkabı satıcısının n yardımına başvurulmal vurulmalıdır. r. Yeni bir ayakkabı ne dar, ne de bol olmalıdır. Şeker hastaları yeni bir ayakkabıyı ilk günler g iki saatten fazla giymemelidirler. Yeni ayakkabı alış ıştıra alış ıştıra giyildiği i takdirde, ayakkabı vuruğunun unun önüne ne geçilir. Aynı ayakkabı her gün g n giyilmemeli, hatta aynı gün n içinde i inde ayakkabı değiştirilmesi denenmelidir. Ayağı vuruk ve çarpmalardan korumak için i in önü kapalı ayakkabı veya terlik giyilmelidir. Ayakkabının şekli, ayağı ğın şekline ne kadar uygun olursa vücut v ağıa ğırlığı tüm m ayak tabanına na o kadar iyi yayılm lmış olur. Bu şekilde çıkıntılı bölgeler fazla yük y k altında ezilmekten kurtulur, nasırla rlaşma ve ülser oluşumunun umunun önüne ne geçilir. Ayak tabanına na çok katlı,, hava kabarcıkl klı özel tabanlık k (PLASTİZOT TABANLIK) yerleştirildi tirildiği i takdirde, fazla ağıa ğırlık k altında kalan ayağı ğın çıkıntılı bölgeleri korunmuş olur. Günümüzde ölçüye göre g özel ayakkabı temininde güçg üçlükler vardır. r. Bu yüzden y hazır spor ayakkabılar daha sık s önerilmektedir. Ben de uzunca bir süredir s şeker hastalarına spor ayakkabı giymelerini öneriyorum. Bunun pratik ve uygun bir çözüm olduğu u kanısınday ndayım. Dar ve uygun olmayan ayakkabılar ların n ayakta yol açtığıa zararlar nöropati nedeniyle zamanında nda algılanamaz. lanamaz. Vuruk ve yaraya rağmen hastalar aynı ayakkabıyla yla yürümeye devam ederler. Bu yüzden y yara ve enfeksiyon kısa k sürede s ilerler ve tehlikeli bir hal alır.

15 YANIK Diyabetik hastaların n ayakları az kan aldığı için in soğuktur. Hastalar ayaklarının üşüdüğünü, ısıtılınca rahatladığı ığını ifade ederler. Bu yüzden y ayaklarını sıcak tuğla, sıcak s su torbası ile ısıtan veya soba, elektrik sobası,, kalorifer radyatörlerine rlerine uzun süre yakın n ya da dayalı tutan hastalar tehlikeli yanıklara maruz kalırlar. Yanık k genellikle 3. derecedir (derin). Nöropatik hastalar ayaklarının n yandığı ığının n asla farkında değillerdir. Yanan bölgede b önce bül ( sıvıs kabarcığı ığı) ) oluşur. ur. Bu bölgeler b daha sonra koyulaşı şır, birkaç hafta içinde i inde de tamamen siyah bir renk alır r (ölü( doku). Hastalar ayaklarının n yanabileceğini ini asla kabul etmezler ve yanık k teşhisini reddederler.

16 DERİ VE TIRNAK SORUNLARI Diyabetlilerin derileri kurudur. Bu nedenle deri kolayca yırty rtılır r (frajil( deri ) ve çatlaklar oluşur. ur. Bakteriler buralardan girerek enfeksiyonlara yol açar. ar. Diyabetlilerin ayak derilerinde nasırla rlaşmalar çok sıkts ktır. Nasır r ayakkabı içinde inde sürekli s kalmış çakıl l taşı gibi bir etki yapar. Etrafı sert, ortası delik (kuş gözü gibi) yaralara yol açar a ar (nörotrofik( ülser). Nasırlar inatçı lezyonlardır. r. Nasır r tedavisinde ilk seçenek enek olarak cerrahiye baş vurmamak gerekir. Nasır r tedavisi ve proflaksisinde (korunma) uygun ayakkabı ve tabanlığı ığın özel bir önemi vardır. r. Tırnakların n derin kesilmemesine özel bir önem gösterilmelidir. g Tırnak T batmasını önlemek için i in tırnaklar t yanlardan kesilmemelidir. Tırnaklar T daima önden ve düz d z kesilmelidir. Boynuzlaşmış tırnakların n kesilmesi çok zordur. Özel alet ve eğitim e gerektirir.

17 NASIR ORTASINDA YARA = NÖROTROFN ROTROFİK ÜLSER Nörotrofik ülserler, etrafında kalınla nlaşmış deri (nasır), ortada yara (ülser),( ile kuş gözü gibi karakteristik bir görünüm g m arz eder. Ayaklarında nöropati olan hastaların n uzun süre s basınç ve ağırlık k altında kalan yerlerinde ortaya çıkar. Bu yaralar genellikle tendon,, kemik, eklem gibi derin dokulara uzanır. Ağrısız z ve uzun süre s aynı,, "sessiz" kaldığı için in önemsenmez (sağı ğır r ve dilsiz lezyonlar). Parmakların n veya ayağı ğın n herhangi bir yerinde yerleşmi miş nörotrofik ülserlerin, tehlikeli ayak yaralarına yol açan a an "gizli bir etken" olabileceği i gözden g uzak tutulmamalıdır.

18 KAN ŞEKER SEVİYES YESİ KONTROLÜ Kan şekerinin kabul edilebilir düzeyde d tutulması,, başta sinir hasarı (nöropati)) ve dolaşı şım m bozukluğu u (anjiyopati( anjiyopati) olmak üzere diyabetin tüm t m komplikasyonlarının önlenmesinde olumlu etki yapar. Yüksek kan şekeri düzeyleri d sinirlerde daha büyük b k zarara yol açarak, a arak, dolaşı şım m bozukluğunu unu hızlandh zlandırır. r. Sigara ve yüksek y tansiyon, sinir hasarı ve dolaşı şım bozukluğu u sorunlarını artırır. r. Diyabetlinin alkollü içki alması nöropatiyi ağırlaştırır r ve erken yaşlara çeker. Tıbbi araştırmalar rmalar diyabetin tüm t m komplikasyonlarının önlenmesinde, kan şeker düzeyinin d çok iyi kontrolünü,, diyet ve egzersizin önemini vurgulamaktadır. r.

19 Tip 2 diyabet tedavisinde güncel g yaklaşı şım Diyabet komplikasyonlarını belirgin şekilde azaltabilir 1,2 Son yıllarda y tip 2 diyabetli hastaların tedavisine yaklaşı şım m biçimi imi büyük b ölçüde değişmi miştir 3,4 Glisemik kontrol hedeflerinin aşağıa çekilmesi ve geleneksel basamaklı tedavinin yerine insülin ve kombinasyon tedavilerine daha erken başlanmas lanması benimsenmiştir 3,4 1. UKPDS 35. BMJ 2000;321:405 12, 2. DCCT Research Group. N Engl J Med 1993;329(14): ; 3. Nathan DM., ve ark. Diabetes Care 2006; 4. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği Diyabet Çalışma Grubu. Eylül 2006 ADA, EASD, TEMD

20 Tip 2 diyabet tedavisinde güncel g Hedef A1C değeri eri yaklaşı şım Genel olarak: <%7 Bireysel olarak: Hipoglisemi yaşanmamas anmaması koşulu ile <%6 Yaşam am beklentisi düşük d k ve hipoglisemi riski varsa hedefler gözden g geçirilmeli A1C ölçümü Hedef değere ere ulaşı şılana dek: 3 ayda bir Hedefe ulaşı şıldıktan sonra: En az 6 ayda bir ADA, EASD, TEMD Nathan DM., ve ark. Diabetes Care 2006; Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği Diyabet Çalışma Grubu. Eylül 2006

21 İyi Glisemik Kontrol vs. Komplikasyonlar HbA 1c DCTT 1,2 (%) 9 7 Kumamoto 9 7 UKPDS 8 7 Retinopati %63 %69 %17-21 Nefropati %54 %70 %24-33 Nöropati % Makrovasküler hastalık %41* ---- %16* 1 DCCT Research Group. N Engl J Med. 1993;329: DCCT Research Group. Diabetes. 1995;44: Ohkubo Y, et al. Diabetes Res Clin Pract. 1995;28: UK Prospective Diabetes Study Group (UKPDS) 33: Lancet. 1998;352:

22 Glisemik kontrol hedefleri A1C AKŞ ADA < % mg/dl AACE % 6.5 < 110 mg/dl IDF % 6.5 < 110 mg/dl Pik TKŞ < 180 mg/dl < 140 mg/dl < 145 mg/dl ADA. Standars of Medical Care in Diabetes Diabetes Care 2007; AACE. Medical Guidelines for the Management of Diabetes Mellitus: 2007; IDF. Global Guideline for Type 2 Diabetes 2005.

23 ENFEKSİYON Diyabet, ayak enfeksiyonlarının n ortaya çıkmasını kolaylaştırır. r. Enfeksiyona yol açan a an mikroorganizmalara karşı koymada, vücudun direnç sisteminin en önemli elemanı olan lökosit, l kan şekerinin yüksek y olmasından olumsuz yönde y etkilenir ve görevini g tam yapamaz duruma gelir. Diyabetik hastalarda ayakkabı vuruğu, u, yanık, deri çatlağı,, tırnak t batması,, hatta kaşı şıntıya bağlı küçük k yaralar bile kısa k zamanda enfekte olabilir. Nöropati nedeniyle hastalar yarayı fark etmez, enfeksiyona eşlik e eden ağrıdan a da pek haberleri olmaz. Bu nedenle hastalar istirahat etmezler ve enfeksiyon daha hızlh zlı ilerler. Titreme, ateş,, terleme nöbetleri ile seyreden toksik tablo kısa k sürede s ortaya çıkar. Hastanın ayağı ve hayatı artık k ağıa ğır r tehdit altındad ndadır

24 DİYABETİK K AYAĞA A YAKLAŞIMDA 5 TEMEL ESAS 1. Riskli ayağı ğın n düzenli d inspeksiyon ve muayenesi 2. Riskli ayağı ğın n tanınmas nması 3. Hastanın, n, ailenin ve sağlık k personelinin eğitimie 4. Uygun ayakkabı 5. Nonülseratif patolojinin tedavisi

25 Riskli Ayağı ğın n Düzenli D İnspeksiyon ve Muayenesi Tüm m diyabetik hastalar potansiyel ayak problemleri yönünden nden yılda y en az 1 defa, risk faktörü olanlar ise daha sık s k (1-6 6 ayda bir) muayene edilmelidir.semptom olmayışı ayakların n sağlıkl klı olduğunu unu göstermez g çünk nkü hastada hiçbir yakınma olmadan nöropati, periferik damar hastalığı ve hatta ülser mevcut olabilir. Ayaklar hasta yatar ve ayakta iken muayene edilmeli ve ayakkabı ve çoraplarda görülmelidir. g

26 Öykü Ve Muayene Öykü: Önceden ülser/ampütasyon, önceden ayak eğitimi, e sosyal izolasyon, sağlık k hizmetine erişememe, ememe, yalınayak yürüme Nöropati: Karıncalanma ve ağrıa gibi semptomlar. His kaybı Vasküler durum: Klaudikasyon,, istirahat ağrısı, a, ayak nabızlar zları. Pozisyonla renk değişikli ikliği( i( kızarma) k Cilt: Renk, ısı, ödem Tırnak patolojisi ( ör; tırnak t batması) yalnış kesilmiş tırnak Ülser Kemik/Eklem: Deformiteler ( ör; pençe e parmak, çekiç parmak) veya kemik çıkıntıları,, hareket kaybı ( ör; hallux rigidus) Ayakkabı/çoraplar: İçi i ve dışıd bakılmal lmalı

27 Diyabetik Polinöropatiye Bağlı His Kaybı Aşağıdaki Tekniklerle Belirlenebilir Basınç hissi: Semmes-Weinstein monofilamanı Vibrasyon hissi: 128 Hz. Diapozon Ağrı hissi: İğne ile dokunma Dokunma hissi: Pamuk Refleksler: Aşil tendon refleksleri

28 Riskli Ayağı ğın n Tanınmas nması Ayağı ğın n muayenesinden sonraki yaklaşı şımı belirlemek için i in her hasta bir risk kategorisine sokulur. Risk kategorilerinde kötülek leşme Sensoriyel nöropati ve /veya ayak deformitesi veya kemik çıkıntıları ve/veya periferal iskemi belirtileri ve/veya önceden ülser veya ampütasyon Sensoriyel nöropati Sensoriyel nöropati yok

29 Hasta, Aile Ve Sağlık k Personelinin EğitimiE Yapıland landırılmış ve organize olarak verilen eğitim e korunmada önemli rol oynar. Amaç motivasyon ve beceriyi arttırmakt rmaktır. r. Hastaya potansiyel ayak problemlerini tanımas ması ve ne yapması gerektiği öğretilir. Eğitici, E becerileri göstermelidir. g Örneğin nasıl tırnak kesilmesi gerektiği. i. Eğitim E zaman içinde i inde birçok seansta yapılmal lmalı ve birkaç metod birden kullanılmal lmalıdır. Hastanın n söylenenleri s anladığı ığının, n, motive olduğunun unun kendine yeterince bakabileceğinin inin değerlendirilmesi erlendirilmesi şarttır. r. AşağıA ğıda yüksek y riskli hasta ve ailesine öğretilmesi gerekenlerin bir örneği i vardır. r. Ayrıca hekimler diğer sağlık k personeli yüksek y riskli hastalara yapılacak hizmetin kalitesini arttırmak rmak için i in düzenli eğitim e almalıdır.

30 DİYABETİK AYAK yüksek riskliler Ayak ülserasyonu ya da karşı tarafta amputasyon öyküsü olanlarda ilk amputasyondan 1-3 yıl sonra %40, 3-5 yıl sonra %55 olguda diğer Lokal ekstremitede predispozeamputasyona faktörler gidilmektedir. Ciddi görme bozukluğu olanlar Kötü metabolik kontrol

31 DİYABETİK Yüksek Riskliler AYAK devam.. Kötü ayak hijyeni Diğer diyabetik komplikasyonu olanlar Alkolizm, sigara alışkanlığı Yalnız yaşayanlar, yaşlılar Diyabet eğitimi almayan hastalar

32 Yüksek Riskli Hastanın n Eğitiminde E Kapsanması Gerekenler Parmak araları dahil günlg nlük k ayak muayenesi Hasta ayağı ğını muayene edemezse başkas kası onun yerine yapmalıdır Ayakların n düzenli d yıkanmasy kanması ve özellikle parmak arasının n dikkatle kurulanması Suyun sıcakls caklığı daima 37 C den az olmalıdır İçeride ve dışd ışarıda yalınayak yürümekten y ve çorapsız z ayakkabı giymekten kaçınmak Nasırlar rların n yok edilmesi için i in kimyasal madde ve plaster kullanılmamal lmamalıdır Ayakkabılar ların n içinin i inin günlg nlük k muayenesi ve elle yoklanması Eğer görme g bozulmuşsa hasta ayağı ğını kendi tedavi etmeye çalışmamalıdır (ör. tırnaklar) t Kuru cilt için i in parmak arası haricinde yağlı kremler kullanılmamal lmamalıdır Her gün g çorap değişimi imi Çorapları dikişi i dışd ışarıda veya tercihen dikişsiz giymek Tırnakları düz z kesmek Nasırlar hasta tarafından değil, sağlık k personeli tarafından temizlenmelidir Hasta ayaklarının n sağlık k personeli tarafından düzenli d muayenesini sağlamal lamalıdır Hasta bir su toplaması,, kesik, sıyrs yrık k veya hassasiyet gelişti tiğinde inde hemen bir sağlık personeline haber vermelidir

33 Uygun Ayakkabı Uygun olmayan ayakkabılar ların n giyilmesi ülserasyonun temel nedenidir.uygun ayakkabı (değişmi miş biyomekanik ve deformitelere uyum sağlayan) koruyucu olarak gereklidir. Koruma hissi kaybolmamış hastalar istedikleri ayakkabıyı kendileri seçebilir. ebilir.nöropatiliropatili ve/veya iskemi gelişen en hastalar, özelliklede ayak deformitelerinin varlığı ığında ayakkabının n ayağa uygun olması için in ekstra dikkat göstermelidir. g Ayakkabı çok sıkıs yada çok gevşek ek olmamalıdır.ayakkab r.ayakkabının n içi i kendisinden cm daha uzun olmalıdır. r.iç genişlik metatarso- falangiyal eklem bölgesinde b ayağı ğın n genişli liği i ile eşit e olmalıdır r ve yükseklik parmaklara yeterli yer bırakmalb rakmalıdır. r. Ayağa a uygunluk hasta ayakta dururken, tercihende günün g n geç saatlerinde değerlendirilmelidir.e erlendirilmelidir.eğer deformiteler nedeni ile ayakkabı çok sıkıs ise ya da ayağa a normal yük y k binmesini ilişkin belirtiler (örn;( hiperemi, kallus, ülserasyon) ) varsa hastalar tabanlık k ve ortez dahil özel ayakkabı için in sevk edilmelidir (yapım m veya tavsiye amaçlı)

34 Nonülseratif Patolojinin Tedavisi Yüksek riskli hastalarda nasır, tırnak t ve deri patolojisi tercihen eğitimli e ayak bakımı uzmanları tarafından düzenli d bir şekilde tedavi edilmelidir. Eğer mümkm mkünse ayak deformiteleri cerrahi olmayan yöntemlerle y (örn;( ortez ile) tedavi edilmelidir.uzmanlar aşağıa ğıda belirtilen konuların önemli olduğuna una inanmaktadır a) Hiperkeratoz (kalluslar,, nasırlar); Bunlar basınç altında kalan bölgelerde b ve genellikle uygunsuz ayakkabı ile meydana gelir.eğer er ihmal edilirse ve uygunsuz tedavi olursa ülser gelişebilir ebilir b) Fungal enfeksiyonlar; Tinea pedis; ; Derinin fungal enfeksiyonları daha ciddi enfeksiyon için i in giriş oluşturabilir. turabilir.tinea pedis sayısız z küçük üçük k kaşı şıntılı veziküller şeklinde görülür Tırnakların fungal enfeksiyonu (onikomikoz( onikomikoz); TırnaklarT rnakların fungal enfeksiyonunu tanımak için i in KOH- tekniği i kullanılabilir. labilir. c) Verruca pedis Ağrılı veya yayılıyor yor değillerse 2 yıl y l içinde i inde düzelecekleri d ve hasta immunite kazanacağı için in tedavileri gerekmez

35 d) Büller Nüksü önlemek için i in neden daima ortaya çıkarılmalıdır. İskemik ülserler, basınç yaraları ve yabancı cisimler ilk kez bül olarak karşı şımıza çıkabilir.eğer çok büyük b büller sekonder enfekte olursa önemli problem oluşturabilir. e) Tırnak deformitleri Batan tırnaklar t (onikokriptozis( onikokriptozis); Genellikle yetersiz tırnak kesilince meydana gelirler ve bir tırnak t bölümüb tırnağın n kenarında nda bırakb rakılırsa rsa zamanla sulkusu deler. Bir diğer nedeni de sulkus boyunca oyarak temizlik yapmaktır

36 AYAK ÜLSERİ İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Önceden ülser / ampütasyon Nöropati Travma Biyomekanikler Periferik damar hastalığı Sosyo ekonomik durum Sensorimotor Kötü ayakkabı Yalınayak yürümeky Düşme/kazalar Ayakkabı içinde inde yabancı cisimler Eklem hareket kısıtlk tlılığıığı Kemik çıkıntıları Ayak deformiteleri/nas /nasır Kötü sosyal pozisyon Sağlık k hizmetlerine ulaşamama amama Uyumsuzluk/ihmal Kötü eğitim

37 AYAK ÜLSERİ Yaraları standart ve sabit bir strateji ile değerlendirmek erlendirmek şarttır r ve sonraki tedaviye yön y n verir.aşağı ğıdaki konular üzerinde durulmalıdır. r. ÜLSERİN N NEDENİ Uygunsuz ayakkabılar, sadece iskemik ülseri olan hastalarda bile, ülserin en sık s k rastlanan nedenidir.bu yüzden tüm t m hastaların n ayakkabılar ları çok titiz bir şekilde incelenmelidir. ÜLSERİN N TİPİT Çoğu ülser nöropatik, iskemik veya nöro-iskemik olarak sınıflands flandırıla bilir.bu sınıflands flandırma daha sonraki tedaviye yön y n verir.vask Vasküler durumun belirlenmesi ayak ülserine yaklaşı şımda önemlidir.

38 YER VE DERİNL NLİK Nöropatik ülserler genellikle ayağı ğın n taban bölgesinde veya kemik deformitesinin üzerini kaplayan alanlarda oluşur. ur.iskemik veya nöro-iskemik ülserler genelde parmak ucunda veya ayağı ğın n kenarlarındad ndadır. Ülserlerin derinliği üstte bulunan nasır r veya nekroz nedeniyle zor belirlenebilir.bu yüzden y nasırl rlı ve nekrozlu nöropatik ülserler en kısa k zamanda debride edilmelidir. ENFEKSİYON İŞARETLER ARETLERİ Diyabetik ayak enfeksiyonu söz s z konusu ekstremiye doğrudan bir tehdit oluşturur ve derhal enerjik bir şekilde tedavi edilmelidir.ateş,, ağrıa veya artmış lökosit sayısı/sedimentasyon sedimentasyon hızı gibi enfeksiyon belirtileri önemlidir. Osteomyelit riski belirlenmelidir. Yüzeysel Y enfeksiyon genellikle gram-pozitif bakteriler ile oluşur. ur.

39 DİYABETİK K AYAK YARALARINI DİĞD İĞER YARALARDAN AYIRAN FARKLAR NEDİR R? 1- Ayağı ğın n yapısına ait özellikler 2- Tedavi eden hekimlerle ilgili sorunlar 3- Hastaya ait sorunlar

40 AYAĞIN YAPISINA AİT A ÖZELLİKLER Ayak çok hareketli parçalar aları,, kalın, dayanıkl klı örtüsü,, yağ yastıkçıklar kları ve adele kompartmanlarıyla yürümek için i in son derece mükemmel m bir mimari yapıya sahiptir. Hayat boyu, atılan adımlarla dünyayd nyayı dört defa dolaşacak acak kadar uzun mesafe katederiz; ; ve her adımda ayak ciddi bir basınç altında kalmaktadır. İşlevsel açıdan a ayağı ğın n bu mükemmellim kemmelliği i yanında, nda, yapısında bulunan dokular yara iyileşmesi açısından a hiç de uygun dokular değildir. Yağ yastıkçıklar kları, fasiyalar, tendonlar, kemikler, eklemler ve eklem kapsülü kan dolaşı şımı zayıf, iyileşmesi kötük dokulardır. r. "Braditrop" Braditrop" " veya "hipovask" hipovasküler" dokular dediğimiz imiz bu dokular, infeksiyon ve açık a k yara ortamında kolayca canlılığı ığını kaybeder (nekroz). Nekroz mikro-organizmalara organizmalara yataklık k eder. Nekroz ortadan kaldırılmadan lmadan infeksiyonla başa çıkabilmek mümkm mkün n değildir. İnfeksiyon da yeni nekroz oluşumuna umuna neden olur.

41 TEDAVİ EDEN HEKİMLERLE İLGİLİ SORUNLAR Yara, tıbbt bbın n en eski ve önemli konusu olduğu u halde, diyabetik ayak yaraları,, yanık, radyasyon yaraları ve bası yaraları gibi güçg iyileşen en yaraların n kimler tarafından, nerede, ne şekilde tedavi edileceği konusunda hala ciddi bir ilgisizlik ve belirsizlik vardır. r. Başka bir ifadeyle, tıpta t hiçbir konu yara tedavisi kadar ortada, sahipsiz kalmamış ıştır. Bu durumdan yararlanarak yara tedavisi yaptığı ığını öne süren s kişi i ve kuruluşlar lar türemit remiştir. Yanlış yönlendirme ve çaresizlik içinde inde bocalayan hastalar, yarayı bilmeyen insanların elinde çok önemli olan erken ve doğru tedavi şansını yitirmekte, ağıa ğır r mağduriyet ve para kaybına uğramaktadırlar. rlar.

42 Ülkemizde hekimliğin in bugünk nkü durumu, şeker hastalarının ayak yaralarını tedavi etmekten uzak görünmektedir. g Bu yaraların n iyileşece eceğine inanan hekim sayısı azınl nlıktadır. Büyük k bir çoğunluk, pek çok diyabetlinin sakat kalmasına neden olan "son yapacağı ğını ilk yap!!" kuralını hala yaşam am kurtarıcı olarak görmektedir. g Oysa, son 30 yılda y yara tedavisinde çok önemli gelişmeler olmuştur. Enerjik lokal yara bakımı ( insizyon,, seri debridman,, pansuman, minör amputasyon... vs) ve rekonstrüktif ktif (onarım) cerrahisinin bu günkü olanakları ile iyileşmeyece meyeceği i sanılan pek çok ayak yarasının n iyileşmesinin sağland landığı ve bu hastaların major amputasyonlardan korunduğu u görülmg lmüştür. Tüm T m bu gelişmelere rağmen men gelişmi miş ülkelerde bu gün g n bile "uygun ve doğru tedavi yapılsayd lsaydı iki hastadan birinin ayağı kurtarılabilirdi" denilmektedir.

43 Her branştan hekimi korkutan, ona meydan okuyan diyabetik ayak yaralarının n tedavisi ciddi ve zor bir iştir. İyileştirme sanatının n en zoru ve en fazla sabır isteyenidir. Yarayı tanıyan, yarayı derinlemesine görebilen, rekonstrüktif ktif cerrahiyi iyi uygulayan, bilgili, deneyimli, sabırl rlı hekimler bu yaraların n tedavisinde başar arı sağlayabilirler. HızlH zlı seyirli (akut) olgularda ise erken cerrahi girişimin imin önemi çok büyüktb ktür. Hastanın yatağı ğında yapılacak bir kesi ekstremiteyi ve hatta hayatı kurtarmada en önemli adımd mdır.

44 HASTAYA AİT A T SORUNLAR Uzun ve kronik bir hastalığı kabullenme ve ona uygun bir hayat sürds rdürme, rme, yeme ve içmeye i sınır s r getirme, hayat boyu ilaç alma ve doktor kontrolünde nde kalma her insanın n kolay başaraca aracağı bir işi değildir. Gelişmi miş ülkeler, olanakları,, sosyal ve sağlık k güvenceleri g ve en önemlisi bilgili ve bilinçli bireyleriyle bu işi i i başarmaktad armaktadırlar. rlar. Eskiden beri şeker hastalığı için in zengin hastalığı denilmektedir. Bu deyimle hastalığı ığın n yemesi içmesi i bol, zengin insanlarda daha çok görüldg ldüğü anlatılmak lmak istenmiştir. tir. Bu bir ölçüde doğrudur. Fakat, bugün n için i in asıl l doğru ve önemli nemli olan hastalığı ığın n ve ayak yaralarının n tedavisinin çok pahalı oluşudur. udur. Bugün, ABD de bir ayak yarasının n ortalama tedavi maliyeti dolar, Almanya da 8500 euro dur.bizim ülkemizde bu rakam 5000 doların üzerindedir. Bu konuda da "önlemenin" "ödemeye"" göre g çok daha ucuz ve insancıl l bir yol olduğu u apaçık k ortadadır. r.

45 Şeker hastalığı kurallı,, kontrollü, displinli bir yaşam am tarzı gerektirir. Bu koşullar yerine getirildiğinde inde bir ölçüde göz g z ve böbrek brek komplikasyonlarının önüne ne geçilebilir. Oysa ayak yaraları için in bu yetmez. Ayrıca ayak sağlığı ığı,, ayak bakımı ve hissiz ayağı bekleyen tehlikeler konusunda sürekli s öğrenen, okuyan, araştıran ran bir kafa yapısı ve yaşam am tarzına sahip olmayı gerektirmektedir. Ayak yaraları ciddi bir eğitimle e önemli ölçüde azaltılabilir labilir ve bu hastaların n kötük kaderi değiştirilebilir. Fakat bu alanda hekimlerimizde ve toplumumuzda yeterli bilgi birikimi oluşmu muş değildir. Ülkemizde yazılı ve görsel g basın n diyabet konusuna ilgisizdir. Bu ilgisizlik yanında nda medyada yer alan bilgiler yetersiz, hatta yanlış yönlendirmelere de yol açabilmektedir. a abilmektedir. Hastaları aydınlatmaya yönelik broşür r ve kitap gibi kaynaklar hemen hemen yok gibidir. Bu alanda hizmet veren derneklerin sayısının n ve etkinliğinin inin artırılmas lması,, "diyabet günleri" g gibi etkinliklere hastaların n da katılımının n sağlanmas lanması,, diyabet ve bağlı komplikasyonlarla baş edilebilmesi açısından a önemlidir.

46 YAPILMASI GEREKENLER Ayaklar her gün g n dikkatli bir şekilde gözden g geçirilmeli, kırmk rmızılık, morluk, şişlik, su toplanması,, yara vs. olup olmadığı ığına bakılmal lmalıdır. Ayaklar her gün g ılık k suda (akşamlar amları) ) yıkanmaly kanmalı,, Suyun sıcakls caklığı dirsekle kontrol edilmeli, beyaz sabun kullanılmal lmalı,, ayak dikkatli şekilde kurulanmalı, Vazelin ve benzeri merhemlerle kuru deri yumuşat atılmalı,, sabahları ince bir pudra kullanılmal lmalıdır. Giymeden önce ayakkabının n içi i i gözle g ve elle kontrol edilmeli. Yabancı cisim, çivi uçları,, içi astar yırty rtığı ve katlanması olup olmadığı araştırılmal lmalıdır. Pamuklu ve yünly nlü çorap giyilmeli ve çorap her gün g n değiştirilmelidir. Ayaklar üşüyorsa geceleri de çorap giyilmesi önerilir. Diyabetini takip eden doktor her seferinde ayağı da muayene etmelidir. Görme kusuru varsa, aile üyelerinden yardım m alınmal nmalıdır. Her hangi bir nedenle ayağa a cerrahi müdahale m yapılacaksa, şeker hastası olduğu söylenmelidir.

47 YAPILMAMASI GEREKENLER Üşüdüğü için in ayağa a sıcak s su şişesi, termofor, sıcak s tuğla, elektrikli battaniye tatbik edilmemelidir. Soba ve elektrik sobasında ayakların ısıtılması asla denenmemelidir. Tırnaklar derin kesilmemeli, köşe k e ve yanlardan alınmamal nmamalıdır. Nasırlar ve boynuzlaşmalar bıçakla b kesilmemeli, yakıcı madde, asit vs. kullanılmamal lmamalıdır. Dışarıda, kumda, denizde, arazide asla çıplak ayakla dolaşı şılmamalıdır. Sivri uçlu, u yüksek y topuklu, önü açık k ayakkabılar giyilmemeli, sandalet ve tokyo kullanılmamal lmamalıdır. Çoraba elastik band ya da çorap bağı takılmamal lmamalıdır. Ayağa a her hangi bir şekilde flaster,, yara bandı yapış ıştırılmamalıdır.

48 DİABETİK K AYAĞIN TEDAVİ VE KORUNMASINDAKİ PRATİK K YÖNERGELERY Ayak komplikasyonları diabetes mellitus un en ciddi ve pahalı komplikasyonlarından biridir.bir alt ekstremitenin ampütasyonu genellikle ayak ülseri ile başlar. Ayak ülserlerinde korunma, hasta ve personel eğitimi, multidisipliner tedavi ve yakın takip içeren bir strateji ampütasyon oranını %49-85 azaltılabilir. Olmazsa olmaz kurallardan en önemlisi ise kan şekeri regülasyonudur.

DİYABETLİ HASTALARDA AYAK BAKIMININ ÖNEMİ Op.Dr.Gülgün GİRİTLİ

DİYABETLİ HASTALARDA AYAK BAKIMININ ÖNEMİ Op.Dr.Gülgün GİRİTLİ DİYABETLİ HASTALARDA AYAK BAKIMININ ÖNEMİ Op.Dr.Gülgün GİRİTLİ DİYABETİK AYAK Kan şekeri düzensiz ve yüksek seyreden diyabetli bireylerde, sağlıklı bireylere göre ayak problemleri daha fazla görülmektedir.

Detaylı

Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri

Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri + Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri Doç. Dr. S. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Aile Hekimliği AD III. ULUSAL DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI SİMPOYUMU, Mayıs

Detaylı

Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü

Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü Ayak sorunlarının çoğu önlenebilir Alt ekstremite ampütasyonlarının çoğunun sebebi diyabetik ayak hastalığıdır. Ayak sorunlarının çoğu,

Detaylı

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem. Diyabette Bakım,Takip ve İzleme İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman Kan Glukozunun Diyabetli Birey Tarafından Takibi Kan glukozunun

Detaylı

Diyabetik Ayak Risk Faktörleri; Riskli Bireylerin Taranması. Doç. Dr. Pınar Topsever Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

Diyabetik Ayak Risk Faktörleri; Riskli Bireylerin Taranması. Doç. Dr. Pınar Topsever Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Diyabetik Ayak Risk Faktörleri; Riskli Bireylerin Taranması Doç. Dr. Pınar Topsever Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tanım-I Diyabetik ayak diyabetin makrovasküler (PDH)

Detaylı

Glisemik Kontrol ve Koruyucu Önlemler. Doç Dr Banu KALE KÖROĞLU Süleyman Demirel Üniv. Endokrinoloji ve Met Hast BD

Glisemik Kontrol ve Koruyucu Önlemler. Doç Dr Banu KALE KÖROĞLU Süleyman Demirel Üniv. Endokrinoloji ve Met Hast BD Glisemik Kontrol ve Koruyucu Önlemler Doç Dr Banu KALE KÖROĞLU Süleyman Demirel Üniv. Endokrinoloji ve Met Hast BD 2010 da Tüm Dünyada Diyabet Sıklığı 2010 da 285 milyon diyabet hastası 2 IDF Diabetes

Detaylı

Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım

Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım ENDO KURS 2011 Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım Dr. Ulunay Kanatlı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD Diyabetik Ayak Multidisipliner yaklaşım gerektirir Endokrinoloji, Enfeksiyon

Detaylı

DİYABETTE AYAK BAKIMI VE ÖNEMİ

DİYABETTE AYAK BAKIMI VE ÖNEMİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU DİYABETTE AYAK BAKIMI VE ÖNEMİ Diyabet, birtakım sorun ve sorumlulukları

Detaylı

DİYABETİK AYAK YARA BAKIMI ve HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI SEMA İNCE DİYABETİK AYAK YARA BAKIM HEMŞİRESİ Ç.Ü.T.F. ENDOKRİN VE METABOLİZMA BD

DİYABETİK AYAK YARA BAKIMI ve HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI SEMA İNCE DİYABETİK AYAK YARA BAKIM HEMŞİRESİ Ç.Ü.T.F. ENDOKRİN VE METABOLİZMA BD DİYABETİK AYAK YARA BAKIMI ve HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI SEMA İNCE DİYABETİK AYAK YARA BAKIM HEMŞİRESİ Ç.Ü.T.F. ENDOKRİN VE METABOLİZMA BD SUNUM İÇERİĞİ Diyabetik ayak Diyabetik ayak yara nedenleri Etiyopatogenezi

Detaylı

Diyabetik Ayak Bakımı. Diyabet

Diyabetik Ayak Bakımı. Diyabet Diyabetik Ayak Bakımı Diyabet BR.HLİ.043 DİYABETTE AYAK BAKIMI Diyabet hastalarında, kan şekerinin kontrol altına alınmaması sonucunda sinirlerin hasarı (nöropati) ve dolaşım bozuklukları (damar hastalıkları)

Detaylı

DİYABETİK AYAKTA YARA BAKIMI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI

DİYABETİK AYAKTA YARA BAKIMI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI DİYABETİK AYAKTA YARA BAKIMI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI Diyb. Hem. Dr. Emine KIR-BİÇER İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Endokrinoloji Metabolizma ve Diyabet Bilim Dalı Diyabetik ayak yaraları, diyabetik hastaların

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 13 Diyabet ve diş-dişeti sorunları

Detaylı

DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARINDA EVDE BAKIM HİZMETİ

DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARINDA EVDE BAKIM HİZMETİ IV. ULUSAL DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI SİMPOYUMU, Mayıs 2016 DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARINDA EVDE BAKIM HİZMETİ Doç. Dr. S. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

Detaylı

Diayabetik ayak ve korunma. Doç Dr Hülya Akan hakan@yeditepe.edu.tr IV. Ulusal Diyabetik Ayak İnfeksiyonları Sempozyuu 7 mayıs 2016, İstanbul

Diayabetik ayak ve korunma. Doç Dr Hülya Akan hakan@yeditepe.edu.tr IV. Ulusal Diyabetik Ayak İnfeksiyonları Sempozyuu 7 mayıs 2016, İstanbul Diayabetik ayak ve korunma Doç Dr Hülya Akan hakan@yeditepe.edu.tr IV. Ulusal Diyabetik Ayak İnfeksiyonları Sempozyuu 7 mayıs 2016, İstanbul Diyabetik ayak (DA), travma dışı alt ektremite ampütasyonlarının

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

Diyaliz Hastalarında Ayak Yaralarının Önlenmesi ve Yönetimi. Dr. Meltem Gürsu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi

Diyaliz Hastalarında Ayak Yaralarının Önlenmesi ve Yönetimi. Dr. Meltem Gürsu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Diyaliz Hastalarında Ayak Yaralarının Önlenmesi ve Yönetimi Dr. Meltem Gürsu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum Planı Ülser nasıl oluşur? Ayak ülserleri neden önemli? Ayak ülserleri için

Detaylı

Diyaliz Hastalarında Diyabete

Diyaliz Hastalarında Diyabete Diyaliz Hastalarında Diyabete Bağlı Ayak Sorunlarında Hemşirelik Yaklaşımı ASİYE KARÇKAY Diyabet Nedir? Kandaki glikoz miktarının çok fazla olduğu kronik bir hastalıktır. Enerji kaynağı olarak şeker gerekli

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA

Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA 49 yaşında, erkek hasta Sol ayakta şişlik, kızarıklık Sol ayak altında siyah renkte yara

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Saadet CAN ÇİÇEK AİBÜ Bolu Sağlık Yüksekokulu İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı

Yrd. Doç. Dr. Saadet CAN ÇİÇEK AİBÜ Bolu Sağlık Yüksekokulu İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Yrd. Doç. Dr. Saadet CAN ÇİÇEK AİBÜ Bolu Sağlık Yüksekokulu İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı 1 DİYABETİK AYAK Diyabet, birtakım sorun ve sorumlulukları beraberinde getiren ve yaşam boyu süren

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım

Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım Yanık Nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

Diyabetik Ayak İnfeksiyonu Gelişiminin Önlenmesi Hastanede Nasıl Olmalı?

Diyabetik Ayak İnfeksiyonu Gelişiminin Önlenmesi Hastanede Nasıl Olmalı? 4 Diyabetik Ayak İnfeksiyonu Gelişiminin Önlenmesi Hastanede Nasıl Olmalı? Yard. Doç. Dr. Selda Çelik Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Diyabetik ayak problemi önlenebilir komplikasyonlardandır.

Detaylı

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DR. GÜLİZ UYAR GÜLEÇ ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TıP FAKÜLTESİ ENFEKSİYON H. VE KLİNİK MİK. AD- AYDIN UDAİS 2014 Giriş Diyabetin en sık ve ciddi

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

DİYABET ÖNEMLİ BİR SAĞLIK SORUNUDUR!! DİYABET EĞİTİM HEMŞİRESİ SULTAN YURTSEVER

DİYABET ÖNEMLİ BİR SAĞLIK SORUNUDUR!! DİYABET EĞİTİM HEMŞİRESİ SULTAN YURTSEVER DİYABET ÖNEMLİ BİR SAĞLIK SORUNUDUR!! DİYABET EĞİTİM HEMŞİRESİ SULTAN YURTSEVER Diyabet 20. yy. da hızla gelişim gösteren bir hastalık. 2009 yılında tüm dünyada total diyabetli sayısı ~285 milyon 2030

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Diyabetik Ayak Bakımı

Diyabetik Ayak Bakımı AYAK BAKIM ÜNİTESİ Ayak Bakımı Günlük yaşamda el ve ayaklarımız çeşitli nedenlerle yıpranıyor ve bakıma ihtiyaç duyuyor. Bayındır Tıp Merkezi Ayak Bakım Ünitesi nde, 160 saatlik eğitim programını geçtikten

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 OLGULAR EŞLİĞİNDE GÜNDEMDEKİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Olgu E.A 57 yaşında,

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Nisan 2014 BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM YANIKTA İLK YARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku

Detaylı

DİYABETLİ HASTADA AYAĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ

DİYABETLİ HASTADA AYAĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ DİYABETLİ HASTADA AYAĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

Detaylı

ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET. Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU

ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET. Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU Diyabet (Şeker Hastalığı) Nedir? Kandaki şeker (glukoz) miktarının çok fazla olduğu kronik (uzun süreli seyreden) bir hastalıktır Enerji kaynağı olarak

Detaylı

DİYABETLİNİN AYAĞININ KORUNMASINDA TEMEL İLKELER

DİYABETLİNİN AYAĞININ KORUNMASINDA TEMEL İLKELER DİYABETLİNİN AYAĞININ KORUNMASINDA TEMEL İLKELER 1. 2. 3. 4. 5. Riskli ayağın düzenli muayenesi Risk faktörlerinin tanılanması Diyabetlinin,ailesinin ve sağlık personelinin eğitilmesi Uygun ayakkabı Non

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HİPOGLİSEMİ VE DİYABETES MELLİTUS Hipoglisemi Diyabetes

Detaylı

Diabetik hastalarda deri bulguları ve yara iyileşmesi. İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği A.Esra Koku Aksu

Diabetik hastalarda deri bulguları ve yara iyileşmesi. İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği A.Esra Koku Aksu Diabetik hastalarda deri bulguları ve yara iyileşmesi İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği A.Esra Koku Aksu Diabetik hastalarda görülen deri bulguları ü Deri infeksiyonları ü Deri kuruluğu

Detaylı

Diyabet ve göz sorunları

Diyabet ve göz sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 08 Diyabet ve göz sorunları Diyabet

Detaylı

Diyabetik Hastada Ayak Bakımı (Yara Açılmamış)

Diyabetik Hastada Ayak Bakımı (Yara Açılmamış) Diyabetik Hastada Ayak Bakımı (Yara Açılmamış) AMAÇ Enfeksiyon ve travmaların önlenmesi, Diyabete bağlı komplikasyonlardan etkilenerek ayak bütünlüğünün bozulmasının önlenmesi, Ayaklarda oluşabilecek ödem,

Detaylı

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

Diyabetik Ayak. Hemşirenin Rol ve Sorumlulukları

Diyabetik Ayak. Hemşirenin Rol ve Sorumlulukları Diyabetik Ayak Hemşirenin Rol ve Sorumlulukları Yard.Doç.Dr.Şeyda Özcan İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi FEND Fellow King s College London Diyabetik Ayak Yüksek Riskli Ayak Periferik Nöropati

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH İç Hastalıkları Kliniği Diyabet hastası neden yatar? Kontrolsüz diyabet HbA1c: %16 Metformin DPP-4 inhibitörü

Detaylı

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Mahmut Şahin Düzenleme, Gözden

Detaylı

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ Sağlıklı bir yaşam için vücudun deri, saç, el ayak, ağız ve diş gibi kısımlarının bakımı ve temizliğine önem verilmesi gerekir. Derinin sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi ve vücuda

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

Diyabet ve sosyal yaşam

Diyabet ve sosyal yaşam TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 14 Diyabet ve sosyal yaşam Diyabet

Detaylı

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI HĠJYEN NEDĠR? Bir sağlık bilimi olup,temel ilgi alanı sağlığın korunması ve sürdürülmesidi r. KĠġĠSEL HĠJYEN Kişilerin kendi sağlığını korudukları ve devam ettirdikleri öz

Detaylı

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? bakımına göre yanlıştır? Aşağıdakilerden hangisi büyüme gelişme dönemlerinden değildir?

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? bakımına göre yanlıştır? Aşağıdakilerden hangisi büyüme gelişme dönemlerinden değildir? Haydar kçelik Kız Teknik ve Meslek Lisesi 2013-2014 ğitim Öğretim Yılı 9. Sınıf Sağlık ilgisi ersi Grubu Soruları 1-2- 3- şağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?. Şişmanlık, yaşam kalitesini düşürür. Şişman

Detaylı

Diyabetik Ayak Yaralarını Önleme Birinci Basamakta Ne Zaman Tedavi, Ne Zaman Sevk? Dr.Demet Dinç

Diyabetik Ayak Yaralarını Önleme Birinci Basamakta Ne Zaman Tedavi, Ne Zaman Sevk? Dr.Demet Dinç Diyabetik Ayak Yaralarını Önleme Birinci Basamakta Ne Zaman Tedavi, Ne Zaman Sevk? Dr.Demet Dinç Diyabet Dünyada en hızlı artan kronik hastalık. Tüm dünyada diyabet prevalansı 2003 yılında 194 milyon 2030

Detaylı

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2.

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. UDAİS, İstanbul SERDAR GÜLER Amasya Trabzon Samsun Anadolu Lisesi Hacettepe

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Hammertoe Düzeltme Sistemi

Hammertoe Düzeltme Sistemi Hammertoe Düzeltme Sistemi MUTLU AYAKLAR YİNE BURADA! BU YENİ, KABLOSUZ PROSEDÜR HAKKINDA SEVİNİLECEK BİR ŞEY nextradesis/nex*tra*de*sis/ (-de sis) interfalanjiyel eklemin cerrahi fiksasyonudur, ve hassaslık,

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Aşırı sıcaklar çeşitli sağlık problemlerini de beraberinde getirmektedir.sıcaklık ve nem artışına bağlı olarak

Detaylı

DİYABETİK K AYAK YARALARININ

DİYABETİK K AYAK YARALARININ DİYABETİK K AYAK YARALARININ CERRAHİ TEDAVİSİ Prof. Dr. Muzaffer Altında ndaş Cerrahpaşa a Tıp T p Fak. Plastik Cerrahi A.D. Türk Diyabet Cemiyeti Konsültan Doktoru KONU PLANI Konunun onemi Egitim ve Korunma

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/4 REPLANTASYON AMELİYATI AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat..... Replantasyon, cerrahi travma sonrası kopan el, ayak, kulak, penis, el parmağı veya ayak parmağı gibi vücudun

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Diyabette böbrek sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabette böbrek sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 09 Diyabette böbrek sorunları Diyabet

Detaylı

DİYABETİK AYAK. Risk Faktörleri, Tanı ve Sınıflama. Dr.TAMER TETİKER Ç.Ü.T.F. Endokrin ve Metab.Hast.BD 51.Ulusal Diyabet Kongresi, ANTALYA, 2015

DİYABETİK AYAK. Risk Faktörleri, Tanı ve Sınıflama. Dr.TAMER TETİKER Ç.Ü.T.F. Endokrin ve Metab.Hast.BD 51.Ulusal Diyabet Kongresi, ANTALYA, 2015 DİYABETİK AYAK Risk Faktörleri, Tanı ve Sınıflama Dr.TAMER TETİKER Ç.Ü.T.F. Endokrin ve Metab.Hast.BD 51.Ulusal Diyabet Kongresi, ANTALYA, 2015 Sunum Planı Diyabetik ayak ülseri epidemiolojisi, Risk faktörleri,

Detaylı

Diyabetik Ayak Enfeksiyonları Olgu Sunumu. Dr. Oral ÖNCÜL GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Enf. Hst. ve Kl. Mik. Srv - Istanbul

Diyabetik Ayak Enfeksiyonları Olgu Sunumu. Dr. Oral ÖNCÜL GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Enf. Hst. ve Kl. Mik. Srv - Istanbul Diyabetik Ayak Enfeksiyonları Olgu Sunumu Dr. Oral ÖNCÜL GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Enf. Hst. ve Kl. Mik. Srv - Istanbul Olgu I 78 yaşında erkek hasta Emekli öğretmen Sağ ayak 1.parmakta kötü kokulu

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR TANIM Ödem sık karşılaşılan ve vücutta sıvı birikimi olarak tanımlanan ve bazen de bazı ciddi hastalıkların belirtisi olan klinik bir durumdur. Ödem genellikle

Detaylı

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM SAĞLIK VE HİJYEN NEDİR? Sağlık; kişinin doğuştan getirdiği kalıtsal özellikleri ile fiziksel, biyolojik ve sosyal

Detaylı

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 26 Nisan 2014, Antalya 50. Ulusal Diyabet Kongresi Yaş Ortalama İnsan Ömrü Ortalama

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Ayak ve cilt sorunları

Ayak ve cilt sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 12 Ayak ve cilt sorunları Diyabet

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ I. İLKYARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...3 A. İLKYARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...3 1. İlkyardımın Tanımı...3 2. Acil Tedavinin Tanımı...3 3. İlkyardım ve

Detaylı

Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü

Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü www.diabetesinformationsdienst-muenchen.de Sevgili hasta, Başarılı bir diyabet tedavisi için kan şekeri değerlerinin bilinmesi ve uzun süreli gözlenmesi önemlidir.

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı. Cildimiz, yaşlanma belirtilerini en belirgin olarak yansıtan organdır.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı. Cildimiz, yaşlanma belirtilerini en belirgin olarak yansıtan organdır. YAŞLILARDA SIK KARŞILAŞILAN DERİ SORUNLARI Prof.Dr.Ayşen Karaduman Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Cildimiz, yaşlanma belirtilerini en belirgin olarak yansıtan organdır.

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Diyabetik Ayak. Doç. Dr. Şevki ÇETINKALP Prof. Dr. Candeğer YILMAZ. Bornova - İZMİR

Diyabetik Ayak. Doç. Dr. Şevki ÇETINKALP Prof. Dr. Candeğer YILMAZ. Bornova - İZMİR Diyabetik Ayak Doç. Dr. Şevki ÇETINKALP Prof. Dr. Candeğer YILMAZ Bornova - İZMİR EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK KİTAPLARI SAĞLIK SERİSİ 8 Diyabetik Ayak Doç. Dr. Şevki ÇETİNKALP Prof. Dr. Candeğer

Detaylı

Diyabet ve kalp-damar hastalıkları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve kalp-damar hastalıkları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 10 Diyabet ve kalp-damar hastalıkları

Detaylı

HEMODİYALİZDE ARTERİYOVENÖZ FİSTÜL KULLANIMI UZM. HEMŞİRE NACİYE ÖZDEMİR

HEMODİYALİZDE ARTERİYOVENÖZ FİSTÜL KULLANIMI UZM. HEMŞİRE NACİYE ÖZDEMİR HEMODİYALİZDE ARTERİYOVENÖZ FİSTÜL KULLANIMI UZM. HEMŞİRE NACİYE ÖZDEMİR Amaç Hemodiyaliz hastasının hayatında farkındalık oluşturmak ve geliştirmek Arteriyovenöz fistülü değerlendirmek, komplikasyonları

Detaylı

Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım

Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım Yara Nedir? Bir travma sonucu deri ya da mukoza bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar

Detaylı

Yaralanmalar. Bölüm 5

Yaralanmalar. Bölüm 5 Yaralanmalar Bölüm 5 Kapsam: Yara nedir? Kaç çeşit yara vardır? Yaraların ortak belirtileri nelerdir? Yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Ciddi yaralanmalar nelerdir? Ciddi yaralanmalarda ilkyardım

Detaylı

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 04 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Diyabet insülinin eksikiği veya

Detaylı

Yara Bakımı. Yoğun Bakım Dergisi 2007;7(3):347-356. Ali KONAN*

Yara Bakımı. Yoğun Bakım Dergisi 2007;7(3):347-356. Ali KONAN* Yara Bakımı Ali KONAN* * Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, ANKARA Yara, dokunun normal yapı ve işlevinin bozulmasıdır. Yara iyileşmesi ise travma ile başlayan ileri derecede

Detaylı

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600 İki veciz söz s Diyabet ve komplikasyonlarıyla yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, tek bir adımla başlamak zorundadır. r. Lao Tzu MÖ 600 Şeker Hastalığı; Ülkemizde;

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD.

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK BİTKİNLİĞİ-Etyoloji Sıcak ve nemli havaya uzun süre maruz kalma Yaşlı, çocuk Bilinçsiz diyet

Detaylı

Editörler. Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM

Editörler. Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM Editörler Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM Yazarlar Prof. Dr. Sakine Boyraz Doç.Dr.Hicran Yıldız Doç.Dr.Neriman Akansel Yrd.Doç.Dr. Evrim Çelebi Yrd.Doç.Dr. Funda Çetinkaya Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

Hemoroid (Basur) Nedir?

Hemoroid (Basur) Nedir? Sindirim sisteminin giriş kapısını ağız ve dişler, çıkış kapısını ise anal kanal ve anüs oluşturur. İstemli olarak sağlanan dışkı ve gaz çıkışının kontrolü; hemoroitlerin de bir parçası olduğu bu anal

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

TİTREŞİM. Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir.

TİTREŞİM. Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir. TİTREŞİM Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir. TİTREŞİMİN ÖZELLİĞİNİ 1 Frekansı ve 2 Şiddeti belirler. Titreşimin Frekansı: Birim zamandaki titreşim sayısına titreşimin

Detaylı

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1 İÇİNDEKİLER Bölüm I: İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1 A. İLK YARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...1 1. İlk Yardım ve Acil Bakımın Özellikleri...2 B. KORUMA...12 1. Olay Yerinin Değerlendirilmesi...12 2. Olay

Detaylı