ARAŞTIRMA ve BİLİMSEL ARAŞTIRMA TÜRLERİ

Transkript

1 ARAŞTIRMA ve BİLİMSEL ARAŞTIRMA TÜRLERİ

2 Bilimsel Araştırma Problemlere güvenilir çözümler aramak amacıyla planlı ve sistemli olarak, verilerin toplanması, analizi, yorumlanarak değerlendirilmesi ve rapor edilmesi sürecidir.

3 Bilimsel Araştırma Süreci Teorik Yaklaşım Çözümleme, yorumlama ve genelleme Araştırma soruları: hipotezler ve varsayımlar Ölçüm (Gözlem, deney, test, anket, mülakat, vs)

4 Araştırma Konusunun Belirlenmesi Araştırmanın Amacı ve Problemler hipotezler ve varsayımlar Araştırma Yönteminin Belirlenmesi Literatür Taraması Araştırmanın Evreni ve Örneklemi Araştırmanın Verilerinin Toplanması Araştırmanın Verilerinin Analizi Araştırmanın Raporunun Yazılması

5 Araştırma Yaklaşımları Niceliksel yaklaşım Niteliksel yaklaşım

6 Nicel Araştırma, olgu ve olayları nesnelleştirerek gözlemlenebilir, ölçülebilir ve sayısal olarak ifade edilebilir bir şekilde ortaya koyan bir araştırma türleridir. Amaç: bireylerin toplumsal davranışlarını gözlem, deney ve test yoluyla nesnel bir şekilde ölçmek ve sayısal verilerle açıklamaktır

7 Nitel Araştırma, gözlem, görüşme ve doküman analizi gibi nitel veri toplama yöntemlerinin kullanıldığı, algıların ve olayların doğal ortamda gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konmasına yönelik bir sürecin izlendiği araştırma türüdür. Amaç insanların kendi toplumsal dünyalarını nasıl kurmakta, oluşturmakta olduğunu anlamak ve içinde yaşadıkları toplumsal dünyayı nasıl algıladıklarını yorumlamaya çalışmaktır.

8 İki Yaklaşım Arasındaki Temel Farklılık: Nitel araştırma Niçin? Nasıl? Ne şekilde sorularına yanıt arar. Nicel araştırma Ne kadar? Ne miktarda? Ne kadar sık, Ne kadar yaygın? sorularına yanıt arar.

9 Nicel araştırma Gerçeklik nesneldir Nitel araştırma Gerçeklik özneldir ve oluşturulur Araştırmacı olay ve olgulara dışardan bakar, nesnel bir tavır geliştirir Değişkenler kesin sınırlarıyla saptanabilir ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler ölçülebilir Araştırmacı olay ve olguları yakından izler, katılımcı bir tavır geliştirir Değişkenler karmaşık ve içiçedir. Aradaki ilişkileri ölçmek zordur. Genelleme Derinlemesine betimleme

10 Nicel araştırma Nedensellik ilişkisini açıklama Nitel araştırma Aktörlerin perspektiflerini anlama Verinin sayısal göstergelere indirgenmesi Verinin, bütün derinlik ve zenginliği içinde betimlenmesi Olay ve olguların dışında, yansız ve nesnel Olay ve olgulara dahil, öznel perspektifi olan ve empatik

11 Nicel araştırma Kuram ve denence ile başlar Deney, manipülasyon ve kontrol Standardize edilmiş veri toplama araçları kullanma Parçaların analizi Uzlaşma ve norm arayışı Nitel araştırma Kuram ve denence ile son bulur Kendi bütünlüğü içinde ve doğal Araştırmacının kendisinin veri toplama aracı olması Örüntülerin ortaya çıkarılması Çokluluk ve farklılık arayışı Kaynakça: Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin yayıncılık

12 Niceliksel Araştırma Modelleri Deneysel model Betimsel model Bağıntısal model Nedensel-Karşılaştırma modeli Tarihsel Yöntem

13 Deneysel Yöntem İki ya da daha fazla gruba yapılan uygulamaların,belli değişkenler üzerindeki etkilerinin farklılaşıp farklılaşmadığı incelenir. İstatistiksel tekniklerle gruplar arası karşılaştırmalar yaparak sonuca ulaşılmalıdır. Gruplama yapmanın zor ya da olanaksız olması durumunda, yarı-deneysel araştırma tasarlanarak, önceden oluşmuş gruplar kullanılabilir. Yarı-deneysel araştırmalarda, grupların denk olduğu kesinleştirilmelidir.

14 Örnek Küme çalışması yönteminin 6. sınıf öğrencilerinin geometri başarısına etkisinin belirlenmesi.

15 Betimsel Yöntem Bir konudaki halihazırdaki durum araştırılmaktadır. Örnek: 9 sınıf öğrencilerinin matematiğe karşı tutumlarının belirlenmesi

16 Bağıntısal Yöntem İki ya da daha fazla değişken arasında ilişki olup olmadığını incelemek amacıyla kullanılmaktadır. Örnek: 7. sınıf öğrencilerinin matematik başarılarıyla fen ve teknoloji dersi başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi.

17 Nedensel-Karşılaştırma Yöntemi Belli bir değişken açısından farklılaşan grupları birbiriyle karşılaştırmak amaçlanır. Örnek: 8. Sınıf öğrencilerinin SBS puanlarının cinsiyetleri açısından incelenmesi

18 Tarihsel Yöntem Belli bir geçmiş olay ve bu olayın günümüze etkileri incelenmektedir.

19 Örnek Matematik dersi öğretim programındaki değişikliklerin öğrencilerin matematik başarılarına etkilerinin incelenmesi

20 Niteliksel Araştırma Modelleri Genellemenin öncelikli amaç olmadığı, nitel ölçme yöntemlerinin(gözlem, görüşme) kullanıldığı kavram ve kuram oluşturmaya yönelik modeller.

21 Niteliksel Araştırma Modelleri 1) Fenomenoloji 2) Etnografi 3) Gömülü teori 4) Örnek olay 5) Saha Taraması(Niteliksel ya da niceliksel olabilir)

22 Fenomenoloji Fenomenler olaylar, durumlar, deneyimler veya kavramlar olabilir. Örnek: 7. sınıf öğrencilerinin matematiğe karşı olumsuz tutumlarının sebeplerinin belirlenmesi.

23 Etnografi Bir halkın, bir kültür grubunun gelenekleri, inançları, birbiriyle bağlantıları vs betimlenmesi Örnek: 2. sınıf öğrencilerinin matematik dersine katılım düzeylerinin belirlenmesi.

24 Gömülü Teori Araştırmacı veri toplarken veya yorumlarken verilerin içine gömülü olan teoriyi ortaya çıkartır ve araştırma boyunca yeni kavram ve teorilere ulaşabilir. Örnek: Öğrencilerin kesirlerde bölme işlemi yaparken kullandıkları yöntem ve modellerin incelenerek kesirlerle bölme işleminde kullanılabilecek bir yöntemin belirlenmesi

25 Örnek Olay Özel bir durumun derinlemesine incelenmesi 2. Sınıfta eldeli toplama işleminde yaşanan sorunların belirlenmesi

26 Nitel Araştırma Bilimsel mi? Yanlış algı: Sadece sayısal olan, tümdengelimci, bilinen yöntemlere ve denencelere dayalı olan bilimseldir. Bilimsel düşünce, araştırılan problemin doğasına uygun yöntemlere ve süreçlere açık olmayı, titiz ve sistematik veri toplamayı ve veriye dayalı sonuçlara ulaşmayı gerektirir.

27 Karma Yöntemler Nicel sonuçları destekleme, teyit etme, açıklama ve yeniden yorumlama amacıyla nitel veriler kullanma Nicel araştırma için denenceler ortaya koyma (kuram-deney) Nicel veri toplamaya temel oluşturmak üzere nitel veri toplama (görüşme-anket)