DEĞERLENDİRİLMESİ AMAÇ:

Transkript

1 12 78 Slayt 2/6 Nİ RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRİLMESİ AMAÇ: Neden? Risk analizi ve yönetimi, Kazayı önlemede Risk analizinin önemi, alınan önlemlerin devamının sağlanmasında Risk yönetiminin sistematiği 2016 Güz Dönemi İGU Risk Dersi II- RİSKİN MANTIĞI Nurdoğan İNCİ Elektrik Mühendisi İş Sağlığı ve Güvenliği Danışmanı ve GEDİK ÜNİVERSİTESİ Öğretim görevlisi 1

2 41 RİSK ANALİZİ Hedef sıfır kaza olmalıdır. Nİ Tüm kazalar ÖNLENİLEBİLİR YETER Kİ Tehlikeleri görelim, tespit edelim İş Sağlığı ve Güvenliği kurallarını çalışmalarımızın tüm aktivitelerinde uygulayalım İŞ KAZALARI 2

3 II İŞ KAZALARI İŞ KAZASI OLUŞ NEDENLERİ ENERJİ TEORİSİ William Haddon tarafından ortaya atılan teoriye göre, Kazalar enerji boşalması veya enerji transferi esnasında meydana gelir. Bu enerji boşalmasının oranı önemlidir çünkü enerji boşalması ne kadar büyükse, (Kütle ve hız ) hasar boyutu da o kadar büyüktür. Kontrol edilemeyen enerji veya enerjinin transferi kazanın potansiyelidir Nİ İŞ KAZALARI 3

4 II ENERJİ TEORİSİ İŞ KAZALARI Kontrol edilemeyen enerji veya enerjinin transferi kazanın potansiyelidir Nİ İŞ KAZALARI 4

5 RİSK ANALİZİ Sıfır kaza, Kalite ile mümkündür. KALİTE Uygulanmış ve çözümlenmiş detayların çokluğu ile ölçülür. Kanun, yönetmelik ve Standartlardaki talimatlar, Firmada çıkarılmış istatistik bilgiler ve kaza kayıtları, Şirket ve çalışanların tecrübeleri, Uygulanabilir yöntemlerle tüm tehlikelerin tespiti, Firmada belirlenmiş yöntemlerle risklerin hesabı, DÖF lerin periyodik takibi ve kontrolü Kaliteye götürecek birer DETAY örnekleridir, 5

6 İSG Kuralları RİSK ANALİZİ İş Sağlığı Güvenliği Tehlike tespitinde yapılan çalışmalarda İSG çalışmalarında Sorumluluğumuz ve Yetkimiz ile çalışanlarımızı eğitebiliriz, Ancak, Çalışanlar İş körlüğüne düşebilir, Hayatta UNDO yapma şansı da yok Ortamda alınacak önlemleri kontrol ve izleyen olarak; Tehlikeyi gören, İkaz eden, hatırlatan, önlem alınmasına yardım eden çalışanların yardımlarına ihtiyacımız olduğunu da Unutmamalıyız

7 RİSK ANALİZİ İSG de Planlama Önceden tehlikeleri görülüp değerlendirip Riskin hesaplanması ve önlemlerin alınmasında zaman planlaması, Kaynakların değerlendirilmesi ve diğer bileşenleri de Görev, Sorumluluk tanımı ve yetkilendirme Tanımlanması ile kontrol altına alınmasını planlayarak sağlamalıyız. CPM, Swoth, Pareto

8 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ Nİ

9 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ RİSK DEĞERLENDİRİLMESİNDE 5 ADIM 1. TEHLİKELERİN BELİRLENMESİ 2. TEHLİKELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 3. RİSKLERİN DERECELENDİRİLMESİ 4. KONTROL ÖNLEMLERİNİN UYGULANMASI 5. DENETİM İZLEME VE GÖZDEN GEÇİRME Nİ

10 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ İŞ GÜVENLİĞİ BİRİMİNDEN BEKLENEN İSG Birimi Nİ

11 İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK (RG ) MADDE 4 f) İş güvenliği uzmanı: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip mühendis, mimar veya teknik elemanı, BAŞTA KENDİ GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARIMIZI BİLELİM VE DUYURALIM MADDE 9 İş güvenliği uzmanlarının görevleri MADDE 10 İş güvenliği uzmanlarının yetkileri MADDE 11 -İş güvenliği uzmanlarının yükümlülükleri MADDE 12 -İş güvenliği uzmanlarının çalışma süreleri Nİ

12 İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK (RG ) MADDE 9 İş güvenliği uzmanlarının görevleri özetle a)- Rehberlik, işverene öneride bulunmak, alınacak tedbirleri yazılı olarak bildirmek, kaza nedenlerini araştırmak, risk analizleri yapmak yaptırmak, acil durum, çalışma izni ve diğer önlemler için talimat ve prosedür hazırlamak, eğitim bilgilendirme ve kayıt, denetimleri yapmak. İlgili bilgileri İSG KATİP e bildirmek Nİ

13 İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK (RG ) Md.10-İş güvenliği uzmanlarının yetkileri; Özetle İşyerinde hayati tehlikelerde işi durdurmak için işverene başvurmak, Bütün bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapmak, Gerekli bilgi ve belgelere ulaşmak ve çalışanlarla görüşmek. Kurum ve kuruluşlarla işyerinin iç düzenlemelerine uygun olarak işbirliği yapmak. Nİ

14 İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK (RG ) Md.11-İş güvenliği uzmanlarının yükümlülükleri Özetle İşin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak, İşverenin ve işyerinin bilgileri gizli tutmak, Hizmet sundukları işverene karşı sorumludur. İşverene yazılı olarak bildirilen İSG ile ilgili alınması gereken Acil Durum gibi hayati tehlike arz edenleri, belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek, İşyeri hekimi ile birlikte yapılan çalışmaları ve gerekli gördüğü diğer hususları onaylı deftere yazar. Nİ

15 RİSK ANALİZİ Bu iş benim işim değil!... Hikayesi Bir işyerinde Herkes, Birisi, Herhangi Biri ve Hiç Kimse adında çalışanlar varmış, Bu işyerinde bir gün yapılması gereken çok önemli bir iş ortaya çıkmış... Herkes, Birisi'nin bu işi yapacağından eminmiş, Bu işi, Herhangi Biri de yapabilirmiş ama, Hiç Kimse yapmamış. Herkes, Bu işi kimse üzerin alıp yapmayacağının da farkında değilmiş. Sonunda, Herhangi Biri nin yapabileceği bu işi, Hiç Kimse yapmamış, İşyeri, bu iş yapılmadığı için zarara uğramış ve işveren bu duruma çok kızmış. Çünkü bu iş, Herkes yapabileceği bir işiymiş. Sonunda ne olmuş? Herkes, Birisini suçlamış... İSG çalışmaları, senin, benim, onun, bizim... Hepimizin işi... Yeter ki herkesin görevi, sorumluluğu ve yetkisi yazılı belirlenmiş olsun

16 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TAAHHÜDÜ 6331 sayılı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İSG UZMANININ İŞVEREN VEKİLLERİNDEN ALMASI GEREKEN TAAHHÜTNAME Nİ

17 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TAAHHÜDÜ 6331 Sayılı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLLERİNİN İş Sağlığı ve Güvenliği Taahhüdü MADDE 3 Bölüm 2 (2) İşveren adına hareket eden, işin ve işyerinin yönetiminde görev alan işveren vekilleri, bu Kanunun uygulanması bakımından işveren sayılır. İşverenin genel yükümlülüğü MADDE 4 (1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede; a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar. b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar. Nİ

18 Nİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TAAHHÜDÜ 6331 sayılı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır. ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır. d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır. (2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. (3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez. (4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz. MADDE 6 (1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren; MADDE 17 (1) İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar.

19 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TAAHHÜDÜ 6331 sayılı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU Yukarıda belirtilen 6331 sayılı kanun maddeleri gereği, Yapmakta olduğum işlerle ilgili, çalıştırdığım personelin iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymasını sağlayacağımı, uygunsuz davranışta bulunan personeli uyaracağımı kurallara uymadığı takdirde çalıştırmayacağımı, Yapılacak işlerde çalışanların öncelikle daha önce yapılan Risk analizi sonucu alınan önlemlere uymasını sağlayacağımı veya Risk analizi yapmalarını ve imzalı formların düzenlenerek vermelerini sağlayacağımı, Kıl payı atlatılan olayları hazırlanan formları doldurup teslim edilmesini sağlayacağımı, her türlü uygunsuzluğu iş sağlığı ve güvenliği uzmanına bildireceğimi veya emrimde çalışanların bildirmelerini sağlayacağımı, Çalıştırdığım işçilerin can güvenliğinden doğrudan sorumlu olduğumu, yaptırdığım işler esnasında personelin kullandığı ekipmanların periyodik kontrol yapılmış olduğunu, kişisel koruyucu donanımların ve önlemlerin yeterliliğini çalıştığım süre içerisinde sürekli kontrol edilmesini sağlayacağımı ve gerek işçilerimden gerekse kendi tespitlerim doğrultusunda her hangi bir olumsuzluk tespitinde derhal işverene haber vereceğimi ve gerekli önlemin alınmasını sağlayacağımı, Kabul, beyan ve taahhüt ederim. Tarih: İmza Adı Soyadı: Bölümü: Görevi: Nİ

20 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ Nİ

21 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ ALGILAMALAR NASILDIR Nİ

22 3 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ BİR İŞ YERİNDE EĞER RİSK ANALİZİ YAPILMAMIŞ VE İŞ GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİ ALINMAMIŞSA Kaza HASARSIZ NETİCE KAZAYA RAMAK KALA OLAYI İş kazası ÇEVREYE ZARAR Çalışma ortamında HASAR İNSAN SAĞLIĞI AÇISINDAN GEÇİCİ İŞ GÖREMEMEZLİK SAKATLIK ÖLÜM Nİ

23 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 6331 sayılı kanuna Göre Kaza Tanımı g) İş kazası: İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olayı, Nİ

24 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ ILO ya Göre Kaza Tanımı Uluslararası Çalışına Örgütü (ILO) tarafından iş kazası; belirli bir zarar veya yaralanmaya yol açan, önceden planlanmamış beklenmedik bir olaydır olarak tanımlanmıştır Nİ

25 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ WHO ya göre Kaza Tanımı Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) tarafından ise iş kazaları önceden planlanmamış çoğu zaman, kişisel yaralanmalara, makinelerin, araç ve gereçlerin zarara uğramasına, üretimin bir süre durmasına yol açan bir olaydır olarak tanımlanmıştır. Nİ

26 4 TANIMLAR Tehlike RİSK Kaza TEHLİKE İnsanların yaralanması, hastalanması, malın, çalışılan yerin zarar görmesi veya bunların birlikte gerçekleşmesine neden olabilecek potansiyel kaynak veya durum KAZA İnsanların yaralanması, hastalanması, malın, çalışılan yerin zarar görmesi veya bunların birlikte gerçekleşmesi durumu KÖK HER NEDENLER KAZANIN BU BİR KULUÇKA DÖNEMİ İÇİNDEDİR VARDIR TEHLİKELİ ORTAM İnsanların yaralanmasına, hastalanmasına, malın, çalışılan yerin zarar görmesine veya bunların birlikte gerçekleşmesine neden olabilecek kaynak veya durum TEHLİKELİ DAVRANIŞ Tehlikeli bir ortamda kazaya sebep olan hareket, davranış veya olay Nİ

27 GENEL İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Tehlike RİSK Kaza 40 sene çalıştım ve sadece tek 1 kaza! Nİ Çalışmalarda Kazaya uğramamak, her zaman kurallara uyulduğu anlamına gelmez

28 3 Kazanın meydana gelme analizi Önlemler KÖK NEDEN Kaza TEHLİKELİ ORTAM TEHLİKELİ DAVRANIŞ Ortamda tehlikeleri yok edici veya azaltıcı önlemler alınır Kontrolün doğru uygulanmaması Yeni durumda önlemlerin alınmaması Kazanın Şifreli kilidi İş kazası Eğitimler verilir Prosedürler yazılır Talimatlar yazılır Kontrol edilir İşbaşı eğitimleri verilir Algılamada azalma Kontrolün kaldırılması Tehlikeleri azalt Sistemi kontrol et ve Yönet Nİ KAZA SONRASI ANALİZİ Bu kaza mahallinde daha önce; Risk analizi yapılmış mı? Kaza neden meydana geldi? Kabul edilebilir riskten mi? Kaynaklandı Görülemeyen bir tehlikeden mi? Kaynaklandı Kurulan sistemden mi? kaynaklandı Kaza maliyet analizi yap Umursamama Bir anlık dalgınlık Olayları irdele Kazanın kök nedenini araştır.

29 Nİ Kazanın meydana gelme analizi Tehlike TESPİTİ

30 3 KÖK NEDEN ARAŞTIRMASI Tehlike TESPİTİ KÖK NEDEN Eğitimlerde bilgi ve bilinç kazandırılmamış çalışanlar İSG dikkate alınmadan yapılan planlama Görülemeyen veya umursanmayan Tehlikeli Ortamlar Uyarı levhalarının eğitimi veya eksikliği Ergonomik olmayan Ortamda çalışma Vücudun işe uygun kullanılmaması (Yanlış Ergonomik Davranış) Çalışanın sağlık durumunun işe uygunluğunun kontrol edilmemesi Çalışanın gücünün işe uygun olmaması Çalışanın karakter yapısı (aceleci, dikkatsiz, sinirli veya dalgın kişiliği) Yaptığı iş hakkında bilgi ve Deneyim Eksikliği Kılpayı atlatılan olayların dikkate ve kayda alınmaması Nİ

31 Nİ KÖK NEDEN ARAŞTIRMASI Tehlike TESPİTİ İNSAN HATA YAPAR. İnsanların dikkatsiz ve tedbirsiz davranabileceği var sayılarak gereken önlemler alınmalıdır.

32 Nİ KÖK NEDEN ARAŞTIRMASI Tehlike TESPİTİ Kök neden mantığı Her zaman fiziksel ve teknolojik iyileştirmelere değil, Alışkanlıkların geliştirilmesi ve iyileştirilmesi çalışmalarına götürebilmelidir

33 3 KÖK NEDEN ARAŞTIRMASI Tehlike TESPİTİ KÖK NEDEN ÖRNEĞİ OLAY İş Yaparken geriye dönüp merdivenlerden bodruma düşen hanım, SEBEBİ: Sadece dalgınlık ve dikkatsiz davranış denilebilir mi? İnsanların İNSAN HATA YAPABİLİR düşüncesiyle. İnsan alışkanlık ve refleksleri ile adım atacağı yere bakmalı, Ayrıca düşmeyi önlemek için önlemleri de almalı Ne olabilirdi? 1. Aşağıya iniş merdivenin burada yapılmaması gerekirdi, 2. Yapılması zorunlu ise, o zaman 3. Kapak diğer tarafa açılıp dik durumda olması sağlanabilirdi, 4. Kapak açıldığında yanlarından otomatik çıkan korkuluklar olabilirdi, 5. Çalışanlara eğitim ile bilgi ve bilinç kazandırılmalı Nİ

34 3 KÖK NEDEN ARAŞTIRMASI Tehlike TESPİTİ KÖK NEDEN ÖRNEĞİ 1 1-OLAY: tav fırınlarına LPG borularını döşerken işçiler Kanalda sigara içmek isteyince patlama sebebiyle Bir işçi ölmüş bir işçi yaralanmıştır. NEDENİ: Tedbirsiz davranış olarak rapora yazılmış, Doğru mu? KÖK NEDEN: LPG tesisatında çalışan işçilerin, Önce çalışanlara eğitim ile bilinç kazandırılması gerekir. Kanalda gaz birikmesini önleyecek önlemler alınması gerekir, Gaz devrelerinin kapatılıp kilitlenmesi gerekir Ölçüm yapılmadan çalışma izni verilmemesi gerekir. Sigara, çakmak vb eşyaları ile çalışması yasaklanması gerekir, Çalışma sahasına giriş kontrolü ve uyarıları yapılması gerekir, Nİ

35 3 KÖK NEDEN ARAŞTIRMASI Tehlike TESPİTİ KÖK NEDEN ÖRNEĞİ 2 OLAY 2-Sapan kopması sebebiyle Tavan vinç operatörünün bandın Altında kalarak ölmesi NEDENİ: Yüke uygun ve sağlam sapan kullanmaması olarak raporlanmış. KÖK NEDEN: Çalışana, sapan yükler hakkında bilinç kazandıracak eğitim verilmeli Yükün altında durulmasının yasak olduğu uyarı levhaları ile belirtilmeli Sapan üzerinde görülür şekilde kaldırabileceği yükün değeri yazılmalı İkili sapan ile kaldırmada sapana gelen yük listeleri çıkarılmalı, Bağlantı açıklığı sapan boyuna eşitse sapana gelen yük 1,75 tir. Periyodik kontrolleri yapılıp sapan üzerinde renk ile belirtilmeli Eskimiş Sapanlar saklanmayıp kesilip atılmalı Nİ

36 3 KÖK NEDEN ARAŞTIRMASI KÖK NEDEN ÖRNEĞİ 3 Tehlike TESPİTİ OLAY 3-Çatı tamiri sırasında şoförün çatıya çıkıp işçi ile beraber düşmesi Sonucu Birinin ölmesi diğerinin ağır yaralanması NEDENİ: izinsiz ve KKD Kullanmadan çatıya çıkılması olarak yazılmış, KÖK NEDEN: Çalışma sahasına kontrolsüz giriş çıkışın engellemesi gerekir. Görevlilerin dışında hiç kimsenin çalışma sahasına sokulmaması gerekir Çatıya çalışmadan önce hayat halatlarının gerilmesi gerekir Çatıya önce güvenlik halatı çekilmesi gerekir, Emniyet kemerlerinin kontrol edilerek verilmesi gerekir İş izni yapılıp gerekli önlemler alındıktan sonra çalışma müsaadesi verilir Çalışanın bütün belirtilen bu kurallar hakkında bilinç kazandırılmalı Nİ

37 Tehlike ve Risk Kavramları Bu durumda: Köpek balığı; Tehlike midir? Olasılık nedir? Risk var mıdır? 37

38 Bu durum için köpek balığı sadece bir TEHLİKEDİR. Suya girilirse köpek balığı RİSK oluşturur Tehlike ve Risk Kavramları RESİMDE BAŞKA TEHLİKE VAR MIDIR? 38

39 Tehlike ve Risk Kavramları Diğer tehlikeler nelerdir? Ağaç Hindistan cevizi Hava Durumu Güneş Yağmur Rüzgar Mevsim Deniz Gel-git Dalga Korsanlar Sağlık Deprem 39

40 Tehlike ve Risk Kavramları 40

41 3 İş kazalarının maliyeti (buz dağı ) % 30 Dolaysız maliyet GÖRÜNEN KAYIPLAR Tedavi harcaması, iki günlük ücret, Kaza sonucu ödenen tazminatlar, Dava giderleri, mali mesuliyet sigorta Kazada hasar gören tesis onarımı GÖRÜNMEYEN KAYIPLAR Tehlike RİSK Kaza %70 Dolaylı maliyet İş günü ve iş gücü kaybı, Yerine geçen işçinin öğrenme süresi, Verim kaybı, ekibin morali ve zaman kaybı, Fazla mesai, tesisteki hasar, yöneticilerin harcadıkları zaman, ölüm varsa tüm tesiste zaman kaybı ve moralsizlik,verim kaybı, soruşturmada üst düzey zaman kaybı, işletmenin prestij kaybı Nİ

42 Adım, Adım Ölüme Gidiş

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52 İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KAZA MALİYET ANALİZİ Web sayfasında ayrı dosyada verilmiştir

53 İSG KAZA MALİYETİ HESAPLAMA METODU İş Kazalarının Gerçek Maliyeti Görünen Maliyet Tedavi harcamaları, İki günlük ücret, Kaza sonucu ödenen tazminatlar, Dava giderleri, mali mesuliyet sigorta Kazada hasar gören tesis onarımı Gizli Maliyet Kaza araştırma maliyeti Ekibin morali, verim ve zaman kaybı, Yerine geçen işçinin öğrenme süresi, Fazla mesai, Yöneticilerin harcadıkları zaman, Ölüm varsa işe ara verme, Soruşturmada üst düzey zaman kaybı, İşletmenin prestij kaybı

54 İSG KAZA MALİYETİ HESAPLAMA METODU İŞ KAZALARI MALİYET ANALİZİ NEDEN KAZANIN MALİYETİNİ HESAPLAMALIYIZ Buzdağı görselinde görüldüğü gibi bir kaza olduğunda, Görünen maliyet %20 30 seviyesinde olduğu halde Görünmeyen maliyetler ise % seviyesindedir. İşveren, görünen maliyeti, sigorta yaptırarak hasarın şirkete olacak mali yükünü hafifletebilir. Görünmeyen maliyetleri hesaplamak çok bilinmeyenli problem olarak karşımıza çıkar ve sigorta yaptırmada sorunlar doğurur. Alınacak önlemlerin maliyeti, kazanın maliyetinden çok daha küçüktür.

55 İSG KAZA MALİYETİ HESAPLAMA METODU İŞ KAZALARI MALİYET ANALİZİ Proaktif hesaplamalarla meydana gelebilecek kazanın maliyetini bulabilirsek, önlemler için harcayacağımız masrafın mukayesesini yapabiliriz. Alınacak önlem için yapılacak harcamanın kabul edilebilirliğini ancak kaza olması durumunda karşılaşılacak mali boyutun bilinmesi ile kabul edilebileceği inkar edilemez bir olgudur. Bu nedenle, olan veya olası kazanın maliyetlerinin hesaplanması gerekir. Bu hesaplamalar olası masraf kalemlerini atlamadan yapılabilmesi için belirli bir sistem içinde yapılmalıdır.

56 RİSK ANALİZİ (RAMAK KALA) KILPAYI ATLATILAN OLAY veya TEHLİKLİ DURUM / DAVRANIŞ FORMUN DOLDURULMASI KÜTÜĞE KAYDI Olayın veya tehlikenin tespiti, Olayın yeri, zamanı ve olayı tespit edenin kimliği, Tehlikenin kısa tanımı ve oluşturabileceği kazanın boyutu, Önlemlerinin belirtilmesi ve kurula sunulması, İSGÇ KURULUNDA DAĞERLENDİRİLMESİ UYARI CİNS VE YERLERİNE GÖRE ALINACAK ÖNLEMLERİN PROĞRAMA ALINMASI DAHA ÖNCE OLAN KAZALARIN; ZAMANI, YERİ, İŞİN CİNSİ, ÇALIŞANIN MESLEK AYIRIMINI AYLARA GÖRE DAĞILIMI GRAFİĞİNE GÖRE KONTROLÜ YAPILIR Nİ

57 II İŞ KAZALARI Nİ İŞ KAZALARI 57

58 HEİNRİCH PRENSİPLERİNİN İRDELENMESİ Görüldüğü gibi, ağırlık çalışanın her yönü ile dikkatli olmasına Davranışına ve önceden alması gereken önlemler bağlamıştır Nİ

59 HEİNRİCH PRENSİPLERİNİN İRDELENMESİ Sezgilere dayalı esin, çok dikkatli ve titiz gözlem olmazsa işe yaramaz. Ancak, Çalışanlar Epidemiyolojik etkilerle işine odaklanamama, İşini kanıksama veya İş körlüğü etkisiyle kazaya neden olabilir. Tehlikeli davranışlara %88 ağırlık verilerken tehlikeli durumların yine çalışanlar tarafından görülmesi ve önlemlerin alınmasını ve alınan önlemlerin kalıcılığı sağlanması da bu oranın içinde görülmelidir. Zira Çalışanların zamanla algılamaları düşebilir ama ortamda alınan önlemler periyodik kontrollerle etkinliğini kaybetmez Nİ

60 KAZA PİRAMİDİ Herbert.W. HENRICH 1/ de 1500 iş yerinde kaza analizi sonucu MAJOR INCIDENT %0,3 Büyük kaza, Can kaybı MINOR INCIDENT %8,7 Basit yaralanma INJURY INCIDENT %91 Yaralanmasız TOTAL INCIDENTS Toplam %100 Nİ

61 HEİNRİCH PRENSİPLERİ 2/6 Bu çalışmalar sonucu aşağıdaki 10 kuramı belirlemiştir. 1. ISG nin asıl çalışma alanı Tehlikeli durum ve Tehlikeli davranış ın ortadan kaldırılmasına yönelik olmalıdır. 2. Kazalar ağırlıklı olarak %88 Tehlikeli davranışlardan %10 Tehlikeli durumlardan %2 Kaçınılmaz sebeplerden kaynaklanmaktadır. 3. Kaza sonucu Meydana gelecek zararın büyüklüğü önceden kestirilemez. Nİ

62 HEİNRİCH PRENSİPLERİ 3/6 4. Ağır yaralanma veya ölümlü her kazanın temelinde 29 Hafif yaralanma 300 Yaralamasız olay vardır 5. Tehlikeli davranışların nedenleri: Şahsi kusurlar (Dikkatsizlik, laubalilik, umursamazlık gibi) Eğitim yetersizliği (Bilgi, ustalık, alışkanlık) Fiziki yetersizlik (Bünyenin yapılan işe uygun olmaması) Uygunsuz mekanik şartlar ve fiziki çevre Nİ

63 HEİNRİCH PRENSİPLERİ 4/6 6. Kazalardan korunmak için: Mühendislik ve yenileştirme Eğitim Ergonomi kurallarından yararlanma, Teşvik tedbirleri (ödül) uygulama Disiplin tedbirlerini uygulama çalışmalarının yapılması gerekir Nİ

64 HEİNRİCH PRENSİPLERİ 5/6 7. Kazalardan korunma yöntemleri ile üretim, maliyet, kalite kontrolü metotları benzerlik ve paralellik arz eder. 8. İş Güvenliği çalışmalarına işletmenin üst düzey yöneticiler de katılmalı ve sorumluluğa ortak olmalıdır. 9.İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği konusunda formen ve ustabaşı gibi ilk kademe yöneticileri çok önemlidir. Nİ

65 HEİNRİCH PRENSİPLERİ 6/6 10. İş güvenliği çalışmalarına birinci derecede insani duygulara yön vermelidir ancak iş güvenliği önlemlerinin: a. Üretimin artması, b. Masrafların azaltılması, sonucu maliyetlerin düşmesine yardımcı olduğu unutulmamalıdır. Nİ

66 x İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ ÇALIŞMA ORTAMINDA Ölüm, Gün kayıplı Yaralanma, Kıl payı ORANSAL MUKAYESELERİ

67 KAZA PİRAMİDİ Herbert.W. HENRICH 1931 de 1500 iş yerinde kaza analizi sonucu MAJOR INCIDENT %0,3 Büyük kaza, Can kaybı MINOR INCIDENT %8,7 Basit yaralanma INJURY INCIDENT %91 Yaralanmasız TOTAL INCIDENTS Toplam %100 Nİ

68 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 6 Ramak kala olayının önemi olayda % 0,3 % 8,7 % 91 % Majör kaza Can kaybı Minör kaza basit yaralanma Kıl payı atlatılan olay Toplam Herbert W. Heinrich (1931) Nİ

69 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 6 Ramak kala olayının önemi % 0,15 % 1,5 % 4,68 % 93, Ağır Yaralanmalı kaza sayısı Hafif Yaralanmalı kaza sayısı Makine teçhizat kaza sayısı Kıl payı atlatılan olay Davranışlar * Modfied By P&G (1969) Procter&Gambl Nİ

70 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 6 Ramak kala olayının önemi % 0,15 % 1,56 % 4,68 % 93, Ağır Yaralanmalı kaza sayısı Hafif Yaralanmalı kaza sayısı Makine teçhizat kaza sayısı Kıl payı atlatılan olay * Frank Bird Jr. (1969) Nİ

71 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 6 Ramak kala olayının önemi % 0,22 % 0,66 % 11,01 % 88,11 % 17, Ölüm / Ciddi Yaralanma İş gücü Kayıplı Kaza İlk Yardım Kıl payı Atlatılan Olay Hasar Nİ * Type & Pearson (1973)

72 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 6 Ramak kala olayının önemi DR olayda % 0,0003 % 0, 0099 % 0,989 % 98,99 % 9, Ölüm / Ciddi Yaralanma İş gücü Kayıplı Kaza İlk Yardım Kıl payı Atlatılan Olay Hasar Nİ

73 Nİ RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 6 Ramak kala olayının önemi R olayda % 0,022 % 0, 66 % 11,03 % 88,28 % 17, Ölüm / Ciddi Yaralanma İş gücü Kayıplı Kaza İlk Yardım Kıl payı Atlatılan Olay Hasar

74 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 6 Ramak kala olayının önemi YR 534 olayda % 0,22 % 0,66 % 11,01 % 88,10 % 17, Ölüm / Ciddi Yaralanma İş gücü Kayıplı Kaza İlk Yardım Kıl payı Atlatılan Olay Hasar * Type & Pearson (1973) Nİ

75 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 6 Ramak kala olayının önemi ÇSGB 2011 istatistiklerinden olayda % 0,0004 % 0,00 15 % 0,768 % 92,16 % Ölümlü kaza Kayıtlı Kaza İş gücü kaybı Kıl payı atlatılan olay Güvensiz davranış Nİ

76 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ GELECEK DERS III. Konu TEHLİKELER VE TESPİTİ Nİ