YAVUZ EMİNOĞLU KİTAP TANITIMLARI

Transkript

1 YAVUZ EMİNOĞLU KİTAP TANITIMLARI Bilindiği gibi ülkemizde Otomasyon alanında Türkçe kaynak sıkıntısı yaşanmaktadır. Bende bu alanda uzun yıllardır endüstride otomasyon eğitimleri vermekteyim. Bu birikimlerimi de kitaplar şeklinde yayınlayarak eğitimlerime katılma şansı bulamayan kişilerin kullanımına sunuyorum. Şu ana kadar farklı isim ve içeriklerde yayınlanan kitaplarımın son durumu şöyledir. PLC PROGRAMLAMA VE S kitabı, SIEMENS in yeni ürünü olan S PLC lerin TIA Portal programlama yazılımı üzerinden, temelden en ileri konuları kapsayacak şekilde yazılmıştır. Bilindiği gibi TIA PORTAL SIEMENS in otomasyon sistemlerinin programlanmasında kullandığı yeni programlama yazılımıdır. Bu kitapta bu nedenle TIA PORTAL a ait tüm ayrıntılar da anlatılmıştır. PLC programlamaya yeni başlayanlar ile her seviyede öğrenciler için hazırlanan PLC PROGRAMLAMA VE S7 300/400-1 ve profesyonel düzeyde PLC programlamayı hedefleyenler için PLC PROGRAMLAMA VE S7 300/400-2 kitapları yayınlandı. Bu iki kitap S7 300/400 PLC lerin programlanmasında kullanılan SIMATIC MANAGER ile anlatılmıştır. Dolayısı ile SIMATIC MANAGER e ait bütün detaylar da bu kitaplar içerisinde kullanılmıştır. Ayrıca otomasyon sistemlerinin zirvesi sayılabilecek OPERATÖR PANEL ve SCADA programlamayı SIEMENS yazılımı olan WINCC ile anlatan WINCC FLEXIBLE İLE OPERATÖR PANEL VE WINCC İLE SCADA PROGRAMLAMA kitabı ile temel ve orta seviyede kullanıcıların ihtiyaç duyabileceği bütün konular olabildiğince görsel ve uygulamalı olarak anlatılmıştır. Bu kitapta da panel ve scada nın haberleşeceği PLC olarak S7 300/400 PLC ler kullanılmıştır. Bunların dışında PNÖMATİK ve ELEKTROPNÖMATİK kumanda devre elemanlarının tanıtılarak, kumanda devrelerinin pnömatik ve elektrik devre teknikleri ile en basitten, en karmaşığa nasıl tasarlanacağının anlatıldığı PNÖMATİK ELEKTROPNÖMATİK KUMANDA kitabında anlatılmıştır. Yine PNÖMATİK ELEKTROPNÖMATİK KUMANDA kitabında anlatılan konulara ait uygulamaların eğitsel yanı ağırlıklı ele alınarak deney föyleri şeklinde anlatıldığı PNÖMATİK KUMANDA DENEYLERİ kitabı hazırlanmıştır. Yakın zamanda TIA PORTAL İLE SCADA PROGRAMLAMA ve PLC PROGRAMLAMA VE S kitaplarım ile görüşmek üzere. Bütün kitaplarımda konuların teorik anlatımı temelden başlanarak anlatılmış ve her konuda yeteri sayıda açıklamalı örnek uygulama çözülmüştür. PLC ve WINCC kitaplarımın baskı ve dağıtımları BİRSEN YAYINEVİ tarafından yapılmaktadır. Bu kitapların temini için lütfen aşağıdaki yollardan biri ile BİRSEN YAYINEVİ ile iletişim kurunuz. Telefon Fax Adres Cağaloğlu Yokuşu Evren Çarşısı, 29/13 Eminönü P.K: İstanbul/Turkiye E-Posta [email protected] PNÖMATİK VE ELEKTROPNÖMATİK KUMANDA ve PNÖMATİK KUMANDA DENEYLERİ kitapları da [email protected] adresinden veya nolu telefondan sipariş edilmelidir.

2 PLC PROGRAMLAMA VE S PLC'NİN YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ MANTIK FONKSİYONLARI DÂHİLİ BELLEK ALANLARI HAFIZA FONKSİYONU ZAMAN FONKSİYONU SAYMA FONKSİYONU DURUM GRAFİĞİ YARDIMI İLE PROGRAM YAZMA YAPISAL PROGRAMLAMA SAYISAL OPERASYONLAR BİRLEŞTİRİLMİŞ VERİ TİPLERİ ANALOG DEĞERLERİN İŞLENMESİ AKIŞ ŞEMALARI S DE HIZLI SAYICI VE PWM KULLANIMI KESME (INTERRUPT) OB LERİ S PLC PROGRAMLAMADA HATA ARAMA S PLC LER İLE KONTROL İŞLEMLERİ S SİSTEMLERİNDE ENDÜSTRİYEL HABERLEŞME S İLE SMS GÖNDERME VE ALMA S PLC LER İLE MOTOR KONTROL SCL İLE S PROGRAMLAMA ÖRNEK PROBLEMLER EK BİLGİLER

3 I. PLC'NİN YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ II. A. PLC NEDİR? B. SIEMENS S7 PLC LERİN KARŞILAŞTIRILMALARI C. PLC'NİN ÇALIŞMASI VE FONKSİYONU D. PLC'NİN ELEMANLARI 1. Merkezi İşlem Birimi 2. Sinyal bord 3. Sinyal modülleri 4. Haberleşme modülleri E. PLC GİRİŞ-ÇIKIŞ BİRİMLERİ F. PROGRAMLAMA YAZILIMI 1. TIA PORTAL programlama yazılımı seçimi 2. Programlayıcı cihazlar 3. PLC PC arabirimi 4. Bilgisayar üzerinde ethernet ayarları 5. TIA PORTAL programlama yazılımında Ethernet ayarları G. PLC DE KULLANILAN ADRES ALANLARI H. SAYI SİSTEMLERİ 1. Onlu (Desimal) sayı sistemi 2. İkili (binary) sayı sistemi 3. Sekizli (oktal) sayı sistemi 4. Onaltılı (Hexadesimal) sayı sistemi 5. BCD Gösterim şekli İ. PROGRAM İŞLEME ŞEKİLLERİ 1. Lineer Program işleme 2. Yapısal Program işleme J. PROGRAM YAZILIM ŞEKİLLERİ 1. Kontak Plan (Ladder Diagram - LAD) 2. Fonksiyon blok diyagram (Function Block Diagram : FBD) 3. LAD/FBD Programlama çalışma mantığı K. TIA PORTAL İLE S İÇİN PROJE OLUŞTURMA 1. Projeye donanım verilerini eklemek 2. CPU nun resetlenmesi 3. Projeye program ve data bloklarını eklemek 4. TIA Portal ekranının kullanımı 5. Program bloklarının kullanımı 6. Favori sembollerin kullanımı 7. Sembol/ Tag lerin kullanımı 8. Sembol/ tag lerin görünürlük seçimi 9. Adres alanlarının izlenme ve değiştirilmesi 10. Hatalı durumların kaydedilme ve kapatılması 11. Projede kullanılan fiziksel adres boşluklarının takibi 12. Projeye birden fazla donanım (CPU) eklemek L. PLC DEKİ PROJENİN BİLGİSAYARA ALINMASI (UPLOAD) 1. Donanımın alınması 2. Blokların alınması M. SIMATIC PROGRAMLARININ LİSANS İŞLEMLERİ MANTIK FONKSİYONLARI A. ATAMA FONKSİYONU 1. Normalde açık kontağın atanması 2. Normalde kapalı kontağın atanması B. "DEĞİL" FONKSİYONU C. "VE" FONKSİYONU D. "VEYA" FONKSİYONU E. "ÖZEL VEYA" FONKSİYONU F. DOĞRULUK TABLOSU İLE PROGRAM YAZMA G. MANTIK KAPILARI KOMBİNASYONLARI III. DÂHİLİ BELLEK ALANLARI A. TANIM VE ÇEŞİTLERİ B. DAHİLİ BELLEK ALANLARININ KULLANIM YERLERİ

4 IV. HAFIZA FONKSİYONU A. HAFIZA FONKSİYONUNUN OLUŞMASI 1. Hafıza fonksiyonun PLC programına dönüştürülmesi 2. TIA PORTAL da hafıza fonksiyonu B. KALICI (RETAIN/RETENTIV) ALANLAR C. HAFIZA ELEMANLARININ KARŞILIKLI OLARAK KİLİTLENMESİ 1. SET Kısmında Kilitleme 2. RESET Kısmında Kilitleme 3. Sıra Halinde SET Girişinde Kilitleme 4. Sıra Halinde RESET Girişinde Kilitleme D. KENAR DARBELERİ 1. Pozitif Bir Değişimin Tespit Edilmesi 2. Kenar Darbesinin Klasik Yöntemlerle Oluşturulması 3. S ün Hazır Olarak Sunduğu Darbe Vericiler V. ZAMAN FONKSİYONU A. S DE ZAMANLAYICI ÇEŞİTLERİ B. ZAMANLAYICI PARAMETRELERİ C. CLOCK MEMORY BITS DARBE ÜRETECİ VI. SAYMA FONKSİYONU A. KUMANDA TEKNİĞİNDE SAYMA B. S DE SAYMA C. S DE SAYMA FONKSİYONLARI VII. DURUM GRAFİĞİ YARDIMI İLE PROGRAM YAZMA A. DURUM GRAFİĞİ İÇERİSİNDE DALLANMA B. DURUM GRAFİĞİ İÇERİSİNDE SIÇRAMALAR VIII. YAPISAL PROGRAMLAMA A. AMAÇ B. ALT PROGRAMLAR KULLANMA C. DATA (VERİ) BLOKLARI KULLANMA D. ALT PROGRAMLARIN PARAMETRELENDİRMESİ 1. Fonksiyonların (FC..) parametrelendirilmesi 2. Fonksiyon bloklarının (FB..) parametrelendirilmesi 3. Çoklu özel data blok (Multi instance) kullanma E. ORGANİZASYON BLOKLARI (OB...) IX. SAYISAL OPERASYONLAR A. VERİ TİPLERİ B. SIEMENS PLC LERDE BELLEK YAPILARI C. MOVE FONKSİYONU D. KARŞILAŞTIRMA OPERASYONLARI 1. Standart karşılaştırıcılar 2. IN_RANGE Fonksiyonu 3. OUT_RANGE Fonksiyonu 4. - OK - Fonksiyonu 5. - NOT_OK - Fonksiyonu E. SAYISAL (WORD) LOJİK İŞLEMLER 1. Maskeleme 2. Üzerine yazma 3. Komplement alma (INV) 4. Kod çözücü (DECO) 5. Kodlayıcı (ENCO) 6. İkili girişten seçme (SEL) fonksiyonu 7. Çoklu girişten seçme (MUX) fonksiyonu 8. Girişi, seçilen çıkışa aktarma (DEMUX) fonksiyonu

5 F. SIÇRAMA OPERASYONLARI 1. Şartlı veya şartsız sıçrama (JMP-JMPN) 2. Geri dönüş (RET) komutunu kullanma 3. Sıçrama listesi oluşturma (JMP_LIST) 4. Karşılaştırma sonucuna göre sıçrama (SWITCH) 5. PLC durdurma (STP) fonksiyonu 6. Çevrim süresini başlatma (RE_TRIGR) fonksiyonu G. KAYDIRMA VE DÖNDÜRME İŞLEMLERİ H. ARİTMETİK FONKSİYONLAR İ. MATEMATİK FONKSİYONLAR 1. Kare alma (SQR) 2. Karekök alma (SQRT) 3. Hesaplayıcı (CALCULATE) J. ARTIRMA, AZALTMA, TERSLEME VE MUTLAK DEĞER ALMA FONKSİYONLARI K. EN KÜÇÜK/ EN BÜYÜK SEÇME VE SINIRLAMA KULLANMA L. LOGARİTMA FONKSİYONLARI 1. Doğal logaritma alma (LN) 2. Doğal logaritma tabanı alma (EXP) 3. Üslü işlemler (EXPT) 4. Logaritma dönüşümü M. TRİGONOMETRİK FONKSİYONLAR N. VERİ TİPLERİNİN BİRBİRİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 1. BCD sayının TAM sayıya dönüştürülmesi 2. TAM sayıların BCD sayılara dönüştürülmesi 3. TAM sayıların REAL sayılara dönüştürülmesi 4. REAL sayıların TAM sayılara dönüştürülmesi 5. SKALA ve NORMALLEŞTİRME fonksiyonları X. BİRLEŞTİRİLMİŞ VERİ TİPLERİ A. STRING (KARAKTER DİZİSİ) B. ARRAY (DİZİ) C. STRUCT (YAPI) D. DTL (DATE AND TIME - TARİH VE ZAMAN) 1. RD_SYS_T fonksiyonu ile CPU zamanını okuma 2. WR_SYS_T fonksiyonu ile CPU ya zaman değeri yazma 3. Çalışma zamanı sayıcısı (RTM) E. UDT (User Data Type) KULLANICI TANIMLI DATA TİPİ F. MOVE OPERASYONLARI 1. FieldRead / FieldWrite (Alan oku/yaz) fonksiyonu 2. MOVE_BLK (Blok taşıma) Fonksiyonu 3. FILL_BLK (Doldurma) Fonksiyonu 4. SWAP (Yer değiştirme) Fonksiyonu G. DATA BLOK VERİLERİNİN LOAD MEMORY YE (MMC) YAZILIP OKUNMASI XI. ANALOG DEĞERLERİN İŞLENMESİ A. SİNYAL ÇEŞİTLERİ 1. İkili sinyal 2. Dijital (Sayısal) Sinyal 3. Analog Sinyal B. PLC DE ANALOG SİNYALLERİN İŞLENME PRENSİBİ C. ANALOG SİNYAL GİRİŞ VE ÇIKIŞI D. ANALOG SİNYALLERİN DİJİTALLEŞTİRİLMESİ/ÇÖZÜNÜRLÜK E. ANALOG KANALLARIN KONFİGURASYONU

6 XII. AKIŞ ŞEMALARI A. İŞLEM B. SORGULAMA 1. Şartlı işleme 2. İkili işleme 3. Çoklu işleme C. TEKRARLAMA 1. Şartsız tekrarlama 2. Şartlı tekrarlama XIII. S DE HIZLI SAYICI VE PWM KULLANIMI A. HIZLI SAYICI KULLANIMI 1. Enkoder sinyallerinin değerlendirilmesi 2. Hızlı sayıcıya ait donanım ayarlarının yapılması 3. Hızlı sayıcı fonksiyonunun programlanması B. PWM FONKSİYONUNU KULLANMA XIV. KESME (INTERRUPT) OB LERİ A. KESME OB LERİNİN ÇALIŞMA YAPISI B. BAŞLANGIÇ KESMESİ (OB 100..) C. BEKLETME KESMESİ (OB 20..) D. ÇEVRİMSEL KESME (OB 30..) E. DONANIM KESMESİ (OB 40..) F. ZAMAN HATALARI KESMESİ (OB 80) G. HATA BELİRLEME KESMESİ (OB 82) XV. S PLC PROGRAMLAMADA HATA ARAMA A. DERLEME (COMPILE) SONRASI HATALAR B. HATA TAMPONUNUN KULLANIMI C. ÇAPRAZ REFERANS LİSTESİ D. HATA KODLARININ FONKSİYONLARLA OKUNMASI 1. GetErrorID (Get error ID locally) 2. GetError (Get error locally) XVI. S PLC LER İLE KONTROL İŞLEMLERİ A. KUMANDA VE KONTROL KAVRAMLARI B. İKİ NOKTA KONTROLÜ C. ÜÇ NOKTA KONTROLÜ D. ORANSAL KONTROL (P-KONTROL) E. PID FONKSİYONUNUN S DE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ 1. PWM çıkışlı PID fonksiyonu oluşturma 2. Analog çıkışlı PID programını oluşturma XVII. S SİSTEMLERİNDE ENDÜSTRİYEL HABERLEŞME A. ENDÜSTRİYEL HABERLEŞMENİN AVANTAJLARI B. AĞ TOPOLOJİLERİ 1. Doğrusal Hat Topolojisi 2. Yıldız (Star) Topolojisi 3. Halka (Ring) Topolojisi 4. Hiyerarşik (Ağaç) Topolojisi C. PROFINET HABERLEŞME SİSTEMİ 1. Ağ elemanlarının adreslenmesi 2. Profinet hattına I/O slave eklenmesi 3. Profinet ile iki CPU nun haberleşmesi 4. S7 300 ile S ün Profinet ile haberleşmesi D. PROFIBUS HABERLEŞME SİSTEMİ 1. Profibus hattına ET 200L uçbiriminin eklenmesi 2. Profibus hattına FESTO valf adasının eklenmesi

7 XVIII. S İLE SMS GÖNDERME VE ALMA A. KONFİGÜRASYON AYARLARI B. CPU DAN SMS GÖNDERME C. CPU DAN SMS OKUMA D. GPRS MODÜLÜNE AİT LED GÖSTERİMLERİ XIX. S PLC LER İLE MOTOR KONTROL A. MOTOR KONTROL PROJESİ OLUŞTURMA 1. Hareketin sınırlandırılması 2. Hız limit değerlerinin belirlenmesi 3. Sarsıntı engelleme (jerk limit) B. TIA PORTAL EKRANINDAN MOTOR KONTROLÜ C. KONTROL FONKSİYONLARI İLE MOTOR KONTROLÜ D. KLASİK YÖNTEMLE MOTOR KONTROLÜ E. HAREKET TABLOSU İLE MOTOR KONTROLÜ F. HATA DURUMLARI VE (ErrorID) AÇIKLAMALARI 1. Durdurma ve çalıştırma hataları 2. Eksenin durmasına neden olmayan hatalar 3. Parametre hataları 4. Tablo konfigurasyon hatası 5. İç hata 6. Konfigürasyon hataları G. ADIM MOTORLARI XX. SCL İLE S PROGRAMLAMA A. PROGRAM KONTROL OPERASYONLARI 1. Şart işlemleri 2. Döngüler 3. Sıçrama ve program sonlandırmalar 4. Mantık işlemleri 5. Kenar darbesi B. BASIT INSTRUCTION KOMUTLARINI KULLANMA 1. Zaman fonksiyonları 2. Sayma fonksiyonları C. SCL PROGRAM BLOKLARININ PARAMETRELENDİRİLMESİ D. İŞLEMCİLER VE İŞLEM ÖNCELİĞİ E. ÖRNEK SCL UYGULAMALARI XXI. ÖRNEK PROBLEMLER A. TEMEL MANTIK ÖRNEKLERİ B. ZAMAN - SAYICI ÖRNEKLERİ C. DURUM GRAFİĞİ ÖRNEKLERİ D. SAYISAL OPERASYON ÖRNEKLERİ E. YAPISAL PROGRAM ÖRNEKLERİ F. ANALOG PROGRAM ÖRNEKLERİ

8 XXII. EK BİLGİLER A. S7 HAFIZA KARTI KULLANIMI 1. S7 hafıza kartının transfer amacıyla kullanılması 2. Yazılım yükseltme (Firmware) amacıyla kullanılması 3. Şifre silme amacıyla kullanılması 4. Hafıza kartı özellikleri değiştirme B. S PLC LERDE KORUMA/ŞİFRELEME 1. Blokların korunması/şifrelenmesi 2. CPU nun korunması/şifrelenmesi C. DİL DÖNÜŞTÜRME 1. Menü ve komutlarda dil dönüştürme 2. Proje metinlerinde dil dönüştürme D. TIA PORTAL YAZILIMINDA KATALOG GÜNCELLEME E. S S7 200 KARŞILAŞTIRILMASI F. KISA YOL TANIMLAMALARI G. ANINDA OKUMA YAZMA H. ÇEVRİM SÜRESİNDEN KISA SİNYALLERİ YAKALAMAK İ. GİRİŞ SİNYALLERİNİ FİLTRELEMEK J. PROJE VEYA BLOKLARIN KARŞILAŞTIRILMASI K. CPU STOP ETTİĞİNDE ÇIKIŞLARIN DURUMU L. CPU YENİDEN ENERJİLENDİRİLDİĞİNDE ÇALIŞMA DURUMU M. CPU BELLEK ALANLARININ İZLENMESİ N. DURUM LEDLERİ O. LAD İLE PLC PROGRAMLAMA İNCELİKLERİ

9 PLC PROGRAMLAMA VE S7 300/400-1 PLC'NİN YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ SAYI SİSTEMLERİ PROGRAM YAZILIM ŞEKİLLERİ (LAD, FBD, STL) S7-300 de PROJE OLUŞTURMA MANTIK FONKSİYONLARI DURUM TESPİT İŞARETLERİ HAFIZA FONKSİYONU SEMBOLİK ADRESLEME ZAMAN FONKSİYONU SAYMA FONKSİYONU DURUM GRAFİĞİ YARDIMI İLE PROGRAM YAZMA YAPISAL PROGRAMLAMA o DATA (VERİ) BLOKLARI KULLANMA o FONKSİYONLAR (FC..) o FONKSİYON MODÜLLERİ (FB..) o ALT PROGRAMLARI FONKSİYON HALİNE GETİRMEK o ORGANİZASYON MODÜLLERİ (OB...) SAYISAL (DİJİTAL) OPERASYONLAR o KARŞILAŞTIRMA o SIÇRAMA o KAYDIRMA-DÖNDÜRME o VERİ DÖNÜŞÜMÜ o ARİTMETİK-MATEMATİK FONKSİYONLAR V.B ANALOG DEĞERLERİN İŞLENMESİ SIMATIC MANAGER YAZILIMINA AİT İPUÇLARI S7 300 SİMÜLATÖR PROGRAMI (PLCSIM) ÖRNEK PROBLEMLER

10 I. PLC'NİN YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ PLC PROGRAMLAMA VE S7 300/400-1 A. PLC NEDİR? B. SIEMENS S7 PLC LERİN KARŞILAŞTIRILMALARI C. PLC'NİN ÇALIŞMASI VE FONKSİYONU D. PLC'NİN ELEMANLARI E. PLC MONTAJ VE KABLO BAĞLANTILARI F. S7-300 SİSTEMİNİN DONANIM YAPISI G. PLC LERDE BELLEK H. PLC DE KULLANILAN ADRES ALANLARI İ. SAYI SİSTEMLERİ 1. Onlu (Desimal) sayı sistemi 2. İkili (binary) sayı sistemi 3. Sekizli (oktal) sayı sistemi 4. Onaltılı (hexadesimal) sayı sistemi 5. BCD GÖSTERİM ŞEKLİ J. PROGRAM İŞLEME ŞEKİLLERİ 1. Lineer Program işleme 2. Yapısal Program işleme K. PROGRAM YAZILIM ŞEKİLLERİ 1. Kontak Planı (Ladder Diagram - LAD) 2. İşlev Şeması (Function Blok Diagram - FBD) 3. Deyim Listesi (Statement List -STL) L. PLC'DE KULLANILAN EMİRLERİN YAPISI 1. Operasyon Kısmı 2. Operand Kısmı M. ATAMA YAPMA N. S7-300 de PROJE OLUŞTURMA 1. Projeye donanım verilerini eklemek 2. Projeye program verilerini eklemek O. PG/PC VE CPU ARASINDAKİ ARABİRİM AYARLARI P. SIMATIC PROGRAMLARININ LISANS İŞLEMLERİ II. MANTIK FONKSİYONLARI A. "VE" FONKSİYONU B. "VEYA" FONKSİYONU C. "DEĞİL" FONKSİYONU D. "ÖZEL VEYA" FONKSİYONU E. MANTIK KAPILARI KOMBİNASYONLARI 1. "VEYA" kapısından önce "VE" kapısı 2. "VE" kapısından önce "VEYA" kapısı F. LAD İLE TEMEL DEVRE ÇİZİMLERİ G. FBD İLE TEMEL DEVRE ÇİZİMLERİ H. PLC PROGRAMLAMADA İŞLEV SIRASI İ. PROGRAMIN PLC DE ÇALIŞMA ŞEKLİ III. DURUM TESPİT İŞARETLERİ A. MERKERLER B. LOKAL VERİLER C. DURUM TESBİT İŞARETLERİNİN KULLANIM YERLERİ D. ARA ATAMA (KONNEKTÖR) KULLANMA E. NORMALDE AÇIK (NO/NA) VEYA KAPALI (NC/NK) ANAHTARLARIN PROGRAMLANMASI F. ÇIKIŞ ÇOĞULLAMA

11 IV. HAFIZA FONKSİYONU A. HAFIZA FONKSİYONUNUN OLUŞMASI 1. Hafıza fonksiyonun PLC programına dönüştürülmesi 2. Simatic Manager (S7-300) de hafıza fonksiyonu B. KALICI (RETENTİV) ALANLAR C. HAFIZA ELEMANLARININ KARŞILIKLI OLARAK KİLİTLENMESİ D. SEMBOLİK ADRESLEME E. DARBE VERİCİLER (KENAR TETİKLEYİCİLER) V. ZAMAN FONKSİYONU A. S7 300 DE ZAMAN DEĞERİNİN AYARLANMASI B. S7-300 de ZAMANLAYICI ÇEŞİTLERİ 1. "SP" (S_PULSE)Darbe 2. "SE" (S_PEXT) Uzatılmış darbe (Extendet Pulse Timer) 3. "SD" (S_ODT) Girişin uzatılması (Gecikmeli start) (On-Delay Timer) 4. "SS" (S_ODTS) Hafızalı gecikmeli start (Retentive On-Delay Timer) 5. "SF" (S_OFFDT) Çıkışın uzatılması (Gecikmeli stop) (Off-Delay Timer) C. SERBEST BIRAKMA (FREE- Enable) SİNYALİ VI. SAYMA FONKSİYONU A. KUMANDA TEKNİĞİNDE SAYMA B. SAYMA FONKSİYONLARI C. SAYICI DURUMUNUN SORGULANMASI 1. Bit olarak 2. Sayısal (Nümerik) olarak VII. DURUM GRAFİĞİ YARDIMI İLE PROGRAM YAZMA A. DURUM GRAFİĞİ İÇERİSİNDE DALLANMA B. DURUM GRAFİĞİ İÇERİSİNDE SIÇRAMALAR VIII. MCR (ANA KONTROL RÖLESİ) FONKSİYONU IX. YAPISAL PROGRAMLAMA A. AMAÇ B. ALT PROGRAMLAR KULLANMA C. DATA (VERİ) BLOKLARI KULLANMA D. ALT PROGRAMLARI FONKSİYON HALİNE GETİRMEK 1. FONKSİYONLAR (FC..) 2. FONKSİYON MODÜLLERİ (FB..) E. FB LER İLE DI LARIN İLİŞKİLENDİRİLMESİ F. ORGANİZASYON MODÜLLERİ (OB...) G. SİSTEM VE STANDART MODÜLLER H. DATA TİPLERİ X. SAYISAL (DİJİTAL) OPERASYONLAR A. SAYISAL KUMANDALAR İÇİN TEMEL OPERASYONLAR B. YÜKLEME (L) VE TRANSFER (T) OPERASYONLARI C. MOVE FONKSİYONUNUN GRAFİK PROGRAMLARDA GERÇEKLEŞTİRİLMESİ D. PROGRAM SONLANDIRMA OPERASYONLARI E. SAYISAL (WORD) LOJİK İŞLEMLER F. KARŞILAŞTIRMA OPERASYONLARI G. SIÇRAMA OPERASYONLARI 1. ŞARTLI SIÇRAMALAR 2. LAD VE FBD DE SIÇRAMA EMİRLERİNİN KULLANIMI 3. ŞARTSIZ SIÇRAMALAR (JU) 4. ÇOKLU SIÇRAMA (JL) H. KAYDIRMA VE DÖNDÜRME İŞLEMLERİ İ. ARTIRMA VE AZALTMA FONKSİYONLARI J. KOMPLEMENT VE NEGASYON ALMA K. DÖNGÜLER L. DURUM ALANI (STATUS WORD) M. DATA TİPLERİNİN BİRİBİRİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 1. "BCD" SAYININ "TAM SAYI"YA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 2. "TAMSAYI"LARIN "BCD" SAYILARA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ

12 3. "16 BİT TAM SAYI"NIN "32 BİT TAM SAYI"YA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 4. "32 BİT TAM SAYI"NIN "VİRGÜLLÜ SAYI"YA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 5. VİRGÜLLÜ SAYILARIN GÖSTERİLMESİ 6. VİRGÜLLÜ SAYILARIN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 5. "VİRGÜLLÜ SAYI"LARIN "TAM SAYI"LARA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 6. LAD FBD DE DATA TİPLERİNİN BİRİBİRİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ N. ARİTMETİK FONKSİYONLAR 1. TOPLAMA 2. ÇIKARMA 3. ÇARPMA 4. BÖLME O. MATEMATİK FONKSİYONLAR 1. KARE ALMA (SQR) 2. KAREKÖK ALMA (SQRT) 3. DOĞAL LOGARİTMA (LN) 4. DOĞAL LOGARİTMA TABANI (EXP) P. TRİGONOMETRİK FONKSİYONLAR Q. ANINDA OKUMA - YAZMA R. AKÜ İŞLEMLERİNDE YER DEĞİŞTİRME XI. ANALOG DEĞERLERİN İŞLENMESİ A. SİNYAL ÇEŞİTLERİ 1. İkili sinyal 2. Dijital (Sayısal) Sinyal 3. Analog Sinyal B. PLC DE ANALOG SİNYALLERİN İŞLENME PRENSİBİ C. ANALOG SİNYAL GİRİŞ VE ÇIKIŞI 1. Sinyallerin çevrilmesi 2. S7-300 CPU larda analog sinyal işleme 3. Analog program modülü kanal adresleri D. ANALOG SİNYALLERİN SKALA EDİLMESİ E. REZİSTANS TERMOMETRE (PT100 PT1000) KULLANIMI XII. S7 300/400 PLC LERDE DİL DÖNÜŞTÜRME A. İŞLETİM SİSTEMİ DİLİ DEĞİŞTİRME B. KULLANICI METİNLERİNİN TERCÜMESİ XIII. SIMATIC MANAGER YAZILIMINA AİT İPUÇLARI XIV. S7 300 SİMÜLATÖR PROGRAMI (PLCSIM) XV. ÖRNEK PROBLEMLER XVI. SIMATIC MANAGER DE KISA YOL TUŞLARI

13 PLC PROGRAMLAMA VE S7 300/400-2 AKIŞ ŞEMALARI İNDİREKT ADRESLEME KESME VE HATA "OB" LERİ KÜTÜPHANE FONKSİYONLARI o SİSTEM FONKSİYONLARI (SFC) o SİSTEM FONKSİYON MODÜLLERİ (SFB) o STANDART FONKSİYONLAR BİRLEŞTİRİLMİŞ DATA TİPLERİ HIZLI SAYICI KULLANIMI S7 300 PLC LER İLE KONTROL İŞLEMLERİ (PID) HABERLEŞME / BUS SİSTEMLERİ o MPI" HABERLEŞME SİSTEMİ o "AS-I" HABERLEŞME SİSTEMİ o PROFIBUS HABERLEŞME SİSTEMİ o PROFINET HABERLEŞME SİSTEMİ SIMATIC S7 GRAPH SIMATIC S7 SCL BİT OPERASYONLARININ SAYISAL İŞLENMESİ UYGULAMALAR

14 I. AKIŞ ŞEMALARI A. İŞLEM B. SORGULAMA C. TEKRARLAMA II. İNDİREKT ADRESLEME A. İNDİREKT ADRESLEME B. POİNTER (GÖSTERGE) 1. "WORD" (16 bit) pointerler 2. "DWORD" (32 bit) pointerler C. ADRES REGİSTERLERİ III. DATA TİPLERİ PLC PROGRAMLAMA VE S7 300/400-2 A. TEMEL VERİ TİPLERİ (Elementary Data Types) B. BİRLEŞTİRİLMİŞ DATA TİPLERİ 1. STRING (KARAKTER DİZİSİ) 2. ARRAY (DİZİ) 3. STRUCT/STRUCTURE (YAPI) 4. DATE AND TIME (TARİH VE ZAMAN) 5. UDT (User Defined Type) KULLANICI TANIMLI DATA TİPİ IV. KESME VE HATA "OB" LERİ A. ZAMAN ALARMI "OB" LERİ (OB 10 GRUBU) B. GECİKTİRME ALARMI "OB" LERİ (OB 20 GRUBU) C. ÇEVRİMSEL ALARM "OB" LERİ (OB 30 GRUBU) D. DONANIM/SÜREÇ ALARMI "OB" LERİ (OB 40 GRUBU) E. ZAMAN HATASI "OB" Sİ (OB 80) F. BESLEME GERİLİMİ HATASI "OB" Sİ (OB 81) G. HATA BULGUSU UYARI "OB" Sİ (OB 82) H. TAKMA / ÇIKARMA UYARI "OB"Sİ (OB 83) İ. "CPU" DONANIM HATASI UYARI "OB" Sİ (OB 84) J. PROGRAM YÜRÜTME HATASI "OB" Sİ (OB 85) K. MODÜL TAŞIYICISI (MONTAJ RAYI) ARIZASI "OB" Sİ (OB 86) L. HABERLEŞME HATASI "OB" Sİ (OB 87) M. ARKA PLAN PROGRAMI (OB 90) N. START OB LERİ (OB ) O. PROGRAMLAMA HATASI "OB" Sİ (OB 121) P. VERİ ERİŞİM HATASI "OB" Sİ (OB 122) V. KÜTÜPHANE FONKSİYONLARI A. SİSTEM FONKSİYONLARI (SFC) B. SİSTEM FONKSİYON MODÜLLERİ (SFB) C. STANDART FONKSİYONLAR 1. "IEC" Sayıcıları 2. "IEC" Zaman elemanları 3. "IEC" Fonksiyonları D. TI-S7 DÖNÜŞTÜRME BLOKLARI E. BAZI SİSTEM VE STANDART FONKSİYON UYGULAMALARI VI. FB KULLANIMINDA ORTAK DB KULLANMAK VII. HIZLI SAYICI KULLANIMI VIII.S7 300 PLC LER İLE KONTROL İŞLEMLERİ A. KUMANDA VE KONTROL KAVRAMLARI B. KONTROL UYGULAMASI ÇEŞİTLERİ 1. SÜREKLİ OLMAYAN KONTROL 2. SÜREKLİ KONTROL

15 IX. HABERLEŞME / BUS SİSTEMLERİ X. FIELD BUS (SAHA VERİ YOLU) A. FIELD BUS IN AVANTAJLARI B. AĞ TOPOLOJİLERİ 1. Doğrusal Hat Topolojisi 2. Yıldız (Star) Topolojisi 3. Halka (Ring) Topolojisi 4. Hiyerarşik (Ağaç) Topolojisi XI. MPI" HABERLEŞME SİSTEMİ A. MPI ADRESLERİNİN VERİLMESİ B. GLOBAL VERİLERİN TANIMLANMASI C. GLOBAL VERİ TABLOSUNUN KULLANILMASI XII. "AS-I" HABERLEŞME SİSTEMİ A. AS-I HABERLEŞME SİSTEMİNİN OLUŞTURULMASI B. AS-I İLE PROGRAMLAMA XIII."PROFIBUS" HABERLEŞME SİSTEMİ A. PROFİBUS TEKNİK ÖZELLİKLERİ B. DP SLAVE'LERİ C. CP HABERLEŞME İŞLEMCİSİ D. ET 200M İN DP İŞLEMCİLİ CPU YA EKLENMESİ E. ET 200B NİN PROFIBUS HATTINA EKLENMESİ F. VALF ADASININ PROFIBUS HATTINA EKLENMESİ G. DP İŞLEMCİLİ İKİ CPU NUN PROFIBUS ALTINDA HABERLEŞTİRİLMESİ H. PROFIBUS ALTINDA MICROMASTER LAR İLE MOTOR KONTROLÜ İ. SERİ HABERLEŞME KARTI NIN (CP 340/341) PROFIBUS HATTINA EKLENMESİ J. S7 300/200 CPU LARIN PROFIBUS ARACILIĞIYLA HABERLEŞMESİ XIV. PROFINET HABERLEŞME SİSTEMİ A. AĞ ELEMANLARININ ADRESLENMESİ 1. IP Adresi 2. MAC Adresi B. PC PLC BAĞLANTISI İÇİN PC DE ETHERNET AYARLARI C. PC-PLC ETHERNET HABERLEŞMESİ D. ETHERNET KABLOSUNUN KULLANIMI E. ETHERNET KARTLI CPU NUN SAHA CİHAZLARI İLE HABERLEŞMESİ XV. SIMATIC S7 GRAPH A. GRAPH NEDİR? B. GRAPH DİLİ NASIL AÇILIR? C. GRAPH DİLİNİN BİÇİMSEL YAPISI D. GRAPH DİLİNİN MANTIK YAPISI E. GRAPH PROGRAMLAMADA ZAMAN KULLANIMI F. GRAPH PROGRAMLAMADA SAYICILAR G. GRAPH PROGRAMLAMADA KARŞILAŞTIRICILAR H. GRAPH PROGRAMLAMADA DALLANMALAR

16 XVI.SIMATIC S7 SCL A. SCL NEDİR? B. STEP 7 ve SCL C. SCL İLE PLC NASIL PROGRAMLANIR D. SCL PROGRAMLAMA DİLİ ELEMANLARI 1. İşlemciler (operatörler) 2. SCL nin kullandığı anahtar sözcükler 3. Adresleme çeşitleri 4. Şart sözcükleri 5. Döngüler 6. Sıçramalar ve diğerleri 7. Değişken tanımlama 8. Zamanlayıcılar (TIMER ler) 9. Sayıcılar (COUNTER ler) 10. Modüllerin tanımlanması ve çağrılması (OB, FC, FB, DB) 11. Örnek programlar XVII.BİT OPERASYONLARININ SAYISAL İŞLENMESİ A. DİREKT SAYISAL DEĞERLER İLE ÇALIŞMA B. DATA MODÜL DEĞERLERİ İLE ÇALIŞMA C. "LOOP" DÖNGÜSÜ İLE DATA MODÜLÜN TARATILMASI XVIII UYGULAMALAR XIX.S7 300 PLC KOMUTLARINA GENEL BAKIŞ XXI.SIMATIC MANAGER DE KISA YOL TUŞLARI

17 WINCC FLEXIBLE İLE OPERATÖR PANEL & WINCC İLE SCADA PROGRAMLAMA OPERATÖR PANELLER VE WINCC FLEXIBLE SIEMENS PANEL ÇEŞİTLERİ PANEL İLE PLC NİN HABERLEŞMESİ TAG LERİN OLUŞTURULMASI EKRAN (Screen) EKLEMEK EKRANA BİR I/O ALANI EKLEMEK SİNYALE GÖRE OBJENİN RENK DEĞİŞTİRMESİ KATMANLARLA (LAYER) ÇALIŞMA OPERATÖR PANEL TUŞLARI AÇILIR MENÜ (SCROLL BAR) OLUŞTURMAK GRAFİK EKRANI (TREND VIEW) OLUŞTURMAK ALARM MESAJLARI OLUŞTURMA WINCC FLEXIBLE PROJELERİNDE ÇOKLU DİL KULLANIMI WINCC FLEXIBLE DE ANİMASYON OLUŞTURMA REÇETE OLUŞTURMAK KULLANICI TANIMLAMA VE YETKİLENDİRME VERİLERİN KAYDEDİLMESİ FACEPLATE OLUŞTURMA PC PLC PANEL ETHERNET HABERLEŞME WINCC FLEXIBLE İLE E-MAİL GÖNDERME WINCC FLEXIBLE DE SİMÜLATÖR KULLANIMI OLAY PLANLAYICI (SCHEDULER) VISUAL BASIC SCRIPT KULLANMA WINCC DE PROJE OLUŞTURMA TAG (ETİKET) EKLENMESİ GRAPHİCS DESİGNER ALANININ EKLENMESİ BUTON EKLENMESİ BAR OLUŞTURMA SAYISAL DEĞER AKTARMA ÇİZİM OBJELERİ İLE ÇALIŞMA SİNYAL DURUMUNA GÖRE OBJE DEĞİŞTİRME TAG DEĞERİNE GÖRE METİN DEĞİŞTİRME CHECK BOX KULLANIMI OBJELERİN DOĞRUSAL HAREKETİ AÇILIR MENÜ (COMBO BOX) KÜTÜPHANEYE OBJE EKLEMEK ARŞİV TAG LARI TREND SAYFASI OLUŞTURMAK TABLO OLUŞTURMAK ALARM OLUŞTURMA RAPORLAMA KULLANICI TANIMLAMA VE ŞİFRE ATAMA ÇOKLU DİL KULLANIMI POP UP PENCERE OLUŞTURMAK STRUCTURE TAG KULLANMAK WINCC SIMULATOR SCADA DA C-ACTION LARINI KULLANMAK

18 WINCC FLEXIBLE İLE OPERATÖR PANEL VE WINCC İLE SCADA PROGRAMLAMA I. OPERATÖR PANELLER VE WINCC FLEXIBLE A. SIEMENS PANEL ÇEŞİTLERİ B. PANELLERE AİT SEÇİM KRİTERLERİ C. PANEL İŞLETİM SİSTEMİNİN KONFİGURASYONU D. WINCC FLEXIBLE YAZILIMININ ÇALIŞTIRILMASI E. SIMATIC MANAGER PROJESİNE WINCC FLEXIBLE İN EKLENMESİ F. OPERATÖR PANEL TİPİNİN SEÇİLMESİ G. WINCC FLEXIBLE İLE PLC NİN HABERLEŞMESİ H. PLC VE PANEL PROJELERİNİN NETPRO DA GÖSTERİMİ II. WINCC FLEXIBLE İLE TEMEL OPERATÖR PANEL İŞLEMLERİ A. TAG LERİN OLUŞTURULMASI B. TAG LERİN PLC PROJESİNDEN ALINMASI C. PROJECT VE TOOLS MENÜSÜNÜN KULLANIMI D. TARAMA SÜRESİNİN (CYCLES) BELİRLENMESİ E. EKRAN (Screen) EKLEMEK F. BAŞLANGIÇ EKRANINI BELİRLEMEK G. EKRANLAR ARASI GEÇİŞ YAPMAK 1. FONKSİYON TUŞLARI İLE EKRAN DEĞİŞİMİ 2. BUTON İLE EKRAN DEĞİŞİMİ 3. SCREEN NAVIGATION İLE EKRAN GEÇİŞLERİ H. EKRANA BİR I/O ALANI EKLEMEK İ. PLC ADRES ALANLARINI EKRANDA İZLEME J. İKİLİ SİNYAL DURUMUNA GÖRE METNİN DEĞİŞMESİ K. SİNYALE GÖRE OBJENİN RENK DEĞİŞTİRMESİ L. KATMANLARLA (LAYER) ÇALIŞMA M. OPERATÖR PANEL TUŞLARI 1. FONKSİYON TUŞLARI 2. SİSTEM VE SAYISAL TUŞLAR III. WINCC FLEXIBLE İLE İLERİ OPERATÖR PANEL İŞLEMLERİ A. AÇILIR MENÜ (SCROLL BAR) OLUŞTURMAK B. GRAFİK EKRANI (TREND VIEW) OLUŞTURMAK C. ALARM MESAJLARI OLUŞTURMA 1. DISCRETE ALARMLAR 2. ANALOG ALARMLAR D. WINCC FLEXIBLE PROJELERİNDE ÇOKLU DİL KULLANIMI E. WINCC FLEXIBLE DE ANİMASYON OLUŞTURMA F. BİR PROGRAM VE BİR DOSYA ÇALIŞTIRMAK G. REÇETE OLUŞTURMAK H. KULLANICI TANIMLAMA VE YETKİLENDİRME 1. KULLANICI DEĞİŞTİRME (LOG OFF) 2. RUNTIME KONUMUNDA KULLANICI VE ÖZELLİKLERİNİ DEĞİŞTİRME İ. VERİLERİN KAYDEDİLMESİ J. FACEPLATE OLUŞTURMA K. TAG LERİN İNDİREKT ADRESLENMESİ

19 IV. WINCC FLEXIBLE DE ÖZEL İŞLEMLER A. PC PLC PANEL ETHERNET HABERLEŞME 1. PANEL ÜZERİNDE ETHERNET AYARLARI 2. PC PANEL BAĞLANTISI İÇİN PC DE ETHERNET AYARLARI 3. PLC ÜZERİNDE ETHERNET AYARLARI 4. ETHERNET KABLOSUNUN KULLANIMI B. E-MAİL GÖNDERME 1. PC RUNTIME PROGRAMINDAN MAİL GÖNDERME 2. PANEL ÜZERİNDEN E-MAİL GÖNDERME C. PROJENİN PC DE RUNTIME ÇALIŞTIRILMASI D. WINCC FLEXIBLE DE ZAMAN DEĞERİ GİRME E. PLC VE WINCC FLEXIBLE PROJELERİNİN BİRLEŞTİRİLMESİ F. WINCC FLEXIBLE DE SİMÜLATÖR KULLANIMI G. OLAY PLANLAYICI (SCHEDULER) H. AREA POINTER AYARLARI İ. VISUAL BASIC SCRIPT KULLANMA 1. VBS SCRIPT İLE EKRAN DEĞİŞTİRME 2. VISUAL BASIC DE DEYİMLER 3. SCRIPT İLE MATEMATİKSEL İŞLEM YAPTIRMA 4. BİR DAİRE ÇAPININ TAG E BAĞLANMASI 5. VB SCRİPT İN FONKSİYON OLARAK KULLANIMI 6. PARAMETRELENDİRİLMİŞ FONKSİYON SCRİPT İNİN KULLANIMI J. VISUAL BASIC DE KARAR VE DÖNGÜ KOMUTLARI 1. KARAR KOMUTLARI a) If..Then KOMUTU b) Select Case KOMUTU c) While..Wend KOMUTU 2. DÖNGÜ KOMUTLARI a) For.. Next DÖNGÜSÜ b) Do.. Loop DÖNGÜSÜ c) Do.. While DÖNGÜSÜ d) Do.. Loop While DÖNGÜSÜ e) Do Until DÖNGÜSÜ f) Do Loop Until DÖNGÜSÜ g) On Error Resume Next KOMUTU

20 V. WINCC İLE SCADA PROGRAMLAMA A. SCADA PROGRAMLAMA B. WINCC DE PROJE OLUŞTURMA C. BİLGİSAYAR ÖZELLİKLERİNİ AYARLAMA D. PLC NİN EKLENMESİ E. HABERLEŞME ŞEKLİ VE CPU ÖZELLİKLERİNİN GİRİLMESİ VI. WINCC DE TEMEL İŞLEMLER A. TAG (ETİKET) EKLENMESİ 1. EXTERNAL TAG EKLEME 2. INTERNAL TAG EKLEME B. GRAPHİCS DESİGNER ALANININ EKLENMESİ C. BUTON EKLENMESİ 1. BUTONA BİR OLAY (EVENTS) ATANMASI 2. TOGGLE BUTON 3. BUTON İLE SAYFALAR ARASI DOLAŞIM 4. BUTONA RESİM EKLEME 5. BUTON İLE FARKLI BİR PROGRAM ÇALIŞTIRMAK D. BAR OLUŞTURMA E. SAYISAL DEĞER AKTARMA F. ÇİZİM OBJELERİ İLE ÇALIŞMA 1. ÇİZİM OBJESİ EKLEME 2. OBJELERİN RENK VE GÖLGE AYARLARI 3. OBJE DOLULUK ORANLARI 4. BİR RESME BAR EKLEME 5. SİNYAL DURUMUNA GÖRE OBJE DEĞİŞTİRME 6. TAG DEĞERİNE GÖRE METİN DEĞİŞTİRME 7. CHECK BOX KULLANIMI 8. OBJELERİN DOĞRUSAL HAREKETİ 9. HAREKETİN FORMÜLE EDİLMESİ 10. AÇILIR MENÜ (COMBO BOX) 11. KÜTÜPHANEYE OBJE EKLEMEK VII. WINCC DE İLERİ İŞLEMLER A. ARŞİV TAG LARI B. TREND SAYFASI OLUŞTURMAK C. TABLO OLUŞTURMAK D. ALARM OLUŞTURMA 1. DISCRATE ALARM EKLEME 2. ANALOG ALARM EKLEMEK 3. ALARMLA BERABER SESLİ UYARI VERMEK F. RAPORLAMA G. KULLANICI TANIMLAMA VE ŞİFRE ATAMA H. ÇOKLU DİL KULLANIMI 1. KÜTÜPHANE FONKSİYONLARI İLE DİL DÖNÜŞTÜRME 2. DYNAMİC WİZARD İLE DİL DÖNÜŞTÜRME 3. TEXT LİBRARY Yİ KULLANMA 4. TEXT DISTRIBUTOR U KULLANMA İ. POP UP PENCERE OLUŞTURMAK J. STRUCTURE TAG KULLANMAK K. FARKLI BİR PROGRAM ÇALIŞTIRMAK VIII.WINCC DE ÖZEL İŞLEMLER A. WINCC SIMULATOR B. SIMATIC MANAGER DAN OTOMATİK TAG ALMA C. PLC YE SIMATIC ZAMAN DEĞERİ GİRME D. SCADA DA C-ACTION LARINI KULLANMAK

21 Yukarıdaki kitapların baskı ve dağıtımları BİRSEN YAYINEVİ tarafından yapılmaktadır. Bu kitapların temini için lütfen aşağıdaki yollardan biri ile BİRSEN YAYINEVİ ile iletişim kurunuz. Telefon Fax Adres Cağaloğlu Yokuşu Evren Çarşısı, 29/13 Eminönü P.K: İstanbul Turkiye E-Posta Aşağıdaki PNÖMATİK VE ELEKTROPNÖMATİK KUMANDA kitaplarının temini için de adresinden veya nolu telefondan sipariş edilmelidir.

22 PNÖMATİK ELEKTROPNÖMATİK KUMANDA

23 I. TANIM VE GENEL İLKELER A. PNÖMATİĞİN TANIMI, AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI 1. AVANTAJLARI 2. DEZAVANTAJLARI B. PNÖMATİĞİN KULLANIM ALANI C. HAVANIN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ D. PNÖMATİK ENERJİNİN DİĞER ENERJİ TÜRLERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI E. BİRİMLER F. KUVVET G. BASINÇ H. ENDÜSTRİYEL BASINÇ İ. SICAKLIK J. BASINÇLI HAVANIN DAVRANIŞLARI 1. HACİM - BASINÇ İLİŞKİSİ 2. HAVA BASINCININ İŞE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 3. SICAKLIK - HACİM İLİŞKİSİ 4. SICAKLIK - BASINÇ/HACİM İLİŞKİSİ 5. SICAKLIK - BASINÇ - HACİM İLİŞKİSİ 6. BASINÇ - HIZ VE SICAKLIK İLİŞKİSİ 7. PASCAL KANUNU II. III. IV. BASINÇLI HAVANIN ÜRETİLMESİ A. BASINÇLI HAVANIN ÜRETİLİP KULLANILMASINA AİT GENEL YAPI B. KOMPRESÖRLER 1. PİSTONLU KOMPRESÖRLER a) TEK KADEMELİ PİSTONLU KOMPRESÖRLER b) İKİ KADEMELİ PİSTONLU KOMPRESÖRLER c) DİYAFRAMLI KOMPRESÖRLER 2. DÖNER KOMPRESÖRLER a) PALETLİ (KANATLI) KOMPRESÖRLER b) VİDALI KOMPRESÖRLER c) ROOTS KOMPRESÖRLER d) TURBO KOMPRESÖRLER 3. KOMPRESÖRLERİN SOĞUTULMASI 4. KOMPRESÖRÜN OTOMATİK ÇALIŞMASI a) HAVA TANKI b) EMME FİLTRESİ 5. SOĞUTMA VE SUYUN AYRIŞTIRILMASI a) SOĞUTARAK KURUTMA b) EMME YÖNTEMİ İLE KURUTMA BASINÇLI HAVANIN HAZIRLANMASI A. BASINÇLI HAVA HAZIRLAMA ÜNİTESİNİN (ŞARTLANDIRICI) GENEL ÇALIŞMA İLKESİ B. FİLTRE C. BASINÇ DÜZENLEYİCİ (BASINÇ REGÜLÂTÖRÜ - BASINÇ AYAR VALFİ) D. YAĞLAYICI E. BASINÇLI HAVA GÖSTERGELERİ 1. MANOMETRE 2. OPTİK GÖSTERGELER F. İDEAL HAVA HAZIRLAMA BASINÇLI HAVA İLETİM VE BAĞLANTI ELEMANLARI A. İLETİM ELEMANLARI 1. PLASTİK HORTUMLAR 2. METAL BORULAR B. BAĞLANTI ELEMANLARI 1. RAKORLAR 2. ÇABUK BAĞLANTI RAKORU 3. ÇABUK SÖKME PENSLERİ 4. AKIŞ BÖLÜCÜLER

24 V. PNÖMATİK ÇALIŞMA ELEMANLARI A. PNÖMATİK SİLİNDİRLER 1. DOĞRUSAL SİLİNDİRLER VE ÇEŞİTLERİ a) ÇALIŞMA PRENSİBİNE GÖRE SİLİNDİR ÇEŞİTLERİ b) KULLANIM YERİNE GÖRE SİLİNDİR ÇEŞİTLERİ 2. DÖNER SİLİNDİRLER a) KREMAYERLİ TİP DÖNER SİLİNDİRLER b) KANATLI TİP DÖNER SİLİNDİRLER 3. DOĞRUSAL SİLİNDİR HESAPLARI a) TEK ETKİLİ SİLİNDİR HESAPLARI b) ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİR HESAPLARI c) SİLİNDİR HAREKET DİYAGRAMI 4. PNÖMATİK SİLİNDİRLERDE HAVA TÜKETİMİ HESABI 5. SİLİNDİR SEÇİMİ 6. PNÖMATİK SİLİNDİRLERDE YASTIKLAMA 7. SİLİNDİR SIZDIRMAZLIK ELEMANLARI B. PNÖMATİK MOTORLAR 1. PİSTONLU MOTORLAR a) RADYAL PİSTONLU HAVA MOTORLARI b) EKSENEL PİSTONLU HAVA MOTORLARI 2. DÖNER TİP PNÖMATİK MOTORLAR a) PALETLİ HAVA MOTORLAR b) DİŞLİ HAVA MOTORLARI c) TÜRBİNLİ HAVA MOTORLARI d) PNÖMATİK MOTORLARIN KARŞILAŞTIRILMALARI C. PNÖMATİK KAS VI. VII. VALFLER A. YÖN DENETİM VALFLERİ 1. YÖN DENETİM VALFLERİNİN GÖREVLERİ 2. YÖN DENETİM VALFLERİNİN KISA YAZILIMLARI 3. VALF BÜYÜKLÜKLERİ 4. YÖN DENETİM VALFLERİNİN KONUMLARIN TANIMLANMASI 5. YÖN DENETİM VALFLERİNİN YOL SAYISI 6. YÖN DENETİM VALFLERİNDE HAVANIN AKIŞ YÖNÜNÜN TANIMLANMASI 7. YÖN DENETİM VALFLERİNİN UYARI (KUMANDA) ÇEŞİTLERİ 8. VALF BAĞLANTI NUMARALANDIRMALARI 9. YÖN DENETİM VALFLERİNDE TEMEL KONUMLAR B. YÖN DENETİM VALFLERİNİN YAPIM ŞEKİLLERİ C. ÇEŞİTLİ VALF YAPILARI 1. DİSK OTURMALI 2/2 YÖN DENETİM VALFİ 2. BİLYE OTURMALI 2/2 YÖN DENETİM VALFİ 3. PİSTON SÜRGÜLÜ 3/2 YÖN DENETİM VALFİ 4. BİLYE OTURMALI 3/2 YÖN DENETİM VALFİ (Normalde kapalı) 5. DİSK OTURMALI 3/2 YÖN DENETİM VALFİ (Normalde açık) 6. 4/2 YÖN DENETİM VALFİ 7. 5/2 YÖN DENETİM VALFİ 8. KİLİTLEMELİ 5/3 YÖN DENETİM VALFİ 9. ÇİFT TARAFLI HAVA UYARILI 5/2 YÖN DENETİM VALFİ 10. İNDİREKT UYARILI (PİLOT UYARILI-ÖN KUMANDALI) YÖN DENETİM VALFLERİ 11. DÖNER SÜRGÜLÜ YÖN DENETİM VALFİ ÇALIŞMA ELEMANLARININ KUMANDASI A. SİLİNDİRLERİN DİREKT KUMANDASI 1. TEK ETKİLİ SİLİNDİRLERİN KUMANDASI 2. BİRDEN FAZLA TEK ETKİLİ SİLİNDİRİN AYNI ANDA KUMANDASI 3. ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİRLERİN KUMANDASI 4. BİRDEN FAZLA ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİRİN AYNI ANDA KUMANDASI 5. İKİ TEK ETKİLİ SİLİNDİRİN ZIT YÖNLÜ ÇALIŞTIRILMASI 6. İKİ ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİRİN ZIT YÖNLÜ ÇALIŞTIRILMASI B. MOTORLARIN KUMANDASI 1. TEK YÖNE DÖNEBİLEN PNÖMATİK MOTORUN KUMANDASI 2. ÇİFT YÖNE DÖNEBİLEN PNÖMATİK MOTORUN KUMANDASI C. TEMEL PNÖMATİK SEMBOL ÇİZİM ÖLÇÜLERİ

25 VIII. AKIŞ DENETİM VALFLERİ A. SABİT DEBİLİ AKIŞ KISMA VALFLERİ B. AYARLANABİLİR DEBİLİ AKIŞ KISMA VALFLERİ 1. ÇİFT YÖNLÜ AKIŞ KISMA VALFİ 2. TEK YÖNLÜ AKIŞ KISMA VALFİ (ÇEK VALFLİ AKIŞ KISMA VALFİ) C. ÇEKVALF D. AKIŞ KISMA VALFLERİ İLE HIZ KUMANDASI 1. TEK ETKİLİ SİLİNDİRLERİN HIZ KONTROLLÜ KUMANDASI a) ÇİFT YÖNLÜ AKIŞ KISMA VALFLERİ İLE TEK ETKİLİ SİL. HIZ KONT. b) TEK YÖNLÜ AKIŞ KISMA VALFLERİ İLE TEK ETKİLİ SİL. HIZ KONT. 2. ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİRLERDE HIZ KUMANDASI a) ÇİFT YÖNLÜ KISMA VALFİ İLE ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİRLERİN HIZ KONTROLÜ b) TEK YÖNLÜ KISMA VALFİ İLE ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİRLERİN HIZ KONTROLÜ E. ÇABUK EGZOZ VALFİ F. SUSTURUCU IX. MANTIK VALFLERİ A. VEYA VALFİ B. VE VALFİ X. BASINÇ VALFLERİ A. BASINÇ SINIRLAMA (EMNİYET) VALFİ B. BASINÇ DÜŞÜRME (AYAR) VALFİ C. BASINÇ SIRALAMA VALFİ (BASINÇ ANAHTARI) XI. XII. PNÖMATİK ZAMAN ELEMANLARI A. TANIMI VE FONKSİYONU B. UYARMA GECİKMELİ ZAMAN VALFİ (AÇMANIN GECİKTİRİLMESİ) 1. NORMALDE KAPALI 2. NORMALDE AÇIK C. GERİ DÖNÜŞ GECİKMELİ ZAMAN VALFİ (KAPAMANIN GECİKTİRİLMESİ) 1. NORMALDE KAPALI 2. NORMALDE AÇIK D. UYARMA VE GERİ DÖNÜŞ (AÇMA VE KAPAMA) GECİKMELİ ZAMAN VALFİ E. SİNYAL KISALTICI VE UZATICILAR F. PNÖMATİK SAYICI PNÖMATİK KUMANDA A. DİREKT VE İNDİREKT KUMANDA B. PNÖMATİK KUMANDA DEVRELERİNİN ÇİZİMİ 1. KUMANDADA SİNYAL AKIŞI 2. BASINÇ KAYNAĞI VE ENERJİ HATTI 3. DEVRE ŞEMALARINDA PNÖMATİK ELEMANLARIN TANIMLANMASI (NUMARALANDIRMA) XIII. a) HARFLERLE GÖSTERİM b) RAKAMLARLA GÖSTERİM PNÖMATİK KUMANDA ÖRNEKLERİ A. HAFIZA FONKSİYONSUZ KUMANDA B. HAFIZA FONKSİYONLU KUMANDA 1. HAFIZALI VALFLER İLE HAFIZA FONKSİYONU 2. PNÖMATİK MÜHÜRLEME DEVRESİ İLE HAFIZA FONKSİYONU C. YOLA BAĞLI KUMANDA D. ZAMANA BAĞLI KUMANDA E. START SİNYALİNİN ŞARTA BAĞLANMASI 1. START SİNYALİNİN SINIR ANAHTARI İLE KİLİTLENMESİ 2. START SİNYALİNİN KENDİNİ KİLİTLEMESİ a) 3/2 İMPULS VALFİ İLE START SİNYALİNİN KİLİTLENMESİ b) SİNYAL KISALTICI İLE START SİNYALİNİN KİLİTLENMESİ F. İKİ EL GÜVENLİK DEVRESİ

26 XIV. G. PNÖMATİK DEVRE İÇİN HAREKET AKIŞININ GÖSTERİLMESİ 1. KISA YAZILIM ŞEKLİ 2. YOL-ADIM DİYAGRAMI 3. YOL-ZAMAN DİYAGRAMI 4. FONKSİYON DİYAGRAMI 5. BASİTLEŞTİRİLMİŞ FONKSİYON DİYAGRAMI ÇİZİMİ 6. PNÖMATİK BİR PROBLEMİN ÇÖZÜMÜNDE İZLENECEK YOL VAKUM TEKNİĞİ A. VAKUM TEKNİĞİNİN KULLANILDIĞI ALANLAR B. VAKUM ELEMANLARI 1. VAKUM POMPALARI 2. VAKUM ÜRETEÇLERİ 3. VAKUM ÜRETEÇLERİNİN ÇEŞİTLERİ a) TEK KADEMELİ VAKUM ÜRETEÇLERİ b) ÇOK KADEMELİ VAKUM ÜRETEÇLERİ c) KOMPAKT VAKUM ÜRETEÇLERİ 4. VAKUM ÜRETEÇLERİNİN VAKUM POMPALARINA GÖRE AVANTAJLARI 5. VANTUZLAR C. HİDROPNÖMATİK SİSTEMLER XV. PNÖMATİK SENSÖRLER A. HAVA PÜSKÜRTMELİ SENSÖRLER 1. REFLEKS TİPİ ALGILAYICI 2. HAVA ENGELİ 3. GERİ BASINÇ ALGILAYICISI B. KUVVETLENDİRİCİ C. MANYETİK UYARILI SENSÖRLER XVI. ARDIŞIK KUMANDALAR A. SİNYAL ÇAKIŞMASIZ ARDIŞIK KUMANDA B. DEVRE ŞEMASININ ÇİZİLMESİNDE İZLENECEK ADIMLAR 1. ÇALIŞMA VE SON KUMANDA ELEMANLARININ ÇİZİMİ 2. SİNYAL ELEMANLARININ ÇİZİMİ 3. ARDIŞIK KUMANDANIN ADIM ADIM GERÇEKLEŞTİRİLMESİ C. SİNYAL ÇAKIŞMALI ARDIŞIK KUMANDA D. SİNYAL ÇAKIŞMASININ ÖNLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER 1. MAFSAL MAKARALI SINIR ANAHTARLARI İLE SİNYAL ÇAK. ENGELLENMESİ 2. NORMALDE AÇIK ZAMAN RÖLESİ İLE SİN. KESİLMESİ (SİNYAL KISALTICILAR) 3. 3/2 İMPULS VALFLERLE SİNYAL ÇAK. ENGELLENMESİ (YARDIMCI BELLEK ) 4. 5/2 İMPULS VALFLERLE SİNYAL ÇAK. ENGELLENMESİ (YARDIMCI BELLEK ) 5. FARKLI KUMANDA YÜZEYLİ İMPULS VALFLERLE, SİNYAL ÇAK. XVII. KASKAD YÖNTEMİ İLE ARDIŞIK KUMANDALARIN ÇÖZÜMÜ A. KASKAD YÖNTEMİ İLE ÇÖZÜMÜN ADIM ADIM GERÇEKLEŞTİRİLMESİ 1. HAREKET AKIŞININ BELİRLENMESİ 2. GRUPLARIN OLUŞTURULMASI 3. HAT SAYISININ BELİRLENMESİ 4. KASKAD VALF SAYISININ BELİRLENMESİ 5. SİNYAL ELEMANLARININ BAĞLANMASI B. ÇOK GRUPLU KASKAD DEVRESİNİN PLANLANMASI C. KASKAD YÖNTEMİNİN SINIRLARI

27 XVIII. ADIMLAYICI YÖNTEMİ İLE ARDIŞIK KUMANDALARIN ÇÖZÜMÜ XIX. A. ÇALIŞMA PRENSİBİ B. ADIMLAYICILARIN RESET YAPILMASI C. ADIMLAYICI DEVRE TASARIMI D. ADIMLAYICILARDA MODÜL YAPISI E. ADIMLAYICI MODÜLLERLE ÇÖZÜMÜN ADIM ADIM GERÇEKLEŞTİRİLMESİ F. ADIMLAYICI MODÜLLERİNİN MONTAJINDA ÖNEMLİ NOKTALAR PNÖMATİK KUMANDALARDA EK ŞARTLAR A. ÇOK KULLANILAN EK ŞARTLARIN TANIMLANMASI B. EK ŞARTLARIN GENEL YAPISI C. ÇEŞİTLİ ACİL DURDURMA UYGULAMALARI D. MANUEL İŞLETİM SİSTEMİ İÇİN ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ E. START SİNYALİ DEVRESİ 1. 1.START SİNYALİ DEVRESİ 2. 2.START SİNYALİ DEVRESİ 3. 3.START SİNYALİ DEVRESİ 4. 4.START SİNYALİ DEVRESİ 5. 5.START SİNYALİ DEVRESİ 6. 6.START SİNYALİ DEVRESİ XX. PNÖMATİK DEVRELERDE ARIZA ARAMA VE BAKIM A. PNÖMATİK SİSTEMLERİN MONTAJI SIRASINDA DİKKAT EDİLECEKLER B. PNÖMATİK SİSTEMLERDE İLK ÇALIŞTIRMA SIRASINDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR C. PNÖMATİK SİSTEMLERİN ARIZALARININ ARANMASI D. ÖRNEK BİR DEVRE ÜZERİNDE ARIZA ARANMASI E. PNÖMATİK SİSTEMLERİN BAKIM VE TAMİRLERİNİN YAPIMI ELEKTROPNÖMATİK I. TEMEL ELEKTRİK BİLGİSİ A. ELEKTRİK DEVRESİ, ELEMANLARI VE ÇEŞİTLERİ 1. ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI 2. ELEKTRİK DEVRE ÇEŞİTLERİ B. ELEKTRİK AKIMININ SINIFLANDIRILMASI 1. DOĞRU AKIM 2. ALTERNATİF AKIM C. GERİLİM, AKIM VE DİRENCİN TANIMI 1. GERİLİM 2. AKIM 3. DİRENÇ D. GERİLİM, AKIM VE DİRENCİN ÖLÇÜLMESİ. 1. GERİLİMİN ÖLÇÜLMESİ 2. AKIMIN ŞİDDETİNİN ÖLÇÜLMESİ 3. DİRENÇ ÖLÇME E. TEMEL ELEKTRİK KANUNLARI 1. OHM KANUNU 2. KİRŞOF KANUNLARI F. ELEKTRİKTE İŞ VE GÜÇ 1. İŞ 2. GÜÇ G. ELEKTROMANYETİZMA II. ELEKTROPNÖMATİK DEVRE ELEMANLARI A. ANAHTARLAR 1. ANAHTARLARIN GÖREVLERİ a) BUTONLAR b) KALICI ANAHTARLAR (ANAHTARLAR) 2. PNÖMATİK VE ELEKRİK DEVRE ELEMANLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

28 3. ANAHTARLARIN UYARI DURUMLARI a) UYARI ŞEKLİ b) KAPAYAN VE AÇAN ANAHTARLARIN GÖSTERİMİ B. SELONOİD UYARILI VALFLER 1. SELONOİD UYARILI NORMALDE KAPALI 3/2 YÖN DENETİM VALFİ 2. İNDİREKT (PİLOT) SELONOİD UYARILI 5/2 YÖN DENETİM VALFİ 3. YARDIMCI EL VE İNDİREKT SELONOİD UYARILI 5/2 YÖN DENETİM VALFİ 4. DİREKT ELEKTROPNÖMATİK KUMANDA III. IV. KONTAKTÖRLER VE RÖLELER A. KONTAKTÖR VE RÖLELERDE KONTAK NUMARALANDIRMASI B. DEVRE ŞEMALARINDA RÖLE KONTAKLARININ LİSTESİ ELEKTROPNÖMATİK DEVRE ŞEMALARININ ÇİZİMİ A. GENEL ÇİZİM KURALLARI B. ELEKTROPNÖMATİKTE LOJİK FONKSİYONLAR 1. VE FONKSİYONU 2. VEYA FONKSİYONU 3. DEĞİL FONKSİYONU 4. ÖZEL VEYA FONKSİYONU 3. HAFIZA FONKSİYONU V. SINIR ANAHTARLARI A. MEKANİK SINIR ANAHTARLARI B. YOLA BAĞLI KUMANDA C. TEMASSIZ SINIR ANAHTARLARI 1. MANYETİK SINIR ANAHTARLARI (DİL KONTAKLI ) 2. OPTİK ALGILAYICILAR a) TEK YÖNLÜ IŞIK BARİYERİ b) AYNADAN YANSIMALI IŞIK BARİYERİ c) CİSİMDEN YANSIMALI IŞIK BARİYERİ 3. İNDÜKTİF ALGILAYICILAR 4. KAPASİTİF ALGILAYICILAR 5. TEMASSIZ ALGILAYICI SEÇİMİ VI. VII. ZAMAN FONKSİYONLU DEVRELER A. ÇEKME GECİKMELİ (KAPAMA GECİKMELİ) ZAMAN ROLESİ B. BIRAKMA GECİKMELİ (AÇMA GECİKMELİ) ZAMAN ROLESİ C. ZAMANA BAĞLI KUMANDA D. PNÖMATİK - ELEKTRİK ÇEVİRİCİ ARDIŞIK KUMANDALAR A. ELEKTRİK DEVRE ŞEMASININ ÇİZİMİ B. KUMANDA ZİNCİRİ 1. ELEKTROPNÖMATİKTE SİNYAL ÇALIŞMASI 2. SİSTEMLİ OLARAK ARDIŞIK KUMANDALARIN ÇÖZÜMÜ a) MİNUMUM AYIRIM (KASKAD) b) MAKSİMUM AYIRIM (ADIMLAYICI-SIRALAYICI-KAYIT KAYDIRMA) VIII. ELEKTROPNÖMATİK KUMANDALARDA EK ŞARTLAR A. EK ŞARTLARIN GENEL YAPISI B. ÇOK KULLANILAN EK ŞARTLARIN TANIMLANMASI 1. ACİL DURDURMA 2. MANUEL ÇALIŞTIRMA UYGULAMALARI 3. TEK ÇEVRİM / SÜREKLİ ÇEVRİM 4. ELEKTROPNÖMATİKTE EK ŞARTLARIN GENEL YAPISI EKLER I. ÖRNEK ÇÖZÜMLER II. PNÖMATİK DEVRE SEMBOLLERİ III. KORUMA DERECESİ - IP KODLARI (INTERNATİONAL PROTECTİON) IV. BASINÇLI HAVA FİLTRELERİ

29 PNÖMATİK KUMANDA DENEYLERİ

30 İÇİNDEKİLER KOMPRESÖRLER HAVA HAZIRLAMA ÜNİTESİ TEK ETKİLİ SİLİNDİRLERİN DİREKT KUMANDASI TEK ETKİLİ SİLİNDİRLERİN ENDİREKT KUMANDASI ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİRLERİN DİREKT KUMANDASI ÇİFT ETKİLİ SİLİNDİRLERİN ENDİREKT KUMANDASI SİLİNDİRLERİN HIZ KONTROLÜ YOLA BAĞLI KUMANDA ZAMANA BAĞLI KUMANDA BASINCA BAĞLI KUMANDA VEYA VALFİ VE VALFİ PNÖMATİK DEVRELERDE HAFIZA FONKSİYONU VAKUM PNÖMATİK KAS ARDIŞIK KUMANDA SİNYAL ÇAKIŞMASI MAFSAL MAKARALI VALF İLE SİNYAL ÇAKIŞMALARININ ENGELLENMESİ İMPULS VALFLER İLE SİNYAL ÇAKIŞMALARININ ENGELLENMESİ KASKAD YÖNTEMİ İLE SİNYAL ÇAKIŞMALARININ ENGELLENMESİ ADIMLAYICI YÖNTEMİ İLE SİNYAL ÇAKIŞMALARININ ENGELLENMESİ UYGULAMA