3.Laboratuvarda Çalışma Prensipleri:

Transkript

1 LABORATUAR GÜVENLİK REHBERİ YAYIN TARİHİ 01/07/2011 REVİZYON TAR.-NO 00 BÖLÜM NO 04 STANDART NO 13 DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTÜ AMAÇ: Laboratuvarı ve personeli olası kazalardan korumak ve kaza oluşmadan önlemek. 2. KAPSAM: Laboratuvarda çalışan tüm personeli kapsar. 3.Laboratuvarda Çalışma Prensipleri: 1. Personel için yeteri kadar soyunma dolabı bulundurulmalıdır. 2. Çalışma alanları sıcaklıkta sabit tutulmaktadır. 3. Analiz yapılan bölümler, çalışan personelin rahatça hareket etmesine olanak sağlayacak genişlikte planlanmalıdır. 4. Radyatörler, aydınlatma sistem ve bağlantıları ile diğer servis noktaları kolay temizlenecek biçimde tasarlanmalı, duvarlar, taban ve tavanlar kolay temizlenir ve gerektiğinde dezenfekte edilir özellikte olmalıdır. 5. Aydınlatma, ısıtma ve havalandırma sistemleri yapılacak analizleri doğrudan veya dolaylı olarak etkilemeyecek nitelikte olmalıdır. 6. Laboratuarda yangına karşı gerekli önlemler alınmalıdır. 7. Laboratuar çevresinde kirliliğe yol açacak çöp, atık yığınları, su birikintisi ve zararlı canlıların yerleşmesine uygun ortamlar bulunmamalıdır. 8. Personelin iş güvenliği için uygun giysi ve donanım kullanması sağlanmalıdır. 9. Laboratuarda mutlaka laboratuar önlüğü ile çalışılır. Laboratuar önlüğü tercihen yanmayan kumaştan, normal uzunlukta ve uygun bedende olmalıdır. 10. Uzun saçlar toplanmalı, ya topuz yapılmalı veya yanmaz bone içine alınmalıdır. Ayakkabılar laboratuarda çalışmaya uygun olmalı, burnu açık ayakkabı giyilmemelidir. 11. Laboratuarda herhangi bir şey yenilip içilmemeli (özellikle sigara), çalışırken eller yüze sürülmemeli, ağza herhangi bir şey alınmamalıdır. 12. Laboratuarın her bölümünde temizlik, dezenfeksiyon işlemleri Laboratuvar Temizlik Talimatına göre periyodik olarak yapılarak, kayıtları tutulmalıdır. 13. Çalışan personelin periyodik sağlık kontrolleri yapılmakta, bulaşıcı bir hastalığı olan veya taşıyıcı olduğu belirlenen personel çalıştırılmamalıdır. 14. Kullanıldıktan sonra her bir eşya, alet veya cihaz belli ve yöntemine uygun biçimde temizlenerek yerlerine kaldırılmalıdır. 1

2 15. Laboratuarların giriş çıkışı denetlenmeli ve analiz yapılan bölümlere çalışanlar dışında kişilerin girmeleri engellenmelidir. 16. Laboratuarın faaliyet gösterdiği konulara göre ortaya çıkan atıklar doğrudan alıcı ortama verilmemeli, tekniğine ve mevzuata uygun bir biçimde etkisiz hale getirilmelidir. 17. Su, gaz muslukları ve elektrik düğmeleri, çalışılmadığı hallerde kapatılmalıdır. 18. Katı atıkların kaynağında ayrıştırılmasını doğru olarak yapılmasına dikkat edilmelidir. (tıbbi atık, evrensel atık, geri dönüşümlü atık) 19. Laboratuarda meydana gelen her türlü olay, laboratuarı yönetenlere anında haber verilmelidir. 20. Laboratuarı yönetenlerin izni olmadan hiçbir madde ve malzeme laboratuardan dışarı çıkarılmamalıdır. 21. Organik çözücüler lavaboya dökülmemelidir. 22. Yangın söndürme cihazının nasıl çalıştığı bilinmelidir. Bu konuda eğitim yapılmalıdır. 23. Uçucu sıvılar lavaboya dökülmemelidir Elektrikle uğraşırken eller ve basılan yer kuru olmalı, metal olmamalı, elektrik fişleri kordondan çekilerek çıkarılmamalıdır. Gerektiğinde bazı işlemleri hemen yapabilmek için gerektiği kadar elektrik bilgisi edinilmeli, büyük onarımlar mutlaka ehliyetli teknisyenlere yaptırılmalıdır. 25. Laboratuarda, özellikle kilitlenmiş bir yerde yalnız çalışılmamalıdır. Her türlü olasılıklara karşı, tek başına çalışan kişi yapacağı işleri bir başkasına önceden anlatmalı ve sürekli haber vermelidir. 26. Tüm işlemler aerosol oluşumunu veya saçılmaları en aza indirilecek şekilde uygulanır 27. Yüze sıçrama olasılığında yüz koruyucu kullanılır. 28. Enfeksiyöz materyale, klinik örneklere (kan, serum, balgam, idrar, dışkı vb.), kontamine ekipmana veya yüzeylere dokunulacaksa eldiven giyilir. 29. Enfeksiyöz materyale temastan sonra, eldiven çıkarıldıktan sonra ve laboratuar terk edilmeden önce eller mutlaka yıkanır. 30. Asit, baz gibi aşındırıcı yakıcı maddeler deriye damladığı veya sıçradığı hallerde derhal bol miktarda su ile yıkanmalıdır. 31. İçinde kültür bulunan tüp, petri kutusu gibi malzeme açık olarak masa üzerine bırakılmamalı, tüpler önlük cebinde taşınmamalı, masa üzerine gelişigüzel konulmamalıdır. 32. Çalışırken laboratuvar kapı ve pencereleri kapalı tutulmalı, mikroorganizma veya sporlarını etrafa yayacak gereksiz ve ani hareketlerden sakınılmalıdır. 33. Kültürlerin (çalışılması halinde) yere veya masaya dökülmesi veya kültür kaplarının kırılması halinde durum hemen laboratuar yöneticisine bildirilmeli ve dökülen kültürün üzeri anında uygun bir dezenfektan çözeltisi ile kaplanarak (örneğin %10 luk hipoklorit çözeltisi) dakika bekletilmeli ve daha sonra temizlenmelidir. 2

3 34. Öze uçları her kullanımdan önce ve sonra Bunzen beki alevinde usulüne uygun şekilde yakılarak sterilize edilmelidir. 35. Mikrobiyolojik çalışmalarda steril olduğundan kuşku duyulan malzeme kullanılmamalıdır. 36. Ellerde kesik, yara ve benzeri durumlar varsa bunların üzeri ancak su geçirmez bir bantla kapatıldıktan sonra çalışılmalı, aksi takdirde çalışılmamalı ve son durum sorumluya iletilmelidir. Mikroskobun objektif ve oküler kısmı her kullanımdan önce ve sonra ince mercek kağıdı ile veya bir tülbent yardımıyla dikkatlice merceğe zarar vermeden temizlenmelidir. 37. Laboratuardan çıkmadan önce mikroskop lambaları kapatılmalıdır. Gereksiz ışıklar söndürülmelidir. 38. Çalışma bittikten sonra eller sabunlu su ve gerektiğinde antiseptik bir sıvı ile yıkanmalıdır. 39. Kültür ve benzeri materyal laboratuardan dışarı çıkarılmamalıdır. 4.Kimyasal madde güvenliği 4.1 Mikrobiyoloji laboratuarımızda identifikasyon ve duyarlılık çalışmaları için çeşitli boya ve ayıraçlar kullanılmaktadır Kimyasal maddeler zeminde olmayacak şekilde güvenli bir ortamda saklanmalıdır Kimyasalları en az miktarda bulundurulmalı, gereksiz malzemeyi stoklamaktan kaçınılmalıdır Zehirli- Patlayıcı, yanıcı, tahriş edici, toksik, koroziv.vb her türlü tehlike işaretlemelerinin anlamını öğrenilmelidir. 4,5. Kimyasal madde ile çalışma sırasında personelin gerekli kişisel koruyucu ekipmanları (koruyucu önlük, eldiven, yüz maskesi, gözlük vb.) kullanması ve çalışma alanlarında bulundurulması sağlanacaktır 4.6 Laboratuardaki solüsyonlar asla solunmayacak, bileşiğini anlamak için çözücü şişesindeki etiketi okunarak belirtilen riske göre önlem alınacaktır. 4.7 Herhangi bir infeksiyöz materyalle temas durumunda laboratuar sorumlusu teknisyen ve hekimine haber verilecektir. 4.8 Kimyasal maddeler tehlikeli olacağından gelişigüzel birbirine karıştırılmayacaktır 3

4 4.9. Bilinmesi Gereken Bazı Güvenlik Sembolleri: BİYOTEHLİKE RADYASYON E: Patlayıcı Özelliği: Ekzotermik olarak reaksiyona giren kimyasallardır. Ateşe yaklaştırıldıklarında patlayabilirler. Önlem: Ateşten, ısıdan, darbeden, sürtünmeden uzak tutulmalıdır. Xn: Zararlı Özelliği: Solunduğunda, yutulduğunda ve deriyle temas ettiği durumda sağlığa zarar verebilir. Önlem: İnsan vücuduyla teması engellenmelidir. T: Zehirli Özelliği: Solunduğunda, yutulduğunda ve deriyle temas ettiği durumda sağlığa zarar verebilir hatta öldürücü olabilir. Önlem: İnsan vücuduyla teması engellenmeli, aksi halde tıbbi yardıma başvurulmalıdır O: Yükseltgen Özelliği: Organik peroksitler, herhangi bir yanıcı madde ile temas etmeseler bile patlayıcı özelliği olan yükseltgen maddelerdir. Diğer yükseltgenler ise, kendileri yanıcı olmasalarbile, oksijen varlığında alev alabilirler. Önlem: Yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdırlar. Bu tür maddeler alev aldıktan sonra müdahale etmek zordur. T+: Çok Zehirli Özelliği: Solunduğunda, yutulduğunda ve deriyle temas ettiği durumda sağlığa zarar verebilir hatta öldürücü olabilir. Önlem: İnsan vücuduyla temasından kaçınılmalıdır. Temas edilmesi halinde derhal tıbbi yardım alınmalıdır. N: Çevre için zararlı Özelliği: Bu tur maddelerin ortamda bulunması, doğal dengenin değişmesi acısından ekolojik sisteme hemen veya ileride zarar verebilir. Önlem: Risk göz önüne alınarak bu tur maddelerin toprakla ve çevreyle teması engellenmelidir. F+: Çok Şiddetli Alev Alıcı Özelliği: Alevlenme noktası 0 ºC nin altında, kaynama noktası maksimum 35 ºC olan sıvılardır. Normal basınç ve oda sıcaklığında havada yanıcı olan gaz ve gaz karışımlarıdır. Önlem: Çıplak ateşten, kıvılcımdan ve ısı kaynağından uzak tutulmalıdırlar. C: Aşındırıcı Özelliği: Canlı dokulara zarar verir. Önlem: Gözleri, deriyi ve kıyafetleri korumak için özel önlem alınmalıdır. Buharları solunmamalı, aksi halde tıbbi yardıma başvurulmalıdır. Xi: Tahriş Edici Özelliği: Aşındırıcı olmamasına rağmen deriyle ani, uzun süreli veya tekrarlı teması iltihaplara yol açabilir. Önlem: Göz ve deriyle temasından kaçınılmalıdır. F: Şiddetli Alev Alıcı Özelliği: Parlama noktası 21 ºC nin altında olan kolay alev alan sıvılar ile kolay tutuşan katıları belirtir. Önlem: Çıplak ateşten, kıvılcımdan ve ısı kaynağından uzak tutulmalıdırlar. Kimyasal madde dökülmesi halinde: 1. Laboratuar sorumlusuna ve diğer laboratuar çalışanlarına haber verin. 4

5 2. Diğer çalışanları çevreden uzaklaştırın. 3. Dökülen kimyasal maddeye temas etmeyin ve maddeyi solumayın. 4. Dökülen kimyasal maddenin özelliklerini öğrenin. 5. Kimyasallarla yüzey kontaminasyonu güvenlik talimatına uygun olarak temizleyin. 6. Temizlik sırasında koruyucu eldiven ve gözlük kullanın. 5.Yangına karşı alınması gereken tedbirler Ortamdaki herhangi bir nesne ateş almış veya duman çıkartmaya başlamışsa yangın durumu başlamış demektir. Yangın Önleyici Tedbirler: Genel Hastanedeki yangın söndürme dolapları devamlı güncel tutulmaktadır. Bütün personelin hastane içerisinde yangına karşı duyarlı olması sağlanmakta ve bu maksatla eğitimler geliştirilmektedir. Yangın Söndürme Cihazları (Y.S.C.) sorumluları tarafından sağlam ve dolu olarak bulundurulmaktadır. Açıkta ateş yakılmasına izin verilmez, elektrik tesisatları ve kablolar sık sık kontrol edilir. Ateş Disiplini: Bunzen bekleri açık bırakılmaz. Yangına hassas yerlerde (doğalgaz, yanıcı ve tutuşturucu malzeme bulunan yerler) ateş yakılmaz ve kesinlikle sigara içilmemesi sağlanır. Söndürme Yöntemleri: Söndürme olayının meydana gelmesi için yanıcı madde, oksijen ve ısının birbirinden ayrılması gerekir. Bu amaçla şunlar yapılmalıdır. Yanan cismin oksijenle olan temasını kesmek ve boğmak Yanan cismin hareketini düşürmek (soğutmak) Yanıcı maddeyi yok etmek Bunları sağlamak için aşağıdaki yöntemler kullanılır; Islak Söndürme: Yanan cismin üzerine su dökmek suretiyle hararet düşürülür, (soğutulur) aynı zamanda çıkan buhar ateşin hava ile temasını keser. Kuru Söndürme: Yanan cismin üzerine örtü atılmak sureti ile yangın boğulur. (halı, kilim, branda, kuru toprak, kum vb.) Buharla Söndürme: Yangın üzerine verilecek yüksek basınçlı buharla yangın söndürülür. 5

6 Alevi Boğan Gazlarla Söndürme: Yanan cismin üzerine sıkılan gazlarla yanan cismin oksijenle teması kesilerek yangın söndürülür. Bu gazlar amonyak, klor, azot, karbondioksit ve halokarbon gazlarıdır. Özellikle kapalı yerlerdeki yangınlarda etkili olur. Kullanıcının maskeli olması gerekir. Yangın Anında Yapılacak İşler: Paniğe kapılmadan birim görevlisi (Yangın İhbar 110) numaralı acil durum telefonunu arayarak yangın haberini duyurur Yangın yerinin adresi en kısa ve doğru şekilde bildirilir Yangın cinsi ve boyutu bildirilir (bina, araç, baca vb.) Yangın bina içerisinde ise yangının yayılmasını önlemek için etraftaki yanıcı maddeler uzaklaştırılır ve kapı ve pencereler kapatılır. Yangın söndürme cihazları ile ve elde bulunan araç ve olanaklarla yangın söndürülmeye çalışılır. Görevlilerden başka kimsenin yangın alanına girmesine müsaade edilemez. Değerlendirme esnasında eğer söndürülmeye çalışan yangın söndüremeyeceği boyutta ise İtfaiye (110) temasa geçerek, itfaiyenin hastaneye ulaşmasını sağlar. Toplanan Koordinasyon ekibi, yaptıkları görüşmeler sonrası hastanenin tamamının tahliye edilmesine karar verir ise santrale haber vererek tahliye emrini verir. Acil Durumda İlkyardım Ekibi Görevlileri gerekli ise temel ilkyardım uygulamalarını gerçekleştirir Bu işlemler yapılırken tehlikeli durum oluşursa olay yerinden uzaklaşılır Söndürme Anında Dikkat Edilecek Hususlar: Yangının söndürüleceği kapalı alana girmeden önce yangın söndürme cihazlarının çalışıp çalışmadığı kontrol edilir Yangın çıkan kapalı alanın camı kırılırken içeriden dışarıya doğru bir alev akımının olacağı göz önünde bulundurulur Dumanın alevden çok daha çabuk yayılacağı unutulmamalıdır Duman dolu bir hacimde eğilerek veya sürünerek hareket edilmelidir. Duman içerisinde kalındığında veya dumanlı bir hacimden geçmek gerektiğinde, ağız ıslak bir mendil veya bezle kapatılır Söndürme anında binalardaki malzemelerin özellikleri bilinmelidir. Alevli ve dumanlı ortama, yangına yaklaşma elbisesi ve maske (temiz hava tüpü ve aksamı) olmadan girilmez. 6

7 Yangına müdahalede öncelikle kendi sağlığımızın önemli olduğu unutulmamalıdır. (yanma sonucu havadaki oksijen azalarak karbondioksit miktarı artar, bu da solunum güçlüğüne ve ileri safhada ölümlere neden olur) Başlangıç noktası ve yakın alanındaki ampuller kontrol edilir. İlgili yerde elektrik tesisatının, elektrik anahtarlarının ve sigortalarının periyodik kontroller yapılır Hastane çevresinde her türlü emniyet ve güvenlik tedbirleri alınarak bu mekândaki insanlar Güvenlik görevlileri tarafından uyarılır. Kaçak olan bölgede sigara içilmesi ve ateşle yaklaşmalar Güvenlik görevlileri tarafından engellenir. 6.Elektrik güvenliğini sağlamaya yönelik tedbirler: 6.1. Elektrikli cihazlara ıslak elle dokunulmamalı, herhangi bir yerde elektrik kaçağı varsa rapor edilmeli ve bozuk cihaz varsa kullanımdan çıkarılmalıdır Elektrikli aletlerin çıplak kabloları derhal değiştirilmelidir Elektrikli cihazların tümü topraklanmalıdır Üç kutuplu fiş yerine iki kutbu birleştirilmiş cihazlara izin verilmemelidir Kısa devreye yol açacağı için elektrik hatlarının üzerine sıvı sıçratılmalıdır Üzerine sıvı dökülmüş cihazlar kullanılmamalıdır Su muslukları, çalışılmadığı zamanlarda kapatılmalıdır su baskınlarına karşı önlem için laboratuarda zarar görecek malzeme ve cihazlar belli yüksekliklerde yerleştirilir Cihazları kullanmadan önce kontrol edin 6.9. Uzatma kablolarını kullanmaktan kaçınınız. Eğer kullanmanız mutlaka gerekiyorsa, topraklı ve sigortalı olanlarını kullanınız. Uzatma kabloları, kapıların altından, pencerelerden geçirilmemeli, tavana asılmalı veya diğer uzatma kablolarına takılmalıdır Rasgele elektrikli ısıtıcılar kullanılmamalıdır Kabloların yeterli uzunlukta olmasına dikkat edin. Laboratuvarda bulunan fiş ve prizlerdeki vidalardan bazıları kötü kullanımdan dolayı gevşeyerek tehlike oluşturabilir. Mutlaka, laboratuvardaki fiş ve prizlerdeki vidaları yetkili kişilere kontrol ettiriniz. Akımın Tehlikelerini Ortadan Kaldıran Önlemler Laboratuvarda kullanılan cihazların elle temas edilebilecek olan dış kısımlarının çok iyi yalıtkan olması gerekir. Bu bakımdan, cihazların elle temas edilebilecek kısımlarının kontrol kalemiyle yetkili kişilere kontrolünü yaptırınız. 7

8 Laboratuvardaki elektrik tesisatında topraklama işleminin yapılıp yapılmadığını kontrol ediniz. Yapılmamışsa mutlaka uzman bir kişiye topraklama yaptırınız. Laboratuvardaki elektrik tesisatında, sigortaların güç değerlerinin, laboratuvardaki cihazların tümünün çalışması halinde bulunan toplam güç değerlerine uygun olup olmadığını kontrol ediniz. Elektrik Kazalarında ilk Yardım Elektrik çarpmasına uğrayan kişiye yardım eden kişinin dikkatli olması gerekir. Çünkü, kazaya uğrayan kişinin elektrikle ilişkisinin kesilmemesi halinde, yardım eden kişinin de yaşamı tehlikeye girer. Elektrik kazalarında ilk yardım için yapılacak ilk iş, elektriğe çarpılmış kişiye dokunmadan, akımı kesmektir. Böyle bir kritik durumda şu önlemleri alınız. Elektrik anahtarının yanına gidebiliyorsanız, anahtarı açık konumuna getiriniz. Sigortaya ulaşabiliyorsanız, sigortayı kapatınız Kuru bez ve lastik eldiven bulamıyorsanız, ayaklarınızın altına kuru bir tahta koyarak yalıtkan bir çubuk veya tahta parçasıyla, kazaya uğrayan kişiyi kablolardan uzaklaştırınız. Ayaklarınızın altına tahta parçası bulamasınız bile, hiç yoksa, lastik tabanlı bir ayakkabı giymiş olmalısınız. İkinci aşamada, yani elektrik akımıyla çarpılan kişinin ilişkisini kestikten sonra, kazaya uğrayan kişiyi kuru, yumuşak ve havadar bir yere yatırınız. Doktora haber veriniz. Doktor gelinceye kadar şu önlemleri alınız. Kazadan sonra, kalp atışları ve solunum normal ise, kazaya uğrayan kişiyi yan yatırınız. Solunum yolunu kapatmaması için, ağızdaki kan veya yabancı cisimleri temizleyiniz, varsa takma dişleri çıkartınız. Kazaya uğrayan kişi soluk alamıyorsa, suni solunum yapınız.. Eğer suni solunum sonrası, kalp çalışmaya başlamışsa, hemen kalp masajına geçilmelidir. 7-GİRİŞ- ÇIKIŞ KURALLARI Laboratuara çanta, palto, kırka, mont ve gereksiz malzemeler getirilmemelidir. Laboratuarda mutlaka önlük ile çalışılmalıdır. Uzun saçlar toplanmalı ya da bone içine alınmalıdır. Ayakkabılar laboratuarda çalışmaya uygun olmalı burunları açık olmamalıdır. Laboratuara yiyecek veya içecekle girilmemeli, sigara kesinlikle içilmemelidir. 8

9 Laboratuara giriş çıkış denetlenmeli, analiz yapılan bölümlere çalışanlar dışında kimse girmemelidir. Laboratuara gelen ziyaretçiler mümkünse laboratuar dışında görüşmelerini yapmalıdırlar. Laboratuara girmek zorunda kalan ziyaretçiler mümkün olduğunca çevreyle olan temaslarını minumum tutmalılar ve laboratuar çıkışında ellerini yıkmalı, mümkünse o günkü kıyafetlerini değiştirmelidirler. Laboratuar ortamında enfeksiyon riski çok daha fazla olduğu için, laboratuara çocuk yaşlı, immun sistemi zayıf kişilerin girmesi önlenmelidir. 8-LABORATUAR TEMİZLİK, DEZENFEKSİYON, STERİLİZASYON KURALLARI 1-Mikrobiyoloji laboratuarı orta riskli bölümdür. 2-ORTA riskli bölümlerin temizliği; deterjan + dezenfektanlı solüsyon ile yapılır. Orta riskli bölüm temizlik talimatına göre temizlik, yüzeylerin vücut sıvı ve salgıları ile kirlenmesi durumunda temizliğe ek olarak dezenfeksiyon sağlanmalıdır. 3-Laboratuvar, her sabah temizlik personeli tarafından açılır, su ve deterjanla günlük temizlik yapılır. Laboratuvarın her bölümünde temizlik yapıldıktan sonra özel dezenfeksiyon gerektiren alan ve gereçler (güvenlik kabinleri, bankolar, pipetörler, mikroskop ve diğer özel gereçler) yüzey dezenfektanı ile dezenfekte edilir. 4-Laboratuvarda çok dokunulan yüzeyler (Kapı kolları, müracaat masası, cihaz kapak açma ve kapama kolu, ışık düğmeleri) günlük olarak düşük düzey yüzey dezenfektanı ile dezenfekte edilmelidir. 5-El temasının sürekli (sık) olduğu yüzeyler, el temasının az olduğu yüzeylere oranla daha sık temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. 6-Seyrek el temasına maruz kalan yatay yüzeyler (örneğin; pencere kenarlıkları/denizlikleri ve sert zemin kaplamaları) düzenli şekilde, haftada bir kez, kirlenme ya da sıçrama olduğu zaman, beklemeden temizlenmelidir. 7-Duvarların temizliği kirlilik gözle görülür olduğu zaman su ve deterjanlarla yapılmalıdır. 8-Temizlik personeli temizlik sırasında maske, önlük, eldiven kullanmalıdır 9-Laboratuvarın zemin ve yüzeylerine dökülen numuneler ( kan, idrar, bos, serum vb.) gömlek ve koruyucu eldiven giyilerek kağıt havlu ile silinir, tıbbi atık poşetine atılır. Cam kırığı varsa metal pens ile toplanır, kesici delici alet kutusuna atılır. Kan veya biyolojik örnek dökülen alan 1/10 oranında çamaşır suyu dökülerek 30 dakika beklenir Eğer tıbbi atık yere dökülmüş ise, yukarıdaki aynı işlem yapıldıktan sonra yerler paspasla da dezenfekte edilip, eller hijyenik el yıkama talimatına göre yıkanır. Bu işlemler sırasında kullanılan tüm materyal tıbbi atık kabına atılır. 9

10 10-Laboratuvar formalarında bulaş olduysa hemen çıkarılıp bir poşete konduktan sonra ağzı sıkıca bağlanır. 11-Kimyasal dezenfektanlar doğru oranda, gerektiği kadar günlük hazırlanmalı ve sulandırılmış solüsyonlar dayanıklı olmadığından gereksiz sarfiyatlardan kaçınılmalıdır. Ayrıca hipo-kloride alternatif olarak %70 etanol veya isopro-pionol kullanılabilir. Hipokloridin metalleri bozma özelliği olduğundan, metal kapların dezenfeksiyonunda kullanılmamalıdır. 12-Çöp kovaları görünür kir varlığında hemen, periyodik olarak haftada bir kez yıkanıp durulanmalı, 1/100 çamaşır suyu ile dezenfekte edilmelidir. 13-Atıklar uygun atık poşetlerine atılmalı, kültür plakları otoklavlandıktan sonra tıbbi atığa gönderilmelidir. 14-Santrifüj İçindeki Dökülmelerde Uygulanacak Dekontaminasyon. a-infeksiyöz materyalin döküldüğü alandan tüm personel uzaklaştırılır. Herhangi bir aerosolizasyonu önlemek için santrifüjün kapağı açılmadan 30 dakika beklenir. b-temizlik sırasında laboratuvar önlüğü, koruyucu gözlük ve eldiven giyilmiş olmalıdır. c-santrifüjün rotoru (döner kısmı) ve hazneleri çıkarılır. Rotor otoklavlanamıyorsa koroziv olmayan bir dezenfektanla (örn. fenolik dezenfektan, %70 alkol) silinir dakika beklenir. d-kırılmış tüp parçaları varsa pens yardımıyla alınır, hazneler otoklavlanır. e-kırılmamış kapaklı tüpler de ayrı bir yerde dezenfektan içinde dakika bekletilir. f-santrifüjün iç kısmı dezenfektanla silinir. Kurumaya bırakılıp birkaç kez daha dezenfektan ile silinir. En son suyla silinip kurutulur. g-dezenfeksiyondan sonra kontamine atıklar çıkarılıp atık torbasına alınır. HAZIRLAYAN BÖLÜM SORUMLUSU UZ. DR.ÇİĞDEM ÇEKİÇ CİHAN-MİKR. UZMANI. KONTROL EDEN: KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ ŞEREF EFE-HST. MD. YRD ONAYLAYAN: BAŞTABİP UZ. DR.TARKAN ÖZDEMİR. 10