BEYLİKTEN DEVLETE I TEST 1

Transkript

1 BEYLİKTEN DEVLETE I TEST 1 1. Osmanlı Devleti nin Kuruluş Dönemindeki fetih politikasının genellikle batıya yönelik olması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanamaz A) Tekfurların halka baskı yapmasıyla B) Balkanlarda karışıklıklar yaşanmasıyla C) Gaza ve cihad düşüncesinin olmasıyla D) Anadolu Türk siyasi birliğinin sağlanmasıyla E) Bizans ta tahat kavgaları yaşanmasıyla yüzyılda, Anadolu ve Balkanlardaki topraklarının büyük bir kısmını kaybeden Bizans elinde kalan toprakları da idare etmekte zorlanıyordu. Bizanslı yöneticiler halka aşırı baskı uyguluyor bundan dolayı ülkenin nüfusunu oluşturan Rum, Ermeni ve Yahudiler yönetime tepki gösteriyordu. Bizans ın içinde bulunduğu bu durumun; I. Türk-İslam birliğinin sağlanması, II. Balkanlarda Osmanlı hâkimiyetinin güçlenmesi, III. Avrupalı devletlerle iş birliği yapılması sonuçlarından hangilerini ortaya çıkardığı söylenebilir 2. Bizans ın Osmanlı Devleti ne karşı Avrupa devletlerini kışkırtması ve Karamanoğulları Beyliği ile ittifak kurması Yıldırım Bayezit'n İstanbul u kuşatmasına neden oldu. Ancak Haçlı ordusunun Bizans a yardım etmek amacıyla Niğbolu Kalesi ni kuşatması üzerine İstanbul kuşatması kaldırıldı. 5. Kara Ordusu Osmanlı Ordusu Deniz Ordusu Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Osmanlı Devleti nin batı yönünde ilerlemeye çalıştığı B) Bizans ın Batılılar tarafından korunduğu C) Yıldırım Bayezit in Türk-İslam birliğini sağladığı D) Karamanoğullarının Osmanlıların aleyhine çalıştığı Kapıkulu Piyadeleri Acemioğlanlar Cebeciler Topcular Kapıkulu Süvarileri Silahtarlar Süvariler E) Bu dönemdeki İstanbul kuşatmasının başarısız olduğu Osmanlı Devleti nin Kuruluş Döneminde askerî yapısını gösteren bu tabloda işareti olan yere aşağıdaki hangi birliğin gelmesi gerekir A) Yeniçeriler B) Sekbanlar C) Akıncılar D) Tımarlı sipahiler E) Azaplar 3. Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti nin ilk yıllarında Balkanlardaki ilerleyişini kolaylaştırdığı söylenemez 6. Orhan Bey döneminde yaya ve müsellem adı ile düzenli bir ordunun kurulması; I. fetihlerin hızlanması, II. iskân politikasından vazgeçilmesi, A) Balkanlarda dinî ve siyasi birliğin olmaması III. taht kavgalarının yaşanması B) İskân politikasının uygulanması C) Hoşgörülü ve adaletli politika izlenmesi D) Anadolu beylikleri ile ittifaklar kurulması E) Sürekli orduların kurulması sonuçlarından hangilerine neden olduğu savunulabilir A) Yalnız I B) Yalnız III C) l ve II

2 7. Yıldırım Bayezit İstanbul u kuşatmış ancak Timur tehlikesinden dolayı kuşatma antlaşma yapılarak kaldırılmıştır. Bu antlaşmanın maddeleri şunlardır: İstanbul da bir Türk mahallesi kurulacak ve bir cami yaptırılacak. İstanbul da Türklerin davalarına bakmak için bir kadı tayin edilecek. Bizans, Osmanlı Devleti ne her yıl vergi verecek. Buna göre; I. İstanbul un demografik yapısı değiştirilmek istenmiştir. II. Bizans ın egemenlik haklarına müdahalede bulunulmuştur. 10. İskân Politikası Amaç Gerekçe Göçebe Türkmenlere yer bulma Yöntem Adalet ve hoşgörü İskân politikası ile ilgili verilen tabloda boş bırakılan yer aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir A) Haçlı ittifaklarını önleme B) Balkanların Türkleşmesini sağlama C) Timur tehlikesini önleme D) Merkezî otoriteyi güçlendirme E) Yeni cepheler açma III. Anadolu nun siyasi birliğini koruma mücadelesi İstanbul un alınmasını geciktirmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II 11. Ankara Savaşı ndan sonra; I. Timur un Anadolu dan çekilmesi, II. Fetret Döneminin yaşanması, 8. Aşağıdakilerden hangisi, İskân siyasetinin sonuçlarından değildir A) Göç edilen yerlerdeki halkın tamamen Türkleşmesi B) Balkanlardaki Türk nüfusunun artması C) Fetih yapan orduya lojistik destek sağlanması III. beyliklerin yeniden kurulması gelişmelerinden hangileri, devletin otoritesinin sarsıldığına kanıt gösterilebilir A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III D) Göçebe Türkmenlerin yerleşik hayata geçirilmesi E) Bölgede oto kontrolün sağlanması 9. Osmanlı Kuruluş Dönemiyle ilgili aşağıdakilerin hangisinde I. de verilenin ll. ye ortam hazırladığı savunulamaz I. II. A) Sınırların genişlemesi Beylerbeyliklerin kurulması B) Hoşgörülü olunması Sınırları genişlemesi C) Batı yönünde fetihler Timur ile savaşılması yapılması D) İskân politikasının Balkanlarda etnik yapının uygulanması değişmesi E) Devlet işlerinin artması Divan ın kurulması 12. Osmanlı Devleti nin kuruluşundan kısa zaman sonra idare, ekonomi, hukuk ve eğitim teşkilatı da oluşturulmuştur. İlk Osmanlı parası Osman Bey tarafından bastırılmıştır. İlk Osmanlı medresesi Orhan Bey tarafından İznik te açılmış, I. Murat zamanında beylerbeylik kurularak ülke yönetim birimlerine ayrılmıştır. Buna göre; I. Fetihlerle birlikte teşkilatlanmaya da önem verilmiştir. II. Yenilikler, Avrupa dan örnek alınarak yapılmıştır. III. Farklı alanlarda devletin büyümesi sağlanmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I,II ve III

3 BEYLİKTEN DEVLETE II TEST 2 1. Ankara Savaşı Osmanlı Devleti nin yenilgisi ile sonuçlanmış, Anadolu beylikleri eski topraklarını yeniden almışlar ve Osmanlı şehzadeleri arasında taht mücadeleleri başlamıştır. Bu durumun Osmanlı Devleti'nde; I. siyasi birliğin bozulması, II. Fetret Döneminin yaşanması, III. otoritenin sarsılması durumlarından hangilerine neden olduğu söylenebilir 4. Osmanlı Devleti, kuruluş aşamasında Ahilerin desteğini almış, Bizans üzerine seferler düzenlemiş ve gerekmedikçe Anadolu beylikleri ile mücadele etmemiştir. Buna göre, Osmanlı Devleti ile ilgili; I. Şartlar ve ortama göre farklı stratejiler izlenmiştir. II. Padişahların değişmesi ile uygulamalar değişmiştir. III. Sosyo-ekonomik durumlar dikkate alınmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılamaz D) I ve II E) II ve III 2. I. Murat döneminde Venediklilerle yapılan ilk deniz savaşı kaybedilmiştir. Buna göre ; I. Osmanlı Devleti'nin denizlerde Venedik ile çıkarları çatışmıştır. II. Osmanlı Devleti bu savaşta yenilmesine rağmen deniz savaşlarında tecrübe kazanmıştır. III. Osmanlı Devleti nin sınırları daralmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılamaz 5. Germiyanoğulları Hamitoğulları XV. yy'da Anadolu Türk siyasi birliğini kurma çalışmaları Karamanoğulları Yukarıda verilen şemada ile gösterilen yere aşağıdakilerden hangisi yazılamaz A) Karesioğulları B) Aydınoğulları C) Menteşeoğulları D) Artukoğulları E) Dulkadiroğulları 3. Dirlik Paşmaklık Ocaklık Yurtluk Yukarıdaki haritada soru işareti yerine Osmanlı toprak yapısında hangi bölümün gelmesi gerekir A) Harici Toprak B) Mirî Toprak C) Öşri Toprak D) Mülk Toprak E) Zeamet Toprak 6. Osmanlı Devleti nin ilk dönemlerinde meydana gelen, I. Şeyh Bedrettin İsyanı, II. Ankara Savaşı, III. beyliklerin ayaklanmaları gelişmelerinden hangilerinin ülkede siyasi ve sosyal yapının bozulmasına neden olduğu söylenebilir D) I ve II E) I, II ve III

4 7. Osmanlı ordusunun Erdel voyvodasına yenilmesiyle cesaretlenen Avrupalılar büyük bir ordu kurdular. II. Murat, bu ordu ile yapılan savaşın kaybedilmesi ve aynı anda Konya daki Karamanoğulları sorunuyla uğraşılmasından dolayı barış isteğinde bulundu ve 1444'te Macarlarla Edirne-Segedin Antlaşması'nı imzaladı. Buna göre ; I. Osmanlı Devleti hem iç hem de dışta mücadele etmek zorunda kalmıştır. II. Avrupalılara ekonomik ayrıcalıklar verilmiştir. III. Anadolu Türk siyasi birliği henüz tam olarak sağlanamamıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir 10. Yıldırım Bayezit'in Ankara Savaşı'nda Timur'a esir düşüp bir süre sonra da ölmesi üzerine Osmanlı Devleti nde taht kavgaları başladı. Timur, Yıldırım Bayezit tarafından Osmanlı Devleti'ne bağlanan Anadolu beyliklerinin tekrar kurulmasını sağladı. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun sonuçları arasında gösterilebilir A) Balkanlarda fetihlerin durması B) Timur un Anadolu da etkinliğinin azalması C) Devlet teşkilatına önem verilmesi D) Anadolu da siyasi birliğin bozulması E) Veraset anlayışının değişmesi D) I ve III E ) I, II ve III 8. Haçlılar ile Varna Savaşı Şemada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) I. Kosova B) Sırpsındığı C) II. Kosova D) Edirne Segedin E) Niğbolu II. Murat'ın yaptığı Savaşlar Anadolu birliğini sağlama Batı yönünde ilerleme 11. Osmanlıların adaletli yönetimi altında huzur içinde yaşayan Balkan milletleri Osmanlı yönetimini benimsemişlerdir. Bu nedenle Fetret Devrinde Osmanlı Devleti'nden ayrılmaya yönelik bir bağımsızlık girişiminde bulunmamışlardır. Bu durumun oluşmasında; I. Balkanlarda halka siyasi baskı uygulanması, II. iskân siyasetinin uygulanması, III. yöneticilerin hoşgörülü olması faktörlerinden hangilerinin etkili olduğu söylenemez 12. YENİÇERİLER TIMARLI SİPAHİLER Yaya askerlerdir. Atlı birliklerdir. Barışta merkezde bulunurlar. Barışta dirlik topraklarda bulunurlar. Hazineden maaş alırlar. 9. I. Topraklarını kaybeden Anadolu beylerinin Timur'a sığınarak onu kışkırtmaları II. Yıldırım Bayezit'in Timur'dan kaçan Bağdat ve Karakoyunlu hükümdarlarını koruması III. Çin üzerine sefere çıkmaya hazırlanan Timur'un geride güçlü bir devletin kalmasını istememesi Yukarıdakilerden hangileri Ankara Savaşı'nın siyasi nedenlerden dolayı çıktığının göstergesidir Devşirme kökenlidirler. Türk-Müslüman ailelerden alınırlar. Yeniçeri ve tımarlı sipahilerin karşılaştırıldığı yukarıdaki tabloda "" yerine aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir A) Tek gelirleri ganimetlerdir. B) Ticaretle uğraştığından maaş almazlar. C) Geçim kaynakları ulufelerdir. D) Topraktan alınan vergilerden geçimlerini sağlarlar. E) Cülus bahşişi alırlar. D) I ve III E) I,II ve III

5 BEYLİKTEN DEVLETE III TEST 3 1. Şeyh Bedrettin, Fetret Devrinin getirdiği karışıklıklardan faydalanarak kendi düşüncelerini yaymaya başladı. Müritleri İzmir, Manisa ve Rumeli'de ayaklandı. Şeyh Bedrettin'in düşünceleri Osmanlı Devleti'ndeki İslam anlayışına tersti. Ayaklanmalar kısa sürede bastırıldı. Buna göre, Şeyh Bedrettin İsyanı ile ilgili; I. Dinî içerikli siyasi bir isyandır. II. Anadolu ve Balkanlara kadar yayılmıştır. III. Siyasi otoritenin zayıflaması isyana uygun bir ortam oluşturmuştur. 4. I. Bayezit döneminde meydana gelen; I. tersanelerin kurulması, II. İstanbul un kuşatılması, III. Karamanoğuları Beyliği ile mücadele edilmesi gelişmelerinden hangileri, Anadolu siyasi birliğini kurma çalışmalarına örnek olarak gösterilebilir A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I,II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir D) I ve III E) I,II ve III 2. Bu savaştan sonra halife bana " Sultan-ı İklim-i Rum" unvanını verdi. Avrupa nın yönettiğim devlet üzerindeki etkisi kalktı. 5. Bursa'nın Fethi Çimpe Kalesi nin alınması Ankara Savaşı Şeyh Bedrettin II. Kosova İsyanı Savaşı Osmanlı Kuruluş Döneminde gerçekleşen olayların verildiği tarih şeridinde hangi kutudaki olay yanlıştır Yıldırım Bayezit in bahsettiği bu savaş aşağıdakilerden hangisidir A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 A) I. Kosova Savaşı B) Ankara Savaşı C) Niğbolu Savaşı D) Sazlıdere Savaşı E) Çirmen Savaşı 6. I. Murat döneminde görülen; 3. Aşağıdakilerden hangisi, 14. yüzyılda Bizans yönetimine karşı memnuniyetsizliği artan halkı Osmanlı Devleti ne yaklaştıran durumlardan biri değildir A) Tekfurların olumsuz davranışları B) Merkezî otoritenin çökmesi C) Ortodoksların koruyucusu olması D) Ağır vergiler alınması E) Halkı baskı ile yönetmesi I. Yeniçeri Ocağı nın kurulması, II. tımar sisteminin uygulanması, III. beylerbeyliklerinin kurulması gelişmelerinden hangilerinin İhtiyaçlar yeni askerî ve siyasi gelişmelere neden olmuştur. yargısına örnek olabilir A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

6 7. I. Siyasi gücünü yitirmiş olan Bizans sınırında kurulması II. Balkanlarda dinî ve siyasi birliğin olmaması III. fethedilen yerlerde iskân politikasının uygulanması Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesine ortam hazırlayan yukarıdaki etkenlerden hangileri coğrafi konumla ilgilidir D) I ve III E) I,II ve III 10. Çimpe Kalesinin Alınması İskân politikasının uygulanması Osmanlı Devleti nin ilk dönemleriyle ilgili olarak verilen şemada "" ile gösterilen yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Fetret Döneminin başlaması B) Balkanlardaki ilerleyişin hızlanması C) Haçlı savaşlarının sona ermesi D) Ahilerin desteğinin alınması E) Anadolu birliğinin sağlanması Rumeli Beylerbeyliğinin kurulması 8. Şehzadeler belli bir yaşa gelince sancağa çıkardı. Sancaklara gönderilen şehzadelere bu görevlerinde, lala adı verilen bilgili ve deneyimli kişiler yardımcı olurdu. Bu uygulamanın aşağıdakilerden hangisini sağladığı söylenebilir A) Anadolu da birliğinin kurulmasını B) Lalaların bağımsızlığını ilan etmesini C) Şehzadelerin tecrübe kazanmasını D) Yönetimde halkın etkisinin artmasını E) Eyalet sistemine geçilmesini 11. Ahlak ile zanaatı birleştirmiş bir meslek örgütü olan Ahiler, Osman Bey'in manevi destekleyicisi olmuşlardır.osman Bey bir bölgeyi ele geçirdikten sonra burada nasıl bir yönetim uygulayacağını Ahilerden sormaktaydı. Ahiler; beyliği teşkilatlandırma, sosyal hayatı düzenleme ve beylere danışmanlık yapma gibi önemli görevleri üstlenmişlerdir. Yalnız bu bilgilere göre Ahilerin aşağıdaki alanlardan hangisinde Osmanlı Devleti ne destek olduğu söylenemez A) İdari B) Toplumsal C) Ekonomi D) Askerî E) Siyasi 9. Osmanlı Devleti'nde hükümdar, ülkenin mutlak hâkimidir. Ancak bu durum onun her istediğini yapabileceği anlamına gelmezdi. Devleti yönetirken şer i (dinî) ve töre kurallarına uymak zorundaydı. Padişahın görevleri ise halkı korumak ve onlara karşı adaletli olmak, kanunlara uygun olarak ülkeyi yönetmek, sınırları güvenlik altına almak, seferlere çıkarak ülkenin sınırlarını genişletmekti. Buna göre, padişahın durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Yetkileri sınırsız değildir. B) Halkın siyasi ve idari refahından sorumludur. C) Devleti yönetirken belli şartlara uymak zorundadır. D) Egemenliğini halk ile paylaşmıştır. E) Askerî, yönetim ve sosyo-ekonomik alanlarda görevleri vardır. 12. I. Murat Anadolu Türk siyasi birliğini barışçı yollarla sağlamaya çalışmıştır. Bu amaçla oğlu Bayezit i Germiyanoğulları nın kızıyla evlendirerek Kütahya ve çevresini topraklarına katmıştır. Aynı zamanda Hamitoğularından Isparta ve çevresini para ile satın almıştır. Yıldırım Bayezit ise Anadolu Türk siyasi birliğini savaş yaparak sağlamak istemiştir. Bunun için özellikle Karamanoğulları beyliği ile mücadele edilmiştir. Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamaya yönelik bu politikalar ile ilgili; I. Osmanlılar ilk dönemlerden itibaren Anadolu siyasi birliği sağlamaya çalışmıştır. II. Farklı politikalarla aynı amaç için mücadele edilmiştir. III. Yıldırım Bayezit Timur a karşı birlik oluşturmaya çalışmaktadır. yargılarından hangilerine ulaşılamaz A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II

7 KONU TEKRAR TESTİ I (Beylikten Devlete) TEST 4 1. Osmanlı ülkesine katılmış olan; I. Aydınoğulları, II. Hamitoğulları, III. Germiyanoğulları beyliklerinden hangilerinin Ankara Savaşı ndan sonra yeniden bağımsızlığını kazandığı söylenebilir 4. Osman Bey, Türk töresinde olan "Fetheden, fethettiği yerin sahibidir." anlayışına dayanarak elde edilen yerleri kardeşi, oğulları ve silah arkadaşlarına vermiştir. Bu anlayışın Osmanlılarda; I. fetihlerin hızlanması, II. ülke topraklarının genişlemesi, III. taht mücadelesinin başlaması sonuçlarından hangileri üzerinde etkili olduğu söylenemez D) I ve II E) II ve III Osmanlıların Haçlılarla yaptığı son savaştır. Varna 2. Avrupalılarla yapılan ilk antlaşmadır. Edirne Segedin 3. I.Murat'ın şehit edildiği savaştır. I. Kosova 4.Osmanlı Devleti'nin dağılma tehlikesi geçirmesine yol açan savaştır. Ankara 5. Rumeli'de ele geçirilen ilk topraktır. Çimpe Kalesi Yukarıdaki eşleştirme tablosundaki bilgilerden hangisi yanlıştır A)1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 5. Osmanlı Devleti kurulduğu sırada Balkanlarda bulunan devletler arasında sürekli savaşlar yaşanmaktaydı. Osmanlı Devleti nin Rumeli'ye geçmesinden sonra Balkan devletleri Papa'nın da çabalarıyla aralarındaki anlaşmazlıklara son vererek Osmanlı Devleti'ne karşı birlikte hareket etmişlerdir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir A) Balkanların birleşmesi Osmanlıları durdurmuştur. B) Dinin siyasi gücü Balkan devletlerini birleştirmiştir. C) Papa'nın siyasi gücü azalmıştır. D) Haçlı Seferleri sona ermiştir. E) Osmanlı Devleti nin sınırları daralmıştır. 6. Fetret Devrinden sonra hükümdar olan Çelebi Mehmet, Osmanlıları dış tehditlerden uzak tutmuş, içte istikrarı sağlayarak devletin yeniden toparlanmasına çalışmıştır. 3. Osmanlı Devleti'nde, tımar sisteminin aşağıdaki özelliklerinden hangisi, Avrupa'dakine benzer feodal sistemin görülmesini engellemiştir A) Toprakların mülkiyetinin devlete ait olması B) Üretim vergisinin, ürünün belli bir oranı olarak hesaplanması C) Çift, yarım çift gibi büyüklüğüne göre tanımlanması D) Rütbe ve makama göre dağıtılması E) Devlet memurlarına maaşı karşılığı verilmesi Bu durumun, aşağıdaki anlayışlardan hangisine uygun bir davranış olduğu söylenebilir A) Siyasi bağımsızlık ekonomik bağımsızlıktan önce gelir. B) Askerî zaferler siyasi zaferlerle süslenmelidir. C) Dışarıda güçlü olmanın ön şartı içeride güçlü olmaktır. D) Fethedilen yerler fethedene aittir. E) İç isyanları bastırmak siyasi gücün göstergesidir.

8 7. Osmanlı Devleti'nde fethedilen araziler devletin malı sayılırdı. Toprak üzerinde yaşayan çiftçi ise yalnızca toprağı işleme hakkına sahipti. Toprağı satma ya da miras bırakma hakkı yoktu. Bu durumun; I. toprağını ekmeyen köylüden toprağının geri alınması, II. özel mülkiyetin gelişmemesi, III. tımar sisteminin iltizama dönüşmesi uygulamalarından hangilerini ortaya çıkardığı söylenebilir A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III 11. Karesioğulları' nın Osmanlı ya katılması Bizans'ın giderek zayıflaması "" Balkanlarda siyasi birliğin olmaması İskân politikasının uygulanması Yukarı diyagramda "" yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Anadolu Türk birliğinin sağlanması B) Balkanlara geçişi kolaylaştıran etkenler C) Haçlı Seferlerinin başlama nedenleri D) Teşkilatlanmayı artıran etkenler E) Denizlerde hâkimiyetin sağlanması 8. Osmanlı Devleti; I. Koyunhisar II. I. Kosova III. Çirmen IV. Palekanon V. Varna savaşlarından hangilerini, Haçlılara karşı yapmıştır A) I ve II B) II ve V C) II ve III D) III ve lv E) IV ve V 9. Aşağıdakilerden hangisi, Anadolu beyliklerinin Osmanlı Devleti ne katılmasıyla meydana gelen gelişmelerden biri değildir A) Denizcilik faaliyetlerinin başlaması B) Anadolu beylerbeyliğinin kurulması C) Türk ve Müslüman nüfusunun artması D) Balkanlara geçişin kolaylaşması E) Veraset anlayışının değişmesi 12. Osmanlı Devleti'nde şehzadeler lala denilen deneyimli hocaların gözetiminde sancaklara vali olarak atanmışlardır. Bu uygulamanın; I. şehzadelere tecrübe kazandırma, II. şehzadeleri merkezden uzaklaştırma, III. veraset sistemini değiştirme amaçlarından hangilerine yönelik olduğu söylenemez A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III 10. Osmanlı Devleti, kuruluşundan hemen sonra başladığı fetih hareketleri sırasında, özellikle Balkanlarda ele geçirdiği yerlere iskân politikası gereği göçebe Türkmenlerden bir kısmını yerleştirmiştir. Bu durumun ; I. Balkanların Türkleşmesi, II. İslamiyet'in yayılması, III. Haçlı oluşumlarının durması sonuçlarından hangilerine etki ettiği söylenemez A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III 13. Osmanlı Devleti nin ilk dönemlerinde gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangilerinde I. olayın sonuçlarının II. olaya neden olduğu söylenemez I A) Çimpe Kalesi'nin alınması B) Anadolu beylikleri ile mücadele edilmesi C) Devletin sınırlarının genişlemesi D) Ankara Savaşı'nın kaybedilmesi E) Haçlı saldırılarının başlaması II Balkanlarda fetihlerin hızlanması Anadolu siyasi birliğinin sağlanması Yeni kurumların kurulması Anadolu Türk siyasi birliğinin bozulması Osmanlı Devleti nin dağılması

9 DÜNYA GÜCÜ OSMANLI DEVLETİ I TEST 5 1. İstanbul, Hristiyan dünyasının Osmanlı Devleti'ne karşı doğudaki en önemli kalesi idi. Bizans XV. yüzyıla gelindiğinde, imparatorluk özelliğini kaybetmiş, tekfurların gücü artmış, hâkimiyet sahası İstanbul surları ile sınırlı hâle gelmişti. Buna rağmen Osmanlı Devleti'nin her zor durumuna düştüğünde sorun oluşturmaktan geri kalmamıştır. Buna göre, Bizans ın durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Hristiyanlar için önemli bir merkez durumundadır. B) Hâkimiyet alanı daralmıştır. C) Osmanlı Devleti için iç ve dış sorun oluşturmaktadır. D) Merkezî otorite güçlü tutulmuştur.. 4. XV. ve XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti nin deniz savaşlarında başarılı olduğu görülür. Buna göre; I. haçlı donanmalarının mağlup edilmesi, II. Yükseliş Döneminde Ege, Akdeniz ve Karadeniz in Türk gölü hâline gelmesi, III. kaptan-ı deryalık makamının kurulması gelişmelerinden hangileri bu duruma kanıt olarak gösterilebilir D) I ve III E) I,II ve III E) Siyasi gücünü koruma çabasına girmiştir. 5. Kanuni Döneminde Yapılan Savaşlar 2. İstanbul un fethinin bazı sonuçları şunlardır; Osmanlı Devleti'nin Anadolu ve Rumeli toprak bütünlüğü sağlandı. Batıdaki Seferler Belgrad'ın Fethi Doğudaki gelişmeler Denizlerdeki Genişlemeler Rodos'un Fethi İpek Yolu ve Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan deniz ticaret yollarının kontrolü Osmanlı Devleti'ne geçti. İstanbul, Osmanlı Devleti'nin başkenti yapıldı. Fener Patrikhanesi'nin Osmanlı Devleti'ne bağlanmasıyla Osmanlı padişahları Ortodoks halkın koruyucusu durumuna geldi. Bu sonuçlar aşağıdaki alanlarla eşleştirildiğinde hangisi açıkta kalır A) Siyaset B) Ekonomi C) Din D) Yönetim E) Kültür 3. Cem Sultan Olayı; Osmanlı Devleti'nin batıda ilerleyişini yavaşlatmıştır. Mohaç Zaferi I. Viyana Kuşatması Preveze Zaferi Kanuni dönemiyle ilgili yukarıda verilen şemada "" yerine sırasıyla aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır Batı Doğu Denizler A) Belgradın Fethi Çaldıran Zaferi Girit'in Fethi B) II. Viyana Kuşatması Irakeyn Seferi Tunusun Fethi C) Almanya Seferi Amasya Antlaşması Cerbe Zaferi (1555) D) İstanbul Antlaşması Bağdat'ın Fethi Kıbrıs'ın Fethi (1533) E) Mora'nın Fethi Otlukbeli Savaşı İnebahtı Savaşı İç sorun olarak başlamış Avrupa devletlerinin olaya karışmasıyla dış sorun hâline dönüşmüştür. Avrupalılar tarafından yapılacak seferlerde tehdit unsuru olarak kullanılmıştır. Buna göre, Cem Sultan Olayı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Osmanlıların dış politikada etkinliğini azaltmıştır. B) Osmanlı Devleti nin dağılma tehlikesi geçirmesine neden olmuştur. C) Batıdaki fetihler bir süre durmuştur. D) Farklı devletlerin müdahalesi ile olay büyümüştür. E) İç sorun iken dış sorun hâline gelmiştir. 6. Mısır ın fethinin bazı sonuçları şunlardır; I. Osmanlı yönetim anlayışı teokratik bir yapıya dönüşmüştür. II. Kuzey Afrika daki akınlar için önemli bir üs elde edilmiştir. III. Baharat Yolu, Osmanlı Devleti nin eline geçmiştir. Bu sonuçlardan hangileri, yeni fetihler için uygun bir ortam hazırlamıştır

10 7. Mısır'ın fethinin bazı sonuçları şunlardır; Baharat Yolu nun Osmanlı denetimine geçmesi Halifeliğin Osmanlılara geçmesi Osmanlı hazinesinin doldurulması Bu sonuçlara göre Osmanlı Devleti için; I. Teokratik yönetime geçmiştir. II. Ekonomik açıdan güçlenmiştir. III. Kuzey Afrika nın fethi tamamlanmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılamaz 11. Osmanlı Devleti'nde azınlıklara verilen haklar, din ve ibadet özgürlüğü, İslam inancının bir sonucudur. Bu bilgilere dayanarak Osmanlı Devleti nde; I. insan hakları, II. özgür düşünce, III. sınıf ayrımı alanlarından hangilerinin geliştiği söylenebilir D) II ve III E) I, II ve III 8. Divanıhümayun da idari, mali, askerî, örfi ve şer i, ülke ve toplumu ilgilendiren her türlü mesele görüşülüp karara bağlanırdı. Aynı zamanda divan, Osmanlı Devleti'nde halkın şikâyetlerini iletebildiği ve padişah tarafından durumun incelendiği bir karar organıdır. Buna göre Divanıhümayun için aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Yargı yetkisine sahiptir. B) Hükûmet gibi çalışmaktadır. C) Karar organıdır. D) Sadece ihtiyaç olduğunda toplanmaktadır. E) Padişahın denetimi altındadır. 12. Osmanlı Devleti nde tahta geçen padişah mutlak yönetme gücüne sahipti. Son söz hakkı kendilerinde olmakla beraber yönetime dair bazı yetkilerini devlet adamlarına vermişlerdir. Padişahların çıkardığı kanunlar şer i kurallara ve örfi kanunlara uymak zorundaydı. Şer i hükümler padişahın müdahalesine açık kanunlar değildi. Buna göre padişahlık makamı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez 9. Yönetim Birimi Yönetici Eyalet Beylerbeyi Sancak Sancak beyi Kaza Köy Köy kethüdası Osmanlı Devleti ndeki yönetim birimleri ve yöneticileriyle ilgili, yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Subaşı B) Kadı C) Vali D) Vezir E) Yiğitbaşı A) Yetkileri sınırsız değildir. B) Yargı yetkisini kendinde toplamıştır. C) Çıkardığı kanunlar din ile çelişmemelidir. D) Bazı yetkilerini diğer devlet adamlarıyla paylaşmıştır. E) Yönetim ve yürütmenin başıdır. 10. Osmanlı Devleti nin yaptığı; I. İran ile 1535 Amasya Antlaşması, II. Fransızlara kapitülasyonların verilmesi, III. Avusturya ile 1533 İstanbul Antlaşması gelişmelerinden hangileri, Diplomaside kazanılan zaferler devletin askerî gücü ile doğrudan ilişkilidir. yargısını doğrular 13. Aşağıdakilerden hangisi, XV. yüzılda Osmanlı Devleti nin Balkanlarda iskân siyaseti uyguladığına kanıt olarak gösterilemez A) Nüfus yapısının Türklerin lehine değişmesi B) Türk - İslâm kültürüne ait eserler yapılması C) Balkanlarda mezhep farklılığının olması D) Türklere ait köylerin kurulması E) Bazı bölgelerde yer isimlerinin Türkçe olması

11 DÜNYA GÜCÜ OSMANLI DEVLETİ II TEST 6 1. Fatih Sultan Mehmet, 1470 de Eğriboz, 1479 yılında ise Işkodra yı aldı. Zor durumda kalan Venedik barış istedi. Osmanlı Devleti ile Venedik arasında yapılan antlaşmaya göre; Venedik Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödeyecekti. Arnavutluk'taki Kroya. Işkodra Osmanlılarda kalacak; Osmanlı Devleti de Dalmaçya, Arnavutluk ve Mora'da Venediklilerden aldığı yerleri geri verecekti. Venedik İstanbul'da balyos (elçi) bulunduracaktı. Osmanlı egemenliğindeki yerlerde Venedikli tüccarlara ticaret yapma hakkı verildi. Bu antlaşmaya göre, aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Savaşı Osmanlı Devleti kazanmıştır. 4. Fatih Sultan Mehmet, Ortodokslara din ve vicdan hürriyeti tanıyarak halkın desteğini almış, aynı zamanda Katolik-Ortodoks birleşmesinin de önüne geçmiştir. Ayrıca Fener Rum Patrikhanesi'nin de devamına izin vermiştir. Fatih'in İstanbul halkına verdiği özgürlükleri duyan papa, Osmanlı Devleti'nin esas zaferi şimdi kazandığı itirafında bulunmuştur. Buna göre; I. Osmanlı Devleti imparatorluk özelliği kazanmıştır. II. Halkına özgürlük tanıyan devletin hâkimiyeti sağlaması daha kolay olmuştur. III. Hristiyanlar arasında mezhep çatışması sona ermiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir D) II ve III E) I, II ve III B) Hem siyasi hem de ekonomik hükümler görüşülmüştür. C) Venediklilere bazı ayrıcalıklar verilmiştir. D) Osmanlılar Balkanlardan çekilmek zorunda kalmıştır. E) Dış ilişkilerin geliştirilmesine çalışılmıştır. 5. Osmanlı padişahları, XV. yüzyılın başlarına kadar batı politikasına daha fazla önem verirken I. Selim döneminde doğu ve güney politikaları ağırlık kazanmıştır. Bu durumun oluşmasında ; 2. İstanbul un fethedilmesinde, kullanılan savaş tekniklerinin ve stratejik planların önemli bir yeri olmuştur. Buna göre; I. Şahi adı verilen büyük topların dökülmesi, II. Rumeli Hisarı nın yaptırılması, III. Haliç'e indirilmek üzere özel bir donanmanın hazırlanması I. Avrupa devletlerinin haçlı savaşlarından vazgeçmesi, II. I. Selim in Safevi ve Memlüklü devletlerini daha tehlikeli görmesi, III. fetih politikasının uygulanmak istenmemesi durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir gelişmelerinden hangilerinin etkili olduğu söylenebilir Kanuni döneminde doğuda ve batıda devletin sınırları genişletilmiş, iç isyanlar ise anında bastırılmıştır. Buna göre, Kanuni dönemi ile ilgili olarak; I. Askerî ve siyasi bakımdan güçlüdür. Avusturya, Osmanlı Devleti nin üstünlüğünü kabul etmiştir. Osmanlı Devleti Avusturya'ya karşı yaptırım gücü elde etmiştir. Macaristan'ın Osmanlı'ya bağlı olduğu kabul edilmiştir. Şemada "" ile gösterilen yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır II. III. Haçlılarla savunma savaşları yapılmıştır. Siyasi istikrarın korunmasına önem verilmiştir. A) Amasya Antlaşması B) İstanbul Antlaşması yargılarından hangilerine ulaşılabilir C) Edirne-Segedin Antlaşması D) Macaristan'ın üçe ayrılması E) I. Viyana kuşatması

12 7. II. Bayezit döneminde Cem Sultan Olayı nedeniyle; I. İspanya'daki Müslümanlara yardım edilememiştir. II. Memlüklülerle sorunlar yaşanmıştır. III. Batı'ya karşı temkinli davranılmıştır. Buna göre; yukarıdakilerden hangileri, Cem Sultan İsyanı'nın dış ilişkileri olumsuz etkilediğinin kanıtı olabilir D) I ve III E) I,II ve III 8. Daha önce Karadeniz ve Anadolu ticaret yollarını ele geçiren Osmanlılar, Mısır ın fethi ile Baharat Yolu na da hakim olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun uluslararası ticaret açısından önemli sonuçlar ortaya çıkardığının göstergesidir A) Sömürge ve ham madde yarışının artması B) Hazine gelirlerinin artması C) Osmanlı ülkesindeki sanayinin desteklenmesi D) Avrupalıların yeni ticaret yolları aramaları 11. Seyfiye Askerî Bürokrasi Padişah Divanıhümayun Kalemiye Sivil Bürokrasi İlmiye Din Eğitimi ve Hukuk Bürokrasisi Yukarıdaki tabloda padişahın yetkilerini kullanmak üzere görevlendirilen üç kolun temsilcileri verilmiştir. Bu kollarda görev yapan bürokratlar sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir Seyfiye Kalemiye İlmiye A) Defterdar Şeyhülislam Nişancı B) Vezirazam Kazasker Defterdar C) Yeniçeri ağası Kaptanıderya Veziriazam D) Veziriazam Nişancı Kazasker E) Nişancı Defterdar Şeyhülislam E) Ticaret gelirlerinin tarımsal gelirleri geçmesi İstanbul Antlaşması ile Avusturya arşidükü Osmanlı sadrazamına denk sayılmıştır. Bu gelişme Osmanlı Devleti nde; 9. I. Kızıldeniz Osmanlı Devleti nin iç denizi oldu. II. Hind Deniz indeki Portekiz hâkimiyeti pekişti. III. Baharat Yolu, Ümit Burnu'na kaydı. Yukarıdakilerden hangilerinin Osmanlı Devleti ni ekonomik yönden olumsuz etkilediği söylenebilir I. etkinliğinin artması, II. Avrupa karşısında savunmaya çekilmesi, III. antlaşmadan sonra doğuya yönelmesi durumlarından hangilerine neden olmuştur D) I ve II E) II ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Osmanlı Devleti nde merkeze bağlı eyaletler; dirlik sisteminin uygulandığı salyanesiz (yıllıksız) ve dirlik sisteminin uygulanmadığı, devlet memurlarına maaşın ödendiği salyaneli (yıllıklı) eyaletler olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur A) Halkın dinî inançları B) Farklı toprak sisteminin uygulanması C) Fetih bölgelerine yakın olması D) Nüfus yoğunluğu durumu E) Topraklarındaki asker sayısı 13. Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti nin Coğrafi Keşiflerin kendisini olumsuz etkilemesine gösterdiği tepkidir A) Hint Seferleri B) Mısır Seferi C) Trablusgarp ın alınması D) Rodos un alınması E) İran a savaş açılması

13 DÜNYA GÜCÜ OSMANLI DEVLETİ III TEST 7 1. İstanbul un fethi sonrasında; I. surları yıkabilecek büyüklükte topların yapılması feodalitenin yıkılması, II. İstanbul u terk eden Bizanslı bilim adamlarının İtalya ya giderek Rönesans a katkı yapması, III. ticaret yollarının Türklerin eline geçmesi ile Coğrafi Keşiflerin başlaması gelişmelerinden hangileri, fethin siyasi, kültürel ve ekonomik sonuçlar doğurduğunun göstergesidir I D) II ve III E) I, II ve III 4. Mısır ın fethinden sonra Osmanlı padişahları hem siyasi hem de dinî lider hâline gelmiştir. Buna göre; I. ümmetçilik anlayışından vazgeçme, II. İslam dünyasının önderi olma, III. teokratik yönetime geçme durumlarından hangileri, Osmanlı Devleti için söylenemez I D) II ve III E) I, II ve III 2. İstanbul başkent oldu. İstanbul'un fethinin Türk tarihi açısından sonuçları Anadolu ve Rumeli toprak bütünlüğü sağlandı. Boğazların egemenliği sağlandı. Şemada "" ile gösterilen yere aşağıdakilerden hangisi yazılamaz A) Balkanlara geçiş kolaylaştı. B) Rönesans'ın başlamasına etki etti. C) II. Mehmet, Fatih unvanını aldı. D) İpek Yolu'nun önemli bir bölümü ele geçirildi. E) Padişahlar, Ortadoksların koruyucusu oldu. 5. Osmanlı Devleti, kişinin topluma yararlı ve meslek sahibi bir insan olmasını, kanunlara uymasını hedefleyen bir eğitim anlayışını uygulamıştır. Bu sistemde eğitim, devletin okullarında verildiği gibi esnaf örgütleri, camiler, tekke ve zaviyelerde de verilirdi. Buna göre, Osmanlı Devleti nde eğitim anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir A) Eğitim, devlet kurumlarında verilmiştir. B) Eğitim işleri farklı kurumlar tarafından yürütülmüştür. C) Sadece dinî eğitim verilmiştir. D) Avrupa örnek alınarak eğitim verilmiştir. E) Askerî yapıyı güçlendirmek amacıyla yapılmıştır. 3. İstanbul un fethinden kısa bir süre önce Rum Ortodoks patriği İstanbul dan kaçtı. Fetihten sonra II. Mehmet yeni bir patrik seçilmesini halktan istedi. Yeni patriğe patriklik âsası ve tâcı verildi, vezirle eşit makamda tutuldu. Buna göre; I. Ortodoks patrikhanesi canlandırılmıştır. 6. Bizans ın; I. Taht kavgasına kalkışan Mustafa Çelebi yi desteklemesi, II. Çimpe Kalesi ni Osmanlılara vermesi, II. Rum patrikhanesi Osmanlı himayesine alınmıştır. III. Avrupa dan sık sık Osmanlılara karşı yardım istemesi III. Ortodoks dünyası kontrol altına alınmaya çalışılmıştır. yargılarından hangileri doğrudur I D) II ve III E) I, II ve III faaliyetlerinden hangilerinin Türk ilerleyişini durdurmaya yönelik olduğu söylenebilir A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III

14 7. Fatih döneminde tam olarak kuruluşu gerçekleştirilen Enderun Mektebine başlangıçta devşirme sistemiyle Hristiyan tebaanın zeki ve yetenekli çocukları alınırdı. Enderun daki temel amaç iyi bir Müslüman, güvenilir, kabiliyetli devlet adamları yetiştirmekti. Enderun un özelliği sarayın içinde olmasıdır. Askerî eğitimden güzel sanatlara hatta musiki gibi dersler de verilirdi. Buna göre, Enderun ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Devşirme sistemine göre eleman almıştır. B) Farklı alanlarda eğitim verilmiştir. C) Bürokrasi için yönetici yetiştirilmiştir. 10. Lonca teşkilatına alınanlar teşkilatın eğitim öğretim kurallarına uyarak çıraklıktan kalfalığa, kalfalıktan ustalığa kadar yükselebilirdi. Ustalık belgesi almaya icazet denirdi. İcazet alanlara iş yeri açma izni verilirdi. Buna göre, lonca teşkilatının mesleki eğitime olan katkısı aşağıdakilerden hangisidir A) Esnaflara kredi sağlaması B) Tecrübeli ve nitelikli insanlar yetiştirmesi C) Dükkân açma izni vermesi D) Zanaatkârları desteklemesi E) Ürün fiyatlarını belirlemesi D) İlmiye sınıfına güç katmıştır. E) Saray okuludur. 8. Coğrafi Keşiflerin başlamasında Avrupalı tüccarların kendilerine fazla maliyet getiren ticarette Müslümanların egemenliğini kırmak ve Doğu'nun (Asya'nın) zenginliklerine ilk elden ulaşmak için yeni yollar aramaya başlaması etkili olmuştur. Teknolojik gelişmelerle pusula pratik hâle getirilip kullanılmaya başlandı. Coğrafya bilgisi gelişti, pusulayı geliştiren Avrupalılar açık denizlere dayanıklı, yelkenli ve hızlı gemiler yaptılar. Ayrıca Avrupalıların dünyayı öğrenmek ve Hristiyanlığı yaymak istemeleri Coğrafi Keşifler'in diğer nedenlerini oluşturdu. Buna göre, hangisi Coğrafi Keşiflerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Bilimsel çalışmalardan yararlanılması B) Misyonerlik faaliyetleri düşüncesi C) Daha çok kazanma arzusu 11. Sosyal "" Sömürge imparatorlukları kurulmuştur. Ekonomik Kültürel Sınıf farkı oluşturan unsurlar değişmeye başlamıştır. Zenginlik kaynağı değerli madenler olmuştur. Sanatı destekleyen Mesen sınıfı ortaya çıkmıştır. Coğrafi Keşifler'in Avrupa da meydana getirdiği sonuçlarla ilgili yukarıdaki yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Dinî B)Askerî C) Bilimsel D) Siyasi E) Hukuki D) Doğu'nun zenginliklerine ulaşma çabası E) Osmanlı Devleti ile ticaret antlaşmaları yapılması 9. Sancak beyi, sancağındaki tımarlı sipahilerin ve zeamet sahiplerinin komutanıdır. Kendine bağlı askerler, sancak sınırları içinde bulunan diğer tımarlı sipahilerle birlikte emredilen seferlere katılmak zorundadır. Bu, onun asli görevidir. İdari görevi ise halkın rahat ve huzur içinde yaşaması için sancağın düzenini ve emniyetini sağlamak bunun için gerekli tedbirleri almaktır. Buna göre, sancak beyi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Bulunduğu bölgenin en üst amiridir. B) Askerî ve bürokratik görevleri vardır. C) Ordunun en rütbeli komutanıdır. D) Halkın asayişini sağlamakla yükümlüdür. 12. Medreseler, Osmanlı Devleti'nde eğitim öğretim sisteminin temel kurumuydu. Özellikle Fatih Sultan Mehmet ve Kanuni Sultan Süleyman zamanında medrese eğitimi ve öğretimi zirve dönemini yaşadı. Medreselerde müftü, kadı, müderris,hekim, astronomlar ve matematikçiler yetişiyordu. Buna göre, medreselerle ilgili; I. Hem dinî hem de pozitif bilimler verilmektedir. II. En parlak dönemini XV ve XVI. yüzyılda yaşamıştır. III. Eğitimin ilk basamağını oluşturmuştur. yargılarından hangilerine ulaşılabilir D) I ve II E) I, II ve III E) Bölgesindeki toprakların yönetiminden sorumludur.

15 DÜNYA GÜCÜ OSMANLI DEVLETİ IV TEST 8 1. Rönesans'ın İtalya'da başlamasının nedenlerinden bazıları şunlardır; İtalya'nın İslam uygarlıklarıyla yakın ilişki içinde olması İstanbul'un fethinden sonra İtalya'ya giden bilginlerin Latince eserleri çevirmeleri Zengin şehir devletlerine sahip olan İtalya'da bilimsel çalışmaların desteklenmesi 4. Osmanlı ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayalı idi. Tarım üretiminde tımar sistemi uygulanmaktaydı. Tımar sistemi sayesinde topraklar boş kalmıyor ve üretimin devamlılığı sağlanıyordu.toprağı işleyen tımarlı sipahi toprağını istediği zaman terk edemezdi. Buna göre tımar sistemi ile ilgili; I. Özel mülkiyeti desteklemiştir. İtalya'nın ticaret merkezi olması II. Üretimde artışı sağlamıştır. Buna göre, Rönesans'ın İtalya da başlamasında İtalya nın aşağıdaki özelliklerinden hangisinin etkisi yoktur A) Coğrafi konumu B) Kültürel yapısı C) Ekonomik durumu D) Dinî durumu III. Tarımsal tüketim özendirilmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılamaz A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II E) Siyasi yapısı 2. Lonca Teşkilatı Enderun Mektebi Humbarahane Mehterhane Ateşli silahları Askerî mızıka Mesleki eğitim "" yapan askerî mektebi sanat mektebi Yukarıdaki tabloda Osmanlı Devleti'nde eğitim veren bazı kurumlar verilmiştir. yerine yazılması gereken alan aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir A) Dinî eğitim B) Bilimsel çalışmalar C) Tıp eğitimi D) Sivil bürokrasi E) Yabancı dil eğitimi 5. Osmanlı Devleti'nin ticaretten elde ettiği gelirlerden başka şer i ve örfi vergiler, gümrük, maden, tuzla ve ormanlardan alınan vergiler, bağlı devletlerin ödediği yıllık vergiler olmak üzere çeşitli gelirleri vardı. XV. ve XVI. yüzyıllarda savaşlardan elde edilen gelirler Osmanlı hazinesi dolu durumdaydı. Bazen yapılan seferler dolayısıyla bütçe giderlerinin arttığı görülmüştür. Buna göre, Osmanlı bütçe yapısı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Farklı gelir grupları vardır. B) Askerî gelişmeler gelir ve giderin artmasında etkili olmuştur. C) XV. ve XVI. yüzyılda ganimetler, gelirleri artırmıştır. 3. Kelime anlamı yeniden doğuş olan Rönesans XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa ülkelerinde görülen bilim, güzel sanatlar ve edebiyat alanındaki gelişmelerin tümünü ifade eder. Rönesans'ın etkileri Avrupa dışında görülmemiştir. Osmanlı Devleti, bu yüzyıllarda bilim, teknik ve mimaride Avrupa'dan çok ileri düzeydeydi. Bu sebeple Osmanlı Devleti Avrupa'da yaşanan bu gelişmelerin dışında kaldı. Buna göre, Osmanlı Devleti nin Rönesans'tan etkilenmemesinde; I. yapılan yeniliklere kendi yapısında ihtiyaç hissetmemesi, II. Avrupa da Rönesans'la birlikte yapılan yeniliklere karşı tepkisel yaklaşılması, III. Avrupa ile devamlı savaşlar yapılması durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) Bütçe gelir-gider dengesi tam olarak sağlanmıştır. E) Askerî seferler her zaman ekonomide olumlu sonuçlar vermemiştir. 6. Osmanlı Devleti nde, ticaret yollarının güvenliği tam olarak sağlanmıştır. Eğer güvenlik eksikliği nedeniyle zarara uğrayan tüccarlar olursa kayıpları devlet tarafından karşılanmıştır. Yeni ticaret yolları yapılarak bu yollar üzerine belirli aralıklarla han ve kervansaraylar inşa edilmiş böylece ticaret ile uğraşanların ihtiyaçlarını gidermeleri sağlanmıştır. Osmanlı Devleti nin bu tür çalışmalar yaparak aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmek istediği söylenebilir A) Ticareti geliştirerek gelirleri artırmak B) Tarımsal gelirleri ticari gelirlerden daha çok artırmak C) Ticaret yollarının değişmesini sağlamak D) Yabancılarla ticaret antlaşmaları yapmak E) Esnaflara mesleki eğitim vermek

16 7. Osmanlı Devleti'nin toplumsal, hukuki, siyasi ve idari yapısı ırk esasına göre değil, millet sistemi denilen inanç temeline göre şekillenmiştir. Buna göre, gayrimüslimlere hoşgörülü davranılmış dillerinde, inançlarında, kendi aralarındaki sosyal ilişkilerinde serbest bırakılmıştır. Bu uygulamanın; I. Azınlıkların tam bir serbestlik içinde dinî ve millî kültürlerini koruyabilmesi, II. Osmanlı'da yaşayan toplumlar arasında sınıf farklılıklarının görülmesi, III. Divanıhümayun'un yargı organı olması durumlarından hangilerine ortam hazırladığı söylenebilir 10. Avrupa'daki Reform hareketlerinden Osmanlı yönetiminde bulunan Ortodokslar fazla etkilenmemiştir. Reform'un Osmanlı sınırları içinde yaşayan azınlıkları etkilememesinde; I. Ortodoks din adamlarının halk üzerinde baskı oluşturmasına izin verilmemesi, II. Patrikhane'nin devlet kontrolünde olması, III. Ortodoksların daha geniş haklara sahip olması durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I.II ve III 8. Osmanlı Devleti'nin temel aldığı iki hukuk sistemi vardı. Bunlar şer i ve örfi hukuktur. Şer i hukuk, İslam inancına göre düzenlenmiş kurallardı. Gerek ceza gerekse vergi konuları devletin sınırları içerisinde yaşayan tüm Müslüman halka ayrım gözetmeksizin uygulanırdı. Örfi hukuk ise şer i hukuk kuralarına uymak kaydıyla eski Türk geleneklerinden gelen ve fethedilen yerlerdeki devam eden kurallardan oluşurdu. Padişahların düzenlediği kanunnamelerde örfi ve şer i hukuk hükümleri birlikte kullanılırdı. Buna göre, Osmanlı hukuk yapısındaki gelişmeler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Şer'i hukukla çelişmemek kaydıyla hukuk kuralları uygulanabilirdi. B) Dinî kurallar hukukun şekillenmesinde etkili olmuştur. C) Şer'i ve örfi hukuk ekonomik kurallar için geçerli değildir. D) Toplumların gelenek ve görenekleri dikkate alınmıştır. 11. Avrupa'da bilim-teknik alanlarında meydana gelen gelişmelerin sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Barutun ateşli silahlarda kullanılması Kâğıt ve matbaanın yaygınlaşması Buna göre yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Haçlı Seferleri B) Skolastik düşüncenin zayıflaması C) Merkezî krallıkların zayıflaması D) Pusulanın geliştirilmesi E) Feodalitenin güçlenmesi Feodalitenin çökmesi Rönesans ve Reform hareketlerinin başlaması " " Coğrafi Keşiflerin yapılması E) Şer'i hükümler yalnız Müslüman halk için geçerliydi. 9. Osmanlı Devleti nde, mahkemelerde hâkimlik yapan, aynı zamanda şehir ve kasabaların belediye işleri ile bugünkü noterlik işlerini yürüten, devletin mahallî uygulamalarında yetkisi olan kişiye kadı denirdi. Kadılar yargı kararlarında tamamen serbest bırakıldı. Kadı, yöneticilerin yaptıklarını denetleme yetkisine sahipti. Buna göre, kadılarla ilgili olarak; I. Güvenlik işlerinde tek yetkilidir. II. Adaletin sağlanmasından sorumludurlar. III. Hem hukuki hem de idari görevleri vardır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir D) I ve II E) II ve III 12. Osmanlı Devleti'yle Avusturya arasında (1533) imzalanan İstanbul Antlaşması'nda yer alan, I. Avusturya imparatorunun protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk sayılması, II. Avusturya imparatorunun, barışı bozmadıkça antlaşmanın yürürlükte kalmasının kabul edilmesi, III. Avusturya nın, Macar topraklarındaki iddialarından vazgeçmesi maddelerinden hangileri, antlaşmanın süresinin Avusturya nın davranışına bağlı olduğunun göstergesidir D) I ve III E) II ve III

17 KONU TEKRAR TESTİ II (Dünya Gücü Osmanlı) TEST 9 1. İstanbul'un fethinden sonra II. Mehmet'in, I. Sahn-ı semân medreselerini açması, 4. Osmanlı Devleti nin dünya gücü olmaya başladığı dönemlerde denizlerde de önemli başarılar kazanılmıştır. II. III. Türk ve İslam dünyasındaki bilim adamlarını buraya davet etmesi, İstanbul'da imar ve bayındırlık hizmetlerini başlatması Bu duruma; I. Ege, Akdeniz ve Karadeniz'in Türk gölü hâline gelmesi, II. denizaşırı seferler düzenlenmesi, çalışmalarından hangilerinin doğrudan İstanbul u bilim-kültür merkezi hâline getirmek amacıyla ilgili olduğu söylenebilir A) Yalnız l B) Yalnız III C) I ve II III. tersanelerin yaygın hâle getirilmesi gelişmelerinden hangileri kanıt olarak gösterilebilir A) Yalnız l B) Yalnız III C) I ve II 2. Osmanlı Devleti nin dünya gücü olma sürecinde meydana gelen bazı olayların kronolojisi aşağıda verilmiştir Venedik ticaret antlaşması İspanya'daki Müslümanlara yardım edilmesi Halifeliğin Osmanlı'ya getirilmesi Fransa'ya kapitülasyon verilmesi İran'la Amasya A ntlaşması' nın yapılması Bu olaylardan hangileri Kanuni dönemine aittir A) 1 ve 2 B) 2 ve 3 C) 2 ve 4 D) 3 ve 4 E) 4 ve 5 5. Sarayın iç bölümüdür Yedi odadan oluşur Yukarıda Osmanlı Devleti nde merkezî teşkilatın önemli yapısı olan saray teşkilatı ile ilgili şema verilmiştir. Buna göre yerine sarayın; I. enderun, II. birun, III. harem Padişahın güvenilir hizmetkârları bu bölümdedir Devletin ihtiyaç duyduğu devlet adamları bu bölümde yetiştirilir bölümlerinden hangilerinin yazılması gerekmektedir A) Yalnız l B) Yalnız III C) I ve II 6. Fatih Sultan Mehmet döneminin bazı önemli olayları şunlardır; 3. Osmanlı Devleti'nde, farklı din ve gruplara ait mahkemelerin bulunması, halkın istek ve şikâyetlerini dile getirme imkânı bulması durumları için aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Halk görüşünü özgürce ifade etmiştir. B) Halk yönetime katılmıştır. C) Sosyal adalete ve hukuka önem verilmiştir. D) Yargısal düzenlemeler yapılmıştır. E) Hukuk birliği yoktur. Akkoyunlu Devleti ne son verilmiştir. Balkanlarda fethedilen yerlerde iskân politikası uygulanmıştır. Karamanoğulları baskı altına alınmıştır. Bu gelişmelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz A) Doğu Anadolu da Osmanlı egemenliği güçlenmiştir. B) Balkanlarda demografik yapı Türkler lehine değişmiştir. C) Osmanlı Devleti nin siyasi gücü artmıştır. D) Anadolu siyasi birliği kesin olarak sağlanmıştır. E) Hem doğu hem de batı yönünde ilerleme sağlanmıştır.

18 7. Fatih Sultan Mehmet, eski Türk geleneği olan "Ülke padişah ve ailesinin ortak malıdır." prensibinin yerine "Ülke sadece padişahın malıdır." ilkesini benimsemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu ilkenin benimsenmesiyle ilgilidir A) Vezir sayısının artırılması B) Merkezî otoritenin güçlendirilmesi C) Anadolu'nun siyasi birliğini sağlaması D) Eyalet sistemine geçilmesi 11. Yeni Çağda Avrupa'da, I. din adamlarından vergi alınmaması, II. burjuvaların yönetime katılamamaları, III. halkın tarım ve hayvancılıkla uğraşması durumlarından hangileri sosyal eşitsizlik olduğunun göstergesi değildir A) Yalnız l B) Yalnız III C) I ve II E) Divana sadrazamların başkanlık yapmaya başlaması 8. Osmanlı Devleti nin haçlı birliğini bozma çalışmalarına; I. Fransa ya kapitülasyon verilmesi, II. Ortodoksların koruyuculuğunun üstlenilmesi, III. Kanuni tarafından Martin Luther in desteklenmesi faaliyetlerinden hangileri örnek gösterilebilir A) Yalnız l B) Yalnız III C) I ve II 12. Yavuz Sultan Selim Döneminde Doğu politikasına ağırlık verilmesi; I. Türk-İslam birliğini sağlama, II. Balkanları Türkleştirme, III. Şii propagandalarını önleme amaçlarından hangilerini gerçekleştirmeye yöneliktir A) Yalnız l B) Yalnız III C) I ve II 9. Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin sadece Anadolu'daki sancaklara idareci olarak gönderilmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir A) Beylerbeyliklerinin sayısının artırılması B) Tımar sisteminin uygulanması C) Şehzade sancaklarının eski önemini kaybetmesi D) Merkezî otoritenin korunmaya çalışılması 13. Kapıkulu Askerleri ile Enderun Mektebi öğrencilerinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir A) Ulema sınıfından sayılmaları B) Sarayda eğitim görmeleri C) Ordu içinde yer almaları D) Yargı görevini üstlenmeleri E) Devşirme kökenli olmaları E) Yeni idari birimlerin kurulması 10. Veziriazam Başbakan Vezir Devlet bakanı Kazasker Adalet ve eğitim bakanları Maliye bakanı Reisülküttap Dışişleri bakanı Yukarıdaki tabloda divan üyelerinin bugünkü görevleri verilmiştir. Buna göre yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Şeyhülislam B) Defterdar C) Yeniçeri ağası D) Nişancı E) Kaptanıderya 14. Kanuni dönemindeki; Viyana'nın kuşatılması, Avusturya ile İstanbul Antlaşması'nın imzalanması, İran ve Amasya Antlaşması'nın imzalanması olaylarının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir A) Doğu'da görülen gelişmeler olmaları B) Ticareti geliştirmeye yönelik olmaları C) Batı'da görülen gelişmeler olmaları D) İlgili devletlerle ilk kez yapılmış olmaları E) Osmanlı Devleti nin üstünlüğü ile sonuçlanmaları

19 UYGULAMA SORULARI I (1-9 testlerini kapsamaktadır.) TEST Orhan Bey ve I. Murat dönemi yönetim / siyasi alanda yapılan faaliyetler nelerdir Yazınız. Orhan Bey I. Murat 2. Aşağıdaki cümlelerden hangisi Osmanlı Devleti nin kısa sürede büyümesini kolaylaştıran etkenlerden değildir (X) işareti ile belirtiniz. İskân politikası Düzenli güçlü bir donanma Avrupa da siyasi-dinî birlik olmaması Batı'dan gelen Türkmen göçleri Tımar sistemi Devşirme sistemi Bizans ın güçlü bir devlet olması Hoşgörülü adaletli tutum Düzenli güçlü bir ordu Afrika da siyasi-dinî birlik yok Güçlü merkezî otorite Padişahların iyi yetişmiş olması 3. Aşağıdakilerden hangileri Osmanlı Kuruluş Dönemine ait kavramlardan değildir (X) işareti ile belirtiniz. İskân politikası Tımar sistemi Sahnıseman Kapitülasyon Kaptanıderya Kazasker Müsellem Rumeli Hisarı Tekfur Cülus Şeyhülislam Şahi Kadı Yeniçeri Defterdar Anadolu Hisarı 4. Aşağıdaki yargılardan yanlış olanın doğrusunu altındaki boşluklara yazınız. ( ) a) Bizans'a karşı Koyunhisar Savaşı'nın kazanılmasıyla Bursa üç taraftan da kuşatılmıştır ( ) b) Orhan Gazi Bursa'yı 1329'da almıştır ( ) c) Orhan Bey'in vefatıyla yerine II. Murat geçmiştir ( ) d) İstanbul'u ilk kuşatan Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezit'dir ( ) e) Sultan I. Murat, Sırp Sındığı Savaşı'nda şehit düşmüştür ( ) f) Anadolu Türk siyasi birliğini kurma faaliyetlerini ilk başlatan Osmanlı padişahı Orhan Gazi olmuştur ( ) g) Mustafa Çelebi İsyanı I. Murat döneminde ortaya çıkmıştır ( ) h) Fetret Devri'ne I. Bayezit son vermiştir......

20 ( ) ı) Ankara Savaşı'ndan sonra Anadolu Türk siyasi birliği kesin olarak Il. Murat döneminde sağlanmıştır ( ) i) Osmanlı Devleti nin kurulduğu dönemde Anadolu daki egemenlik Bizans a aitti Aşağıdaki boşlukları uygun kelimelerle doldurunuz. a) Anadolu da Cenevizlileri elinden alınan toprak. b) Karadeniz de Osmanlıya bağlanan imparatorluk. c) Dünya Ortodokslarının merkezi d) Osmanlı Devleti nin ilk ticari imtiyaz verdiği devlet.. e) Kırım fethi ile ele geçirilen ticaret yolu... f) Fatih Sultan Mehmetin son seferi g) İstanbul ile Kırım arasındaki kara bağlantısı.seferi iledir. h) II. Bayezıt dönemi Hicaz Su Yolları meselesinden dolayı gerginlik yaşanan devlet ı) Anadolu da Şiiliği yaymaya çalışan devlet. i) Safevi Devleti nin Anadolu da çıkardığı en büyük isyan.. 6. Osmanlı tarihinde meydana gelen aşağıdaki olayları oluş sırasına göre yazınız. a) Rumeli Beylerbeyliği'nin oluşturulması b) İlk defa Balkanlardan toprak alınması c) İlk Osmanlı parasının bastırılması CEVAP: d) Anadolu siyasi birliğinin bozulması e) İlk deniz savaşının yapılması 7. Aşağıdaki tabloya; Karadeniz, Ege, Akdeniz hangi olay sonucunda ve hangi padişah döneminde Türk Gölü hâline gelmiştir Yazınız. Karadeniz Akdeniz Ege Hangi olay Hangi Padişah 8. Mısır Seferi nin siyasi, dinî, ekonomik sebepleri nelerdir Yazınız. Siyasi Dinî Ekonomik 9. Divanıhümayun un Bakanlar Kurulu'ndan ayrılan iki özelliğini yazınız. a)... b) Ahîlik teşkilâtı nedir Osmanlı toplumuna sağladığı yararlar nelerdir İki örnek veriniz. a)... b)...

21 ARAYIŞ YILLARI I TEST XVII. yüzyılda Avrupa devletlerinde yönetim şekli olarak kralların hâkim oldukları mutlak monarşi yönetimi görülmektedir. Özellikle İngiltere ve Fransa'da krallar güçlerini artırmışlardır. Coğrafi Keşiflerin etkisiyle ekonomik yönden zenginleşen ve gelişen Avrupa devletleri sömürge yarışına girdiler. Osmanlı'nın elindeki İpek ve Baharat yollarına alternatif yeni ticaret yollarını hayata geçirme ve bu yollardan önemli bir ticari gelir elde etme yarışı içine girdiler. Buna göre, XVII. yüzyıl Avrupa sı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Ekonomik ve siyasi açıdan güçlenmiştir. B) Sömürge imparatorlukları kurmuşlardır. C) Osmanlı Devleti nden aldıkları ekonomik imtiyazlar sona ermiştir yılında Avusturya ile yapılan savaşın sonunda yapılan Zitvatorok Antlaşması'na göre; Eğri, Kanije ve Estergon kaleleri Osmanlı Devleti'nde kalacaktı. Avusturya, Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödeyecekti. Avusturya arşidükü bundan böyle Osmanlı padişahına eşit sayılacaktı. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Savaşı Osmanlı Devleti kazanmıştır. B) Protokolde eşitlik ilkesi gözetilmiştir. C) Önemli kaleler Osmanlı'ya bırakılmıştır. D) Avusturya, Osmanlı Devleti ile siyasi denge kurmuştur. E) Avusturya ile ilişkiler sona ermiştir. D) Yeni ticaret yolları sayesinde gelirlerini artırmışlardır. E) Bazı krallıklar rejimlerini güçlendirmiştir. 2. IV. Murat'ın danışmanlarından Koçi Bey, padişaha sunduğu raporlarda devletin bozulma nedenlerini şu şekilde sıralamıştır: İlmiye sınıfının bozulması Önemli makamların rüşvet ve iltimas yoluyla dağıtılması, Bazı yöneticilerin yakınlarına tımar ve zeamet dağıtarak görevlerini kötüye kullanmaları, Yeniçeri Ocağı'nın bozulması Yalnız bu bilgilere göre, aşağıdaki alanların hangisinde doğrudan bozulma görüldüğü söylenemez A) Askeri B) Eğitim C) Ticaret 5. Aşağıda XVII. yüzyıl Osmanlı tarihi ile ilgili bir şema verilmiştir. Savaşların uzun sürmesi Halkın alım gücünün azalması Yeniçeri Ocağı'nın bozulması Rüşvetin ve adam kayırmanın artması Tabloda yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Avrupa daki gelişmeler B) Osmanlı Avusturya ilişkileri C) İç isyanların sebepleri D) Sosyal alandaki değişiklikler E) Coğrafi Keşiflerin ekonomiye etkisi D) Yönetim E) Toprak sistemi 3. XVII. yüzyıldan itibaren şehzadelerin, hayatlarını Topkapı Sarayı'nda geçirmeye başlamalarının; I. halkı yeterince tanıyamamaları, II. yönetim tecrübesi edinmeden tahta çıkmaları, III. padişah olunca otorite kurmakta zorlanmaları sonuçlarından hangilerine neden olduğu söylenebilir da Avusturya ile yapılan savaşlardaki başarının diplomatik alana taşınamamasının temel nedeni içeride Celali İsyanları'nın dışarıda ise İran ile yapılan savaşların sürmesidir. Buna göre; I. Askerî zaferler siyasi zaferlerle pekiştirilmiştir. II. İçerideki mücadeleler diplomaside başarısız sonuçlar alınmasında etkili olmuştur. III. Dış ilişkilerde ittifak kurmak gereklidir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir

22 7. XV. yüzyılın sonlarından itibaren Avrupa'da merkantilizm adı verilen yeni bir ekonomik sistem ortaya çıkmıştır. Bu sisteme göre bir ülke ne kadar çok değerli madene ve paraya sahipse o kadar zengin sayılıyordu. Bu sistem, ithalatı kısıtlayıp ihracatı teşvik ederek devleti güçlü ve zengin bir hâle getirmeyi amaçlıyordu. Bu sistemin ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir A) Haçlı Seferleri B) Coğrafi Keşifler C) Endüstri Devrimi D) Rönesans E) Otuzyıl Savaşları 8. Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti nde arayış yıllarında yaşanan gelişmelerden biri değildir A) Veraset sisteminin değişmesi B) Batıda ilk toprak kaybının yaşanması C) İnebahtı felaketinin yaşanması D) Avusturya arşidükünün Osmanlı padişahına eşit sayılması E) İran'la Kasrı Şirin Antlaşması nın imzalanması 9. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde İstanbul İsyanlarının çıkmasındaki bazı etkenler şunlardır; Kapıkulu askerlerine maaşlarının zamanında verilmemesi ya da değeri düşük parayla verilmesi Yeniçerilerin cülus bahşişi almak için sık sık padişah değiştirmek istemeleri Buna göre bu isyanların çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin daha etkili olduğu söylenebilir A) Sosyal B) Ekonomi C) Siyasi D) Dinî E) Yönetim 11. Osmanlı Devleti'nde İç İsyanların Nedenleri İstanbul İsyanları Kapıkulu teşkilatının bozulması ve askerlikle ilgisi olmayanların askere alınması Bazı devlet adamları ile saray kadınlarının yeniçerileri kışkırtmaları Celali İsyanlar Tımar sisteminin bozulması Yukarıdaki tabloda yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Padişahların sık sık değişmesi B) Çift bozan sayısının artması C) Ulufelerin adaletsiz dağıtılması D) Saray kadınlarının yönetime etkisi E) Cülus bahşişlerinin dağıtılmasındaki aksaklıklar 12. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde, İstanbul İsyanları Yeniçeriler tarafından, Celali İsyanları ise halk tarafından çıkarılmıştır. Buna göre, bu isyanlar hakkında; l. İsyanlar farklı kesimlerce çıkarılmıştır. II. Çıkış amaçları çeşitlidir. III. Papa tarafından desteklenmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir D) I ve II E) II ve III 13. Aşağıdakilerden hangisi, XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti nde yapılan ıslahat hareketlerinin temel amaçlarından biri değildir A) Ekonomik çöküşü engellemek B) İç güvenliği sağlamak C) Avrupa yı örnek almak D) Kapıkulu Ocağı nı ıslah etmek E) Devlet otoritesini yeniden güçlendirmek Eyalet İsyanları Merkezî otoritenin zayıflaması Bazı eyalet yöneticilerinin bağımsız olmak istemeleri da İran ile yapılan Kasr-ı Şirin Antlaşması günümüz Türk İran sınırına temel olmuştur. Kasr-ı Şirin Antlaşması nın uzun süre yürürlükte kalmasında; I. iki tarafın da güçten düşmeye başlaması, II. savaşların her iki tarafı da yıpratmış olması, III. dış politikada İran lehine siyaset izlenmesi durumlarından hangileri etkili olmuştur D) I ve II E) II ve III 14. Kuyucu Murat Paşa IV. Murat Köprülüler Yukarıdaki yöneticilerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir A) Eyaletlerin sınırlarını yeniden belirlemeleri B) Ekonomik alanda köklü atılımlar yapmaları C) Ordu ve donanmanın yenilenmesini sağlayacak çalışmalar yapmaları D) Baskı ve şiddete dayanan önlemler ile ülkede huzuru sağlamaları E) Batı'nın çağdaş kurumlarını Osmanlı ülkesine kazandırmaları

23 ARAYIŞ YILLARI II TEST Devlet kurumlarının bozulması Savaşlarda hedeflenen başarılara ulaşılamaması Ekonomik ve sosyal sorunların artması Askerî teşkilatın bozulması Yukarıdaki gelişmelerin sonucu olarak yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Islahatlarda Avrupa dan etkilenilmesi B) Yeni eğitim kurumlarının açılması C) Eyalet isyanlarının sebepleri D) Islahat düşüncesinin ortaya çıkması E) Tımar sisteminin bozulması 4. Tımar sisteminin bozulmasının bazı sonuçları şunlardır: Siyasi Ekonomik Askerî Eyaletlerde devlet otoritesi zayıflamıştır. Ülkede güvenliği sağlamak zorlaşmıştır. Köyden kente göç başlamıştır. "" Tımarlı sipahilerin sayısı azalmıştır Yeniçerilerin sayısı artırılmıştır. Bu tabloya göre yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Ücretli askerler görev almaya başlamıştır. B) Devlet yeni vergiler koymuştur. C) Tarımsal üretim azalmıştır. D) El tezgâhları kapanmıştır. E) Merkezî otorite sarsılmıştır. 2. Osmanlı Devleti nde radikal anlamda ıslahat hareketlerine girişen ilk padişah II. Osman'dır. Ona göre devletin içinde bulunduğu karışık durumun nedeni adam kayırmalar, rüşvet ve kötü yönetimdi. Bu amaçla padişah yetkisini ve otoritesini artırmayı amaçlamıştır. Buna göre, II. Osman ın; I. merkezî otoriteyi güçlendirme, II. sosyal ve siyasi sorunlara çare bulma, III. halkı yönetime katma amaçlarından hangilerini hedeflediği söylenebilir D) I ve III E) II ve III 5. IV. Murat, devletin kötüye gidişinin nedenleri ve bu kötü gidişin durdurulması için alınabilecek tedbirlere ilişkin devletin ileri gelenlerine raporlar hazırlattı. Bu raporlardan özellikle Koçi Bey ve Kâtip Çelebi'nin raporları önemlidir. Koçi Bey hazırladığı raporunda devletin Kanuni Sultan Süleyman'dan sonra yaşadığı sıkıntıları, kurumların nasıl bozulduğunu detaylıca ortaya koymuş ve çözüm önerilerini sunmuştur. Buna göre, IV. Murat ın; I. sorunların temeline inme, II. bilirkişilerden faydalanma, III. askerî önlemler alma durumlarından hangilerini amaçladığı söylenebilir yıllarında Avrupa da meydana gelen OtuzYıl Savaşlarında, Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu içindeki Katolik ve Protestan prenslikleri birbirleriyle mücadele etmiştir. İmparator da bu savaşta Protestanlar tarafında yer aldı. İmparatorun Katoliklere karşı yürüttüğü bu savaş, Avrupa'daki diğer devletlerin tepkisine neden oldu. Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu da İspanya ile birlik olup diğer ülkelere savaş açtı. Buna göre Otuz Yıl Savaşları için aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Mezhep savaşı yaşandığı B) Avrupa da mezhep birliğinin olmadığı C) Avrupa daki Katoliklerin birbirini destekledikleri D) Avrupa da birlik ve beraberliği güçlendirdiği E) İmparatorun tarafsızlığını koruyamadığı D) I ve II E) II ve III 6. Tımar sisteminin uygulanamaz hâle gelmesi üretimi azaltmıştır. Azalan üretim nedeniyle devlet, halktan yeterince vergi toplayamamıştır. Halka ağır vergiler koymak zorunda kalmıştır. Devletin koyduğu ağır vergileri karşılayamayan köylüler topraklarını terk ederek göç etmiştir. Bu duruma göre, tımar sisteminin bozulmasının sonuçları olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Ekonomik anlamda önemli bir kaynak kaybedilmiştir. B) İşsizlik sorunları başlamıştır. C) Bazı sosyal problemlerle karşı karşıya kalınmıştır. D) İltizam sistemine son verilmiştir. E) Üretimde düzensizlik yaşanmıştır.

24 7. IV. Murat, ıslahatlara başta en yakınları olmak üzere yönetimine etki eden kişileri engelleyerek başlamıştır. Yeniçeriler içerisinde zorbaları ortadan kaldırmış ve gereğinden fazla olan Yeniçeri sayısını azaltmıştır. Böylece hem gücünü artırmış hem de askeri itaat altına almıştır. Buna göre, IV. Murat ın aşağıdaki alanlardan daha çok hangisine yönelik çalışmalar yaptığı söylenebilir A) Siyasi B) Ekonomi C) Kültürel D) Sosyal E) Dinî 8. XVII. yüzyılda Celali İsyanlarının çıkmasında ve yaygınlaşmasında o yıllardaki İran ve Avusturya savaşları önemli bir etken olmuştur. Buna göre, 11. Tımar sistemi sayesinde hazineden para çıkmadan hazır bir ordu kuruluyordu. Bu sisteminin bozulması nedeniyle devlet, ücretli asker almak zorunda kaldı. Sekban adındaki bu ücretli askerler savaş zamanı asker, barış zamanı işsizdi. İşsiz kaldıkları dönemde de halktan haraç alıyorlardı. Buna göre tımar sisteminin bozulmasının, I. askerî, II. idari, III. hukuki alanlardan hangilerini etkilediği söylenemez D) I ve II E) II ve III I. Dış politikadaki gelişmeler iç politikayı olumsuz etkilemiştir. II. III. XVII. yüzyılda denge politikası izlenmiştir. Duraklama Döneminde iç isyanlar yaşanmıştır. 12. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti nde, yargılarından hangilerine ulaşılabilir 9. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti nde; I. Girit Adası nın alınması, II. Kasr-ı Şirin Antlaşması nın imzalanması, III. ıslahat çalışmalarının yapılması gelişmelerinden hangileri, devlet ve toplum düzeninin yeniden sağlanmaya çalışıldığının göstergesi olamaz D) I ve II E) II ve III İstanbul İsyanları: Kapıkulu ocakları çıkarmış bazen ulemalar tarafından desteklemiştir. Bunlar maaşlarının zamanında verilmediğini ileri sürerek ayaklanmıştır. Celali İsyanları: Anadolu halkı çıkarmıştır. Bunlar, ekonomik durumun bozulmasından dolayı ayaklanmıştır. İsyanların yayılmasında Avusturya ve İran savaşları etkili olmuştur. Buna göre, bu isyanları ile ilgili; I. Aynı gruplar tarafından çıkarılmıştır. II. Genelde ekonomik sıkıntılardan kaynaklanmıştır. III. yapılan ıslahatlarla isyanların tümü önlenmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir D) I ve III E) II ve III 10. Saray kadınlarının devlet işlerine karışmasını önlemiştir. Koçi Bey'e rapor hazırlatmıştır. İstanbul'un güvenliğini sağlamıştır. Anadolu ve eyaletlerdeki isyanları bastırarak düzen ve güvenliği yeniden sağlamıştır 13. Tarhuncu Ahmet Paşa nın; has ve zeamet gelirlerini doğrudan hazineye aktarması, saray masraflarını ve gereksiz harcamaları azaltması, rüşvet olayını engellemeye çalışması, hazineye borçlu olanlardan tahsilat yapması faaliyetleri ile ilgili ; I. Gelir-gider dengesizliğini önlemeye çalışmıştır. II. Özel mülkiyeti özendirmiştir. Yukarıdaki ıslahatlar aşağıdaki padişahlardan hangisine aittir A) II. Osman B) IV. Murat C) IV. Mehmet D) II. Selim E) III. Mehmet III. Yalnız ekonomik alanda yenilik yapmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir D) I ve III E) II ve III

25 ARAYIŞ YILLARI III TEST XVII. yüzyılın sonlarında; I. İran da iç karışıklıklar yaşanması, II. Osmanlı Devleti nin batıdaki başarısızlıkları telafi etmek istemesi, III. Osmanlı padişahlarının halife unvanını kullanması gelişmelerinden hangileri, Osmanlı Devleti nin doğu sınırlarını genişletmek için sefere çıkmalarında etkili olmuştur 2. Osmanlı Devleti'nin Celali İsyanlarının olduğu dönemde İran ve Avusturya ile savaşmış olmasının; I. isyanların süresinin uzaması, II. savaşlarda beklenen sonuçların alınamaması, III. devletin ekonomik kayba uğraması sonuçlarından hangilerine yol açması beklenebilir D) I ve II E) I, II ve III 5. Yeni Çağ Avrupa'sında; kâğıt, matbaa, pusula ve barut gibi önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu gelişmenin, Avrupa'da, I. skolâstik düşüncenin yıkılması, II. merkezî krallıkların güçlenmesi, III. Coğrafi Keşiflerin başlaması durumlarından hangilerine ortam hazırladığı söylenebilir D) I ve II E) I, II ve III 6. Aşağıdakilerden hangisi, XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti nin uyguladığı politikalardan biri değildir A) Islahatlar yaparak bozulan düzeni yeniden sağlamak B) Denizlerdeki etkinliğini korumak C) Avrupa'daki gelişmelerden uzak durmak D) Fetih politikasına devam etmek E) Denge politikası uygulamak 3. Karlofça Antlaşması ile yaşanan büyük hezimet sonrası Balkanlardaki Müslüman Türkler dış saldırılardan korunmak amacıyla askerî gruplar kurmuştur. Bu durumun oluşmasında, I. ülke savunmasına katkıda bulunma, II. can güvenliğini koruma, III. Sırpları Balkanlardan atma düşüncelerinden hangilerinin etkili olduğu söylenebilir D) I ve II E) I, II ve III 4. XVII. yüzyılın sonlarına doğru Rusya hedeflerini büyütmüş ve sıcak denizlere açılma amacını ülke politikası hâline getirmişti. Çar I. Petro'nun hedefi Rusya'yı bir Avrupa devleti hâline getirmekti. Slavları ve Ortodoksları birleştirme fikrini bu ideallere ulaşmak için araç olarak kullanıyordu. Rusya nın bu politikalarını gerçekleştirmek için ; I. Balkanlar, II. Karadeniz, III. Adriyatik kıyıları alanlarının hangilerinde mücadele vermiş olduğu söylenemez D) I ve II E) II ve III 7. Osmanlı Devleti nin Avusturya savaşları ve Celali İsyanları ile uğraşmasını fırsat bilen İran XVII. yüzyılda sık sık Osmanlı topraklarına saldırmıştır. Buna göre, I. Osmanlı Devleti içerde ve dışarıda sorunlar yaşamıştır. II. İran, Osmanlı Devleti nin zor anlarından faydalanmıştır. III. Osmanlı Devleti doğu ve batı sınırını güvence altına almıştır. yargılarından hangilerine ulaşılamaz D) I ve II E) II ve III yüzyılda; I. Avusturya ile yapılan savaşların uzun sürmesi, II. Zitvatoruk Antlaşması ile Avusturya kralının Osmanlı padişahına denk sayılması, III. II. Viyana Kuşatması'nda başarısız sonuç alınması gelişmelerinden hangileri, Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısında eski gücünde olmadığının göstergesidir D) II ve lii E) l, II ve III

26 9. Pozitif bilimlerin medrese müfredatlarından çıkarılması Beşik uleması kavramının ortaya çıkması 13. Rus Çarı I. Petro açık ve sıcak denizlere inmeyi devletin temel politikası hâline getirmiştir. Bu politikanın sonucu olarak Rusya öncelikle hangi İlmiye teşkilatının bozulması Medreselerin bozulması devletlerle savaşmak durumunda kalmıştır A) İsveç - Lehistan Yukarıdaki şemada Osmanlı Devleti nin bazı alanlarda bozulmalar yaşadığı gösterilmiştir. Buna göre, "" olan yere aşağıdaki alanlardan hangisi yazılmalıdır A) Siyasi B) Ekonomi C) Askerî D) Yönetim E) Eğitim 10. XVII. yüzyılda Celali İsyanları nedeniyle köylerde yaşayan halkın bir kısmı topraklarını terk ederek şehirlere göç etmiştir. Bu durumun; I. üretimin azalması, II. şehirlerde işsizliğin artması, III. ülke nüfusunun çoğalması sonuçlarından hangilerine neden olduğu söylenebilir A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve lii E) l,ii ve III 'de tahta çıkan IV. Mehmet döneminde Kapıkulu askerleri, maaşlarının ayarı düşük para ile verilmesini gerekçe göstererek yeniden isyan ettiler. 1656'da ise idamlarını istedikleri bazı yöneticilerin isimlerini liste hâlinde padişaha verdiler. Listedeki isimlerin idamıyla sonuçlanan bu ayaklanmaya Vaka-ı Vakvakiye (Çınar Vakası) denilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Askerlerin bazı isyanları organize ettiği B) İsyanlarda ekonomik durumun bahane olarak kullanıldığı C) İsyanların merkezî otoriteyi sarsıcı nitelikte olduğu D) İsyanların tamamının dış kaynaklı olduğu E) Çok sayıda devlet adamının kıyıma uğradığı 12. XVII. yüzyılda Osmanlı Devlet adamları duraklamayı önleyebilmek için ıslahatlar yapmışlar ancak başarısız olmuşlardır. Bu başarısızlıkta, I. Islahatların kişisel nitelikte olması, II. ıslahatların devlet politikası olamaması, III. sorunların temeline inilememesi durumlarından hangileri etkili olmuştur D) II ve lii E) l,ii ve III B) Lehistan - Venedik C) Fransa - Osmanlı Devleti D) Osmanlı Devleti - İsveç E) Avusturya - Osmanlı Devleti 14. Osmanlı Devleti nde halktan öşür, cizye, haraç gibi farklı vergiler alınması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir A) Toplumun dinî ve etnik yapısıyla B) Padişahların hoşgörülü tutumuyla C) Vergi toplamanın kolay olmasıyla D) Üretimin tamamen toprağa bağlı olmasıyla E) Ekonomik yapının bozulmasıyla 15. II. Viyana yenilgisini izleyen savaşlarda Osmanlı ordusu Avrupa orduları karşısında başarısızlığa uğradığı hâlde Savaşlarında Rus ve Avusturya ya karşı önemli başarılar kazanmıştır. Bu durumun nedeni, aşağıdakilerin hangisinde belirtilmiştir A) I. Mahmut un başarılı komutanlığı B) Osmanlı ekonomisinin güçlenmesi C) Savaş alanlarının savunmaya uygunluğu D) Osmanlıların teknolojik alandaki gelişmeleri E) I. Mahmut döneminde orduda yapılan yenilikler 16. Dirlik düzeni bozulmuştur. Ekonomik yaşam durgunlaşmıştır. Her alanda üretim azalmıştır. Yukarıda verilen gelişmeler Duraklama Döneminde yaşanan hangi olayın nedenidir A) Coğrafi Keşifler B) İstanbul İsyanları C) Celali İsyanları D) Kapitülasyonların verilmesi E) Osmanlı - Venedik Savaşları

27 KONU TEKRAR TESTİ III (Arayış Yılları) TEST Saray adamlarının ve valide sultanların yönetime karışması Yeniçeri Ocağı'nın bozulması Merkezî otoritenin zayıflaması Veraset sisteminde değişiklikler (Ekber ve erşed sistemi) Rüşvet ve adam kayırmanın artması 4. Osmanlı Devleti ilk dönemlerinden itibaren Avrupalı devletlere ticareti özendirici bazı ayrıcalıklar vermiştir. Ticaret yollarının değişmesi ile gelir kaybına uğrayan Osmanlı Devleti hem Avrupa'da siyasi destek bulmak hem de azalan gümrük vergilerini artırmak için Avrupalı tüccarlara yeni ayrıcalıklar vermiştir. Bu durumun oluşmasında; Diyagramdaki yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Haçlı Seferlerinin başlaması B) İç isyanların çıkması C) Ordunun bozulması D) Fetihlerin hızlanması E) Eyalet sistemine geçilmesi I. Coğrafi Keşifler, II. Sanayi İnkılabı, III. kapitülasyonların kaldırılması gelişmelerinden hangilerinin etkili olduğu söylenebilir D) I ve II E) II ve III 2. Anadolu'daki isyanların temel nedeni ekonominin bozulmasıdır. İran ve Avusturya ile yapılan savaşları kazanmak amacıyla aşırı harcama yapan devlet, masraflarını karşılayamayınca halktan ağır vergiler almaya başladı. Artan vergiler yanında iltizam sisteminin yaygınlaştırılması, yerel yöneticilerin kanunlara aykırı vergi toplaması ve adaletsiz yönetimleri de isyanların diğer nedenleridir. Bu durumun; I. halkın devlete olan güveninin sarsılması, II. isyanların yaygınlaşması, III. avârız vergilerinde artış olması sonuçlarından hangilerine neden olduğu söylenebilir 5. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde yaşanan isyanlar, devlet kurumlarındaki bozulmalar, savaşlarda hedeflenen başarının kazanılamaması devletin eski gücünde olmadığının göstergeleridir. Bu durumun, Osmanlı Devleti nde aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenebilir A) Avrupa devletleri ile siyasi ittifaklar kurma B) Bozulan düzeni ıslahat yaparak düzeltmeye çalışma C) Askerî harcamaları azaltma D) Tımar sisteminden iltizam sistemine geçme E) Veraset anlayışında değişiklikler yapma 3. Avrupa'yı ekonomik ve kültürel yönden geliştiren Coğrafi Keşifler, Osmanlı Devleti'ni olumsuz yönde etkilemiştir. Coğrafi Keşifler sonucu Avrupa'ya bol miktarda altın ve gümüş girmesi ve bunların Osmanlı pazarlarında kullanılmaya başlanmasıyla Osmanlı ekonomisi büyük zarar görmüştür. Aşağıdakilerden hangisi bu olayla ilgili bir gelişme olarak gösterilemez A) İpek ve Baharat yollarının önemini kaybetmesi B) Akdeniz limanlarından elde edilen gelirin azalması C) Piyasada enflasyon yaşanması D) Bazı Avrupa ülkelerinde elçilikler açılması E) Ekonomik sıkıntıların artması 6. IV. Murat, ıslahatlara yönetim alanında düzenlemeler yaparak başlamıştır. Yeniçeriler içerisindeki zorbaları ortadan kaldırmış ve gereğinden fazla olan yeniçeri sayısını azaltmıştır. Buna göre, IV. Murat ın I. merkezî gücü artırma, II. askeri disiplin altına alma, III. Şeyhülislamın yetkilerini azaltma durumlarından hangilerini amaçladığı söylenemez D) I ve II E) II ve III

28 7. Devlete ekonomik, siyasi ve askerî anlamda önemli katkılar sağlayan tımar sisteminde XVII. yüzyıldan itibaren bozulmalar yaşanmaya başlandı. Tımarları hak eden kişilere değil de rüşvet karşılığında başkalarına verilmesi sistemin bozulmasına neden oldu. Tımar sisteminin uygulanamaz hâle gelmesi üretimi azaltmıştır. Azalan üretim nedeniyle devlet, halktan yeterince vergi toplayamamıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Tımar sistemi önemini kaybetmiştir. B) Tımar sisteminin bozulmasında adam kayırmalar etkili olmuştur. C) Tarımsal üretimde artış sağlanmıştır. D) Vergi gelirlerinde düzensizlikler yaşanmıştır. E) Tımar sisteminin bozulması askerî ve ekonomik yapıyı etkilemiştir. 10. II. Viyana yenilgisinden sonra Osmanlı Devleti'ne karşı kurulan Kutsal İttifak'la yapılan savaşlar başarısızlıkla sonuçlanmış ağır şartlar içeren Karlofça Antlaşması imzalanmıştır. Buna göre; I. Viyana yenilgisi Osmanlı Devleti ni olumsuz yönde etkilemiştir. II. Avrupa da Osmanlı Devleti'ne karşı bir Haçlı ittifakı oluşmuştur. III. Avrupalı devletlere ticari imtiyazlar verilerek durum hafifletilmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir D) I ve III E) II ve III 11. I. Rusya nın Karadeniz e inmesi II. Osmanlı Devleti nde ilk geri çekilmenin başlaması 8. Osmanlılarda toprağının gelirlerinin kiralanmasına iltizam, kiralayana da mültezim denirdi. Mültezimler bu toprakların vergi gelirlerini peşin olarak devlete verirlerdi. Bu durumun Osmanlı Devleti ne; I. hazineyi nakit para sıkıntısından kurtarma, II. çok sayıda vergi memuru istihdam etmekten kurtarma, III. Avusturya ya karşı siyasi üstünlüğün sona ermesi 17. yüzyılda Osmanlı Devleti ile ilgili bu olayların kronolojik sıralanması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir A) III - I - II B) III - II - I C) I-II-III D) I - III - II E) II -I-III III. köylüye toprağını işleme hakkı verme kazançlarından hangilerini sağladığı söylenebilir D) I ve II E) II ve III 12. Antlaşma Devlet I. Zitvatorok Rusya II. Kasrışirin İran III. Bucaş Avusturya 9. XVII. yüzyıl ıslahatlarının bazı özellikleri şunlardır; Kişilere bağlı kalmıştır. Nedenleri araştırılmadan sorunlara çözüm aranmıştır. Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyılda yaptığı antlaşmalarla ilgili yukarıdaki eşleştirmelerden hangileri yanlıştır D) I ve III E) II ve III Yapılan ıslahatlar daha çok askerî alanda olmuştur. Baskı ve şiddet yolu ile devlet otoritesi sağlanmak istenmiştir. Buna göre, Osmanlı Devleti ndeki bu ıslahatlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Devlet politikası hâline dönüşmemiştir. B) Kalıcı çözümler bulunamamıştır. C) Avrupa'daki gelişmeler dikkate alınmıştır. D) Halk tarafından benimsenme sorunu yaşanmıştır. E) Savaşlardaki başarısızlık önlenmeye çalışılmıştır. 13. Kuyucu Murat Paşa, I. Ahmet döneminde sadrazam olmuştur. Celali İsyanlarını şiddet kullanarak bastırmış ve merkezî otoriteyi korumaya çalışmıştır. Buna göre, Kuyucu Murat Paşa öncelikle hangi alanda faaliyet göstermiştir A) Ekonomik B) Dinî C) Siyasal D) Askerî E) Kültürel

29 XVIII. YÜZYILDA DEĞİŞİM VE DİPLOMASİ I TEST Gerileme Döneminde Osmanlı Devleti'nin Balkanların Avrupa ya açılan kapısı Belgrad ı Pasarofça Antlaşması ile Avusturya ya bırakması bölgedeki güçler dengesini değiştirmiştir. Bu durumla ilgili olarak, I. Osmanlı Devleti Savunma önlemleri almaya başlamıştır. II. Avusturya nın Orda Avrupa daki etkinliği artmıştır. III. Avrupa da mezhep çekişmeleri sona ermiştir. 4. XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti nde; I. Humbaracı Ocağı yeniden düzenlenmiştir. II. Sürat topçuları adıyla yeni bir teşkilat kurulmuştur. III. Kara ve deniz mühendishaneleri açılmıştır. Buna göre, yukarıdakilerden hangilerinin orduda yeniden yapılanmaya gidildiğinin göstergesidir D) II ve lii E) l,ii ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir D) I ve II E) II ve III 2. XVIII. yüzyılda; I. Kara mühendishanesinin kurulması, II. sürekli elçiliklerin açılması, III. ilk matba nın kurulması gelişmeleri askerî, siyasi ve kültürel alanlarla eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur 5. XVIII. yüzyılda Rusya nın başına geçen Çar I. Petro, ordusunu Avrupa yı örnek alarak yapılandırmış, ilk Rus donanmasını kurmuş, kiliseyi ıslah ederek eğitimde önemli yenilikler yapmıştır. Buna göre, Rusya için aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) Devlet politikasında köklü değişiklikler yapılmıştır. B) Sıcak denizlere inme başarılmıştır. C) Gelişmeyi önleyici faktörler ortadan kaldırılmıştır. D) Denizciliğe önem verilmiştir. E) Askerî, dinî ve kültürel yenilikler yapılmıştır. Askerî Siyasi Kültürel A) I III II B) I II III C) II III I D) II I III E) III I II 3. XVIII. yüzyılda Avrupa dan uzmanlar getirilmesi, sürekli elçiliklerin açılması ve Fransızcanın yabancı dil olarak okutulması gelişmeleri aşağıdakilerden hangisini göstermez A) Avrupa dan geri kalındığını B) Islahatlarda Avrupa nın örnek alındığını C) Avrupa nın biliminden faydalanıldığını D) Sosyal ve kültürel alanda ıslahat yapılmadığını E) Avrupa nın üstünlüğünün kabul edildiğini 6. XVIII. yüzyılda Avrupa daki bazı devletlerin politikaları aşağıda verilmiştir. Fransa Rusya Avusturya İngiltere'yi mağlup ederek önündeki engelleri kaldırma Osmanlı Devleti'yle iyi ilişkilerine rağmen, çıkarları doğrultusunda Osmanlı toprağı olan Mısır'a saldırma Baltık Denizi'ne hâkim olma Osmanlı Devleti'nden Kırım'ı alarak Karadeniz'e inme Doğu yönünde ilerleme Yukarıdaki tabloya göre yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Milliyetçilik isyanlarını destekleme B) Orta Avrupa hâkimiyeti için mücadele etme C) Akdeniz e inerek deniz gücünü artırma D) Askerî alanda yenilikler yapma E) Fransa ile iyi ilişkiler kurma ""

30 7. Lale Devrinde açılan elçilikler yalnızca bulundukları yerdeki siyaset ve diplomasi ile ilgilenmemiş, toplum ve kültür hayatıyla da ilgilenmişlerdir. Bu durum; I. Avrupa'nın daha yakından tanınması, II. kültürel etkileşimin yaşanması, III. dış ilişkilerde canlanmanın olması gelişmelerinden hangilerine neden olmuştur 11. Rusya nın XVIII. yüzyılda yaptığı, I. Balkanları Osmanlı'ya karşı kışkırtma, II. Lehistan'ın iç işlerine müdahale etme, III. Güney Rusya da yeni kaleler ve tersaneler kurma çalışmalarından hangileri, Osmanlı topraklarındaki Ortodoksları kendi yanına çekmeye yöneliktir 8. I II III IV V 1711 Prut 1718 Pasarofça 1774 Küçük Kaynarca 1791 Ziştovi 1792 Yaş Yukarıdaki cetvelde XVIII. yüzyılda yapılan bazı antlaşmalar verilmiştir. Bunlardan hangilerinin Avusturya ile yapıldığı söylenebilir A) Yalnız II B) II ve IV C) III ve V D) II, III ve lv E) lii,iv ve V 9. XVIII. yüzyılda meydana gelen; I te Osmanlı ve Rusya nın Kuzey İran topraklarını paylaşması, II. Avusturya ve Rusya nın Osmanlı ya karşı birlikte savaşması, III. Fransa nın 1740 ta kapitülasyonların sürekli hâle gelmesini sağlaması 12. Kültür hayatının canlanması Yenileşme hareketlerinin gelişmesi Kitapların okunaklı ve doğru yayımlanması Kitap ve gazetelerin ucuzlaması Yukarıda Osmanlı Devleti'nde meydana gelen önemli bir gelişmenin sonuçları verilmiştir. Buna göre, ile gösterilen gelişme aşağıdakilerden hangisi olabilir A) Avrupa da elçilikler açılması B) Medreselerin bozulmaya başlaması C) Matbaanın kullanılması D) Avrupa destekli eğitime geçilmesi E) İlköğretimin zorunlu hâle gelmesi gelişmelerinden hangileri, devletler arası ilişkilerde sürekli iyi ilişkiler olmayacağı ilkesi ile doğrudan ilgilidir A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 10. Osmanlı Devleti XVIII. yüzyılda Karlofça ve İstanbul Antlaşmaları ile Avusturya Venedik ve Rusya ya kaybettiği yerleri geri almak için çalışmış ancak bu savaşlarda başarılı olamamıştır. Bununla birlikte doğuda İran ile yapılan savaşları da kaybetmiştir. Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir A) Osmanlı Devleti ne karşı dış baskıların azaldığının B) Avrupa nın bilim ve teknikte ilerlediğinin C) İran ile Avrupalıların iş birliği içerisinde olduğunun D) Osmanlı Devleti nin eski gücünü kaybettiğinin E) Sömürgecilik yarışının hız kazandığının 13. Osmanlı Devleti nde devlet gelirleri azalmaya başlayınca bir takım çareler düşünüldü. Mîri toprakların vergilerinin mültezimler aracılığıyla hazineye aktarılma yolu açıldı. Bunun sonucunda daha önceleri sipahilerin elindeki dirlikler hazineye geçmeye başladı. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu uygulamalardan kaynaklanan bir sonuç değildir A) Eyalet askerlerinin sayısının azalması B) Halkın yönetime katılması C) Celali İsyanlarının başlaması D) Tımar sistemin bozulması E) İltizam sisteminin yaygın hâle gelmesi

31 XVIII. YÜZYILDA DEĞİŞİM VE DİPLOMASİ II TEST Avrupa devletleriyle mücadele hâlinde olan Osmanlılar, bu devletleri daha yakından tanımak amacıyla Viyana, Paris, Varşova, Moskova gibi önemli başkentlere ilk defa geçici elçiler gönderdi. Bu elçilerin en önemli görevleri Avrupa'da meydana gelen siyasi, sosyal, kültürel ve bilimsel gelişmeleri yakından izlemek ve bu konularda kendi ülkelerine bilgi aktarımında bulunmaktı. Bu elçilerin siyasi ve kültürel gözlemleri daha sonra Osmanlı Devleti'nde yapılan ıslahat hareketlerinde etkili oldu. Bu gelişmelerin Osmanlı Devleti ne olan katkıları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez A) Avrupa ile bilgi alış-verişi sağlanmıştır. B) Avrupa daki siyaset daha yakından takip edilmiştir. C) Avrupa daki yenilikler Osmanlıya örnek olmuştur. D) Diğer komşu ülkelerle ilişkiler bozulmuştur. E) Dış politikada devletler arası ilişkiler önem kazanmıştır. 2. III. Ahmet döneminde yapılan ıslahatlardan bazıları; kütüphanelerin açılması, itfaiye teşkilatının kurulması, ilk kez çiçek aşısının uygulanması, ilk kâğıt fabrikasının kurulmasıdır. Buna göre, bu dönem ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir A) Saltanat anlayışı değişmiştir. B) Ülke savunmasına yönelik çalışmalar yapılmıştır. 4. Padişaha sunduğu şartları kabul edilen Köprülü Mehmet Paşa, orduyu disiplin altına aldı. Hatalı gördüğü devlet adamlarını görevden uzaklaştırdı. Görevini yapmayan memur ve askerin maaşını kesti. Donanmayı düzenledi. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Köprülü Mehmet Paşa nın bu düzenlemelerle ulaşmak istediği amaçlardan biridir A) Yönetimi ele geçirme B) Avrupa ile ittifak kurma C) Yenilikleri halka dayandırma D) Devleti her alanda güçlü tutma E) Avrupa tarzı ıslahat yapma 5. Rusya ile ilk önemli ilişkiler II. Bayezit döneminde başladı. Güçlü bir hükümdar olan I. İvan Cenevizliler yerine Kırım'a yerleşen Osmanlılar ile iyi ilişkiler kurmanın yararlı olacağını düşünmüştür. Bu dönem için aşağıdakilerden hangisi söylenemez A) İlk dönemdeki ilişkiler ekonomik alanda olmuştur. B) Osmanlıların Karadeniz e yerleşmesi Rusların büyük bir tepkisine yol açmamıştır. C) XV. yüzyılda Rusya, Osmanlı ile savaşmak yerine dostça geçinmeyi uygun bulmuştur. D) Karadeniz ticareti Osmanlı Devleti nin lehine gelişmektedir. E) Cenevizlilerle anlaşan Rusya sıcak denizlere açılma siyasetini başlatmıştır. C) Kültürel çalışmalar öncelikli olarak düşünülmüştür. D) Islahatlarda ekonomiye öncelik verilmiştir. E) Yenilikler birbirini tamamlar niteliklerdir. 6. Kişilere bağlı kalmıştır. Avrupadaki gelişmeler örnek alınmaya başlanmıştır Patrona Halil İsyanı ile III. Ahmet tahtan indirilmiştir de Kabakçı Mustafa İsyanı ile III. Selim tahtan indirilmiştir. Bu isyanların aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenemez A) Islahatların sonuçsuz kalmasına B) Padişah değişikliği yaşanmasına C) Sadrazamların etkisinin artmasına D) Siyasi kargaşa yaşanmasına Daha çok askerî alanda Matbaa alınmıştır. yapılmıştır. Yukarıdaki kutucuklarda özellikleri verilen ıslahat dönemi ile gösterilmiştir. Buna göre yerine; I. XVII. yüzyıl ıslahatları, II. XVIII. yüzyıl ıslahatları, III. XIX. yüzyıl ıslahatları başlıklarından hangileri yazılmalıdır D) I ve II E) I.II ve III E) Fetihlerin durmasına

32 Küçük Kaynarca Antlaşması'na göre; I. Kırım bağımsız olacak din işlerinde halifeye bağlı kalacak, II. Rusya İstanbul da sürekli elçi bulunduracak, bu elçi diğer devletlere tanınan ayrıcalıklardan yararlanacak, III. Rusya, İstanbul da bir Ortodoks kilisesi kurabilecekti. Bu maddelerden hangilerinin Osmanlı Devleti yanında Rusya yı Avrupa devletleriyle eşit hâle getirdiği söylenebilir D) I ve III E) I.II ve III 10. XVIII. yüzyılda, Osmanlı Devleti nde yaşanan; l. Avrupa da elçilikler açılması, II. Nizamıcedit Ordusu'nun kurulması, III. Doğu klasiklerinin Türkçe'ye çevrilmesi, gelişmeleri askerî, siyasi ve kültürel alanlara göre aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir Askerî Siyasi Kültürel A) II I III B) II IIII I C) I II IIII D) III I II E) III II I 8. Lale Devrinde Doğu ve Batı'dan çeşitli eserlerin tercüme edilmesini sağlamak amacıyla Tercüme Encümenliği kuruldu. Tercüme edilen eserler matbaada çoğaltılarak basıldı. Bu durumun; I. yeni gelişmelerin yakından izlenmesi, II. kültür hayatının canlanması, III. okuma yazma oranının artması sonuçlarından hangilerine ortam hazırladığı söylenebilir D) I ve II E) II ve III 11. Krallık rejiminin baskısı Ekonomik sıkıntıların başlaması Sınıf farklılıklarının yaşanması Aydınların etkisi Yukarıdaki tabloda XVIII. yüzyılda Avrupa da yaşanan bir olayın sebepleri verilmiştir. Buna göre yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır A) Amerika nın bağımsızlığı B) Fransız İhtilali C) Yedi yıl Savaşları D) Sanayi İnkılabı E) Viyana Kongresi 9. Sanayi İnkılabı ile Osmanlı Devleti'yle Avrupa devletleri arasındaki güç dengesi Osmanlılar aleyhine bozuldu. İngiltere'nin fabrikalarda işlediği dokumaların Osmanlı pazarlarına girmesi, Osmanlı dokuma tezgâhlarının kapanmasına yol açtı, Osmanlı Devleti XVIII. yüzyılda siyasi baskısını hissettiği Batılı devletlerin XIX. yüzyılda ise ekonomik işgaline uğradı. Bu durumun; I. Osmanlı ekonomisinin olumsuz etkilenmesi, II. Osmanlı topraklarının Avrupa nın açık pazarı olması, III. devletçilik anlayışının benimsenmesi sonuçlarından hangilerini ortaya çıkardığı söylenebilir 12. XVIII. yüzyılda Rusya nın yayılmacı politikaları sonucu Kırım ve Kafkaslardaki Türk ve Müslüman halkın bir kısmı bulundukları yerleri terk ederek Anadolu'ya yerleşmek zorunda kalmıştır. Bu durumun; I. Anadolu da nüfusun artması, ll. Rusların etki alanının genişlemesi, III. Anadolu nun etnik yapısının değişmesi sonuçlarından hangilerine etki ettiği söylenemez A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III