PEYGAMBER M Ö REN YORUM
|
|
|
- Gonca Altıntop
- 10 yıl önce
- İzleme sayısı:
Transkript
1 PEYGAMBER M Ö REN YORUM
2
3
4 Diyanet flleri Baflkanl Yay nlar : 639 Çocuk Kitaplar : 160 Peygamberimi Ö reniyorum (Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi ö retmenlerinden oluflan bir komisyon taraf ndan haz rlanm flt r.) Resimleyen Osman Turhan Yay n Yönetmeni Mehmet Erdo an Görsel Yönetmen Nurullah Özbay Koordinasyon Dr. Ömer Menekfle Düzelti Kas m Gezen Mustafa Kaya Ramazan Özalpdemir Son Okuma Ali Öztürk Arka Kapak Arif Nihat Asya n n Dualar ve Aminler kitab n n Naat fliirinden Din flleri Yüksek Kurulu Karar / Y ISBN Bask, 2006 Bask Yenigün Matbaac l k Diyanet flleri Baflkanl Dini Yay nlar Dairesi Baflkanl letiflim Adresi Eskiflehir Yolu 9. km. Çankaya / Ankara Tel.: 0 (312) Faks: 0 (312) [email protected] SUNUfi Çocuklar merhaba! Peygamberimizi tan mak ve onu sevmek mutluluklar n en güzelidir. Onun hayat, bizim için güzel örneklerle doludur. Bu kitapta, Peygamberimizin örnek yaflant s n ve slâm dinini anlatmak için verdi- i mücadeleyi okuyacaks n z. Peygamberimiz, her fleyden önce bir babayd. Çocuklar n çok sever ve onlarla ilgilenirdi. Efline karfl sayg l ve yard m severdi. Arkadafllar, her zaman ve her konuda ona sonsuz güven duyard. nsanlar iyili e, güzelli e, do rulu a, bilgili ve ahlâkl olmaya ve baflka insanlara yard m etmeye ça- r rd. Yalan söylemekten, h rs zl k yapmaktan, adam öldürmekten, içki içmekten, kumar oynamaktan, baflkalar na zarar vermekten ve çevreyi kirletmekten insanlar n uzak durmas n isterdi. Peygamberimiz, insanlar n mutlulu u için türlü türlü zorluklara katland. Aç kald, susuz kald, taflland, yurdundan sürgün edildi ve savafllarda yaraland, ama hiçbir zaman mücadelesinden vazgeçmedi. Çünkü o, Yüce Allah taraf ndan insanlara kurtulufl yolu olan slâm anlatmak için görevlendirilmiflti. Sevgili çocuklar! Bizim dinimiz slâm, Peygamberimiz Hazreti Muhammed (sas.) ve kutsal kitab m z Kur an d r. Bizler, Yüce Allah a inan p Peygamberimizi sever ve kutsal kitab m z n buyruklar n yerine getirirsek mutlu ve baflar l oluruz. Öyleyse Peygamberimizi iyi tan mal, çokça sevmeli ve onu kendimize örnek almal y z. Elinizdeki kitap, size bu konuda yard mc olmak için haz rland. Be enece inizi ve zevkle okuyaca n z umuyoruz. Siz bizim gelece imizsiniz ve sizi çok seviyoruz... D YANET filer BAfiKANLI I
5 PEYGAMBER M Ö REN YORUM A D YANET fi LER BAfi KANLI I YAYINLARI ANKARA 2006
6 çindekiler B R NC BÖLÜM YET M MUHAMMED HERKES ONU BEKL YORDU 09 KUTLU B R DO UM 11 ANNEDEN LK AYRILIfi ve GURBET 13 ANNEN N SON ÖPÜCÜ Ü 16 DEDES ABDULMUTTAL B 17 AMCASI EBU TAL B 18 K NC BÖLÜM GENÇ MUHAMMED HAKSIZLIKLARLA MÜCADELEDE DAYANIfiMA 21 EVL L E G DEN YOL 23 ÖRNEK B R Efi ve ÖRNEK B R BABA 25 HERKES ONA GÜVEN YORDU 28 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ELÇ MUHAMMED CEBRA L ile LK BULUfiMA 31 SIRDAfi HAT CE 33 ÇA RI YAYILIYOR 35 ERKAM'IN EV 36 YILDIRMA HAREKETLER BAfiLIYOR 39 Hüzün y l 41 YEN YURT ARAYIfiLARI 41 Habeflistan 41 Taif 44 Akabe: Medine ye giden yol 45 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM MED NE'YE H CRET DÖNMEK Ç N G D YORUZ 49 HERKES ONU BEKL YORDU 51
7 BEfi NC BÖLÜM MED NE: B R MEDEN YET fiehr B R MEDEN YET KURULUYOR 55 Cami 55 Ezan 56 Yerleflim yeri 56 Kardefllik 57 Birlikte yaflama 57 Herkes okullu oldu 59 Ramazan 59 DÜfiMANLIK SÜRÜYOR 60 Dönüm noktas : Bedir 61 Ac tecrübe: Uhud 63 Her yol deneniyor: Suikastlar 65 Çetin s nav: Hendek 66 ALTINCI BÖLÜM EVE DÖNÜfi HUDEYB YE ANTLAfiMASI 69 HEDEF BÜTÜN DÜNYA 71 MEKKE'N N FETH ve EVE DÖNÜfi 72 YED NC BÖLÜM HERKES ONA A LIYORDU VEDA HACCI ve VEDA HUTBES 75 VEDA 76 AYRILIfi: HERKES ONA A LIYORDU 77 TAR H SIRASINA GÖRE HZ. MUHAMMED N (SAS.) HAYATI 79
8
9 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 9 B R NC BÖLÜM YET M MUHAMMED Herkes Onu Bekliyordu Müslümanl ktan önceki döneme cahiliye denir. Bu dönemde insanlar kötü bir hayat yafl yordu. Güçsüz ve yoksullar köle yap l yor, toplumdan d fllan yordu. Komflulu a önem verilmiyor, insanlar birbirine güvenmiyordu. Kad na de er verilmiyor, k z çocuklar diri diri topra a gömülüyordu. nsanlar putlara tap - yor ve sap k inan fllara yöneliyordu. O dönemin tan klar ndan ikisi yaflad klar n flu sözlerle anlatm fllard r: Biz, bilgisizlik ve barbarl k içinde yafl yorduk. Putlara tap yor, ahlâks zl k yap yor, akrabalar m zla kavga ediyorduk. Komfluluk haklar na hiç önem vermiyorduk. Güçlülerimiz zay flar m z eziyordu.
10 10 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED Biz cahiliye dönemini yaflam fl insanlar z. Putlara tapar, çocuklar m z öldürürdük. Benim de bir k z çocu um vard. Ça rd m zaman koflarak yan ma gelirdi. Bir gün yine onu ça rd m ve yan ma geldi. Onu al p evimizin yak n ndaki bir kuyuya götürdüm. Elinden tutarak bir hamlede kuyuya at verdim. K z m n son sözleri Babaaa! fleklindeki ç l yd. Bu ç l k hâlâ kulaklar mda ç nl yor. Yaflananlar sadece bunlar m yd? Elbette ki hay r. nsanlar, Allah yerine putlara tap yordu. Allah n evi olan Kâbe nin içini putlarla doldurmufllard. nsanlar, pazarlarda bir eflya gibi al n p sat l yordu. nsan n hiçbir de eri yoktu. Güçlü olan zay f olan ezerdi. Haks zl a u rayan n hakk n arayaca bir yer yoktu. Kötülük, yapan n yan na kâr kal rd. nsanlar su gibi içki içer, kötü kad nlarla birlikte olur, gece sabahlara kadar kumar oynard. Baz insanlar bu kötü gidiflten rahats z oluyordu. Ancak yapacaklar pek bir fley de yoktu. Çünkü say lar çok azd. Üzülüyorlard. nsanlar, kendilerine do ru yolu gösterecek birinin gelmesini bekliyor, içlerinde hep bu umudu tafl yorlard. Geçmiflte oldu u gibi Allah, onlara da bir peygamber gönderecek miydi? Herkes bu sorunun cevab n merak ediyordu. Geçmiflte de bu türden sorunlar yaflanm flt. Her defas nda Allah, insanlara do ru yolu göstermek için peygamberler göndermiflti. Gönderilen peygamberler, do ru yolu anlatm fllar, insanlardan baz lar onlara inanm fl, baz lar da inkâr etmiflti.
11 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 1 1 Örne in Nuh, Salih, Hud, Yüce Allah taraf ndan gönderilen peygamberlerdendi. Toplumlar, Mekke halk gibi do ru yoldan uzaklaflt için Allah onlar uyarmak üzere peygamberler göndermiflti. Bu peygamberler, Allah n emirlerini anlatmak için mücadele ettiler. brahim de büyük mücadeleler vermifl bir peygamberdi. Peygamber oldu una inanmayanlar onu ateflte yakmak istemifl, ama Yüce Allah, onu ateflten kurtarm flt. Allah, baz peygamberlerine kitap göndermiflti. Peygamberler, bu kitaplarla toplumlar n ayd nlatm flt. Allah, Musa Peygambere Tevrat, Davud Peygambere Zebur u, sa Peygambere de ncil i göndermiflti. Bu peygamberlerin hepsi insanlar do rulu a, iyili- e, güzelli e ça rm flt r. sa Peygamberden sonra yaklafl k alt yüz y l geçmiflti. nsanlar yine birbirlerine kötülük yapmaya ve Allah n buyruklar na isyan etmeye bafllam flt. Bilginler, art k bir peygamberin gelme zaman n n yaklaflt - n düflünüyordu. Herkes bir peygamberin gelmesini bekliyordu. Kutlu Bir Do um Nisan ay n n son günleriydi. Abdulmuttalib bir torun bekliyordu. Gözü yollardayd. Her an bir müjde alabilirdi. K sa bir süre önce yaflad klar n hat rlayarak yüzünü Kâbe ye döndü. Gözlerinin önünden yafla- 571 y l n n Nisan ay yd. Ay n yirmisiydi. Peygamberimiz dünyaya geldi.
12 12 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED Kâbe yi y kmaya gelen fil ordusuna Rabbinin ne yapt n görmedin mi? Onlar bozguna u ratmad m? Onlar n üzerine k zg n tafllar atan kufl sürüsü gönderdi. Sonunda onlar darmada n edilmifl ekin tarlas na çevirdi. (Fil Suresi) O, seni yetim bulup bar nd rmad m? (Duha Suresi, 6. ayet) d klar geçti: Kâbe yi y kmaya gelen Yemen valisi Ebrehe ile karfl laflmas ve onun, develerini rehin al fl akl na geldi. Ebrehe, Kâbe yi y kmamas için Abdulmuttalib in yalvarmas n beklerken, Ben develerin sahibiyim, onlar korumakla yükümlüyüm. Kâbe nin sahibi Yüce Allah t r, onu Allah koruyacakt r! dedi- ini hat rlad. Allah, Kâbe sini korumufltu. Böylece onun büyüklü ünü bir kez daha hissetmiflti. O lum Abdullah, dedi kendi kendine, yutkundu. çini bir hüzün kaplam flt. Kolay de ildi, o lu Abdullah Âmine ile evlendirdikten k sa bir süre sonra kaybetmiflti. fiimdi heyecanla torununun do um haberini bekliyordu. Tam o s rada koflarak biri geldi ve Müjde Abdulmuttalib, bir torunun oldu. dedi. htiyar kalbinin h zla çarpt n hissetti. Gözlerinden sevinç gözyafllar süzülüverdi. H zl ad mlarla eve geldi. Eve girdi inde her taraftan
13 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 1 3 minik torununun a lama sesleri duyuluyordu. Onu kuca na ald, hüzünle kar fl k bir sevinç kaplad yüre ini. Onu öpüp koklarken o lu Abdullah n kokusunu hissetti. A lamakl oldu. Gözyafl n kimse görsün istemedi, onu yüre ine ak tt. Âmine ye döndü, çocu un ad n ne koyal m, diye sordu. Âmine, Muhammed dedi. Abdulmuttalib bir an duraksad, bu isim ailesine yabanc yd. Âmine, rüyas nda kendisine Senin bir o lun olacak, ad n Muhammed koyacaks n! denildi ini anlatt. Bunun üzerine dede Abdulmuttalib yetim torununa Muhammed ad n koydu. Sonra dedesi, küçük torununu al p Kâbe ye götürdü. Kendisine bir torun verdi i için ellerini aç p Yüce Allah a flükretti. Niçin Muhammed ad n koydun? diye soranlara, nsanlar ve Allah onu övsün. diye karfl l k verdi. Abdulmuttalib, Kâbe den eve dönünce, yeni do an bebe i görmek için han m ve o lu Abbas n Âmine nin evine geldiklerini gördü. Abbas henüz üç yafl ndayd. Usulca bebe in yan na gitti. fiaflk n bak fllarla bebe i süzdü ve küçük eliyle onun minik yüzüne dokundu. Onu öpmek istedi. Befli ine e ildi ve onu öptü. Anneden lk Ayr l fl ve Gurbet Havas çok s cak olan Mekke, bebeklerin sa l kl büyümesine uygun de ildi. Bu yüzden Mekke deki birçok aile, yeni do an bebeklerini sa l kl büyümeleri
14 14 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED Y llar sonra Halime, bir gün Peygamberimizi görmek için, Mekke ye geldi. Peygamberimiz Halime yi görünce Sevgili anneci im! diyerek ona sar ld. Sütannesini evinde a rlayarak bir iste inin olup olmad n sordu. Halime de köylerindeki k tl k ve kurakl ktan dert yand. Peygamberimiz de ona k rk koyun ve bir deve hediye etti. için köylerdeki sütannelere verirdi. Köylerde ise çocuk bak c l bir gelir kayna yd. Muhammed do al bir hafta olmufltu. Âmine de bu gelene e uyarak çocu unu büyütecek bir sütanne aramaya koyuldu. Ancak hiçbir sütanne, dul bir kad - n n yetim çocu una bakmak istemiyordu. Çünkü bekledikleri ücreti alamayacaklar n düflünüyorlard. Bu s rada bir yandan da dedesi sütanne ar yordu. Abdulmuttalib, torununu kuca na alarak araflt rmaya bafllad. O da umdu unu bulamad, ama y lmad ve aramaya devam etti. Uzun aramalardan sonra ad Halime olan bir kad na rastlad ve ona, Yetim torunuma sütannelik yapar m s n? diye sordu. Halime biraz duraklad. Yetim bir çocu a bakmak konusunda pek istekli de ildi. Ne var ki sütannelik yapaca
15 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 1 5 baflka bir çocuk da bulamam flt. Kocas na dan flarak Abdulmuttalib in teklifini kabul etti. Halime, Muhammed i al p dönüfl haz rl klar n tamamlad ktan sonra yola ç kt. Uzun bir yolculu un ard ndan köye vard lar. Muhammed, yeni ailesinin yan nda h zla büyüyordu. Sütkardeflleri fieyma ve Abdullah da ona al flm flt. Muhammed, köy ortam nda koflup oynuyor, koyun otlat yor, günlerini e lenerek nefle içinde geçiriyordu. Halime ve kocas ise Muhammed in farkl bir çocuk oldu unu daha ilk günden sezmifllerdi. Çünkü onun gelmesiyle evlerinin neflesi ve sofralar n n bereketi artm flt. Günler h zla ak p gitmifl ve Muhammed befl yafl na girmiflti. Art k annesi Âmine nin yan na geri dönme
16 16 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED zaman gelmiflti. Ancak Halime ve ailesi ona öylesine al flm flt ki ayr l k onlara zor geliyordu. Halime, Muhammed i annesine teslim etmek için Mekke ye götürdü. Onu, annesine teslim ederken gözyafllar n tutamad. Halime sanki kendi öz çocu undan ayr l yormufl gibi üzüldü. Mekke den yüre i burkularak ayr ld ve köyüne geri döndü. Muhammed, günlerini annesiyle birlikte geçiriyor ve Mekke ye, baba oca na al flmaya çal fl yordu. Muhammed in day lar Medine de oturuyordu. Âmine, biraz da day lar n n yan nda kalmas için onu al p Medine ye götürdü. Dad s Ümmü Eymen de onlarla birlikteydi. Medine de bir ay kald lar. Sonra Mekke ye dönmek üzere yola koyuldular. Ebva köyüne geldiklerinde Âmine hastaland. Sevgili Peygamberimiz, hicretten sonra annesi Âmine nin kabrini ziyaret etmifl ve kabrinin üzerini elleriyle düzeltmiflti. Bir taraftan da gözyafllar n tutamam flt. Kendisine niçin a lad sorulunca Anne özlemi beni a latt. diye cevap vermiflti. Annenin Son Öpücü ü Ümmü Eymen, Mekke ye geldi inde nefes nefese Abdulmuttalib i ar yordu. Befl günlük yorucu bir yolculuktan sonra Mekke ye ulaflabilmiflti. Âmine nin ölümünü Abdulmuttalib e nas l anlataca n düflünüyordu. Bir ara gözü Muhammed e tak ld. Yetim Muhammed, flimdi de öksüz kalm flt. Abdulmuttalib i buldu unda gözyafllar n art k saklayamad. Abdulmuttalib, gelini Âmine nin hasta oldu- unu biliyordu. Son durumunu ö renemedi i için merak içindeydi. Ümmü Eymen in yan nda Âmine yi göremeyince iyice tedirgin oldu. Onun yüz ifadesin-
17 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 1 7 den kötü bir fley oldu unu hissetti. Ümmü Eymen, bafl n e erek usulca Âmine öldü. dedi. Abdulmuttalib, ac s n bast r rcas na Muhammed i ba r na bast. Daha sonra Ümmü Eymen, olanlar anlatmaya bafllad. Medine'den Mekke'ye dönmek için yola ç km fllar ve iki günlük bir yolculuktan sonra Ebva denilen yere gelmifllerdi. Âmine'nin hastal burada iyice artm fl ve ölece ini hissetmiflti. Bunun üzerine biricik o lu Muhammed'le konufltu ve onu son kez öptü. Ard ndan ruhunu Yüce Allah'a teslim etti. Babas n Medine ve annesini Ebva topraklar nda b - rakan Muhammed e, s naca yeni bir yuva laz md. Bundan sonra ona, dedesi Abdulmuttalib bakacakt. Dedesi Abdulmuttalib Dedesiyle, iki y l hiç ayr lmadan yaflam fllard. Her yerde birlikteydiler. Mekke de kurakl n oldu u sene dedesi onu ya mur duas na bile götürmüfltü. O olmadan yeme e oturmazd. Her gitti i yerde onu, baflköfleye oturturdu. Bunun sebebini soranlara ise torunu Muhammed e sevgi ile bakarak nflallah o, ileride çok büyük bir adam olacak. derdi. Abdulmuttalib öldü. diye bir ses duyuldu. Ev halk a l yordu. Muhammed i arayan gözler, onun bir köflede sessizce oturup a lad n gördü. Bu haber herkesten çok Muhammed i üzmüfltü. Çünkü o, dedesi-
18 18 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED Daha sonraki y llarda Peygamberimiz, yengesi olan Esed k z Fat ma vefat etti inde çok üzülmüfltü. Bu üzüntüsünü Bugün annem vefat etti. diyerek dile getirmiflti ve gömle ini ona kefen yapm flt. Yengesine olan sevgisini soranlara: Amcam Ebu Talib den sonra yengem kadar bana iyilik eden kimse olmad. O benim için annem gibiydi. Kendi çocuklar dururken önce benim karn m doyurur, saçlar m tarard, demiflti. ni babas gibi seviyordu. Dedesi Abdulmuttalib o kadar s cak davranm flt ki, anne ve babas n n yoklu unu ona hissettirmemiflti. Muhammed içli içli a l yordu. S rt na dokunan bir elle kendine geldi. Dönüp bakt nda amcas Ebu Talib i gördü. Amcas, elinden tutarak onu aya a kald rd. Bafl n okflad ve Deden seni bana emanet etti. dedi. Bunun üzerine Muhammed de amcas n n boynuna sar ld. Amcas Ebu Talib Muhammed, aile ortam ndaki konuflmalardan fiam a bir yolculuk yap laca n anlam flt. Bu yolculuk aylarca sürebilirdi. Amcas n n yoklu unda Mekke de yaln z kalmak istemiyordu. Ona, fiam a gitmek istedi ini söyledi. Amcas, yolculu un uzun ve yorucu olaca ndan hastalanabilece ini, bu sebeple onu götüremeyece ini anlatt. Muhammed a layarak, amcas Ebu Talib in devesinin yular ndan tuttu ve: Amca, sen gidersen ben kiminle kalaca m, dedi. Ye eninin bu sözlerinden oldukça etkilenen Ebu Talib: Peki, seni yan mda götürece im. Art k sen ve ben birbirimizden ayr lmayaca z, dedi. Bu olaydan sonra Ebu Talib, ye eni Muhammed i yan ndan hiç ay rmad ve nereye gittiyse onu da yan nda götürdü.
19 1. BÖLÜM: YET M MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 1 9 Ebu Talib in ailesi kalabal kt ve maddî durumu da çok iyi de ildi. Ebu Talib ve efli, bu s k nt lar n ye- enlerine hissettirmemeye çal fl yordu. Muhammed, amcas na ve yengesine ifllerinde yard mc oluyordu. Gün oluyor ev ifllerine bak yor, gün oluyor çobanl k yap yor ve hayvanlar otlat yordu. Yengesi de Muhammed in üzerine titriyor ve onu öz çocuklar ndan ay rm yordu. Böylece Muhammed, amcas n n yan nda büyüyüp genç bir delikanl olmufltu. Peygamberimize, gençli inde hiç puta tap p tapmad ve içki içip içmedi i soruldu unda, Hay r! diye cevap vermiflti. O, içinde yaflad toplumun kötülüklerine ve çirkinliklerine ömrü boyunca asla bulaflmam flt r.
20
21 2. BÖLÜM: GENÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 2 1 K NC BÖLÜM GENÇ MUHAMMED Haks zl klarla Mücadelede Dayan flma Mekke toplumunda fakir ve güçsüzler, güçlü ve zenginler taraf ndan sürekli eziliyor, haklar çi neniyordu. Bunun düzeltilmesi ve bu kötü gidifle bir dur denilmesi gerekiyordu. flte Mekkeli gençler, bu amaç için bir araya toplanm fllard. Cüdan n o lu Abdullah n evinde toplananlar aras nda genç Muhammed de vard. Hepsi de toplumun içinde bulundu u ahlâkî bozuklu un fark ndayd. Erdemliler Toplulu u ad alt nda bir antlaflma yapt lar. Bu antlaflmaya göre, Mekke halk n n ve d flar dan gelen yabanc lar n haklar n koruyacaklar na dair kendi aralar nda sözlefltiler. fllerinin zor olaca n n fark ndayd lar ama y lmayacaklard. Haks zl klara karfl mücadele edeceklerdi.
22 2 2 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 2. BÖLÜM: GENÇ MUHAMMED Ebu Cehil As l ad Hiflam o lu Amr d r. Kureyfl kabilesinin önde gelenlerinden biridir. slâm a düflmanl ndan ötürü Peygamberimiz ona, Ebu Cehil ad n vermifltir. Ebu Cehil, bilgisizlerin önderi demektir. Bu s rada Zebid kabilesinden bir tüccar, Mekke ye üç deve yükü sat l k mal getirmiflti. O dönemin önde gelen kiflilerinden biri olan Ebu Cehil, bu mallar be endi ve tüccar n yabanc olmas ndan yararlanarak mal - n ucuza sat n almak istedi. Tüccara, zarar edece i bir fiyat önerdi. Tüccar bunu kabul etmeyince Ebu Cehil, Mekke deki a rl n kullan p al c kiflileri tehdit ederek mal n sat fl n engelledi. Çünkü Mekke deki herkes ondan korkar ve kimse onu karfl s na almak istemezdi. Bunu bilen Ebu Cehil kendinden emin bir flekilde evine gitti. Tüccar flafl rm flt. Çaresizlik içinde ne yapaca n düflünürken birisi, Muhammed e git, o senin hakk n al r. dedi. Tüccar, son çare olarak denileni yapt ve bafl na gelenleri Muhammed e anlatt. Bunun üzerine Muhammed, pazar yerine gelerek tüccar n mallar n n hepsini gerçek de erinden sat n ald. Sonra do ru Ebu Cehil in evine giderek ona seslendi. Karfl s na ç - kan Ebu Cehil i, bu davran fl yüzünden uyard. Muhammed in bu cesur hareketi karfl s nda ne yapaca - n bilemeyen Ebu Cehil, öylece tepkisiz kalakalm flt. Olay gören ve duyan Mekkeliler çok flafl rm flt! *** Güçlü olan n zay f ezdi i bu dönemde Yemenli bir adam, k z yla birlikte Kâbe yi ziyaret etmek için Mekke ye gelmiflti. Mekke ye girdiklerinde hiç tan mad klar biri yanlar na yaklaflt. Yabanc adam gözünü k z n üzerinden ay rm yordu. Kötü bir fleyler düflündü ü her hâlinden belliydi. K z n babas bu durumdan en-
23 2. BÖLÜM: GENÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 23 diflelendi. Etraf na bak nd, gözleri yard m edecek birini arad. Kötü niyetli adam, kimseye ald rmadan, k - z zorla al p götürdü. K z n n götürülmesine engel olamayan adam: K z m kim kurtaracak? diye bir taraftan çaresizlik içinde feryat ediyor, di er taraftan da yard m edecek birilerini ar yordu. Bu feryad iflitenler Git derdini Erdemliler Toplulu una anlat. dediler. Baflka çaresi kalmam flt. Koflarak Kâbe ye gitti. Erdemliler Toplulu undan kimse yok mu? diye ba rd. Hemen yan na birkaç k l çl adam geldi. Korkmufltu. Yabanc, derdin nedir? diye sordular. Adam, çaresizlik içinde bafl ndan geçenleri anlatt. K l çl adamlar, k z zorla götüren kiflinin Nübeyh oldu unu anlam fllard. Do ruca Nübeyh in evine gittiler. Kap ya dikildiler ve sert bir flekilde Yaz klar olsun sana! Sen kendini ne zannediyorsun? Çabuk bu adam n k z n geri ver! dediler. Nübeyh, k z vermemek için direnince k l çl adamlar, daha sert bir ifadeyle "Biz, kendi aram zda haks zl a u rayanlara yard m edece iz diye söz verdik. Bu iflin peflindeyiz. K z hemen ver, yoksa sonucuna katlan rs n." dediler. Bu kararl tutum karfl s nda Nübeyh'in yapaca bir fley yoktu. Çaresiz k z, babas na geri verdi. Evlili e Giden Yol Ticaretle u raflan Hatice, Mekke nin ileri gelen zenginlerinden biriydi. Art k ifllerini tek bafl na yürütemeyece ini anlam flt. fllerini yürütecek, gözü arkada kalmayacak ve güvenebilece i birine ihtiyac vard. Kim-
24 24 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 2. BÖLÜM: GENÇ MUHAMMED senin kimseye güvenmedi i bir ortamda kad n olarak ticaret yapmas iyice zorlaflm flt. Önce akl na Muhammed geldi. Çevresinden, onun çok güvenilir ve dürüst bir kifli oldu unu duymufltu. Bu yüzden ticarî ifllerini onun yapmas n n uygun olaca n düflünmeye bafllad. Ona birini göndererek kendisiyle çal flmak isteyip istemedi ini sordu. Muhammed, gelen teklifi uzun uzun düflündükten sonra kabul etti. Hatice nin bütün ifllerinin sorumlulu- unu art k Muhammed üstlenmiflti. *** fiam a gidecek ticaret kervan n n haz rl klar bitmek üzereydi. Hatice, Muhammed e yard m etmesi ve onu daha iyi tan mas için yard mc s Meysere yi de kervanla birlikte gönderdi. Kervan, uzun bir yolculuktan sonra fiam a vard. Götürülen mallar büyük bir kârla sat ld. Muhammed, sat - lan mallardan büyük kazanç elde etti. Satmak üzere yeni mallar alarak Mekke ye geri döndü. Meysere, yolculuk s ras nda Muhammed i yak ndan tan m fl ve güzel ahlâk ndan çok etkilenmiflti. Meysere, yolculuk boyunca olan biteni bütün ayr nt s yla Hatice ye anlatt.
25 2. BÖLÜM: GENÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 25 Örnek Bir Efl ve Örnek Bir Baba Hatice nin, Muhammed in dürüstlü ü hakk nda art k hiç flüphesi kalmam flt. Sorumlu oldu u ilk ticaret kervan n sa salim getirmifl ve büyük kâr elde etmiflti. Herkes onun güzel huyu ve ahlâk n takdirle an yordu. Dürüstlü üne kimsenin diyece i bir fley yoktu. Hatice, daha önce iki kez evlenmiflti. fiimdiye kadar dul bir kad n olarak birçok evlenme teklifi alm fl ama o, bunlar n hepsini reddetmiflti. Günlerini, evi ve ifliyle ilgilenerek geçiriyordu. Bu durum Muhammed i tan y ncaya kadar devam etti. Muhammed in ahlâk ve kiflili inden çok etkilenen Hatice, onunla evlenebilece ini düflündü ve bir süre sonra buna karar verdi. Arac göndererek Muhammed e evlenme teklif etti. Muhammed, yirmi befl yafl - na gelmiflti ve evlenme teklifini bir süre düflündükten sonra kabul etti ini bildirdi. Hatice ve Muhammed, sade bir törenle evlendiler. Muhammed, evlendikten sonra amcas Ebu Talib in yan ndan ayr larak efli Hatice nin evine yerleflti. Art k Muhammed ticaretle u rafl yordu ve maddî durumu düzelmiflti. Bu s rada Ebu Talib maddî s k nt içindeydi. Muhammed, ona destek olmak ve yetifltirmek amac yla amcas n n o lu Ali yi yan na alm flt. Muhammed ve Hatice birbirlerini çok seviyordu. Cahiliye döneminde k z çocuklar na çok de er verilmezken Peygamberimiz, k z Fat ma yan na geldi inde aya a kalkar, yanaklar ndan öper ve kendi yerine onu oturturdu. Ebu Leheb ve kar s, slâm düflmanlar n n bafl n çekiyordu. Tebbet Suresi, onlar n Müslümanlara yapt klar kötülükler yüzünden indi. Bu s rada Peygamberimizin k zlar Ümmü Gülsüm ve Rukiye, Ebu Leheb in iki o luyla niflanl yd. Ebu Leheb ve kar s, Tebbet Suresi inince o ullar n Peygamberimizin k zlar ndan zorla ay rd lar. Bu olay, Hazreti Hatice ve Peygamberimize, çok s k nt l günler yaflatt. K zlar na desteklerini esirgemeden bütün zorluklara gö üs germesini bildiler.
26 26 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 2. BÖLÜM: GENÇ MUHAMMED Sahabeden Rafi, çocuklu unda bafl ndan geçen bir hat ras n flöyle anlat r: Çocukken yaramazl k yapar, hurma a açlar n tafllard m. Bir gün bahçe sahibi beni yakalad ve ceza vermesi için Hazreti Peygambere götürdü. Peygamberimiz bana: Çocu um, hurma a açlar n niçin tafllad n, diye sordu. Ben de: Ac km flt m onun için tafllad m, dedim. Bunun üzerine Peygamberimiz: Bir daha hurma a açlar na tafl atma. A açlar n dibine düflenlerden ye! Allah seni doyurur, dedikten sonra bafl m okflad ve: Allah m! Bu çocu un karn n doyur diyerek bana dua etti. Mutlu bir yuva kurarak herkese örnek olmufllard. lk çocuklar n n do mas, onlar n mutlulu una mutluluk katm flt. Art k Hatice anne, Muhammed baba olmufltu. Çocuklar n n ad n Kas m koydular. Ne var ki sevgiyle büyüttükleri biricik o ullar Kas m, daha sütten kesilmeden öldü. Efli Hatice den, Kas m dan sonra s - ras yla Zeynep, Ümmü Gülsüm, Rukiye, Fat ma ve Abdullah adl çocuklar dünyaya geldi. Ancak Kas m ve Abdullah fazla yaflamad. *** Sevgili Peygamberimiz, ileriki y llarda efli Hatice nin ölümünden sonra Medine de evlenmifl oldu u Mariye den o lu brahim do du. brahim do du u zaman gelene e uyup onu sütanneye verdi. brahim in sütannesi uzak bir yerde olmas na ra men Peygamberimiz s k s k o lunu görmeye gidiyordu. Gitti inde onu öpüp kokluyor ve seviyordu. brahim, bir buçuk yafl ndayken hastaland na dair sütannesinden bir haber geldi. Peygamberimiz, birkaç arkadafl yla beraber h zl ad mlarla brahim in bulundu u köye gitti. brahim, a r hastayd. Peygamberimiz, onu incitmeden kuca na ald. brahim son anlar n yafl yordu. Bir evlâd n n daha ölümünü görmeye fazla dayanamad ve sessizce a lamaya bafllad. Hem gözlerinden yafl ak - yor hem de o lunu öpüyordu. Arkadafllar, bu durumdan etkilenmifl, ancak Peygamberimizin a lamas na da flafl rm fllard : Sen de mi a l yorsun? dediler. Peygamberimiz Göz a lar, gönül burkulur. Benim a la-
27 2. BÖLÜM: GENÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 27 mam çocu uma duydu um sevgidendir. Merhamet etmeyene merhamet edilmez. dedi. Bir anne baba için çocu unun ölümü ac lar n en büyü- üdür. Çocuklar n çok seven Sevgili Peygamberimiz, onlar n ac lar n tatm fl bir babad r. Yetim ve öksüz büyüyen Peygamberimiz, Fat ma hariç çocuklar n n hepsini kendi elleriyle topra a vermifltir. *** Babas uzun y llar o lu Zeyd i arad. Köle yap ld n biliyordu, ancak izini kaybetmiflti. O lunun, Muhammed in yan nda oldu unu ö rendi- inde müthifl bir heyecana kap lm flt. Onu almak için Muhammed in yan na gitti, gözyafllar içinde durumu ona anlatt. Bir taraftan da Muhammed in Zeyd i vermek istememesinden korkuyordu. Yine de ne isterse ödemeye haz rd. Muhammed hiçbir fley söylemeyip Zeyd e dönerek: ster benimle kal, ister babanla git, dedi inde Zeyd in babas n n heyecan iyice artm flt. Nas l olsa o lu kendisini tercih edecekti. Zeyd, bir Muhammed e bir babas na bakt : Seninle gelmek istemiyorum, dedi babas na. Çünkü bu aile bana, sizi hiç aratmad. Sevgiyi ve huzuru burada gördüm. Bu aileden ayr lmak istemiyorum. Babas o lunun kararl l n görünce flafl rd. Bir çocuk nas l olur da gerçek babas n tercih etmezdi? Böyle bir fley olabilir miydi? Nas l bir insand bu, Torunlar, Peygamberimiz gibi bir dedeleri oldu u için çok flansl yd. Dedeleri onlarla oynar, flakalafl r ve bir baba s cakl yla ilgilenirdi. Peygamberimiz, torunu Ümame yi çok severdi. Namaz k larken Ümame gelip s rt na ç kard. Torununun yapt klar na k zmaz, namaz n k lmaya devam ederdi. Sevgili Peygamberimiz torunlar na karfl o kadar s cak davran rd ki, torunlar dedeleriyle birlikte olmaktan ve onunla oynamaktan çok keyif al rd. Öyle ki Peygamberimiz, torunlar Hasan ve Hüseyin i s rt na bindirip nefleyle Çocuklar, deveniz çok güzel, sizler de çok güzelsiniz! diyerek onlar gezdirirdi.
28 28 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 2. BÖLÜM: GENÇ MUHAMMED evlatl bile kendisine ba lan yordu. Köyüne, eli bofl, ama gönlü huzurla döndü. Peygamberimize, torunlar ndan birinin hastal n n çok a rlaflt bildirilmiflti. Peygamberimiz de kalk p Zeynep in evine gitti. Dedesinin kuca ndaki çocuk son anlar n yafl yordu. K sa bir süre sonra torunu kuca nda can verince Sevgili Peygamberimizin gözünden yafllar süzülmeye bafllad. Kendisine Niçin a l yorsun? diye soruldu unda; Bu gözyafl, Allah n insanlar n gönüllerine koydu u merhamettir. Allah, merhametli insanlar sever. dedi. Herkes Ona Güveniyordu Muhammed, otuz befl yafl na girmiflti. Yine bir gün evinden ç km fl, düflünceli ad mlarla Kâbe ye do ru yürümeye bafllam flt. Mekke de h rs zl k, doland r c - l k, kardefl kavgas iyice artm fl ve kimsenin kimseye güveni kalmam flt. O, buna çok üzülüyor, bir fleyler yapmak istiyordu. Bu düflüncelerle Kâbe ye yöneldi. Kâbe nin tamiri uzun süredir devam ediyordu. Son durumu görmek istedi. Kâbe ye yaklaflt s rada orada bulunanlar hep bir a zdan flte Muhammed, do ru ve dürüst bir adam! diye seslendiler. fiafl rm flt. Önce ne oldu unu anlayamad. çlerinden biri: Biliyorsun uzun süredir Kâbe yi tamir ediyoruz. Dedelerimizin Hacerül Esved ad n verdikleri tafl yerinden ç kard k. fiimdi de onu yerine koymak istiyoruz. Ancak her kabile di erlerinden üstünüm diyerek tafl oraya kendisi koymak istiyor. Aram zda büyük bir kavga ç kmak üzereyken içimizden biri, Benî fieybe kap - s ndan ilk olarak kim girerse tafl yerine koymak için hakemlik yaps n dedi. Bu teklifi herkes kabul etti. Biraz bekledik. Seni kap da görünce çok sevindik. Mekke de buna en lây k kifli sensin. Çünkü kardeflimize bi-
29 2. BÖLÜM: GENÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 29 le güvenemedi imiz bir ortamda mallar m z ancak sana emanet edebiliyoruz, dedi. Hacerül Esvedin önemini bilen Muhammed, tafl bir yayg n n üzerine koydu. Her kabilenin ileri gelenini yayg n n ucundan tutmaya ça rd. Herkes tutup kald r nca, o da tafl al p yerine yerlefltirdi. Muhammed in bu çözümünden bütün kabileler memnun oldu ve herkes onun zekâs n takdir etti. Peygamberimiz, bir gün torunu Hasan kuca na alm fl onu öpüyordu. Yan nda da Temim kabilesinin ileri gelenlerinden biri vard. Dede ile torun aras ndaki bu yak nl garipsemiflti. Benim on çocu um var ama hiçbirini öpmedim. dedi. Bunun üzerine Peygamberimiz, Merhamet etmeyene merhamet edilmez. nsanlara merhamet etmeyene Allah da merhamet etmez. dedi.
30
31 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3 1 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ELÇ MUHAMMED Cebrail ile lk Buluflma Hazreti Muhammed (sas.), düflünmek ve dua etmek için Mekke'ye befl kilometre uzakl kta Nur da ndaki Hira ma aras na giderdi. Buray kendine s nak edinmiflti. Nur da öyle yüksekti ki, da n zirvesinden Kâbe dâhil Mekke'nin her taraf görülürdü. Da- n sessizli ine s n r ve burada günlerce kald olurdu. Yine böyle bir gün, Hira ya gitmiflti. Bütün geceyi dua ederek geçirmifl, vücudu iyice yorgun düflmüfltü. Gün do mak üzereydi. Gecenin karanl da l rken o güne kadar hiç görmedi i bir varl k beliriverdi karfl s nda. Daha ne oldu unu anlamadan tan mad varl k kendisine Oku! diye seslendi. Hazreti Muhammed (sas.), çok korkmufltu. Heyecandan titriyordu. Endifleli bir sesle Ben okuma bilmem! dedi. Karfl s ndaki onu kuvvetli bir flekilde kavrad, iyice s kt ve bir süre sonra b rakt. Bir an bo ulur gibi oldu. Tan mad bu varl k ona ikinci kez Oku! dedi. Peygambere selâm Yüce Allah, bütün Müslümanlara Peygamberimizi övmeyi emretmektedir. Bu yüzden Peygamberimizin ad an l nca sallallahu aleyhi ve sellem deriz. Bu, Peygamberimize bir sayg ve sevgi ifadesidir. Ona selâm olsun demektir. Yaz l rken genellikle (sas.) biçiminde k salt l r.
32 3 2 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED Allah ve melekleri, Peygamberi överler. Ey inananlar, siz de onu övün ve ona esenlik dileyin. (Ahzab Suresi, 56. ayet) lk vahiy 610 y l nda ve Kadir gecesinde gelmifltir. lk inen ayetler, Alak Suresinin ilk befl ayetidir. Alak, insan n yarat l fl aflamas ndaki döllenmifl yumurtay (embriyo) ifade eder. O, yine Ben okuma bilmem! diye cevaplad. Üçüncü kez ayn soru sorulunca Hazreti Muhammed in (sas.) a z ndan, kendisine ö retilen flu sözcükler dökülüverdi: Oku! Yaratan Rabbinin ad yla oku! O, insan alaktan yaratt. Oku, çünkü senin Rabbin çok cömerttir. O, insana yazmay ve bilmedi ini ö retendir. Korkmufltu. Ne oldu una bir anlam veremiyordu. Kendisini ma aran n d fl na att. Evine, efli Hatice nin yan na gitmeliydi. Da dan, koflarak inerken bir anda Sen Allah n peygamberisin, ben de Cebrail im! diye gür bir ses iflitti. Ses, içeride duydu unun ayn s yd ama daha gür geliyordu. Etraf na bak nd, sesin geldi i yönü kestirmeye çal flt. Birden ufku dolduracak kadar büyük bir varl k gördü. Varl k bir daha: Sen Allah n peygamberisin, ben de Cebrail im!, dedi. Hazreti Muhammed (sas.), ne bir ad m ileri ne de bir ad m geri gidebiliyordu; donakalm flt. Nefesinin darald n hissetti. Durup sakin bir biçimde tekrar bakmay denedi. Ayn varl k ayn yerde duruyor ve ayn sözleri tekrarl yordu. Gözlerini ondan ay rmak, yüzünü baflka tarafa çevirmek istedi. Ancak nereye baksa hep onu görüyordu. Tan mad varl k bir anda kayboluverdi. Hazreti Muhammed (sas.) korkmufl, telâfll ad mlarla Nur da- ndan Mekke ye do ru koflmaya bafllam flt. Yollardan h zla geçerek kendini eve zor atm flt.
33 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3 3 S rdafl Hatice Hazreti Muhammed (sas.), titreyen sesiyle efli Hatice den üzerini örtmesini istedi. Hatice, ne oldu unu anlamadan onun üstünü örttü. Ard ndan Hazreti Muhammed (sas.), derin bir uykuya dal verdi. Uyand nda bafl ndan geçenleri efli Hatice ye bir bir anlatt. Olanlara anlam veremeyerek Çok endiflelendim ve korktum, dedi. Hatice, onu sakinlefltirmeye çal flarak: Korkma! Allah a yemin ederim ki o, hiçbir zaman seni utand rmaz. Çünkü sen akraba hakk n gözetirsin. Do ru konuflursun, güçsüz olanlara yard m edersin. Fakiri doyurur, misafiri a rlar, ihtiyac olan kollay p gözetir ve haks zl a u rayanlara arka ç kars n. dedi. Hatice, eflinin bafl ndan geçenleri anlamaya çal flt. Onu tan yor ve seviyordu. Evlilikleri boyunca eflinden, do ru olmayan hiçbir fley duymam flt. Eflinin s - ra d fl bir olayla karfl karfl ya oldu u belliydi. Ona inand. *** Hatice nin akrabas olan Varaka, tecrübeli ve bilgili bir kimseydi. Hatice, Hazreti Muhammed i (sas.) al p ona götürdü. Bafl ndan geçen olay n ne oldu unu bilse bilse o bilirdi. Varaka, anlat lanlar dikkatlice dinledi ve derin bir sessizlikten sonra konuflmaya bafllad : Senin gördü ün, Allah n Musa Peygambere de
34 3 4 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED Kur'an Kur'an, Allah' n Hazreti Muhammed'e (sas.) vahiy yoluyla 23 y l içinde ayet ayet, sure sure indirdi i son kutsal kitapt r. 114 sure ve 6236 ayetten oluflur. Kur'an Allah sözüdür, okunmas ibadettir. nsanlar dünya ve ahiret mutlulu una erifltirecek ilke, emir, yasak ve tavsiyeler içerir. "Gerçekten bu Kur'an, insanlar en do ru olan yola götürür..." ( sra Suresi, 9. ayet) gönderdi i Cebrail adl melektir. Keflke genç olsayd m, keflke insanlar n seni zorla yurdundan ç karaca- günlerde yan nda olabilseydim, dedi. Hatice ile Hazreti Muhammed (sas.) göz göze geldi. Hazreti Muhammed in (sas.) yüzünde daha önce hiç görülmemifl bir tedirginlik vard. Üzüntülü bir sesle: Beni Mekke den ç karacaklar m, diye sordu. Varaka: Evet! Çünkü senin getirdi ini getiren bütün peygamberler yurtlar ndan ç kar lm flt r. E er o zamana kadar yaflarsam mutlaka sana yard m ederim, dedi. Hazreti Muhammed (sas.), bu konuflmalardan sonra biraz olsun rahatlam flt. Efli Hatice ona inanm fl ve güvenmiflti. Onun güvenine her zaman ihtiyac vard. Varaka çok önemli fleyler söylüyordu. Hazreti Muhammed (sas.), bunlar anlamaya çal flt. Yeni bir görevle karfl karfl ya oldu u aç kt. Art k o, Yüce Allah taraf ndan görevlendirilmifl bir peygamberdi. K rk yafl ndayd. nsanlar do ru yola ça racak ve kötülüklerle mücadele edecekti. *** Hazreti Muhammed e (sas.) Kur an n ilk ayetlerini okudu unda Hazreti Hatice, Kimse inanmazsa ben inan r m. dedi. fiimdi bana kim inan r? diyen Hazreti Muhammed in (sas.) omuzundaki yük biraz olsun hafiflemiflti. Çünkü ona bir insan n kald rabilece i en a r sorumluluk yüklenmiflti. Hazreti Muhammed (sas.), Hazreti Hatice gibi güvenilir, sad k ve anlay fll bir eflin deste iyle vahyin ilk s k nt l günlerini aflm flt.
35 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3 5 Yeni dini ilk kabul edenler, sevgili efli Hazreti Hatice ve amcas n n o lu ve henüz küçük bir çocuk olan Hazreti Ali idi. Peygamberimiz, ailesi ile birlikte gizli gizli Yüce Allah a ibadet etmeye bafllad. Bir taraftan da Mekkelileri gizlice slâm a davet ediyordu. nsanlar dine davet ederken s k nt larla karfl lafl yor, hakarete u ruyordu. Bütün bunlara ra men kendisine inananlar birer ikifler ço al yordu. Ça r Yay l yor Yüce Allah, Peygamberimizden yak nlar n uyarmas n istedi. Bunun üzerine bütün akrabas n ça rarak onlara bir ziyafet verdi. Yemekten sonra, onlar slâm a davet etti. Peygamberimizin amcas Ebu Leheb, buna sert tepki gösterdi ve Akrabas n böyle kötü bir fleye davet eden baflka kimse görmedim! dedi. Bunun üzerine herkes da ld. Peygamberimiz kararl yd ve ertesi gün yeni bir davet verdi. Bu toplant da, Yüce Allah n varl n ve birli ini, kendisinin onun son peygamberi oldu unu anlatt. Allah n kendisine yükledi i bu yüce görevi kusursuz bir flekilde yerine getirmek istiyordu. Sevgili Peygamberimiz, yak nlar ndan sonra ça r s - n bütün Mekke halk na duyurmak istiyordu. Mekke meydan na gelerek yüksekçe bir yere ç kt ve Kureyflliler! diye seslendi. Sesi duyanlar toplanmaya bafllad. Peygamberimiz onlara: Yak n akrabalar n uyar! nananlara alçak gönüllü davran. E er sana karfl gelirlerse, flüphesiz ben sizin yapt n z fleylerden uza m, de. (fiuara Suresi, 214, 215, 216. ayetler)
36 3 6 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED fiu da n arkas nda düflman var ve flimdi size sald - racak dersem bana inan r m s n z, diye sordu. Onlar da hep bir a zdan: Evet! Biz senin yalan söyledi ini daha önce hiç duymad k, dediler. Bunun üzerine Peygamberimiz flöyle dedi: Allah a yemin ederim ki bir gün öleceksiniz ve yine bir gün dirilip bütün yapt klar n z n hesab n vereceksiniz. yiler için cennet, kötüler için de cehennem vard r. Ben sizi k yamet gününün zorluklar na karfl uyarmakla görevlendirildim. Allah n birli ine ve benim peygamber oldu uma inananlar bu günün zorluklar ndan kurtulacak, inanmayanlar ise büyük bir s k nt çekecektir. Bu ça r da bana yard m etmeye haz r m s n z? Meydanda toplananlar bu ça r karfl s nda flafl rd lar. Ebu Leheb, burada da düflmanl n gösterdi ve yerden ald tafl Sevgili Peygamberimize f rlatt : Bu saçma sapan fleyleri söylemek için mi bizi buraya toplad n, diye ba rd. Peygamberimiz, bu toplant lardaki ça r s na olumlu bir cevap alamasa da bütün Mekkelilere slâm' n yüce ça r s n duyurmufl oldu. Erkam' n Evi Hattab o lu Ömer, cesur ve yi it biriydi. Kimse karfl s na ç kmak istemez, onu gören yolunu de ifltirir-
37 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3 7 di. Hazreti Muhammed in (sas.) peygamberli ini ilân etti ini duymufl ve onu öldürmeye karar vermiflti. Yolda Nuaym a rastlad. Nuaym Müslüman olmufltu, ancak bunu gizliyordu. Ömer i k zg n bir flekilde görünce: Nereye böyle, diye sordu. Ömer: Muhammed i öldürmeye gidiyorum, dedi. Nuaym telâflla: Vallahi zor bir ifle giriflmiflsin, dedi. Hazreti Muhammed i (sas.) korumak ve Ömer i yolundan çevirmek için: Sen onu b rak da eniflten ve k z kardefline bak! Onlar da Müslüman oldular, dedi. Bunu duyan Ömer in k zg nl iyice artt. H fl mla enifltesinin evine yöneldi. Evin önüne geldi inde içeride bir fleylerin okundu- unu duydu. Biraz dinledikten sonra enifltesi ve k z kardeflinin Müslüman olduklar n anlad. Ans z n içeri girdi. Enifltesi ve k z kardefli daha ne oldu unu anlamadan onlar n her birini evin bir köflesine f rlatt. O kadar sinirlenmiflti ki onlar öldürmek için k l c na sar ld anda kanlar içinde kalan k z kardefli, a layarak flöyle hayk rd : Ömer, Allah tan kork! Sen de duy ki, biz Müslüman olduk. Ne yaparsan yap, bizi dinimizden vazgeçiremezsin. Biz asla dinimizden dönmeyece iz, dedi. Ömer, k z kardeflinin bu cesur ç k fl karfl s nda flaflk - na dönmüfltü. O kim oluyordu da Ömer e karfl geli- Habeflli Bilâl Bir köle olan Bilâl, Müslüman oldu. Efendisi, kendisinden habersiz Müslüman oldu u için ona a r iflkenceler yap yordu. Onu dininden döndürmek için çöl s ca nda kumlara yat r p, gö sünün üzerine a r tafllar koyuyor ve E er dininden dönmezsen seni böyle öldürece im. diye tehdit ediyordu. Hazreti Bilâl, bütün bu a r iflkencelere ra men: Allah birdir ve en büyüktür, diye hayk r yordu.
38 3 8 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED Peygambere eziyet Sahabeden Mümbit anlat yor: Allah n elçisini görmüfltüm. Lâilâhe illallah derseniz kurtulursunuz., diyordu. Böyle söyleyince insanlardan kimisi ona tükürüyor, kimisi bafl na toprak at yor, kimisi de kötü sözler söylüyordu. kindi vaktine kadar bu böyle devam etti. O s rada Peygamberimizin k z Zeynep, içinde su dolu bir kapla a layarak geldi. Peygamberimiz, elini yüzünü y kad ve getirilen sudan içti. K z na: K z m a lama! Kuflkusuz Allah baban koruyacakt r, dedi. yordu. Bir an duraksad ve olanlara bir anlam veremedi. K l ç tutan elinin titredi ini hissetti. Oturdu ve bir müddet düflündü. Sonra k z kardefline ne okuduklar n sordu. K z kardefli, Ömer in öfkesinin azald n görünce okuduklar ayetleri getirdi. K z kardefli ve efli, flaflk nl kla Ömer i izliyordu. Ömer, Kur an ayetlerini okumaya bafllad. Okudu... Okudu... Okuduklar ndan etkilenmiflti. O, h rç n Ömer gitmifl, yerine farkl bir Ömer gelmiflti. Sonra Erkam n evini sordu. çinde garip duygularla oraya do ru yürümeye bafllad. Hazreti Muhammed (sas.), Allah a iman edenlerin say s azken, dikkat çekmeden toplanabilecekleri bir yer ar yordu. Erkam n evi gözden uzak say l rd. Sevgili Peygamberimiz, arkadafllar yla burada toplan - yordu. Nuaym, koflarak Erkam n evine geldi. Ömer in Peygamberi öldürmek istedi ini orada bulunanlara anlatt. Evdeki herkes, canlar pahas na da olsa Peygamberimizi korumak için k l çlar n çekmifl onu bekliyordu. Ömer, Erkam n evine geldi inde derin bir sessizlik vard. çeri girdi ve Peygamberimizle görüflmek istedi ini söyledi. Peygamberimiz, onun yan na gelmesini istedi. Ömer, yavafl ad mlarla Peygamberimizin yan na yaklaflt, diz çöktü ve a z ndan flu sözcükler döküldü: Lâilâhe illallah, Muhammedün Rasulullah (Allah tan baflka tanr yoktur, Muhammed onun elçisidir).
39 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3 9 Erkam n evinde bulunan herkesin flaflk n bak fllar aras nda Ömer Müslüman olmufltu. Hazreti Ömer in Müslüman olmas, inananlar n gücüne güç katm flt. Art k Müslümanlar, dinlerini gizleme ihtiyac duymuyordu. Topluca Kâbe ye gidip namaz k ld lar. Gün geçtikçe say lar h zla ço al yordu. Erkam n evine s maz oldular. slâm n ça r s, Mekke d fl ndaki insanlara da ulaflt - r lmal yd. Bunun için Peygamberimiz, Mekke d fl ndaki kabileleri dolaflmaya bafllad. Gitti i yerlerde bazen iyi karfl lan yor, bazen de olmad k hakaretlere u ruyordu. Bütün olumsuzluklara ra men Peygamberimiz, y lmadan, ümitsizli e kap lmadan slâm n ça r s n insanlara duyurmak için çaba gösteriyordu. Y ld rma Hareketleri Bafll yor slâm n ça r s n kabul eden insanlar n say s h zla artmaya bafllam flt. Puta tapanlar bundan endifleleniyordu. Müslümanlar n moralini bozmak ve insanlar n slâm a yönelmesini engellemek için inananlarla toplum içinde alay etmeye bafllad lar. Onlar her gördükleri yerde itip kak yor ve kötü söz söylüyorlard. Sevgili Peygamberimizi gördüklerinde ise Bak n hele, flu adam gökten haber al yormufl! diye alay ediyorlard. Sadece bununla yetinmiyor, Peygamberimizi çok iyi tan d klar hâlde ona deli, sihirbaz, falc gibi sözlerle de hakaret ediyorlard. Müslümanlara karfl yapt klar kötülükler o dereceye varm flt ki, onlar öldürmeye bile kalk flt lar.
40 4 0 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED lk flehitler Yasir ve efli Sümeyye Müslüman oldular. Müslüman olduklar duyulunca iflkenceye u rad lar. Fakir ve güçsüz olduklar için onlar savunacak ve koruyacak kimseleri yoktu. Dinlerine içtenlikle ba l yd lar. Peygamberimize karfl ç kan Ebu Cehil in amans z iflkencelerine karfl taviz vermeden dinlerini yaflamaya devam ettiler. Onlar dinlerinden vazgeçiremeyen Ebu Cehil, sonunda onlar m zraklayarak flehit etti. Yasir ve efli Sümeyye, inançlar u runa flehit olan ilk Müslümanlard r. Ancak bütün y ld rmalara ra men slâm n yay lmas na engel olam yorlard. Hiç kimse dininden vazgeçmiyordu. Ne yapacaklar n bilemez oldular. Mekke nin önde gelenleri kendi aralar nda anlafl p Peygamberimizin amcas Ebu Talib e gitmeye karar verdiler. Durumu ona anlatacak ve Peygamberimizi davas ndan vazgeçirmesini isteyeceklerdi. Ebu Talib e: Ye eninle konufl, bu iflten vazgeçsin, dediler. Ebu Talib, ye enini ça rd ve olanlar anlatt. Peygamberimiz de buna karfl l k: Günefli sa elime, ay sol elime verseler bile ölünceye kadar mücadelemden vazgeçmeyece im, dedi. Asl nda Ebu Talib, Mekkelilerin Müslümanlara yapt klar iflkenceleri biliyordu. Peygamberimizin kararl oluflundan çok etkilenmifl, ona bir zarar gelmesini istememiflti. Peygamberimize destek vermeye devam etti: Üzülme, ben sa oldukça onlar sana bir fley yapamaz, dedi. *** Mekkeli müflrikler, Peygamberimizi bu davadan vazgeçiremeyeceklerini anlay nca baflka bir yol denemeye karar verdiler. Kendi aralar nda bir antlaflma imzalayarak Kâbe ye ast lar. Buna göre Müslümanlarla her türlü iliflkiyi kesmeye karar verdiler. Peygamberimizin akrabas ve Müslümanlar düflman kabul edildi. K z al p vermek, al fl verifl yapmak ve konuflmak yasakland. Müslümanlar için uzun ve s k nt l bir dönem baflla-
41 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 4 1 m flt. Ticaret yapam yor, bir fley al p satam yorlard. Açl k ve yoksulluk dayan lmaz olmufltu. Üç y l süren bu abluka, sonunda insafl ve vicdanl birkaç Mekkeli'nin giriflimiyle kald r ld. Aralar nda Peygamberimizin akrabas olan birkaç kifli, Kâbe'nin duvar nda as l bulunan antlaflmay y rtarak boykotu sona erdirdi. Müslümanlar bu boykottan güçlenerek ç kt. Hüzün y l Boykot bitmifl, Müslümanlar rahat bir nefes alm fllard. Boykotun bitiminden birkaç ay sonra Sevgili Peygamberimizi çok üzen pefl pefle iki önemli olay oldu: D flar daki yard mc s amcas Ebu Talib ve evdeki yard mc s efli Hazreti Hatice nin ölümleri. kisi de en zor günlerinde onu yaln z b rakmam fl ve ona çok büyük destek olmufllard. Dar günlerinin s nak noktas yd her ikisi de. Üzüntü içerisinde Bu günlerde ümmetimin üzerine gelen bu iki musibetten hangisine yanaca m bilemiyorum. dedi. Bu y l, onun için bir hüzün y l yd. Yeni Yurt Aray fllar Habeflistan Mekke de yaflamak iyice zorlaflm flt. Müslümanlara yap lan eziyetler gün geçtikçe art yordu. Bunun üzerine Peygamberimiz, yeni bir yurt aray fl na girdi. lk olarak on befl kiflilik bir grubun Habeflistan a göç et- Hazreti Hatice Peygamberimizin efli Hazreti Hatice ye olan sevgisi öylesine büyüktü ki, onu hiçbir zaman unutamad. Sevgili eflinin deste ini, dostlu unu ve fedakârl n her f rsatta anard. Çünkü efli Hazreti Hatice, Peygamberimize en zor günlerinde her yönden destek olmufl, kimsenin inanmad günlerde ona inanm flt. Bunlar bilen Peygamberimizin sonraki efli Hazreti Ayfle, Hazreti Hatice ye g pta ederdi.
42 4 2 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED mesine izin verdi. Bu, Müslümanlar n ilk hicretiydi. Müflrikler, geride kalan Müslümanlara bask lar n art rm fllard. Bunalan Müslümanlar, ibadetlerini yapmakta güçlük çekiyordu. Bir y l sonra Habeflistan a, bu defa yüz kiflilik bir grup daha gitti. Mekkeli müflrikler, buna engel olmak için Habeflistan a elçi gönderdi. Habeflistan Kral Necafli nin huzuruna varan elçiler, getirdikleri pahal hediyeleri ona sundular. Kral, onlara kim olduklar n sorunca elçiler: Biz Mekke den geliyoruz. Mekke den kaç p ülkenize s nan kiflileri almaya geldik, dediler. Necafli, elçilere: Bu insanlar niçin almak istiyorsunuz, diye sordu. Elçiler, Habeflistan a gelen bu insanlar n atalar n n dinini inkâr ettiklerini, baflka bir dine inand klar n, bunu yaymaya çal flt klar n, kendilerinin de buna engel olmak istediklerini söylediler. K sa bir sessizlikten sonra Necafli, oturdu u yerden aya a kalkt. Bir an için ülkesine s nan Müslümanlar müflriklere teslim etmeyi düflündü. Ne var ki bu, onun adalet anlay fl na s mazd. Suçlanan taraf da dinlemesi gerekiyordu. Kral, ülkesine s nan Müslümanlar n huzuruna getirilmesini emretti. Necafli, elçilerin kendisine anlatt klar n Müslümanlara aktard. Sizin söyleyece iniz bir fley var m, diye sordu. Bunun üzerine Müslümanlar n aras ndan Ebu Talib in o lu Cafer, öne ç karak flöyle dedi: Biz bo az m za kadar kötülü e batm flt k. Allah bize aram zdan, do ru, güvenilir ve soylu bildi imiz bir
43 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 4 3
44 4 4 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED kifliyi peygamber olarak gönderdi. Bu peygamber, bizi Allah bir bilmeye ve ona ibadet etmeye, babalar m z n tapt putlar b rakmaya ça rd. Bize do ru söylemeyi, emanetleri korumay, akrabal k ba lar n s k tutmay, komflularla iyi geçinmeyi, kan davas ndan vazgeçmeyi emretti. Ahlâks zl k yapmay, yalan yere flahitlik etmeyi, yetim mal yemeyi ve namuslu kad nlara iftira etmeyi yasaklad. Sadece Allah a ibadet etmemizi ve ona hiçbir fleyi ortak koflmamam z emretti. Biz de ona inand k ve söylediklerini kabul ettik. Allah ona ne emrettiyse biz de onlara uyduk. Helâl k ld klar n helâl kabul ettik. Fakat kabilemiz bize çok kötü davrand, iflkence etti. Bizi dinimizden çevirmek için türlü türlü bask yapt. Bunun üzerine baflka çare bulamad k ve Peygamberimizin tavsiyesiyle senin ülkene s nd k. Necafli, anlat lanlar dikkatle dinledi. Cafer den, Allah tan gelen ayetleri okumas n istedi. Cafer, krala Meryem Suresinin bir bölümünü okudu. Allah n ayetlerini dinleyen Necafli, elçilerin anlatt klar n n do ru olmad n anlad. Elçilere, Müslümanlar kendilerine teslim etmeyece ini, isterlerse ülkesinde rahat ve huzur içerisinde yaflayabileceklerini söyledi. Elçileri, getirdikleri hediyelerle birlikte geri gönderdi. Onlar da elleri bofl bir flekilde Mekke ye döndüler. Taif Sevgili Peygamberimiz, evlâtl Zeyd le birlikte Mekke ye altm fl kilometre uzakl kta olan Taif e gitti. Amac Mekke deki s k nt lardan biraz uzaklaflmak ve farkl kimselere slâm anlatmakt.
45 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 4 5 Peygamberimiz, Taif te toplananlara Allah n varl - n ve birli ini, kendisinin onun son peygamberi oldu unu anlatt. Taifliler büyük bir tepki göstererek Peygamberimize ve Zeyd e hakaret ettiler. Köle ve çocuklar, Peygamberimizi ve Zeyd i tafl ya muruna tuttu. Zeyd, at lan tafllar n Peygamberimize isabet etmemesi için kendini siper ediyordu. Düfle kalka uzaklaflmaya çal fl yorlard. At lan tafllar n yaralad yerlerden kan ak yordu. Ayaklar yaralanan Peygamberimiz yere oturuyor, yürümeye bafllay nca, Taifliler onlar tekrar tafll yor ve gülüflüyorlard. Peygamberimiz ve Zeyd, oradan uzaklaflt ktan sonra üzgün ve yorgun bir flekilde bulduklar bir ba daki asma gölgesine oturdular. Peygamberimiz flunlar söyledi: Allah m! Güçsüz ve çaresiz kald m. nsanlara karfl çaresizli imi ancak sana söyleyebilirim. Allah m! Zay flar n koruyucusu sensin. Gerçekte kuvvetli olan sensin ve sen, kulunu her türlü kötülükten korursun. Peygamberimiz, o durumda bile kendisine bu kötü günü yaflatanlara bile beddua etmedi. Çünkü o, bir rahmet ve sevgi peygamberiydi. Akabe: Medine ye giden yol Sevgili Peygamberimiz, bir yandan s k nt lara ald rmadan slâm n ça r s n insanlara ulaflt rmaya çal - fl rken, di er yandan Müslümanlar n huzur ve bar fl içinde yaflayabilece i yeni bir yurt aray fl n da sürdürüyordu. Peygamberimiz, bir gün Medine den gelen bir grup insanla karfl laflt. Onlara slâm anlatt. Onlar da sra ve Miraç mucizesi Üç y l süren zorlu boykotun ard ndan amcas n ve eflini kaybeden Sevgili Peygamberimiz, Taif ten dönünce üzüntüsü iyice artm flt. Bu s k nt l günlerinde kendisine yard m etmesi için Yüce Allah a yalvar yordu. Bir gece Peygamberimiz, Kâbe de ibadet ederken Cebrail adl melek geldi. Cebrail, Peygamberimizi Mekke den alarak Kudüs teki Mescidi Aksa ya götürdü. Sonra onunla birlikte Mescidi Aksa dan semalara yükseldiler. Buna sra ve Miraç mucizesi denilmektedir. Bu olay çok k sa sürmüfl ve Peygamberimiz Mekke ye geri döndü ünde hâlâ sabah olmam flt. Yüce Allah, Miraç ta Peygamberimize ve Müslümanlara befl vakit namaz k lmay emretti.
46 4 6 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED Müslüman oldular. Müslüman olan bu insanlarla gelecek hac mevsiminde buluflmak üzere anlafl p ayr ld lar. Ertesi y l bu gruba alt kifli daha eklenmifl ve on iki kifli olmufllard. Hac mevsiminde Mekke ye gelip sözlefltikleri yerde gizlice bulufltular. Peygamberimiz, Müslüman olan bu on iki kifliden, Allah a hiçbir fleyi ortak koflmayacaklar na, h rs zl k yapmayacaklar na ve kötü kad nlarla birlikte olmayacaklar - na, k z çocuklar n öldürmeyeceklerine, baflkalar na iftira etmeyeceklerine dair söz ald. Bir y l sonra yine ayn yerde buluflmak üzere sözleflip ayr ld lar. Peygamberimiz arkadafl Umeyr o lu Musab, Medinelilere slâm anlatmas için onlarla birlikte gönderdi. Musab da çok çal flt ve slâm n Medine de yay lmas n sa lad. Ertesi y l Medineli Müslümanlar, yetmifl befl kifli olarak Mekke ye geldi. Peygamberimizle Mekke nin d - fl nda Akabe denilen kuytu bir yerde gizlice buluflup onu Medine ye davet ettiler. Peygamberimiz, Akabe ye amcas Abbas ile gelmiflti. Abbas Medinelilere dönerek: O, benim kardeflimin o ludur ve ben, onu çok seve-
47 3. BÖLÜM: ELÇ MUHAMMED r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 4 7 rim. Burada onu biz koruyoruz, Medine ye giderse ona bir zarar gelmesinden korkar m. E er siz, Medine de onu düflmanlar ndan koruyup kollayaca n za dair kendinize güveniyorsan z o zaman sizinle gelsin. Yoksa Mekke de kals n, dedi. Peygamberimiz, amcas Abbas n sözlerine ek olarak: Sizden istedi im Allah a hiçbir fleyi ortak koflmaman z ve ona ibadet etmenizdir. Ayr ca beni ve arkadafllar m koruman z istiyorum, dedi ve Kur an dan ayetler okudu. Medineliler, Sevgili Peygamberimiz ve arkadafllar n kendi aileleri gibi koruyacaklar na, her zaman iyiden yana olacaklar na ve kötülük yapanlar uyaracaklar - na söz verdiler. Peygamberimizi gelmesi için Medine ye davet ettiler. Akabe de yap lan bu görüflmeden sonra Peygamberimiz, Müslümanlar n Medine ye hicret etmelerini emretti. Namaz Ak ll ve ergenlik ça na gelmifl kad n erkek her Müslüman n, günde befl vakit namaz k lmas farzd r. Cuma günleri cuma namaz k lmak da farzd r. Ramazan ve Kurban bayram namazlar n k lmak ise vaciptir. Geçerli bir sebep olmadan namaz k lmamak büyük günaht r. "Kitaptan sana vahyolunan oku, namaz da dosdo ru k l. Çünkü namaz, insan hayâs zl ktan ve kötülükten al koyar. Allah' anmak olan namaz, elbette en büyük ibadettir. Allah yapt klar n z biliyor." (Ankebut Suresi, 45. ayet)
48
49 4. BÖLÜM: MED NE YE H CRET r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 4 9 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM MED NE YE H CRET Dönmek çin Gidiyoruz slâm' n Mekke d fl na da yay lmas karfl s nda müflrikler, Sevgili Peygamberimizi yok etmeye karar verdiler. Her kabileden bir fedainin kat laca bir sald r gerçeklefltirecekler ve böylece onu kimin öldürdü ü bilinemeyecekti. Onlar n bu kötü plânlar n haber alan Peygamberimizin de harika bir plân vard. Sevgili Peygamberimiz ve can dostu Hazreti Ebubekir, herkes uyurken Medine ye z t yöndeki Sevr da ndaki ma araya gelmifllerdi. Hazreti Ali yi, Mekkelilerin kendisine teslim ettikleri emanetleri sahiplerine vermek için geride b rakm flt. O gece Hazreti Ali, müflrikleri yan ltmak için Peygamberimizin yata nda yatm flt. Hazreti Ebubekir in o lu Abdullah ma arada kald klar sürede Mekke de neler olup bitti ini haber Peygamberimiz, Hazreti Ebubekir le Sevr ma aras nda gizlenirken onlar aramaya gelen bir grup, onlar neredeyse buluyordu. Ma aran n a z na kadar geldiler. E ilip içeri baksalard onlar görebilirlerdi, fakat Allah onlar korudu.
50 50 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 4. BÖLÜM: MED NE YE H CRET Kur an da hicret flöyle anlat l r: Muhammed e yard m etmezseniz bilin ki, inkâr edenler onu Mekke den ç kard klar nda, ma arada bulunan iki kifliden biri olarak Allah ona yard m etmifltir. Arkadafl na Üzülme! Allah bizimle beraberdir. diyordu. Allah da ona güven vermifl, görmedi iniz askerlerle onu desteklemifl, inkâr edenlerin sözünü alçaltm flt. (Tevbe Suresi, 40. ayet) verecekti. Bu s rada çobanl k yapan Âmir, koyunlar otlatmak üzere Sevr da n n eteklerine getirecek, hem Peygamberimize ve Hazreti Ebubekir e süt verecek hem de müflrikleri yan ltmak için Abdullah n izlerini yok edecekti. Üreyk d o lu Abdullah da üçüncü günün sonunda yan na iki deve alarak Sevr da n n eteklerine gelecek ve yolculuk boyunca kendilerine k lavuzluk edecekti. Ertesi gün ma araya gizlice gelen Hazreti Ebubekir in o lu Abdullah, Mekke de olup bitenleri Peygamberimize flöyle anlatt : Müflrikler sabahleyin eve girdiklerinde yata n zda Hazreti Ali yi görünce çok flafl rd lar. Hazreti Ali ye kötü davrand lar ve onu bir süre hapsettiler. Ondan bir fley ö renemeyince bizden bilgi almaya çal flt lar. Baflaramay nca da çekip gittiler. Ayr ca ölü veya diri sizi kim getirirse ona yüz deve ödül verilece ini etrafa duyurdular. Bunu ifliten herkes sizi aramak için yollara düfltü. Peygamberimizi evinde bulamayan gözü dönmüfl fedailer, her tarafta onu ar yordu. Sonunda onlardan bir grup, Peygamberimizin gizlendi i ma aran n a z na kadar geldi. E ilip içeri baksalard Sevgili Peygamberimizi ve Hazreti Ebubekir'i göreceklerdi. Allah, onlar görünmez ordular yla korudu. Fedailer, onlar görmeden dönüp gitti. Ma arada üçüncü gündü. Sabaha do ru, kararlaflt r ld gibi Üreyk d o lu Abdullah develeri getirdi ve hep birlikte Medine ye do ru yola ç kt lar.
51 4. BÖLÜM: MED NE YE H CRET r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 51 Mekke den; do up büyüdü ü, çocuklu unun ve gençli inin geçti i bu flehirden ayr lmak Sevgili Peygamberimize çok zor geliyordu. Ac lar n, sevinçlerini, umutlar n ve hayallerini b rak p flehiri terk edecekti. Öte yandan Mekke de Müslümanlara yap lan bask lar hâlâ devam ediyordu. Allah n emirlerini özgürce yerine getiremiyorlard. Mekke den ayr lmak zor da olsa Medine onlar için yeni bir umut kap s yd. slâm daha rahat anlatacak ve yaflayacaklard. Peygamberimiz, devesinin üstünde Mekke den ayr l rken bunlar düflünüyordu. Bir ara durdu ve geriye, Mekke ye uzun uzun bakt : Mekke, sen benim için yeryüzünün en güzel flehirisin. E er beni senden ay rmasalard, ben, asla senden ayr lmazd m. Bir gün sana tekrar dönece im, dedi. Varaka n n dedi i ç km flt, Peygamberimiz, elli üç yafl nda ata yurdundan ayr lmak zorunda kalm flt. Hazreti Ömer, cesur ve yi it bir kifliydi. Hicret etmek için gizlice Mekke den ayr lmay içine sindirememiflti. K l c n kufland, okunu ve yay n alarak Kâbe ye gitti. Orada bulunanlara: Müflrikler! Medine ye hicret ediyorum. Çocuklar n yetim, efllerini dul, analar n gözü yafll b rakmaya niyeti olan varsa gelsin, dövüflmek için karfl da n ard nda bekliyorum, dedi. Peflinden bir kifli bile cesaret edip gidemedi. Herkes Onu Bekliyordu Sevgili Peygamberimiz ve yol arkadafl Hazreti Ebubekir, Sevr da ndaki ma aradan ayr lal sekiz gün olmufltu. Gündüzün kavurucu s ca nda dinlenip geceleyin yola devam ediyorlard. Yorucu bir yolculuktan sonra Medine ye üç kilometre uzakl ktaki Kuba köyüne gelmifllerdi. Medineli Müslümanlar, Peygamberimizin Mek-
52 52 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 4. BÖLÜM: MED NE YE H CRET Peygamberimiz, hicret s ras nda Kuba ile Medine aras nda bulunan Ranuna vadisine geldi inde, yüz kadar Müslümana hutbe okudu ve ilk cuma namaz n k ld rd. Bugün buradaki camiye Cuma Camii denilmektedir. ke den ayr l fl haberini alm flt. Her gün Medine nin d fl ndaki yüksek bir yere ç k p heyecanla yolunu gözlüyorlard. Yine böyle bir gün yolu gözlerken ufukta iki kiflinin geldi ini gördüler. Gelenler, Peygamberimiz ve Hazreti Ebubekir di. Medineli bütün Müslümanlar, Peygamberimizin geliflini büyük bir sevinç ve coflkuyla karfl lad lar. Çocuklar hep bir a zdan Sevgili Peygamberimiz, hofl geldiniz!, diye ba r fl yorlard. Medine, bayram yerine dönmüfltü. Peygamberimiz Medine ye girdi inde, herkes onu evinde a rlamak için birbiriyle yar fl yor, Sevgili
53 4. BÖLÜM: MED NE YE H CRET r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 53 Peygamberimiz bize buyurun. diyorlard. O ise devesini serbest b rakt ve devesi hangi evin önünde durursa orada misafir olaca n söyledi. Böylece kimsenin gönlünü k rmam fl olacakt. Deve yürüdü, yürüdü ve sonunda bofl bir arazide durup oraya çöktü. Buraya en yak n ev Ebu Eyüb Ensarî nin eviydi. Ebu Eyüb ün sevincine diyecek yoktu. Peygamberimizi ve Hazreti Ebubekir i a rlamak onu çok mutlu edecekti. Sevgili Peygamberimiz bir müddet Ebu Eyüb ün evinde misafir olarak kald. Peygamberimiz, Medine ye geldi inde k z çocuklar onu flu flark yla karfl lam flt : AY DO DU ÜZER M ZE Ay do du üzerimize Veda tepesinden. fiükür gerekti bize Allah'a davetinden. Sen güneflsin, sen ays n Sen, nur üstüne nursun. Sen, Süreyya y ld z s n Ey sevgili, ey Rasul! Ey bize gönderilen elçi Yüce bir davetle geldin. Sen bu flehre fleref verdin Ey sevgili, ey Rasul! Hicret s ras nda Sevgili Peygamberimizi Medine'de evinde misafir eden Ebu Eyüb'ün kabri, stanbul'da Eyüp Sultan Camii nin yan ndad r. stanbul'u fethe geldi inde orada flehit düflmüfltür.
54
55 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 55 BEfi NC BÖLÜM MED NE: B R MEDEN YET fiehr Bir Medeniyet Kuruluyor Medine nin eski ad Yesrib idi. Sevgili Peygamberimiz hicret etmeden önce de buras önemli bir yerleflim yeriydi. Yahudi ve Arap kabileleri bir arada yafl - yorlard. Halk n aras nda çok çeflitli inançlar vard. Kabileler aras nda bir birliktelik yoktu. Aralar nda çeflitli sebeplerden kaynaklanan düflmanl klar devam ediyordu. Cami Sevgili Peygamberimiz, Medine de ilk ifl olarak bir cami yapt rd. Cami, Müslümanlar n hayat nda sadece ibadet edilen bir yer de ildi. Ayn zamanda Müslümanlar n sohbet ettikleri, gerekti inde kimsesiz ve yoksullar n bar nd -, kutlu bir yerdi. Cami, ayn zamanda bir e itim kurumuydu. Müslümanlar, günlük hayatta karfl laflt sorunlar da burada konuflup karara ba lard. Peygamberimiz Medine ye geldi inde devesinin çöktü ü bofl alana bir cami yapt rd. Yapt r lan bu caminin ad Peygamber Camii dir (Mescid-i Nebevî).
56 5 6 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR Ezan Allahu ekber (4 defa) Eflhedü en lâilâhe illallah (2 defa) Eflhedü enne Muhammeden Rasulullah (2 defa) Hayye alessalâh (2 defa) Hayye alelfelâh (2 defa) Allahu ekber (2 defa) Lâilâhe illallah (1 defa) Türkçe anlam : Allah en büyüktür. Tan kl k ederim ki Allah tan baflka ilâh yoktur. Tan kl k ederim ki Muhammed onun kulu ve elçisidir. Haydi namaza. Haydi kurtulufla ve mutlulu a. Allah en büyüktür. Allah tan baflka ilâh yoktur. Ezan Müslümanlar n say s günden güne art yor, cami dolup tafl yor, art k ihtiyac karfl lam yordu. Namaz vakitlerini duyurmak ve Müslümanlar ibadete ça rmak için ortak bir iflarete ihtiyaç vard. Hristiyanlar, ibadet zamanlar n çan çalarak, Yahudiler ise boru üfleyerek duyuruyordu. Bu yüzden çan ve boru olmamal yd. Atefl yak lmas veya bayrak as lmas da uygun görülmedi. Zeyd in o lu Abdullah ve sahabeden baz kimselerin gördü ü rüyayla sorun çözüme kavufltu. Rüyas nda Abdullah a ezan n sözleri ö retilmiflti. Herkes gördü ü rüyay Peygamberimize anlatt. O da bunlar do rulad. Ayn sözler Peygamberimize vahiy yoluyla ö retilmiflti. Bunun üzerine Peygamberimiz, ezan n Hazreti Bilâl e ö retilmesini ve ezan onun okumas n istedi. Çünkü Hazreti Bilâl in sesi gür ve güzeldi. Ezan Hazreti Bilâl okuyor ve o güzel sesiyle Müslümanlar ibadet etmeye ça r yordu. Yerleflim yeri Sevgili Peygamberimiz, hicret edenler için Medine de yeni bir yerleflim plân haz rlad. Medineli Müslümanlar, ellerindeki fazla arazilerini hicret eden Müslümanlara ba fllad. Peygamberimiz de hicret edenleri bu arazilere yerlefltirdi.
57 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 57 Kardefllik Sevgili Peygamberimiz, bütün Müslümanlar n birbirleriyle kaynaflmas gerekti ini biliyordu. Çünkü zorluklar ancak bu flekilde yenebilirlerdi. Mekke den hicret eden Müslümanlara Muhacir, Medine de onlar karfl layan ve onlara yard m edenlere de Ensar ad verildi. Muhacirler, Medine de gurbetteydi. Her fleylerini Mekke de b rakm fllard. Baz s eflini, çocu unu; baz s da mal n, mülkünü orada b rakm flt. Peygamberimiz, Ensarla Muhacirleri kardefl ilân etti. Herkes kendisine bir kardefl seçti. Kardefller belli olunca Muhacirler s k nt dan kurtulmufl, Ensar ise zor durumda olanlara yard m etme mutlulu unu yaflam flt. Böylece Peygamberimiz, Müslümanlar n dayan flma içinde olmalar n, iç ve d fl düflmanlara karfl her yönden güçlü bir toplum olmalar n sa lam flt. Birlikte yaflama Mekkeli müflrikler, Medine ye sald rmak için f rsat kolluyordu. Müslümanlar, kendi içlerinde birlik ve beraberli i kurduktan sonra d flar ya karfl da birlik oluflturma ihtiyac hissetti. Medine nin nüfusu yaklafl k on bindi. Nüfusun bir k sm Yahudiydi. Yahudiler, büyük bir güç oluflturuyordu. Bununla birlikte Medine de Müslüman olmayan Araplar da vard. Peygamberimiz, bütün gruplarla görüflme yaparak, Medine de birlikte bar fl için- Müslüman, Müslüman n kardeflidir. Ona kötülük yapmaz, onu düflman na teslim etmez. Kim Müslüman kardeflinin bir ihtiyac n giderirse, Allah da onun bir ihtiyac n giderir. Kim Müslüman bir s k nt dan kurtar rsa, Allah da onu k yamet günü s k nt lar n n birinden kurtar r. Kim bir Müslüman n kusurunu örterse, Allah da K yamet günü onun kusurunu örter. En hay rl n z, ahlâk en güzel olan n zd r. Do ruluktan ayr lmay n, çünkü do ruluk iyili e, iyilik de cennete götürür. Yalandan kaç n n, çünkü yalan kötülü e, kötülük de cehenneme götürür. Komflusu açken tok yatan bizden de ildir.
58 58 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR Hadis Peygamberimizin sözlerine Hadis denir ve Müslümanlar için Kur an dan sonra gelen ikinci kaynakt r. Hadislerden seçmeler (Riyazü s-salihin, Diyanet flleri Baflkanl Yay nlar ) slâm befl temel üzerine kurulmufltur: Allah tan baflka tanr olmad na ve Muhammed in onu kulu ve elçisi oldu una tan kl k etmek, namaz k lmak, zekât vermek, Ramazan orucunu tutmak ve gücü yetenler için Kâbe yi ziyaret etmek. de yaflayabileceklerini belirtti. Karfl l kl görüflmelerden sonra aralar nda bir sözleflme imzalad lar. Bu sözleflmeye göre Müslümanlar ve Yahudiler eflit haklara sahip olacak, e er bir Yahudiye zarar verilirse ona hem Müslümanlar hem de Yahudiler yard m edecekti. Ayn durum Müslümanlar için de geçerliydi. Antlaflmaya göre d flar dan gelecek bir sald r da flehri birlikte savunacaklard. Görüfl ayr l oldu unda sorunu Peygamberimiz çözecekti. nsanlar n en hay rl s, insanlara faydal oland r. Cennet annelerin ayaklar alt ndad r. Temizlik imandand r. Küçüklerini sevmeyen, büyüklerini saymayan bizden de ildir.
59 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 59 Sevgili Peygamberimiz bu sözleflmeyle anlaflmazl klarda hakem kabul edilmifl oldu. Yine bu sözleflmeye göre herkes kendi dinini rahatça yaflayabilecekti. Sözleflme, Medine deki iç savafl sona erdirmiflti. Sonuçta bu antlaflmadan kârl ç kan Peygamberimiz ve Müslümanlar oldu. Herkes okullu oldu Peygamber Mescidi yap l rken Sevgili Peygamberimizin iste i üzerine yan na yat l bir bölüm eklendi. Bu bölüme Suffe denildi. Buras bir okuldu ve ö retmenleri Peygamberimizdi. Müslümanlar, Kur an ondan ö reniyor, kendilerini her konuda yetifltiriyorlard. Bir taraftan ö reniyor, di er taraftan da ö retmek için haz rlan yorlard. Ramazan Ramazan ay Müslümanlar için ibadet ay d r. Bu ay oruç tutarak geçirmek Yüce Allah' n bir emridir. Oruç, hicretten bir buçuk sene sonra Müslümanlara flu ayetle farz k l nd : "Ey inananlar! Sizden öncekilere oruç farz k l nd gibi Allah'a karfl gelmekten sak nman z için size de farz k l nd." (Bakara Suresi, 183. ayet) Peygamberimiz bu aya özel bir önem verirdi. Gündüzleri oruç tutar, geceleri çokça ibadet ederdi. Kimsesizlere yard m eder, yoksullar giydirir ve onlar iftar sofras na davet ederdi. Oruç, hicretten bir buçuk sene sonra Müslümanlara flu ayetle farz k l nm flt r: Ey inananlar! Sizden öncekilere oruç farz k l nd gibi Allah'a karfl gelmekten sak nman z için size de farz k l nd. (Bakara Suresi, 183. ayet)
60 60 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR Allah m! Bize dünya ve ahirette iyilikler ver ve bizi cehennem ateflinden koru. (Bakara Suresi, 201. ayet) Allah m! Beni, anam, babam ve bütün inananlar ba flla. ( brahim Suresi, 41. ayet) Kur'an bu ayda, Kadir Gecesinde indirildi. Müslümanlar bu ay ibadet ederek, teravih namaz k larak, dua ederek, Kur'an okuyarak ve birbirleriyle yard mlaflarak geçirir. Zengin Müslümanlar, mallar ndan ve paralar ndan belli bir miktar yoksullara zekât olarak verir. Zekât, slâm' n befl temel esas ndan biridir ve hicretten iki sene sonra farz k l nm flt r. Kur'an'da da ço unlukla namazla birlikte yer al r: "Namaz dosdo ru k l n, zekât hakk yla verin..." (Bakara Suresi, 43. ayet) Düflmanl k Sürüyor Müslümanlar n Mekke de geçen y llar sab r y llar olmufltu. Müflriklerden hep bask görmüfl, onlar n eziyetlerine katlanmak zorunda kalm fllard. Sevgili
61 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 61 Peygamberimiz, Müslümanlardan sabretmelerini istemifl, savaflla karfl l k vermeyi yasaklam flt. Müflrikler ise Mekke yi Müslümanlara dar etmifl, onlar katlan lmas zor s k nt lara sokmufltu. Oysa Medine de Müslümanlar, kendi aralar nda güvenli i sa lay p devletlerini kurmufl, komflular yla da bar fl içinde yafl yorlard. Peygamberimiz, slâm güzellikle anlat yor, hiçbir flekilde hile ve zor kullanm - yor, savafltan hofllanm yordu. nsanlar bilgili olmaya ve Kur an okumaya ça r yordu. nsanlar n kendi özgür karar yla istedikleri inanc seçmelerini istiyordu. Mekkeli müflrikler, bu durumu içlerine sindiremiyor ve gizli gizli Müslümanlara savafl açmak için haz rl k yap yorlard. Peygamberimiz, bu tehlikeyi engellemek için Mekkelilerin ticaret yollar n ele geçirmek istiyordu. Kervanlar silâh da tafl yor ve Peygamberimiz bunlar n kendilerine karfl kullan laca n biliyordu. Dönüm noktas : Bedir Mekkelilerle savaflma ihtimali yüksekti. Sevgili Peygamberimiz bu yüzden s k nt l günler yafl yordu. Haz rl klar n tamamlayarak yola ç kan Peygamberimiz, üç yüz befl arkadafl yla birlikte Bedir denilen yere geldi. Müflrikler de bin kiflilik bir ordu haz rlam fl ve yola ç km flt. Bu s rada, Peygamberimizin yan na Huzeyfe yaklaflt. Orduya kat lmak için babas yla beraber yola ç kt k- Hat rlay n ki siz rabbinizden yard m istiyordunuz. O da pefl pefle gelen bin melekle size yard m edece im, diyerek duan z kabul etti. (Enfal Suresi, 9. ayet)
62 62 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR Bedir de ele geçen esirler için Peygamberimizin bir düflüncesi vard. Okuma yazma bilenler on Müslüman çocu a okuma yazma ö retirse serbest b rak lacak. dedi. Böylelikle hem esirler özgürlüklerine kavuflacak hem de çocuklar okuma yazma ö renmifl olacakt. Bedir zaferiyle Müslümanlar sesini bütün Arabistan da duyurdu. Art k slâm n yay lma dönemi bafll yordu. lar n, müflriklere yakaland klar n ve slâm ordusuna kat lmayacaklar na dair söz verince serbest b rak ld klar n anlatt. Peygamberimizin askere ihtiyac vard. Buna ra men onlara, verdikleri sözde durmalar n, savafla kat lmamalar n ve Medine ye geri dönmelerini söyledi. Peygamberimiz, uzaktan güçlü ordusuyla müflriklerin geliflini görünce: Allah m iflte Kureyfl! Onlar kibir ve gururla geliyor, sana karfl ç k yor, senin Peygamberini yalanl yorlar. Allah m, bize yard m et! E er flu bir avuç Müslüman n yok olmas na raz olursan sonra sana ibadet edecek kimse kalmayacak. diye dua etti. Peygamberimiz, Bedir de slâm ordusunu savafl düzenine soktu. Bulunduklar yer kumluktu. Bunun üzerine sahabeden Hubab Peygamberimize: Buras n Allah tan gelen bir emirle mi, yoksa kendi karar n zla m belirlediniz, diye sordu. Peygamberimiz, kendi karar oldu unu söyleyince Hubab: Savafl için buras uygun de ildir. zin ver, flu Bedir kuyusunun yan na yerleflelim. Etraf ndaki di er kuyular kapatal m, dedi. Bu öneri kabul edildi ve ordu, hemen kuyular n oldu u yere yerlefltirildi. Bu s rada Peygamberimiz, Ensar ve Muhacirleri toplayarak onlar n savafl konusunda ne düflündüklerini ö renmek istedi. Karfl l kl konuflmalardan sonra herkes Peygamberimize ba l l n ifade etti. Sevgili Peygamberimiz, bütün haz rl klar n tamamla-
63 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 63 mas na ra men yine de savafl olsun istemiyordu. Düflman taraf na Hazreti Ömer i gönderdi ve savafltan vazgeçmeleri önerisinde bulundu. Müflrikler, Müslümanlar güçsüz san yor ve onlar yok etmek için bunun iyi bir f rsat oldu unu düflünüyordu. Bu sebeple savaflmaktan asla vazgeçmeyeceklerini söylediler. Savafl bafllad ve dört befl saat sonra bitti. Müflriklerin ordusu büyük bir bozguna u ram flt. Müslümanlar on dört flehit verirken, Müflriklerden Ebu Cehil dâhil yetmifl kifli ölmüfltü. Yüce Allah, yard m n göndermifl, Peygamberinin duas n kabul etmiflti. Ac tecrübe: Uhud Aradan bir y l geçmiflti. Medine ye, Mekkeli müflriklerin sald r için haz rl k yapt klar haberi geldi. Konuyu görüflmek üzere Müslümanlar toplant ya ça r ld. Toplant da Peygamberimizin amcas Hazreti Hamza söz ald ve savafl n Medine d fl nda olmas n istedi. Baz gençler de Hazreti Hamza y destekledi. Peygamberimiz ise savunma savafl yap lmas taraftar oldu unu belirtti. Ço unluk meydan savafl na taraftar olunca Peygamberimiz bunu kabul etti. Düflman Medine d fl nda karfl lamaya karar verdiler. Bu arada Mekkelilerin tam donan ml üç bin askeriyle Medine ye iyice yaklaflt klar haberi geldi. Bedir yenilgisinin intikam n almaya geliyorlard. Sevgili Peygamberimiz ve arkadafllar, cuma namaz - n k ld ktan sonra yola ç kt. Ertesi gün sabah namaz nda Uhud da n n bulundu u yere ulaflt lar. Müs- Uhud savafl s ras nda müflrik ordusunun komutan Ebu Süfyan, savafl bafllamadan önce Ensara flu teklifte bulunmufltu: Medineliler! Bizim sizinle iflimiz yok, Muhammed ile aram zdan çekilin. Ensar, bu teklifi sert ve a r bir dille reddetti.
64 64 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR Peygamberimiz Uhud savafl nda yaralan nca yan ndakiler, ondan müflriklere beddua etmesini istedi. Peygamberimiz: Ben, beddua etmek için gönderilmedim. Ben, insanlar do ru yola davet etmek üzere rahmet elçisi olarak gönderildim, dedi. Allah m onlara do ru yolu göster, onlar gerçe i bilmiyorlar, fleklinde dua etti. lümanlar bin kifliydi, ancak yolda üç yüz kifli vazgeçerek ordudan ayr ld. Bunlar görünüflte Müslümand, fakat gerçekte inanmayan münaf klard. Hedefleri Müslümanlar korku ve ümitsizli e sevk etmekti. Tarih 625 i gösteriyordu. Uhud denilen ve Medine ye yak n bir yerde iki ordu karfl karfl ya geldi. Müflriklerin Medine ye bu kadar yaklaflmalar n n sebebi, Müslümanlar yendikten sonra flehiri ya malama düflüncesiydi. Peygamberimiz ise her türlü tedbiri alm fl, en küçük ayr nt y bile düflünmüfltü. En iyi elli okçuyu seçti ve sol taraftaki stratejik bir tepeye yerlefltirdi. Bafllar na da Cübeyir o lu Abdullah görevlendirdi. Onlara flöyle dedi: Oklar n zla bizi müflriklerin atl lar ndan koruyun. Onlar n arkam zdan dolafl p bize sald rmas na izin vermeyin. Savafl kazansak da kaybetsek de asla yerinizden k m ldamay n. Öldürüldü ümüzü bile görseniz yard ma gelmeyin. Savafl bafllad ve birkaç saat içinde müflrikler büyük bir yenilgiye u rad. Ancak bir süre sonra savafl n flekli de iflti. Müslümanlar iki müflrik grubun aras nda kald. Çünkü Peygamberimizin da a yerlefltirdi i okçulardan ço u, nas l olsa savafl kazand k diyerek yerlerini terk etmiflti. Peygamberimizi dinlememenin bedeli çok a r olmufltu. Hazreti Hamza dâhil yetmifle yak n Müslüman flehit oldu. Sevgili Peygamberimizin duda yar ld ve difli k r ld. Müslümanlar, ancak Uhud da - na s narak kurtulabildi. Müflrikler ise Medine ye
65 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 65 girmeden, Bedir in intikam n ald k düflüncesiyle geri çekilip Mekke ye döndüler. Müslümanlar, s nd klar yerden savafl meydan na indiklerinde, flehit olan bütün Müslümanlara iflkence yap ld n, cesetlerinin parçaland n gördü. Cenazelerini savafl meydan na defnedip hüzünlü bir flekilde Medine ye döndüler. Peygamberimizin uyar s n dikkate almayan bu okçular yüzünden Müslümanlar, kazan lm fl bir zaferi ellerinden kaç rd lar. Müslümanlar, bu savaflta komutana itaat etmemenin ac bedelini ödemifl oldular. Her yol deneniyor: Suikastlar Medine sokaklar Uhud un ac s yla çalkalan yordu. Müslümanlar Uhud da büyük bir yara alm flt, fakat Peygamberleri yanlar ndayd. Art k onun sözünü dinlemenin önemini iyice kavram fllard. Öte yandan hayat devam ediyordu. Bu s rada Medine ye biri geldi ve Peygamberimizden kendi kabilesine slâm anlatmak üzere ö retmenler göndermesini istedi. Peygamberimiz de ondan gönderece i arkadafllar n koruyacaklar na dair söz vermelerini istedi. Adam söz verince, Peygamberimiz Suffe okulundan iyi yetiflmifl yetmifl genç arkadafl n gönderdi. Bu yetmifl kifli, Bi ri Maune denilen yerde pusuya düflürüldü. Müslümanlar, kendilerini savunma f rsat bile bulamadan flehit oldu. ***
66 66 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR Hendek kaz m Cabir flöyle anlat yor: Hendek kazarken bir ara sert bir yere rastlad k. Bunun üzerine Peygamberimize haber verdik. Peygamberimiz balyozu eline al p hende e indi. Peygamberimiz de dâhil üç gündür bir fley yememifltik. Ancak o, kayaya balyozu öyle bir vurdu ki, sert kaya kum gibi da ld. Reci denilen yerde de Müslümanlara suikast düzenlendi ve burada sekiz Müslüman flehit edildi. Hubeyb ve Zeyd de esir al nd. Esir alanlar, onlar Mekkeli müflriklere satt lar. Müflrikler, Hubeyb i flehit etti. Zeyd i ise flehit etmeden önce: fiimdi Muhammed in senin yerinde olmas n ister miydin, diye sordular. O da: Yemin ederim ki, b rak n burada olmas n, onun aya na bir dikenin batmas na bile dayanamam, dedi. Bu ba l l gören müflrikler: Arkadafllar Muhammed i ne kadar çok seviyorlar. Biz böyle sevgi görmedik, demekten kendilerini alamad lar. Çetin s nav: Hendek Uhud savafl n n üzerinden iki y l geçmiflti. Mekkeli müflrikler yine rahat durmuyorlard. Mekke den on bin kiflilik bir orduyla yola ç kt klar haberi geldi. Peygamberimiz hemen arkadafllar n camide toplad. Savafl konusunda ne yap lmas gerekti i tart fl ld. ran as ll Selman: ran da bir tehlike an nda, flehrin etraf na hendek kazar z. Burada da böyle yapal m, dedi. Bu düflünce ço unlukla benimsendi. Medine nin etraf na hendek kaz lacakt. Hemen ifle koyuldular. Hendeklerin k sa zamanda kaz lmas gerekiyordu. Her gün günefl do madan yola ç k yor, akflama kadar durup dinlenmeden çal fl yorlard.
67 5. BÖLÜM: MED NE: B R MEDEN YET fi EHR r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 67 Sevgili Peygamberimiz de arkadafllar yla birlikte hendek kaz yor ve onlara moral veriyordu. Kaz lan hendekler, düflman atl lar n hücumdan cayd racak bir geniflli e sahipti. Derinli i ise bir at n içine düfltü ünde ç kamayaca kadard. Ayr ca Müslüman birlikler taraf ndan gece gündüz kontrol alt nda tutuluyordu.. Peygamberimiz, üç bin kifliyi flehrin çeflitli yerlerine yerlefltirdi. Orduyu savafl düzenine soktu. Bu arada müflrikler de gelmiflti. Medine deki Yahudileri ve Müslüman olmayan Araplar da yanlar na alm fllard. Müflrikler, hende i görünce ne yapacaklar n flafl rd - lar. Çünkü flimdiye kadar böyle bir fleyle karfl laflmam fllard. Müflriklerin sald r s yla savafl bafllam flt. Müslümanlar, var güçleriyle yurtlar n savunuyor, düflmanlar na geçit vermiyordu. Böylece yirmi yedi gün savafl oldu. Sonunda müflrikler, slâm ordusunun güçlü savunmas n geçemeyeceklerini anlay nca, hiçbir fley elde edemeden geri çekilmek zorunda kald lar. Savafl bitmifl, müflrik ordusu Mekke'ye do ru yola ç km flt. Müslümanlar yeni bir zafer daha kazanm flt. Hendek Savafl Kur an da flöyle anlat lmaktad r: Ey iman edenler! Düflman ordular üzerinize geldi inde Allah n size verdi i nimetleri hat rlay n. flte o zaman düflmanlar n z n üstüne bir kas rga ve göremedi iniz ordular göndermifltik. Allah yapt n z her fleyi görmekteydi. Onlar, yukar dan ve afla dan üzerinize geldiklerinde ve gözlerinizin fl kaybolup yürekleriniz a z n za geldi inde ve Allah hakk nda çeliflkili düflünceler bir bir akl n zdan geçti inde iflte orada ve o anda inananlar s nand ve fliddetli bir flokla sars ld lar. (Ahzab Suresi, 9, 10, 11. ayetler)
68
69 6. BÖLÜM: EVE DÖNÜfi r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 6 9 ALTINCI BÖLÜM EVE DÖNÜfi Hudeybiye Antlaflmas Sevgili Peygamberimiz o gün çok sevinçliydi. Bu sevincinin sebebini arkadafllar na anlatt : Yar n Mekke yi ve Kâbe yi ziyarete gidece iz. dedi. Muhacirler için bu haber çok önemliydi. Çünkü Mekke den ayr - lal alt y l olmufltu ve sürekli Mekke özlemiyle yafl - yorlard. Mekke sokaklar nda gezecekler, çocukluklar n n ve gençliklerinin geçti i yerlerde özlem gidereceklerdi. Peygamberimiz, bin befl yüz arkadafl yla birlikte Kâbe'yi ziyaret etmek üzere yola ç kt. Yolda annesinin kabrine u ray p ziyaret etti. Mekke yak nlar ndaki Hudeybiye ye kadar geldiler. Çad rlar n kurdular. Peygamberimiz Mekkelilere elçi olarak Hazreti Osman gönderdi. Savafl için gelmediklerini, izin verirlerse Kâbe yi ziyaret edip döneceklerini bildirmesini istedi. Hazreti Osman görüflmeye gitti, ancak gelmesi gecikti. Etrafa öldürüldü ü haberi yay ld. Andolsun ki, Hudeybiye de a ac n alt nda sana söz verirlerken Allah, inananlardan hoflnut olmufltu. flte Allah kalplerindeki do rulu u bildi i için onlara huzur ve güven verip, hem kendilerini yak n bir zafer ile hem de oradan alacaklar birçok ganimetlerle ödüllendirdi. Allah mutlak galiptir, hüküm ve hikmet sahibidir. (Fetih Suresi, 18, 19. ayetler)
70 7 0 r PEYGAMBER M Ö REN TORUM r 6. BÖLÜM: EVE DÖNÜfi Savafl için gelmemifllerdi, ancak savafl olas l belirmiflti. Peygamberimiz arkadafllar n toplad. Arkadafllar, Peygamberimize ölünceye kadar ba l kal p savaflacaklar na dair söz verdiler. Bir süre sonra Hazreti Osman n sa oldu u haberi geldi. Ard ndan Hazreti Osman, Mekkeli müflriklerin temsilcileri ile birlikte ç kageldi. Mekkeli temsilciler, Müslümanlar n Mekke ye girmelerine izin vermeyeceklerini söylediler ve antlaflma önerisinde bulundular. Görüflmelerden sonra Peygamberimiz, antlaflma yapmay kabul etti ve taraflarca bir antlaflma imzaland. Müslümanlar üzgündü. Mekke ye günlerce süren yorucu bir yolculuktan sonra bu kadar yaklaflt klar hâlde girememifllerdi. Antlaflmaya göre, Müslümanlar bu y l Mekke ye giremeyecekler, ancak bir y l sonra Kâbe yi ziyaret edebileceklerdi. Müslümanlar as l üzen, antlaflman n Kureyflten biri Müslüman olup Medine ye s n rsa kabul edilmeyecek, buna karfl l k Mekke ye s nan hiçbir Müslüman da geri verilmeyecektir. maddesiydi. Bu madde Müslümanlar n çok zoruna gitmiflti. Ortal bir ölüm sessizli i kaplam flt. Bu s rada boynuna ve ayaklar na zincir vurulmufl biri bitkin bir hâlde yanlar na yaklaflt. Kan ter içindeydi. Bu Ebu Cendel di. Müslüman oldu u için babas onu hapsetmifl ve zincire vurmufltu. O da bir yolunu bulup kaçm flt. Süheyl o lunu almaya gelmiflti. Ona yaklaflarak boynundaki zincirden tuttu ve surat na sertçe bir tokat indirdi. Sonra da Peygamberimize dönerek:
71 6. BÖLÜM: EVE DÖNÜfi r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 71 O lum gelmeden önce antlaflma imzalanm flt, dedi. Peygamberimiz sessizce tasdik etti. Süheyl: O hâlde onu bana geri ver, dedi. O s rada Ebu Cendel: Müslümanlar! Siz, bana iflkence yaps nlar, beni dinimden döndürsünler diye müflriklere geri mi vereceksiniz, diye feryat etti. Peygamberimiz, Ebu Cendel in babas n bir kenara çekerek o lunu serbest b - rakmas n istedi; ama babas bunu kabul etmedi. Bunun üzerine Peygamberimiz Ebu Cendel e dönerek: Ebu Cendel, sab rl ol! Allah muhakkak sana ve senin yan nda olanlara bir kurtulufl yolu gösterecektir. Biz bu insanlarla bir antlaflma imzalad k ve onlara söz verdik. Onlar da bize söz verdiler. fiimdi sözümüzden dönemeyiz. Verdi imiz söze uymamak bize yak flmaz, dedi. Böylece Ebu Cendel geri gönderildi. Bütün bunlar Müslümanlar derinden etkilemiflti. Mekke ye de girememifllerdi, ancak yap lan bu antlaflmayla müflrikler onlar resmen tan m flt. Hedef Bütün Dünya Görünüflte Müslümanlar n aleyhine olan Hudeybiye Antlaflmas imzaland ktan sonra, bar fl ve huzur ortam oluflmufltu. Peygamberimiz bu ortam en iyi flekilde de- erlendirdi. Bizans imparatoruna, Habeflistan a, ran a ve daha birçok yere elçilerle davet mektuplar gönderdi. Devlet baflkanlar n slâm a davet etti. Hedef, slâm n ça r s n bütün dünyaya ulaflt rmakt. Ey Muhammed, biz seni ancak insanl a rahmet olarak gönderdik. (Enbiya Suresi, 107. ayet) ***
72 72 r PEYGAMBER M Ö REN TORUM r 6. BÖLÜM: EVE DÖNÜfi Bizans mparatoru Herakliyus elçinin uzatt mektubu ald. Açt ve okumaya bafllad : Bismillâhirrahmanirrahim. Allah n kulu ve Peygamberi Muhammed den Bizans mparatoru Herakliyus a. Hidayete uyanlara selâm olsun. Seni slâm a ça r - yorum. slâm kabul et ki kurtulufla eresin. Allah da sana mükâfat n iki kat versin. E er kabul etmezsen halk n günah n sen çekersin. Ey Ehli Kitap! Sizinle bizim aram zda ortak olan söze geliniz. Sadece Allah a kulluk edelim ve ona hiçbir fleyi ortak koflmayal m. Allah b rak p da kimimiz kimimizi ilâhlaflt rmas n. E er yüz çevirirlerse, flahit olun biz Müslüman z, deyiniz. Herakliyus, okuduklar ndan ve etraf ndan edindi i bilgilerden Hazreti Muhammed in (sas.) peygamber oldu una kanaat getirdi. Konuyu dan flmanlar yla görüfltü. Niyeti slâm kabul etmekti. Onlardan çok sert tepki al nca slâm kabul etmekten vazgeçti. Elçiye iyi davran p hediyeler vererek geri gönderdi. Peygamberimiz, ordusunun bafl nda Mekke nin fethine giderken yolda, yavrular n emziren bir köpek gördü. Arkadafllar ndan birini hemen köpe in yan na gönderdi ve onlara hiç kimsenin zarar vermemesini emretti. Mekke nin Fethi ve Eve Dönüfl Hudeybiye Antlaflmas n n imzalanmas n n üzerinden iki y l geçmiflti. Müflrikler antlaflmaya uymamaya bafllad lar ve sonunda antlaflmay bozdular. Bunun üzerine Peygamberimiz, on bin kiflilik bir ordu haz rlayarak
73 6. BÖLÜM: EVE DÖNÜfi r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 73 gizlice Mekke ye do ru yola ç kt. Amac savaflmadan ve kan dökmeden Mekke yi fethetmekti. stedi i de oldu. Savafl olmadan Mekke fethedilmiflti. Sevgili Peygamberimiz, elli üç y l yaflad, çocukluk ve gençlik y llar n n geçti i baba yurdu Mekke yi alm flt. Bu büyük zafer için Yüce Allah a flükretti. O, Mekke ye, zafer kazanm fl bir ordunun komutan olarak gururla de il, bafl n minnet ve flükürle e erek alçak gönüllülükle girdi. Ö le namaz n n vakti girince Hazreti Bilâl, Kâbe nin üzerine ç karak güzel sesiyle ezan okudu. Peygamberimiz, namaz k ld rd ktan sonra halka seslendi ve Ne dersiniz, flimdi size ne yapaca m düflünüyorsunuz? diye sordu. Kendisine ve arkadafllar na geçmiflte iflkence edenler flimdi çaresizlik içindeydiler: yilik umuyoruz. Sen asil bir kardefl ve asil bir kiflinin o lusun, diye cevap verdiler. Bunun üzerine Sevgili Peygamberimiz: -Ben size Yusuf Peygamberin, kendisine kötülük yapan kardefllerini affederken söyledi ini söylüyorum. Bugün sizi k namak yok. Allah sizi affetsin. O merhametlilerin en merhametlisidir, dedi ve genel af ilân etti. Herkesi ba fllad. Ard ndan da kutsal Kâbe'nin içinde ve d fl nda bulunan bütün putlar at ld. Müslümanlar, günlerce Mekke'de kald lar. Eski yurtlar na olan hasretlerini giderdiler. Peygamberimiz Huneyn savafl sonunda savafl gelirlerini da tmaya bafllad. Müslüman olmad klar hâlde Kureyflin ileri gelenlerine, Müslümanlara verilen paydan daha çok pay verildi. Çünkü bunlar n kalplerinin slâm a s nd r lmas gerekiyordu. Bu durumda Ensardan baz lar kendi aralar nda flöyle konufltular: Allah n Rasulü kendi kabilesine döndü. Savafl s ras nda onun arkadafllar bizlerdik, fakat savafl gelirleri da t l rken akrabalar, kabilesi onun arkadafl oldu. Kendisiyle konuflup bizi de düflünmesini isteyece iz. Bu haber Peygamberimize ulafl nca Peygamberimiz Ensar toplayarak onlara flöyle dedi: nsanlar n kalplerini s nd rmak için onlara verdi im dünyal k fleyler, sizin için bu kadar önemli mi? Onlar evlerine dünya mal n götürürken siz, Allah Rasulünü götürüyorsunuz. Bütün insanlar bir yana, Ensar bir yana gitse ben sizinle giderdim. Bunun üzerine Ensar, söylediklerinden piflman olup a lad lar: Biz pay m za Allah Resulünün düflmesinden çok memnunuz, dediler.
74
75 7. BÖLÜM : HERKES ONA A LIYORDU r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 7 5 YED NC BÖLÜM HERKES ONA A LIYORDU Veda Hacc ve Veda Hutbesi Mekke fethedildikten sonra hac farz k l nm flt. Sevgili Peygamberimiz, ailesi ve arkadafllar yla birlikte haccetmek için 22 fiubat 632 günü Mekke ye do ru yola ç kt. Mekke ye gelip hac ibadetini yerine getirdiler. Mekke nin fethiyle slâm dini h zl bir flekilde yay lmaya bafllad. Peygamberimiz, çeflitli yerlere elçiler göndererek Müslüman olmayan toplumlar slam a davete devam etti. K sa zamanda Arabistan yar madas Müslümanlar n egemenli ine girmifl oldu. Peygamberimiz 6 Mart 632 de Arafat ta bir konuflma yapt. Onu dinlemek için yüz binden fazla insan toplanm flt. Konuflmas nda; insanlar n Tanr s n n tek oldu unu, ayn atadan türediklerini ve bu yüzden herkesin eflit oldu unu söyledi. Kad n haklar üzerinde Veda Hutbesinden Kendisine bir fley emanet edilen kimse onu sahibine vermelidir. Cahiliye adeti olan kan davalar kald r lm flt r. Efllerinizin sizin üzerinizde hakk bulundu u gibi sizin de onlar üzerinde hakk n z vard r. Allah a inananlar kardefltir. Bir kimse için kardeflinin mal n haks z yere yemek helâl olmaz.
76 7 6 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 7. BÖLÜM: HERKES ONA A LIYORDU nsanlar! Rabbiniz bir, atan z birdir. Hepinizin atas Âdem dir. Âdem ise topraktan yarat lm flt r. nsanlar n birbirine karfl üstünlü ü yoktur. Üstünlük ancak takvadad r. Takva, Allah' n sevgisini kazanmakt r. durup, toplumsal bar fl n korunmas için neler yap lmas gerekti ini hat rlatt. Peygamberimiz, Veda Hutbesiyle slâm dininin ilkelerini son kez bütün insanl - a iletmifl oldu. Veda Sevgili Peygamberimiz hac ibadetini yerine getirdikten sonra Medine ye döndü. Altm fl üç yafl na gelmiflti. nsanlara iyiyi, do ruyu ve güzeli anlatmak için çekti- i s k nt lar onu yormufltu. O günlerde ölüm vaktinin geldi ini hisseder gibi ölümden ve bir gün ölece inden bahsediyordu.
77 7. BÖLÜM: HERKES ONA A LIYORDU r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 77 May s ay n n son günleriydi. Hastalanm flt. Mescide gidemiyordu. Namazlar k ld rmas için Hazreti Ebubekir i görevlendirmiflti. 8 Haziran Pazartesi günü hastal iyice a rlaflt. Bir süre hareketsiz kald ktansonra sa elini havaya kald rd ve iflaret parma n yukar da bir noktaya sabitledi: Yüce Rabbimle beraber olmaya... Allah m, cennette buluflmak üzere! dedi ve elleri yan na düflüverdi. Yüzünde tatl bir tebessüm vard. Ayr l fl: Herkes Ona A l yordu Sevgili Peygamberimizin vefat haberini alan Hazreti Ebubekir hemen mescide geldi. Herkes a l yordu. Hazreti Ebubekir, sessizce Peygamberimizin odas na girdi. Yüzündeki örtüyü kald rd. A layarak, Peygamberimizi aln ndan öptü ve: Anam babam sana feda olsun ey Allah n Peygamberi! Senin hayat n da güzel, ölümün de güzel, dedi. D - flar ç kt ve orada toplananlara Âl-i mran Suresi nin 144. ayetini okudu: Muhammed ancak bir elçidir. Ondan önce de birçok elçi gelip geçmifltir. O, ölür veya öldürülürse geriye mi döneceksiniz? Kim geriye dönerse, Allah a bir zarar veremez, ama Allah, flükredenleri ödüllendirecektir. Hazreti Ebubekir in bu sözleri, Peygamberimizin vefat karfl s nda flok olan bütün Müslümanlar sakinlefltirdi. Kur an n son inen ayeti: Öyle bir günden sak n n ki, o günde hepiniz Allah a döndürüleceksiniz. Sonra herkes yapt klar n n karfl l n alacak ve onlar asla haks zl a u rat lmayacakt r. (Bakara Suresi, 281. ayet)
78 78 r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 7. BÖLÜM: HERKES ONA A LIYORDU O da babas n n gömüldü ü flehirde, Medine de topra- a verildi. Sevgili Peygamberimiz yüce dosta, Allah a kavuflmufltu. Biz Müslümanlara iki emanet b rakt : Allah n kitab Kur an ve kendi örnek hayat. Bunlara uyan Müslümanlar n kurtulufla erece ini de müjdeledi.
79 7. BÖLÜM: HERKES ONA A LIYORDU r PEYGAMBER M Ö REN YORUM r 79 Tarih S ras na Göre Hazreti Muhammed'in (sas.)hayat 570 Ebrehe nin ordusunun fillerle Kâbe yi y kmaya gelmesi. 570 Peygamberimizin babas n n ölümü. 571 Peygamberimizin kutlu do umu (20 Nisan) Sütannesi Halime ile birlikte kalmas. 577 Annesi Âmine nin ölümü. 579 Dedesi Abdulmuttalib in ölümü. 591 Erdemliler Toplulu una üye olmas. 596 Hatice ile evlenmesi. 610 Ramazan ay nda, Hira ma aras nda ilk vahyin gelmesi Müslümanlar n Habeflistan a hicretleri Müflriklerce Müslümanlara karfl uygulanan boykot y llar. 620 Zeyd ile birlikte Taif e gitmesi. 620 sra ve Miraç mucizesinin gerçekleflmesi. 621 Birinci Akabe sözleflmesi. 622 kinci Akabe sözleflmesi. 622 Peygamberimizin Medine ye hicreti Mescidin ve okulun yap lmas ; ilk ezan n okunmas ; kardeflli in uygulanmas ; Medine sözleflmesinin imzalanmas. 624 Bedir savafl. 625 Uhud savafl. 626 Bi ri Maune ve Reci olaylar Hendek savafl. 628 Hudeybiye Bar fl Antlaflmas. 630 Mekke nin Fethi. 632 Veda Hacc. 632 Peygamberimizin vefat (8 Haziran).
80
Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm.
Yazar Dede ve Torunlar Muzaffer zgü Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm. Buraya yak n market var m dil, markete gidece iz de?.. diye sordu. Annem kap ya geldi. Selma Han
Ertesi gün hastaneden taburcu olma vakti gelmi ti. Annesi odaya gelerek Can haz rlarken, babas hastane lemlerini yap yordu. Vitaboy hastaneden ç kman
TABOY HASTA Vitaboy çok kötü bir rüya görüyordu. Rüyas nda karanl k bir yerdeydi. Kimse onun sesini duymuyordu. Yata nda k vran yordu. Birden uyand. Bütün bunlar bir rüyayd. Fakat kendini çok yorgun hissediyordu.
L A SA A M. Ahmet Mercan
MAS L A SA A T L A N N A M LA Ahmet Mercan A L B A R A K A T Ü R K Ç O C U K YAY I N L A R I ALBARAKA TÜRK YAYINLARI: 29 ÇOCUK K TAPLARI: 15 Derleyen : Ahmet Mercan Resimleyen : smail Özen Editör : Ekrem
HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK
ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθηµα : ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΙV ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ (70013 Γ) HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK DİNLEYELİM
Hz Âmine, kocası Abdullah ın kabrini ziyaret etmiş, Hz Peygamber de Neccaroğulları ndan.
Sevgili Peygamberimiz 20 Nisan 571 Pazartesi günü Mekke de doğdu Babası Abdullah, annesi Âmine, dedesi Abdülmuttalip, büyük babası Vehb, babaannesi Fatıma, anneannesi ise Berre dir. Doğduktan sonra 4 yaşına
5. Kureyş kabilesinin önde gelenlerinden olup İslâm a düşmanlığından dolayı peygamberimizin ''bilgisizlerin önderi'' dediği kişi kimdir?
1. Kutlu Doğum Haftası etkinlikleri çerçevesinde ilkokullar arası düzenlenen bu yarışmada sorumlu olduğunuz kitabın adı aşağıdakilerden hangisidir? A) Peygamberimi Seviyorum B) Peygamberimi Öğreniyorum
3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR
3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR 423 424 3. Salon Paralel Oturum XII - Sorular ve Cevaplar OTURUM BAfiKANI (Ali Metin POLAT) OTURUM BAfiKANI - Gördü ünüz gibi son derece demokratik bir yönetim
Ümmü Kühhâ. Burak tarafından yazıldı. Çarşamba, 09 Eylül 2009 09:26
Ümmü Kühhâ radıyallahu anhâ hakkında ferâiz âyetleri nâzil olan bir hanım sahâbî... Cahiliye devrinin kötü âdetlerinden birinin ortadan kalkmasını sebeb olan bir bahtiyar... Mirastan, hanım ve kızlara
ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET HÜKMÜ ŞARTI NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ
HÜKMÜ ŞARTI ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ
Yeniflemeyen Zarlar B:
Yeniflemeyen Zarlar Ahmet, Belgün den daha uzun boyluysa, Belgün de Cemal den daha uzun boyluysa, Ahmet, Cemal den daha uzun boyludur, önermesi hiç kuflkusuz do rudur. Çünkü A > B ve B > C eflitsizliklerinden,
Kadınları Anlamak Erkeklere Düşüyor
Kadınları Anlamak Erkeklere Düşüyor Kadınların Yaşam Koçu Tuğba Güneş, kadına şiddetti ortaya çıkaran nedenleri ortadan kaldıracak önlemler alınması gerektiğini söyledi. Kahramanmaraş ın tek yaşam ve wellness
alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları.
HASTA İŞİ İnsanların içlerinde barındırdıkları ve çoğunlukla kaçmaya çalıştıkları bir benlikleri vardır. O benliklerin içinde yaşadıkları olaylar ve onlardan arta kalan üzüntüler barınır, zaten bu yüzdendir
ELAZIĞ - TUNCELİ ZİYARETİ
SAYI : BİR 7-11 MAYIS 2009 ELAZIĞ - TUNCELİ ZİYARETİ Ben siyasi hayatım ve ülke sevdamla ilgili olarak tüm Türkiye yi memleketim bilirim ancak Çemişgezek benim doğup, büyüdüğüm yer. Elazığ Valisi Muammer
Ye aya Gelece i Görüyor
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Ye aya Gelece i Görüyor Yazari: Edward Hughes Resimleyen: Jonathan Hay Tercüme eden: Nurcan Duran Uyarlayan: Mary-Anne S. Türkçe 60. Hikayenin 27.si www.m1914.org Bible
eyve Metin Uf uf!.. Yani flu arkadafllar m da... Sanki benim ad m n önüne "Meyve" sözcü ünü koymasalar, "Aaa acaba bu çocuk kim?" diyecekler.
Yazar Dede ve Torunlar Muzaffer zgü eyve Metin Uf uf!.. Yani flu arkadafllar m da... Sanki benim ad m n önüne "Meyve" sözcü ünü koymasalar, "Aaa acaba bu çocuk kim?" diyecekler. Benim, ben can m. Zaten
Fevzi Pafla Cad. Dr. Bar fl Ayd n. Virgül (,) 2. Baz k saltmalar n sonuna konur.
2. Baz k saltmalar n sonuna konur. Dr. Bar fl Ayd n Fevzi Pafla Cad. 3. Say lardan sonra s ra bildirmek için konur. Sonucu ilân ediyorum: 1. Ali, 2. Kemal, 3. Can oldu. Hepsini tebrik ederim. Virgül (,)
Emine Aydın. Resimleyen: Sevgi İçigen. yayın no: 104 ÇOCUKLAR için islâm TARiHi
yayın no: 104 ÇOCUKLAR için islâm TARiHi Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür Yayınevi editörü: Özkan Öze iç düzen/kapak: Zafer Yayınları Kapak illustrasyonu: Murat Bingöl isbn: 978 605 5523 16 9 Sertifika
DE fi M. Do ada her fley de iflime u rar. A açlar de iflir. Hayvanlar de iflir. Eflyalar de iflir.
Dün, Bugün, Yar n ZAMAN GEÇ YOR Zaman Dilimleri nsanlar yaflad klar zaman üçe ay rm fllar. 1. Geçmifl zaman dün 2. fiimdiki zaman bugün 3. Gelecek zaman yar n Zaman dilimlerinden geçmifli hat rlar z. fiimdiki
Cimcime yemek masasına kurulmuş, ödev yapıyordu.
Cimcime yemek masasına kurulmuş, ödev yapıyordu. Önündeki deftere, son yazdıklarına baktı ve sayfayı delmeye kararlıymış gibi, bastıra bastıra sildi. Az ötede duran kitabı önüne çekti ve elindeki kurşunkalemi
25 y ld r iddetli migren a lar ya ayan anne, diyetinden sadece 2 g day ç kararak sa kl hayat na sonunda geri döndü.
DailyMail July 25th 2016 Share 25 y ld r iddetli migren a lar ya ayan anne, diyetinden sadece 2 g day ç kararak sa kl hayat na sonunda geri döndü. 46 ya ndaki Lincolnshire l anne 25 y l migrenle u ra.
Cemal Amca n n Zarlar
Cemal Amca n n Zarlar B aflkomiserlikten emekli alt kat komflumuz Cemal Amca tavlaya çok düflkündü. Emekli olmazdan önce haftasonlar n bahçede tavla oynayarak geçirirdi. Hafta içindeyse haftasonunu iple
KİTAPLARA İMAN. 1 Vahiy nedir? Allah Teâla nın Cebrail (aleyhisselam) vasıtasıyla peygamberlerine bildirdiği ilahî emirlerdir.
TEMEL DİNİ BİLGİLER KİTAPLARA İMAN 1 Vahiy nedir? Allah Teâla nın Cebrail (aleyhisselam) vasıtasıyla peygamberlerine bildirdiği ilahî emirlerdir. 2 Kutsal kitap neye denir? Allah ın emir ve yasaklarını,
OKUL ÖNCESİ KİTAPLARI - 7. PARMAKKIZ Andersen ISBN 978-975-07-0762-9
OKUL ÖNCESİ KİTAPLARI - 7 PARMAKKIZ Andersen ISBN 978-975-07-0762-9 Tasarım: Erkal Yavi Tasarım Uygulama: Gelengül Çakır Baskı ve Cilt: Türkmenler Matbaası 1. Basım: 2007 3. Basım: Eylül 2011 Can Sanat
AİLE DİNİ REHBERLİK BÜROSU
DİN HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TİREBOLU MÜFTÜLÜĞÜ AİLE VE DİNİ REHBERLİK BÜROSU MUTLULUĞUNUZA REHBERLİK EDER Yüce Allah ın aileye bahşettiği sevgi ve rahmetin çeşitli unsurlarla beslenmesi gerekir. Bunların
Başkan Kocadon Muğla basınını Bodrum da ağırladı
Başkan Kocadon Muğla basınını Bodrum da ağırladı Başkan Kocadon : Artık hep beraber diyoruz ki Muğla aşkıyla yanıp tutuşalım Bodrum Belediye Başkanı Mehmet Kocadon, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü nedeniyle
İşletme Gelişimi Atölye Soruları
İşletme Gelişimi Atölye Soruları Şemsettin Akçay Satış Pazarlama ve İnovasyon Mühendisi İşletmenizi Başarıya Götüren 50 Soru! Bir gün küçük kızımız Lara (o zaman 3.5 yaşındaydı): Baba deniz gölgesi nedir,
Yaz ma Aziz Nesin in özyaflamöyküsü Böyle Gelmifl Böyle
Aziz Nesin in Darüflflafaka ya Girifli Yaz ma Aziz Nesin in özyaflamöyküsü Böyle Gelmifl Böyle Gitmez den bir al nt yla bafllayaca m. Ailesi Heybeliada ya tafl nm flt r. Y l 1926. Babam n nerde oldu unu
19 ARALIK 2011 PAZARTESİ
DUYGU UYSAL 0852051 19 ARALIK 2011 PAZARTESİ Bugün sabah 9 dan akşam 10 a kadar dışarıda kalacaktım. Bu yüzden evden çıkmadan çok fazla parfüm sıkmıştım. Evden çıkarken ablam bütün evin benim parfümüm
ÖNSÖZ Bu kitap, muhtelif dinlere mensup baz insanlar n, slam dini hakk ndaki eksik ve yanl fl düflünceleri nedeniyle kaleme al nm flt r. Muhtelif zama
ÖNSÖZ Bu kitap, muhtelif dinlere mensup baz insanlar n, slam dini hakk ndaki eksik ve yanl fl düflünceleri nedeniyle kaleme al nm flt r. Muhtelif zamanlarda muhatap oldu um baz bilim adamlar bana, slam
OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.
OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin
Topluluk Zorlukla Kar ıla ıyor
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Topluluk Zorlukla Kar ıla ıyor Yazari: Edward Hughes Resimleyen: Janie Forest Tercüme eden: Nurcan Duran Uyarlayan: Ruth Klassen Türkçe 60. Hikayenin 56.si www.m1914.org
Kur an ın Bazı Hikmetleri
Kur an ın Bazı Hikmetleri Allah Teala kıble hususunda derin tartışmalara giren insanların görüşünü: İyilik, yüzlerinizi doğuya ve batıya çevirmeniz değildir. ayetiyle reddetmiştir. Ki onların bir kısmı,
Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor
Beden Ruh ile Bulufluyor Düzenli bir flekilde Yoga Hareketleri (Asanalar) yapan bir insan sadece her bir kas n esnetip güçlendirmekle kalmaz ayn zamanda daha iyi uyur metabolizmas n gelifltirir ve ideal
umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu
C umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu Çankaya Köflkü nde Cumhurbaflkan smet nönü, 1942 y l nda hergün sabah akflam büyük bir dikkat ve merakla Hitler in Rusya topraklar ndaki ilerlemesini
Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme
Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme 8. SINIF Sevgili Ö renciler, SBS nin kald r lmas ile bunun yerine yaz l s navlar n merkezî bir uygulamayla yap lmas n esas alan bir sistem getirilmifltir.
Ak ld fl AMA Öngörülebilir
Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad
ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m. Basit Kesirler
. ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m Basit Kesirler. Afla daki flekillerde boyal k s mlar gösteren kesirleri örnekteki gibi yaz n z. tane............. Afla daki flekillerin belirtilen kesir
Bu dedi im yaln zca 0,9 say s için de il, 0 la 1 aras ndaki herhangi bir say için geçerlidir:
Yak nsamak B u yaz da, ilerde s k s k kullanaca m z bir olguyu tan mlayaca z ve matemati in en önemli kavramlar ndan birine (limit kavram na) de inece iz. Asl nda okur anlataca m kavram sezgisel olarak
Yalanc n n Hakk ndan Gelmek!
Yalanc n n Hakk ndan Gelmek! A c d r söylemesi, bunca ülke gördüm, bunca insan tan d m, ülkemde gördü üm kadar çok yalanc y hiçbir yerde görmedim. Do u ya az gittim, ama Bat da gitmedi im yer kalmad desem
Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1
Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62
KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ
KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın
5 Peygamberimiz in en çok bilinen dört ismi hangileridir? Muhammed, Mustafa, Mahmud, Ahmed.
TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Siyer-i Nebi ne demektir? Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) doğumundan ölümüne kadar geçen hayatı içindeki yaşayışı, ahlâkı, âdet ve davranışlarını inceleyen ilimdir.
Çocuk dergilerinin flaflmaz sorusudur: Afla daki karenin
Sihirli Kareler (I) Çocuk dergilerinin flaflmaz sorusudur: Afla daki karenin içine den 9 a kadar say lar öyle yerlefltirin ki, her s ran n, her kolonun ve her iki çapraz n say lar n n toplam 5 olsun. Bu
BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha
Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye
ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM
ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,
Walt Whitman. - şiirler - Yayın Tarihi: 9.4.2004. Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat
Walt Whitman - şiirler - Yayın Tarihi: 9.4.2004 Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat Yasal Uyarı: Bu ekitap, bilgisayarınıza indirip kayıt etmeniz ve ticari olmayan kişisel kullanımınız için yayınlanmaktadır.
Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d
Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,
Düello, herkesin bildi i üzere, iki kifli aras nda yap l r. Trielloyu
Triello Düello, herkesin bildi i üzere, iki kifli aras nda yap l r. Trielloyu 1 herkes bilmeyebilir... Triello üç kifli aras nda yap - l r, ya da oynan r..., B ve, triello yapacak üç kifli olsun. Önce,
Anne baba olmaya. Evde Pedagog. ile haz rlan n
Anne baba olmaya Evde Pedagog ile haz rlan n Bebek bekliyorsunuz ve çok yo un duygular içindesiniz. Bebe inizin geliflimini en iyi flekilde sa lamak istiyorsunuz. flte tam bu durumdaki anne baba adaylar
DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog
DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,
Bir Prens Çoban Oluyor
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Bir Prens Çoban Oluyor Yazari: Edward Hughes Resimleyen: M. Maillot ve Lazarus Tercüme eden: Nurcan Duran Uyarlayan: E. Frischbutter ve Sarah S. Türkçe 60. Hikayenin 10.si
Uyumayan Şehir. Uyumayan Şehir New York için artık bir slogan. Çoğu kişi gibi ben. de New York u izlediğim filmlerden tanıdım ve gerçekte filmlerdeki
Yağmur Beril Dikmeci Uyumayan Şehir Uyumayan Şehir New York için artık bir slogan. Çoğu kişi gibi ben de New York u izlediğim filmlerden tanıdım ve gerçekte filmlerdeki kadar etkileyici mi diye kendi kendime
Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl
Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Tarih yazan Gazi Osman Pafla Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl s ras nda Türk askerinin yazd
Cümlede Anlam İlişkileri
Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede anlam ilişkileri kpss Türkçe konuları arasında önemli bir yer kaplamaktadır. Cümlede anlam ilişkilerine geçmeden önce cümlenin tanımını yapalım. Cümle, yargı bildiren,
İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı
İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı Ocak 15, 2013-3:55:02 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın himayesinde kurulan ''İşte Eşitlik Platformu'' tanıtıldı. Toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikle mücadele
Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1
Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 142
Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul
Yay n no: 07 Sohbet : 01 stanbul 2008, 1. Bask ISBN 978-975-8757-08-4 Editör: Necdet Y lmaz Hadis Tahriçleri Süleyman Sar Kitap konsept ve tasar m : GNG TANITIM Kitap iç uygulama: TN LET fi M Bask : Acar
M. Sinan Adalı. İllustrasyonlar: Sevgi İçigen. yayın no: 114 NASIL MÜSLÜMAN OLDULAR? / 2
yayın no: 114 NASIL MÜSLÜMAN OLDULAR? / 2 Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür Yayınevi editörü: Özkan Öze iç düzen/kapak: Zafer Yayınları Tashih: Emine Aydın isbn: 978 605 5523 29 9 Sertifika no: 14452 2 Uğurböceği
Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac
Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar. 60. Hikayenin 21.si.
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Kral Davut (Bölüm 2) Yazari: Edward Hughes Resimleyen: Lazarus Tercüme eden: Nurcan Duran Uyarlayan: Ruth Klassen Türkçe 60. Hikayenin 21.si www.m1914.org Bible for Children,
GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)
I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim
Savafl. Kad nlar. En Çok. Vuruyor. Ülkelerindeki iç savafltan kaçan Suriyeli kad nlar Türkiye de yaflama tutunmaya çal fl yor.
Yaflamdan Kesitler Sema Erdo an Savafl En Çok Kad nlar Vuruyor Ülkelerindeki iç savafltan kaçan Suriyeli kad nlar Türkiye de yaflama tutunmaya çal fl yor. B az kad nlar için durum de iflmez iken, ilk kez
Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin
Dünyan n En Zeki nsan Matematikçilere Karfl Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin büyüklü ü oldu. Arabalar, binalar, Coca Cola lar, al flverifl merkezleri, insanlar... Her fley
1. Hayal kurmay seviyor musunuz? Nas l hayaller kuruyorsunuz?
Ad : Soyad : S n f : 3. SINIF Nu. : Hayal Gücü TEST 9 Uygulamal Etkinlik 1. Hayal kurmay seviyor musunuz? Nas l hayaller kuruyorsunuz? Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z. 3. Genellikle
önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir
önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye
Kan tl yoruz: Dersim de Zehirli Gaz Kullan lmad
OTOPS Cengiz Özak nc 1965 ten Günümüze DÜNYA DA VE TÜRK YE DE LK KEZ! İngiliz Devlet Arşivlerinden Gizli Belgelerle Kan tl yoruz: Dersim de Zehirli Gaz Kullan lmad Türkiye ye yöneltilen suçlama; özetle
Petrus ve Duanın Gücü
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Petrus ve Duanın Gücü Yazari: Edward Hughes Resimleyen: Janie Forest Tercüme eden: Nurcan Duran Uyarlayan: Ruth Klassen Türkçe Havari Petrus, ba kalarına sa hakkında anlatmak
Lütfen cümleleri -me ekiyle dolayl anlat ma çeviriniz.
Lütfen cümleleri -me ekiyle dolayl anlat ma çeviriniz. 1- Ahmet, bana Mehmet sana yard m etsin. dedi. 2- Ben, banka memuruna Paralar bozuk olsun. dedim. 3- E im Yemek fazla ya l olmas n. dedi. 4- Ö retmen,
MÜDÜR YARDIMCILARI HİZMET İÇİ EĞİTİMİ
MÜDÜR YARDIMCILARI HİZMET İÇİ EĞİTİMİ 1-2 Kasım 2013 tarihlerinde TED Okulları nda görev yapan müdür yardımcılarına yönelik olarak Antalya da bir hizmet içi eğitim gerçekleştirilmiştir. 25 TED Okulu ndan
Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI
Otopsi Cengiz Özak nc 8 Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI 71 Y l Sonra Dünyada ve Türkiye de lk Kez T pk Bas m ve Tam Metin 24 fiubat 1942 Struma Facias nda Türkiyenin Suçsuzlu unu Kan tlayan
Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla HİCRİ-4 YAHUDİLERLE İLİŞKİLER NADİROĞULLARININ MEDİNEDEN ÇIKARTILMASI
15.03.2010 Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla HİCRİ-4 YAHUDİLERLE İLİŞKİLER NADİROĞULLARININ MEDİNEDEN ÇIKARTILMASI Uhud savaşından dört ay sonra meydana gelen Bi r-i Maûne fâciası ndan sağ kurtulan
ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Kuruluş : 27 Ekim 1989 Adres : Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Kampüsü Dikimevi - Ankara Tel : 363 03 26-363 03 27 ANKARA ÜNİVERSİTESİ
Hiçbir zaman Ara s ra Her zaman
Ö RETMEN ÖZ DE ERLEND RME FORMU K fi L K ÖZELL KLER flimi seviyorum. Sab rl y m. Uyumluyum. fl birli ine aç m. Güler yüzlüyüm. yi bir gözlemciyim. yi bir planlamac y m. Çocuklara, ailelere, meslektafllar
29 Ekim coflkusu. 25-29 Ekim 2008. Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek
25-29 Ekim 2008 Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek PDF 28 Ekim 2008 Sal Kongrenin perde arkas Çukurova Patoloji Derne i'nin Patoloji Dernekleri Federasyonu ile ortaklafla düzenledi i kongrenin perde
Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim
3.2 Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim Zihinden Toplayal m ve Ç karal m 1. Afla da verilen ifllemleri zihinden yaparak ifllem sonuçlar n yaz n z. 50 YKr + 900 YKr = 300 + 300 = 998 100
SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç
SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama
"Demiri demirle dövdüler; biri sıcak biri soğuktu, insanı insanla kırdılar; biri aç biri toktu."
"Demiri demirle dövdüler; biri sıcak biri soğuktu, insanı insanla kırdılar; biri aç biri toktu." "Her yıl yapılan 'en iyi buğday' yarışmasını yine aynı çiftçi kazanmıştı. Çiftçiye bu işin sırrı soruldu.
PALANDÖKEN'E KATKILARIM
nsanlar Yaflad kça Mehmet Ünver PALANDÖKEN'E K fi SEL KATKILARIM lk kez seksenli y llar n ortas nda gitmifltim Palandöken Kayak Merkezi'ne. Da da özel sektöre ait küçük bir otel vard o zamanlar. Telesiyej
Olas l k hesaplar na günlük yaflam m zda s k s k gereksiniriz.
Olas l k Hesaplar (I) Olas l k hesaplar na günlük yaflam m zda s k s k gereksiniriz. Örne in tavla ya da kâ t oyunlar oynarken. ki kap ya üstüste birkaç kez gele atmayan tavlac görmedim hiç. fianss zl
Okulumuz Bilgisayar Programcılığı Bölümü öğrencilerinden Gizem COŞKUN Çanakkale Şehitlerine adlı şiiri okudu.
BASIN BÜLTENİ Selçuk Üniversitesi Akören Ali Rıza Ercan Meslek Yüksekokulunda 01.04.2015 tarihinde 100. Yılında Çanakkale yi Anlamak adlı konferans düzenlendi. Şehitlerimiz anısına yapılan saygı duruşu
5. Peygamber Efendimiz 25 yaşındayken kiminle evlenmiştir? 1. Hz. Muhammed (s.a.v) kaç yaşında peygamber olmuştur?
- 1 - 1. Hz. Muhammed (s.a.v) kaç yaşında peygamber olmuştur? A) 23 yaşında B) 30 yaşında C) 35 yaşında D) 40 yaşında 5. Peygamber Efendimiz 25 yaşındayken kiminle evlenmiştir? A) Hz. Aişe B) Hz. Sevde
DERS. BÜYÜKLER ve KÜÇÜKLER
DERS 1 BÜYÜKLER ve KÜÇÜKLER Rabbin unlar emretti: Allah tan ba kas na kulluk etmeyin. Anne ve baban za iyi davran n. Onlardan biri veya her ikisi senin yan nda ya lan rsa onlara sak n öf bile deme ve onlar
TEKNOLOJİ VE TASARIM
TEKNOLOJİ VE TASARIM YAPIM KUŞAĞI SINIFLAR ODAK NOKTALARI 7. SINIF Üretiyoruz 8. SINIF Üretelim Tanıtalım Öğrencinin: Adı Soyadı: Aslı KARTAL Sınıf, No: 7/C, 2729 Yahya KARAKURT Teknoloji ve Tasarım Öğretmeni
Gençlik Eğitim Programları 7. SINIF SİYER-İ NEBİ
Gençlik Eğitim Programları 7. SINIF SİYER-İ NEBİ Gençlik Programları 1. HAFTA SIYER NEDIR? Siyeri nasıl okuyalım? Niçin Peygamber gönderilmiştir? Hz. Peygamber i sevmek ve hayatının bilinmesi gerekliliğini
1.Temel Kavramlar 2. ÆÍlemler
1.Temel Kavramlar Abaküs Nedir... 7 Abaküsün Tarihçesi... 9 Abaküsün Faydaları... 12 Abaküsü Tanıyalım... 13 Abaküste Rakamların Gösterili i... 18 Abaküste Parmak Hareketlerinin Gösterili i... 19 2. lemler
SOSYAL GÜVENL K REHBER. SSK BAfiKANLI I
SOSYAL GÜVENL K REHBER Resul KURT SSK BAfiKANLI I Sigorta Müfettifli Hüseyin FIRAT SMMM SMMMO Baflkan Yard mc s MAYIS 2005 1 Yönetim Merkezi ve Yaz flma Adresi: SMMMO Kurtulufl Caddesi No: 152 Kurtulufl
GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK
GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK Atatürk çocuktu: Yenili in, dönüflümün y lmadan ard nda koflabilen, düfl dünyas genifl, merakl, araflt ran. Atatürk çocuktu ve cumhuriyetin çocuk kalmas n istedi hep: Her dem taze,
içinde seçilen noktan n birinci koordinat birincinin geldi i saati, ikinci koordinat ysa
Tuhaf Bir Buluflma O las l k kuram ilkokullarda bile okutulabilecek kerte basit ve zevklidir. ABD de kimi okullarda 9 yafl ndaki çocuklara bile okutuluyor olas l k kuram. Basit olas l k kuram n anlamak
ÇOCUKLARLA BAfiBAfiA. M. Esad Coflan
ÇOCUKLARLA BAfiBAfiA M. Esad Coflan çindekiler Sunufl... 7 Dünyan n En Güçlü nsanlar... 11 En Büyük Amaç... 15 Cennetin Anahtarları... 19 Süslü Köflkler ve Bahçeler... 23 Vefalı Bir Kızın Hikâyesi... 25
M. Sinan Adalı. Eski zamanlarda yaşamış peygamberlerin ve ümmetlerinin başlarından geçen ibretli öyküler, hikmetli meseller
yayın no: 117 PEYGAMBERİMİZİN DİLİNDEN HİKMETLİ ÖYKÜLER Eski zamanlarda yaşamış peygamberlerin ve ümmetlerinin başlarından geçen ibretli öyküler, hikmetli meseller Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür Yayınevi
11. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: KUVVET ve HAREKET 4. KONU AĞIRLIK MERKEZİ - KÜTLE MERKEZİ ETKİNLİK ÇÖZÜMLERİ
11. SINIF KNU ANLATIMLI 2. ÜNİTE: KUVVET ve HAREKET 4. KNU AĞIRLIK MERKEZİ - KÜTLE MERKEZİ ETKİNLİK ÇÖZÜMLERİ 2 2. Ünite 4. Konu 3. A rl k Merkezi - Kütle Merkezi A nn Çözümleri su 1. BM fiekil I fiekil
TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI
TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI Sayın İlgili; Bu anket çalışması, akılcı ilaç kullanımı konusunda mevcut durumun değerlendirilmesi
En az enerji harcama yasas do an n en bilinen yasalar ndan
Gizli Duvarlar En az enerji harcama yasas do an n en bilinen yasalar ndan biridir. Örne in, A noktas ndan yay lan fl k B noktas na gitmek için sonsuz tane yol aras ndan en az enerji harcayarak gidece i
Turistler art k stanbul u "T kl yorlar"
Turistler art k stanbul u "T kl yorlar" Tanıtım görevlisi bürokratların, turizm acentalarının ve halkla ilişkiler uzmanlarının yıllardır Kafdağı nın ardında sandıkları ve o nedenle yalnızca düşlemekle
DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i
I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m
Samuel, Tanrı Çocu u Hizmetkarı
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Samuel, Tanrı Çocu u Hizmetkarı Yazari: Edward Hughes Resimleyen: Janie Forest Tercüme eden: Nurcan Duran Uyarlayan: Lyn Doerksen Türkçe Hanna, Elkana adındaki iyi bir
