1.PENCEREELEMANLARI VE

Transkript

1 Ö RENMEFAAL YET 1 Ö RENMEFAAL YET -1 AMAÇ Gerekli atölye ortam ile gerekli materyaller sa land nda ekran görüntü düzenlemesini yapabileceksiniz. ARA TIRMA Bir bilgisayar sistemine elektronik tablolama program n n nas l kuruldu unu ara t r n z. Microsoft Windows i letim sisteminin standart pencere elemanlar hakk nda bilgi toplay n z. Ara t rma i lemleri için; Internet ortam, bilgisayar yaz l m kitaplar ve bilgisayar dergilerinden faydalanabilirsiniz. 1.PENCEREELEMANLARI VE GÖRÜNTÜLEMEB Ç MLER 1.1.EkranGörüntüsüAç klama Elektronik Tablolama Program n n çal ma alan sat r ve sütunlar n kesi mesinden meydana gelen hücrelerden olu maktad r. Sat rlar rakamlar ile, sütunlar alfabetik harfler ile temsil edilir. Bir EXCEL çal ma alan toplam olarak sat r ve 256 sütundan meydana gelmektedir. Elektronik Tablolama Program nda her bir çal ma alan bir sayfa olarak adland r l rken, birden fazla sayfa ise kitap olarak adland r l r. Bir EXCEL program kaç sayfadan meydana gelirse gelsin bunlar n tamam bir isim ad alt nda kaydedilir. Elektronik Tablolama Program n ba latt m zda program penceresi, çal maya ba lamam z için haz r olan bo bir çal ma kitab ile aç l r (Resim 1.1). Ekranda görünen elemanlar unlard r: Ba l kçubu u : Etkin çal ma kitab n n ad n içerir. Formülçubu u : Etkin hücredeki herhangi bir veri, formül çubu unda belirir. Menüçubu u : Tüm EXCEL komutlar, menü çubu undaki menülerde düzenlenir. 3

2 Araççubu u : S k kullan lan EXCEL komutlar na, araç çubuklar üzerinde düzenlenmi olan araç çubu u dü meleriyle ula labilir. Farei aretçisi : EXCEL yeni bir görevi yürütmeye haz r oldu unda fare i aretçisi bu ekli al r. Yürütmekte oldu unuz eyleme ba l olarak ekli de i ir. Aktif hücre girebiliriz. : Aktif hücre o an seçili olan hücredir.etkin hücreye verileri Sütunba l klar : Alfabetik harflerle gösterilen sütun isimleridir. Resim1.1:Elektroniktablolamaprogram anaekran Sat rba l klar : Say larla gösterilen sat r isimleridir. Durumçubu u : Durum çubu u, seçilen komutlar veya i lemler hakk ndaki bilgileri gösterir. Çal masayfalar : Her sayfa, birinden di erine geçmek için t klayabilece iniz bir sekme içerir; sayfalar n içeri ini an msaman z kolayla t rmak için onlar yeniden adland rabilirsiniz. Hücreadresleri : Bir sütunla bir sat r n kesi mesi bir hücre olu turur; her hücrenin sütun harfi ve sat r numaras ile belirlenen özgün bir adresi vard r. Örne in G16 hücresi, G sütunu ile 16. sat r n kesi ti i yerdir. 4

3 1.2.Çal masayfas GörüntüsünüDe i tirme Normal Resim1.2:Sayfagörünümüde i tirme Elektronik Tablolama Program ile çal rken ekran n iki temel görünü ü vard r. Bu görünü lerin aras nda geçi yapmak için Görünüm menüsünden Normal veya Sayfa Sonu Önizleme seçeneklerinden biri seçilir. Elektronik Tablolama Program n n ilk aç ld nda görünen biçimidir. Resim 1.1 de normal görünüm gösterilmi tir. Veri giri ine ve düzenlenmesine uygun bir görüntülenme biçimidir Sayfa Sonu Önizleme Elektronik Tablolama Program ile haz rlanm verilerin sayfa sayfa olarak görüntülenmesini sa lar. Bu görünü te sayfan n s n rlar n belirleyen MAV çizgileri sürükle-b rak yöntemi ile oynatarak sayfalar n ayr m(sayfalara bölünme) yerlerini de i tirebiliriz. Sayfa Sonu Önizleme ile ayn zamanda tablolar m z n yaz c dan ç kaca eklini de görürüz. Resim1.3:Sayfa sonu önizleme 5

4 1.3.ÖzelGörünümOlu turma Elektronik Tablolama Program kullan c lar isterlerse kendi görünümlerini olu turabilirler. Bu i lem içingörünüm menüsündenözelgörünümler seçildikten sonra ç kan ekrandan ekle seçilir ve ç kan yeni pencereden görünüm ad ve kapsam seçilerek i lem tamamlan r. Resim1.4:Görünümekleme 1.4.SayfaGörüntüsünüYak nla t rma Elektronik Tablolama Program n n tablolarda yaz lan yaz lar seçilen yaz punto büyüklü üne göre ve ekran çözünürlü üne göre farkl büyüklükte görüntülenir.kullan c n n kendisine uygun gelen büyüklü ü seçmesi içingörünüm menüsündenyak nla t r seçene i kullan l r. Bu pencereden daha önce belirlenmi oranlar seçilebilece i gibiözel seçene i ile kendi oran m z girebilir. Tablonun seçilen bir bölümünün tablo için ekranda ayr lan bölmeyi doldurmas n istiyorsakseçimis d r seçilmelidir. Resim1.5:Yak nla t rseçene i 1.5.Ekran Görünümünü Ayarlama Ekran görüntüsü üzerinde bulunmas n istedi imiz elemanlar belirleyebiliriz. Böylece ekran görünümünü daha çok ki iselle tirebiliriz. Ekran görüntüsünde a a da belirtilen ayarlar yap labilir. 6

5 1.5.1.SayfaSonlar Görünüm menüsünden,sayfasonuönizleme'yi t klat n z. Sayfa sonlar n görüntüleme: El ile eklenen sayfa sonlar düz çizgiler olarak görünür. Kesik çizgiler, Elektronik Tablolama Program n n sayfalar otomatik olarak böldü ü yerleri gösterir. Sayfa sonunu ta ma: Sayfa sonunu yeni bir konuma ta y n z. Otomatik bir kesmenin ta nmas, bu kesmeyi el ile kesmeye dönü türür. Dikey veya yatay sayfasonlar ekleme: Yatay veya dikey bir sayfa sonu eklemek istedi iniz yerin alt nda veya sa nda bir sat r veya sütun seçiniz, sa t klat p Sayfa Sonu Ekle'yi t klat n z. Sayfasonlar n kald rma: Sayfa sonunu yazd rma alan n n d na sürükleyiniz. El ile yap lan tüm sayfa sonlar n kald rmak için, çal ma sayfas ndaki herhangi bir hücreyi sa t klat ptümsayfasonlar n S f rla'y t klat n z Formüller Resim1.6:Sayfasonlar Elektronik Tablolama Program nda kullan lan formüllerin kendilerinin veya de erlerinin görüntülenmesini seçmek kullan c ya kalm t r. Resim 1.7 de Ortalama sütununda 15 say sal de eri yerine formül gösterilmi tir. Formüllerin görüntülenmesi için menülerden Araçlar Görünüm s ras takip edilerek Formüller seçene i i aretlenmelidir. 7

6 Resim1.7:Formülleringösterilmesivek lavuzçizgileriningizlenmesi K lavuzçizgileri Elektronik Tablolama Program nda kullan lan k lavuz çizgilerinin olmas ya da varsa rengini seçmek kullan c ya kalm t r. Resim 1.8 de Araçlar Görünüm seçenekleri verilmi tir. Kullan c, k lavuz çizgilerinin görüntülenmesini istiyorsa K lavuz çizgileri seçene ini i aretler ve bir renk seçer. Resim 1.1 de k lavuz çizgileri gösterilmi tir. Resim1.8:Araçlar-Seçenekler-Görünümseçenekleri 8

7 1.5.4.Sat rvesütunba l klar Elektronik Tablolama Program nda kullan lan sat r ve sütun ba l klar Araçlar menüsünden de i tirilebilir Kayd rmaçubuklar Resim1.9:Gizlenmi vegösterilmi sat rvesütunba l klar Elektronik Tablolama Program nda kayd rma çubuklar ile ekrana s mayan tablolar n görülmeyen k s mlar n görebiliriz. Yatay ve dikey kayd rma çubuklar Resim 1.1 de gösterilmi tir. Birçok görsel özellikte oldu u gibi kayd rma çubuklar n n görünümü s ras ile Araçlar seçene inden de i tirebiliriz(resim 1.8).. Kayd rma çubuklar kald r l nca i levlerini ok tu lar ile yapabiliriz DurumÇubu u Durum çubu u üzerinden Elektronik Tablolama Program hakk nda o anda yap lan i lem bilgisini al r z. E er ekranda daha fazla kullan lan alan istersek s ras ile Araçlar seçene inden durum çubu unu kald rabiliriz. Yatay ve Dikey kayd rma çubuklar ba ms z olarak kald r labilir (Resim 1.8) Sayfa Sekmeleri Sayfa sonu sekmeleri ile Elektronik Tablolama Program nda kullan lan birden fazla sayfa aras nda geçi i lemi yapar z. E er sadece bir sayfada çal acaksak ekrandan sayfa sekmeleri gereksizdir. Araçlar seçene inden kald r labilir veya gösterilebilir (Resim 1.8) AraçÇubuklar Araç Çubuklar Elektronik Tablolama Program n n çe itli i levlerine üzerindeki küçük simgelere t klamak yoluyla ula mam z sa layan yap lard r. Araç çubuklar nda benzer görevleri ça ran küçük simgelerin olmas esast r ancak kullan c lar kendi araç çubuklar n da yapabilir. Çok kullan lan i levleri bar nd ran araç çubuklar ekranda göstermek veya istenmeyenleri gizlemek için Görünüm menüsünden Araç Çubuklar ve aç lan alt menüden de istenen araç çubu u seçilir (Resim 1.9). 9

8 1.6.Çal mapenceresinibölme Resim1.10:Araççubuklar Elektronik Tablolama Program nda çal rken ilgili sayfan n ayn anda birden çok bölümünü kar la t rmal olarak ekranda görmek istersek Pencere menüsünden Böl seçilmelidir. Bu i lem yap l nca sayfa dört bölüme ayr l r ve sayfan n dört farkl bölümü ekranda görüntülenir. Bölümlerde ba ms z olarak hareket edilebilir. Yatayda ve dikeyde bölümlenme olmas n istenirse ilgili bölme çizgisi sütun veya sat r çizgilerine kadar kayd r lmal d r. Böylece ikiye bölünmü bir sayfa elde edilir (Resim 1.11). stenirsepencere menüsünden bölümlendirmeleri dondur seçilerek bölümlendirme çizgileri kald r labilir ve bölümlendirme alanlar sabitlenir. Resim1.10:Çal masayfas n bölümlendirme 10

9 UYGULAMAFAAL YET UYGULAMAFAAL YET lembasamaklar Bir arkada n zla elektronik tablolama program ekran ndaki bile enlerin adlar n bilme oyunu oynay n z. Bölünmü bir çal ma sayfas nda bölüntülerin tablo üzerinde birbirini takip eden bölümleri göstermesini sa lay n z. Öneriler Soru sorma ve cevap verme s ras n de i tirin. Ok tu lar n kullanabilirsiniz. 11

10 ÖLÇMEVEDE ERLEND RME ÖLÇMEVEDE ERLEND RME A a daki cümleleri do ru veya yanl olarak de erlendiriniz. 1. (...) S k kullan lan EXCEL komutlar na, araç çubuklar üzerinde düzenlenmi olan araç çubu u dü meleriyle ula labilir. 2. (...) Sütun ba l klar alfabetik s radad r. 3. (...) Sayfa görüntüsünü de i tirmek için Düzen menüsünden Normal veya Sayfa Sonu Önizleme seçeneklerinden biri seçilir. 4. (...) Elektronik Tablolama Program kullan c lar isterlerse kendi görünümlerini olu turabilir. 5. (...) K lavuz çizgilerini de i tirmek için Araçlar-Seçenekler-Görünüm seçenekleri kullan lmal d r. 6. (...) Çal ma sayfas n bölmek ayn anda iki belge ile çal mam z sa lar. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz di er faaliyete geçiniz. 12

11 Ö RENMEFAAL YET 2 AMAÇ Ö RENMEFAAL YET -2 Gerekli atölye ortam ile gerekli materyaller sa land nda dosyalama i lemi yapabileceksiniz. ARA TIRMA Verilerin saklanmas n n önemini ara t r n z. Ara t rma i lemleri için; Internet ortam, bilgisayar yaz l m kitaplar ve dergilerinden faydalanabilirsiniz bilgisayar 2.DOSYALAMA LEMLER Elektronik Tablolama Program ile haz rlanan tablolar n saklanmas ve saklanm dosyalar n aç lmas için dosyalama i lemleri kullan l r. 2.1.YeniDosyaAçma Dosya menüsündenyeni komutuna t klad n zda ekran n sol k sm nda görev bölmesi aç lacakt r. Görev bölmesinden "Bo Çal ma Kitab " komutuna t klad n zda ekranda "Kitap..." isminde yeni bir Excel çal ma sayfas aç lacakt r. Yeni komutu ayn zamanda Standart Araç Çubu unda da bulunmaktad r. E er buradaki Yeni simgesine t klarsan z herhangi bir menü ya da pencere aç lmadan varsay lan standartlarda bir Excel Çal ma Kitab aç lacakt r. Resim 2.1 de dosya menüsü seçenekleri ve görev bölmesi gösterilmi tir. Resim2.1:Dosya menüsü ve görev bölmesi 13

12 2.2.VarOlanBirDosyay Açma Bir Elektronik Tablolama Program Çal ma Kitab n açmak için kullan l r. Bu komutun Yeni komutu ile bir benzerli i yoktur. Yeni komutu ile yeni ve bo bir Excel Çal ma Kitab olu turulurken, Aç komutu ile daha önce haz rlanm ve kaydedilmi bir Excel çal ma kitab na ula l r ve aç l r. Aç komutu verildikten sonra gelen pencerede aç lmak istenen sayfa veya sayfalar n (CTRL tu una bas l olarak çok say da isim seçilebilir) ismi seçilir veaç butonuna bas l r. 2.3.Dosyay Kapatma Resim2.2:Dosyaaçmak Kullanmakta oldu umuz çal ma kitab n kapatmak içindosya menüsünden Kapat seçilmelidir. E er çal ma kitab üzerinde bir de i iklik yap lm ise kaydetme seçenekleri görüntülenecektir. 2.4.DosyaKaydetme Kullanmakta oldu umuz çal ma kitab üzerinde yap lan son de i iklikleri saklamak için Dosya menüsünden Kaydet seçilir. Çal ma kitab e er ilk defa kaydedilecekse yani dosyaya kay t yeri ve ad verilmemi se Farkl Kaydet seçene i otomatik olarak aktif olacakt r. E er çal ma kitab daha önce kaydedilmi ise ekranda bir de i iklik olmadan kaydetme i lemi yap lacakt r. 14

13 2.5.Dosyay Farkl Kaydetme Kullanmakta oldu umuz çal ma kitab ilk defa kaydedilecekse veya daha önce kaydedilmesine ra men farkl isimle ya da farkl bir klasöre bir kopyas olu turulacaksa Dosya menüsündenfarkl Kaydet Seçilir. Ç kan pencereden dosyan n kaydedilme yeri ve dosya ismi seçilir (Resim2.3) ifrelikaydetme Resim2.3:Dosyay farkl kaydetmevekaydetmeseçenekleri Kaydetti imiz bir çal ma sayfas n n ba kas taraf ndan aç lmas n istemiyorsak açma parolas, görüntülenmesini istiyor ancak de i tirilmesini istemiyorsak de i tirme parolas koyulabilir. Parola koyma i lemine Farkl Kaydet penceresinde gelen s ras yla Araçlar Genel Seçenekler menüsünden ula abiliriz. Bir parola verdi imizde Elektronik Tablolama Program verilen parolay tekrar girerek onaylamam z isteyecektir. 15

14 2.5.2.Kay ttürünüde i tirme Resim2.4: ifrelikaydetmeseçenekleri Elektronik Tablolama Program çal ma kitab n kaydederken önceki sürümlerinde açmak ya da Web üzerinde yay nlamak için farkl türlerde kaydetme seçenekleri sunar. Farkl Kaydet penceresinden ula labilecek kay t türleri resim 2.3 de gösterilmi tir. 16

15 UYGULAMAFAAL YET UYGULAMAFAAL YET lembasamaklar Haz rlad n z bir tabloyu kaydediniz ve tekrar aç n z. Haz rlad n z bir tabloyu ifreli kaydederek bir arkada n zdan açmas n isteyiniz. Öneriler Dosya ad na ve kaydetti iniz dizine dikkat ediniz. ifreyi unutmamal s n z. 17

16 ÖLÇMEVEDE ERLEND RME ÖLÇMEVEDE ERLEND RME A a daki cümleleri do ru veya yanl olarak de erlendiriniz. 1. (...) Dosya menüsünden Yeni komutuna t klad n zda ekran n sol k sm nda Görev bölmesi aç lmadan yeni dosya aç l r. 2. (...) Bir dosyay aç p üzerinde çal t ktan sonra kapatmak isterseniz her zaman bize de i iklikleri kaydetmek isteyip istemedi imizi soracakt r. 3. (...) Farkl Kaydetmenin amaçlar ndan biri dosyan n bir yede ini olu turmakt r. 4. (...) Dosya açma parolas verildi inde do ru parola girilmeden dosya görüntülenemez. 5. (...) Dosyay kaydederken kay t türü olarak Web Sayfas seçilebilir. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz di er faaliyete geçiniz. 18

17 Ö RENMEFAAL YET 3 AMAÇ Ö RENMEFAAL YET -3 Gerekli atölye ortam ile gerekli materyaller sa land nda hücrelerde seçme, veri girme, düzenleme, kopyalama ve ta ma i lemlerini yapabileceksiniz. ARA TIRMA Clipboard hakk nda ara t rma yap n z. Mouse göstergecinin farkl ekillerde olmas n n anlamlar n ara t r n z. Ara t rma i lemleri için; nternet ortam, bilgisayar yaz l m kitaplar ve bilgisayar dergilerinden faydalanabilirsiniz. 3.HÜCRELERLEÇALI MA Elektronik Tablolama Program nda veriler hücre ad verilen bölümlere girilir. Hücreler üzerinde yap lacak tüm i lemlere hakim olarak daha nitelikli tablolar haz rlayabiliriz. 3.1.HücreleriSeçme Elektronik Tablolama Program nda hücreler üzerinde i lemler yapmadan önce hücreleri seçme i lemi yap lmal d r. Hücrelerin biri ya da bir grubu seçildikten sonra uygulanan komutlar bu hücreler üzerinde geçerli olacakt r BirveyaBirdenFazlaHücreSeçme Elektronik Tablolama Program nda bir hücreyi seçmek için üzerine t klayabilir, ok tu lar ile üzerine gidebilir ya da hücre adresini biliyorsak Düzen menüsünden Git komutunu vererek seçebiliriz. Yan yana olan birden fazla hücreyi seçmek için ise farenin sol butonuna bas larak seçilecek alan taranmal d r. Ayr ca ok tu lar seçime ba lanacak hücreye konumlan p Shift tu una bas yorken ok tu lar ile seçim yap lacak yöne do ru ilerlemekle de yap labilir. Bu konu ile ilgili i lem ad mlar modül ekinde detayl olarak gösterilmi tir. Resim3.1:Seçilmi birdenfazlahücre 19

18 3.1.2.Biti ikolmayanhücreleri,sat rlar,sütunlar Seçme Elektronik Tablolama Program nda birbirini takip etmeyen hücreler üzerinde i lem yapmak için seçme i lemi yap labilir. Bu i lem s ras nda CTRL tu una sürekli olarak basmal y z.ctrl tu una bas l yken ba ms z olarak t klanan her hücre seçilir. Ayr ca sat r ve sütun isimleri t klan rsa bu sat r veya sütunda bulunan bütün hücreler seçilir. Bu i lem s ras nda CTRL tu una bas l yorsa farkl sat r ve sütunlar seçime dahil edilebilir. Bu konu ile ilgili i lem ad mlar modül ekinde detayl olarak gösterilmi tir BelirliVerileri çerenhücreleriseçme Elektronik Tablolama Program nda bir hücreye girilen farkl türde veriler vard r. Bunlarsabitveriler (say veya metin türünde olabilir),formüller (farkl türde formüller) ve aç klamalard r. Bunlar n d nda bir grup hücreye çe itli biçimlendirmeler de uygulanabilir. E er seçme i lemi yukarda bahsedilen kriterlerin birine göre otomatik olarak yap lacaksa Düzen menüsündengit Özel seçene i seçilerek Resim 3.2 de görünenözelgit penceresi kullan l r. Bu pencere üzerinde seçilmek istenen hücreleri gösteren seçenek i aretlendi inde sayfa üzerinde ilgili hücrelerin seçildi i gözlenir HücreveAlanlar simlendirme Resim3.2:Belirliverileriiçerenhücrelerinseçimi Hücreler veya hücre aral klar Elektronik Tablolama Program taraf ndan sat r ve sütun isimleri kullan larak otomatik olarak isimlendirilir. lerde kullanaca m z formüllerde de bu isimler kullan l r. Ancak bu isimlendirmelerin ak lda kalmas zordur (D6 veya D5:F7 gibi) Harf ve rakam çiftinden olu an bu isimlendirme yerine istedi imiz ismi kullanabiliriz. 20

19 Yeni verdi imiz ismi formüller içinde de kullanabiliriz. Önce istenen hücre ya da hücre aral k seçilir daha sonra sat r ve sütun adlar n n kesi ti i noktada olan adres kutusuna (sayfan n en sol ve üstünde) istenen yeni isim yaz l r. Modül ekindeki videoyu seyrediniz Sayfa Seçme Resim3.3:Hücrelereisimverme Elektronik Tablolama Program nda haz rlad m z kitap birden fazla sayfadan olu uyorsa istenilen sayfay seçmek için Resim 1.1 de gösterilen sayfa isimlerinden istenen bir tanesi t klan r. Böylece istenen sayfa seçilir. Bir sayfan n içindeki tüm hücreleri seçmek için ise sat r ve sütun adlar n n kesi ti i yerde bulunan isimsiz hücre t klan r. 3.2.HücrelereVeriGirme Elektronik Tablolama Program nda hücrelere veriler a a da anlat lan yöntemlerle girilir. Bu konuyu modül ekindeki videolardan daha iyi anlayabilirsiniz Çal masayfas HücrelerineVeriGirme Elektronik Tablolama Program nda bir hücre seçildikten sonra klavyeden veri giri i yap l r. Daha sonraenter tu una bas larak giri i lemi sonland r l r. Bir hücre seçildikten sonra formül çubu u t klanarak da veri giri i benzer ekilde yap labilir BirdenFazlaHücreyeAyn VeriyiGirme Elektronik Tablolama Program nda birden fazla hücreye veri girmek için yukarda anlat lan yöntemlerle hücreler seçilir ve formül çubu u t klanarak istenen veri formül çubu una yaz l r.ctrl+enter tu lar na birlikte bas l nca birçok hücreye veri girilmi tir Sürükleme YöntemiileVeri Girme Elektronik Tablolama Program nda bir hücreye veri girildi inden hücrenin sa alt kö esinde fare bekletilirse fare göstergeci ekil de i tirir. Bu s rada farenin sol butona bas l olarak fare kayd r l rsa ilk hücreye yaz lan veriler di er hücrelerde girilmi olur. 21

20 3.2.4.ÖzelVeriListeleriniKullanmaveOlu turma Elektronik Tablolama Program nda Özel veri serisi, bir sütunu tekrarlanan bir biçimde (örne in, Kuzey, Güney, Do u, Bat ) doldurmada kullan lan bir veri tak m d r. Çal ma sayfas nda listeledi iniz varolan ö elerden özel bir veri serisi olu turabilirsiniz veya yeni listeler ekleyebilirsiniz. Veri listesi olarak kullanmak istedi iniz ögelerin listesini giriniz ve listeyi çal ma sayfas nda seçiniz. Araçlar menüsünden Seçenekler'i t klay n z, sonra Özel Listeler sekmesini t klay n z. Seçili listeyi kullanmak için, Veri Al' t klay n z veya yeni bir liste yazmak için, Özel listeler kutusunda Yeni liste'yi seçiniz, sonra girdileri ilk girdiden ba lamak üzere Liste girdileri kutusuna yaz n z. Her bir girdiden sonra ENTER tu una bas n z veya girdileri aralar na virgül koyarak yan yana yaz n z. Liste tamamlan ncaekle'yi t klay n z. Böylece yeni veri listesi olu turabilirsiniz. Elektronik Tablolama Program nda haz r olan bir listeyi kullanmak için ilk iki verisini girdikten sonra bu verileri seçiniz ve sürükle-b rak yöntemiyle di er hücrelere verileri ta y n z. Resim3.4:Özelverilistesiekleme Resim3.5:Özelveri listenikullanmak TemelAritmetikFormülGiri i Elektronik Tablolama Program nda bir hücreye aritmetiksel formül girmek için hücreye girilecek formülün ba na e ittir ( = ) i areti konulmal d r. Daha sonra istenen formül veya aritmetiksel i lem yaz labilir. Aritmetiksel i lemlerde ve formüllerde hücre isimleri veya adresleri bir de i ken gibi kullan labilir. 22

21 3.3.HücreleriDüzenleme Resim3.6:Aritmetikselformülgiri i Elektronik Tablolama Program nda veri girilmi hücreler üzerinde düzenleme i lemleri yap labilir. Bu düzenleme i lemleri hücrenin kendisi veya içindeki veri üzerinde olabilir. Modül ekinden ilgili videolar seyrederek konuyu daha iyi anlayabilirsiniz Hücre çeri inisilme Elektronik Tablolama Program nda bir hücrenin veya bir grup hücrenin içindeki veriyi silmek için önce hücreler seçilir vedel tu una bas l r Hücre çeri inidüzenleme Elektronik Tablolama Program nda bir hücrenin içindeki veriyi düzenlemek için öncelikle fare ile hücre üzerinde çift t klama yap l r veya hücre üzerinde tek t klama yap ld ktan sonra formül çubu u t klan r daha sonra düzeltme i lemi için imlecin konumu ok tu lar ile hücre içindeki veri üzerinde de i tirilir HücreleriBirle tirme Hücre birle tirme, bir grup hücreye tek veri yazmak veya görsel olarak tabloyu düzenlemek amac ile yap l r. Elektronik Tablolama Program nda birle tirilecek hücrelerin öncelikle seçilmesi gerekir. Ancak birbirini takip eden hücreler birle tirilebilir. Hücreler seçildikten sonra Biçimlendirme Araç çubu undaki Birle tir ve Ortala ( ) butonuna bas l r veya s ras ile Biçim Hücreler seçilir ve Hizalama sekmesinde olan Hücreleri Birle tir seçene i t klan r Hücre,Sat rvesütunekleme Elektronik Tablolama Program nda sa buton menüsü ile birçok i leme k sa yoldan ula abiliriz. Ekleme i lemleri de kolayl kla sa buton menüsünde gelenekle seçene i ile yap labilir. Sa buton menüsü hangi bölüm üzerinde t klan rsa o bölüm üzerinde yap labilecek i lemlere göre ekillenir. 23

22 E er bir hücre üzerinde Sa Buton Ekle seçilirse hücre ekleme, bir sat r ismi üzerinde seçilirse sat r ekleme ve bir sütun üzerinde seçilirse sütun ekleme i lemi gerçekle ir. sat r ve sütun eklemelerinde sat r ve sütunlar a a ya ve sa a kayarken hücre eklemede kayma yönünü veya eklini kullan c seçer (Resim 3.6). Resim3.6:Hücreeklemeseçenekleri Hücre,Sat rvesütunsilme Silme i lemleri sa buton menüsünde gelens L seçene i ile yap labilir. Sa buton menüsü hangi bölüm üzerinde sa butona t klan rsa o bölüm üzerinde yap labilecek i lemlere göre ekillenir. E er bir hücre üzerindesa Buton Sil seçilirse hücre silme, bir sat r ismi üzerinde seçilirse sat r silme ve bir sütun üzerinde seçilirse sütun silme i lemi gerçekle ir. Sat r ve sütun simgelerinde sat r ve sütunlar yukar ve sola kayarken hücre silmede kayma yönünü veya eklini kullan c seçer Bir lemigerialmaveyayenileme Elektronik Tablolama Program nda yap lan her i lem dosya kaydedilinceye kadar saklan r. Bunun anlam dosyay kaydetmeden önceki bütün i lem ad mlar na ula labilir. Bir önceki i lem ad m na dönmek içingerial ve geri al nm bir i lemi tekrar uygulamak için Düzen menüsünden geri al nan i lemi yenile komutu kullan labilir VeriBulmaveyaDe i tirme Elektronik Tablolama Program nda sayfa içinde geçen bir ifadeyi bulmak ve onu ba ka bir ifade ile de i tirmek mümkündür.düzen menüsünden Bul seçene i ile bulma ve de i tirme i lemleri yap labilir. Resim 3.7 de sayfa içinde Dersin ifadesi bulunmu ve istenirse Versin ifadesi ile de i tirilecek. Resimde tümünü bul seçene i seçildi i için sayfa içinde bulunmak istenen ifadenin geçdi i tüm hücreler listelenmi tir. Bu liste üzerinden istenen sat r seçilerek de i tirme i lemi yap labilir. 24

23 Resim3.7:Bulvede i tir 3.4.VerileriKopyalamaveTa ma Kopyalama bir hücredeki de erin ba ka bir hücreye aynen aktar lmas d r. Ta ma ise bu aktarma i lemi s ras nda ilk hücredeki de erin silinmesidir. Kopyalama ve ta ma i lemleri seçili olan bir grup hücre üzerinde de yap labilir. Elektronik Tablolama Program nda veriler bir hücreden di erine kopyalanabilir veya ta nabilir Hücreleri,Sat rlar,sütunlar Kopyalama Kopyalanacak hücre ya da hücre grubu seçildikten sonra klavyedenctrl+c (kopyala k sa yolu) tu lar na beraber bas l r (Kopyalama sat r veya sütun için yap lacaksa sat r veya sütun seçme i lemi yukarda bahsedildi i gibi yap l r). Daha sonra hedef hücre seçilerek Ctrl+V (yap t r k sa yolu) tu lar na beraber bas l r. Kopyalama i lemi Düzen menüsünden ve sa buton menüsünden de Kopyala ve Yap t r seçenekleri ile yap labilir Hücreleri,Sat rlar,sütunlar Ta ma Ta nacak hücre ya da hücre grubu seçildikten sonra klavyeden Ctrl+X (Kes k sa yolu) tu lar na beraber bas l r (Kesme sat r veya sütun için yap lacaksa sat r veya sütun seçme i lemi yukarda bahsedildi i gibi yap l r). Daha sonra hedef hücre seçilerekctrl+v (yap t r k sa yolu) tu lar na beraber bas l r. Kesme i lemi düzen menüsünden ve sa buton menüsünden de Kes ve Yap t r seçenekleri ile yap labilir. 25

24 3.4.3.ÖzelYap t rma lemleri Ta ma veya kopyalama yap l rken kaynaktan al nan veriler (kopyalanan veriler) ve biçimler üzerinde seçme yap larak yap t rma i lemi gerçekle tirilebilir. Hatta kaynaktan al nan say sal veriler ile hedef üzerinde (verilerin yap t r ld alan) dört temel i lem bile yap labilir. Ek olarak Ba Yap t r ile kayna n de i mesi durumunda hedefin de de i mesi sa lanabilir. Özel yap t rma i lemi kullan lacaksa kopyalama ya da kesme i leminden sonra Yap t r yerine Özel Yap t r seçene idüzen ya da sa buton menüsünden seçilir. Ekrana gelen pencerede ( ekil 3.8) istenilen seçenekler i aretlenerek (Her bölümden yaln z biri seçilebilir) yap t rma i lemi tamamlan r. Resim3.8:Özelyap t r Çal masayfas n KopyalamaVeTa ma Elektronik Tablolama Program nda kullan lan sayfalar Resim 1.1 de gösterilmi tir. Bir sayfa ismi üzerinde sa buton ile t kland nda ç kan menüden Ta veyakopyala seçilir. Ç kan penceredenkopya olu tur seçene i seçilmez ise ta ma i lemi seçilirse kopyalama i lemi gerçekle tirilir. Ayr ca sayfan n yeni konumu da bir sayfa ismi seçilerek belirlenir. Ta ma veya kopyalama belirlenen sayfadan sonraya yap l r. Ayn anda birden fazla kitap ile çal l yorsa hedef kitap ismi de bu pencereden seçilebilir. Resim3.9:Sayfakopyalaveyata 26

25 UYGULAMAFAAL YET UYGULAMAFAAL YET lembasamaklar Derslerinizin isimlerinin ve bu derslerden ald n z notlar n bulundu u bir tablo haz rlay n z. Yaz l ve sözlülerin say s birden fazla olaca için bu sütunlar n ba l klar nda hücre birle tirme yap n z. Öneriler Verileri girerken ayn notu ald n z dersler için kopyalama ve yap t rma yöntemini kullan n z. Birle tirme araç çubu undan yap l rsa ortalamada yap lacakt r. kinci dönem için alaca n z notlar yazmak için yeni bir sayfa ekleyiniz. 100 ald n z bütün dersleri bulunuz. 27

26 ÖLÇMEVEDE ERLEND RME ÖLÇMEVEDE ERLEND RME A a daki cümleleri do ru veya yanl olarak de erlendiriniz. 1. (...) Birden fazla hücre seçiminde ALT tu u kullan l r. 2. (...) Bir hücreyi isimlendirmek formüllerde kolay kullan m sa lar. 3. (...) Ctrl+Enter ile seçilen çok say da hücreye ayn veri girilir. 4. (...) Veri listeleri haz r olarak gelir ve kullan c lar n yenilerini eklemesi mümkün de ildir. 5. (...) Tüm formüller + i areti ile ba lamal d r. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz di er faaliyete geçiniz. 28

27 AMAÇ Ö RENMEFAAL YET -4 Gerekli atölye ortam ve materyaller sa land nda sayfa yap s n ayarlayabilecek ve sayfa yazd rma seçeneklerini kullanarak ç kt lar alabileceksiniz. ARA TIRMA Okul idaresinden Elektronik Tablolama Program nda haz rlanm ve yaz c dan ç kt al nm örnekler isteyerek inceleyiniz. Yaz c lar hakk nda ara t rma yap n z. 4.ÇALI MASAYFASIAYARLARIVE YAZDIRMASEÇENEKLER Elektronik Tablolama Program nda haz rlanan tablolar sayfa yap lar düzenlenerek yaz c dan ç kt olarak al n r. Elektronik Tablolama Program n n temel kullan m amac da budur. Modül ekindeki ilgili videolar seyrederek konuyu daha iyi kavrayabilirsiniz. 4.1.Çal masayfas Ayarlar Ö RENMEFAAL YET -4 Elektronik Tablolama Program nda sayfan n boyut, kenar bo luklar vb. ayarlar na Dosya menüsündensayfayap s seçene inden ula l r. Bu pencerenin iki sekmesi a a daki resimlerde gösterilmi tir. Resim4.1:Sayfaayarlar Resim4.2:Kenarbo luklar ayarlar Sayfa Yönü Resim 4.1 de görüldü ü gibi sayfa yaz c dan yatay veya dikey al nmak üzere ayarlanabilir. Bu seçenek yapaca m z tablonun ebatlar na göre ayarlan r. ayet tablomuzun boyu enine göre daha uzun olacaksa sayfa yap s dikey olarak seçilmelidir. 29

28 Sayfa Boyutu Resim 4.1 de görüldü ü gibi kâ t boyutu daha önceden standart kabul edilen ölçülerden biri (A4, A3 vb.) olarak seçilebilir KenarBo luklar Elektronik Tablolama Program nda haz rlanan tablolar yaz c dan ç kt al n rken sayfan n kenarlar ndan bo luk b rak labilir. Bu bo luklar cilt yap m vb. amaçlarla kullan labilir. Ayr ca kenar bo luklar sayfan n daha güzel görülmesini sa lar. Kenar bo luklar n n verilmesinin teknik bir nedeni de baz yaz c lar n sayfan n uç noktalar na bask yapmamas d r. Resim 4.2 de görülece i gibi sayfan n üzerinde dört temel kenar bo lu u vard r. Üst bilgi ve Alt bilgi bo lu u sayfan n kullan labilen alanlar d r. Bu alanlara çe itli bilgiler yaz labilir. 4.2.Çal masayfas Ekleme,SilmeveAdDe i tirme Resim4.3:Sayfalarüzerindeaç lansa tu menüsü Elektronik Tablolama Program nda bir sayfa isminin üzerinde sa tu t klanarak aç lan menü yard m ile yeni sayfa eklemek, silmek ve yeniden adland rmak mümkündür. Silme i lemi seçilirse ve sayfa bo de ilse veri kayb olaca n belirten uyar penceresi gelecektir. Yeniden adland rma i lemi sayfa ad çift t klanarak da yap labilir. Ekle seçene i ise ekrana bir pencere getirir. Bu pencereden bo sayfa ya da haz r ablonlar eklenebilir. 4.3.Çal masayfas Yazd rmaayarlar Elektronik Tablolama Program nda haz rlanan tablolar bilgisayar sistemimize ba l yaz c dan bas l rken baz ayarlar yapmam za olanak tan r. Bas lacak sayfa say s veya aral bunlara örnek olarak verilebilir. Resim 4.4 tedosya menüsünden yazd r seçildikten sonra ekrana gelen pencere verilmi tir. Bu pencerede yaz c ayarlar ile sistemimize ba l olan yaz c y tan mlar z. Yazd rma aral bölümünden aktif olan sayfan n tümünü veya belirli sayfalar n bast rmak üzere seçebiliriz. Kopya say s ile yazd r lan belgenin ço alt lmas n ve birden fazla kopya say s oldu unda kopyalar n yerle iminiharmanla seçene i ile ayarlar z. Harmanla seçene i seçili de ilse her kopyan n ayn numaral sayfalar n pe pe e yazd racakt r. 30

29 Resim4.4:Yazd rseçenekleri 4.4.Yazd rmaalan BelirlemeveTemizleme Resim 4.4 te Yazd r lacak Olan ad alt nda toplanm seçeneklerle kitap içinde yaz lacak alan belirlenir. Seçim ile bu pencere aç lmadan önce belge üzerinde seçilen alanlar n yazd r lmas, Geçerli Sayfa ile kullan lan sayfan n yazd r lmas ve Tüm Çal makitab ile de di er sayfalar n da yaz c ya yollanmas sa lan r. Ayr ca Resim 4.5 te adresi belirlenen bir bölümü yazd rma alan olarak tan mlarsak bu alan n d nda kalan bilgiler yazd r lmayacakt r. Ayn i lemi Dosya menüsünden Yazd rma Alan alt nda Yazd rmaalan Tan mla ve Yazd rmaalan Temizle seçenekleri ile de yapabiliriz. 4.5.Bask datekrarlanacaksat rlar VeyaSütunlar Belirleme Resim4.5:Yazd rmaseçenekleri Dosya menüsünden Sayfa Yap s penceresi üzerinde bulunan Çal ma Sayfas sekmesi üzerinde Yazd rma alan, üste(sat rlar) ve solda(sütunlar) tekrarlanacak alanlar belirlenir. Örne in Resim 4.5 te 1. sat r ve A sütunu her sayfada tekrarlanacakt r. 31

30 UYGULAMAFAAL YET UYGULAMAFAAL YET lembasamaklar Haz rlad n z bir tabloyu yaz c ya yollay n z. Öneriler Yaz c n n haz r olmas gerekir. Yazd rma alan belirleyerek yaz c dan sadece bu alan ç kt olarak al n z. S nav notlar n z n yaz ld tabloda okul ad n ba l k sütunu olarak tan mlay n z ve yaz c ya yollanacak her sayfada tekrarlanmas n sa lay n z. 32

31 ÖLÇMEVEDE ERLEND RME ÖLÇMEVEDE ERLEND RME A a daki cümleleri do ru veya yanl olarak de erlendiriniz. 1. (...) Sayfa yönü ve boyutu Dosya menüsünden Sayfa Yap s seçene inden de i tirilir. 2. (...) Çal ma sayfalar n n say s artt r labilir ama isimleri de i tirilemez. 3. (...) Yaz c ya belgenin istenen sayfas yollanabilir. 4. (...) Yazd rma seçeneklerinden Harmanla birden çok kopya oldu unda kullan l r. 5. (...) Yazd rma alan n belirlemek için Dosya menüsünden Yazd rma Alan n n alt nda Yazd rma Alan Tan mla ve Temizle seçenekleri ile de yapabiliriz. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz di er faaliyete geçiniz. 33

32 Ö RENMEFAAL YET 5 AMAÇ Ö RENMEFAAL YET -5 Gerekli atölye ortam ile gerekli materyaller sa land nda biçimlendirme i lemlerini (hücre ve yaz özelliklerini de i tirme) yapabileceksiniz. ARA TIRMA Resmî evraklarda kullan lan yaz tipini ve boyutunu ara t r n z. 5.B Ç MLEND RME LEMLER Elektronik Tablolama Program nda hücreler ve hücrelerin içindeki veriler istenen görünü format na sokulabilir. Yaz tipi ayarlar, hücre kenarl klar vb. i lemlerin ortak ad biçimlendirme i lemleridir. Birçok biçimlendirme i lemleri Biçim menüsünden Hücreler seçene inin alt ndaki sekmeler üzerinde yap labilir. Konuyu daha iyi anlamak için modül ekindeki videolardan faydalan n z. 5.1.HücrelerdekiVerininBiçiminiDe i tirme Resim5.1:Say biçimlendirme 34

33 Biçim menüsünden Hücreler seçene inin alt ndaki Say sekmesi kullan l r. Biçim uygulanacak hücreler seçildikten sonra Kategori bölümünden istenen biçim ve Tür bölümünden de seçilen biçime ait olas farkl türler seçilir. 5.2.Hizalama Resim5.2:Hizalama Biçim menüsünden Hücreler seçene inin alt ndaki Hizalama sekmesi kullan l r. Hizalama bir metinin hücre içindeki yerle imini ve yaz yönünü ayarlar. Elektronik Tablolama Program nda hücre içindeki veri yatayda ve dikeyde hücre içinde istenen yere yaz labilir. 5.3.Yaz TipiAyarlar Biçim menüsündenhücreler seçene inin alt ndakiyaz Tipi sekmesi kullan l r. Yaz tipi,boyutu, yaz rengi ve stili de i tirilebilir. Bu temel i lemlerin yan nda yaz ya efekt ve üzerine çizgi verilebilir, alt simge-üst simge (b xy, a 2 +b 2 vb.) gibi i lemler de buradan yap labilir. 35

34 Resim5.3:Yaz tipi 5.4.Kenarl klar Biçim menüsünden Hücreler seçene inin alt ndaki Kenarl klar sekmesi kullan l r. Elektronik Tablolama Program nda haz rlanan tablolarda hücrelere yaz lan verilerin belirginle tirilmesi ve birbirlerinden ayr lmas için kenarl k ad verilen çizgiler kullan l r. Kenarl k bir hücrenin dört kenar na verildi i gibi kö egenler de verilebilir. Renk, tip ve kal nl k seçimi yap labilir. Resim5.4:Kenarl klar 36

35 5.5.HücrelereDesenVerme Elektronik Tablolama Program nda bir hücrenin zeminine bir renk vermek veya desen koymak için Biçim menüsünden Hücreler seçene inin alt ndaki Desenler sekmesi kullan l r. 5.6.BiçimleriTemizleme Hücreleri temizledi inizde, hücre içeriklerini (formülleri ve verileri), biçimleri (say biçimleri, ko ullu biçimler ve kenarl klar içinde olmak üzere) veya aç klamalar kald r rs n z, ancak bo hücreleri çal ma sayfas nda b rak rs n z. Düzen menüsünden Sil'i t klayarak hücreleri sildi inizde ise, Elektronik Tablolama Program sildi iniz hücreleri çal ma sayfas ndan kald r r ve çevreleyen hücreleri, bo lu u doldurmak üzere öteler. Biçimleri veya içeri i temizlenmek istenen hücreler, sat rlar veya sütunlar seçilir. Düzen menüsünden Temizle ve ard ndanbiçimler veya çerikler seçilir.tümü seçilirse, hücrenin hem biçimleri, hem içeri i temizlenir. Bu seçenek, hücre aç klamalar n ve veri do rulamas n da kald r r. 5.7.SütünGeni li inide i tirme Tek bir sütun için: Sütun ba l n n sa taraf ndaki s n r, sütun istedi iniz geni li e ula ana kadar sürüklenir. Resim5.5:Sütungeni letme Birden çok sütun için: De i tirmek istedi iniz sütunlar seçiniz ve seçilen sütun ba l n n sa kenarl n sürükleyiniz. Ayn i lemi, çal ma sayfas ndaki tüm sütunlarda gerçekle tirmek için,tümünü Seç (sütun ve sat rlar n kesi im noktas ) dü mesini t klat n z, sonra herhangi bir sütun ba l n n kenarl n sürükleyiniz. Belirlibirgeni li egöre: Sütunu seçiniz,biçim menüsündesütun'u i aretleyiniz, Geni lik'i t klay n z ve sonra bir say giriniz. 5.8.Sat ryüksekli inide i tirme Tekbirsat riçin: Sat r ba l n n sa taraf ndaki s n r, sat r istedi iniz geni li e ula ana kadar sürükleyiniz. Resim5.6:Sütungeni letme Birden çok sat r için: De i tirmek istedi iniz sat r seçiniz ve seçilen sat r ba l n n sa kenarl n sürükleyiniz. Ayn i lemi, çal ma sayfas ndaki tüm 37

36 sat rlarda gerçekle tirmek için, Tümünü Seç (sütun ve sat rlar n kesi im noktas ) dü mesini t klat n z, sonra herhangi bir sat r ba l n n kenarl n sürükleyiniz. Belirlibirgeni li egöre: De i tirmek istedi iniz sat r seçiniz,biçim menüsünde Sütun'u i aretleyiniz,yükseklik'i t klay n z ve sonra bir say giriniz. 5.9.Ko ullubiçimlendirme Elektronik Tablolama Program nda bir hücredeki verinin de erine göre yukar da bahsedilen biçimlerden baz lar n n otomatik olarak verilmesine ko ullu biçimlendirme denir. Hücre içindeki verinin de erine göre yap lacak biçimlendirme tan mlanmal d r. Örne in, bir hücredeki say sal de er 45 in alt ndaysa bu hücreye k rm z zemin rengi verilebilir. Ko ullu biçimlendirme de eklemek, de i tirmek ya da kald rmak istedi iniz hücreleri seçiniz.biçim menüsündenko ullubiçimlendirme'yi t klay n z. Seçili hücrelerdeki de erleri biçimlendirme ölçütleri olarak kullanmak için, Hücre De eri'ni veya Formülü (Formül kullan l yorsa kar la t rma tümceci i gelmeyecektir.) t klat n, kar la t rma seçiniz (=,> vb..), sonra da sabit bir de er veya formül yaz n z.biçim'i t klay n z ve ko ul sa land nda olmas n istedi iniz biçimi seçiniz. Formül girerseniz, e it i areti (=) ile ba laman z gerekir. Formül DO RU de erine döndü ünde uygulamak istedi iniz biçimlendirmeyi seçiniz (Do ru ya da Yanl sonuç üretebilecek).e er gibi bir formül kullanmak gereklidir. Ba ka bir ko ul eklemek için,ekle'yi t klay n z, sonra ad mlar yineleyiniz. En çok üç ko ul belirleyebilirsiniz. Belirtilen ko ullardan hiçbiri do ru de ilse, hücreler varolan biçimlerini korur. Not: Belirlenen ko ullardan birden fazlas do ruysa, Elektronik Tablolama Program, yaln zca ilk do ru ko ulun biçimlerini uygular. Resim5.7:Ko ullubiçimlendirme 38

37 UYGULAMAFAAL YET UYGULAMAFAAL YET lembasamaklar Bir hücreye say, bir ba ka hücreye metin girerek iki hücreye çe itli biçimlendirmeler uygulay n z ve sonuçlar gözlemleyiniz. Daha önce haz rlad n z notlar tablosunda 45 ten az ald n z notlar n yaz renginin k rm z olmas n sa lay n z. Öneriler Say, Hizalama, Yaz tipi, Kenarl k i lemlerini uygulay n z. Ko ullu biçimlendirme kullan n z. 39

38 ÖLÇMEVEDE ERLEND RME ÖLÇMEVEDE ERLEND RME A a daki cümleleri do ru veya yanl olarak de erlendiriniz. 1. (...) Elektronik çal ma tablosunda yaz lar 45 derece aç ile yaz labilir. 2. (...) Yaz tipi de i tirme s ras nda yaz n n ön izlemesi al nabilir. 3. (...) Sütun geni li i sadece fare ile ayarlan r. 4. (...) Ko ullu biçimlendirme sadece say sal veriler için kullan l r. 5. (...) Ko ullu biçimlendirmede mant ksal de erler yollayan fonksiyonlar kullan labilir. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz di er faaliyete geçiniz. 40

39 AMAÇ Ö RENMEFAAL YET -6 Gerekli atölye ortam materyaller sa land nda ekleme seçeneklerini kullanarak sayfay düzenleyebileceksiniz. ARA TIRMA Ö RENMEFAAL YET 6 Elektronik Tablolama Program na eklenebilecek nesnelerin neler oldu unu ara t r n z. Windows ortam nda kopyalanan bir verinin Elektronik Tablolama Program na eklenebilir mi? Ara t r n z. 6.EKLEME LEMLER Elektronik Tablolama Program nda sayfa üzerine çe itli nesneler ekleyebilir. Konuyu daha iyi anlamak için modül ekinden ilgili videolar seyrediniz. 6.1.Çal masayfas naüstbilgiveyaaltbilgiekleme Resim6.1:Üstbilgivealtbilgi ÜstbilgiveAltbilgi: Haz rlanan bir tabloda yaz c ya dökülen her sayfada tekrarlanan ve sayfan n üstünde ve alt nda ayr lm bo luklara yaz lan verilerdir. Elektronik Tablolama Program nda üst ve alt bilgi girmek içindosya menüsündensayfayap s penceresi aç l r ve 41

40 Üstbilgi/Altbilgi sekmesi seçilir veya Görünüm menüsünden Üstbilgi ve Altbilgi seçilir. Aç lan pencereden haz r ablonlar seçilebilece i gibi Özel Üstbilgi ve Özel Altbilgi seçeneklerinin bulundu u butonlara bas larak da üst ve altbilgiyi özelle tirebiliriz. &[Sayfa], &[ToplamSayfa], &[Tarih], &[Saat], &[Yol], &[Dosya] veya &[Sekme] ifadelerinden birinin ya da birkaç n n yaz lmas durumunda [ ] i aretleri aras nda belirtilen türde veriyi üst ve altbilgiye ekler. 6.2.Çal masayfas naaç klamaekleme Resim6.2:Aç klama Elektronik Tablolama Program nda hücre üzerine o hücre hakk nda bilgi veren bir mesaj eklenebilir. Genellikle bu bilgi mesaj haz rlad m z tablodaki bir hücreye girilecek veri hakk nda aç klama yapmak için kullan l r. Aç klama eklenecek hücre seçildikten sonra Ekle menüsündenaç klama seçilir ve ekrana gelen sar renkte kutucu a istenen ifade yaz l r. Aç klama eklenen hücrelerin sa üstünde k rm z bir üçgen ekli bulunur ve fare ile hücre üzerine gelindi inde aç klama görüntülenir 6.3.Çal masayfas nasayfanumaralar Ekleme Elektronik Tablolama Program nda üst ya da alt bilgiye &[Sayfa] yazarak sayfa numaras ekleyebiliriz. Sayfa numaras eklendi i sayfan n yaz c dan ç kt al nan kaç nc sayfa oldu unu gösterir. 6.4.Çal masayfas natarihvesaatekleme Elektronik Tablolama Program nda üst ya da alt bilgiye &[Tarih] ve &[Saat] yazarak sayfa tarih veya saat ekleriz. 6.5.Çal masayfas nagrafikekleme Elektronik Tablolama Program nda birbirleri ile ili kili verileri Grafik olarak gösterebiliriz. Ekle menüsünden Grafik seçilerek grafik eklenebilir. Grafik ekleme i lemi oldukça karma k ad mlara sahiptir. Özetle bir grafik olu turmak için önce uygun formatta veri girilir (Genellikle liste eklinde bir veya birkaç sat ra veya sütuna girilir.). Daha sonra bu veriler seçilir ve Ekle menüsündengrafik seçene i seçilir. Ç kan ekranda grafik türü seçilir ve ileri butonu ile sonraki ad ma geçilir (Grafi in anla l r olmas için veriler ile uygun grafik türü seçilmelidir. Yard m seçeneklerinden Grafik Olu turma konusunu inceleyiniz). Grafi e kaynak olan veri alan düzenlenebilir veya tekrar seçilir ve ileri butonuna bas l r. Sonraki ad mda grafi in ba l k vb. özellikleri ayarlan r ve ileri butonuna bas l r. Son olarak grafi in olu turulma yeri seçilir veson t klan r ( lgili videoyu mutlaka seyrediniz). 42

41 6.6.Çal masayfas naresimekleme Elektronik Tablolama Program nda tablolar üzerinde daha önceden haz rlanm resimler veya kamera ve taray c dan al nacak resimler eklenebilir. Bunlar n yan nda WordArt, otomatik ekil ve kurulu emalar da eklenebilir. WordArt, otomatik ekil ve kurulu emalar kullan c taraf ndan belirli ad mlar geçerek haz rlan rken küçük resimler Elektronik Tablolama Program ile beraber gelmektedir. Dosya, kamera ve taray c dan al nacak resimler ise çe itli resim formatlar nda dosya eklinde elde edilir. Eklenen resim dosya format nda ise ad ve yolu aç lan pencerelerde belirlenir. Resim6.3:Ekle Resimmenüsü 6.7.Çal masayfas nanesneekleme Resim6.4:Nesneekleme Elektronik Tablolama Program nda i letim sistemi taraf ndan kullan labilen ses ve video dosyalar, hareketli resimler veya di er Office bile enleri ile yap lan dosyalar gibi bile enlere nesne ad verilir. Ekle menüsünden Nesne seçilir ve aç lan pencereden kullan lmak istenen nesne seçilir. Nesne simge olarak da eklenebilir. 43

42 6.8.Çal masayfalar Aras Ba lant larolu turma Elektronik Tablolama Program nda bir Web sayfas na veya bir dosyaya, ayn çal ma kitab ndaki di er sayfalara, bo bir kitaba veya bir mail adresine ba lant sa lanabilir. Bütün bu ba lant lara ortak ad olarak köprü ad verilir. Köprü eklemek için Ekle menüsünden Köprü seçilir ve aç lan pencereden istenen köprü türü seçilir. ResimdeÇal masayfalar Aras Ba lant larolu turma gösterilmi ve sayfa3 e ba lant yap lm t r. Resim6.5:Köprüekleme 44

43 UYGULAMAFAAL YET UYGULAMAFAAL YET lembasamaklar Daha önceden olu turdu unuz notlar n z n oldu u tabloya üstbilgi olarak okul ad n z ve altbilgi olarak da kendi ad n z ekleyiniz. Zay f ald n z dersler için zay f alma nedeninizi aç klama olarak ekleyiniz. Öneriler Ekledi iniz üst ve alt bilgiler sayfada görüntülenmez. K rm z bir üçgen olu mal d r. 45

44 ÖLÇMEVEDE ERLEND RME ÖLÇMEVEDE ERLEND RME A a daki cümleleri do ru veya yanl olarak de erlendiriniz. 1. (...) Altbilgi eklemek için Dosya menüsünden Sayfa yap s kullan l r. 2. (...) Üstbilgi olarak saat eklenemez.. 3. (...) Aç klamalar kullan c ya bilgi vermek için yaz l r. 4. (...) Çal ma sayfas ndaki say sal veriler tüm grafik türleri için uygundur.. 5. (...) Sayfaya eklenecek küçük resimler Elektronik Tablolama Program nda yüklü olarak gelir. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz di er faaliyete geçiniz. 46

45 AMAÇ Ö RENMEFAAL YET -7 Atölye ortam ve gerekli materyaller sa land nda araç çubuklar n ve menüleri özelle tirebileceksiniz. ARA TIRMA Ö RENMEFAAL YET 7 Araç çubu u kullanman n yararlar n ara t r n z. 7.ARAÇÇUBUKLARINIVEMENÜLER ÖZELLE T RME 7.1.AraçÇubu unasimgeekleme Elektronik Tablolama Program nda kullan c lara kolayl k sa layan araç çubuklar standart olarak yüklenir. Araç çubuklar ndan hangilerinin ekranda sürekli olarak görüntülenece ine karar verdi imiz gibi her araç çubu unun içinde olacak k sa yollara da karar verebiliriz. Hatta yeni araç çubuklar bile yapabiliriz. Menülerden s ras ile Görünüm Araç Çubuklar Özelle tir seçildikten sonra aç lan pencerede Komutlar sekmesi seçilir. Bu sekmede Elektronik Tablolama Program nda yap labilecek bütün i lemler kategoriler halinde gösterilmi tir. Araç çubu una eklemek istedi imiz komut kategorisi ve komutun kendisi seçildikten sonra sürükle-b rak yöntemi ile istenilen araç çubu una yeni komut eklenir. lemin tersi yap l rsa da silme gerçekle tirilir. Resim7.1:Yeniaraççubu usimgesiekleme 47

46 7.2.YeniAraçÇubu uolu turma Menülerden s ras ile Görünüm Araç Çubuklar Özelle tir seçildikten sonra aç lan pencerede Araç Çubuklar sekmesi seçilir. Bu sekmede Yeni butonuna bas l r (Resim 7.2-1). Daha sonra aç lan pencereye yeni olu turulan araç çubu unun ad yaz l r (Resim 7.2-2) vetamam butonuna bas l r (Resim 7.2-3). Olu turulan araç çubu u bo tur ve komutlar sekmesinden istenen komutlar eklenir (Resim 7.2-4). 7.3.YeniMenüOlu turma Resim7.2:Yeniaraççubu uekleme Resim7.3:Yeni menü ekleme 48

47 Menülerden s ras ile Görünüm Araç Çubuklar Özelle tir seçildikten sonra aç lan penceredekomutlar sekmesi seçilir.kategoriler bölümünün en alt sat r ndakiyeni Menü seçene i seçilir (Resim 7.3-1). Komutlar bölümündekiyenimenü seçene i (Resim 7.3-2) sürükle-b rak yöntemi ile menü çubu una b rak l r (Resim 7.3-3). Son olarak olu an yeni menü sa butonla t klanarak aç lan pencereden menüye ad verilir (Resim 7.3-4). 7.4.Menülere Komut Atama Resim7.4:Yenialtmenüekleme Menülerden s ras ile Görünüm Araç Çubuklar Özelle tir seçildikten sonra aç lan penceredekomutlar sekmesi seçilir. Bu sekmede Elektronik Tablolama Program nda yap labilecek bütün i lemler kategoriler halinde gösterilmi tir. Yeni menü olarak olu turmak için komutlardan biri menü sat r n n üzerine, alt menü olu turmak için de bir menü seçene inin alt na sürükle-b rak yöntemi ile yerle tirilir. lemin tersi yap l rsa da silme gerçekle tirilir. 49

48 UYGULAMAFAAL YET UYGULAMAFAAL YET lembasamaklar En çok kulland n z komutlar n bulundu u bir araç çubu u olu turunuz. Öneriler Araç çubu unu Görünüm menüsünden aktif etmeyi unutmay n. En çok kulland n z komutlar n bulundu u bir menü olu turunuz. 50

49 ÖLÇMEVEDE ERLEND RME ÖLÇMEVEDE ERLEND RME A a daki sorular cevaplayarak faaliyette kazand n z bilgi ve becerileri ölçünüz. A a daki cümleleri do ru veya yanl olarak de erlendiriniz. 1. (...) Araç çubuklar na sadece o araç çubu u ile ilgili komutlar ekleyebiliriz. 2. (...) Görünüm-Araç Çubuklar -Özelle tir penceresinden yeni menü eklenebilir. 3. (...) Standart bir menüye yeni alt menü eklenemez. 4. (...) Yeni araç çubu u olu turulurken bir ad verilmeyebilir. 5. (...) Yeni menü ve yeni araç çubu u simgesi eklenirken sürükle-b rak i lemi yap lmal d r. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz di er faaliyete geçiniz. 51

50 Ö RENMEFAAL YET -8 AMAÇ Ö RENMEFAAL YET -8 Gerekli atölye ortam ile gerekli materyaller sa land nda verilerin analizini yapabileceksiniz. ARA TIRMA Verilerin s ral olmas n veya belirli bir arta uyanlara kolayca ula lmas n n önemini ara t r n z. 8.1.VeriS ralama 8.VER LER NANAL Z Elektronik Tablolama Program nda veriler girilirken, bir sütun boyunca ayn türde veri olmas na dikkat edilir. Örne in Dersler ba l (sütun ba l ) alt nda Matematik, Fizik vb. ders isimleri dizilebilir. Ders isimleri ve notlar girildikten sonra s ralama yap lmak istenebilir. Resim8.1:S ralama Verileri s ralamak için önce s ralama yap lacak sütunlar seçilir (Resim 8.1-1). E er sütunlara girilmi verilerin ayn sat r numaralar aras nda bir ba lant varsa (A sütununda yazanedebiyatileb,c,dsütunlar ndakinotlarili kilidir) ili kili tüm sütunlar seçilmelidir. E er seçim geni letilmez ise Elektronik Tablolama Program bizi uyararak veriler aras ndaki ili kinin bozulaca n söyler (S ralamadan sonra Biyolojiden al nan not edebiyat n kar s na gelebilir). Veri menüsünden S rala seçilir(resim 8.1-2). Aç lan pencerede s ralama için 3 ölçüt ve s ralama yönleri seçilir (Resim ve 4). En az bir ölçütle s ralama yap l r ancak istenirse 2 ölçüt daha girilebilir (Resim 8.1-5). Seçilen alan içinde ba l k varsa belirtilmelidir. Ayr ca seçilen alan içinde birle tirilmi hücre varsa s ralama yap lmayacakt r. 52

51 8.2.VeriFiltreleme Bir sütuna girilmi verileriler içinde tekrarlanan verileri gizleyerek sütundaki tüm verilerin liste halinde gösterilmesi i lemine süzme (filtreleme) denir. Süzme yap l rken verilerin tümü, özel bir tanesi, belirlenen arta uyanlar, veri girilmemi hücreler veya veri girilmi hücreler listelenebilir. Öncelikle filtreleme yap lacak alan seçilir. Daha sonra menülerden s ras ile Veri Süz-Otomatik Süz seçilirse (Resim 8.2-1) seçilen alan n sütun ba l klar nda filtreleme esaslar n belirleyecek kutucuklar belirir. Bu kutucuklar t klan nca aç lan pencereden seçim yap ld ktan (Resim 8.2-2) sonra seçime uyan de erler listelenir (Resim 8.2-3). 8.3.Yaz mdenetimi Resim8.2:Süzme Veri giri i s ras nda kulland m z dilin kurallar na ayk r ifadeler kullanm sak ya da yanl l kla hatal giri yapm sakyaz m Denetimi ile bu hatalar düzeltebiliriz. Araçlar menüsündenyaz m K lavuzu seçildi inde (Resim 8.3-1) yaz m denetimi penceresi aç l r. Bu pencere ilk hatal veri giri inin üzerinde konumlanarak (Resim 8.3-2) ne yapmak istedi imizi seçmemizi bekler. Hatay sadece bu hücrede yok saymak içinbirkez Yoksay (Resim 8.3-3), tüm sayfada yok saymak içintümünü Yoksay (Resim 8.3-4), hata olarak görüntülenen metnin do ru oldu unu belirleyip bu kelime haznesine eklemek için Sözlü e Ekle (Resim 8.3-5), sadece bu hatay önerilen düzeltme ile de i tirmek içinde i tir (Resim 8.3-6), tümünü de i tirmek için Tümünü De i tir (Resim 8.3-7), düzeltmeleri Elektronik Tablolama Program na b rakmak için Otomatik Düzelt (Resim 8.3-8) seçilmelidir. Kullan lan dili de i tirmek için isesözlükdili de i tirilir (Resim 8.3-9). 53

52 8.4.VeriDo rulama Resim8.3:Yaz mdenetimi Bir hücreye girilecek verinin uymas gereken artlar n n belirlenmesine veri do rulama denir. Veri do rulama seçenekleri hücre seçildikten sonra girdi iletisi verilmesine olanak tan r. Girdi iletisine ra men hata yap l rsa hata uyar s verilebilir. Resim 8.4 te seçilen hücrelere girilecek say lar n 0 ile 100 aras nda olmas na, girdi iletisi olarak ve hata uyar s olarak da 0 ile 100 aras nda girilmeli ayarlanm t r..ayarlar sekmesindeki zinverilen seçene i ile farkl türde verilerin girilmesi sa lanabilir. Resim8.4:Verido rulama 54

53 8.5.AltToplamlar Bir veri listesinde girilen say sal de erler bir ba ka sütuna da girilen de erlere ba l olarak giriliyorsa bu say sal de erleri ba l oldu u sütunda bulunan de erlere göre gruplay p toplamlar n alabiliriz (Örnek illere göre sat tutarlar ). Bu i leme alt toplam ad verilir (Resim 8.5). Alt toplam almak için öncelikle verileri gruplayaca m z de erlere göre s ral girmek ya da s ralamak gereklidir. Sonra alt toplam al nacak alanlar seçilir ve Veri menüsünden Alt Toplam seçene i seçilir. A a dakilerin her de i iminde bölümüne gruplanacak sütun, Kullan lacak i lev yerine toplama, çarpma veya ortalama gibi say larla yap lacak i lem, Alttoplameklemeyeri bölümüne de i lev sonunda hesaplanacak de erlerin gösterilece i sütun ba l girilir. Resim8.5:Alttoplamlar 8.6.VerilerinFormunuOlu turma Elektronik Tablolama Program nda tabloya girilen veriler düzenli bir ekilde girilecekse veya de i tirilecekse çal ma sayfas yerine otomatik olarak olu turulan Form sayfas kullan labilir. Verilerin sütun ba l klar ve an az bir örnek veri girildikten sonra veriler seçilir ve Veri menüsünden Form seçilir. Ekranda görüntülenen pencereden veri giri i ve düzeltmesi yap labilir. 55

54 8.7.MetniSütunlaraDönü türme Resim8.6:Verilerinformu Bir hücreye girilmi uzun bir metin kelimelerine ya da içinde geçen bir ayraç karakterine göre bölünebilir. Bölünme sonucunda her bir bölüm bir sütunda yer al r. Bölünecek veriyi seçtikten sonra Veri menüsündenmetnisütunadönü tür seçilir. Ç kan pencereden bölmede kullan lacak ayraç karakteri (genel olarak bo luk) seçilir ve SON butonu t klan r. 8.8.ÖzetTablo Özet tablolar, Elektronik Tablolama Program n geli mi özelliklerinden birisidir. Verileri gruplamay, alt toplamlar almay ve d veri taban na ba lanmay sa lar. Özet tablolar, topla, say, ortalama gibi sizin belirleyece iniz bir i lev kullanarak veriyi özetleyebilir. Alt toplamlar veya genel toplamlar otomatik olarak ekleyebilir. Bunun d nda hesaplanm alanlar veya ögeler ekleyerek kendi formüllerinizi kullanabilirsiniz. Özet tablo yaratmak için, çözümlemek istedi iniz veriyi bulman za ve düzenlemenize yard mc olarak kullanaca n z Özet Tablo sihirbaz kullan l r. Ba lamak için, Veri menüsünden Özet Tablo ve Özet Grafik Raporu seçene ini t klay n z. Ç kan ileti im kutusu, toplam üç ad mdan olu an özet tablo sihirbaz n n ilk ad m n olu turur ve size özet tabloyu olu turacak verilerin nereden al naca n ve ne tür bir özet tablo olu turulaca n soracakt r. Genelde kullan lan veriler do rudan Elektronik Tablolama Program nda yarat lan tablolard r. Ancak istenirse d bir veri kayna ile (Access vb.) yarat lan veriler, birden fazla sayfadan olu an veriler ya da di er bir özet tablosu kullan labilir. Türü ise tablo ya da grafikten biri olarak seçilir ve ileri butonuna bas larak ikinci ad ma geçilir. kinci ad m, ilk ad mda seçilen seçene e göre verilerin yerinin belirtilmesidir. Ard ndan üçüncü ad mda özet tablonun yarat laca yer sorulur. Bu yer mevcut çal ma sayfas ya da yeni bir çal ma sayfas olabilir. Son butonuna t kland nda otomatik olarak düzenlenmi tabloya özet tablo alan listesinden sütun ve sat r ba l klar ile veri ö eleri sürükle-b rak yöntemi ile ilgili yerlere yerle tirilir ve özet tablosu olu turulur. 56

55 Resim8.7:Özettablosu 57

56 UYGULAMAFAAL YET UYGULAMAFAAL YET lembasamaklar Daha önceden olu turdu unuz notlar n z n oldu u tabloya Özet Tablosu olu turunuz. Daha önceden olu turdu unuz notlar n z n oldu u tabloyu derslerin isimlerine göre s ralay n z. Öneriler Sat r ve sütun adlar n seçime dahil ediniz S ralama yap lacak alana ili kili veri içeren tüm alanlar dahil edilmelidir. 58

57 ÖLÇMEVEDE ERLEND RME ÖLÇMEVEDE ERLEND RME A a daki sorular cevaplayarak faaliyette kazand n z bilgi ve becerileri ölçünüz. A a daki cümleleri do ru veya yanl olarak de erlendiriniz. 1. (...) Verileri s ralarken azalan veya artan yönde s ralama yap labilir. 2. (...) Filtreleme yap larak veri girilmemi bo hücreler de listelenebilir. 3. (...) Yaz m denetimi ile hatal yazd m z veriler düzeltilir. 4. (...) Form olu turmak için veri girmeye gerek yoktur. 5. (...) Metini sütuna dönü türme i lemi sonucunda yeni sütunlar olu ur. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz di er faaliyete geçiniz. 59

58 Ö RENMEFAAL YET -9 AMAÇ Ö RENMEFAAL YET -9 Gerekli atölye ortam ve materyaller sa land nda formülleri kullanarak sayfada düzenlemeler yapabileceksiniz. ARA TIRMA Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini ara t r n z. 9.1.FormülOlu turma 9.FORMÜLLER Elektronik Tablolama Program nda formül olu turmak için iki yöntem vard r. Bunlardan birincisi, kullanmak istedi imiz formülün özelliklerini iyi biliyorsak formül çubu una =(e ittir) yazmak ve pe inden de kullanmak istedi imiz formülü yazmakt r. kinci yöntem ise formül çubu undaki formül ekle butonunu (üzerinde fx yazan buton) kullanmakt r. Bu butona t klan nca fonksiyon ekleme sihirbaz görüntülenir. Sihirbazdan ilk olarak kategori (Resim 9.1) seçilir. Sonra bu kategorideki formüllerden biri seçilir (Resim 9.1).Tamam butonuna bas l nca formülde kullan lan veri aral klar n ve di er özel seçeneklerin belirlendi i pencere aç l r. Bu pencere formülün özelli ine göre farkl l klar içerir. Resim9.1:Formülekleme 60

59 9.2.FormülKopyalamaveTa ma Elektronik Tablolama Program nda formüllerin kopyalanma ve ta nmas di er verilerin kopyalama ve ta ma i lemlerinden pek farkl de ildir. Hat rlama içinhücrelerle Çal ma faaliyetine bak n z. Formüller kopyalan r veya ta n rsa içinde geçen alan ve hücrelerde otomatik olarak ötelenir. Di er bir ifadeyle formülde geçen hücre adresleri kaynak ile hedef aras ndaki hücre say s kadar artar ya da azal r. E er hücre adreslerinin ba na $ (dolar) i areti konulursa hücre adresleri sabitlenmi olur. Örne in A1 yerine $A1 yazmak gerekir. 9.3.FormülerdeHataMesajlar Formüllerde olu an hata mesajlar ve düzeltme yöntemleri a a da verilmi tir. #AD? hatas : Elektronik Tablolama Program nda bir formüldeki metni tan mad zaman ortaya ç kar. #BO! hatas : Kesi meyen iki alan n kesi imini belirtti iniz zaman ortaya ç kar. #DE ER! hatas : Yanl türde ba ms z de i ken veya i leç kullan ld nda ortaya ç kar. #SAYI! hatas : Bir formülde veya i levde geçersiz say sal de erler oldu unda ortaya ç kar. #SAYI/0! hatas : Bir say s f ra (0) bölündü ünde ortaya ç kar. #YOK hatas : De er bir i levde veya formülde kullan lamaz durumdaysa ortaya ç kar. #BA V! hatas : Formülde eksik bile en oldu unda ortaya ç kar. Genel olarak formüllerdeki hatalar düzeltmek için a a dakileri yap n z. Sa ve sol ayraçlar n tümünü e leyiniz. Bütün ayraçlar n, e le en bir çiftin parças oldu undan emin olunuz. Microsoft Excel, formülü olu tururken girilen ayraçlar, e le tirebilmeniz için farkl renklerde görüntüler. Aral k belirtmek için iki nokta i aretini kullan n z. Bir hücre aral na ba vuruda bulundu unuz zaman, aral ktaki ilk hücreye yap lan ba vuruyla, aral ktaki son hücreye yap lan ba vuruyu ay rmak için iki nokta i areti (:) kullan n z. Gereken bütün ba ms z de i kenleri giriniz. Baz i levlerin gerekli ba ms z de i kenleri vard r. Ayr ca, çok fazla ba ms z de i ken girmedi inizden emin olunuz Yedi i levden daha fazlas n iç içe geçirmeyiniz. Bir i levin içine, yedi düzeyden daha fazla i lev girilemez veya iç içe geçirilemez. Di er sayfa adlar n tek t rnak i areti içine al n z. Formül, ba ka çal ma sayfas veya çal ma kitab ndaki de erlere veya hücrelere ba vuruda bulunuyorsa ve di er çal ma kitab veya çal ma sayfas n n ad alfabetik olmayan bir karakter içeriyorsa, bu ad tek t rnak i areti ( ' ) içine almal s n z. D çal ma kitaplar için dizin yolunu ekleyiniz Her ba lant n n bir çal ma kitab ad n ve çal ma kitab n n yolunu içerdi inden emin olunuz. Say lar biçimlendirmeden giriniz. Say lar, formüllere girerken biçimlendirmeyiniz. Örne in, girmek istedi iniz de er YTL olsa bile, formüle 1000 giriniz. 61

60 9.4.FormüllerdeDöngüselBa vurular Kullanma Bir formül, do rudan veya dolayl olarak kendi hücresine geri ba vurdu u zaman (formül içinde formülün yaz ld hücrenin adresi geçerse), buna döngüsel ba vuru denir. Aç k çal ma kitaplar ndan birinde döngüsel bir ba vuru varsa, Elektronik Tablolama Program bunlar n tümünü otomatik olarak hesaplayamaz. Döngüsel ba vuruyu kald rabilir veya Elektronik Tablolama Program n, önceki yinelemenin sonuçlar n kullanarak, döngüsel ba vuruda kullan lan her hücrenin hesaplamas n sa layabilirsiniz. Dögüsel ba vurular kullanmak için ilgili araç çubu u aktif edilmelidir. Araçlar menüsünden Özelle tir'i, sonra da Araç Çubuklar sekmesini t klay n z. Daha sonra Döngüsel Ba vuru onay kutusunu seçin. Böylece döngüsel ba vurular kullan labilir hale gelecektir. Döngüsel Ba vuru araç çubu unda sayfam zda döngüsel ba vuru yap lm hücre adresleri ve ba vurular oklarla göstermeyi sa layan butonlar bulunur. 9.5.Ko ulluformüller Resim9.2:Döngüselba vuru Do ru ya da yanl sonucu üreten veya formül içinde geçen art n do ru ya da yanl olmas durumuna göre çal an formüllerdir E er Belirtti iniz ko ul DO RU olarak de erlendirilirse bir de er, YANLI olarak de erlendirilirse ba ka bir de er verir. De erler ve formüller üzerinde ko ullu s namalar yürütmek için E ER fonksiyonunu kullan n z. =E ER(mant ksal_s nama;e er_do ruysa_de er;e er_yanl sa_de er) =E ER(A10=100; "Bütçe içinde";"bütçeyi a yor") Mant ksal_s nama: DO RU veya YANLI olarak de erlendirilebilecek herhangi bir de er veya deyimdir. Örne in, A10=100, mant ksal bir deyimdir; A10 hücresindeki de er 100'e e itse, deyim DO RU olarak de erlendirilir. Tersi 62

61 durumda, YANLI olarak de erlendirilir. Bu ba ms z de i ken herhangi bir kar la t rma hesab i leci kullanabilir. E er_do ruysa_de er: Mant ksal_s nama DO RU ise verilen de erdir. Örne in, metin dizesindeki bu ba ms z de i ken "Bütçe içinde" ise ve mant ksal_s nama ba ms z de i keni DO RU olarak de erlendirilirse, E ER fonksiyonu "Bütçe içinde" metnini görüntüler.mant ksal_s nama DO RU ise vee er_do ruysa_de er bo sa, bu ba ms z de i ken 0 (s f r) de eri verir. DO RU sözcü ünü görüntülemek üzere bu ba ms z de i ken için DO RU mant ksal de erini kullan n z. E er_do ruysa_de er ba ka bir formül olabilir. E er_yanl sa_de er: Mant ksal_s nama YANLI ise verilen de erdir. Örne in, metin dizesindeki bu ba ms z de i ken "Bütçeyi a yor" ise ve mant ksal_s nama ba ms z de i keni YANLI olarak de erlendirilirse, E ER fonksiyonu "Bütçeyi a yor" metnini görüntüler.mant ksal_s nama YANLI ise vee er_yanl sa_de er belirtilmemi se (bu,e er_do ruysa_de er'inden sonra virgül olmamas d r) YANLI mant ksal de eri verilir. Mant ksal_s nama YANLI ise ve e er_yanl sa_de er bo sa (bu, e er_do ruysa_de er'inden sonra bir virgül ve onu izleyen kapatma parantezi olmas durumudur) 0 (s f r) de eri verilir.e er_yanl sa_de er ba ka bir formül olabilir Ve Tüm ba ms z de i kenleri DO RU'ysa DO RU'yu verir; Bir ya da daha fazla ba ms z de i keni YANLI 'sa YANLI ' verir. VE(mant ksal1;mant ksal2;...) VE(A10<100;A20= Dikkat ) Mant ksal1; mant ksal2; DO RU ya da YANLI olabilen, test etmek istedi iniz 1 ile 30 aras ko uldur. Resim9.3:Mant ksalformüller 63

62 9.6.MatematikselFormüller Rakam içeren bir grup hücre üzerinde i lem yaparak bir sonuç bulan formüllerdir Toplam Formülü Hücre aral ndaki tüm say lar toplar. TOPLA(say 1;say 2;...). TOPLA(13;A1:A20;DO RU) Say 1, say 2,... de i kendir. toplam n veya toplam de erini istedi iniz 1 ile 30 aras nda ba ms z Yuvarlama Formülü Say y belirlenen say da basama a yuvarlar. YUVARLA(say ;say _rakamlar) YUVARLA(21,23254;3) ise sonuç 21,233 olur Say yuvarlamak istedi iniz say d r. Say _rakamlar say y yuvarlamak istedi iniz basamak say s n belirtir.say _basamaklar 0'dan (s f rdan) büyükse, say belirtilen ondal k hane say s na yuvarlan r. Say _basamaklar 0 ise, say en yak n tamsay ya yuvarlan r. Say _basamaklar 0'dan küçükse, say ondal k virgülün soluna yuvarlan r Tamsay Formülü Bir say y a a ya do ru en yak n tamsay ya yuvarlar. TAMSAYI(say ) TAMSAYI(8,9) ise sonuç 8 dir. Say a a do ru bir tamsay ya yuvarlamak istedi iniz gerçek say d r. Resim9.4:Matematikselformüller 64

63 9.7.MetinFormülleri Metinler ile çal malarda kullan lan formüllerdir HücreMetniniBüyük-KüçükHarfeDönü türmeformülleri Bir hücredeki de eri ya da metin verisini büyük harfe çevirmek için BÜYÜKHARF(metin), küçük harfe çevirmek için ise KÜÇÜKHARF(metin) formülü kullan l r. Formüllerde geçen metin ifadesi Çift t rnak ars nda verilen bir veri veya metin girilmi bir hücre olabilir HücredenMetinAlmaFormülü Bir hücredeki de eri belirtilen say biçiminde metne çevirir. METNEÇEV R(de er;biçim_metni) METNEÇEV R(B2;"0,00 TL") De er; say sal de er, say sal de eri de erlendiren bir formül veya say sal de er içeren bir hücreye yap lan bir ba vurudur. Biçim_metni; Hücreleri Biçimlendir ileti im kutusundakisay sekmesindekategori kutusundaki metin biçiminde bir say biçimidir. Bir hücreyibiçim menüsünde bulunan Hücreler komutununsay sekmesindeki bir seçenekle komutla biçimlendirmek, yaln z biçimi de i tirir, de eri de i tirmez. METNEÇEV R fonksiyonunu kullanmak bir de eri biçimlenmi metne dönü türür; sonuç art k hesaplanm bir say de ildir HücrelerdekiMetniBirle tirmeformülü Birkaç metin dizesini bir metin dizesi eklinde birle tirir. B RLE T R (metin1,metin2,...) B RLE T R(",A2," ",A3," için "nehir yo unlu u ",A4,"/m") Metin1, metin2,... tek bir öge olarak birle tirilecek 1-30 aras nda metin ögesidir. Metin ö eleri metin dizeleri, say lar veya tek hücre ba vurular olabilir. Metin ö elerini birle tirmek için B RLE T R i levi yerine "&" i leci de kullan labilir. 65

64 Resim9.5:Metinformülleri 9.8.TarihveSaatFormülleri Tarih ve saat ile i lemi yapan formüllerdir. Formüllerin sonuçlar sistem saati ve tarihine ba l d r ve do ru sonuç için sistem ayarlar n z kontrol ediniz Tarih EklemeFormülü Belirli bir tarihi gösteren s ral seri numaras verir. Hücre biçimi fonksiyon girilmeden öncegenel ise, sonuç tarih olarak biçimlendirilir. TAR H(y l;ay;gün) TAR H(2008;1;35) ise 4 ubat 2008 Y l; Y l ba ms z de i keni bir ile dört basamak aras nda olabilir.ay, y ldaki aylar gösteren say d r. Ay 12'den büyükse, belirtilen y l n ilk ay na bu say kadar ay ekler. Örne in, TAR H(2008;14;2) 2 ubat 2009 tarihini gösteren seri numaras n verir. Gün; aydaki günleri gösteren say d r. Gün, belirtilen aydaki gün say s ndan büyükse, ay n ilk gününe bu say kadar gün ekler. Örne in, TAR H(2008;1;35) 4 ubat 2008 tarihini gösteren seri numaras n verir Saat EklemeFormülü Zaman de erini saat biriminde verir. Saat, 00:00 ile 23:00 aras ndaki bir tamsay d r. SAAT(seri_nu) SAAT(0,78125) Seri_nu bulmak istedi iniz saati içeren zamand r. Zaman, çift t rnak i areti aras nda metin dizesi olarak (örne in, "18:45") veya ondal k say olarak (örne in, 18:45'i göstermek üzere 0,78125) girilebilir. 66

65 kitariharas ndagünhesaplamaformülü 360 günlük y l temelinde (ayda 30 gün) iki tarih aras ndaki gün say s n verir. Sisteminiz 30 günlük aylar temel al yorsa ödemeleri hesaplaman za yard mc olmas için bu fonksiyonu kullan n z. GÜN360(ba lang ç_tarihi;biti _tarihi) GÜN360(TAR H(2008;7;23); TAR H(2008;5;23)) -60 sonucunu verir Ba lang ç_tarihi ve biti _tarihi aralar ndaki gün say s n ö renmek istedi iniz iki tarihtir.ba lang ç_tarihibiti _tarihinden sonra gelirse, GÜN360 negatif bir say verecektir. Tarihler TAR H fonksiyonu kullan larak ya da di er formüllerin ya da fonksiyonlar n sonuçlar olarak girilmelidir. Örne in, 23 May s 2008 için TAR H(2008;5;23) kullan lmal d r. Tarihler metin olarak girilirse sorun olu turabilir. Resim9.6:Tarihvesaat formülleri 67

66 UYGULAMAFAAL YET UYGULAMAFAAL YET lembasamaklar Daha önceden olu turdu unuz notlar n z n oldu u tabloya derslerin ortalama notlar n ve karne notlar n hesaplay n z Öneriler E er ve toplam formüllerini kullan n Formülleri yazarken hatalar yaparak uyar mesajlar n inceleyiniz. 68

67 ÖLÇMEVEDE ERLEND RME ÖLÇMEVEDE ERLEND RME A a daki cümleleri do ru veya yanl olarak de erlendiriniz. 1. (...) Bir formülde geçen hücre adresinin ba na & i areti konursa sabitlenme gerçekle ir.. 2. (...)#SAYI/0! Hatas bir say s f ra bölünürse olu ur. 3. (...) Bir formülün içinde ba ka bir formül kullan lamaz. 4. (...) Toplam formülü içinde en fazla 10 ba ms z veri kullan labilir. 5. (...) Metineçevir formülündeki biçim metni Say sekmesinden al nmal d r. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz di er faaliyete geçiniz. 69

68 Ö RENMEFAAL YET 10 AMAÇ Ö RENMEFAAL YET -10 Gerekli atölye ortam ve materyaller sa land nda ekleme seçeneklerini kullanarak sayfay düzenleyebileceksiniz. ARA TIRMA Elektronik Tablolama Program na eklenebilecek nesnelerin neler oldu unu ara t r n z. Windows ortam nda kopyalanan bir veri Elektronik Tablolama Program na eklenebilir mi? Ara t r n z. 10.ARAÇLARI KULLANMA 10.1.KorumaOlu turma Elektronik Tablolama Program, verilerinize kimlerin eri ip de i tirebilece ini denetlemek için birkaç koruma katman sa lar. Çal masayfas korumas : Çal ma sayfalar ndaki ö eleri (formül içeren hücreler vb.) tüm kullan c lar n eri iminden koruyabilir veya kullan c lara tek tek sizin belirledi iniz veri aral klar na eri im verebilirsiniz. Çal ma kitab düzeyinde koruma: Çal ma kitab ö elerine koruma uygulayabilece iniz gibi, çal ma kitab dosyas n okuma ve de i tirmeye kar da koruma koyabilirsiniz. Çal ma kitab payla l yorsa, özel kullan ma dönmesini engelleyebilir ve de i iklik geçmi inin silinmesini önleyebilirsiniz. Çal ma sayfas ö elerini koruma i lemi u ba l klar alt nda yap labilir. Ö eleritümkullan c larakar korumayaalma: Kullan c lar n sat r ve sütun eklemelerini, silmelerini ve biçimlendirmelerini, kilitli hücrelerin içeri ini de i tirmelerini ve imleci kilitli veya kilitsiz hücrelere ta malar n önleyebilirsiniz. Varsay lan olarak çal ma sayfas ndaki tüm hücreler kilitlenir. Bir çal ma sayfas n korumaya almadan önce, kullan c lar n veri girmesini veya de i tirmesini istedi iniz hücrelerin kilidini iki yolla açabilirsiniz. Hücrelerin kilidini tüm kullan c lara açmak için, Hücreleri Biçimlendir ileti im kutusunun Koruma sekmesini kullanabilirsiniz. Hücrelerin kilidini belirli kullan c lara açmak için, Kullan c lar n Aral klar Düzenlemesine zin Ver ileti im kutusunu kullanabilirsiniz. Bu ileti im kutusunda belirledi iniz ve parola atamad n z tüm aral klar n kilidi tüm kullan c lar için aç l r. Kilitli b rakt n z hücreler ise yaln zca, çal ma sayfas n korumaya ald ktan sonra korunur. 70

69 Kullan c lar n tümünün eri imini s n rlamak istedi iniz di er çal ma sayfas özellik ve ö eleri aras ndaköprüler,s ralama,otomatiksüzme,özettabloraporlar,grafik Nesneleri ve Senaryolar vard r. Bu korumalar tek tek kullan c ve veri aral klar na de il, tüm kullan c lara ve tüm çal ma sayfas na uygulan r. Grafik sayfalar için, grafi in içeri ini de i ikliklere kar koruyabilir ve sayfadaki metin kutular gibi tüm grafik nesnelerini de i iklik ve silmeye kar korumaya alabilirsiniz. Korumal grafik sayfalar, grafi in kaynak verileri de i tirildikçe güncelle tirilir. Belirlikullan c larakorumal aral klariçineri imverme: Windows 2000 i letim sisteminiz varsa, belirli kullan c lar n belirli hücre ve aral klar düzenlemelerine izin verebilirsiniz. Eri im verdi iniz kullan c lar, kilitli bile olsa hücreleri düzenleyebilir. Eri im s n rlamalar n z yaln zca, çal ma sayfas n korumaya ald ktan sonra etkinle ir. Aral klar için izin ileti im kutusunda belirtti iniz kullan c lar, parola girmeden aral otomatik olarak düzenleyebilirler. Di er kullan c lara parola sorulur ve parola giren kullan c lar aral düzenleyebilir. Hücre birden çok aral a aitse, aral klardan birini düzenleme yetkisi olan kullan c lar bu hücreyi de düzenleyebilir. Bir kullan c bir kerede birden fazla hücreyi düzenlemeyi denerse ve bu hücrelerin tümünü de il, baz lar n düzenlemeye yetkisi varsa, kullan c dan hücreleri birer birer seçip düzenlemesi istenir. Çal ma kitab ö elerini ve dosyalar n koruma alt na alma u ba l klar alt nda yap l r Çal ma ö elerini koruma: Kullan c lar n çal ma sayfas eklemelerini veya silmelerini, gizli çal ma sayfalar n görüntülemelerini önleyebilirsiniz. Ayr ca, çal ma sayfas n görüntülemek üzere ayarlad n z pencerelerin boyutlar n ve konumlar n de i tirmelerini de önleyebilirsiniz. Bu korumalar tüm çal ma kitab na uygulan r. Kullan c lar n görmedi i, ancak makrolar gibi içeri ine eri im kazand çal ma kitaplar n n tümünü gizlemek için, Pencere menüsünde Gizle komutunu kullanarak tüm çal ma kitab n gizleyin ve gizledi iniz çal ma kitab n kaydediniz.. Payla lançal makitab n koruma: Payla lan çal ma kitab n, kullan c lar n özel kullan ma geri alamamalar veya de i iklik yap lm günlü ünüzü silmemeleri için korumaya alabilirsiniz. Bu tür koruman n kald r lmas için parola girilmesini isterseniz, çal ma kitab n payla ma açmadan önce korumaya alman z gerekir. Koruma uyguland nda payla m otomatik olarak aç l r. Bu özelliklerin korumas kald r ld nda, payla m kapat l r ve kaydedilen tüm de i iklik geçmi i silinir. Bunun yerine, payla m ve de i iklik geçmi ini parola gerekmeksizin korumaya alabilirsiniz. Çal ma kitab zaten payla ma aç ksa bu korumay uygulayabilirsiniz, koruma kald r ld ndaysa payla m kapat lmaz ve de i iklik geçmi i silinmez. 71

70 Çal ma kitab dosyas n görüntüleme ve düzenlemeye kar koruma: Çal ma kitab n görüntülemek veya dosyada yap lan de i iklikleri kaydetmek için parola girilmesini isteyerek çal ma kitab dosyas ndaki verileri kimin açabilece ini ve kullanabilece ini s n rlayabilirsiniz. Kullan c lar n dosyay aç p görüntülemek için kullanacaklar parola ve dosyay düzenleyip kaydedebilmeleri için kullan lacak bir ba ka parola da içinde olmak üzere iki parola ayarlayabilirsiniz. Bu parolalar çal ma kitab dosyas na uygulan r ve Çal ma Kitab n Koru ileti im kutusuyla sa lanan korumadan farkl d r. Koruma kullanmak için Araçlar menüsünden Koruma seçilmeli ve aç lan alt menüden de koruma yapmak istedi imiz nesnelere göre ilgili seçenek seçilmelidir. Resim10.1:Korumaseçenekleri Resim10.2:Aral kkorumas Resim10.4:Çal makitab n koruma Resim10.3:Sayfay veözelliklerinikoruma 72

71 10.2.Çal makitab n Payla t rma Çal ma kitab n payla ma çok say da kullan c taraf ndan düzenlenmesini istedi iniz bir çal ma kitab olu turmak istedi inizde kullan l r. A üzerinden payla lan bir alana kaydedilmi çal ma kitab izin verilen a kullan c lar taraf ndan kullan labilir. Bir çal ma kitab payla lmadan önce payla lacak veriler girilmelidir. u özelliklerden herhangi birini eklemek istiyorsan z, bu i lemi payla ma yapmadan olu turmal s n z: Birle tirilmi Hücreler, Ko ullu Biçimlendirmeler, Veri Do rulama, Grafikler, Resimler, Çizim Nesneleri ve Di er Nesneler, Köprüler, Senaryolar, Ana Hatlar, Alt Toplamlar, Veri Tablolar, Özet Tablo Raporlar, Çal ma Kitab ve Çal ma Sayfas Korumas ve Makrolar. Çal ma kitab n payla t ktan sonra bu özellikleri de i tiremezsiniz. Araçlar menüsünden Çal ma Kitab n Payla t r' t klay n z, sonra Düzenleme sekmesini t klay n z. Ayn anda birden fazla kullan c n n de i iklik yapmas na olanak sa la onay kutusunu seçiniz, sonra Tamam' t klay n z. Uyar ld n zda çal ma kitab n a ortam na kaydediniz lemleriotomatikle tirme(makro) Makro, Elektronik Tablolama Program nda yap lacak bir dizi i lemin kaydedilip tekrar çal t r lmas i lemidir. Makro olu turma sesi kasede kaydetme gibidir. stenildi inde nas l kasetteki ses dinlenebiliyorsa istendi inde makro da çal t r l p Elektronik Tablolama Program nda i lemlerin ard ard na yap lmas sa lan r. Makroya hücre biçimlendirme ve formül i lemleri ba ta olmak üzere birçok Elektronik Tablolama Program fonksiyonu dahil edilebilir. Makrolar asl nda Microsoft Visual Basic modülünde saklanan ve i i her gerçekle tirmeniz gerekti inde çal t r labilen bir komut ve fonksiyonlar dizisidir. Yani bir makro kaydetti imizde Elektronik Tablolama Program yap lan i lemleri dizi eklinde fonksiyonlara ve komutlara çevirerek Microsoft Visual Basic modülünde saklar ve daha sonra bu makro çal t r ld nda ayn i lemler Elektronik Tablolama Program taraf ndan otomatik olarak tekrar yap l r YeniMakroOlu turma Makro olu turmak için Araçlar menüsünde yer alan Makro seçene i alt nda Yeni Makro Kaydet kullan l r. Ekrana gelen pencerede Makro ad, makroyu ça rmak için gerekli k sa yol, makronun saklanaca yer ve üretici aç klamas girildikten sonra tamam butonuna bas l r ve makro içinde olmas n istedi imiz i lemler yap lmaya Resim10.5:Yenimakrokayd ba lan r. Makroyu kaydetmek içindurdur butonuna bas l r. 73

72 MakroÇal t rma Makroyu çal t rmak için olu tururken tan mlad m z k sa yol tu lar na bas l r Makrolar Dü melereba lama Bir makroyu dü meye (buton) ba lamak için öncelikle bir dü me eklemek gerekir. Dü meler formlar araç çubu undan sürükle-b rak (1) yöntemi ile sayfa üzerine al nd anda otomatik olarak makro ata penceresi aç l r ve listedeki makrolardan biri seçilir(2) ve tamam butonuna bas l r(3) MakroKodlar n Düzenleme Resim10.6:Makrolaradü meba lama Araçlar menüsünden Makro oradan da Visual Basic Düzenleyicisi seçilirse ekrana gelen pencereden kodlar düzenlenebilir. Resim10.7:Makrolar ndüzenlenmesi 74

73 10.4.EnterTu unuyönünüde i tirme Hücrede çal man z bitirmek içinenter tu una bast n zda, Elektronik Tablolama Program sizi biti ik hücreye ta r veya geçerli hücrede b rak r. Standart olarak bir alt hücreye geçilir. Resim10.8:Entertu ununyönü Araçlar menüsünden önce Seçenekler'i, sonra dadüzen sekmesini t klay n z. Biti ik hücreye geçmek için, Enter'dan sonra seçimi ta onay kutusunu seçiniz, ard ndan da Yön kutusundan bir yön seçiniz. Geçerli hücrede kalmak için, onay kutusunun i aretini kald r n z. 75

74 UYGULAMAFAAL YET UYGULAMAFAAL YET lembasamaklar Aktif hücredeki yaz rengini k rm z yapan bir makro olu turunuz. Haz rlad n z notlar tablosunu a ortam nda arkada lar n zla payla n z. Öneriler Yaz tipini kullanmal s n z. Bilgisayar n z bir a sisteminin parças olmal d r. 76

75 ÖLÇMEVEDE ERLEND RME ÖLÇMEVEDE ERLEND RME A a daki cümleleri do ru veya yanl olarak de erlendiriniz. 1. (...) Haz rlad m z bir belgenin bir sayfas ndaki bir sütuna veri giri ine kar koruma koyabilirsiniz. 2. (...) Çal ma kitab n payla rken hangi kullan c lar n belgeye eri ebilece i seçilebilir.. 3. (...) Makrolarda formül kullan lmaz. 4. (...) Makrolar bir dü meye atanabilir. 5. (...) Enter tu una bas ld nda aktif hücrenin de i memesi sa lanabilir. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz di er faaliyete geçiniz. 77

76 MODÜLDE ERLEND RME A.OBJEKT FTESTLER(ÖLÇMESORULARI) A a daki sorular cevaplayarak faaliyette kazand n z bilgi ve becerileri ölçünüz. 1. Elektronik Tablolama Program nda yaz c dan 2 sayfa olarak ç kacak bir alan n 1 sayfa olarak ç kmas n hangi komutla sa layabiliriz? A)Böyle bir komut yoktur. B)Bu uygulama ancak makro ile mümkündür. C)Dosya-Sayfa yap s -S d r D)Görünüm-Yak nla t r-% Elektronik Tablolama Program dosyas n n A1 hücresinde yaz l olan =TOPLA(A5:B10) alan ndaki i levi C1 hücresine ta d n zda i levin alan adresi a a dakilerden hangisine dönü ür? A) Hiçbir de i iklik olmaz i lev =TOPLA(A5:B10) olarak kal r. B) lev =TOPLA(C5:D10) olarak de i ir. C) lev =TOPLA(C5:C10) olarak de i ir. D) lev =TOPLA(B5:C10) olarak de i ir. 3. Elektronik Tablolama Program nda ekran n alt k sm nda bulunan ve göstergecin bulundu u yere göre bilgi veren çubu un ad a a dakilerden hangisidir? A)Formül çubu u(formula bar) B)Durum çubu u(status bar) C)Araç çubu u(tool bars) D)Standart araç çubu u(standard tool bars) 4. Seçilmi alandaki bilgilerin ayn s n ba ka bir alana ta mak için hangi komutlar kullan l r? A)Kes/Yap t r (Cut/Paste) B)Kopyala/Yap t r (Copy/Paste) C)Düzen/Yap t r (Edit/Paste) D)Kopyala/Özel yap t r (Copy/Paste) 5. Elektronik Tablolama Program nda daha önceden kaydedilmi bir dosya nas l ça r l r? A)Dosya/Yeni (F le/new) B)Dosya/Aç (F le/open) C)Dosya/Kaydet (F le/save) D)Dosya/Kapat (F le/close) MODÜLDE ERLEND RME 78

77 6. mlecin bulundu u yere yeni bir sat r eklemeyi sa layan komut a a dakilerden hangisidir? A)Ekle/Sat r B)Ekle/Sütun C)Ekle/Çal ma sayfas D)Ekle/Ad 7. mlecin bulundu u yere sayfa sonu i areti konulmak istenirse kullan lan komut a a dakilerden hangisidir? A)Ekle/Sayfa sonu B)Düzen/Sayfa sonu C)Görünüm/Sayfa sonu D)Tablo/Sayfa 8. Yap lan tablonun zemin rengi ayar n yapabilmeyi sa layan komut a a dakilerden hangisidir? A)Biçim/Hücreler/Desenler B)Biçim/Hücreler/Yaz tipi C)Biçim/Hücreler/Koruma D)Biçim/Hücreler/Kenarl k 9. Excel de bir hücreye; =E ER(10>8; büyük ; küçük ) (veya =IF(10>8; büyük ; küçük )) formülü yaz l rsa o hücredeki görüntü a a dakilerden hangisi olur? A) Küçük B) Büyük C)10 D)8 10. Makrolar için hangisi yanl t r? A) Visual Basic Düzenleyicisi ile düzenlenebilirler. B) Kaydedilen bir makroya aç klama eklenebilir. C) Makrolar butonlar ile ça r labilir. D) Makrolar n isimleri otomatik olarak verilmek zorundad r. DE ERLEND RME Cevaplar n z cevap anahtar ile kar la t r n z. Do ru cevap say n z belirleyerek kendinizi de erlendiriniz. Yanl cevap verdi iniz ya da cevap verirken tereddüt ya ad n z sorularla ilgili konular faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara do ru cevap verdiyseniz performans testine geçiniz. 79