SORUMLULUK EKSİKLİĞİNİN SORUNLARI VE HUKUKİ BOYUTU

Transkript

1 SORUMLULUK EKSİKLİĞİNİN SORUNLARI VE HUKUKİ BOYUTU Dr.Nur BİRGEN Adli Tıp Kurumu 3.Adli Tıp İhtisas Kurulu Başkanı

2 5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU

3 Taksir MADDE 22. (1) Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır. (2) Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanunî tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir.

4 (3) Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi hâlinde bilinçli taksir vardır; bu hâlde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır. (4) Taksirle işlenen suçtan dolayı verilecek olan ceza failin kusuruna göre belirlenir. (5) Birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda, herkes kendi kusurundan dolayı sorumlu olur. Her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir.

5 Taksirle yaralama Madde 89 (1) Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının bozulmasına neden olan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

6 Madde 89 (2) Taksirle yaralama fiili mağdurun; Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, Vücudunda kemik kırılmasına, Konuşmasında sürekli zorluğa, Yüzünde sabit ize, Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma, Gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza yarısı oranında arttırılır.

7 Madde 89 (3) Taksirle yaralama fiili mağdurun, İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, Duyularından veya organlarından birinin işlevini yitirmesine, Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, Yüzünün sürekli değişikliğine, Gebe bir kadının çocuğunun düşmesine, neden olmuşsa birinci fıkraya göre belirlenen ceza bir kat arttırılır.

8 GÖREVİ KÖTÜYE KULLANMA Madde (1) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir kazanç sağlayan kamu görevlisi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir kazanç sağlayan kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

9 Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi MADDE 280. [1] Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. [2] Sağlık mesleği mensubu deyiminden tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve sağlık hizmeti veren diğer kişiler anlaşılır.

10 Teşhis ve tedavi sözleşmesi: Teşhis ve tedavi sözleşmesi, tam iki tarafa borç yükleyen, teşhis ve tedavi yükümlülüğünü gerçekleştirecek özel sağlık kurum ve kuruluşlarıyla hasta ve kanuni temsilcisi arasında gerçekleştirilen ve hasta veya kanuni temsilcisinin tıbbi teşhis ve tedavi yükümlülüğünün karşılığını oluşturan belli bir ücreti ödemeyi üstlendiği rızai bir sözleşmedir.

11 BORÇLAR KANUNU Kabul Tarihi: : 22/4/1926 Haksız muamelelerden doğan borçlar (A) UMUMİ KAİDELER I - Mesuliyet şeraiti Madde 41 Gerek kasten gerek ihmal ve teseyyüp (kayıtsızlık) yahut tedbirsizlik ile haksız bir surette diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs,, o zararın tazminine mecburdur.

12 I - Zararın tayini Madde 42 Zararı ispat etmek müddeiye düşer, zararın hakiki miktarını ispat etmek mümkün olmadığı takdirde hakim, halin mutat cereyanını ve mutazarrır olan tarafın yaptığı tedbirleri nazara alarak onu adalete tevfikan tayin eder.

13 III - Tazminat miktarının tayini Madde 43 Hakim, hal ve mevkiin icabına ve hatanın ağırlığına göre tazminatın suretini ve şumulünün derecesini tayin eyler.

14 VI - Müteselsil mesuliyet 1 Haksız fiil halinde Madde 50 Birden ziyade kimseler birlikte bir zarar ika ettikleri takdirde müşevvik ile asıl fail ve fer'an methali olanlar, tefrik edilmeksizin müteselsilen mesul olurlar. Hakim, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve icabında bu rücuun şumulünün derecesini tayin eyler.

15 VIII - Ceza hukuku ile medeni hukuk arasında münasebet Madde 53 Hakim, kusur olup olmadığına yahut haksız fiilin faili temyiz kudretini haiz bulunup bulunmadığına karar vermek için ceza hukukunun mesuliyete dair ahkamiyle bağlı olmadığı gibi, ceza mahkemesinde verilen beraet karariyle de mukayyet değildir. Bundan başka ceza mahkemesi kararı, kusurun takdiri ve zararın miktarını tayin hususunda dahi hukuk hakimini takyit etmez.

16 (C) İSTİHDAM EDENLERİN MESULİYETİ Madde 55 Başkalarını istihdam eden kimse, maiyetinde istihdam ettiği kimselerin ve amelesinin hizmetlerini ifa ettikleri esnada yaptıkları zarardan mesuldür.

17 Şu kadar ki böyle bir zararın vuku bulmaması için hal ve maslahatın icabettiği bütün dikkat ve itinada bulunduğunu yahut dikkat ve itinada bulunmuş olsa bile zararın vukuuna mani olamıyacağını ispat ederse mesul olmaz. İstihdam eden kimsenin, zamin olduğu şey ile zararı ika eden şahsa karşı rücu hakkı vardır.

18 Ölüm Olguları: Ölü defin izni verilmesi Umumî Hıfzısıhha Kanunu içinde ayrıntılı olarak tanımlanmıştır. (Kanun Numarası:1593 Yayımlandığı R.Gazete: 6/5/1930; Sayı : 1489)

19 Bulaşıcı hastalıkların bildirim zorunluluğu: Madde 221 Ölü muayene edenler veya defin ruhsatnamesi verenler vefat sebebinin kazaen veya bir sari hastalık neticesi olduğuna dair şüphe veya kanaat hasıl ettikleri takdirde ait olduğu makamı haberdar etmeden defin ruhsatiyesi veremezler.

20 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıkların Bildirimi Sistemi Yönergesi / 1534 Dayanak Madde 2. Bu yönerge, tarih ve 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanununun 3, 57, 64. maddelerine, tarih ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığı nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ye, tarih ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu nun 3. Maddesinin (b), (f), (j) bentlerine dayanarak hazırlanmıştır.

21 Ülkemizde bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar 39 tane olup, bu hastalıklar bütün sağlık kuruluşlarından toplanmakta ve nüfus tabanlı bir değerlendirme sistemi içinde incelenmektedir. Hastalık teşhisleri klinik veya laboratuar destekli olarak konmakta ve bu durum hastalıkların gerçek boyutları hakkında şüpheler uyandırmaktadır. Bildirimi zorunlu hastalıklar listesi son bilimsel gelişmeler çerçevesinde yenilenmiş ve 4 farklı bildirim şeklinde 51 hastalığın bulunduğu yeni liste hazırlanmıştır. Hazırlanan Bulaşıcı hastalıklar İhbarı ve Bildirimi Sistemi nin Ek 1 de bulunan Yönerge de belirtilen hususlara uygun olarak, Ek 2 de bulunan Sürveyans ve Standart Tanı Rehberi doğrultusunda kullanılması

22

23

24

25

26

27 Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği 11 Ağustos 2005 gün ve Sayılı Resmi Gazete Enfeksiyon Kontrol Komitesi görevleri: Yataklı tedavi kurumlarında sağlık hizmetleri ile ilişkili olarak gelişen enfeksiyon hastalıklarını önlemek ve kontrol altına almak, Konu ile ilgili sorunları tespit etmek, Çözümüne yönelik faaliyetleri düzenleyip yürütmek ve yataklı tedavi kurumları düzeyinde alınması gereken kararları gerekli mercilere iletmek amacıyla kurulur.

28 Enfeksiyon kontrol komitelerinin görevleri: a) Sürveyans ve kayıt, b) Antibiyotik kullanımının kontrolü, c) Dezenfeksiyon, antisepsi, sterilizasyon, d) Sağlık çalışanlarının meslek enfeksiyonları, e) Hastane temizliği, çamaşırhane, mutfak, atık yönetimi gibi destek hizmetlerinin hastane enfeksiyonları yönünden kontrolünü sağlayacaklardır.

29 ZARAR? VAR YOK SAĞLIK PERSONELİNİN DAVRANIŞI İLE İLLİYETİ Kişiye zarar varsa, TCK ve Borçlar Kanunu Kişiye zarar yoksa, T.C.K. Yönünden işlem yapılmaz. Tazminata hükmedilebilinir.

30 RESMİ BİLİRKİŞİLER (Ceza davası) ADLİ TIP KURUMU YÜKSEK SAĞLIK ŞURASI TIP FAKÜL. AD.

31 RESMİ BİLİRKİŞİLER (İdare,Hukuk Mahkemeleri ve C.Başsavcılığı) ADLİ TIP KURUMU TIP FAKÜL. AD.

32 ZARAR? SAĞLIK PERSONELİNİN DAVRANIŞI İLE İLLİYETİ VAR YOK KOMPLİKASYON MU? HATA MI? KARARDA AÇIKÇA BELİRTİLMELİDİR. EKSİKLİK VARSA BİLDİRİLİR.

33 ÖNLEMLER: Hekimin sorumluluğu: Yapılan her işlem hastaya detaylı olarak anlatılmalı, Ortaya çıkabilecek komplikasyonlar konusunda uyarılmalı ve onamı alınmalı,

34 El yıkama kurallarına uyulmalı, Hastane enfeksiyonlarının tanısı erken düşünülüp konulmalı, kültür uygun yerden, uygun zamanda ve yeterli miktarda alınmalı,

35 Kayıtlar düzgün tutulmalı(1219 Sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun) Madde:72-Mesleklerini Mesleklerini uygulayan hekim, diş hekimleri, dişçiler ve ebeler, örneğine göre Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen, yerel sağlık yöneticilerince onanmış, hastaların ad ve kimliklerini kayıt için basılan bir protokol defteri tutma zorundadırlar.. Bu defterlerdeki kayıtlar, ücretten doğan davalarda sahibi lehine delil sayılabilir. Şu kadar ki, iddiaya kanıt olan kaydın doğru olmadığı belgeler ve diğer güvenilir kanıtlar ile kanıtlanabilir.

36 İdarenin Sorumluluğu: Tıp öğrencileri, uzmanlık öğrencileri ve diğer sağlık personelinin eğitim sistemi geliştirilmeli, Mezuniyet sonrası eğitime önem verilmeli,

37 Hastane enfeksiyon kontrol komiteleri her hastanede etkin bir şekilde çalışmalı, korunma ve kontrolle ilgili gerekli talimat ve rehberleri hazırlamalı ve bunların uygulanması için eğitim vermeli, hizmetleri denetlemeli, Dezenfeksiyon ve sterilizasyon kuralları titizlikle uygulanmalı,

38 İyi klinik ve laboratuar uygulamaları sürekli olmalı, Sürveyans programı sürekliliği, verilere göre gerekli önlemlerin alınması, Salgınların erken dönemde farkına varılması Kurumsal enfeksiyon oranları analizi yapılmalı, Çalışanlar enfeksiyondan korunmalı,

39 Evrak, grafilerin usulüne uygun arşivlenmesine dikkat edilmeli, (Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik) 6/4/ :05 AM 3.Ulusal Yoğun Bakım İnfeksiyonları Sempozyumu Nevşehir 2007

40 Nöbet sistemi mevzuata uygun düzenlenmeli (Yataklı( Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği)

41 Hastane şartlarına fiziksel yapı, gerekli cihaz ve malzeme, çalışanlar açısından standardizasyon getirilmeli, Sürekli hizmet içi eğitime önem verilmelidir.

42 TEŞEKKÜRLER