Bismillahirahmanirrahim

Transkript

1 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-1 Yeni Itru Lif Test Gereci UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri by Itru Electronics Bism Bismillahirahmanirrahim Türk Matematikçileri Hasan Yeğin ve Alharezmi 'nin Anılarına

2 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-2 İçerik 1- Giriş Itru Tek Bir Pamuk Lifi İncelik Ve Olgunluk Ölçüm Sistemi-Fibre Tester-UAK-SF Itru Lif Test Gereçleri UAK-1, UAK-1+ ve UAK-1 A nın Gelişimi Bir Taranmış Pamuk(Penye) İplik İşletmesinin UAK-1 ile Ölçme ve Değerlendirme Çıktı Örnekleri Eğrilebilme Terimleri Itru Pamuk Lif Standartları Harman Performansının Saptanması ve İplik Kalitesinin Gerçek Değerlerle Karşılaştırılması Itru Fibre Tester UAK-1' in Uygulama Alanları ve Ölçülen Test Değişkenleri Itru Fibre Tester'in Pamuklu İşletmelerde Kullanım Sistemi Itru Fibre Tester ile Pamuk Liflerinin Seçimi, Tasnifi,Harmanı ve Prosesi Bir Penye İplik Fabrikası için UAK-1 Özet Test Sonuçları Tarak Sonrası Liflerin Çengel Yönlerine göre Uzunluk Değişimleri Test Sonuçlarının Genel Değerlendirilmesi Harman-Hallaç Temizleme Performansı Tarak-Giriş ve Tarak Çıkış ve Tarak Şapka Telefi Analizleri Penye Telef ve Penye Şerit Analizleri Penye Şeridi Tam Beyaz Noktalar Analizi ( of white Specs) Pamuk /Sentetik Karışımlarda Penye Telef si ve Neps/1km İplik Arasındaki Bağıntılar Itru Yarn Process Engineering ve Itru Lif Test Gereci UAK-1 ile elde edilen Lif Ölçümlerinin Karşılaştırılması ve Yeni ITRU İplik Kalite Standartları Ring Makinesinin Ön silindirinden Çıkan Lif Özelliklerine Göre İplik Kalite Analizleri Itru İplik Kalite Standartlaştırma Sistemi İşletmede Yapılması Gereken Proses İyileştirme Çalışmaları Bağlılaşım Çizgeleri (Korelasyon Grafikleri) Itru Neps/100 Pixel Penye Şeridi ve İplik Neps sayısı /1 km Arasındaki Bağlılaşım Mikroner ve Olgunluk Bağlılaşımı(Korelasyon) Lif Mukavemeti Bağlılaşımları Penye ve Tarak Makinelerinin UAK- Spc Sistemiyle Analizi ve Düzeltilmesi Polyester/Pamuk Karışım Tarak Makineleri Penye Makinesinde Hatalı Çalışan Kafaların Tespiti ve Döküntü sinin Optimizasyonu Boyalı ve Boyasız Renkli Pamuk Lif Incelik ve Olgunluk Ölçümleri Polyester/Pamuk ve Polyester/Viskon Karışımlarda Kesik Uzunluklarının Optimisazyonu UAK-1 İle Maliyet Düşürme, Proses İyileştirme ve Üretkenlik Artışında Yeni Teknikler UAK-1 ile Yeni Ölçüm ve Değerlendirme Yöntem ve Teknikleri Itru Pc-programlar ve Kısa Tanımlamalar... 62

3 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-3 1- Giriş Itru iki yeni Lif Test Bilgi Sistemi geliştirdi.bunlar; Tek Bir Pamuk Lifi İncelik ve Olgunluk Bilgi Sistemi-UAK-SF ve Universal İleri Bilgi Lif Test Gereci Fibre Tester UAK. UAK ise UAK-1 ve UAK-1+ (sabit ) ve UAK-1A (taşınabilir) ölçü birimlerini kapsamaktadır. UAK-1 pamuk,yün,akrilik,viskon,polyester/pamuk, polyester/viskon karışımları gibi farklı hammaddelerle farklı iplik işletmelerinde iki yıldan fazla bir süre test edildi ve Prototipi yaklaşık bir yıldır başarıyla bir iplik işletmesinde çalışmaktadır.uak ölçü birimleri (modülleri) şimdi tekstil işletmeleri ve teknolojisine hizmet etmek için hazırdırlar. UAK-1 ile 240 mm ye kadar her hangi bir türdeki ve herhangi bir renkteki liflerin Eğirme Performansını ve İplik Kalitesini yükseltmek için yeni terimler geliştirmiştir. Ölçülen ve hesaplanan değişkenler (parametreler) 70 in üzerindedir.itru Fibre Tester UAK-1 yeni bir İleri Teknoloji Lif/Şerit ve İplik Eğirme Teknolojisi Bilgi Sistemidir. Itru aynı zamanda belirtilen referanstaki Bilgi Yönetim Sistemlerinide geliştirmiştir. (Ref: http : // Bilgi Tabanlı Yönetim Sistemimiz maliyet ve telefleri azaltmak, her türlü iplik ve kumaş kalitesini yükseltmek için tekstil endüstrisinde kullanılmaktadır. Maliyetleri düşürmek ve iplik ve kumaş kalitesini yükseltmek için yazılımlar geliştirilmiş olup bunlar ten yüklenebilirler..bilgi Tabanlı Kalite Yönetim Sistemleri ve PC-Programlar ülkemizin önde gelen tekstil işletmelerinde kullanılmaktadır. Aynı zamanda Itru tarafından Maliyetleri düşürmek ve Araştırma Projelerinin Optimizasyonu için kullanılabilen yeni bir Bilgi Tabanlı Araştırma Yönetim Sistemi geliştirilmiştir. UAK-1 Lif Test Gerecinin ortaya çıkartılması proses geliştirme ve iyileştirme zamanını kısaltmıştır. Telefleri azaltmak, iplik kalitesini iyileştirmek ve standart dışı çalışan makina ve proseslerin saptanması için Türkiye' deki tekstil işletmelerine yönelik birçok testler yapılmıştır.ve bu yazı UAK-1 in tekstil işletmelerinde uygulaması ile ilgili bilgiler içermektedir. UAK-1 iplik işletmelerinde gerçekleştirilen yoğun ve uzun süren ar-ge çalışmalarının sonucunda maliyetlerin azaltılması ve prosesin iyileştirilmesi konularında karşılaşılan sorunların çözümü için geliştirilmiştir. UAK-1 aşağıda gösterilen Bilgi Tabanlı Sistem, Pc-Programlar ve SPC -Analizleri üzerinde yapılandırılmıştır. Test Analiz Çöz ve Sonuç Çıktıları Hazırla

4 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-4 2-Itru Tek Bir Pamuk Lifi İncelik Ve Olgunluk Ölçüm Sistemi-Fibre Tester-UAK- SF Itru Tek Bir Pamuk Lifinin İncelik ve Olgunluk Değerlerini ve bunların yeni bir sistem geliştirmiştir. dağılımlarını ölçmek için Resimde Pamuk Liflerinin X-Kesit ve Y-Kesit mikroskop görüntüleri görünmektedir. Pamuk liflerinin enine kesit (X-Kesit) incelemelerinden İncelik ve Olgunluk değerlerinin saptanması için kullanılan birçok yazılım bulunmaktadır. Araştırma çalışmalarımızda tüm incelik ve olgunluk değişkenlerinin saptanması için boyutsal görüntüler kullanılmış ve X kesit Imge İnceleme yöntemleriyle çapraz denetim yapılmıştır. Pamuk elyafının kesit ve boyutsal görüntüleri Itru lif test gereci UAK-1 in gelişimi aşağıda görüldüğü gibi kesit ve boyutlarının mikroskobik görüntü analizlerine dayanır. Sistem boyutsal görüntülerin ölçümünü görüntüdeki her bir tek elyaf için olgunluk ve incelik değerlerine dönüştürür. Pamuk elyaflarının mikroskobik görüntüsü sistem tarafından Veri Giriş değeri olarak alınır ve bu resim (imge) Lif İncelik ve Olgunluk Sayısal değerlerine Itru tarafından geliştirilen yeni bir AlHarezmi (algoritma ) ile çevirilir. Bu AlHarezmi ile her bir lifin incelik ve olgunluk sayısal değerleri elde edilir. AlHarezmi (Algoritma) : IX. Yüzyılın başında yaşamış olan Türk Matematikçisi Musaoğlu Harezmli Mehmet'e Arapların san olarak verdiği "Alharezmi" sözcüğünden Batı'nın yaptığı bir terim

5 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-5 Veri Girişi :Pamuk Liflerinin Boyutsal İmgesi Pamuk Liflerinin Y-Kesit Görüntüsü Çıktı : Lif İncelik ve Olgunluk Sayısal Değerleri Test No Theta P2 AW t FM3 FM1 FK HS H IFC DF U 1 0,52 43,61 79,2 2,25 0,91 79,23 0,32 165,72 150,3 1,91 37,88 3,06 2 0,34 52,52 74,09 1,75 0,58 60,29 0,21 199,59 116,73 2,96 111,15 2,86 3 0,34 52,52 74,09 1,75 0,58 60,29 0,21 199,59 116,73 2,96 111,15 2,86 4 0,45 62,41 139,16 2,75 0,78 71,65 0,28 237,16 184,53 2,23 56,59 5,37 5 0,49 61,76 149,95 3 0,86 76,24 0,31 234,69 200,93 2,02 44,25 5,79 6 0,55 59,42 155,28 3,25 0,96 82,22 0,34 225,8 216,27 1,81 32,49 5,99 7 0,63 47,6 113,02 3 1,09 89,79 0,4 180,87 196,52 1,6 22,06 4,36 Ave 0,47 54,26 112,11 2,54 0,82 74,24 0,30 206,20 168,86 2,21 59,37 4,33 Std 0,11 7,22 36,52 0,62 0,19 11,03 0,07 27,45 40,96 0,55 36,91 1,41 CV 22,61 13,31 32,57 24,44 23,21 14,86 23,34 13,31 24,26 24,64 62,18 32,55 Pamuk liflerinin boyutsal görüntülerinin Itru tarafından geliştirilen AlHarezmilerle pamuk incelik ve olgunluk değerlerine dönüşümü yukarıdaki tabloda özetlenmiştir. Fibre Tester UAK-SF Sistemi : Notebook ve tarayıcı Itru Fibre Tester UAK-SF Tür(version)1.0 (Tek Pamuk Elyafı İncelik/Olgunluk Test Gereci) yazılımlarından oluşmaktadır. Burada FM3=Olgunluk oranı=h/hs dir.

6 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-6 Değişkenler Theta P2 AW t FM3 FM1 HS H IFC DF U Tanımlamalar Pamuk elyafının çemberselliği Pamul elyafının çevresi (mikron) Duvar alanı (mikron kare) Duvar Kalınlığı(mikron) Olgunluk oranı Olgunluk si Causticaire Standart elyaf inceliği( mtex) Elyaf inceliği(mtex) Olgunlaşmamış elyaf içeriği Yatıklık derecesi Pamuk elyafının inceliği (mikro gram/inch) Pamuk tellerinin(liflerinin) kesitsel mikroskobik analizlerinden Lif İncelik ve Olgunluk Sayısal Değerleri saptanabilir. Burada yapılan ise yalnızca bir Imge ile Pamuk liflerinin boyutsal analizlerinden Lif İncelik ve Olgunluk Sayısal Değerlerinin saptanmasıdır. X-kesit ve Y-kesit arasında bağıntının doğrulanabilmesi içinde X-kesitte bulunan Lif İncelik ve Olgunluk Sayısal Değerleri Y-Kesit değerlerine çevrilmiş ve bu iki sistem arasında Mikroner değerlerinin bağlılaşım(korelasyon ) çizgesi (grafiği) çıkartılmıştır. X-Y Kesit Mikroner Bağlılaşım Çizgesi Çoğu durumda hesaplanan mikroner ve incelik arasında yakın bir bağlılaşım(korelasyon) vardır.itru Fibre Tester özellikle Ar-Ge amaçları için tek pamuk liflerinin Lif İncelik ve Olgunluk Sayısal Değerlerini saptamak için kullanılabilir.

7 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-7 UAK-SF sisteminin X-kesit İmge İnceleme (Görüntü İşleme) Sistemine olan üstünlükleri Pamuk lif çapının bir lif üzerinde çok sayıda ölçülmesi Daha hızlı sistem Liflerin kesilmemesi Daha iyi tahmin Bir tek lif içindeki dağılım ve lifler arası dağılım ve SPC analizleri

8 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-8 3- Itru Lif Test Gereçleri UAK-1, UAK-1+ ve UAK-1 A nın Gelişimi Itru Fibre Tester UAK-1 test sonuçlarını elde etmek için iki ölçüm metodu kullanır.bunlar sırasıyla Standart Test ve Yüzey Analiz Testleridir. Sistem aşağıdaki ögelerden oluşur: Bilgisayar Tarayıcılar Lif/Şerit Ölçüm Hazırlık Sistemleri Bilgisayar kontrollü Lif/Şerit kıskaç ve sürüm sistemleri UAK-1,UAK-1 A ve UAK-1 + için Lif Test Gereci Yazılımı Tür UAK-1A yalnızca yüzey analiz testini uygulayan taşınabilir birlif Test Gerecidir. UAK-1 ve UAK-1 A Lif Şerit Bilgi Sistemi Itru Fibre Tester UAK-1 A UAK-1A Lif İncelik/Olgunluk (ort,min,max,std),kontaminasyon(kirlilik),renk,tam Beyaz Noktalar si, Sarı Elyafların si, Beyazlık Dizinini ölçen ve Harman-Hallaç ve taraklardaki toplam telef yüzdesini tahmin eden YENİ Taşınabilir bir Lif Test Gerecidir. Bu sistemin üstünlüğü bütün ölçümlerin tek bir yerde aynı anda tek bir testle yapılmasıdır.mikroner histogramından pamuk karışımlarındaki farklı orijinler analiz edilebilinir.

9 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-9 4-Bir Taranmış Pamuk(Penye) İplik İşletmesinin UAK-1 ile Ölçme ve Değerlendirme Çıktı Örnekleri Tekstil işletmelerinde maliyetleri düşürmek, kaliteyi yükseltmek ve bununla bağlatılı potansiyel alanları tanımlamak için UAK-1 ile birçok ölçme ve değerlendirme çıktıları hazırlanmnıştır.bu Çıktıların bir örneği ve işletme uygulamaları burada açıklanmaktadır Eğrilebilme Terimleri Pamuk Liflerinin eğrilebilme yetenekleri şöyle tanımlanabilir: Temizlenebilirlik Yüzey özelliklerinin özellikle duvar kalınlığı ve uzunluğunun korunması Kırılmalara karşın olan direnci Harman Verimlilik Performansı Her 1000 iğ/saatte ringdeki kopuşlar Harmanın lif özellikleri ile İplik Kalite Kriterleri ve İplik Performası arasında geliştirilen çok sayıda tahmini bağıntılar bulunmaktadır.bunlar iplik kalite kriterleri,harman Verimlilik Performansı, 1000 iğ/saatteki kopuşlar gibi.ne var ki,çoğu zaman ring makinesinin ön silindirinden çıkan elyaf özellikleri ile harmandaki elyaf özellikleri birbirlerinden farklıdır. Bu farklılıkların iki ana nedeni vardır: İplik kalitesi teknik bilgi/makina ayarları, proses/kalite kontrol prosedürleri ve bakımı ve uygulanan kontrol listeleriyle bağlantılıdır. Elyafların proses edilebilirliği ve eğrilebilirliği Bu varsayımlar herhangibir elyaf ve pamuk karışımları, sentetik/pamuk karışımları ve 100 sentetik elyafların eğrilebilmesi içinde geçerlidir. Itru Ring Çıkışındaki Lif Özelliklerinden ve aynı zamanda İplik Kütle Spektrographından İplik Kalite Kriterlerini Saptayan YPE(Yarn Process Engineering ) yazılımını geliştirmiştir. YPE aynı zamanda İplik Kütle Spectrographından Lif Özelliklerini saptamaktadır. Burada YPE ve UAK-1 Lif Özellikleri Sayısal Değerleri karşılaştırılmıştır. Bu doğrultuda farklı numara ve farklı ham maddeden yapılan iplikler analiz ve test edilmiştir. Lif değişkenlerini elde etmek için iki test kullanılır: Elyaf Tutam Testi (standart test)( Tekli Sonuç Çıktıları) Elyaf/kumaş yüzey analiz testleri(yüzey testi) Tekli Sonuçlar Çıktısı aşağıdaki Tabloda görülmektedir.

10 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-10 Itru-Lif Test Gereci-UAK-1 (Fibre Tester ver.3.1.2)test Sonuçlari 1/31/ PM Tarih Operator... Operator Test No... 1 Test Bilgileri... Balya-1 Test Örnek Tip Bilgileri... Harman Imge Adi... Fibre Tester- balya-1-l.bmp Histogram -Staple Diyagram-Fibre Graph Lif Sayisal Degerleri 2.5 SLY1-Fibre Graph.Yogunluklu...mm 30, SLY2-Fibre Graph Yogunluklu..mm 17, SLF1-Fibre Graph....mm 33, SLF2-Fibre Graph...mm 12,07 Fibre Graph Düzgünlük...FGD ,4 Yogunluklu Fibre Graph Düzgünlük YGD. 57,75 Ortalama Lif Uzunlugu-LMY-Staple...mm 25,48 Ortalama Lif Uzunlugu-LMS-Staple...mm 26,18 Ortalama Lif Uzunlugu-LMF-Fibregraph.mm 24,88 Ortalama Lif Uzunlugu-Kütlesel..LG..mm 29,18 Lif Uzunlugu Std Sapma...STDL.... 8,87 Lif Uzunlugu Degisim Katsayisi CVNL. 33,88 Efektif Lif Uzunlugu LEFH -Hesap...mm 30,91 Efektif Lif Uzunlugu LEF Ölçüm-UQL..mm 30,99 Efektif Kisa Lif LEF-SFN 24,64 Alt Yari Yukari Uzunluk-Staple-LQL...mm 21,72 Efektif Dagilim(Dispersion) LEF-Y. 29,92 Ortalama Yari Yukari Uzunluk-LUH...mm 28,04 Lif Duzgünlük Dizini Yuzdesi.UNI... 75,06 Lif Duzgünlük Dizini Orani UNF... 80, mm<Kisa Lif Yuzdesi SFN... 10,08 6 mm < Çok Kisa Lif SFNK... 1,01 18 mm<kisa Lif Yuzdesi SFNCW Kütle.. 42, mm<Kisa Lif SFNWKütle... 23,75 1 SL-Ekartman Ayari mm...mm 24,13 Tepe(Mode) Lif Uzunlugu... Lmod...mm 0,28 Ortanca(Median) Lif Uzunlugu. Lmed...mm -1,37 Skewness...Lif Uzunlugu..-LSKEW ,28 Kurtosis...Lif Uzunlugu...LKURT... -1,37 Pamuk Siniflandirma -Proses... Pamuk Siniflandirma -KATEGORI-A-B-C-D-E LONG STAPLE-LONG-CARDED/COMBED B

11 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-11 Renk Histogram Analizleri Ortalama Renk Sayisali Median Renk Sayisali Mode Renk Sayisali Toplam Renk Sayisi[0..255] Min... Renk Sayisali... 5 Max... Renk Sayisali Std Sapma Renk Sayisali Skewness...Renk Sayisali... -0,19 Kurtosis...Renk Sayisali... -1,12 Ortalama Isik Yogunlugu...[OIY]... 32,29 Beyaz Noktalar.Dagilim Aralik... 2,42 -Olgun Olmayan Lifler-Neps- Haritasi-Baglanti Çizgeleri- - - Toplam neps/100-nokta kare... 6 Olgun olmayan Lif Faktörü.[OLF]... 5,08 -Neps-Yüzey Analiz-Min Max Renk Toplam Neps/100-pixel-kare... 0 Neps>3x3 Pixel/100-pixel-kare... 0 Kontaminasyon Analizleri Test No Neps/100-pixel kare... 35,65 NLC (Çepel+Çekirdek+Toz)Lif Olmayan... 1,29 Yabanci Madde... 0 Toplam Lif Olmayan... 1,29 Tam Beyaz Noktalar... 2,04 Sarilik... 1,31 Beyazlik Sayisal Dizini... 90,2 Tahmini Harman-Hallaç+Tarak Döküntü -WL... 4,63 1-Elyaf Tipi Balya-1-Imge Fibre Tester- balya-m- Adi 2.bmp

12 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-12 Itru Pamuk Lif Incelik Ölçümü Yüzey Analiz Yöntemi- Lif Incelik Sayisal Degerleri Ortalama Min Max Std Lif Duvar Alani mikronsqr AW ,57 74,69 141,24 13,23 Lif Çevresi..mikron...P ,93 46,01 53,85 1,54 Theta...O... 0,52 0,44 0,61 0,03 Lif Olgunluk-Causticaire-FM , ,16 3,38 Olgun olmayan lif miktari-ifcp... 1,92 1,64 2,26 0,12 FM3-Olgunluk.[ ]... 0,91 0,77 1,06 0,06 Olgunlasmamis Lif Oransali...[OLO]... 58,45 28,27 86,6 11,51 Lif Incelik...H-...mtex ,69 113,33 214,29 20,08 Lif Incelik...HS-...mtex ,14 147,75 202,41 10,78 Lif Incelik...U...micronaire... 4,06 2,9 5,48 0,51 Flatness.(yatiklik)...F... 37,33 23,33 57,03 6,34 -Presley Testi 1/8inch Gauge-g/tex Amount ,14 Max RKM için optimum alpha sayisali... 3,52 Iplik Mukavemet Dizini. -YSI... 22,87 Iplik Düzgünsüzlük Dizini.-YEI... 15,12 Presley-1/8in-Lif Mukavemeti cn/tex... 24,96 LEF/Kesit Min Yari Çap.[LKM].Endeksi... 8,01

13 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-13 Diğer Lif Değişkenleri : Lif Paralelleşme (Lif Doğrultum) Ağırlıklı kısa elyaf içeriği si Ağırlıklı çok kısa elyaf içeriği si Ağırlıklı efektif uzunluk Grafikler: Uzunluk ve uzunluk dağılımı: Histogram, yoğunluklu ve kütlesel stapel diyagram, Fibre graph, fibre density Kütle spektrografı: Pamuk elyaflarının cer,penye,fitil ve ring proses aşamaları için Renk: Uzunluk ve Yüzey histogramı İncelik ve Olgunluk: Mikroner ve Theta histogramı Görüntüler: Lif Tutam (taranmış lifler) Yüzey lifler ( lifler) Tam Beyaz ve Sarı Lifler ve Kontaminasyon Renklendirilmiş Harman karışımları Uygulama alanı:her hangi bir renk ve türdeki ham madde, şerit ve döküntüler. İncelik ve Olgunluk Ölçümü pamuk lifleri için geliştirilmiştir.

14 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Itru Pamuk Lif Standartları Itru aşağıdaki tabloda özetlendiği gibi pamuk elyaf sınıflandırması için yeni standartlar geliştirmiştir. Bu yeni terimler YSI( elyaf mukavemet indeksi) YEI( iplik düzgünsüzlük indeksi) Sarı Elyaf Beyazlık indeksi Uzunluk sınıflandırması Neps/100-pixelkare Itru Pamuk Lifleri Standartları: Değişkenler Sayısal Bölüm Sayısal Bölüm Sayısal Bölüm Sayısal Bölüm Sayısal Bölüm Neps/100- pixel-0, A 1020 B C D 40> E YSI >11-< 15 E >15<20 D >20<22 C >22<26 B 26> A YEI 0-20 A >20< 35 B >35<50 C >50<10 0 D 100> E Presley g/tex >11<15 E >15<20 D >20<22 C <22<25 B 25> A Maturity-FM2 <70 E >70<80 D >80<90 C >90<10 0 B >100<1 20 A NLC 0-1 A 11,5 B 1,5 2,0 C 2,0 4 D 4> E SFNC <5 A 5 to 8 B 8 to 10 C 10 to 14 D 14> E of Yellow A >1<2 B 2><3 C 3><4 D >4 E Fibres 1 Whiteness Index 90> A 85>90< B 80>85< C 75<80 D <75 E Micronaire 3< A 3>3,5< B 3,5>4,5 C 4,5>5,5 D 5,5> E Effective Length 34to38,8 A B C D <25,5 E Class(Lg) Extra A Long B Medium C Medium D Short E Long to long Count Range <7 A >12 B >15 C 20 D >32 E (Tex) Toplam Puanlama :A=100,B=80,C=60,D=40,E=20

15 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Harman Performansının Saptanması ve İplik Kalitesinin Gerçek Değerlerle Karşılaştırılması A İşletmesi Pamuk Harman Analizleri Değişkenler Sayısal Bölüm Sayısal Bölüm Sayısal Bölüm Sayısal Bölüm Sayısal Bölüm Neps/100- pixel-0, A 1020 B C D 40> E YSI >11-< 15 E >15<20 D >20<22 C >22<26 B 26> A YEI 0-20 A >20< 35 B >35<50 C >50<10 0 D 100> E Presley g/tex >11<15 E >15<20 D >20<22 C <22<25 B 25> A Maturity-FM2 <70 E >70<80 D >80<90 C >90<10 0 B >100<1 20 A NLC 0-1 A 11,5 B 1,5 2,0 C 2,0 4 D 4> E SFNC <5 A 5 to 8 B 8 to 10 C 10 to 14 D 14> E of Yellow A >1<2 B 2><3 C 3><4 D >4 E Fibres 1 Whiteness 90> A 85>90< B 80>85< C 75<80 D <75 E Index Micronaire 3< A 3>3,5< B 3,5>4,5 C 4,5>5,5 D 5,5> E Effective Length 34 to38,8 A B C D <25,5 E Class(Lg) Extra A Long B Medium C Medium D Short E Long to long Count Range <7 A >12 B >15 C 20 D >32 E (Tex)

16 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-16 Bu pamuk elyafının uzunluk özellikleri Giza 86 Mısır Pamuğu elyafına benzer. Bu Harmanın mukavemet değeri yüksektir. Bu nedenle ipliğin de mukavemeti yüksek olacaktır. Bununla birlikte kısa elyaf içeriği (SFN) iplikteki hataların yükseleceğini gösterir. Bu yüzden işletmede aşağıdaki önlemler alınmalıdır: Harman-hallaç,tarak ve penyözde kısa elyaf oranının azaltılması Düşük mikronerden dolayı harman-hallaç ve taraklarda hassas işlem yapılması Hesaplanan Toplam harman-hallaç ve tarak döküntüsü Optimum büküm faktörü İplik düzgünsüzlük indeksi Düşük Düşük İplik Mukavemeti Yüksek Yüksek Ölçülen Pamuk karışımından kaynaklanan potansiyel problemler : Çırçırlama sırasında hasar görmüş liflerin nepse neden olması Hasarlı elyaflar ve SFN'sinin RKM CV sini etkilemesi

17 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Itru Fibre Tester UAK-1' in Uygulama Alanları ve Ölçülen Test Değişkenleri Itru Lif Test Gereci UAK-1 kesik elyaf iplikçiliği için çok ayrıntılı bir Lif/Şerit Bilgisi ve Yeni Lif Proses Tekniklerini içermektedir. UAK uzun yıllar boyu süren Ar-Ge çalışmaları sonucunda karşılaşılan gerçek işletme sorunlarının çözümü için tasarımlandırılmış ve geliştirilmiştir. Fabrikalar işletme performans düzeylerini daha ileri düzeylere yükseltmek için bugünkünden çok daha fazla bilgiye sahip olacaklarını UAK-1'i kullandıklarında çok daha net olarak göreceklerdir.. Ölçülen ve hesaplanan değişken sayısı 70 den, elde edilen grafik sayısı ise 10 dan fazladır.bütün bu Grafikler ve Değişkenler kullanılarak yapılan uygulamalar, işletmelerin gelişmesinde önemli bir işlev göreceği kanısındayız. Aşağıdaki tablo bizim uzun zamandır topladığımız değişkenlerin sonuçlarının kullanım alanlarını özetlemektedir. No Histogram -Staple Diyagram-Fibre Graph -Kullanım Alanları Lif Sayisal Degerleri SLY1-Fibre Graph.Yogunluklu...mm Comber Data,Spin Plan,Fibre Mix SLY2-Fibre Graph Yogunluklu..mm Comber Data,Spin Plan,Fibre Mix SLF1-Fibre Graph....mm Comber Data,Spin Plan,Fibre Mix SLF2-Fibre Graph...mm Comber Data,Spin Plan,Fibre Mix 5 Fibre Graph Düzgünlük...FGD..... Lif Düzgünluk dağılımı 6 Yogunluklu Fibre Graph Düzgünlük YGD. Lif Düzgünluk dağılımı 7 Ortalama Lif Uzunlugu-LMY-Staple...mm Lif Kırılmalaları-Spin Plan 8 Ortalama Lif Uzunlugu-LMS-Staple...mm Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi 9 Ortalama Lif Uzunlugu-LMF-Fibregraph.mm Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi 10 Ortalama Lif Uzunlugu-Kütlesel..LG..mm Penyöz telefi ayarlarında 11 Lif Uzunlugu Std Sapma...STDL.... Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi 12 Lif Uzunlugu Degisim Katsayisi CVNL. Ring iplik kalitesi 13 Efektif Lif Uzunlugu LEFH -Hesap...mm Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi 14 Efektif Lif Uzunlugu LEF Ölçüm-UQL..mm Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi 15 Efektif Kisa Lif LEF-SFN Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi 16 Alt Yari Yukari Uzunluk-Staple-LQL...mm Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi 17 Efektif Dagilim(Dispersion) LEF-Y. Pamuk Sınıflandırma 18 Ortalama Yari Yukari Uzunluk-LUH...mm İplik Büküm 19 Lif Duzgünlük Dizini Yuzdesi.UNI... İplik CV 20 Lif Duzgünlük Dizini Orani UNF... İplik CV mm<Kisa Lif Yuzdesi SFN... Ring Kopuº, neps, Toplam Düzgünsüzlük-Tüylülük 22 6 mm < Çok Kisa Lif SFNK... Toplam Düzgünsüzlük,Toz,Uçuntu,Örme 23 1 SL-Ekartman Ayari mm...mm Cer,Penye,Fitil ekartman ayarları ve Uzunl Lifler Kontrolü 24 Tepe(Mode) Lif Uzunlugu... Lmod...mm Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi 25 Ortanca(Median) Lif Uzunlugu. Lmed...mm Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi 26 Skewness...Lif Uzunlugu..-LSKEW Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi 27 Kurtosis...Lif Uzunlugu...LKURT... Elyaf Seçiminde karşılaştırma- Lot Farkları Analizi - 28 Pamuk Siniflandirma -Proses... Proses Seçimi-Pamuk Sınıflandırması 29 Pamuk Siniflandirma -KATEGORI-A-B-C-D-E Proses Seçimi-Pamuk Sınıflandırması

18 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-18 Renk Histogram Analizleri - 30 Ortalama Renk Sayisali... Harman Lot Renk Uyumu+Lot Farkları Analizi 31 Median Renk Sayisali... Harman Lot Renk Uyumu+Lot Farkları Analizi 32 Mode Renk Sayisali... Harman Lot Renk Uyumu+Lot Farkları Analizi 33 Toplam Renk Sayisi[0..255]... Harman Lot Renk Uyumu+Lot Farkları Analizi 34 Min... Renk Sayisali... Harman Lot Renk Uyumu+Lot Farkları Analizi 35 Max... Renk Sayisali... Harman Lot Renk Uyumu+Lot Farkları Analizi 36 Std Sapma Renk Sayisali... Harman Lot Renk Uyumu+Lot Farkları Analizi 37 Skewness...Renk Sayisali... Harman Lot Renk Uyumu+Lot Farkları Analizi 38 Kurtosis...Renk Sayisali... Harman Lot Renk Uyumu+Lot Farkları Analizi 39 Ortalama Isik Yogunlugu...[OIY]... Harman Lot Renk Uyumu+Lot Farkları Analizi 40 Beyaz Noktalar.Dagilim Aralik... -Olgun Olmayan Lifler-Neps- Haritasi- - Baglanti Çizgeleri- 41 Toplam neps/100-nokta kare... İplik Neps,Proses Neps 42 Olgun olmayan Lif Faktörü.[OLF]... Potansiyel Neps Oluºturma -Neps-Yüzey Analiz-Min Max Renk - 43 Toplam Neps/100-pixel-kare... Olgunlaşmamış liflerin nepsleri 44 Neps>3x3 Pixel/100-pixel-kare... İri nepsler Kontaminasyon Analizleri Test No 1 45 Neps/100-pixel kare... Olgunlaşmamış liflerin kümeleşmesi 46 NLC (Çepel+Çekirdek+Toz)Lif Olmayan... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performanı 47 Yabanci Madde... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 48 Toplam Lif Olmayan... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 49 Tam Beyaz Noktalar... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 50 Sarilik... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 51 Beyazlik Sayisal Dizini... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 52 Tahmini Harman-Hallaç+Tarak Döküntü -WL. Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı Itru Pamuk Lif Incelik Ölçümü Yüzey - Analiz Yöntemi Lif Incelik Sayisal Degerleri 54 Lif Duvar Alani mikronsqr AW... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 55 Lif Çevresi..mikron...P2... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 56 Theta...O... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 57 Lif Olgunluk-Causticaire-FM1... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 58 Olgun olmayan lif miktari-ifcp... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 59 FM3-Olgunluk.[ ]... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 60 Olgunlasmamis Lif Oransali...[OLO]... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 61 Lif Incelik...H-...mtex... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 62 Lif Incelik...HS-...mtex... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 63 Lif Incelik...U...micronaire... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı 64 Flatness.(yatiklik)...F... Harman-Hallaç,tarak ve penyöz performansı

19 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-19 -Presley Testi 1/8inch Gauge-g/tex - 65 Amount... Korelasyon Testleri 66 Max RKM için optimum alpha sayisali... Optimum Büküm İplik Proses Edilebilirlik 67 Iplik Mukavemet Dizini. -YSI... İplik Rkm karşılaştırmaları 68 Iplik Düzgünsüzlük Dizini.-YEI... İplik Düzgünsüzlükl Karşılaştırmları 69 Presley-1/8in-Lif Mukavemeti cn/tex... Lif Mukavemeti -İplik Mukavemeti 70 LEF/Kesit Min Yari Çap.[LKM].Endeksi... Proses sırasında Potansiyel Mekanik Neps Oluşturma

20 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Itru Fibre Tester'in Pamuklu İşletmelerde Kullanım Sistemi Itru Lif Test Gereci UAK-1 ile Pamuk Elyaflarının Seçimi ve Karşılaştırma Pamuk Elyafların Uygun Harmanı Pamuk Elyafların Prosesi ve Proses Aşamalarına Göre Kontrolü a) Harman-Hallaç b) Tarak c) On-cer -Vatka d) Vatka-Penyöz e) 1.Pasaj cer-fitil-ring aşamalarına göre yapılabilmektedir Itru Fibre Tester ile Pamuk Liflerinin Seçimi, Tasnifi,Harmanı ve Prosesi Farklı numunelerin birbirleriyle karşılaştırılması için istenilen İplik Kalite Kriterlerine uygun olması gerekmektedir. Bu prosedür aynı zamanda imalat giderlerinide optimize edecektir.bir iplik işletmesindeki Ham madde maliyetleri toplam maliyet giderlerinin yaklaşık ini oluşturur. Maliyet giderlerini azaltmak için seçim,karışım ve proses işlemlerinin uygun bir şekilde yapılması göz önünde tutulması gereken ana noktalardır. Aşağıdakiler göz önünde bulundurulmalıdır: -Farklı orijinli pamuklar birbiriyle harmanlanabilmektedir. Ancak bunlar arasında uyumsuzluk olduğunda bu durum Beyaz Noktalara ve Boya Almada Renk Sorunlarına yol açabilecektir.harman içinde birbirine uymayan farklı orijinlerin saptanması gerekmektedir. Bunun için UAK-1A veya UAK-1+ ile Gerçek Mikroner Histogramı incelenmelidir. UAK-1 de yalnızca normalize edilmiş Mikroner ve Theta Histogramları bulunur. UAK-1 A ve UAK-1+ gerçek ve normalize Mikroner Histogramlarını birlikte verir. Bu Mikroner Histogramlarından pamuk içindeki farklı orijinlerin uyumsuzlukları saptanabilir. -Harman Seçiminde ilk bakılacak nokta hangi Kategoriye girdiğidir. A,B,C,D,E.Kategori lif uzunluklarına göre yapılmaktadır. A en uzun E ise en kısa dır. Pamuk balya olarak satın alınmadan önce numuneleri teste tabi tutulur.bu testlerde bir çok değişken bulunmaktadır. Bunlar uzunluk, renk, lif olmayan, mikroner, olgunluk, kısa lif. Bu değerlerin hiç birisi tek başına İplik Kalite Değerleri,İplik ve Dokuma Performası ile uyum göstermeyebilir. Tüm bu değerlerin bir bütün olarak ele uygulanan Prosese göre Karde,Penye,Rotor a göre göz önüne alınması gerekmektedir. Optimum İplik Eğirme Koşullarını önerilir. elde edebilmek için Pamuk Lifi Seçiminde aşağıdaki plan İplik Numara Aralığı İplik Büküm Aralığı İplik Kullanım Alanı (Çözgü,atkı,örme) Her bir sonraki prosesteki İplik Kopuş Aralığı Kullanılan Dokuma ve Örme Makinesi Tipi ve Ham Bez Yapısal Analizleri Pamuk Hammadde Maliyeti

21 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-21 Tüm bunlar göz önüne alındığında üretim maliyetleri ve kalite optimize edilebilir. Pamuk Lifleri İplik Numara, Büküm ve Proses Yapısına Göre 5 kategoriye ayrılabilir. Kategori Lif Sınıfı Effective Length(mm) İplik Numara tex A Çok Uzun 34 to 38.8 <7 B Uzun 30,9 to 34 7 to 12 C Orta -Uzun 27 to 30,9 12 to 15 D Orta 25,4 to 27, E Kısa <25,4 >32 Ne var ki, her bir sınıf içinde ve sınıflar arasında değişimler bulunmaktadır. İplikçiler genelde yukarıdaki Tabloda bir alt sınıftaki pamukla bir üst sınıftaki iplik numaralarını eğirmek için çabalayarak maliyetleri düşürmeye çalışmaktadırlar. Bu yüzden eğilim optimum Örme ve Dokuma Performansını sağlayarak en ince ipliği eğirebilmektedir. YSI-Yarn Strength Index ve YEI- Yarn Evenness Index parametreleri pamuk liflerini bir bütün olarak ele almaktadır.ysi-iplik RKM ve YEI iplikteki toplam düzgünsüzlük (ince yer +kalın yer + neps) ile bağlantılıdır. Ayrıca Presley 1/8 inch gauge g/tex değeri de iplik mukavemeti ile bağlantılıdır. Harman-maliyeti: Harman maliyeti harman performası ile bağlantılıdır.bunuda tahmini harman-hallaç +tarak toplam döküntü yüzdesi belirler. WLH Bu yüzde NLC(lif olmayan ),Sarı Lifler ve Tam Beyaz Lifler sinin toplamıdır.wlh arttıkça toplam döküntü si artar. Büküm Alphası: Harmandan yapılabilecek iplikte verilecek olan büküm alphasıdır. Bu değer azaldığında iplik üretimi artar.bu optimum alpha olarak belirlenmiştir. Kısa Lif : Kısa Lif leri olan SFN ve SFNK kopuş ve toz uçuntu ile bağlantılıdır. Neps Yapma Potansiyeli: LKM endeksi dediğimiz nep yapma potansiyelidir. LKM arttıkça neps yapma potansiyeli artar. Liflerin Proses Edilebilirlik Yeteneği: Bu ise ancak lifler proses edildikten sonra saptanabilir.bu Harmandaki WLH sinin Tarak Çıkışı WLH sine oranıdır. Bu aynı zamanda temizlenebilirlik si olarakta tanımlanabilir. Buna ek olarak Leff Harman/Leff Ring Çıkışı da liflerin proses edilebilirlik sini belirleyen ikinci parametredir.dolayısıyla bir pamuk harmanından iplik yapmadan önce onun performası önemli ölçüde belirlenmektedir. Karde ve Penye ipliklerin proses aşamaları birbirlerinden farklı olması lif seçiminide etkilemektedir. WLH karde iplikte penye ipliğe oranla daha önemlidir. Çünkü taraktan sonra lifleri temizleyecek başka bir proses bulunmamaktadır.

22 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-22 Gerçek Mikroner Histogramları Analizi Harmanın Mikroner Histogramları Kullanılan Pamuğun Ortalama mikroner değeri 4,0-4,2 arasındadır. Aşağıda 3,99 Mikroner Kalibre pamuğun Mikroner Histogramı görülmektedir. Sizin harmanınızla aşağıdaki Histogramı karşılaştırdığınızda harmanınızın düzgün harmanlandığını ve pamuk içinde farklı orijinlerin olmadığını görebilirsiniz. Ne varki belirli oranda özellikle Tam Beyaz Noktalar bulunmaktadır. Kullanılan harmanın ortamala Mikroner değeri 4,2 dolayında olmasına rağmen Mode (Tepe Değeri )3,7 dolayındadır. Dolayısıyla titiz çalışmayı gerektirmektedir.bu durum özellikle Taraklarda çok önemlidir. 3,99 Kalibre Mikroner Pamuk- Mikroner Histogramı- Tek Orijin- Kategori : B -Long -Carded /Combed Kullanılan elyaf uzun boy hem karde hem de penye için 60/1 Ne ye kadar kullanılabilinir. Alpha : Triko ipliklerde 3,2 alphaya kadar büküm verebilirsiniz. YEI : Yarn Evenness Index : Kullanılan pamuğun temel sorunu toplam ince,kalın ve nepstir.iplikte ince,kalın değerlerini istenilen düzeye getirmek için özellikle taraktan sonraki proseslerde kapsamlı çalışmalar yapılması gerekmektedir.

23 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-23 Histogram-Staple Diyagram-Fibre Graph -Fibre Density Grafikleri Itru Fibre Tester UAK-1 + staple diagramı hem kütlesel hem de lif yoğunluklarına göre çizebilmektedir Kütlesel Staple Diagramı Comber Data Pc-Programıyla birlikte Optimum Penye Döküntüs sini saptamasında yardımcı olabilmektedir. Histogram-Uzunluk ve Histogram Renk Sayısal Parametreleri ile Aynı kategoride olan Pamuk Tiplerinin birbirleriyle olan farklılıkların saptanmasında Birbirlerini izleyen Lotlar arası farklılıkların belirlenmesinde Farklı kategorilerde olan pamukların karşılaştırılmasında ve harmanlanmasında Harman değerlerinin sürekli olarak belirli aralıklar içinde tutulmasında Proses aşamalarına göre Makine/Lif davranış analizlerinde kullanılabilmektedir. Aşağıdaki tablo A ve B tipi pamuk örneklerinin karşılaştırılmasını göstermektedir. Değişkenler Örnek A Örnek B 1 SL-Ekartman Ayari mm...mm 42,93 37,21 Tepe(Mode) Lif Uzunlugu... Lmod...mm 23,75 22,73 Ortanca(Median) Lif Uzunlugu. Lmed...mm 24,13 23,88 Skewness...Lif Uzunlugu..-LSKEW ,28 0,38 Kurtosis...Lif Uzunlugu...LKURT... -1,37-1,45 Yukarıdaki belirtilen değişkenlerden iki örnek arasındaki farklılıklar açıkça belirtilmiştir.

24 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Bir Penye İplik Fabrikası için UAK-1 Özet Test Sonuçları Testn o SLY1 SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS- CVN LEF- SFN SFNK- 1SL ColA- YSI HS- Mtex FM1 Neps/ ,96 17,88 33,15 12,07 36,4 25,48 33,88 30,99 10,08 1,01 42, ,87 174,14 79,28 6 2, ,95 18,85 32,39 12,19 37,65 25,62 32,56 30,61 9,27 0,99 42, ,65 177,13 80, ,04 Ort 30,95 18,36 32,77 12,13 37,03 25,55 33,22 30,8 9, , ,76 175,64 79,75 9,5 2,73 Min 30,95 17,88 32,39 12,07 36,4 25,48 32,56 30,61 9,27 0,99 42, ,65 174,14 79,28 6 2,42 Max 30,96 18,85 33,15 12,19 37,65 25,62 33,88 30,99 10,08 1,01 42, ,87 177,13 80, ,04 Std 0,01 0,69 0,54 0,08 0,88 0,1 0,93 0,27 0,57 0,01 0,45 1,41 0,16 2,11 0,66 4,95 0,44 16,0 CV 0,02 3,73 1,64 0,7 2,39 0,39 2,81 0,87 5,92 1,41 1,06 0,62 0,68 1,2 0,83 52,1 6 LP 98,77 BN Test No Testn o 1Test Bilgiler i SLY1 Tarak Girisi SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS- CVN LEF- SFN SFNK- 1SL ColA- YSI HS- Mtex FM1 Neps/ ,71 18,25 31,24 11,94 38,21 25,35 32,26 30,23 9,92 1,05 39, ,79 169,1 77,7 2 2, ,71 17,58 31,75 11,81 37,2 25,25 33,34 30,35 10,64 1,15 41, ,09 169,34 77,78 5 2,9 Ort 30,71 17,92 31,49 11,88 37,71 25,3 32,8 30,29 10,28 1,1 40,57 232,5 21,94 169,22 77,74 3,5 2,78 Min 30,71 17,58 31,24 11,81 37,2 25,25 32,26 30,23 9,92 1,05 39, ,79 169,1 77,7 2 2,66 Max 30,71 18,25 31,75 11,94 38,21 25,35 33,34 30,35 10,64 1,15 41, ,09 169,34 77,78 5 2,9 Std 0 0,47 0,36 0,09 0,71 0,07 0,76 0,08 0,51 0,07 1,35 0,71 0,21 0,17 0,06 2,12 0,17 CV 0 2,64 1,15 0,77 1,89 0,28 2,33 0,28 4,95 6,43 3,33 0,3 0,97 0,1 0,07 60,61 6,1 LP 99,6 BN Test No Testn o 1Test Bilgiler i SLY1 Tarak Serit SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS- CVN LEF- SFN SFNK- 1SL ColA- YSI HS- Mtex FM1 Neps/ ,96 18,41 32,51 12,07 37,11 25,55 33,05 30,73 9,73 1,01 42, ,22 169,15 77,71 2 2, ,89 16,07 28,07 10,54 37,56 22,21 33,56 26,54 15,27 1,85 38, ,42 169,09 77,7 4 2,75 Ort 28,92 17,24 30,29 11,31 37,33 23,88 33,31 28,64 12,5 1,43 40, ,32 169,12 77,71 3 2,64 Min 26,89 16,07 28,07 10,54 37,11 22,21 33,05 26,54 9,73 1,01 38, ,42 169,09 77,7 2 2,54 Max 30,96 18,41 32,51 12,07 37,56 25,55 33,56 30,73 15,27 1,85 42, ,22 169,15 77,71 4 2,75 Std 2,88 1,65 3,14 1,08 0,32 2,36 0,36 2,96 3,92 0,59 2,51 0 1,27 0,04 0,01 1,41 0,15 CV 9,95 9,6 10,36 9,57 0,85 9,89 1,08 10,35 31,34 41,54 6,2 0 5,97 0,03 0,01 47,14 5,61 LP 86,37 BN Test No Testn o 1Test Bilgiler i SLY1 Penye Serit SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS- CVN LEF- SFN SFNK- 1SL ColA- YSI HS- Mtex FM1 Neps/ ,88 20,93 35,05 13,34 38,04 28,09 31,54 33,4 6,44 0,6 45, ,96 159,06 74, , ,99 19,31 30,99 12,19 39,34 25,73 30,9 30,35 8,73 0,91 39, ,18 179,31 80,9 6 2,92 Ort 32,44 20,12 33,02 12,76 38,69 26,91 31,22 31,88 7,59 0,75 42,35 231,5 22,57 169,18 77,73 8 3,02 Min 30,99 19,31 30,99 12,19 38,04 25,73 30,9 30,35 6,44 0,6 39, ,18 159,06 74,55 6 2,92 Max 33,88 20,93 35,05 13,34 39,34 28,09 31,54 33,4 8,73 0,91 45, ,96 179,31 80,9 10 3,12 Std 2,04 1,15 2,87 0,81 0,92 1,67 0,45 2,16 1,62 0,22 4,57 7,78 0,55 14,32 4,49 2,83 0,14 CV 6,3 5,69 8,69 6,37 2,38 6,2 1,45 6,77 21,35 29,03 10,8 3,36 2,44 8,46 5,78 35,36 4,68 LP 90,87 BN

25 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-25 Test No Testn o 1Test Bilgiler i SLY1 Ring SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS- CVN LEF- SFN SFNK- 1SL ColA- YSI HS- Mtex FM1 Neps/ ,11 17,82 29,85 11,43 38,3 24,11 32,02 28,7 11,02 1,11 39, ,65 178,72 80,72 6 2, ,27 17,6 30,35 11,43 37,66 24,19 32,19 28,96 10, , ,65 178,72 80,72 1 2,4 Ort 29,19 17,71 30,1 11,43 37,98 24,15 32,1 28,83 10,85 1,06 39, ,65 178,72 80,72 3,5 2,58 Min 29,11 17,6 29,85 11,43 37,66 24,11 32,02 28,7 10, , ,65 178,72 80,72 1 2,4 Max 29,27 17,82 30,35 11,43 38,3 24,19 32,19 28,96 11,02 1,11 39, ,65 178,72 80,72 6 2,76 Std 0,11 0,16 0,35 0 0,45 0,06 0,12 0,18 0,25 0,08 0, ,54 0,25 CV 0,39 0,88 1,17 0 1,19 0,23 0,37 0,64 2,28 7,37 0, ,02 9,87 LP 99,1 BN LP =Lif Paralelleşme sidir. Test No Testn o 1Test Bilgiler i LMF- Harma n LUH.... SFCN UQL.... DISPN.. LG.... Theta... FM2.... ORT- Median Mode 1 24,88 28,04 24,64 21,72 29,92 29,18 0,52 0, ,31 1, ,06 27,89 22,4 21,84 28,63 28,92 0,53 0, ,59 1,42 Ort 24,97 27,97 23,52 21,78 29,27 29,05 0,52 0, ,5 2,45 1,36 Min 24,88 27,89 22,4 21,72 28,63 28,92 0,52 0, ,31 1,29 Max 25,06 28,04 24,64 21,84 29,92 29,18 0,53 0, ,59 1,42 Std 0,13 0,11 1,58 0,08 0,91 0,18 0,01 0,01 1, ,66 21,21 0 2,12 1,61 0,09 CV 0,51 0,38 6,73 0,39 3,12 0,63 1,35 0,77 0, ,86 26, ,88 65,8 6,78 Ton- #- Min- Renk Max- Renk Sarilik NLC Test No Testn o 1Test Bilgiler i LMF- Tarak Girisi LUH.... SFCN UQL.... DISPN.. LG.... Theta... FM2.... ORT- Median Mode 1 24,54 27,37 20,29 21,08 30,25 28,2 0,51 0, ,48 0, ,42 27,44 23,2 21,21 30,13 28,42 0,51 0, ,2 0,09 Ort 24,48 27,41 21,75 21,15 30,19 28,31 0,51 0,88 232, ,5 58, ,34 0,22 Min 24,42 27,37 20,29 21,08 30,13 28,2 0,51 0, ,2 0,09 Max 24,54 27,44 23,2 21,21 30,25 28,42 0,51 0, ,48 0,35 Std 0,08 0,05 2,06 0,09 0,08 0, ,71 0 9,19 0,71 1,41 0 1,41 0,2 0,18 83,5 CV 0,35 0,18 9,46 0,43 0,28 0, ,3 0 3,85 1,21 1, ,79 58,23 7 Std- Sap- Ton- #- Min- Renk Max- Renk Sarilik NLC Test No Testn o 1Test Bilgiler i LMF- Tarak Serit LUH.... SFCN UQL.... DISPN.. LG.... Theta... FM2.... ORT- Median Mode 1 24,9 27,92 23,14 21,72 29,34 28,95 0,51 0, ,69 0, ,71 24,16 23,82 18,92 28,71 25,17 0,51 0, ,69 0,31 Ort 23,31 26,04 23,48 20,32 29,02 27,06 0,51 0, ,69 0,31 Min 21,71 24,16 23,14 18,92 28,71 25,17 0,51 0, ,69 0,31 Max 24,9 27,92 23,82 21,72 29,34 28,95 0,51 0, ,69 0,31 Std 2,26 2,66 0,48 1,98 0,45 2, CV 9,68 10,21 2,05 9,74 1,53 9, Std- Sap- Ton- #- Min- Renk Max- Renk Std- Sap- Sarilik NLC

26 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-26 Test No Testn o 1Test Bilgiler i LMF- Penye Serit LUH.... SFCN UQL.... DISPN.. LG.... Theta... FM2.... ORT- Median Mode 1 27,42 30,35 19,59 23,75 28,9 31,45 0,48 0, ,41 0,2 2 24,98 27,54 19,19 21,72 28,45 28,3 0,54 0, ,6 0,46 Ort 26,2 28,94 19,39 22,74 28,67 29,88 0,51 0,88 231, ,5 42,5 123, ,5 1,5 0,33 Min 24,98 27,54 19,19 21,72 28,45 28,3 0,48 0, ,41 0,2 Max 27,42 30,35 19,59 23,75 28,9 31,45 0,54 0, ,6 0,46 Std 1,73 1,99 0,28 1,44 0,32 2,23 0,04 0,08 7,78 5,66 9,19 16,26 2,12 0 3,54 1,55 0,18 102,8 55,7 CV 6,59 6,86 1,46 6,31 1,11 7,46 8,32 8,79 3,36 2,4 3,85 38,27 1, , Ton- #- Min- Renk Max- Renk Sarilik NLC Test No Testn o 1Test Bilgiler i LMF- Penye Ring LUH.... SFCN UQL.... DISPN.. LG.... Theta... FM2.... ORT- Median Mode 1 23,49 26,06 21,42 20,45 28,76 26,93 0,54 0, ,05 0, ,52 26,24 22,06 20,57 28,95 27,15 0,54 0, ,05 0,54 Ort 23,51 26,15 21,74 20,51 28,85 27,04 0,54 0, ,05 0,54 Min 23,49 26,06 21,42 20,45 28,76 26,93 0,54 0, ,05 0,54 Max 23,52 26,24 22,06 20,57 28,95 27,15 0,54 0, ,05 0,54 Std 0,02 0,13 0,45 0,08 0,13 0, CV 0,09 0,49 2,08 0,41 0,47 0, Std- Sap- Ton- #- Min- Renk Max- Renk Std- Sap- Sarilik NLC

27 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Tarak Sonrası Liflerin Çengel Yönlerine göre Uzunluk Değişimleri Tarak şeridinin uzunlukları tarak kovasından alınan liflerin yönüne göre değişir. Örneğin kovaya lifler aktarılırken yönleri ön olanlar kovadan çıkarken arka olarak çıkarlar. Ön ve arka liflerin uzunlukları birbirinden farklıdır. Bu durumda taraktan sonra ekartman ayarlarının çengellerin durumuna göre yapılmasını gerektirmektedir. Lif kırılmalarını ancak Staple diyagramında görebilirsiniz. Diğer bir konuda şerit ölçümlerinin hassas olarak yapılmasıdır. Itru Lif Test Gerecinde Pamuk(Hammadde) ve Şerit Ölçüm Sistemleri farklı olarak tasarlandırılmıştır. Böylelikle hem ön hem de arka çengeller daha sağlıklı ölçülebilmektedir. Proses Çengel Yönü Ölçüm Ekartman Tarak Koiler çıkış F Tarak Kova Çıkış -Ön cer besleme B Ön cer Ön cer kovası çıkış-vatka Besleme F Vatka Vatka Çıkış-Penye Besleme B Penyöz Penye Çıkış-1.pasaj besleme F 1.pasaj cer 1.pasaj çıkış -Fitil besleme B Fitil Fitil Çıkış- Ring Besleme F Ring F=Ön B=Arka Ekartman ayarları liflerin proses durumundaki yönlerine göre ayarlanmadığı durumlarda bu çengeller düzeltilmez ve kırılırlar bu durum hem penye telefinin artmasına,iplik mukavemetinin düşmesine, ringlerde kopuşların artmasına neden olur. Tarak Şeridii Arka ve Tarak Şeridi-Ön Tarak ve sonraki proseslerde lif uzunluklarının ölçüm değerleri çengel yönlerine göre değişmektedir.bu nedenle şerit ölçümlerinde şeritlerin bozulmadan ölçülmesi gerekir.şeritlerin parçalanarak liflerin uzunluk ölçümü gerçek lif uzunlukların yansıtmaz.iplik kalite değerlerini önemli bir oranda lif çengellenmesi ve bunların düzgün bir şekilde doğrultulması belirler.tarak makinesi arka (kuyruk) çengeller üretir ve bu nedenle tarak lif uzunlukları genelde tarak girişinden daha kısadır. Genelde bu kısalık çengellenmeden kaynaklanır.bir sonraki prosete çekimle lifler kırılmazlar ise normal uzunluklarına gelirler.uak-1 Lif Test Gerecinde Şerit Lif Uzunluk Ölçümünde liflerin yönleri bozulmadan uç (leading ) ve trailing (kuyruk) olarak ölçülürler.uç ve Kuyruk uzunlukları birbirlerinden farklıdır ve bunların birbirlerine oranı Lif Paraleleşme sini verir.ekartman ayarlarıda bu uzunluklara göre yapılmalıdır. Eğer ekartman ayarları kısa olan tarafa göre yapılırsa uzun olan lifler kırılırlar. Bu nedenle liflerin karışık olarak ölçülmesi

28 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-28 durumunda gerçek lif uzunluklarına ulaşılamaz. Lif Özelliklerinden UAK-1 Kütle Spektrograpı Uzunluk ölçümlerinde olduğu gibi Ekartman Ayarları Şeritlerin iki yönlü Kütle Spektrographlarına göre de kontrol edilmelidir. Kütle Spektrographları şeritlerin ölçüm yönlerine göre farklılık gösterir.itru Düzgünsüzlük CV ve UAK-1 de ölçülen Lif Özelliklerine göre Kütle Spektrographını çizen bir sistem geliştirmiş olup UAK-1 de bu sistem bulunmaktadır. Böylelikle makine hatalarından kaynaklanan çekim hataları daha belirgin olarak saptanabildiği gibi ekartman ayarlarıda daha doğru belirlenebilmektedir. Kütle Spectrographında ayrıca Düzgünsüzlük Dizini, CV Limit vb değişkenlerde istenilen Makine CV ne ve Şerit/İplik Tex değerlerine göre anında belirlenebilmektedir.

29 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-29 Proseslere Göre Uç ve Kuyruk Lif Uzunluklarının Değişimi SLY1 SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS CVN LEF SFN SFNK 1SL ColA YSI HS-Mtex FM1- Neps/100 BN Tarak Penye Ring Tarak Penye Ring Tarak -Ring Arası Lif Özelliklerinin Ölçüm Yönüne Göre Değişimi Sonuçlar : 1-Tarakta çengellenme oldukça fazladır.(lif Paralelleşme 86) 2-Penyeden sonra çengellenme azalmakla birlikte kırılmalarda artmaktadır. 3- Lif kırılmaları penyeden sonra her iki yönde de olmaktadır. SFN (Kısa lif Yüzdeleri) Bu nedenle temel sorun tarak makinelerinde görülmekle birlikte penye sonrası proseslerde göz önüne alınmalıdır.

30 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Test Sonuçlarının Genel Değerlendirilmesi İşletmelerde Proses İyileştirme Çalışmaları Harman- Tarak Girişi Tarak Girişi Tarak Çıkışı Tarak Çıkışı -Penye Vatka Çıkışı Penye Ring arası yapılmalıdır. Bu durumlara göre Test sonuçları incelendiğinde Harman-Tarak Girişi: Bu kesimde belirgin bir lif kırılması bulunmamaktadır. Yalnızca emiş borularının içlerinde, ızgaralarda çapak veya birikmiş toz olabilir. Bu kapsamda tüm temizleme aşamalarında U-Borusu ile hava emiş basınçlarının kontrol edilmesinde önemli yararlar bulunmaktadır. Bir yerlerde negatif basınç olabilir.emiş filtrelerinin de ayrıca düzenli peryotlarda kontrol edilmesi gerekir.( NLC sindeki önemli fark ) Tarak Girişi-Tarak Çıkışı : Taraklarda önemli sorunlar bulunmaktadır. Lif paralelleşmesi(doğrultumu) oldukça düşüktür. Burada görülen lif uzunluklarındaki azalma lif kırılması değildir çengellenmeden dolayı liflerin olduğundan daha kısa görülmesidir.bu kapsamda bu testin tüm tarak makinelerinde yapılarak SPC-Analizi sonucunda özellikle hatalı olan tarakların saptanıp düzeltilmesi gerekmektedir. Ayrıca tüm taraklarda Tarak Transfer Testi yapılarak optimum ayarlar ve hızlar elde edilmelidir. Penyözler : Tarak çıkışı liflerde çok fazla çengel olduğundan penyözlere kadar yapılan uygulamada bunlar düzeltilememektedir. Diğer önemli sorun ise Penyözlerde neps sorunudur. Bunları etkileyen etkenler a) Tarak Teknik Data/Makine Ayarları b) Tarak-Penye Arası Proses Değişkenleri c) Penye Teknik Data/Makine Ayarları tüm bunların dikkatlice gözden geçirilmesi gerekmektedir. Penye-Ring Penyeden sonraki prosesler olan cer,fitil ve ringlerin herhangi birinde lif kırılması bulunmaktadır. Ne var ki, bu lif kırılması bu proseslerden ziyade taraktaki fazla hırpalanma ve çengellenmeden de kaynaklanabilir.

31 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Harman-Hallaç Temizleme Performansı Harman-hallaç makinelerinin performansı Harmanda bulunan pamuk olmayan lifleri ne oranda temizlediği(sarı lifler,tam beyaz lifler,olgunlaşmamış lifler,çepel,çekirdek,toz) Döküntüdeki temiz lif oranı,tam beyaz lifler oranı,olgunlaşmamış lifler oranı,sarı lifler oranı Temizleme sırasında kısa lifleri temizleme ve lif kırmama performasına bağlıdır. Bu kapsamda Özet Test sonuçları incelendiğinde NLC 1,36 dan tarak girişinde 0,22 ye azalmıştır.(çepel +çekirdek +toz). Bu çok olumlu bir sonuçtur.fakat yeterli değildir.çünkü 1 SL uzun liflerde kırılma bulunmaktadır. (42,93 den 41,53) Sarı lif oranı 2,45den 0,34 e azalmıştır. Sonuç olarak harman-hallaç çok uzun liflerin kırılmaması ve toz dışında öneml bir sorun bulunmamaktadır. Tarak Altı Döküntü Analizleri Çepel + Çekirdek + Toz...NLC... 75,62 Yabancı Madde r... 0,05 Toplam Lif Olmayan...TNLC... 75,67 Tam Beyaz Noktalar...WS... 0,01 Sarı Lif..YF... 6,86 Beyazlık Dizini... WI... 58,43 Tahmini Harman-Hallaç + Tarak Toplam Döküntü -WL... 82,54 Kullanılabilir Lif Miktarı 18,46 Kullanılabilir Lif si (100- Tahmini Harman-Hallaç + Tarak Toplam Döküntü WL) den bulunabilir. Toplam Harman-Hallaç + Tarak Döküntü si Toplam Lif Olmayan Yüzde Sarı Lif Tam Beyaz Lif lerine bağlıdır.

32 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-32 Harman-Hallaç ve Tarak makineleri çepel,çekirdek ve tozların yanında sarı lifleri ve tam beyaz lifleri de temizler. Aşağıdaki Tablo Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirliği ile(işlenebilirliği) ilgilidir. Bu yüzden harman-hallaç,tarak ve penyözlerin performansları bu grafikten saptanabilir. Pamuk Liflerinin Temizlenebilirlik ve İşlenebilirlik Yeteneği Harman Hallaç Tarak Penyöz Neps/100-pixel 30,4 38,6 27,1 9,87 Çepel + Çekirdek + Toz...NLC. 3,37 0, Yabancı Madder Toplam Lif Olmayan...TNLC... 3,37 0, Tam Beyaz Noktalar...WS... 4,21 3,66 0,36 0,11 Sarı Lif..YF... 2,28 0,19 0,22 0,12 Beyazlık Dizini... WI... 88,63 91,76 91,37 87,84 TahminiHarman-Hallaç +Tarak Toplam Döküntü WL 9,86 3,95 0,58 0,23

33 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Tarak-Giriş ve Tarak Çıkış ve Tarak Şapka Telefi Analizleri Daha önceden belirtildiği gib Tarak makinesinde önemli sorunlar bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi çengellerdir. Diğer sorun ise toz ve çekirdeği temizleme performansının düşük olmasıdır.harman- Hallaçtan gelen elyaflarda NLC sinde değişim fazladır. Bu durum Tarak tarafından istenilen temizleme performansını elde etmenizi zorlaştırmaktadır.tambur Şapka Ayarları, Tambur Ön-Kapak ayarları, besleme silindiri-brizör Ayarları ve özellikle Tambur-Doffer ve Tambur-Brizör Ayarlarını ve bunların hızlarını Tarak Transfer Testine göre kontrol etmeniz gerekmektedir. Tüm bunlar yapıldığında özellikle iplik kalitenizde belirgin bir iyileşme sağlayacaksınız. Test no SLF1- - SLF2- - 1Test Tarak- Bilgileri Sapka SLY1 SLY2 URF- - LMS- CVN- - LEF - SFN- - SFNK - YSI 1SL ColA- HS- Mtex FM1- - Neps/1 00 BN 1 25,99 15,29 27,43 10,16 37,04 21,42 33,66 25,78 16,89 1,92 35, ,22 218,04 93, , ,73 16,35 26,92 10,41 38,68 22,14 31,46 26,16 14,21 1,41 34, ,22 218,04 93, ,27 Ort 26,36 15,82 27,17 10,28 37,86 21,78 32,56 25,97 15,55 1,66 34, ,22 218,04 93,06 21,5 2,38 Min 25,99 15,29 26,92 10,16 37,04 21,42 31,46 25,78 14,21 1,41 34, ,22 218,04 93, ,27 Max 26,73 16,35 27,43 10,41 38,68 22,14 33,66 26,16 16,89 1,92 35, ,22 218,04 93, ,49 Std 0,52 0,75 0,36 0,18 1,16 0,51 1,56 0,27 1,9 0,36 0, ,95 0,16 CV 1,99 4,74 1,33 1,72 3,06 2,34 4,78 1,03 12,19 21,66 2, ,02 6,54 Görüldüğü gibi Tarak şapka telefinde önemli oranda uzun lifler bulunmaktadır bu durumun Transfer Testi ve Şapka Sıyırma Testi ile kontrol edilmesi gerekmektedir. Tarak

34 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Penye Telef ve Penye Şerit Analizleri Test No 1Test Bilgiler Penye- Telef i Testno SLY1 SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS- CVN LEF SFN- SFNK ColA- YSI HS- FM1 Neps/ BN SL Mtex ,6 13,4 23,75 8,89 37,43 18,65 32,85 22,35 23,22 2,57 30, ,13 148,54 71, , ,3 13,71 22,1 8,64 39,08 18,48 30,83 21,84 22,92 2,55 27, ,81 156,62 73, ,26 Ort 22,45 13,56 22,92 8,77 38,26 18,56 31,84 22,1 23,07 2,56 28,9 237,5 17,97 152,58 72,51 29,5 2,74 Min 22,3 13,4 22,1 8,64 37,43 18,48 30,83 21,84 22,92 2,55 27, ,81 148,54 71, ,23 Max 22,6 13,71 23,75 8,89 39,08 18,65 32,85 22,35 23,22 2,57 30, ,13 156,62 73, ,26 Std 0,21 0,22 1,17 0,18 1,17 0,12 1,43 0,36 0,21 0,01 1,89 2,12 0,23 5,71 1,79 2,12 0,73 CV 0,94 1,62 5,09 2,02 3,05 0,65 4,49 1,63 0,92 0,55 6,53 0,89 1,26 3,74 2,47 7,19 26,53 Lif Paraleles me 97,72 Penye telefinde uzun lifler bulunmamaktadır.bu kapsamda Penye Makinesi düzgün çalışmaktadır. Ne var ki, penye makinesi nepsleri yeterli düzeyde temizlemekte zorlanmaktadır. Itru Lif Test Gerecinde Neps/Uzunluk ve Neps/Yüzey Yöntemiyle nepsler ölçülmektedir. Itru nun neps ölçüm sistemi diğer test cihazlarından tamamıyla farklıdır.neps yalnızca kümeleşen lifler değildir. Yüzeysel yapısı bozulan liflerde iplikte nepse neden olabilirler çünkü sürtünme katsayıları değişir ve topaklanırlar. Çok farklı işletmelerde yaptığımız test sonuçları ve işletme uygulamalarına göre Penye makineleri olgun olmayan lifleri ve kısa lifleri temizlemesine karşılık liflerin yüzeysel yapısını da bozabilmektedir.bu durum iplikte nepse ve RKM CV nin artmasına neden olabilir. Bu kapsamda bu sorunun taraktan mı geldiği yoksa penyözlerden mi kaynaklandığını bulabilmek için öncelikli olarak tarakların düzeltilmesi gerekmektedir. Penye makinesi hem kısa lifleri temizlemede,hem de olgun olmayan lifleri temizlemede oldukça iyi çalışmaktadır. Bu nedenle öncelikli olarak Tarak makinesinin kontrol edilmesi ve bu testlerin tekrar yapılması gerektiğidir. Penye Telefi Gerçek Mikroner Histogramı Penye Telefi ve Penye şeridi Mikroner Histogramları karşılaştırılması sonucunda Penye makinesinin olgun olmayan lifleri çok verimli bir şekilde temizlediği görülmektedir.

35 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Penye Şeridi Tam Beyaz Noktalar Analizi ( of white Specs) Ne var ki, bunlara rağmen Tam Beyaz Noktaların Yüzdesi Penye Şeridinde önemli oranda artmıştır.bu durum özellikle boya almada sorunlara neden olabilir. Test No Balya Tarak Girisi Tarak Penye Neps/100-pixel kare 35,65 33,92 38,96 33,42 NLC (Çepel+Çekirdek+Toz) 1,29 0,35 0,31 0,03 Yabanci Madde Toplam Lif Olmayan 1,29 0,35 0,31 0,03 Tam Beyaz Noktalar 2,04 0,33 0,33 8,37 Sarilik 1,31 0,48 1,69 0,76 Beyazlik Sayisal Dizini 90,2 90,98 90,59 89,41 Tahmini Harman-Hallaç+Tarak Döküntü -WL 4,63 1,16 2,33 9,16 Proses Aşamalarına Göre Yüzey Yapısal Değişimi Penye Şeridi Renk Histogramları incelendiğinde Penye Şeridi içinde normal dağılımın içinde iki farklı tepe görülmektedir.benzer durum Mikroner Histogramlarında da görülmektedir. Buradan Lif özelliklerinin penyede önemli oranda değiştiği görülmektedir. Olgunlaşmamış liflerin penye makinesinde temizlenmesiyle Penye Çıkışı Ortalama Mikroner Değeri normal olarak artması Tam Beyaz Liflerin temizlenmesi için yeterli olmadığı bu grafiklerden de görülmektedir.sonuç olarak pamuk liflerinin dış duvarlarına zarar verilerek tam Beyaz Noktaların si arttırılmış olabilir.

36 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-36 UAK-1A Uzun Elyaf Yüzey Yapısal Analizi Test No 1-Test Long Infor Staple matio n Testno Neps/ NLC YM TLO WS YF WI WLHO Col-A- Media Mode Tones- Min- Max- 100 n # Col Col Harman 30,27 0,27 0 0,27 3,1 1,24 89,8 4, Hallaç 42,05 0,07 0 0,07 1,77 0,08 92,55 1, Tarak 27, ,36 0,22 91,37 0, Penyöz 9, ,16 0,92 87,45 1, Std- Dev Farklı pamuk örnek grafikleri için Tam Beyaz Nokta lerinin karşılaştırılması proseslerdeki farklı pamuk türleriyle işletme sonuçlarının karşılaştırılması Tam Beyaz Noktalar sinin kontrol edilmez ise bir problem olacağını gösterir. Ince Tarak (Penye) makinesinde yapılan değişikliklerle;neps/100 pixelkare, Tam Beyaz Noktalar si,aşağıda görüldüğü gibi daha iyi değerlere getirilmiştir. Penye Şeridi Neps /100-Pixel Uzunluk Tam Beyaz Noktalar Ayardan Önce 40 6,97 Ayardan Sonra 27 2,2

37 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Pamuk /Sentetik Karışımlarda Penye Telef si ve Neps/1km İplik Arasındaki Bağıntılar Penye Şeridi/Sentetik Şerit karışımlı 30/1 Nec iplik üretiminde Penye Telef si değiştirilerek 6 test yapılmıştır. Buna göre Test Sonuçları aşağıdadır. Buradan Penye Telef ve İplik Neps/1 km arasında doğrusal bir bağlılaşım görülmektedir. Test No Penye Telef Neps/km İplik (+200) 1 14, , , , ,4 38 Penye Telef sinin İplik Neps/1 km olan Etkisi Genelde Penye telefi azaltıldığında 1 km iplikteki neps sayısı artar.buna rağmen comber Data Pc- Programı ve Test Çalışmalarıyla Penye Telefi Optimize edilebilir.penye Telef sini optimize etmek için testler yapılarak 10 telefle benzer kalite sonuçları alınabildiği aşağıdaki Test Çalışmalarında görülmektedir. Test No Dökün -tü Ne Ne Gerçek CV Tpi Tpiact Tpi Cv U CV Ince kalın Neps H Rkm Min Rkm Rkm Cv E ECV ,7 1,46 20,4 19,86 2,90 8,92 11, ,41 17,71 16,43 7,76 5,84 10, ,8 2,22 20,4 20,00 2,06 8,92 11, ,5 17,81 13,67 11,23 5,66 10, ,8 1,92 20,4 19,90 1,83 9,12 11, ,7 17, ,69 5,81 11, ,8 1,69 20,4 20,30 2,49 8,86 11, ,7 17,79 16,61 8,75 5,75 10, ,7 1,46 20,4 19,86 2,90 8,92 11, ,41 17,71 16,43 7,76 5,84 10,76

38 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Itru Yarn Process Engineering ve Itru Lif Test Gereci UAK-1 ile elde edilen Lif Ölçümlerinin Karşılaştırılması ve Yeni ITRU İplik Kalite Standartları Itru her hangi bir ipliğin Kütle Spektrographından Lif Uzunluklarını ve Lif Incelik değerlerini saptamak için yeni bir AlHarezmi(algoritma) geliştirmiştir. Iplik kütle spektrographı karmaşık fourier integrallerinden sonra çizilir.itru Fibre Tester UAK-1 iplik eğirme prosesi sırasında her hangi bir aşamadaki lif özelliklerine göre İplik Kütle Spektrographını çizer ve Yarn Process Engineering Pc-Program bu işlemi ters çevirerek Spektrographtan Lif Özelliklerini saptar. Bu aşağıda görüldüğü gibi prosesin tersine çevrilmesidir. Lif Özelliklerinden Spektrograph ve Spectrograhdan Lif Özellikleri Bu durum İplik Kalite Değişkenlerinin başlıca Ring pnomofil telefindeki elyaf özelliklerinden İplik kütle/çap spektrograf eğrisi tarafından belirlendiğini kanıtlar.

39 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Ring Makinesinin Ön silindirinden Çıkan Lif Özelliklerine Göre İplik Kalite Analizleri Çizelgede Harman ve Ring çıkış silindirindeki elyaf özellikleri gösterilmektedir.harmandan harmana liflerin ring makinesi ön silindiri çıkışına kadarki lif uzunluklarındaki değişimleri farklılıklar göstermektedir. Testno Harma n SLY1 SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS CVN LEF SFN SFNK 1SL ColA YSI HS- Mtex FM1 Neps/ ,96 17,88 33,15 12,07 36,4 25,48 33,88 30,99 10,08 1,01 42, ,87 174,14 79,28 6 2, ,95 18,85 32,39 12,19 37,65 25,62 32,56 30,61 9,27 0,99 42, ,65 177,13 80, ,04 Ave 30,95 18,36 32,77 12,13 37,03 25,55 33,22 30,8 9, , ,76 175,64 79,75 9,5 2,73 Min 30,95 17,88 32,39 12,07 36,4 25,48 32,56 30,61 9,27 0,99 42, ,65 174,14 79,28 6 2,42 Max 30,96 18,85 33,15 12,19 37,65 25,62 33,88 30,99 10,08 1,01 42, ,87 177,13 80, ,04 Std 0,01 0,69 0,54 0,08 0,88 0,1 0,93 0,27 0,57 0,01 0,45 1,41 0,16 2,11 0,66 4,95 0,44 CV 0,02 3,73 1,64 0,7 2,39 0,39 2,81 0,87 5,92 1,41 1,06 0,62 0,68 1,2 0,83 52,1 16,06 LP 98,77 Test No i Ring Testno SLY1 SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS CVN LEF SFN SFNK 1SL ColA YSI HS- Mtex FM1 Neps/ ,11 17,82 29,85 11,43 38,3 24,11 32,02 28,7 11,02 1,11 39, ,65 178,72 80,72 6 2, ,27 17,6 30,35 11,43 37,66 24,19 32,19 28,96 10, , ,65 178,72 80,72 1 2,4 Ave 29,19 17,71 30,1 11,43 37,98 24,15 32,1 28,83 10,85 1,06 39, ,65 178,72 80,72 3,5 2,58 Min 29,11 17,6 29,85 11,43 37,66 24,11 32,02 28,7 10, , ,65 178,72 80,72 1 2,4 Max 29,27 17,82 30,35 11,43 38,3 24,19 32,19 28,96 11,02 1,11 39, ,65 178,72 80,72 6 2,76 Std 0,11 0,16 0,35 0 0,45 0,06 0,12 0,18 0,25 0,08 0, ,54 0,25 CV 0,39 0,88 1,17 0 1,19 0,23 0,37 0,64 2,28 7,37 0, ,02 9,87 LP 99,1 Bu yüzden,eğer ring çıkışında lif kontrolü yapılmaz ise harmandaki elyaf özelliklerinin kontrolünün hiçbir yararı yoktur. Çünkü İplik kalitesini harmandaki değil ring çıkışındaki elyaf özellikleri belirlemektedir. Ve bu nedenle her iplik işletmesinde her işlem basamağında düzenli ölçümler yapılmalıdır.elyaf özelliklerini ring çıkış silindirinden sonra ölçmek gerçekten zor bir işlemdir. Bu sorunu gidermek için Itru UAK-1 ve YPE sistemlerini geliştirerek elyaf özelliklerini ring çıkışında ölçerek ve bu ölçümlerin karşılaştırmasını yaparak çapraz kontrolü sağlamıştır. Farklı işletmelerde yaptığımız araştırma sonuçlarına göre her hangi bir ham maddeden yapılmış bir ipliğin İplik Kalite Kriterleri ile Ring Çıkışındaki Elyaf Özellikler arasındaki bağıntıların saptanması için yeni bir AlHarezmi geliştirildi..bu sistem işletmelere birçok yararlar getirmektedir. Böylece aşağıdaki ana noktalar hakkında bilgi alınabilmektedir. Her hangi bir hammaddeden(pamuk,pamuk ve karışımları ve sentetik elyaflar) üretilen her hangi bir ipliğin kalitesi aşağıdaki parametrelere dayanır: Ring çıkışındaki elyaf uzunluk dağılımı Ring çıkışındaki elyaf inceliği mtex Yapılan ipliğin Kütle CV BN BN

40 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-40 İpliğin kütle CV si elyaf uzunluk dağılımı,elyaf incelik ve proses/ makine bilgisinden etkilenir.saptanmış İplik Kütle CV sine göreceli olarak ince,kalın ve toplam düzgünsüzlüzlükler / 1km için alt ve üst sınırlar bulunabilmektedir.bu amaçla YPE Sistemi Kütle CV bilinen bir iplik için 100,000 değer içeren sanal bir iplik üretir.bu 100,000 değerden ipliğin Ortalama Kütle Sapma grafiği elde edilir.bu elde edilen Sanal Ortalama Sapma grafiğinden ince ve kalın yer sayısı hesaplanır. 2 km uzunluğundaki ipliğin Kütle CV saptanır. (5dakika test süresi ve 400 m/dak Test hızı). Bu toplam 250,000 değer ölçüm değerine denk gelmektedir. Buradan YPE sistemiyle iplikte kullanılan liflerin uzunluk ve incelik değerleri bu 250,000 değerin ortalama değeri olarak varsayılır. Bu durum Kütle Spektrograph eğrisinin Lif Uzunluk ve Lif İncelik Sayısal değerlerini saptanmasında da oldukça verimli olarak kullanılabilirliğidir. UAK-1 ile ölçülen elyaf özelliklerinden kütle spektrograf eğrisi çizilmekte ve Yarn Process Engineering Pc-Programla proses ters çevrilerek Lif Özellikleri saptanabilmektedir. Farklı hammaddelerden ve farklı iplik numaralarından yapılmış iplikler her iki sistemde de test edilerek YPE ve UAK Lif Özellikleri Ölçüm Değerleri arasındaki bağlılaşımlar aranmıştır. Aşağıdaki Tabloda her iki sistemin Lif Uzunlukları Ölçüm Değerlerinin karşılaştırılması görülmektedir. Measurement System Type of Materials Parameters Description of parameters Polyester/ Cotton Mix Combed Cotton/R- Cellulose Combed Cotton 100-R- Cellulose Viscose YPE SL1Y Fibre Graph Weighted Span 31,33 32,60 30,15 44,95 34,55 Length mm (2,5 ) YPE SL2Y Fibre Graph Weighted Span 17,47 18,21 18,69 29,01 26,04 Length mm (50 ) YPE LM Fibre Graph Mean Fibre Length 25,96 26,61 25,27 37,91 30,26 mm YPE UR Uniformity Ratio 55,76 55,86 61,99 64,54 75,37 YPE UNF Uniformity Index 82,86 81,63 83,81 84,34 87,58 UAK-1 SL1Y Fibre Graph Weighted Span 26,69 28,63 24,30 40,10 29,44 Length mm (2,5 ) UAK-1 SL2Y Fibre Graph Weighted Span 16,08 17,03 14,78 23,92 18,43 Length mm (50 ) UAK-1 LM Fibre Graph Mean Fibre Length 22,07 23,64 20,11 33,16 24,46 mm UAK-1 UR Uniformity Ratio 60,25 59,48 60,82 59,65 62,60 UAK-1 UNF Uniformity Index 82,69 82,57 82,76 82,69 83,08

41 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-41 Lif Uzunlukları YPE ve UAK Bağlılaşım Çizgeleri YPE ve UAK-1 de ölçülen SLY1(Yoğunluklu 2,5 Karış Uzunluk) ve LM (Ortalama Lif Uzunluğu) bağlılaşım çizgeleri İplik Kütle Spectrographının hem lif uzunluklarının hem de lif inceliği mtex i olabildiğince doğru saptanmasında kullanılabilirliğidir. (R=99)

42 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Itru İplik Kalite Standartlaştırma Sistemi Itru İplik Kalite Standartlaştırma Sistemi Ring makinesinin ön silindirinden çıkan lif özellikleri ile bu liflerden oluşan İplik Kütle CV gerçel sayısal değerlerini temel alır. Bu sayısal değerlere göre İplik Kalite Kriterleri Itru Standartlarıyla karşılaştırılabilinir. Bu sistem iplik işletmelerine bir çok yönden yardımcı olmaktadır. Harman ve Harmanın Prosesin son aşamasındaki Lif Özelliklerinin karşılaştırılarak Proses Edilebilirlik Oranının saptanması Lif tipine göre elde edilen ve hedeflenen Kütle CV sinin karşılaştırılması Toplam Düzgünsüzlükler, İplik Mukavemeti ve dağılımının ölçülen ve standart değerlerle karşılaştırılması Tüm bunlar aşağıdaki Tabloda özetlenmiştir. İplik Kalite Değerleri Ölçüm Standart CV 12,8 13,5 Ince Yer/1km 2 5 Kalın Yer 35 5 oplam Düzgünsüzlük(ince+kalın+neps) RKM 19,2 22 RKM CV 16,5 5,5 Sonuçlar: Ince yerler beklenenden daha iyidir. Kalın yerler beklenenden daha yüksektir. Toplam Düzgünsüzlük (135) oldukça yüksektir. RKM CV beklenenden daha yüksektir. Kütle CV beklenenden daha iyidir. Kontrol Edilecek Noktalar : 1) Ring,Fitil, Cer Teknik Data/Makine Ayarları 2) Penye makinesi Teknik Data/Makine Ayarları 3) Tarak Makineleri Lif Transfer Oranı ve ilgili Teknik Data/Makine Ayarları Lif Parametreleri Uak-1 Ölçüm YPE-Yazılım SLY1(mm 29,19 30,40 SLY2(mm) 17,71 16,79 HS(mtex) Ortalama Lif Uzunluğu(mm) 24,15 25,4 CVN 32,1 32

43 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-43 Yarn Process Engineering Fibre Length Properties of the Yarn SL1Y: SL2Y: LM: CVN -: -: -: - Ave 30,40: 16,79: 25,40 0,32 Std 2,33: 1,72: 1,62 0,10 CV 7,66: 10,23: 6,36 30,55 -: -: -: - Iplik Proses Parametreleri YPE Ölçüm Sonuç Spectrographtan kesitteki lif sayisi... 83,049 Lif inceligi tex spectrographtan... 0,178 0,178 CV limit...materyal... 10,973 Duzgunsuzluk Endeksi... 1,166 Spectrographtan gr lif mukavemeti... 3,417 Hesaplanan Genlik... 20, Kisa Lif sayisal... 0,198 Projekte Rkm... 22,898 19,2 Fiili Rkm... 19,200 Projekte Lif Mukavemeti.in g/tex... 19,200 Projekte Lif inceligi pamuk icin tex... 0,152 0,148 Hedeflenecek iplik CV... 13,169 12,8 Çok iyi Tahmini Kopus.../1000-ig-saat... 16,082 Projekte Toplam Duzgunsuzluk /1km... 84, Fazla CVL 50cm... 4,620 RKM CV Fiili... 16,600 RKM CV Projekte... 5,521 16,5 Çok Fazla Egirme Islemi Cekim Acisi derece... 14,297 Egirme Islemi Egimi... -0,261 CV100-m projekte... 0,007 Ortalam Iplik Numarasi Tex... 14,783 En dusuk Iplik Numarasi Tex... 14,780 En Yuksek Iplik Numarasi Tex... 14,786 Iplik Ozgul Kopma g/tex... 21,391 Projekte Iplik Mukavemeti g , ,27 Mukavemet yetersiz Projekte Iplik Numarasi tex..cv-rkm den... 14,780 Minimum Iplik Numarasi -x-kesit degisimi... 14,127 Ortalama Lif Uzunluguna Göre materyal CV... 10,147 Ince Yer/1 km projekte-. Normal Dagilim Çok iyi Kalin Yer/1 km projekte..normal Dagilim Çok Fazla İplik kalitesini Ring Makinesinin Ön silindirlerinden çıkan lif özellikleri ve İplik Kütle CV birlikte belirlemektedir. Yarn Proces Engineering İplik Kütle Spectrographından Lif Özelliklerini ve İplik kalite parametrelerini saptar. Bu yazılımla ayrıca iplik Numara aralıkları ve RKM aralıkları için 100,000 değerin Histogramları da çizilir.böylelikle hem standartlarınızı hem de hedeflerinizi çok daha rahat saptayabilirsiniz.

44 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-44 RKM CV Gram Force Minimum GramForce Maximum Gram Force Ortalama 16, , RKM CV nin En Az ve En Yüksek İplik Kopma Mukavemetine Etkisi Buradan öncelikli olarak RKM CV problemini çözmeniz gerekmektedir. Çünkü bu durum bir sonraki proseslerde kopuşların artmasına neden olur. 4-5 İşletmede Yapılması Gereken Proses İyileştirme Çalışmaları 1-RKM CV 16,5 oldukça yüksek bir değerdir. RKM ve RKM CV sinin yeniden kontrol edilmesi gerekir. RKM CV testlerini farklı laboratuarlarda ölçmenizde yarar var. 2-Kullanılan Pamuğa göre Penye Döküntü si 16 oldukça yüksektir. Başka bir işletmede benzer özelliklere sahip bir pamukla sistemli bir çalışma sonucunda 12 Penye Döküntüsü ile benzer kalite değerleri alınmıştır. Buradan 4-6 arası bir kazanç sağlayabilirsiniz. 3-Taraklarda çok fazla çengellenme vardır. Bu çengeller işletmenin temel sorunudur. Tarak ve Penye Teknik Data/Makine Ayarları kullanılan pamuğa uygun değildir. Bu pamuktan daha iyi kalitede ipliği daha az penye telefi ile yapabilirsiniz. 4-Cer,Fitil veya Ringlerde lif kırılması bulunmaktadır. Bu makinelerin kontrol edilmesi gerekir.bu lif kırılmasını önlediğinizde Neps ve RKM CV si daha iyi değere gelecektir. Ringlerde RKM CV sini 6-8 aralığına çekebilirseniz iğ devirlerini arttırabilirsiniz. RKM CV si de penyözlerdeki lif duvar yüzeylerinin hasarlanmasından kaynaklanabilir. 5- Penyedeki Tam Beyaz Noktalar sindeki artış ciddi bir problem olabilir. Bu sorun daha sonraki testlerde çözülmüştür. Itru Fibre Tester UAK-1 + ve Itru Bilgi Tabanlı Yazılımlar Proses İyileştirme Çalışmalarına oldukça yararlı olabilmektedir.

45 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-45 5-Bağlılaşım Çizgeleri (Korelasyon Grafikleri) 5-1 Itru Neps/100 Pixel Penye Şeridi ve İplik Neps sayısı /1 km Arasındaki Bağlılaşım Itru her hangi bir tür ve renkteki elyaf için iki yeni neps ölçüm sistemi geliştirdi.bunlar Neps/uzunluk ve Neps Yüzey Yöntemleridir. Neps/uzunluk ölçüm sistemi örnek elyaf demetinin farklı hassaslık seviyelerinde kullanılmasını sağlar.uzunluk ve Renk ölçümlerinin aynı anda yer alması ve elyafların hemen hemen birbirine paralel olmasından dolayı bu sistemi biz Neps/Uzunluk olarak adlandırırız. Neps parametresi bu yeni sistemde her 100 pixel karede sayılan neps sayısıdır. Neps/yüzey ölçüm sistemi her 100 pixelkarede hesaplanan neps sayılarını ve karmaşık elyafları kullanır.her iki sistemde boyalı,boyasız elyafı ve şerit örneklerini ölçebilmek için kullanılır.pamuk örnekleri için İncelik/olgunluk,renk yüzey ve kirlilik analizleri aynı anda yapılır. Şeritler için Elyaf paralellik derecesi iki uzunluk testinden sonra saptanır..bu yüzden UAK-1 mevcut sistemlere göre çok detaylı bilgi veren hızlı bir test gerecidir. 5 farklı işletmeden alınan ve UAK-1 ile neps testleri yapılan penye şeritleri ve bu penye şeritlerinden yapılan ipliklerin 1 km iplikteki ölçülen neps değerleri arasında aşağıda görüldüğü gibi yakın bir bağlılaşım (Korelasyon) elde edilmiştir. Bağlılaşım katsayısı R=0,99. Bu sonuçlar aynı zamanda aşağıdaki önceki yaklaşımları da kanıtlar: Düşük mikronerli pamuk elyafları iplikte yüksek nepse neden olur. Olgunlaşmamış elyaflar iplikte yüksek nepse neden olur. Efektif Uzunluk / Lif Yarı Çapı oranı arttığında İplikte neps artar Bu yeni imge inceleme(image Analyses) sisteminin diğer varolan sistemlere göre üstünlüğü çok az miktarda elyafın test için kullanılarak iplikteki neps değerleriyle yüksek bir bağlılaşım (Korelasyon) sağlamasıdır. Ikinci yaklaşım hassas neps harita ayarlarıdır.uak-1 yeni bir neps ölçüm metodu getirmiştir. Bu yeni ölçüm sistemi 1 km iplikte sayılan neps sayısıyla bir-e-bir bağlılaşım sağlar. Bu yeni sistemin avantajları yalnızca bir elyaf demeti örneğinden dünyada ilk defa yeni bir neps harita AlHarezmisi geliştirmesi ve bunun iplikteki Neps ile olan yüksek bağlılaşımıdır. 40/1 Ne penye ipliği için farklı işletmelerden alınan örneklerin penye şeridi ve Neps/1 km iplikte ölçülen değerleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. İşletmeler Neps /100-pixel kare penye şeridi İplikteki Neps/1km (+200) A A B C D E 40 85

46 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-46 İpliğin her km sindeki neps sayısı ile imge inceleme sistemi kullanılarak Itru'nun yeni bir anlayış getirdiği neps ölçüm sistemi arasında yakın bir bağlılaşım vardır. Bu yeni sistem neps haritası olarak adlandırılır ve ilgili grafikler Itru tarafından geliştirilen yeni neps AlHarezmisi temeline dayanır. Bu yeni sistem aynı zamanda nepsi tanımlamak için farklı hassaslık seviyelerine sahiptir. Neps/100-Pixel Penye Şeridi ve Neps/1 km İplik Bağlılaşım Çizgesi

47 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-47 Boyalı ve boyasız penye şeritlerinin neps ölçümünün karşılaştırılması ve Neps/1km ipliğe etkileri Boyalı pamuk ve şeritlerin nepsini test etmek için ve bunların Neps/1km iplikteki sonuçlarını karşılaştırmak için yeni bir AlHarezmi geliştirilmiştir.tablo bu sonuçları özetler: Penye şerit örneği İplik Numarası Nec Neps /100-pixel Neps/1km İplik Boyanmamış 30/ Reaktif siyaha boyanmış 30/ Karışık renkli 20/ Yeni Itru Neps ölçüm sistemiyle neps ölçülebilir ve iplikteki neps tahmin edilebilinir. Boyalı elyaf ve şeritlerin nepsini ölçmek için kullanılan AlHarezmi yolu ve tekniği,boyalı olmayan elyaflar için geliştirilen AlHarezmi yollarından tamamen farklıdır. Nepsler sadece olgunlaşmamış ve kümeleşmiş elyaf topluluğu değildir.bu amaç için Itru neps analizleri için yeni terimlerle iplikteki nepsi tahmin etmek için UAK-SF sistemine yeni gelişmeler eklemek için daha detaylı bilgi verebilmek ümidiyle çalışmaktadır. Penye ipliğinde nepsi düşürmek için yaptığımız farklı işletmelerdeki Proses geliştirme çalışmalarımızda aşağıdaki pratik sonuçlara ulaşılmıştır: Tarak ve penye makinalarındaki neps dağılımındaki değişim,iplikteki neps dağılımındaki değişimiyle bağlantılıdır Tarakların İplikteki nepse olan etkisi penyözlerden daha fazladır. Penyöz sonrası çekimlerin Nepse olan etkisi tahmin edilenden çok daha fazladır. Ve Bilgitabanlı pc-programlarımız ve Card Fibre Transfer Test,UAK-1 ile iplikteki nepsi düşürmek için önemli işlevsellikleri bulunmaktadır.

48 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Mikroner ve Olgunluk Bağlılaşımı(Korelasyon) UAK-1 Bir örnekten Kontaminasyon (kirlilik) ve Lif Incelik/Olgunluk analizlerinin ölçümünü birlikte gerçekleştirerek Theta ve Mikroner histogramlarını çizer. Itru Mikroner ölçüm sistemi hava basınç sistemi kullanılan U borusu sisteminden farklıdır. Buna rağmen Itru Mikroner Yüzey Ölçüm Sistemi Ortalama değeri ve U borusu tek Mikroner değeri arasındaki bağlılaşım çoğu durumlarda aşağıda gösterildiği gibi oldukça yüksektir. Mor Işık Yansıma Alan ile U-Borusu Mikroner Değeri arasında bazı istisnai durumlarla karşılaşılmıştır. Bu sorunun daha kapsamlı araştırılması için bu konuda Ar-Ge çalışmalarımız sürmektedir. Dolayısıyla işletmelerde tüm U-Borusu Mikroner Ölçümlerinin Mor Işıkla Gözle kontrol edilmesi gerekmektedir. UAK-1 Mikroner Ölçümünde Imge İnceleme Sistemini kullandığından Mikroner ölçümlerinde böyle bir sorunu bulunmamaktadır. Tam Beyaz Noktalar Mor Işık Yansıması ile bağlantılı olarak varsayılabilinir. Dolayısıyla Imge İnceleme Yöntemiyle Itru tarafından Yeni geliştirilen Lif İncelik ve Olgunluk Sistemi ilerde çok daha kapsamlı bilgiler içerecek biçimde geliştirilmeye açıktır. Bu kapsamda U-Borusu Mikroner ölçümlerinin istisnai durumları ayrıca araştırılması gerekmektedir. Itru İncelik/olgunluk sisteminin yararları: Balyadan ring çıkışına pamuk olmayan maddelerin mikroner üzerine etkisi yoktur. Numune ağırlığı önemli değildir. Boyalı pamuk elyafı ve şeritler özel bir teknikle test edilebilir. Incelik ve olgunluk değerlerinin dağılımı ve istatistiksel değerleri Kontaminasyon ve Renk Ölçümü ile Lif İncelik ve Olgunluk Ölçümü birlikte aynı örnek üzerinden yapılır. Pamuk Tipi U-Borusu Mikroner Itru Ortalama Mikroner Kalibre Pamuk 2,7 2,9 Kalibre Pamuk 3,99 3,96 Kalibre Pamuk 5,6 5,83 Bergama 3,6 3,47 Türkmen 3,8 3,65 Giza-70 4,2 4,2 Kalibre Pamuk 4,15 4,21 Ege Penye Telefi 3,3 3,11 Ege Penye Şeridi 4,5 4,41

49 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-49 U-Borusu Mikroner ve Itru Ortalama Mikroner Bağlılaşım Çizgesi

50 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Lif Mukavemeti Bağlılaşımları Pamuk liflerinin mukavemet değeri bir oransal değerdir. Lif Mukavemeti = Koparma kuvveti (gram)/ Lif inceliği(tex) dir. Presley Lif Mukavemet Test Cihazı Pamuk liflerinin gr/tex değerini en doğru saptayan test gerecidir. Çünkü kopma mukavemeti koparılan liflerin ağırlığına bölünmektedir.ayrıca 1/8 inch Gauge de yapılan ölçümlerle iplik RKM arasında oldukça yüksek bir bağlılaşım bulunmaktadır. Lif mukavemeti g/tex yada cn/tex değerinin bulunması için iki değere gereksinim bulunmaktadır.bunlar kopma mukavemeti gram force ve lif inceliği tex. Kopma mukavemeti gr force tek başına hiç bir anlam ifade etmemektedir.çünkü bu değer koparılan lif sayısına(kütlesine) bağlıdır.ikinci sorun gram force değeri ölçülen pamukla(örnek) lif inceliği ölçülen pamuk aynı pamuk olması gerekmektedir.dolayısıyla lif incelikleri tex değerleri farklı olması durumunda gr/tex değeri gerçeği yansıtmayacaktır. Pamuk liflerinin özellikleri arasında belirgin bağıntılar bulunmaktadır. Bu kapsamda pamuk liflerinin lif mukavemetini hesapla bulabilmek için uzun süreli test çalışmaları yapılmış ve böylelikle liflerinin fiziksel özellikleri ile Presley test cihazında 1/8 inch aralıkta ölçülen cn/tex değerleri arasında bir bağıntı geliştirilmiştir. Buradan elde edilen Korelasyon (bağlılaşım) katsayısı R=0,92 dir.geliştirilen bu bağıntı aynı zamanda lif kopma mukavemetini gram force olarak ölçen bir test cihazında 400 Test le de test edilmiştir.ne var ki,ölçülen gram force değeri Itru tarafından geliştirilen yeni bir HS(lif tex) değerine bölünerek düzeltilmiş (corrected)cn/tex değeri elde edilmiştir. Bu elde edilen Düzeltilmiş cn/tex ile Tahmini cn/tex arasında R=0,94 bağlılaşım katsayısı elde edilmiştir. Her iki ölçümlerde de R=0,92 ve R=0,94 gibi yüksek bağlılaşımlar elde edilmiştir.

51 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-51 Test Data #of Tests SL1 SL2 Strength Measured Micronaire Gram force Cn/tex Corrected cn/texprojected 15 30,04 14,49 29,62 3,68 4,29 14, ,52 13,2 28,86 3,85 4, , ,47 12,89 26,16 3,93 4,05 14,87 16, ,76 14,24 28,99 3,96 4,52 14,71 16, ,44 15,48 36,51 4,03 5,79 32,1 25, ,53 15,58 37,72 4, ,2 25, ,21 12,7 26,48 4,09 4,26 16,83 16, ,86 15,68 37,65 4,1 6,08 30,42 23, ,27 14,67 31,44 4,12 5,1 21,16 19, ,44 30,08 4,13 4,89 16,42 16, ,68 15,24 26,23 4,16 4,3 24,59 24, ,98 14,57 31,41 4,24 5,24 20,59 18, ,94 13,75 27,83 4,35 4,77 23,97 21, ,1 12,86 27,02 4,37 4,65 24,88 21, ,73 14,44 32,08 4,38 5,53 37,07 27, ,33 12,87 26,04 4,42 4,53 17,49 16, ,41 14,88 30,84 4,43 5,38 28,94 23, ,3 13,47 28,85 4,43 5,03 28,16 22, ,42 13,59 21,59 4,45 3,78 17,92 19, ,7 15,04 31,21 4,5 5,53 28,72 23, ,38 14, ,51 5,15 23,81 20, ,17 14,79 29,31 4,52 5,22 30,17 24, ,62 14,45 30,14 4,53 5,38 22,97 19, ,8 14,54 29,25 4,55 5,24 25,55 21, ,43 15,12 32,02 4,74 5,98 21,99 17, ,52 14,55 29,72 4,77 5,58 25,64 20, ,12 13,83 28,12 4,78 5,29 25,3 20, ,07 14,09 29,92 4,82 5,68 33,83 24, ,89 14,69 29,99 4,83 5,7 21,97 18, ,02 14,42 29,49 4,87 5,65 28,76 21, ,23 14,56 28,36 4,9 5,47 29,79 22, ,9 14,62 29,65 4,91 5,73 17,41 15, ,01 14,52 29,39 4,96 5,74 28,45 21, ,43 13,85 28,91 4,98 5,67 24,98 19, ,03 14,54 29,23 5,06 5,82 24,55 18, ,67 14,92 27,86 5,15 5,65 33,63 24, ,51 15,11 29,48 5, ,13 26,67 407

52 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-52 Lif Mukavemeti AlHarezmisi (g/tex) Bağlılaşım Çizgesi

53 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-53 6-Penye ve Tarak Makinelerinin UAK- Spc Sistemiyle Analizi ve Düzeltilmesi UAK-1 ile hatalı çalışan prosesler saptanabildiği gibi Proses içindeki hatalı çalışan makinelerde 3 -Sigma kuralına göre belirlenebilir. 6-1 Polyester/Pamuk Karışım Tarak Makineleri Itru Fibre Tester Tarak ve Penye makinelerinde off-standart çalışan makineleri saptamak için kullanılabilmektedir.burada Polyester/Pamuk karışımı çalışan Tarak Makinelerinin ölçüm değerlerinin Özet Test Sonuçları görülmektedir. A -Uç B -Kuyruk tarak şerit ölçüm yönlerini ifade etmektedir. Mak No SLY1 SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS CVN LEF SFN SFNK 1SL Neps /100 BN LP 1A 29,68 17,89 29,97 11,56 38,56 24,54 31,89 29,08 10,98 1,28 37,21 4 3,13 83,56 2A 33,72 19,13 34,29 12,95 37,78 27,71 32,82 33,27 8,27 0,94 42, ,38 95,27 3A 29,62 17,84 29,72 11,56 38,89 24,48 31,54 29,08 10,71 1,29 36,32 8 3,15 85,76 4A 33,95 20,13 35,18 13,21 37,55 28,01 32,84 33,66 7,67 0,83 44, , A 26,52 16,1 26,54 10,29 38,76 21,94 31,55 25,91 14,85 1,74 32,77 1 2,56 91,07 6A 32,94 20,09 33,53 12,95 38,64 27,27 31,77 32,39 7,85 0,84 41,66 9 2,87 97,35 7A 27,73 17,18 28,07 10,92 38,91 23,01 31,33 27,05 12,45 1,57 35, ,65 78,02 8A 28,66 17,56 29,08 11,18 38,43 23,74 31,76 28,19 12,05 1,67 36, ,78 93,65 9A 27,61 18,26 27,05 11,05 40,85 23,16 29,05 26,8 10,74 1,36 34,16 0 2,43 86,84 20A 26,53 16,59 26,16 10,41 39,81 22,04 30,72 25,91 14,2 1,67 31,88 1 2,8 100 Avera ge 29,70 18,08 29,96 11,61 38,82 24,59 31,53 29,13 10,98 1,32 37,25 10,20 3,26 90,65 STD 2,87 1,36 3,30 1,07 0,95 2,30 1,08 2,98 2,51 0,35 4,22 8,95 0,63 6,91 UCL 34,41 20,31 35,36 13,36 40,37 28,35 33,30 34,01 15,10 1,89 44,17 24,88 4,30 101,99 LCL 24,99 15,84 24,55 9,85 37,27 20,83 29,76 24,25 6,85 0,74 30,33-4,48 2,22 79,32 Mak No SLY1 SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS CVN LEF SFN SFNK 1SL Neps /100 BN LP 1B 34,96 19,68 36,19 13,46 37,19 28,71 33,54 34,8 7,59 0,83 45, ,62 83,56 2B 35,2 19,55 36,07 13,46 37,32 28,88 33,39 34,92 7,6 0,85 44,7 15 4,11 95,27 3B 34,46 20,05 34,67 13,34 38,46 28,38 32,29 33,91 7,45 0,79 42, ,15 85,76 4B 35,56 19,47 36,96 13,59 36,77 29,15 33,95 35,43 7,39 0,82 46, , B 28,95 17,17 29,21 11,18 38,26 23,89 32,03 28,45 11,93 1,34 36,07 0 2,31 91,07 6B 33,83 19,9 34,42 13,08 38,01 27,89 32,29 33,27 7,67 0,8 42,55 3 2,46 97,35 7B 35,21 20,01 35,69 13,46 37,72 28,94 32,84 34,67 7,72 1,08 43, ,3 78,02 8B 30,17 17,87 31,62 11,81 37,35 24,89 32,94 30,1 10,7 1,47 40,01 9 3,13 93,65 9B 31,44 18,95 31,5 12,32 39,11 25,99 31,22 30,86 9,4 1,57 38, ,4 86,84 20B 26,57 15,83 26,42 10,29 38,94 21,93 31,74 25,91 15,29 1,8 32,77 2 2, Avera ge 32,64 18,85 33,28 12,60 37,91 26,87 32,62 32,23 9,27 1,14 41,37 10,20 3,21 90,65 STD 3,16 1,43 3,47 1,16 0,78 2,54 0,86 3,24 2,64 0,38 4,48 6,58 0,72 6,91 UCP 37,82 21,19 38,97 14,50 39,19 31,04 34,03 37,55 13,61 1,76 48,71 20,99 4,40 101,99 LCL 27,45 16,51 27,58 10,70 36,64 22,69 31,21 26,92 4,94 0,51 34,02-0,59 2,02 79,32

54 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-54 Mak SLY1 SLY2 SLF1 SLF2 URF LMS CVN LEF SFN SFNK Neps BN LP No 1SL /100 1 X X 2 X 3 X 4 5 X X X 6 7 X X 8 9 X 20 X X X Avera ge STD UCL LCL Burada Off-standart çalışan makineler ve nedenleri görülmektedir.tarak makinesi SPC-3 sigma kuralına göre düzenlenen Kontrol Çizgelerine göre UAK-1 de ölçülen CVN ( Lif uzunlukları değişim katsayısı) LEF (Efektif uzunluk) SFN (Kısa lif ) 1 SL ( 1 Staple Uzunluk) Neps (Neps/100-pixel kare) LP (Lif Paralelleşme -Doğrultum ) değişenlerine göre kontrol edilmiştir. Bu Testler pamuklu taraklarda yapıldığı durumlarda NLC, Tam Beyaz Noktalar,Sarı Lifler değişkenleride kapsanmalıdır. Tarak makinesinin işlevi Kısa lifleri, lif olmayan maddeleri ve tozları temizlemek Çengelli lifleri kırmadan doğrultmak Sarı lifleri,olgun olmayan Lifleri, Tam Beyaz Noktaları temizlemek Elyafları tülbent ve şerit haline lif yüzeysel yapısına ve boyuna zarar vermeden oluşturmak Beslemedeki düzgünsüzlükleri yüksek Lif Transfer oranlarında düzgünleştirmek Nepsleri temizlemek olarak tanımlanabilir. Itru Fibre Tester UAK-1 tüm bu değişkenleri ölçerek Tarak Makinesinin Optimum Çalışma Koşullarını Itru Card Fibre Transfer Test ve Pc-Programı ile sağlar. (Ref :

55 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Penye Makinesinde Hatalı Çalışan Kafaların Tespiti ve Döküntü sinin Optimizasyonu Penye makinesinin işlevleri Kısa lifleri ve lif olmayan maddeleri temizlemek Lifleri paralelleştirmek Lif Çengellerini kırmadan doğrultmak Nepsleri temizlemek Olgun olmayan lifleri, Tam Beyaz Noktaları ve Sarı Lifleri temizlemek olarak özetlenebilir. Penye Telef Penye İplik Üretiminde toplam telefin yaklaşık arasını içerir.penye İplik Kalitesi belirli bir oranda Penye Döküntü siyle bağlantılıdır. Bu yüzden Penye İplik Üretim Maliyetlerinin azaltılması aşağıdaki işlemlere verilen öneme bağlıdır. Penye öncesi prosesler (Harman-Hallaç -Tarak- Ön Cer- Vatka Hazırlama) Penyöz Penyözden sonraki prosesler( Cer, Fitil ve Ring) Penye Döküntü ise Vatka Lif Özelliklerine bağlıdır ve bunlar Kütlesel Kısa Lif Sarı Lif Neps Tam Beyaz Noktalar Lif Olmayan Olgunlaşmamış Lif Oransalı olarak özetlenebilir. Penye İşleminin Verimlilik Performansı yukarıdaki belirtilen parametrelerin döküntünün Lif Özelliklerine ve yüzdesine bağlıdır. iyileştirilmesine ve Itru Fibre Tester UAK-1 Bilgi Tabanlı Comber Data Pc-programıyla birlikte optimize eder (Ref : Penye işlemini Itru Fibre Tester UAK ile Vatka, Penye Şeridi ve Döküntüyü kontrol ederek hem optimizasyon hem de iplik kalitesinde iyileştirme sağlanabilir. Penye işleminde kalitenin iyileştirilmesi için tarak makinelerinde gösterilen SPC- uygulamaları Tüm Penye Makinelerini SPC-Analizleri ile kontrol et (Makineler Arası Değişim) Hatalı çalışan penye makinesinin tüm Kafalarını SPC-Analizleri ile kontrol et (Makine içi Değişim) Böylelikle hem hatalı Penye Makinesi hem de bu hatalı makineler içinde hatalı olan kafalar saptanarak gerekli düzeltme çalışmaları yapılabilir.

56 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Boyalı ve Boyasız Renkli Pamuk Lif Incelik ve Olgunluk Ölçümleri Optik sistemlerle renkli pamukların uzunluklarının ölçümü oldukça karmaşık ve zordur. Itru Renkli elyafların uzunluk, renk ve neps değerlerini imge inceleme yöntemiyle ölçebilmek için yeni bir teknik geliştirmiştir. Itru ayrıca UAK-1 ile renkli pamukların Lif İncelik ve Olgunluk sayısal değerlerini Imge İşleme Yöntemiyle saptamak içinde yeni bir sistem geliştirmiştir. UAK-1 ile yapılan test çalışmalarının hemen hepsinde Penye şerit mikroner değerlerinin penye telefi mikroner değerlerinden yüksek olduğu saptanmıştır. Bu durum penye telefinde olgunlaşmamış liflerin daha fazla olduğunu da doğrulamaktadır. Bu duruma Renkli Pamuk Penye şerit ve telefi ölçümlerinde de rastlanılmıştır. Renkli pamukların Lif İncelik ve Olgunluk Değerlerinin Ölçülmesi bir dizi işlemleri gerektirmektedir. Boyasız ve Reaktif Siyah Boyalı Penye Şerit Mikroner Histogramları Görüldüğü gibi boyasız ve boyalı Penye Şerit Mikroner Histogramları Değişim Aralıkları bakımından birbirleriyle uyum içindedirler. Bu mikroner Histogramlarından liflerin ne oranda boyanabilirliği de ayrıca bilgi kapsamındadır.

57 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-57 Un dyed and Dyed Combed Sliver Micronaire Histograms are in compatible with each other as shown above. Renkli Karışımlı Pamuk Penye Şeridi ve Penye Telefi Mikroner Histogramları Yine içinde Renkli ve ekru elyafların karıştırıldığı Penye Şeridi ve Penye Telefi Mikroner Histogramlarıda göstermektedirki Penye Makinesi olgunlaşmamış lifleri temizlemektedir. Bu yeni imge inceleme yöntemiyle Renkli pamuk liflerinin mikroner ölçüm sistemi Pamuk Lifleri Boyar Madde Alma ve Renk Uyumu ve Renk Karışımları kapsamı konularında da kullanılabilecektir.

58 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri Polyester/Pamuk ve Polyester/Viskon Karışımlarda Kesik Uzunluklarının Optimisazyonu Bir iplik işletmesinde Polyester/Pamuk(50/50) karışımının makinesine kadar incelendi.. Ayrıca başka bir testte ise karşılaşılan RKM CV sorunu araştırıldı. lif değerlerindeki değişim taraktan fitil polyester/viskon (67/33) ipliklerde Özel bir teknik uygulanarak karışımlardaki liflerin uzunlukları UAK-1 ile ayrı ayrı ölçülebilmektedir. Böylelikle karışımlardaki liflerin proseslere göre davranışları izlenebilmektedir. Özellikle Polyester/Pamuk karışımlarında hem pamuk hem de polyester liflerinin seçiminde UAK-1 önemli bir işlev görmektedir. Polyester/Pamuk karışımlarında polyester lifinin kesik uzunluğu, uzama si ve pamuk liflerinin uzunluk CV ve her elyaf tipinin lif incelikleri seçimi oldukça önem kazanmaktadır. Polyester liflerinin proses aşamalarındaki uzamaları UAK-1 ile saptanabilmektedir.böylelikle pamuk liflerinin kırılmaması da kontrol altına alınabilmekte uygun pamuk ve polyester lifleri seçilebilmektedir. UAK sentetik lif uzunluklarını ölçmek için farklı bir imge inceleme tekniği geliştirmiştir.benzer teknik renkli elyaflar içinde kullanılabilmektedir.bu ölçümleri doğrulayan Staple Diyagramları altta verilmiştir. Polyester/Viskon ve Reaktif Siyah Boyalı Pamuk Liflerinin Staple Diyagramları karşılaştırılması Renkli ve 100 Sentetik Liflerin uzunluk ölçüm tekniğinin doğruluğunu göstermektedir. Itru harman karışımlarındaki yüzdelerin imge inceleme sistemiyle saptanması için yeni bir Alherizm (Algoritma) geliştirmiştir. Sonuçlar aşağıdaki Tablolarda imgeleriyle birlikte görülmektedir. Polyester/Viskon ve Reaktif Siyah Boyalı Pamuk Liflerinin Staple Diyagram Karşılaştırılması

59 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-59 UAK-1 ile 50/50 Polyester/Pamuk Tarak Şeridi Karışım Analizleri Test No Ort Polyester Alan 38,43 42,12 42,4 40,98 Pamuk Alan 47,94 40,02 43,97 43,98 Lif Olmayan Alan Alan 13,63 17,86 13,63 15,04 Toplam Alan Lif Alan 86,37 82,14 86,37 84,96 Polyester Lif 44,49 51,28 49,09 48,29 Pamuk Lif 55,51 48,72 50,91 51,71 UAK-1 ile 67/33 Polyester/Viskon Tarak Girişi Karışım Analizleri Test No Ort Viskon Alan 28,11 24,75 24,6 25,82 Polyester Alan 53,83 59,4 54,67 55,97 Lif Olmayan Alan 18,06 15,85 20,73 18,21 Toplam Alan Lif Alan 81,94 84,15 79,27 81,79 Viskon Lif 34,31 29,41 31,03 31,58 Polyester Lif 65,69 70,59 68,97 68,42

60 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri UAK-1 İle Maliyet Düşürme, Proses İyileştirme ve Üretkenlik Artışında Yeni Teknikler Kısım Denetim Sonuç Harman Optimum Seçim Minimum Maliyet Harman-Hallaç Telef Analizi Telefin ve telefteki liflerin minimize edilmesi Lif Analizleri Lif değerlerinin korunması Tarak Telef Analizleri Telefin ve telefteki uzun liflerin en aza indirilmesi Lif Analizleri Lif/Şerit değerlerinin iyileştirilmesi Cer Ekartman Ayarları Lif/Şerit değerlerinin iyileştirilmesi Lif Analizleri İplik Kalitesinin İyileştirilmesi Penyöz Telef Analizleri Telefin ve telefteki uzun Liflerin en aza indirilmesi Şerit Analizleri Neps ve kısa lif sinin en aza indirilmesi Ekartman Ayarları Lif/Şerit değerlerinin iyileştirilmesi Fitil İplik Kalite Tahmini İplik Kalitesinin İyileştirilmesi Ekartman Ayarları Lif/Şerit değerlerinin iyileştirilmesi Ring Ekartman Ayarları Lif/Şerit değerlerinin iyileştirilmesi İplik Kalite Tahmini İplik Kalitesinin İyileştirilmesi Kısa Lif sinin Azaltılması İğ devirlerinin yükseltilmesi NLC sinin azaltılması İğ devirlerinin yükseltilmesi

61 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri UAK-1 ile Yeni Ölçüm ve Değerlendirme Yöntem ve Teknikleri Pamuk Lifleri için İncelik ve Olgunluk Sistemi Pamuk Lifleri için Presley 1/8 inch aralık g/tex AlHarezmisi( Algoritması) Lif Paralelleşme Lif Uzunluk ve değişimleri Sentetik ve renkli pamuk liflerinin uzunluk ölçümü Neps/100-Pixel kare ve Neps Hassasiyet-Neps Haritası Kavramları Renkli ve Renksiz materyaller İplikte oluşan Neps/1 km tahmini Tam Beyaz Noktalar, Sarı Lifler ve Lif Olmayan Maddeler Ölçümü Harman-Hallaç,tarak ve penyözlerin temizleme performanslarının kontrolü Döküntü Analizlerinde kullanılabilir Lif Oranının Saptanmasında Yeni Yöntemler Karışımlarda karışım oranlarının saptanmasında Yeni Yöntemler

62 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-62 9-Itru Pc-programlar ve Kısa Tanımlamalar Pc-Program Açıklamalar Fibre Mix Selection Hammadde harman maliyetini minimum düzeyde tutmak,iplikte olabilecek hataları önceden engellemek,maksimum iplik mukavemeti,minimum mukavemet CV ve minimum ince,kalın (*) nepsi elde etmek için harmanın hazırlanması ve kontrolü Spin Plan(*) Proses Summary Card Fibre Transfer Test İplik kalitesini bozan prosesin doğrudan tespiti, ve özellikle cer ve fitillerde optimum ekartman ayarlarının sağlanması, spektrogram ve diyagramda görünmeyen fakat abraja neden olan uzun süreli değişimlerin önlenmesi, böylelikle tüm prosesin kontrolü Tüm proses aşamalarını veri tabanında lot bazında toplayan pc-program Specktrogramda görünmeyen fakat lif kırılmalarına ve çengelli liflere neden olan tarak ayarlarını optimum düzeyde ayarlamaya çalışan ve tarak makinesinin performansını kontrol eden tarak makinesindeki lif transfer oranlarını hesaplayan test ve pc-program Comber Data (*) Penye Telefinin Optimizasyonu ve Penye iplik Kalitesinin İyileştirilmesi Spin Matrix Ringlerde yapılan deneme ve kalite düzeltme çalışmalarında birden fazla değişikliğin aynı anda yapılmasını sağlayan ve bu farklılıkların ürün kalitesine etkilerini oranlarına göre Analyses belirleyen matris tabanlı pc-program Spinning Geometry Hem bobin makinelerinde hem ringlerde üretim düzeyini maksimum düzeye çıkartılmasın sağlayan pc-program Ring Spinning Ringlerde üretim düzeylerinin yükseltilmesinde, kopuşların analizinde kullanılan pc-program Performans Yarn Prcess İplik Kütle Spektrographından Lif Özelliklerini ve İplik Kalite Değerlerini saptanması.lif değerleriyle iplik RKM arasında liflerden gelebilecek hataların önlenmesini sağlayan pc- Engineering (*) program Productivity Analyes Kalite Yönetimi pcprogramları Ring ve bobinlerde iş-zaman etütlerini yapan ve prodüktivitenin arttırılması için yol gösteren pc-program. Bilgi tabanlı Kalite Yönetim Sistemleri içinde Prdn 2.0 üretim,qc-rs-2.0 Kalite kontrol, SPCS-1.0 İstatistiksel Proses Kontrol, Sistem Faktörlerine göre sınıflandırılmış kalite/proses kontrol testleri ve pc-programları bulunmaktadır. Harman Performansı Telef Kontrol Sistemi (*) Spin Plan, Comber Data,Yarn Process Enginering ve Fibre Mix Selection için Itru Fibre Tester UAK- 1 gereklidir.

63 UAK-1 ile Pamuk Liflerinin Proses Edilebilirlik ve Eğrilebilirlik Yetenekleri-63 Knowledge Based Pc-Programs Fabric Setting Ver 2.0 Description Fabric Setting and Shed Geometry Laplace Transfer Functions for carding machine and improvement of yarn Card Fibre Transfer Test Ver 1.0 evenness and strength Comber Data Ver 1.0 Combing Noil Reduction and Yarn Quality Improvement Prdn Ring Ver 2.0 Production and Efficiency Control in Ring Spinning Frames Production and Efficiency and Quality Improvement and Control in Ring Qc-RS Ver 2.0 Spinning Frames Spin Plan Ver 1.0 Optimization of spinning process from card/comber to ring frames Ring Spinning Performance Improvement of Ring Spinning Performance in end break rate and efficiency Test ver 1.0 Ring Spinning Geometry VerImprovement of ring spinning efficiency by controlling winding tension and 1.0 spinning bobbin build up Fibre Mix Selection Ver 1.0 Proper fibre selection according to count,twist and type of process Yield Performance Ver 1.0 Improvement of yield performance and reducing manufacturing costs Spinning Mill Data Bank Ver 1.0 Textile Technology and Spectrograph analyses Spinning Mill Data Bank Ver 2.0 Textile Technology and Spectrograph analyses Spinning Process Summary Ver Spinning Summary of blend to winding 1.0 Interactive High Tech Reports Knowledge Based QM ver 1.0 Knowledge Based QM ver 2.0 Time Studies ver 1.0 SPC in Textiles ver 1.0 Knowledge Based Quality Management Systems Knowledge Based Quality Management Systems with SPC spread sheets included Measures and Guidelines to Increase Productivity in Spinning and Weaving Mill SPC in textile industry