: Av. Funda Kahveci - Ayný adreste

Transkript

1 ..~~ - T.C. ünüçüncü DAiRE Esas No : '2011/665 ~;:-} Qavc1cý ve Yürütmenin i Qg[durulmasýný isteyen ~~Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüðü (TRT). ~"... Vekili i: Av. Metehan Battal Aydýn Or-An, Turan Güneþ Bulvarý, TRT Sitesi, B Blok, K:10 Çankaya/ANKARA Davalý -~ Muhsin Vekili. ~.,... : Enerji Piyasasý Düzenleme Kurumu Yazýcýoðlu Cad. No:51/C YüzüncüyýllANKARA : Av. Funda Kahveci - Ayný adreste Qavanýn Özeti : Enerji Piyasasý Düzenleme Kurulu'nun tarih ve 5784 sayýlý Elektrik Piyasasý Kanunu ve Bazý Kanunlarda Deðiþiklik Yapýlmasýna Dair Kanun'un 11. maddesiyle 3093 saytlý Türkiye Radyo-Televizyon Gelirleri Kanunu'nun 4. maddesinin (c) bendinde yapýlan düzenleme ve tarih ve 2999 sayýlý Kurul kararý uyarýnca, nihai tüketiciye elektrik enerjisi satýþý yapan lisans sahibi tüzel kiþiler tarafýndan; iletim, daðýtým, sayaç okumaya iliþkin perakende satýþ hizmeti ve kayýp enerjiye iliþkin bedeller hariç olmak üzere net enerji ve. sayaç okuma dýþýndaki perakende satýþ hizmet bedelleri toplamýnýn TRT payýnýn hesaplanmasýnda dikkate alýnmasýna iliþkin tarih ve 3065 sayýlý kararýnýn iptali ve yürütmenin durdurulmasý istenilmektedir. I tkik Hakimi Mehmet BOZDOÐAN'ýn Düsüncesi: Yürütmenin durdurulmasýna iliþkin istemin kabulü gerektiði düþünülmektedir. p~ný~tav Savcýsý Mehmet KARAOÐLU'nun Düsüncesi; Yürütmenin durdurulmasýna karar verilebilmesi için, 2577 sayýlý idari Yargýlama Usulü Kanununun 27 nci maddesinde öngörülen koþullarýn gerçekleþmediði anlaþýldýðýndan, istemin reddi gerekeceði düþünülmektedir. TÜRK MiLLETi ADýNA Karar veren Danýþtay On üçüncü Dairesi'nce, tarih ve E:2011/665 sayýlý ara kararý cevabý alýndýktan sonra incelenmesine karar verilen yürütmenin durdurulmasý istemi, ara kararý cevabýnýn geldiði görülmekle yeniden incelendi, gereði görüþüldü: Dava, Enerji Piyasasý Düzenleme Kurulu'nun (Kurul); tarih ve 5784 sayýlý Elektrik Piyasasý Kanunu ve Bazý Kanunlarda Deðiþiklik Yapýlmasýna Dair Kanun'un 11. maddesiyle 3093 sayýlý Türkiye Radyo-Televizyon Gelirleri Kanunu'nun 4. maddesinin (c) bendinde yapýlan düzenleme ve tarih ve 2999 sayýlý Kurul kararý uyarýnca, nihai tüketiciye elektrik enerjisi satýþý yapan lisans sahibi tüzel kiþiler tarafýndan; iletim, daðýtým, sayaç okumaya iliþkin perakende satýþ hizmeti ve kayýp enerjiye iliþkin bedeller hariç olmak üzere net enerji ve sayaç okuma dýþýndaki perakende satýþ hizmet bedelleri toplamýnýn TRT payýnýn hesaplanmasýnda dikkate alýnmasýna iliþkin tarih ve 3065 sayýlý kararýnýn iptali ve yürütmenin durdurulmasý istemiyle açýlmýþtýr. i.

2 - ~ T.C. ünüçüncü DAiRE Esas ;.Jo : 2011/ s.:.3ylll Elektrik Piyasasý Kanunu'nun "Amaç, kapsam ve tanýmlar" baþlýklý 1. maddesinde. iletimin; elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kv üzerindeki hatlar üzerinden naklini, daðýtýmýn; elektrik enerjisinin 36 kv ve altýndaki hatlar üzerinden naklini, perakende satýþýn; elektriðin tüketicilere satýþýný, perakende satýþ hizmetinin; perakende satýþ lisansýna sahip þirketlerce, elektrik enerjisi ve/veya kapasite satýmý dýþýnda tüketicilere saðlanan diðer hizmetleri, serbest tüketicinin; Kurul tarafýndan belirlenen elektrik enerjisi miktarýndan daha fazla tüketimde bulunmasý veya iletim sistemine doðrudan baðlý olmasý nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kiþiyi, serbest olmayan tüketicinin; elektrik enerjisi ve/veya kapasite alýmlarýný bölgesinde bulunduðu perakende satýþ lisansý sahibi daðýtým þirketi veya perakende satýþ þirketlerinden yapabilen gerçek veya tüzel kiþiyi, tarifenin; elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, daðýtýmý ve satýþý ile bunlara dair hizmetlere iliþkin fiyat, hüküm ve þartlarý içeren tarifeyi ifade ettiði belirtilmiþ; 5. maddesinde ise, tüketicilere güvenilir, kaliteli, kesintisiz ve. düþük maliyetli elektrik enerjisi hizmeti verilmesini düzenlemeleri teminen gerekli yapmak, ilgili lisans hükümleri uyarýnca hazýrlanacak olan; Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Þirketi'nin toptan satýþ fiyat tarifesini, iletim tarifesini, daðýtým tarifeleri ile perakende satýþ tarifelerini incelemek ve onaylamak, iletim, daðýtým, toptan satýþ ve perakende satýþ içiý:ý yapýlacak fiyatlandýrmalarýn ana esaslarýný tespit etmek ve gerektiðinde ilgili lisans hükümleri doðrultusunda revize etmek Kurul'un görev ve yetkileri arasýnda sayýlmýþtýr. Öte yandan, tarih ve 5784 sayýlý Kanun'un 7. maddesiyle deðiþik Geçici 9. maddesinde de; tarihinde sona erecek geçiþ döneminde düzenlemeye tabi tarifeler üzerinden elektrik enerjisi satýn alan tüketicilerin, daðýtým bölgeleri arasý maliyet farklýlýklarý nedeniyle var olan fiyat farklýlýklarýndan kýsmen veya tamamen koruyacak þekilde tesis edilmiþ ve uygulamaya iliþkin hususlarý tebliðle düzenlenmiþ olan fiyat eþitleme mekanizmasý uygulanacaðý, tüm kamu ve özel daðýtým þirketlerinin fiyat eþitleme mekanizmasý içerisinde yer aldýðý, geçiþ dönemi süresince ulusal tarife uygulamasýnýn gereklerinin esas alýnacaðý ve ulusal tarifede çapraz sübvansiyon uygulanacaðý, ulusal tarifenin Kurumca hazýrlanacaðý ve Kurul onayýyla yürürlüðe gireceði, Kurulonaylý çapraz sübvansiyonun ancak Bakanlar Kurulu kararý ile deðiþtirilebileceði hükme baðlanmýþtýr sayýlý Kanun'un yukarýda alýntýsý yapýlan Geçici 9. maddesinde yer alan kuralla, daðýtým ve perakende satýþ þirketlerine maliyetlerini yansýtan tarifeler uygulanmasý sonucunda bölgel.er arasýnda özellikle kayýp-kaçak nedeniyle oluþan aþýrý farklýlaþmalarýn ulusal tarifeye yansýtýlmasýnýn önlenmesi, tüketicilere ulusal bazda tek bir satýþ fiyatý uygulanmasý, toptan ve perakende satýþ fiyatlarýna müdahale edilmeden perakende satýþta rekabet ortamýnýn ve daðýtým þirketlerinin gelirlerinin önceden tahmin edilebileceði bir mekanizmanýn oluþturulmasý, eþitleme mekanizmasýnýn uygulanmasý sürecindeki kayýplarýn eþit taraflar arasýnda ayrým gözetmeksizin belirlenmiþtir. tüm kullanýcýlara yansýtýlmasýnda gerekli þartlarýn tesisi asýl amaç olarak 2

3 ~ T.C. ÜNÜÇÜNCÜ DAiRE ~~;ýs ~io :.:011/665 {~)- 1\l1llan Kan'.:n : uyarýnca cýkartýlan Elektrik Piy~sasý Tarifeler 'ý/önetmeliði'nin 5. maddesinde; piyasada iletim ve daðýtým faaliyetleri ile serbest olmayan tüketicilere elektrýk enerjisi ve/veya kapasit~ satýþý yapýlmasý ve/veya perakende satýþ hizmeti verilmesinin, bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar dahilinde tarifelendirme yoluyla düzenlemeye tabi olduðu belirtildikten sonra düzenlemeye tabi tarifelerin; iletim baðlantý tarifesi, daðýtým baðlantý tarifesi, iletim tarifesi, daðýtým tarifesi, perakende satýþ tarifesi ve Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Þ.'nin toptan satýþ tarifesi olduðu hükmü yer almýþ; 6,7,8,9 ve 10. maddelerinde bu tarifelere iliþkin açýklama getirilerek, iletim baðlantý tarifesinin; iletim baðlantý bedeli ile tarifenin uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslardan, daðýtým baðlantý tarifesinin; daðýtým baðlantý bedeli ile tarifenin uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslardan, iletim tarifesinin; iletim sistemi kullaným fiyatý, iletim sistemi iþletim fiyatý ve piyasa iþletim ücreti ile tarifenin uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslardan daðýtým tarifesinin; daðýtým sistemi kullaným fiyatý ile tarifenin uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslardan, perakende satýþ lisansý sahibi tüzel kiþiler tarafýndan serbest olmayan tüketiciler ile tüketim miktarý serbest tüketici limitini geçmesine raðmen ikili anlaþmalarla tedarikçisini seçmeyen tüketicilere yapýlan elektrik enerjisi ve/veya kapasite satýþý için hazýrlanan perakende satýþ tarifesinin; perakende satýþ fiyatý ile tarifenin uygulanmasýna iliþkin usul ve esas.lardan, perakende satýþ hizmet tarifesinin; perakende satýþ lisansý sahibi daðýtým þirketi bölgesinde yer alan iletim sistemine doðrudan baðlý olanlar dýþýndaki serbest ve serbest olmayan tüketicilere verilen perakende satýþ hizmetine iliþkin fiyat ile tarifenin uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslardan oluþacaðý ve perakende satýþ ile perakende satýþ hizmeti tarifelerinin, Perakende Satýþ Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satýþ Fiyatlarýnýn Düzenlenmesi Hakkýnda Teblið hükümleri esas alýnarak hesaplanacaðý kuralýna yer verilmiþtir. Ayrýca, 4628 sayýlý Kanun'un yukarýda alýntýsý yapýlan Geçici 9. maddesinde tarih ve 5496 sayýlý Kanunla yapýlan ilk düzenleme uyarýnca alýnan ve tarihleri arasýnda uygulanacak tarifeleri belirleyen tarih ve 875 sayýlý Kurul kararý ile daðýtým þirketleri tarafýndan uygulanan tarife bileþenleri; serbest olmayan tüketiciler için, perakende satýþ tarifesi (aktif/net enerji bedeli ( tek zamanlý tarife, çok zamanlý tarife) + kayýp/kaçak. bedeli), daðýtým sistemi kullaným tarifesi, sayaç okuma ve faturalama gibi hizmetlerden oluþan perakende satýþ hizmet tarifesi ve iletim tarifesi bileþenlerinden, serbest tüketiciler için ise, daðýtým bedeli, sayaç okuma ve faturalama gibi hizmetlerden oluþan perakende satýþ hizmet bedeli ve iletim bedelinden oluþturulmuþken, 4628 sayýlý Kanun'un tarih ve 5784 sayýlý Kanun'un 7. maddesiyle deðiþik Geçici 9. maddesindeki düzenleme uyarýnca ikinci uygulama dönemine iliþkin olarak tarihinden itibaren geçerli olmak üzere elektrik daðýtým þirketleri tarafýndan serbest olan ve olmayan tüketicilere uygulanacak tarife bileþenleri ve bu tarife bileþenlerine iliþkin bedeller, tarih ve 2999 sayýlý ve tarih ve 3002 sayýlý Kurul kararlarý ile yeniden Iýmirlenmiþtir. --

4 ~ "T.C. ONÜÇÜNCÜ DAiRE Esas No : 2011/ i tarih ve 2999 sayýlý Kurul kararý incelendiðinde; tarih ve 875. sayýlý Kurul kararý esas alýnarak tesis edilen tarihli ve 2363 sayýlý Kurul kararý ile: tarihinden itibaren uygulanmak üzere onaylanan tarife tablolarýnýn; 4628 sayýlý Kanun'un Geçici 9. maddesi, Yüksek Planlama Kurulu'nun 14/2/2008 tarihli ve 2008/T -5 sayýlý kararý ile kabul edilen Enerji KiT'lerinin Uygulayacaðý Maliyet Bazlý Fiyatlandýrma Mekanizmasý Usul ve Esaslarý, ilgili mevzuat ile elektrik daðýtým þirketlerinin talepleri çerçevesinde güncellenmesine ve tarife tablolarýnýn onaylanmasýna iliþkin olduðu ve anýlan karar ile belirlenen tarife bileþenlerinin, net enerji bedeli bedeli (tek zamanlý veya çok zamanlý), kayýp enerji bedeli, daðýtým bedeli, sayaç okumaya iliþkin perakende satýþ hizmet bedeli, sayaç okuma dýþýndaki perakende satýþ hizmet bedeli ve iletim bedelinden oluþtuðu ve perakende satýþ hizmet bedeli yönünden ikili bir düzenleme yapýlarak sayaç okumaya iliþkin perakende satýþ hizmet bedelinjn sabit bir maliyet, sayaç okuma dýþýndaki perakende satýþ hizmet bedelinin ise, perakende satýþ hizmeti fiyatýnýn perakende satýþ hizmeti maliyetini yansýtan bir fiyat olduðundan hareketle faturalama ve tahsilat giderleri, tanýtým ve pazarlama giderleri, müþteri hizmetlerine iliþkin giderler, perakende satýþ ve hizmete iliþkin diðer iþletme giderleri deðiþken olduðund.an deðiþken maliyet unsurlarýný içeren ayrý bir tarife bileþen i olarak dikkate alýndýðý görülmektedir tarih ve 3002 sayýlý Kurul kararýnda ise, abone gruplarý, perakende satýþ tarifesi (tek zamanlý tarife, çok zamanlý tarife) ve daðýtým sistemi kullaným tarifesi kapsamýndaki uygulamalar (daðýtým bedeli, güç bedeli, güç aþrm bedeli, reaktif enerji bedeli), daðýtým sistemine baðlý kullanýcýlara uygulanacak tarife sýnýflarý (tek zamanlý tarife sýnýfý, çok zamanlý tarife sýnýfý), daðýtým sistemine baðlantý durumuna göre tarifelerin, perakende satýþ hizmetleri bedeli ve perakende satýþ hizmeti verilen tüm kullanýcýlara, kwh bazýnda belirlenen perakende satýþ hizmet bedelinin uygulanmasý, daðýtým sistemine baðlý üreticiler için tarife uygulamasý, iletim. bedellerinin yansýtýlmasý ve abonelere uygulanacak tarife çizelgelerindeki kr/kwh bazýndaki tarifelerin tek veya çok zamanlý perakende enerji satýþ tarifesi, daðýtým bedeli, perakende satýþ hizmeti bedeli, iletim bedeli bileþenlerin toplamýndan oluþacaðý hususlarýnda düzenleme getirilmiþtir. Alýnan her iki Kurul kararý sonucu daðýtým þirketleri tarafýndan serbest olmayan tüketicilere uygulanacak tarifeye iliþkin bedellerin, net enerji bedeli bedeli (tek zamanlý veya çok zamanlý), kayýp enerji bedeli, daðýtým bedeli, sayaç okumaya iliþkin perakende satýþ hizmet bedeli, sayaç okuma dýþýndaki perakende satýþ hizmet bedeli ve iletim bedelinden, serbest tüketicilere uygulanacak tarifeye iliþkin bedellerin ise, kayýp enerji bedeli, daðýtým bedeli, sayaç okumaya iliþkin perakende satýþ hizmet bedeli ve iletim bedellerinden meydana gelmiþtir., Öte yandan, 3093 sayýlý Türkiye Radyo-Televizyon Gelirleri Kanunu'nun 5784 sayýlý Kanun'un 11. maddesiyle deðiþik 4. maddesinin (c) bendinde; "Nihai tüketiciye elektrik enerjisi -+

5 ~ T.C. ONÜÇÜNCÜ DAiRE Esas~_1p : 2011/665 ::;atýþý ~apan lisans sahibi tüzel kiþiler, iletim, daðýtým Vf; perakende satýþ hizmetlerine iliþkin bedeller hariç olmak üzere, elektrik enerjisi satýþ bedelinin yüzde ikisi tutarýndaki payý (katma deðer ývergisi, diðer vergiler, fon ve paylar ile benzeri kesintiler hariç) faturalarýnda ayrýca gösterir ve bu kapsamdaki bedelleri Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu'na intikal ettirirler. Organize sanayi bölgeleri tüzel kiþilikleri, serbest tüketici olarak tedarikçilerden katýlýmcýlarý için temin ettikleri enerjiye iliþkin olarak Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu'na ayrýca pay yatýrmaz." kuralý yer almýþtýr. Dosyanýn incelenmesinden, tarihine kadar ki 3093 sayýlý Kanun'un 4. maddesinin (c) bendi uygulamasýnda; nihai tüketiciye elektrik enerjisi satýþý yapan lisans sahibi tüzel kiþiler tarafýndan, iletim, daðýtým ve sayaç okuma ve faturalama gibi hizmetlerden oluþan perakende satýþ hizmetlerine iliþkin bedeller hariç olmak üzere, perakende satýþ tarifesini oluþturan net enerji bedeli (tek zamanlý tarifeye konu) ve kayýp enerji (kayýp/kaçak) bedeli toplamýnýn yüzde ikisi tutarýnda pay tahakkuk ettirilmekte iken, bu tarihten sonra dava konusu tarih ve 3065 sayýlý Kurul kararýyla, yukarýda ayrýntýsý açýklanan 2999 ve 3002 sayýlý Kurul kararlarý uyarýnca nihai tüketiciye elektrik enerjisi satýþý yapan lisans sahibi tüzel kiþiler tarafýndan; iletim, daðýtým ve perakende satýþ hizmet bedeli tarifesinin içerisinde yer alan sayaç okumpya iliþkin per.akende satýþ hizmeti ve perakende satýþ tarifesi içerisinde aktif/net enerji bedeli ile birlikte dikkate alýnan kayýp enerjiye iliþkin bedeller hariç olmak üzere net enerji (tek zamanlý tarifeye konu) ve yine perakende satýþ hizmet bedeli tarifesinin içerisinde yer alan faturalama ve tahsilat giderleri, tanýtým ve pazarlama giderleri, müþteri hizmetlerine iliþkin giderler, perakende satýþ ve hizmete iliþkin diðer iþletme giderleri gibi deðiþken maliyet kalemlerinden oluþan sayaç okuma dýþýndaki perakende satýþ hizmet bedelleri toplamýnýn TRT payýnýn hesaplanmasýnda dikkate alýnmaya baþlandýðý anlaþýlmaktadýr. Yukarýda alýntýsý yapýlan mevzuat hükümlerine göre, daval, idarenin elektrik piyasasýnda faaliyet gösteren tüzel kiþilerin uygulayacaklarý tarifeleri belirleme konusunda yetkisi bulunmakla birlikte, Anayasa'nýn 123. maddesinde idarenin kuruluþ ve görevlerinin kanunla düzenleneceðinin belirtilmesi nedeniyle, idarenin ancak kanunla kendisine býrakýlmýþ alan ve sýnýrlar içerisinde bu yetkisini kullanarak, yetkili makam veya organlarýnca karar alabileceði açýktýr. Bu itibarla nihai tüketiciye elektrik enerjisi satýþý yapan lisans sahibi tüzel kiþiler tarafýndan gerçekleþtirilecek elektrik enerjisi satýþý üzerinden ne þekilde ve hangi miktarda TRT payý tahakkuk ettirileceðine iliþkin hususlar 3093 Kanun'un 4. maddesinin (c) bendinde düzenlendiðinden ve bu düzenleme uyarýnca TRT payý tahakkukuna konu olmayacak tarifelerin, iletim, daðýtým, perakende satýþ hizmet bedeli tarifesi olduðu açýk bir þekilde belirtildiðinden, TRT payýnýn ancak perakende satýþ tarifesini oluþturan kalemler üzerinden tahakkuk ettirilebileceði ve Kanun'daki bu özel düzenleme karþýsýnda, TRT payý matrahý dýþýnda kalacak veya matraha dahilolacak tarife kalemlerinin, davalý idarenin 4628 sayýlý Kanun'un Geçici 9. maddesi uyarýnca tarihinden sonraki uygulamaya iliþkin aldýðý 2999 ve 3002 sayýlý kararlar ve alt hukuk normu deðiþikliklerine paralelolarak ancak bu Kanun'da 5

6 ~,.. T.C. ünüçüncü DAiRE Esas No : 2011/665 q~;:1 yapýýa,cak bir düzenleme ile mümkün Olc.\biýeceði kuþkusuzdur. Bu durumda, 3093 sayýlý Kanun'un 4. maddesinin (c) bendindeki düzenlemeye aykýrý olarak TRT payýnýn hesaplamasýnda 9ikkate alýnan matrah yapýsýnda deðiþiklik yapmak ve kayýp enerji bedelini TRT payý hesaplamasýnda dikkate alýnmayacak kalemler arasýnda saymak suretiyle tesis edilen dava konusu Kurul kararý hukuka uygun bulunmamýþtýr. Açýklanan nedenlerle, 2577 sayýlý Yasa'nýn 27. maddesi uyarýnca Enerji Piyasasý Düzenleme Kurulu'nun tarih ve 3065 sayýlý kararýnýn yürütmesinin durdurulmasýna. kararýn tebliðini izleyen günden itibaren 7 (yedi) gün içerisinde. Danýþtay idari Dava Daireleri Kurulu'na itiraz yolu açýk olmak üzere, tarihinde oybirliðiyle karar verildi. ",.,.,-_...,',",,' - -- ~ -