Sosyal Ağlar ve Yayılım

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sosyal Ağlar ve Yayılım"

Bulut Bahadır
9 yıl önce
İzleme sayısı:

1 Sosyal Ağlar ve Yayılım Yöneylem Araştırması/Endüstri Mühendisliği Doktora Öğrencileri Kolokyumu Nisan 2016 Boğaziçi Üniversitesi

2 Sosyal ağlar nedir? Bir araştırma konusu olarak ortaya çıkışları Farklı ağ yapıları ve yayılım modelleri Sosyal ağ problemleri Problem olarak sosyal ağlar Problem bağlamı olarak sosyal ağlar

3 Nedir? Sosyal birimler Bireyler, şirketler, ülkeler, vs. Diğer sosyal birimlerler etkileşime olanak veren bağlar Profesyonel ilişkiler, arkadaşlık/tanışıklık, akrabalık, ticaret bağlantısı

YAEM için yeni, sosyal bilimler için eski bir problem Sosyoloji, antropoloji ve pazarlama alanlarında birey davranışının sosyal çevresinden bağımsız olmadığı gözleminin/kabulünün önem kazanması

4 YAEM için yeni, sosyal bilimler için eski bir problem Sosyoloji, antropoloji ve pazarlama alanlarında birey davranışının sosyal çevresinden bağımsız olmadığı gözleminin/kabulünün önem kazanması Sosyal çevrenin davranış değişikliği, bilgi/kaynak yayılımı ve değer şekillendirmeki rolü Yayılım mekanizmaları Bireysel değerlendirme Sosyal etki Harici etki Sosyal etkinin bazı bağlamlarda baskın mekanizma olduğu gözlemi

5 Sosyal olaylara, davranışlara ağ perspektifinden bakmak Yayılımda kırılma noktaları Birey özellikleri yanında, bireylerin içine gömülü oldukların ağların özelliklerine odaklanılması Davranışsal sosyal bilimler, çizge kuramı, matematik, istatistik ve hesaplamalı bilimlerin ortak konusu haline gelme

6 Ayrılığın 6 Derecesi (6 Degrees of Separation) Milgram ın ünlü sosyoloji deneyi (1967) Omaha, Nebraska dan gönderilen yaklaşık 300 mektup Hiçbirinin tanımadığı Boston da sanal bir alıcı Mektupların %29 u alıcıya ulaşır Mektupların dolaştığı aracı sayısı 1-11 arasında Medyanı 5.2

7 Bacon Sayısı Bir sinema oyuncusunun, oyunculuk ağında Kevin Bacon a olan uzaklığı Ortalama mesafe 2.8

10 Sosyal ağların yapısal özellikleri Yaşayan ve evrilen sosyal yapılar olarak ağların ele alınması Sosyal ağları tanımlamada kullanılan belli başlı özellikler Düğüm, kenar sayısı (No of nodes and edges) Çapı (Diameter) İki düğüm arası ortalama en kısa yol uzunluğu (Avg. shortest path length) Öbeklenme katsayısı (clustering coefficient) Derece dağılımı (degree distribution) Sosyal ağlar arası yapısal benzerlikler Rassal ağlardan farkları Ne tür ağ gelişim süreçleri belirli sınıfta sosyal ağların oluşumunda baskın olabilir?

11 Derece dağılımı

12 Derece dağılımı

13 Öbeklenme katsayısı (Clustering coef.)

14 Ağ tipleri Rassal ağlar Küçük-dünya (small-world) özelliğine sahip ağlar Yüksek öbeklenme Kısa ortalama düğümlerarası mesafe Ölçeksiz (scale-free) ağlar Derece dağılımı güç dağılımı kuralına uygun (power-law distribution) Sosyal ağlar genelde rassal ağlardan çok faklı olup, belli oranlarda diğer ikisine benzerlik göstermektedir

15 Problem olarak sosyal ağlar (1) Yaşayan ve evrilen sosyal yapılar olarak ağların ele alınması Sosyal ağları tanımlamada kullanılan belli başlı özellikler Düğüm, kenar sayısı (No of nodes and edges) Çapı (Diameter) İki düğüm arası ortalama en kısa yol uzunluğu (Avg. shortest path length) Öbeklenme katsayısı (clustering coefficient) Derece dağılımı (degree distribution) Sosyal ağlar arası yapısal benzerlikler Rassal ağlardan farkları Ne tür ağ gelişim süreçleri belirli sınıfta sosyal ağların oluşumunda baskın olabilir?

16 Problem olarak sosyal ağlar (2) Gerçek sosyal ağların tahminlenmesi Analiz edilen ağın Makroskopik özellikleri nedir? Mikroskopik özellikleri nedir? Ağ üzerinde gerçekleşen yayılım gözlemlerini kullanarak ağları tahminlenmesi

17 Problem bağlamı olarak sosyal ağlar Sosyal yayılım dinamikleri Haber/dedikodu yayılımı Hastalık yayılımı Ürün yayılımı Davranış yayılımı Politik görüş yayılımı Temel kabuller; Sosyal mekanizmaların bu tarz yayılımlarda çok önemli olduğu Bireysel olarak herkes eş bile olsa, ağdaki konumlarının onları farklılaştırdığı Sosyal yayılım bağlamında en önemli düğümler hangileri?

18 Etki maksimizasyonu ve çekirdek seçimi Girdi; (Bilindiği varsayılan) bir sosyal ağ yapısı Çekirdek bütçesi Amaç: nihai olarak en fazla yayılıma sebep olacak çekirdek düğüm setini belirlemek Yayılım mekanizmaları Eşik modelleri (Threshold models) Bağımsız şelale modelleri (Independent cascade models)

19 Etkin aşılama politikaları analizi Girdi; Sosyal ağ yapısı Aşı bütçesi Amaç: toplam (ya da anlık maksimum) vaka sayısını en alt seviyede tutan hedef seti belirlemek Virus ağa herhangi bir noktadan girebilir En gürbüz aşılama politikası ne olur?

20 Çözüm Yaklaşımı MP ile En İyi Çözüm Sezgisellerle Tatminkar Çözüm Ağ Bilgisi Mükemmel ve Tam A B Kirli ve Kısmi C D

21 Özetle Sosyal (sanal) ağ hakkında veri toplanması ve verimli depolanması Belirli özellikleri gösteren sosyal ağlar yaratan algoritmaların geliştirilmesi Ağ özelliklerinin kısmi bilgiye dayalı olarak tahminlenmesi Belirli bir ağ yapısı (gerçek ya da tahmini) üzerinde en etkili bireylerin ya da birey belirleme kurallarının bulunması

Benzer belgeler

2017 MÜFREDATI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PLANI. Ders Kodu Ders Adı (Türkçe) Müf.No T P K AKTS Tip Op.

2017 MÜFREDATI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PLANI SINIF: 1 DÖNEM: GÜZ Aİ 101 ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ-I 2017 2 0 2 2 Z ENM 101 MATEMATİK-I 2017 4 0 6 6 Z ENM 103 FİZİK-I