BEZ TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.

Transkript

1 TEKSTİL FABRİKASI KAPASİTE ARTIŞI (KUMAŞ BOYAMA BÖLÜMÜ) DENİZLİ İLİ, ACIPAYAM İLÇESİ, YASSIHÜYÜK BELDESİ, 101 ADA, 6 PARSEL ÇED RAPORU TEMMUZ-2013 AK-TEL MÜHENDİSLİK EĞT.TUR.GD.SAN.TİC.LTD. ŞTİ. Adres:1330.Sokak No: 16/16 Aşağı Öveçler Posta Kodu 06460, ANKARA, TÜRKİYE Telefon Faks Mobil e-posta web : : : : [email protected] : Bu rapor, ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemine uygunluğu TR1210-QC lisans nolu sertifika ile TQCSI tarafından belgelendirilmiş olan AK-TEL MÜHENDİSLİK Eğt. Tur. Gd. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmıştır. This report is prepared by AK-TEL ENGINEERING CO. whose ISO 9001:2000 Quality Management System is certified by TQCSI. (License no: TR1210-QC)

2 PROJE SAHİBİNİN ADI ADRESİ TELEFON VE FAKS NUMARALARI PROJENİN ADI PROJE BEDELİ PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ (İLİ, İLÇESİ, MEVKİİ) PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI, ZONE BEZ TEKSTİL BURDUR YOLU ÜZERİ 2. KM YASSIHÜYÜK ACIPAYAM / DENİZLİ TELEFON : FAKS : TEKSTİL FABRİKASI KAPASİTE ARTIŞI (KUMAŞ BOYAMA BÖLÜMÜ) TL DENİZLİ İLİ, ACIPAYAM İLÇESİ, YASSIHÜYÜK BELDESİ, 101 ADA, 6 PARSEL Fabrika Alanı Koordinatları Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem, Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak : TOPLAM M 2 Proje Alanı Koordinatları Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem, Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak : TOPLAM M 2 Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem, Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak : TOPLAM M 2

3 PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ) ÇED HAZIRLAYAN KURULUŞ/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADI ÇED HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADRESİ, TELEFON, VE FAKS NUMARALARI SUNUM TARİHİ (GÜN, AY, YIL) EK-I: MADDE 27- TERBİYE İŞLEMLERİNDEN KASAR (HAŞIL SÖKME, AĞARTMA, MERSERİZASYON, KOSTİKLEME VE BENZERİ.) VEYA BOYAMA BİRİMLERİNİ İÇEREN İPLİK, KUMAŞ VEYA HALI FABRİKALARI, (3.000 TON/YIL VE ÜZERİ). AK-TEL MÜH. EĞT. TRZ. GD. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. Adres : Sokak No: 16/16 Aşağı Öveçler / ANKARA Telefon : (312) Faks : (312)

4 İçindekiler Sayfası Sayfa No BÖLÜM 1. PROJENİN TANIMI VE GAYESİ Projenin konusu, yatırımın tanımı, işletme süresi (hesaplamalar), hizmet maksatları, projenin sosyal ve ekonomik yönden gerekliliği, zamanlama tablosu, Proje kapsamındaki tüm ünitelerin özellikleri, üretim yöntemleri ile teknolojiler, proses akım şeması, (şema üzerinde kirletici kaynakların gösterilmesi emisyon ve atıksu), kapasiteleri, faaliyet üniteleri dışındaki diğer ünitelerde sunulacak hizmetler, Proje için gerekli hammadde ve yardımcı maddelerin miktarları, nasıl ve nereden temin edileceği, Projede üretilecek nihai ve yan ürünlerin üretim miktarları, nerelere ne kadar nasıl pazarlanacakları ve depolanması, 1.5 Proje kapsamında kullanılacak makinaların, araçların ve aletlerin miktar ve özellikleri, Proje için seçilen yer ve kullanılan teknoloji alternatiflerinin değerlendirilmesi, 18 BÖLÜM 2. PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU Bölgeye ilişkin varsa 1/25.000, 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli yürürlükte bulunan planlar (bu planların proje özeti ekine plan hükümleri ve lejant paftası ile birlikte verilmesi ve aslının aynıdır damgasının vurulması) ve faaliyet alanının 1/ ölçekli harita üzerinde işaretlenmesi, 1/ ve 1/5000 lik halihazır harita üzerinde faaliyet alanı merkezli 1 km lik yarıçap üzerinde yer altı sularını, yerüstü sularını ve deprem kuşaklarını gösterir analiz, jeolojik yapı, köy yerleşik ve sanayi alanları, ulaşım ağı, enerji nakil hatları, arazi kabiliyeti, koruma alanları, diğer stratejik bölgeler ve bu stratejik bölgelerin etkilenen alanlarının gösterimi, Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu (Bütün idari ve sosyal ünitelerin, teknik altyapı ünitelerinin varsa diğer ünitelerin proje alanı içindeki konumlarının vaziyet planı üzerinde gösterimi, bunlar için belirlenen kapalı ve açık alan büyüklükleri, binaların kat adetleri ve yükseklikleri,) Arazinin mülkiyet durumu, koordinatları, faaliyet alanına ait panoramik fotoğrafların eklenmesi, BÖLÜM 3. PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ (Fiziksel ve Biyolojik çevrenin özellikleri ve doğal kaynakların kullanımı) Jeolojik Özellikler (Bölge ve inceleme alanı jeolojisi, büyük ölçekli jeolojik harita ve stratigrafik kesit) Doğal Afet ve Deprem Durumu a Doğal Afet Durumu ( Heyelan, kaya düşmesi, çığ ve su baskını gibi 7269 sayılı yasa kapsamındaki afet durumuna yönelik açıklamalar) b Deprem Durumu (Faaliyet alanını içine alan büyük ölçekli diri fay haritasının eklenmesi, raporda fayların proje alanına uzaklıkları ve etkileri, Türkiye Deprem Bölgesi 28 Haritasının eklenmesi) 3.3 Hidrojeolojik özellikler ve yeraltı su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı, faaliyet alanına mesafeleri ve debileri (Sahanın genel karakteri, yeraltı su seviyesi, yeraltı suyundan faydalanma durumu, mevcut her türlü keson, derin, artezyen v.b. 29 kuyu) 3.4 Proje yeri ve yakın çevresine ilişkin hidrolojik özelliklerin verilmesi, yüzeysel su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı, faaliyet alanına mesafeleri ve debileri, a Projenin göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alanlara göre mesafesi b İçme, kullanma ve sulama amaçlı kullanım durumları, 41

5 Flora ve Fauna [ proje alanı ve bölgesinde olabilecek her bir türün (flora ve fauna); hangi yöntemle (literatür, gözlem vs) tespit edildiği, bölgedeki dağılımları ve bolluk miktarları, IUCN kriterlerine göre tehdit kategorileri, Uluslar arası anlaşmalara göre (Bern Sözleşmesi Ek-1 ve Ek-2 ile) koruma statülerinin listelenmesi, literatür çalışmalarında güncel kaynakların kullanılması,] Meteorolojik ve İklimsel Özellikler.(Bölgenin genel iklim koşulları, sıcaklık, yağış, nem dağılımı, buharlaşma durumu, sayılı günler dağılımı, rüzgar dağılımı, standart zamanlarda gözlenen en büyük yağış değerleri,) Toprak Özellikleri (Toprak yapısı ve arazi kullanım kabiliyet sınıfı, yamaç stabilitesi, sahanın erozyon açısından durumu, doğal bitki örtüsü olarak kullanılan mera, çayır v.b.) Tarım ve hayvancılık, (Tarımsal gelişim proje alanları, sulu ve kuru tarım arazilerin büyüklüğü, ürün desenleri ve bunların yıllık üretim miktarları, hayvancılık türleri, adetleri ve beslenme alanları,) Koruma Alanları ( Proje Sahası ve Etki Alanında Bulunan Duyarlı Yöreler ve Özellikleri, Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları, Tabiatı Koruma Alanları, Yaban Hayatı Koruma Alanları, Yaban Hayvanı Yetiştirme Alanları, Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanları, Biyogenetik Rezerv Alanları, Biyosfer Rezervleri, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma Alanları, içme ve kullanma su kaynakları ile ilgili koruma alanları, Turizm Alan ve Merkezleri ve koruma altına alınmış diğer alanlar), bunların proje alanına mesafeleri ve olası etkileri, Orman Alanları ve Alınacak Tedbirler (Ağaç türleri, miktarları, kapladığı alan büyüklükleri ve kapalılığı; bunların mevcut ve planlanan koruma ve/veya kullanım amaçları, proje yerinin ormanlık sahaya mesafesinin belirtilmesi, Proje yeri ve etki alanının mevcut kirlilik yükünün belirlenmesi (toprak, hava, su ve radyoaktif v.b. kirlilik açısından değerlendirmenin yapılması varsa analiz sonuçlarının eklenmesi), BÖLÜM 4. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER (Bu bölümde faaliyetin fiziksel ve biyolojik çevre üzerine etkileri tanımlanır; bu etkileri önlemek, en aza indirmek ve iyileştirmek için alınacak yasal, idari ve teknik önlemler ayrı ayrı ve ayrıntılı bir şekilde açıklanır.) Arazinin hazırlanması ve yapılacak işler kapsamında nerelerde, ne miktarda ve ne kadar alanda hafriyat yapılacağı, hafriyat artığı malzemelerin nerelere taşınacakları, 77 nerelerde depolanacakları veya hangi amaçlar için kullanılacakları, 4.2 Taşkın önleme ve drenaj ile ilgili işlemler, Yerleşimler (işletme sırasında yerleşimlere olabilecek etkiler ve alınacak önlemler) Nüfus Hareketleri (işletme döneminde sağlanacak istihdam, ekonomik değişiklikler, göç hareketi) Proje kapsamındaki elektrifikasyon planı, Proje kapsamında su temini sistemi planı, suyun nereden temin edileceği, suyun temin edileceği kaynaklardan alınacak su miktarı ve bu suların kullanım amaçlarına göre miktarları, oluşacak atık suların cins ve miktarları, bertaraf yöntemleri ve deşarj 82 edileceği ortamlar, atıksu arıtma tesislerinin tipi ve özelliklerinin açıklanması (Burada gerekli izinler alınmalı ve izin belgeleri rapora eklenmelidir.) Proses akım şemasında atıksuların prosesin hangi aşamasında oluşacağının belirtilmesi, Atıksu debisinin hesaplanması ile ilgili teknik açıklama (Kullanılan ekipmanlar, flote oranları, vardiya sayısı ve şarj sayısı ile ilişkilendirilmek suretiyle) Proje ünitelerinde ve diğer ünitelerde kullanılacak yakıt ve yardımcı yakıt türleri, miktarları, nereden nasıl sağlanacağı ve kimyasal analizleri, yakıtların hangi ünitelerde ne miktarlarda yakılacağı ve kullanılacak yakma sistemleri, oluşacak emisyonlar ve 97 alınacak önemler, 4.8 Proje kapsamında inşaat ve işletme döneminde üretim nedeni ile meydana gelecek vibrasyon, gürültünün kaynakları ve seviyesi, gürültüyü azaltmak için alınacak 112 önlemler, 4.9 Proje kapsamında, inşaat ve işletme döneminde meydana gelebilecek katı, tehlikeli (atık yağ, vs.) ve tıbbi atıkların cinsi, miktarı ve özellikleri, ne şekilde bertaraf edileceği, 119

6 Proje kapsamında işletme döneminde kullanılacak maddelerden, parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik olanların, taşınmaları, depolanmaları ve kullanımları, Proje kapsamında işletme döneminde insan sağlığı ve çevre açısından riskli ve tehlikeli olanlar, alınacak önlemler Proje kapsamındaki ulaştırma altyapısı planı (ulaştırma güzergahı, şekli, güzergah yollarının mevcut durumu ve kapasitesi, hangi amaçlar için kullanıldığı, mevcut trafik yoğunluğu, yerleşim yerlerine göre konumu, faaliyet için kullanılacak araçları kaldırıp kaldıramayacağı, yapılması düşünülen tamir, bakım ve iyileştirme çalışmaları vb.) Proje için önerilen sağlık koruma bandı mesafesi, (tesis izni ve açılma ruhsatı ile ilgili bilgilerin ve taahhüdün yer alması), Acil eylem planı (ünitelerde meydana gelebilecek muhtemel kaza, yangın, deprem ve sabotaja karşı alınması gerekli önlemler), İşletme Faaliyete Kapandıktan Sonra Olabilecek ve Süren Etkiler ve bu etkilere karşı alınacak önlemler. (Arazi ıslahı, Rehabilitasyon ve Rekreasyon çalışmaları), BÖLÜM 5. HALKIN KATILIMI 133 BÖLÜM 6. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ (Bu bölümde projenin genel özeti yapılarak ilgili yönetmeliklere uyacağının taahhüdünün verilmesi.) 135 EKLER: NOTLAR VE KAYNAKLAR: ÇED RAPORUNU HAZIRLAYANLARIN TANITIMI: (ADI SOYADI, MESLEĞİ, ÖZGEÇMİŞİ, REFERANSLARI, RAPORDAN SORUMLU OLDUĞUNU BELİRTEN İMZASI VE NOTER TASDİKLİ İMZA SİRKÜLERİ,)

7 Tablolar Listesi Sayfa No Tablo-1 Proje Zamanlama Tablosu 5 Tablo-2 İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Tesisi Boyama Kapasitesi 11 Tablo-3 İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Tesisi Kasarlama Kapasitesi 12 Tablo-4 İplik Bobin Boyama Bölümünde Kullanılan Kimyasal Malzemeler 13 Tablo-5 Kumaş Boyama Bölümünde Kullanılacak Kimyasal Malzemeler 14 Tablo-6 İplik Bobin Boyama Makine- Teçhizat Listesi 16 Tablo-7 Makine- Teçhizat Listesi 17 Tablo-8 Fabrika alanı koordinatları 20 Tablo-9 Proje alanı koordinatları 20 Tablo-10 Denizli İlinde Kaya Düşmesine Maruz Alanlar 27 Tablo-11 Denizli İlinde Heyelan Afetine Maruz Alanlar 27 Tablo-12 Acıpayam ilçesinde Toprak-Su Kooperatiflerince İşletilen Sulamalar 34 Tablo-13 Denizli İlinin İçme suyu Kaynakları 41 Tablo-14 Proje alanı ve yakın çevresinin florası 43 Tablo-15 Proje Alanı ve Yakın Çevresinde saptanan ve Habitat Özelliği Bakımından Bulunması Muhtemel İkiyaşamlı (Amphibia) Türleri, Korunma Durumları ve 46 Statüleri Tablo-16 Proje alanı ve yakın çevresinde saptanan ve habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel Sürüngen (Reptilia) türleri, Korunma Durumları ve 47 Statüleri Tablo-17 Proje alanı ve yakın çevresinde saptanan ve Habitat Özelliği Nedeniyle Bulunması Muhtemel Kuş(Aves) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri 48 Proje etki alanında saptanan ve habitat özelliği nedeniyle bulunma olasılığı Tablo-18 yüksek olan Memeli (Mammalia) türleri, korunma durumları 49 Tablo-19 Meteorolojik Ölçümler ve Sonuçlar 55 Tablo-20 Tarım Alanlarının Kullanılma Durumu 57 Tablo-21 Denizli ili Arazi Durumu 59 Tablo-22 Denizli İlinin Tarım Arazisi Kullanım Durumu 59 Tablo-23 Denizli İlinin Tarla Arazisi Kullanım Durumu 60 Tablo-24 Denizli İli 2011 Yılı Buğdaygillerin Ekim Alanları ve Üretim Miktarları 60 Tablo-25 Denizli İli 2011 Yılı Yem Bitkilerinin Ekim Alanları ve Üretim Miktarları 61 Tablo-26 Denizli İli 2010 Yılı Endüstriyel Bitkilerin Ekim Alanları ve Üretim Miktarları 62 Tablo-27 Denizli İline Ait Meyve Ağaçları Çeşitleri ve Üretimleri 63 Tablo-28 Denizli İline Ait Sebze Ekim Alanları ve Üretimleri 64 Tablo-29 Denizli İlinde Gerçekleştirilen Örtü Altı Tarımı 65 Tablo-30 Denizli İlinin Büyükbaş Hayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi 66 Tablo-31 Denizli İlinin Küçükbaş Hayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi 66 Tablo-32 Denizli İlinin Kümes Hayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi 66 Tablo-33 Denizli deki su ürünleri 67 Tablo-34 Denizli İlinin Arı (Kovan) Varlığı 67 Tablo-35 Yerleşim Yerlerine Olan Uzaklıklar 80 Tablo-36 Çalışacak Personel Sayısı 81 Tablo-37 SKKY Tablo 10.3 ye Ait Değerler 85 Tablo-38.a Kumaş Boyama Bölümü Birim İşlem Başına Su Sarfiyatı 86 Tablo-38.b İplik Bobin Boyama Bölümü Birim İşlem Başına Su Sarfiyatı 87 Tablo-39 Toplam Atıksu Miktarı 96 Tablo-40 Proje Kapsamında Kullanılan / Kullanılacak Kazanların Özellikleri 98 Tablo-41 Abak kullanılması halinde hesaplamaların abak üzerinde gösterilmesi 98 Tablo-42 Tesiste Bulunan Baca Yükseklikleri ve Hızlarının Değerlendirmesi 104

8 Tablo-43 Baca-1 e Ait Özellikler ve Ölçüm Sonuçları 105 Tablo-44 Baca-2 ye Ait Özellikler ve Ölçüm Sonuçları 106 Tablo-45 Tesiste Gerçekleşen Emisyonların Kütlesel Debileri ve SKHKK Yönetmeliği Sınır Değerleri 107 Tablo-46 Tablo 4.1 Yeni tesisler için S Değerleri 108 Tablo-47 S Değerleri 108 Tablo-48 Doğalgaz Bacası Abak Hesabı 108 Tablo-49 Motorinin Kimyasal Özellikleri 110 Tablo-50 Dizel Araçlardan Yayılan Kirleticiler için Emisyon Faktörleri (kg/t) 110 Tablo-51 İnşaat Süresince İş Makinelerinden Kaynaklanan Toplam Emisyon Miktarları 111 Tablo-52 Hafriyat İşlemlerinde Kullanılacak Ekipmanlar 112 Tablo-53 Çevresel Gürültü Sınır Değerleri 113 Tablo-54 Teçhizat Tipi ve Net Güç Seviyesine Göre Tanımlanan Ses Gücü Seviyeleri 114 Tablo-55 İnşaat Aşaması Gürültü dağılımı 115 Tablo-56 Makine-Teçhizata Ait Gürültü Düzeyleri 116 Tablo-57 İşletme Aşaması Gürültü Dağılımı 117 Tablo-58 Genel Atık Tablosu 119 Tablo-59 Tehlikeli Atıklar ve Kodları 123 Şekiller Listesi Sayfa No Şekil-1 İplik Bobin Boyama İş Akım Şeması 9 Şekil-2 Kumaş Boyama İş Akım Şeması 10 Şekil-3 İpliği Boyalı Kumaş İş Akım Şeması 11 Şekil-4 Stratigrafik Kesit 25 Şekil-5 Fayların Proje Alanına Uzaklıklarını Gösterir Diri Fay Haritası 29 Şekil-6 Etüt Sahasının Türkiye deki Yeri 31 Şekil-7 Denizli ili Su Kaynakları Potansiyeli 33 Şekil-8 Denizli İli Su Kaynakları Potansiyeli Baraj ve Göletleri 38 Şekil-9 Atıksu Arıtma Tesisi İş Akım Şeması 92 Şekil-10 Baca-1 Abak hesabı 99 Şekil-11 Baca-2 Abak hesabı 101 Şekil-12 Doğalgaz kazanı bacası abak hesabı 109 Şekil-13 Proje Alanının Yerleşim Yerlerine Uzaklıklarının Gösterilmesi 128 Şekil-14 Proje alanı trafik yükü haritası 129 Şekil-15 Genel Acil Müdahale Planı 131 Şekil-16 Yerel ve Ulusal Gazete İlanları 133 Fotoğraflar Listesi Sayfa No Fotoğraf-1 Gökpınar Barajı Su Toplama Havzası ve Baraj Gölünün Membadan Görünüşü 35 Fotoğraf-2 Acıgöl 36 Fotoğraf-3 Işıklı Gölü 36 Fotoğraf-4 Adıgüzel Baraj Gölü 37 Fotoğraf-5 Salda Gölü 38 Fotoğraf-6 Eşen Göleti ve Eskere Ormanları 39 Fotoğraf-7 Büyük Menderes Nehri 40

9 Grafik Listesi Sayfa No Grafik-1 Denizli de 2008 yılına ait hava kirliliği aylara göre ölçüm sonuçları 74 Grafik-2 Baca-1 J Değerinin Belirlenmesi için Diyagram 100 Grafik-3 Baca-2 J Değerinin Belirlenmesi için Diyagram 102 Grafik-4 İnşaat esnasında gürültü dağılımı 116 Grafik-5 İşletme esnasında gürültü dağılımı 118

10 EKLER LİSTESİ Ek 1 Ek 2 Ek 3A Ek 3B Ek 4 Ek 5 Ek 6A Ek 6B Ek 7 Ek 8 Ek 9 Ek 10 Ek 11A Ek 11B Ek 12 Ek 13A Ek 13B Ek 14A Ek 14B Ek 14C Ek 15 Ek 16 Ek 17 Ek 18 Ek 19A Ek 19B Ek 20 Ek 21 Ek 22A Ek 22B Ek 23 Ek 24 Ek 25 Ek 26 Ek 27A Ek 27B Ek 28A Ek 28B Ek 28C Ek 29A Ek 29B Ek 30 Ek 31 Ek 32 : Yer Bulduru Haritası : 1/ Ölçekli Topoğrafik Harita : Google Earth Görüntüsü : Proje Alanı Fotoğrafları : Deprem Haritası : Duyarlı Yöre Haritası : 1/1.500 Ölçekli Uygulama İmar Planı : 1/3.000 Ölçekli Nazım İmar Planı : Yer altı Suyu Kullanma Belgeleri (2 Adet) : Denizli İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Görüşü : 1/ Ölçekli Çevre Düzeni Planı, Lejant ve Hükümleri : Arazi Etüt Üst Yazısı : İplik Bobin Boyama Tesisi Yapı Kullanma İzin Belgesi : Kumaş Boyama Ünitesi Yapı Ruhsatı : Yassıhüyük Belediye Başkanlığı Yazısı : 1/1.000 Ölçekli Tesis İçi Makine Yerleşim Planı : 1/1.700 Ölçekli Vaziyet Planı : 2007 ÇED Olumlu Kararı : 2010 ÇED Gerekli Değildir Kararı : 2012 ÇED Gerekli Değildir Kararı : Tapu Senedi : Bitkisel Atık Yağ Sözleşmesi : Tehlikeli Maddelerle Kontamine Olmuş Ambalaj Atıkları Alım Sözleşmesi : İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı : 1/ Ölçekli Halihazır Etki Haritası : 1/5.000 Ölçekli Halihazır Etki Haritası : 1/ Ölçekli Jeoloji Haritası : Tıbbi Atık Sözleşmesi : Atıksu Analiz Raporu : Deşarj İzin Belgesi : Arazi Varlığı Haritası : Acil Eylem Planı : Güvenlik Bilgi Formları : Yangın İçin Alınan Önlemler Yeterlidir Yazısı : Arıtma Çamuru Sözleşmesi : Arıtma Çamuru Analizi : Atıksu Deşarjı İle İlgili Bez Tekstil in Bakanlık Başvuru Yazısı : Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı Yazısı : Denizli Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü MÇK Karar Yazısı : Yassıhüyük Belediyesi Kanalizasyon Bağlantı Yazısı : Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi : Tehlikeli Ve Tehlikesiz Atıklar İçin Geri Dönüşüm Ve Bertaraf Sözleşmesi : Emisyon Ölçüm Raporu : Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü Görüşü

11 BÖLÜM I: PROJENİN TANIMI VE GAYESİ 1.1.Projenin konusu, yatırımın tanımı, işletme süresi (hesaplamalar), hizmet maksatları, projenin sosyal ve ekonomik yönden gerekliliği, zamanlama tablosu, Denizli ili, Acıpayam İlçesi, Yassıhüyük Beldesi, 101 Ada, 6 Parsel de 6.765,5 m 2 lik alanda yer alan fabrikada İplik Bobin Boyama yapılmakta olup, söz konusu tekstil fabrikası için Merit Tekstil Bobin Boyama Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına, tarihinde ÇED Olumlu kararı verilmiştir.(ek-14a) tarihinde alınmış ÇED Olumlu kararına istinaden ton/yıl kapasite ile İplik Bobin Boyama Tesisi işletilmeye başlanmıştır. ÇED Olumlu kararı alınmasından sonra Merit Tekstil Bobin Boyama Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin tarihinde şirket ismi değiştirilmiş olup, söz konusu tesis 2008 yılından bu yana Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak faaliyetine devam etmektedir. Merit Tekstil Bobin Boyama Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına çıkmış ÇED Olumlu kararının Bez Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. için de geçerli olduğuna dair Denizli İl Çevre ve Orman Müdürlüğü yazısı Ek-8 de sunulmuştur. Mevcut İplik Bobin Boyama tesisi için ÇED Olumlu kararı alınmasından sonra 2010 ve 2012 yıllarında kapasite artışı yapılmış olup, konu ile ilgili, ve tarihlerinde alınmış ÇED Gerekli Değildir Belgeleri Ek-14B ve Ek-14C de sunulmuştur. Buna göre ton/yıl olan İplik Bobin Boyama Kapasitesi 2010 yılında ton/yıl a, 2012 yılında ise ton/yıl artış ile ton/yıl a çıkarılmıştır. Söz konusu proje kapsamında, Denizli İli, Acıpayam İlçesi, Yassıhüyük Beldesi, 101 Ada, 6 Parsel de toplam m 2 alan üzerinde kurulu, Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilen Tekstil Fabrikası içerisinde, daha önce depo alanı olarak kullanılan ve 2012 yılı başında alınan ÇED Gerekli Değildir Kararı sonrası ton/yıl kapasite ile Kumaş Boyama Bölümü kurulması planlanmış m 2 lik bu alanda kapasite artışı yapılması öngörülmektedir. Söz konusu alan için 2012 yılı başında izin alınmasına karşın henüz makine-ekipman yerleşimi yapılarak faaliyete başlanmamıştır. Projeye konu kapasite artışında Kumaş Boyama Bölümü nün kapasitesi ton/yıl dan ton/yıl a çıkarılması planlanmaktadır. Proje kapsamında m 2 lik izni alınmış ve Kumaş Boyama Bölümü kurulması planlanmış alana ilaveten yeni bir kapalı alan inşa edilmesi de söz konusudur. Kumaş Boyama Bölümünün kurulması planlanan m 2 lik alanın hemen yanında m 2 lik alanda inşaat çalışması yapılacaktır. Mevcut İplik Bobin Boyama tesisinin Yapı Kullanma İzin Belgeleri Ek-11A da, Kumaş Boyama Ünitesinin Yapı Ruhsatı Ek-11B de sunulmuştur. Proje alanı Denizli M22c4 paftasında yer almaktadır. Proje alanını gösterir yer bulduru haritası Ek 1 de, 1/ ölçekli topografik harita Ek-2 de, proje alanı uydu görüntüsü ve alan fotoğrafları Ek-3A ve Ek-3B de sunulmuştur. 1

12 Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. nin merkezi Denizli ili, Merkez ilçesinde yer almaktadır. Buradaki fabrikada dokuma ve haşıllama yapılmakta olup, söz konusu tesis için gerekli izinler alınmıştır. Bez Tekstil e ait fabrikalara ilişkin bilgiler aşağıda yer almaktadır. Kumaş Üretim Tesisi Bez Tekstil dokuma işletmesi 1992 yılı Ekim ayında, Denizli nin Merkez ilçesinde kurulmuştur m 2 arazi üzerinde m 2 kapalı alana sahip üretim tesisinde teknolojinin de takibi ile makine parkı sürekli yenilenip, geliştirilerek kaliteye hitap eden üretim gerçekleştirilmektedir. Bu yeni makine parkuru ve deneyimli personel kadrosunu bünyesinde birleştiren Bez Tekstil, ipliği boyalı gömleklik kumaş üretmenin gerektirdiği tüm esneklik ve hızlı üretim şartlarına sahip olarak kaliteli üretim ilkeleri ile müşterilerine hizmet vermektedir. Ham kumaş kontrol ve mamul kumaş kontrol olarak ürün müşteriye 1. kalite olarak sunulmaktadır. Mevcut tesiste kumaş kalite biriminde 5 adet kontrol makinesi mevcuttur. Iskarta kumaşların bekletildiği kırmızı red alanı ile 1. kalite kumaşlara karışması, sevki önlenmektedir. Her top barkot sistemi ile izlenerek, kumaş deposunun düzeni sağlanmakta ve her top üzerinde izlenebilirlik etiketleri bulunmaktadır. İplik Bobin Boyama Tesisi Bez Tekstil iplik bobin boyama işletmesi 2004 yılı Şubat ayında, Denizli nin Acıpayam ilçesi, Yassıhüyük kasabasında m 2 arazi üzerinde kurulmuştur ,5 m 2 kapalı alana sahip işletmede, gelişen teknolojinin iplik boyamadaki güncel eğilimlerine uygun üretimi bünyesinde oluşturmuştur. 4 ton/gün ile üretime başlayan firma, 2006 yılı başında makine parkuruna yatırım yapmış, SSM aktarma makineleri ile FONG S boyama kazanlarını üretime dahil ederek kapasitesini yaklaşık 10 ton/gün e çıkarmıştır. Mevcut tesiste, pamuk ve pamuk karışımlı iplikler, pamuk lycra (core yarn), viskon, keten ipliklerin reaktif ve indanthren boyamaları, polyester elyaf çeşitlerinde dispers boyamaları yapılmaktadır. Kumaş Boyama Bölümü Kumaş Boyama Bölümü nde boyama işlemine tabi tutulacak ham kumaşlar, işletmeden veya gerek duyulduğunda dışarıdan hazır olarak temin edilecektir. Tesiste ham kumaşlar depo kısmına alındıktan sonra müşterinin isteğine göre partilenerek mal açma işlemine hazırlanır. Partileme işlemi tamamlanan mal, müşteri siparişine göre bir üretim programı gerçekleştirilecektir. Gerçekleştirilen programa göre hammadde olarak tesise gelen kumaş, ilk önce top açma makinasında göz göz açılarak boyamaya hazırlanır. Top açma makinasında açılan kumaş proseste ters çevrilmesi gerekiyorsa ters çevirme makinasında ters düz yapılarak üretim planında belirlenen iş akım 2

13 şemasına uygun olarak boya kazanlarında kumaş boyama işlemine tabi tutulur. Talep olması durumunda boyamadan önce kumaşlar kasar işlemine tabi tutulurlar. Tekstil sanayi, yüksek istihdam hacmi ve aynı zamanda yarattığı katma değer büyüklüğü bakımından Denizli'nin önde gelen sanayi sektörü durumundadır. Günümüzde, özellikle son yıllarda hazır giyim ihracatının teşvik edilmesiyle birlikte, Denizli dokuma sanayi konfeksiyon üretimine de yönelmiş, bir taraftan yalnızca konfeksiyon üretimi için yeni fabrikalar kurulurken, bir yandan da iplik ve dokuma fabrikaları yenileme yatırımlarına hız vermişlerdir. Proje kapsamında m 2 lik izni alınmış ve Kumaş Boyama Bölümü kurulması planlanmış alanda ve hemen yanında m 2 lik yeni bir alanda yeni makinalar eklenerek kapasite artışı yapılacaktır. Kumaş Boyama Bölümü ne dokumadan gelen ham kumaş, istenilen fiziki ve kimyasal özelliklerin kumaş üzerine verilmesi için yakma, haşıl sökme, kasar, merserize, boyama, yıkama, kurutma, ara kontrol, apre ve sanfor gibi işlemlere tabi tutulacaktır. Yatırımın Tanımı Boyama prosesinin ilk adımı olan kasar işleminde kumaşın bünyesindeki elyaf dışındaki maddelerin uzaklaştırılması ve kumaşın boyanması sırasında hidrofil (su tutuculuk) özelliğinin artırılması amacıyla yapılan işlemlerin tamamıdır. Boyama öncesi kumaşın üzerindeki yağları, mumları uzaklaştırmak (kumaşı hidrofilleştirmek yani boyayı emer hale getirmek için) ve boyama işlemini gerçekleştirmek için gerekli olan ph:10,5 değerini sağlamak için sud kostik (NaOH) kullanılır. Terbiye işlemleri tamamlanmış kumaşın göze hoş görünmesi ve dayanıklılığının artırılması amacıyla boyar maddeler kullanılarak renklendirilmesi veya optik beyazlaştırıcılar kullanılarak beyazlaştırılması işlemidir. Bütün kumaşların terbiye sonrası yıkama işlemleri su ile yapılmakta olup, kumaş yüzeyinde biriken kimyasal maddelerin temizlenmesi amacını taşır. Boyama bölümüne gelen kumaşlar, boya kazanlarında kumaş boyama işlemine tabi tutulur. Boya işlemi tamamlanan kumaşlar, fiksaj işlemine tabi tutularak kumaşların üzerine boyanın sabitlenmesi ve kumasın en-boy uzunluğunun sabitlenmesi sağlanır. Boyama işlemi tamamlanan ıslak kumaşlar, daha sonra kurutma işlemi için Kurutma Makinesine alınır. Kurutma Makinesinde kumaşların nemi alınarak kurutma işlemi tamamlanır. Kumaşların tek en istenmesi halinde tüp kesme makinesinde kumaş, may kenarından kesilerek, kumaşlar tek en haline getirilir. Tek en haline getirilen kumaşlar daha sonra kurutma işlemine tabi tutulur. Kurutulacak kumaşlarda şardonlama veya zımpara işlemi yapılacaksa ipliklerin içindeki elyaf yüzeye çıkartılarak tüylü bir görünüm kazandırılır. Şardonlama işlemi esnasında kumaş yüzeyine tel fırçalarla temas ettirilerek kumaşın daha hafif ve yumuşak olması sağlanır. Bu işlemin tekrarlanmasıyla kumaş, polar özellik kazanır. Zımpara Makinesine alınan kumaşlar ise daha hafif bir şekilde tüylendirme işlemine tabi tutulur. Tüylü bir görünüm kazandırılan kumaşlar daha sonra kurutma işlemi için Ram Makinesine alınır. Sanforda ramdan farklı olarak keçeli silindir bulunmaktadır. Bu silindirler özellikle selüloz esaslı mamullerde (pamuk, viskon, keten vb.),mamulün her yerinde aynı özelliği sağlaması için daha iyi sonuç alınmasını sağlar. Her iki işlemde de: boyutsal değişmezlik, enine ve boyuna gerdirme ve toplama işlemleri yapılarak en ve gramajın 3

14 kontrolü, kurutma, silikon ve gold apre kumaş kenar kesim işlemleri yapılabilmektedir. Ram Makinesinde kumaşın apre ve fikse işlemleri yapılır. Apre, tekstil terbiye proseslerinin son basamağını oluşturan ve mamulün kullanımını, tutum ve görünüm özelliklerini etkileyen yeni özellikler kazandıran işlemlerdir. Apre, beyaz olarak kullanılacak mamullerde ağartma, renkli olarak kullanılacak mamullerde boyama işlemlerinin tamamlanmasından sonra yapılır. Sanfor olmayacaksa kalite kontrolde son kontrolü yapılarak paketlenir ve sevkiyata hazır hale getirilir. Sanfor olacaksa ramdan sonra sanfora alınarak kumaşın çektirmezliği ayarlanarak Kalite Kontrol Bölümüne gönderilir. Kalite kontrol bölümünde son kontrolleri yapılıp paketlenir ve sevkiyata hazır hale gelir. İşletme Süresi Tesiste talep olduğu sürece üretime devam edilecektir. Bakım, onarım ve makine parkının yenilenmesi ile tesisin faaliyet süresi uzatılabilecektir. Hizmet Amaçları Tekstil ve hazır giyim sektörü Türkiye nin lokomotif sektörü olarak tanımlanmaktadır de milli gelirin %8-10 unu yaratan sektör, toplam işgücünün %10 unu (sanayide %20) istihdam etmektedir. Sektörün ihracattaki payı %38 e denk gelmektedir tarihleri arasında tekstil sektörü büyük bir atılım yaparak ihracatta %52,9 luk bir artış sağlanmıştır. Dünya pazarında kıyasıya bir rekabetin olduğu tekstil sektöründe, Türkiye dünyanın 13. büyük tekstil, 6. büyük hazır giyim ihracatçısı konumunda bulunmaktadır. Türkiye ihracatta anti-damping, anti-sübvansiyon soruşturmaları ve 1984 ten başlayarak AB ve ABD tarafından miktar kısıtlamalarıyla (kota) karşılaşmasına karşın üretimi artırmayı ve üretimin yarısını da ihraç etmeyi başarmıştır. İhracatın %60 ı AB ülkelerine (özellikle Almanya ya) yapılmaktadır. Türkiye nin geliştirmeye çalıştığı pazarlar arasında ABD ve Japonya yer almaktadır. Söz konusu proje kapsamında üretilen ürünler bölge ve ülke genelinde satışa sunulacak, bu bağlamda Bez Tekstil San. Ve Tic. A.Ş. bölge ve ülke ekonomisine önemli girdi sağlayacaktır. Tekstil sektörünün insan hayatındaki önemi göz önüne alındığında, işletmenin ülke ekonomisine ve yöre halkına katkılarının devamının gerekliliği elzemdir. Söz konusu projeyle milli gelirin artışına katkıda bulunulacak ve ek istihdam sağlanacaktır. Projenin Sosyal ve Ekonomik Yönden Gerekliliği 1980'li yıllardan itibaren yaşanan ekonomik değişimle birlikte, Türkiye'deki tekstil sektörü giderek küresel tekstil ve konfeksiyon üretim ağının önemli bir parçası olmuş ve buna bağlı olarak üretim önemli ölçüde artmıştır. Ancak, 1990'lı yıllardan sonra, özellikle 1996 yılında imzalanan Gümrük Birliği anlaşmasıyla yavaş yavaş sıkıntıya girmeye başlayan Tekstil Sektörü, 2005'te Çin üzerindeki kotaların kaldırılmasıyla küresel rekabetin baskısı altına girmiştir. 4

15 Ucuz Çin mallarının piyasayı esir almasının yanı sıra istihdamın üzerinde yer alan yükler, enerji fiyatlarının rekabet ettiğimiz ülkeler seviyesinden çok daha yüksek olması, yüksek faiz düşük kur politikası gibi sanayiciyi zora sokan yükler, sanayicinin çözümü; Çin, Hindistan, Mısır gibi insanlık dışı şartlarda üretim yapılan, uluslararası standartlara uyulmayan, ancak üretimin Türkiye'den çok daha ucuza yapılabildiği ülkelerde aramasına neden olmuştur. Ülkede yaşanan sanayi göçü nedeniyle fabrikalar kapanmış ve istihdam daralmıştır. Ülkeden göç etmeyenler ise tekstilden başka sektörlere geçiş yaparak kendilerine çıkış yolu aramışlar dolayısıyla kapanan ya da başka sektörlere kayan işletmelerin on binlerce çalışanı işsiz kalmıştır. Sanayicisiyle işçisiyle yıllardır zaten ciddi bir krizle karşı karşıya olan tekstil sektörü bugün yaşanan global krizle daha da fazla buhrana sürüklenmiştir. Son 3 yılda sektörde yaklaşık 10 bin işletme kapanmıştır. Yalnızca 2008 yılında krizin de etkisiyle tekstil sektöründe işsiz kalanların sayısı kamuoyunda tartışılan tahmini rakamlara göre 60 bin'i geçmektedir. Bugün ise, yaşanan global kriz yüzünden tekstilde 1 milyon kişinin işsiz kalabileceği uyarıları yapılmaktadır. Firmanın ana ihracat merkezleri; Almanya, İngiltere, Fransa, Danimarka, İtalya, İsviçre, Avusturya, Belçika, Polonya, Meksika ve Fas tır. Sektörde hızlı bir şekilde yükselen Bez Tekstil in söz konusu kapasite artışı projesi ile bölge ve ülke ekonomisine katkı sağlaması beklenmektedir. Tesisin işletilmesi sırasında tesis bünyesindeki 80 personele, istihdam edilecek 110 personele ve bunun yanında yan kuruluşlar vasıtasıyla (hammadde, yardımcı madde tedarikçi firmalar, nakliye firmaları vb.) birçok insana iş imkânı sağlanacaktır. ÇED süreci kapsamında yapılacak olan işler için zamanlama tablosu Tablo 1 de verilmiştir. Tablo-1: Proje Zamanlama Tablosu Yıllar Aylar ÇED Başvuru Dosyasının Hazırlanması xx xx ve Bakanlığa Sunulması Halkın Katılımı Toplantısı xx Kapsam ve Özel Format Belirleme xx Toplantısı Belirlenen Format Doğrultusunda ÇED xx xx xx xx xx Raporunun Hazırlanması ve Bakanlığa Sunulması 1. İDK Toplantısı ÇED Raporundaki Eksikliklerin Düzeltilmesi 2. İDK Toplantısı ÇED süreci sonu (öngörülen) Gerekli izinlerin alınması Kapasite artırımlı üretime geçiş 5

16 Projeye konu ÇED Raporu, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-I Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi, Madde 27 Terbiye işlemlerinden kasar (haşıl sökme, ağartma, merserizasyon, kostikleme ve benzeri.) veya boyama birimlerini içeren iplik, kumaş veya halı fabrikaları, (3.000 ton/yıl ve üzeri). kapsamında değerlendirilmiş olup, Tarih ve B.09.0.ÇED Sayılı yazınız ekinde sunulan ÇED Raporu Özel Format ına göre hazırlanmıştır. 1.2.Proje kapsamındaki tüm ünitelerin özellikleri, üretim yöntemleri ile teknolojiler, proses akım şeması, (şema üzerinde kirletici kaynakların gösterilmesi emisyon ve atıksu), kapasiteleri, faaliyet üniteleri dışındaki diğer ünitelerde sunulacak hizmetler, İplik Bobin Boyama Tesise getirilen ham iplik, ilk olarak yumuşak sarım makinesine alınır. Burada boyama işleminin yapılabilmesi için ham ipler plastik pikolara sarılarak boyamaya hazır hale getirilir. Yumuşak sarımı yapılan ham iplik buradan boyama kazanına alınır. Boyama kazanına alınan ham iplikler öncelikle 95ºC de 45 dakika boya altı kasar işlemine tabi tutulur. Kasar işlemi sonrası iplikler 90ºC lik sıcak suyla yıkanır ve boyama işlemine geçilir. Boyama aşamasında, uygun reçetedeki boyar maddeler gerekli miktar oranında tartılıp su içerisinde eritilerek boya kazanına ilave edilir. 60 o C de 1 saat boya ile sirkülasyon yapılır. Renk kontrolü yapılarak tekrar yıkanır. Boyamadan sonra iplikler kurutma kazanına alınır. Burada basınç altında kurutma işlemine tabi tutulurlar. Kurutulan iplikler son işlem olan sıkı sarıma makinelerinde, kağıt gavatalara sarılır ve müşteriye teslim edilir. (Şekil-1) Kumaş Boyama Bölümü Kumaş Boyama Bölümü ne dokumadan gelen ham kumaş, istenilen fiziki ve kimyasal özelliklerin kumaş üzerine verilmesi için yıkama ve haşıl sökme, kasar, merserize, boyama, apre, sanfor, ara kontrol gibi işlemlere tabi tutulur. İşlem tanımları kısaca aşağıdaki gibidir: Yakma: Dokumadan gelen ham kumaşın daha düzgün bir yüzey elde edilmesi için üzerindeki iplik uçları, elyaf ve havların yakılarak kumaş üzerinden uzaklaştırılmasıdır. Haşıl Sökme: Dokumadan önce çözgü ipliğine verilen haşıl maddesinin kumaşa yapılacak daha sonraki terbiye işlemlerinde uygulanacak kimyasalların kumaş tarafından daha kolay alınması için haşıl maddesinin kumaş üzerinden atılması gereklidir. Bunun sağlanması için haşıl sökme işlemi uygulanır. Kasar: Kumaşın kimyasal maddeler ile ağartılması işlemine denir. 6

17 Kasar işlemi kumaşlara şu özellikleri kazandırmak için uygulanır; Haşıl, pektin, mum, katalik maddeler gibi safsızlıkların düzgün bir şekilde uzaklaştırılması. Düzgün bir beyazlık derecesi eldesi. Daha iyi boya nakli için, düzgün şekilde şişmiş lifler. Sabit bir ph. Düzgün bir atık nem yüzdesi. Düzgün bir su emme yeteneği. Merserize: Boyama işleminde daha düzgün bir boyama elde etmek için selüloz elyafının kostik kimyasalı ile muamele edilerek düzgünleştirilmesi işlemidir. Boyama: 1- Pad Batch Boyama: Reaktif boyayı ve alkaliyi ayrı ayrı dozajlayıp soğuk ortamda fularlayıp bekletme yöntemiyle yapılan boyama işlemidir. Bu işlemde kumaş üzeri naylon folyo ile kapatılır ve döndürülerek bekletilir. 2- E-Kontrol Boyama: Reaktif boya ve alkaliyi ayrı ayrı dozajlayıp fularladıktan sonra kurutma ve fikse işleminin sıcaklıkla yapılması işlemidir. 3- Pad Steam Boyama: Reaktif boya ve alkaliyi ayrı ayrı veya bir dozajlayıp fularladıktan sonra o C buharlaşarak boyanın kumaş üzerine fikse edilmesidir. Yıkama: Kumaş üzerinde kalan kimyevi ve boya artıklarının temizlenmesi işlemleri burada gerçekleştirilir. Kurutma: 1-Ramöz Kurutma: Boyanan veya yıkanan kumaşların ramöz makinasından geçirilerek kurutulmasıdır. 2-Baraban Kurutma: Boyanan veya yıkanan kumaşların barabanlı kurutucular içerisinden geçirilerek kurutulmasıdır. Ara Kontrol: Boyama işlemi biten kumaşın apre yapılmadan önce istenilen vasıflarda olup olmadığının kontrol edilmesidir. Apre: Kumaşa istenilen tutumun verilmesi için kimyevi maddelerle muamele edilmesidir. Sanfor: Kumaşın istenilen ebatlarda sabitlenmesi için yapılan işlemdir. Üretim Yöntemi ve Teknoloji 1-Kumaş Boyama Kumaş boyama ünitesinde gerçekleştirilecek olan işlemler sırasıyla kasar, boyama, yıkama ve yumuşatmadır. 7

18 Kasar Boya makinelerine alınan kumaşlar gerekli görülmesi halinde kasar işlemine tabi tutulur. Kasar işlemine başlama aşamasında 50 0 C de su içerisine ilave edilmiş ısıtıcı, yağ sökücü, iyon tutucu, kireç önleyici 5 dakika süre ile karıştırılır. Karıştırma işlemine müteakip kumaş boyama makinesi içerisine alınır. Boyama Kasar işlemi tamamlanan kumaşlarda boyama işlemine başlanır. Boya makinesi içerisindeki kumaş üzerine 40 0 C de sıcak su ve iyon tutucu ilave edilir. 5 dakika süre ile yapılan karıştırma işlemine müteakip tuz ilave edilir ve 6 dakika süreyle tekrar karıştırılır. Daha sonra karışım içerisine boya ilave edilir. Boya ilave edilen karışım 10 dakika süre ile karıştırılır. 10 dakika sonunda sıcaklık kademeli olarak 60 o C ye yükseltilir C de 5 dakika yapılan karıştırma neticesinde soda ilavesi yapılır. Soda ilavesinden sonra 35 dakika karıştırma yapılarak işlem tamamlanır. Yıkama Boyama işlemi tamamlanan kumaş makine içerisindeyken 60 0 C de sıcak su ve asit ilave edilir. Boya makinesindeki karışımın sıcaklığı kademeli sabun ilavesi ile sıcaklık 95 0 C ye çıkarılmaktadır. Sıcaklık sabit tutularak 10 dakika süreyle karıştırma yapılmaktadır. Daha sonra sıcaklık dakikada 2,5 0 C düşürülerek soğutmaya geçilmektedir. Sıcaklık 70 0 C yi bulduğunda su boşaltılır ve tekrar doldurulur. Daha sonra dakikada 3 0 C sıcaklık düşürülerek 50 0 C sıcaklığa inilir. En son olarak boya makinesi içerisindeki su boşaltılır. Yumuşatma Yıkama işleminin de tamamlanmasına müteakip müşteri isteğine göre yumuşatma işlemine geçilir. Suya asit ilavesi ile suyun ph ı 5 e çekilir. Daha sonra sıcaklık kademeli olarak 50 0 C ye çıkarılır. Sıcaklığın istenilen seviyeye ulaşması ile yumuşatmada kullanılacak kimyasallar ve silikon ilave edilir. Karıştırma süresi 20 dakika olup, süre sonunda boya makinesi içerisindeki su boşaltılır. 2-Apreleme Tesiste yumuşatma işleminin de tamamlanması ile kumaş boya makinelerinden çıkartılmaktadır. Üretilen kumaşa artı değerler katma çabaları, bu bölümde yoğun bir şekilde yaşanmaktadır. Müşteri siparişlerine göre boyama, yumuşatma vs. işlemler yapılmış kumaşlar tüp kesme halat açma makinesine gönderilir. Söz konusu makinede kumaşa açma ve kesme yapılmaktadır. Ayrıca, bu makinede kumaşın sıkılarak suyunun alınması işlemi de yapılmaktadır. Tüp kesme ve halat açma işlemine tabi tutulan kumaşlar ram makinesine oradan da sanfor makinelerine iletilmektedir. Bu makinenin ilk bölümünde kumaşa yanmazlık, buruşmazlık vb. özelikler katan kimyasallar ilave edilmektedir. Buradan çıkan kumaş ısıtılan bölümden geçerek sanfor bölümüne ulaşmaktadır. 8

19 Sanfor bölümünde kumaşa son hali verilir ve kuru bir şekilde kumaş makineden çıkarılır. Çekmezlik apresi (Sanfor); tekstil materyalinin çekmesine neden olan etkileri en aza indirmek veya yok etmek amacıyla yapılan işlemlerdir. Siparişe göre bazı kumaşlar sardon makinesine alınacaktır. Sardon makinesi kumaşın bir veya iki yüzünün tüylendirilmesinin yapıldığı makinedir. Siparişe göre hazırlanan kumaşlar kalite kontrol makinesine alınarak son olarak incelenmekte ve paketlenmektedir. Proses Akım Şeması İplik Bobin Boyama iş akım şeması Şekil-1 de verilmiştir. Şekil-1: İplik Bobin Boyama İş Akım Şeması HAM İPLİK YUMUŞAK SARIM BOYAMA KAZANI SU GİRİŞİ KASAR BOYAMA ATIKSU RENK KONTROL SU GİRİŞİ YIKAMA KURUTMA SIKI SARIM ATIKSU KALİTE KONTROL SEVKİYAT 9

20 Kumaş Boyama iş akım şeması Şekil-2 de, İpliği Boyalı Kumaş iş akım şeması Şekil- 3 te verilmiştir. Şekil-2: Kumaş Boyama İş Akım Şeması 10

21 Şekil-3: İpliği Boyalı Kumaş İş Akım Şeması Kapasiteler İplik Bobin Boyama Tesisi, 2007 yılı ÇED Olumlu Kararı sonrası ton/yıl kapasite ile çalışmaktayken, 2010 yılında yapılan kapasite artışıyla kapasitesi önce ton/yıl a 2012 itibariyle de ton/yıl a çıkarılmıştır. Projeye konu kapasite artışı ile mevcut İplik Bobin Boyama Tesisi nin kapasitesinde herhangi bir artış olmayacaktır. İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Bölümü kapasite artışı ile tesisteki toplam boyama kapasitesi Tablo-2 de, toplam kasarlama kapasitesi Tablo-3 te verilmiştir. Tablo-2: İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Tesisi Boyama Kapasitesi ÜNİTELER İPLİK BOBİN BOYAMA BÖLÜMÜ KUMAŞ BOYAMA BÖLÜMÜ TOPLAM BOYAMA KAPASİTESİ ton/yıl ton/yıl ton/yıl 11

22 İplik Bobin Boyama Tesisinde ton/yıl ipliğin tamamı boyama öncesi kasar işlemine tabi tutulmaktadır. Kumaş Boyama Bölümü nde kasarlama yapılan her kumaş boyamaya tabi olmadığından kasarlama kapasitesi boyamaya göre daha yüksektir. Tablo-3: İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Tesisi Kasarlama Kapasitesi ÜNİTELER İPLİK BOBİN BOYAMA BÖLÜMÜ KUMAŞ BOYAMA BÖLÜMÜ TOPLAM KASARLAMA KAPASİTESİ ton/yıl ton/yıl ton/yıl Kapasite artışı yapılması planlanan bu bölümlere ilaveten Kumaş Merserize kapasitesi ton/yıl a, Kumaş Sanforlama kapasitesi ton/yıl a, Kumaş Apreleme kapasitesi ton/yıl a çıkarılacaktır. Faaliyet Üniteleri Dışında Diğer Ünitelerde Sunulacak Hizmetler Söz konusu proje kapsamında sadece Kumaş Boyama Bölümü nde kapasite artışı yapılacak olup, yapılması planlanan kapasite artışı mevcut m 2 alanda ve hemen yanında yer alacak m 2 alanda gerçekleştirilecektir. Kapasite artışı sonrası Tesis içi makine yerleşim planı Ek-13A da, Kumaş Boyama Bölümünü, mevcut İplik Bobin Boyama Tesisi ni, mevcut ve yeni inşa edilecek Atıksu Arıtma Tesisini ve diğer yapıları gösteren Genel Vaziyet Planı Ek-13B de sunulmuştur. Projeye konu fabrika alanı içerisinde m 2 ve m 2 alanda Kumaş Boyama Bölümü, 3.135,87 m 2 alanda mevcut İplik Bobin Boyama Tesisi yer almaktadır. Bu yapının içinde 890,23 m² çekme kat bulunmaktadır. İplik Bobin Boyama Tesisi içindeki toplam kapalı alan m² dir. İplik Bobin Boyama Tesisine ek olarak 389 m 2 lik kısımda su deposu, 232 m 2 lik kısımda kazan dairesi, 37 m 2 lik kısımda ise trafo bulunmaktadır. Projeye konu tesisin atıksu arıtma tesisi 950 m 3 /gün kapasite ile devrededir. Kapasite artışı sonrası mevcut 950 m 3 /gün kapasiteli atıksu arıtma tesisinin yanına m 3 /gün kapasiteli yeni bir evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesisi (fiziksel+kimyasal+biyolojik) inşa edilecek olup, atıksu arıtıldıktan sonra Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Konu ile ilgili olarak; Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Madde 25 a) Kanalizasyon sistemi bulunan yerlerde her türlü atıksuların kanalizasyon şebekesine bağlanması, ilke olarak bir hak ve mecburiyettir. hükmü kapsamında Yassıhüyük Belediyesi mevcut kanalizasyon hattına bağlantı yapılabilmesi hususunda başvuru yapılmış olup, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Mahalli Çevre Kurulu nca uygun görüş verilmiştir. Bu görüşler doğrultusunda Yassıhüyük Belediyesi nden Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi alınarak arıtılan atıksuların mevcut kanalizasyon hattına bağlanması için gerekli izin alınmıştır. (Ek- 28A-B-C,29A-B) 12

23 1.3 Proje için gerekli hammadde ve yardımcı maddelerin miktarları, nasıl ve nereden temin edileceği, Söz konusu proje kapsamında Kumaş Boyama Bölümü ne gelen ham kumaş, tesis bünyesinde üretilebildiği gibi, ihtiyaç duyulması halinde piyasadan da hazır olarak temin edilebilecektir. Kullanılan ham kumaş haricinde boyama ünitesinde kimyasalların kullanımı söz konusudur. Tesiste hammadde ve yardımcı maddeler bölgedeki üretici firmalardan temin edilecektir. Proje kapsamında mevcut durumda kullanılan ve kullanılması öngörülen kimyasal malzemeler ve tahmini miktarları aşağıdaki gibidir. Tablo-4: İplik Bobin Boyama Bölümünde Kullanılan Kimyasal Malzemeler KULLANILACAK MALZEMELER MİKTAR BİRİM Sud Kostik 45 Ton/Yıl Stabilizatör 65 Ton/Yıl Yağ Sökücü 12 Ton/Yıl Islatıcı 39 Ton/Yıl Sodyum Silikat 20 Ton/Yıl Hidrojen Peroksit 60 Ton/Yıl Yumuşatıcı 42 Ton/Yıl Asetik Asit 22 Ton/Yıl Optik Boya 20 Ton/Yıl Kırık Önleyici 55 Ton/Yıl Reaktif Boya 62 Ton/Yıl Sodyum Karbonat 37 Ton/Yıl Tuz 193 Ton/Yıl İyon Tutucu 19 Ton/Yıl İndantren Boya 5 Ton/Yıl Hidro Sülfit 10 Ton/Yıl Sodyum Perborat 2 Ton/Yıl 13

24 Tablo-5: Kumaş Boyama Bölümünde Kullanılacak Kimyasal Malzemeler KULLANILACAK MALZEMELER MİKTAR BİRİM Kükürt boyası Kg/yıl Oksidant Maddeler Kg/yıl Sudkostik (48 bome) 700 Kg/yıl Hidrojen peroksit (%50 lik) Kg/yıl Asetik asit Kg/yıl Yıkayıcı madde Kg/yıl Reaktif boya Kg/yıl Sodyum karbonat Kg/yıl Sodyum silikat Kg/yıl Islatma maddesi Kg/yıl Islatıcı Kg/yıl İyon tutucu Kg/yıl Haşıl sökme kimyasalı Kg/yıl Haşıl sökme yardımcı kimyasalı Kg/yıl Stabilizatör Kg/yıl Payet Noniyonik Yumuşatıcı Kg/yıl Polietilen emisyonu Kg/yıl Silikonlu Yumuşatıcılar Kg/yıl Reçine Kg/yıl MgCl Kg/yıl Genel Yumuşatıcı Kimyasalları Kg/yıl Apre Kimyasalları Kg/yıl Redüktör Kg/yıl Tampon asit Kg/yıl Poliüretan Kg/yıl Nişasta Kg/yıl Çapraz bağlayıcı Kg/yıl Pigment boya Kg/yıl Akrilatlar Kg/yıl Kıvamlaştırıcı Kg/yıl 14

25 Boyalar 25 kg lık kutularda orijinal ambalajlarında temin edilecektir. Diğer kimyasallar ise yine orijinal ambalajlarında 1 tonluk PVC tanklarda ve 60 kg lık plastik bidonlarda temin edilecektir. Kapların, bidonların ve tankların sızdırmaz olmasına özellikle dikkat edilecektir. Üretimde kullanılacak kimyasallar ve boyalar, ayrı bir bölümde depolanacaktır. Depolama alanı ile ilgili ayrıntılı bilgi IV.10 Proje kapsamında işletme döneminde kullanılacak maddelerden, parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik olanların, taşınmaları, depolanmaları ve kullanımları, başlığı altında verilmiştir. Tehlikeli ve tehlikesiz atıklar için geri dönüşüm/bertaraf sözleşmesi Ek-30 da sunulmuştur. Proje kapsamında kullanılacak olan kimyasal maddelere ait Güvenlik Bilgi Formları Ek-25 te sunulmuştur. Söz konusu bu güvenlik formları fabrika içerisine tablo halinde asılacaktır. Söz konusu proje kapsamında Kumaş Boyama Bölümü nde kumaş boyama, kasar, merserize, apreleme ve sanforlama işlemleri yapılacaktır Projede üretilecek nihai ve yan ürünlerin üretim miktarları, nerelere ne kadar nasıl pazarlanacakları ve depolanması, İplik Bobin Boyama Tesisi, 2007 yılı ÇED Olumlu Kararı sonrası ton/yıl kapasite ile çalışmaktayken, 2010 yılında yapılan kapasite artışıyla kapasitesi önce ton/yıl a 2012 itibariyle de ton/yıl a çıkarılmıştır. Projeye konu kapasite artışı ile mevcut İplik Bobin Boyama Tesisi nin kapasitesinde herhangi bir artış olmayacaktır. İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Bölümü kapasite artışı ile tesisteki toplam boyama kapasitesi Tablo-2 de, toplam kasarlama kapasitesi Tablo-3 te verilmiştir. İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Tesisi Boyama Kapasitesi ÜNİTELER İPLİK BOBİN BOYAMA BÖLÜMÜ KUMAŞ BOYAMA BÖLÜMÜ TOPLAM BOYAMA KAPASİTESİ ton/yıl ton/yıl ton/yıl İplik Bobin Boyama Tesisinde ton/yıl ipliğin tamamı boyama öncesi kasar işlemine tabi tutulmaktadır. Kumaş Boyama Bölümü nde kasarlama yapılan her kumaş boyamaya tabi olmadığından kasarlama kapasitesi boyamaya göre daha yüksektir. İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Tesisi Kasarlama Kapasitesi ÜNİTELER İPLİK BOBİN BOYAMA BÖLÜMÜ KUMAŞ BOYAMA BÖLÜMÜ TOPLAM KASARLAMA KAPASİTESİ ton/yıl ton/yıl ton/yıl 15

26 Kapasite artışı yapılması planlanan bu bölümlere ilaveten Kumaş Merserize kapasitesi ton/yıl a, Kumaş Sanforlama kapasitesi ton/yıl a, Kumaş Apreleme kapasitesi ton/yıl a çıkarılacaktır. İplik Bobin Boyama Tesisinde ve kapasite artışı yapılması planlanan Kumaş Boyama Bölümü nde yan ürün oluşumu söz konusu değildir. Tesiste kumaş dokuma işleminde kullanılan iplikler müşteri siparişlerine göre %100 pamuk veya %50 polyester-%50 pamuklu olarak üretilmektedir. Faaliyet kapsamında yan ürün üretilmemektedir. Müşteri siparişlerine göre açma işlemi yapılan kumaşlar boyama makinelerinde boyanmakta, boyama işlemi tamamlanan kumaş yaş açma ve kesme işleminden sonra apre, ram ve sanfor makinelerinde işlenmektedir. Müşteri siparişlerine göre bazı kumaşlar şardon makinesinde kumaş üzeri tüylendirilmektedir. Boyama ve apre işlemleri tamamlanan kumaşların kalite kontrol ve sarma işlemi yapılmasına müteakip sevkiyatı yapılmaktadır. Bez Tekstil in ana ihracat merkezleri; Almanya, İngiltere, Fransa, Danimarka, İtalya, İsviçre, Avusturya, Belçika, Polonya, Meksika ve Fas tır. Satış dağılımları her yıl değişiklik göstermektedir. Proje kapsamında üretilen ürünler asansörlü büyük fork liftler ile rafa yerleştirilecektir. Kalite-kontrolden çıkan üretimler, kapalı ve temiz ortamda, sistemin bir parçası olan demir paletlere normal 2,5 tonluk fork liftlerle istiflenecektir. Bu paletler, yer bilgileri sisteme işlendikten sonra asansörlü büyük fork liftler ile rafa yerleştirilmek kaydı ile stoklama işlemi tamamlanmış olacaktır. Stoklar müşteriye uygunluk durumuna göre sevk edilecek olup, stoklar için ilk giren üretimin ilk sevk edileceği gibi bir durum söz konusu değildir. Önemli olan müşteri memnuniyetidir. Stokların bekleme süresi istisna durumlar hariç genellikle 2 yılı geçmeyecektir. 1.5.Proje kapsamında kullanılacak makinaların, araçların ve aletlerin miktar ve özellikleri, Proje kapsamında İplik Bobin Boyama Tesisinde kullanılan makine teçhizat listesi Tablo-6 da verilmiştir. Kumaş Boyama Bölümü nde makine-teçhizatın adet ve kapasiteleri ise Tablo-7 de verilmiştir. Tablo-6: İplik Bobin Boyama Makine- Teçhizat Listesi Makine- Teçhizat Adet YUMUŞAK SARIM MAKİNASI 60 GÖZ 4 SIKI SARIM MAKİNASI 60 GÖZ 5 THIES KURUTMA MAKİNASI 530 KG 1 RD 300 FONGS KURUTMA MAKİNASI 400 KG 1 RD 200 FONGS KURUTMA MAKİNASI 300 KG 1 THIES BOBİN BOYAMA MAKİNASI 530 KG 2 FONGS BOBİN BOYAMA MAKİNASI 300 KG 2 BOBİN BOYAMA MAKİNASI 100 KG 1 BOBİN BOYAMA MAKİNASI 50 KG 1 BOBİN BOYAMA MAKİNASI 200 KG 2 16

27 BOBİN BOYAMA MAKİNASI 25 KG 1 BOBİN BOYAMA MAKİNASI 400 KG 2 BOBİN BOYAMA 30 KG 2 4X8 KG AKUPLE NUMUNE BOYAMA MAKİNASI 2 VİNÇ DOĞAN (5 TON) 1 KÖMÜRLÜ BUHAR KAZANI 2 SERT SU HİDROFOR GRUBU 1 YUMUŞAK SU HİDROFOR GRUBU 1 SICAK SU HİDROFOR GRUBU 1 EMSA JENERATÖR 1 SCHLAFHORST YUMUŞAK SARIM MAKİNASI (60 GÖZ) 2 SCHLAFHORST SERT SARIM MAKİNASI (60 GÖZ) 1 YANGIN HİDROFOR GRUBU 1 ATLAS COPCO 55 KOMPRESÖR 1 KAESER KOMPRESÖR 1 ALARKO DALGIÇ POMPA 2 EDİT 3 FAZ STA VOLTAJ REGÜLATÖR 1 Tablo-7: Makine- Teçhizat Listesi Makine- Teçhizat Adet Kapasite YAKMA 1 Adet m/dk KASAR 1 Adet m/dk MERSERİZE 1 Adet 40 m/dk SANFOR 1 Adet m/dk KALİTE KONTROL 6 Adet 20 m/dk PADBATCH 1 Adet 40 m/dk ŞARDON 3 Adet 30m/dk MAKAS 1 Adet m/dk LİZA 1 Adet 10 m/dk BİANCALANI 2 Adet 35 m/dk CONTİNU YIKAMA MAKİNASI 2 Adet 60 m/dk KD FİNİSH 1 Adet 30 m/dk ZIMPARA MAKİNASI 1 Adet 25 m/dk KALENDER MAKİNASI 1 Adet 30 m/dk JETLER 8 Adet 14 m/dk YAŞ AÇMA-SIKMA 2 Adet 9 m/dk AIRO (1 VE 2) 2 Adet 11m/dk-11m/dk PARTİ AÇMA 2 Adet 11m/dk-11m/dk JİGER 2 Adet 7 m/dk-5m/dk SERBEST BUHAR 1 Adet 11m/dk BOBCOCK RAMÖZ 1 Adet 33 m/dk SANTEX KURUTMA 1 Adet 11m/dk Kapasite artışı sonrası Tesis içi makine yerleşim planı Ek-13A da, Kumaş Boyama Bölümünü, mevcut İplik Bobin Boyama Tesisi ni, mevcut ve yeni inşa edilecek olan Atıksu Arıtma Tesisini ve diğer yapıları gösteren Genel Vaziyet Planı Ek-13B de sunulmuştur. Tesiste haftalık, aylık, 6 aylık ve yıllık genel bakımlar yapılacaktır. Bunun haricinde arıza durumlarında makinelerin bakımı için teknik yardım alınacaktır. 17

28 1.6.Proje için seçilen yer ve kullanılan teknoloji alternatiflerinin değerlendirilmesi, Yapılması planlanan Kumaş Boyama Bölümü Kapasite Artışı projesi Bez Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde yapılacak olup, söz konusu tesis 2007 yılından beri faaliyette bulunmaktadır. Tesis kurulu durumda bulunduğundan alternatif bir yer arayışına gidilmemiştir. Ayrıca, Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan Kumaş Boyama Bölümü Kapasite Artışı Projesi kapsamında son teknoloji kullanılacak olup, teknoloji olarak başka bir alternatif arayışına gidilmemiştir. 18

29 BÖLÜM II: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU II.1.Bölgeye ilişkin varsa 1/25.000, 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli yürürlükte bulunan planlar (bu planların proje özeti ekine plan hükümleri ve lejant paftası ile birlikte verilmesi ve aslının aynıdır damgasının vurulması) ve faaliyet alanının 1/ ölçekli harita üzerinde işaretlenmesi, Söz konusu proje kapsamında hazırlanan ve proje alanının işaretlendiği 1/ Ölçekli Topografik Harita ve lejandı Ek-2 de, Aslı Gibidir Onaylı 1/1.500 ölçekli Uygulama İmar Planı Ek-6A da, 1/3.000 ölçekli Nazım İmar Planı Ek-6B de sunulmuştur. Ayrıca Aslı Gibidir Onaylı 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planı Paftası, lejant ve plan hükümleri Ek-9 da, 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planı Ek-9A da sunulmuştur. II.2.1/ ve 1/5000 lik halihazır harita üzerinde faaliyet alanı merkezli 1 km lik yarıçap üzerinde yer altı sularını, yerüstü sularını ve deprem kuşaklarını gösterir analiz, jeolojik yapı, köy yerleşik ve sanayi alanları, ulaşım ağı, enerji nakil hatları, arazi kabiliyeti, koruma alanları, diğer stratejik bölgeler ve bu stratejik bölgelerin etkilenen alanlarının gösterimi, Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan Kumaş Boyama Bölümü Kapasite Artışı için proje alanı ve çevresini gösterir, 1/ Ölçekli Topografik Harita Ek-2 de, faaliyet alanı merkezli 1 km lik yarıçap üzerinde proje alanı çevresini gösterir 1/ ve 1/5.000 ölçekli halihazır etki haritaları Ek-19A ve Ek-19B de verilmiştir. II.3 Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu (Bütün idari ve sosyal ünitelerin, teknik altyapı ünitelerinin varsa diğer ünitelerin proje alanı içindeki konumlarının vaziyet planı üzerinde gösterimi, bunlar için belirlenen kapalı ve açık alan büyüklükleri, binaların kat adetleri ve yükseklikleri,) Proje kapsamında m 2 lik izni alınmış ve Kumaş Boyama Bölümü kurulması planlanmış alana ilaveten yeni bir kapalı alan inşa edilmesi söz konusudur. Kumaş Boyama Bölümünün kurulması planlanan m 2 lik alanın hemen yanında m 2 lik alanda inşaat çalışması yapılacaktır. Mevcut İplik Bobin Boyama tesisinin Yapı Kullanma İzin Belgeleri Ek-11A da, Kumaş Boyama Ünitesinin Yapı Ruhsatı Ek-11B de sunulmuştur. Kapasite artışı sonrası Tesis içi makine yerleşim planı Ek-13A da, Kumaş Boyama Bölümü nü, mevcut İplik Bobin Boyama Tesisi ni, mevcut ve yeni yapılacak olan Atıksu Arıtma Tesisini ve diğer yapıları gösteren Genel Vaziyet Planı Ek-13B de sunulmuştur. Projeye konu fabrika alanı içerisinde m 2 ve m 2 alanda Kumaş Boyama Bölümü, 3.135,87 m 2 alanda mevcut İplik Bobin Boyama Tesisi yer almaktadır. Bu yapının içinde 890,23 m² çekme kat bulunmaktadır. İplik Bobin Boyama Tesisi içindeki toplam kapalı alan m² dir. İplik Bobin Boyama Tesisine ek olarak 389 m 2 lik kısımda su deposu, 232 m 2 lik kısımda kazan dairesi, 37 m 2 lik kısımda ise trafo bulunmaktadır. Projeye konu tesis 1 katlı ve 12 m yüksekliğindedir. 19

30 II.4. Arazinin mülkiyet durumu, koordinatları, faaliyet alanına ait panoramik fotoğrafların eklenmesi, Mevcut İplik Bobin Boyama tesisinin Yapı Kullanma İzin Belgeleri Ek-11A da, Kumaş Boyama Ünitesinin Yapı Ruhsatı Ek-11B de sunulmuştur. Projeye konu alan tapuda Bez Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı sanayi alanıdır. Tapu senedi Ek-15 te sunulmuştur. Proje konusu faaliyet sahası, Ek-6A da sunulan 1/1.500 ölçekli İmar planı ve Ek-9 da sunulan 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planında da görüldüğü üzere Sanayi Bölgesinde yer almakta olup, tarım alanı, orman alanı vb. alanlar içerisinde bulunmamaktadır. (Ek-5) Proje alanının 500 m kuzeyinde tarım alanları yer almaktadır. Proje Alanını gösterir Uydu görüntüsü Ek-3A da, proje alanı fotoğrafları Ek-3B de sunulmuştur. Tekstil Fabrikası ve Kumaş Boyama Bölümünün koordinatları Tablo-8 ve Tablo-9 da verilmiştir. Tablo-8: Fabrika alanı koordinatları Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem, Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak : TOPLAM M 2 Tablo-9: Proje alanı koordinatları Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem, Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak : TOPLAM M 2 20

31 Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem, Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak : TOPLAM M 2 21

32 BÖLÜM III: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ (Fiziksel ve Biyolojik çevrenin özellikleri ve doğal kaynakların kullanımı) III.1.Jeolojik Özellikler (Bölge ve inceleme alanı jeolojisi, büyük ölçekli jeolojik harita ve stratigrafik kesit) Genel Jeoloji Denizli ilinin arazi karakteri daha çok dördüncü zaman ve metamorfik kayalarla alüvyondan ibarettir. Arazi yapısında jeolojik zamanlar birbirine karışmış durumdadır. Topraklarında genellikle neojen hakimdir. 1. Prekambriyen (Gözlü Gnayslar) (Pgny): Denizli ilinin güneybatısında, Buldan ve Güney ilçe sınırlarında Menderes Masifinin çekirdeğini oluşturan prekambriyen yaslı gözlü gnayslar mastra vermişlerdir. Gözlü gnayslar ilk görünüşte homojen, iri potaslı feldspat gözleri olan, nadiren plajoklazlı, muskovit ve biotitli gnayslardır. Masifdeki gnayslar araştırmacılar tarafından "parognays" cinsinden gnayslar olarak kabul olunmuştur. 2. Palezoik (Sist-Mermer-Kuvarsit) ( Pzs-Pzm-Pzk): Denizli ili sınırları içerisinde geniş bir alanda temelde Menderes Masifinin kenar zonunu oluşturan paleozoik yaslı şist ve mermer serileri gözlenir. Denizli ilinin güneybatısında Babadağ dağının kuzey eteklerinde metamorfik şistler üzerinde kuvarsit, fillat ve mermerleşmiş kalkerlerde kambriyen ve ordovisiene temsil eden fosiller tesbit edilmiştir. Babadağın güney tarafında, Honaz dağının temelinde çoğunlukla yeşilimsi, gri yeşilimsi metamorfik pelitler Honaz şistleri olarak adlandırılırlar. Bunlar kuvarsca zengin, kalsitleşmiş, kloritli şistler, kalkerli kloritli fillatlar ve albitli kuvarslı şistlerdir. Kömürlü pigmanlar dolayısıyla bazı çeşitleri siyah, yesil renkte olurlar. Aralarında az mermerleşmiş kalker mercekleri de bulunur. Yaşları içlerinde fosil bulunmaması nedeniyle anatoloji yoluyla veya bölgesel karşılaştırmalarla devoniyen tahmin edilmiştir. Bekilli ilçesinin batısında, ilçeyi de içine alacak biçimde mermer, kalkşist, çörtlü mermer, mikasistlerden olusan formasyon Bekilli grubu olarak adlandırılmıştır ve paleozoik yaşlı Menderes Masifinin kenar zonunu temsil eder. Aynı metamorfik birimler Büyük Menderes Nehri vadisi boyunca yoğun aşınma sonucu her iki sahilde gözlenmektedir. Menderes Masifinin doğusunda Tavas ile Acıpayam arasındaki dağların temelinde birbirinden ayrılması mümkün olmayan paleozoik komprehansif seri bulunmaktadır. Çoğunlukla içlerinde ince ve kaba detritik kayaç mercekleri bulunan topluluktur. Alt kısımları killi, milli, silisli şistlerle, üst kısımları da monoton kalkerlerle yapılıdır. Paleozoik komprehansif seri içerisinde sedimenter manganez yatakları bulunur. Tavas ın güneyindeki dağlarda, paleozoik komprehansif serinin yukarı kısımlarında gri renkli, fusulinidae li kalkerler orta permiyene aittir. 3. Mesozoik (Kireçtaşı-peridotit) (Me, PQ): Denizli ilinde mezozoik kireçtaşı ve peridotit (serpantinlerle) temsil olunur. Tektonik dokanakla Bekilli Grubunu üzerleyen Çökelez grubu sarı kireçtaşları, kristalize kireçtaşlarından olusur. Denizli nin güneydoğusunda Honazdağı nda paleozoike ait sistlerin üzerine Mesozoikin komprehansif kalker serilerinin üst kısımları da Globotruncanalı masif kalkerler tedricen Nummulitli kalkerlere geçer. Bu 22

33 kireçtaşları, aynı litolojik karakterlerle güneye doğru devam ederek Tavas ile Acıpayam Ovası arasındaki dağların sırtlarını teşkil eder. Acıgöl ün güneyinde en yüksek doruklar veya dağ sırtları Mesozoik komprehansif kireçtaşı serisinin kalın kütleleriyle yapılıdırlar. 4. Tersiyer (Flis-Konglemera) (EF, eol, ol1): Acıgöl sahasında flis sedimantasyonu kalın iri klastik konglamera ile başlar yukarı doğru tedricen kumtaşı ve marnlara geçer. Acıgöl ün kuzeyinde Maymundağ da Eosen konglomeraları ile oligsen konglomeraları arasındaki fark gözlenir. Oligosen flisi ile eosen flisi arasında her tarafta hafif bir diskordans görülür. 5. Neojen (n1, md, ol1): Kale-Tavas etrafında neojen yanık kırmızı renkli bir taban konglomerası ile başlar. Üzerine alacalı tabakalar ve kırmızı marnlar gelir. Buranın biraz uzerinde Burdigalien ve Helvesien faunası ile kalkerler, bu flis serisi üzerinde diskordansla bulunmaktadır. Denizli sahasında üst miosene ait denizel formasyon havzasının içine doğru beyaz, sarımtırak marnlarla ve kenarlarına doğru da gri renkli kum ve kumtaşlarından bileşiktir. Kristalin temellere yaslanan kenarlarda ise kaba kumtaşı ve konglomeralar bulunur. Bu serinin üzerine Denizli sahasında bir diskordansla pliosene ait tatlı su, göl veya akarsu tabakaları gelmektedir. Denizli bölgesi faylı tektonik hareketleri ile şiddetle disloke olduğundan, örselenmemiş ve istifi bozulmamış tabaka kesitleri burada pek güçlükle görülebilir. Metamorfizma ve Mağmatizma Metamorfizma: Denizli ilini de içine alan Menderes Masifi en az iki progresif (ilerleyen) metamorfizmanın etkisinde kalmıştır. Birinci metamorfizmanın izleri hemen hemen silinmiştir. 1. Alçak Dereceli Metamorfik Zon: Menderes masifinin en dış zarfının mermerler ve onların altında bulunan alçak, dereceli metamorfik şistler oluşturur. Mermer içinde metamorfizma koşullarını belirleyici anahtar minerallerin bulunmamasına karşın, zımpara mercekleri içinde rastlanan 420 C lik diaspor/korundum izogradı, sıcaklık ölçüsü olarak kullanılabilir. 2. Yüksek Dereceli Metamorfik Zon: Bu zon genellikle gnayslarla temsil edilir. Gnayslarda migmatizasyona uğramış kesimler boldur. Bu birimler içinde sürekli silimanit disten minerallerine rastlanır. Bu nedenlerle Menderes Masifinin Yüksek Dereceli Metamorfik Zonlarında sıcaklığın C ye çıktığı kabul edilebilir. Mağmatizma Peridotitler (pq): Denizli ili sınırları Beyağaç ilçesi civarında yoğunlaşan ofiyolit adı altında birleştirilen bazik ve ultrabazik kayaçlara ait mağmanın yüzeyde akısı (efuzyon) veya intruzyonu ile hasıl olan ilkel durumları orojenik basınçlarla bozulmuş veya değişmiştir. Bu kayaçlar bilhassa ortapiroksenli kocaman peridotit masifleridir ve yer yer kromit kütlelerini kapsayan dünetlere geçerler. Peridotitlerin ilkel kontaktları tektonik ve serpantinizasyon dolayısıyla görülemez. Ultrabazik kayaçlar Alpin orojenezinden daha eskidir. Denizli ili ve 23

34 çevresinde belirgin bir magmatik ve volkanik faaliyet yoktur. Ancak tüm graben boyunca yüzlek veren jeotermal oluşumlar, asidik derin sokulumların varlığını düşündürebilir. Tektonik ve Paleocoğrafya Denizli il merkezi ve yakın civarı Anadolu nun Tektonik Birlikleri sınıflamasında, Toridler tektonik birliği içinde yer alır. Menderes Masifinin değisik araştırmacılar tarafından radyometrik yas tayinine göre ilk metamorfizmasının Kaledonien zamanında oluşmuş olduğu ifade edilir. Masifde ilksel izlerin silindiği çekirdek kısmında ergimeye kadar ilerleyen ikinci metamorfizma evresi mesozoiyikte meydana gelmiştir. Esas Menderes Metamorfizması En Geç Paleosen ( Erken Eosen) Geç Eosen arasında olusmus ve kuzeyden güneye tasınan Likya (Teke) naplarıyla iliskilidir. Diğer taraftan Masifte donlaşma ve yükselme evresine rastlayan retrograt metamorfizma ve ayrışma kataklastik metamorfizmanın masifte önemli bir yer işgal etmiş olduğu da belirtilmiştir. Denizli ili ve güneyinde permiyen esnasında tüm Batı Toroslarda olduğu gibi sığ kıyı denizi koşulları egemen olmuştur. Babadağ ın güneyinde, Tavas ve Acıpayam ilçeleri arasındaki bölgelerde permiyen yaşlı oluşumlar izlenir. Permiyen ile mesozoik yaşlı birimler arasında her hangi bir orojenik hareket olduğunu gösteren veriler gözlenmemiştir. Mesozoik transgresyonu Denizli ili ve yakın çevresine üst Triyas ta erişmiştir. Triyas ta Teke Torosları ndaki sığ-denizel ortam koşullarında dolomit ve dolomitik kireçtaşı çökelimi oluşmuştur. Üst Triyas ta Acıpayam dolayındaki Bozdağ da gözlenir. Dogger de Honaz ve Acıpayam dolayında yüksek enerjili denizel ortamda kireçtaşı oluşmuştur. Tavas-Ulukent dolayında derin denizel ortam koşulları egemendir. Denizli ili doğusunda ve güneydoğusundaki bölgelerde benzer ortam özellikleri gözlenir. İnceleme Alanı Jeolojisi Söz konusu proje alanı; ova kenarındaki dik şevli dağların eteklerinde yamaç molozları teşekkül etmişlerdir. Bilhassa Mallıdağ eteklerinde, Dereköy ve Yumurtaş köyleri civarında kalker elemanlı yamaç molozları oldukça kalındır. Birikinti konileri; Çevre dağlardan ovaya açılan vadilerde sel sularının ovaya girdiklerinde bıraktıkları oldukça iri elemanlı, depozit birikinti konileri bulunmaktadır. Ovanın kuzey kısmında Yazır, Akalan köyleri civarında oldukça geniş bir saha kaplarlar. Söz konusu proje alanı Kretase yaşlı Alüvyon serilerinde bulunmaktadır. Ovada açılan araştırma sondajlarından alınan bilgiye göre, alüvyon kalınlıkları yer yer değişmekle beraber 10 m yi pek geçmemektedir. Kil, şilt, kum karışımından ibarettir. (Kaynak: DSİ Genel Müdürlüğü, 1974 Acıpayam ovası Hidrojeolojik Etüt Raporu) 24

35 Şekil-4: Stratigrafik Kesit (Kaynak: DSİ Genel Müdürlüğü, 1974 Acıpayam ovası Hidrojeolojik Etüt Raporu) (Kaynak: DSİ Genel Müdürlüğü, 1974 Acıpayam ovası Hidrojeolojik Etüt Raporu) 25

36 Proje alanını gösterir 1/ ölçekli Jeoloji Haritası Ek-20 de, Stratigrafik Kesit Şekil-4 te sunulmuştur. III.2.Doğal Afet ve Deprem Durumu III.2.a. Doğal Afet Durumu (Heyelan, kaya düşmesi, çığ ve su baskını gibi 7269 sayılı yasa kapsamındaki afet durumuna yönelik açıklamalar) Heyelan ve Kaya Düşmesi Denizli ili sınırlarında kitle hareketleri ve heyelanlar genellikle eğimli ve ayrışmış killi zeminlerde meydana gelmektedir. Yavaş hızla gelişen yamaç hareketine bağlı yapısal hasarlar meydana gelmektedir. Ayrıca yağışlar da etkili olmaktadır. Denizli ilinde depremden sonra en fazla heyelan afeti meydana gelmektedir. Merkez Alparslan ve Esentepe Mahallelerinde Değirmenkırı ve Kumtepe mevkilerinde yamaç eğiminin yüksek olması, düzensiz ve kontrolsüz şev kazıları yapılması sonucu kayma riski söz konusudur. Heyelanlar Babadağ, Çameli, Buldan ve Çivril ilçe ve köylerindedir. Afet İşleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan tarihli Jeolojik etüt raporuna göre 7269 sayılı Kanun uyarınca Babadağ İlçesi Gündoğdu Mahallesi genel hayata etkili bulunarak mahallenin taşınmasına karar verilmiştir. Yeni yerleşim alanı olarak Merkez Üçler Beldesi 1 pafta 692 parsel seçilmiştir. Söz konusu parsele ait jeolojik-jeoteknik etüt raporu hazırlanmış ve Afet İşleri Genel Müdürlüğünce onaylandıktan sonra afet konutlarının yapımı için imar planı tadilatı yapılmıştır. Buldan İlçesi merkez Güroluk Mahallesi ve Bursa Mahallesinde heyelan nedeni ile afete maruz bölgeler ilan edilerek iskâna kapatılmış afetzedelere konutları yapılmıştır. Ayrıca Çatak köyü ve Sarımahmutlar Köyünde de heyelanlar oluşmuştur. Ayrıca Girne Mahallesinde 2008 yılı içerisinde lokal olarak heyelan meydana gelmiş olup Afete Maruz Bölge kararı alınmıştır. Narlıdere Köyündeki kaya düşmesi nedeniyle 1980 li yıllarda Yenicekent merkezine nakledilmişlerdir. Çameli bölgesi topoğrafik olarak potansiyel heyelanlı sahalar bulunmaktadır. Yeşilyayla, Kolak, Gürsu Köyleri ile Emecik köyü Osmanlar Mahallesi ve Akpınar Köyü Boyalı Mahallesinde heyelanlar meydana gelmiştir. Diğer heyelanlı sahalar Kale İlçesi Ortatepe, Yenidere ve Çamlarca Köyüdür. Acıpayam İlçesi Kuzuören, Hisarköyü ile Sarayköy İlçesi Oğuzlar Köyü ve Çardak Hayrettin Köylerinde heyelan olayları gözlenmiştir. Proje alanı yakın çevresinde bu zamana kadar herhangi bir heyelan olayı gözlemlenmemiştir. İldeki diğer muhtemel veya meydana gelmiş kaya düşmeleri ve heyelanlara ait alınmış Afete Maruz Bölge kararları Tablo-10 ve Tablo-11 de sunulmuştur. 26

37 Tablo-10: Denizli İlinde Kaya Düşmesine Maruz Alanlar Tablo-11: Denizli İlinde Heyelan Afetine Maruz Alanlar 27

38 Çığ Denizli İli sınırlarında Akdeniz iklimi ve karasal iklim hüküm sürmekte ve kar yağışlı günler kısa olup, karlar uzun süre durmamaktadır. Yerleşim alanlarında çığa neden olabilecek kar birikintisi oluşmamaktadır. Honaz Dağı, Ornaz Dağı, Babadağ, Kartal Dağı vb. dağlarında kışın kar birikmektedir. Dağcılık yapacak kişiler ve kulüpler bilgilendirilmelidir yılı kış aylarında Ornaz Deresi nde meydana gelen çığ afetinde bir dağcının ölmüş üç dağcı yaralanmıştır. Su Baskını Denizli İli sınırlarında iki büyük akarsu olan Büyük Menderes Nehri ve Dalaman Çayı kış aylarında şiddetli yağışlarda sel oluşturmaktadır. Denizli Belediyesi mevzi imar sahasının batısında Zindan dere, koru deresi, domuz deresi boyunca yağışlı mevsimlerde ve ani yağış olduğu günlerde su akışlarının olması söz konusudur. B. Menderes Nehri kanallar, barajlar ve bentlerle kesilmiş olmasına rağmen şiddetli yağışlarda A. Mahmutlar vb. köylerde sel afetine neden olmakta binlerce dekar araziyi su basmaktadır. B. Menderes Havzası içindeki köyleri DSİ ıslak çalışmaları ile korumaya çalışmaktadır. Dalaman Çayı Denizli sınırları yerleşim bölgelerini etkileyecek sellere neden olmamaktadır. Kanallarla ve bentlerle kontrol altında olmasına rağmen çok şiddetli yağışlarda etkili alanları su basmaktadır. Dalaman Çayının ve kollarının en büyük etkisi Çameli bölgesinde erozyonlara neden olmasıdır yılında aşırı yağışlara bağlı olarak yaşanan sel felaketinde de dere yatağı üzerine kurulan ve gerekli ıslah çalışmalarını yapılmaması nedeniyle birçok vatandaşın maddi kayıpları olmuştur. Denizli Valiliği tarafından mağdur durumdaki vatandaşlara maddi yardımlarda bulunulmuştur. III.2.b.Deprem Durumu (Faaliyet alanını içine alan büyük ölçekli diri fay haritasının eklenmesi, raporda fayların proje alanına uzaklıkları ve etkileri, Türkiye Deprem Bölgesi Haritasının eklenmesi) Proje alanı Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası nda Birinci Derece Deprem Bölgesi nde yer almaktadır. (Ek 4) Bilindiği gibi bu haritada Birinci Derece Deprem Bölgeleri deprem yönünden en riskli yerleri, Beşinci Derece Deprem Bölgeleri ise deprem yönünden tehlikesiz bölgeleri ifade etmektedir. Fayların proje alanını uzaklığını gösterir diri fay haritası Şekil-5 te sunulmuş ve aşağıda gösterilmiştir. 28

39 Şekil-5: Fayların Proje Alanına Uzaklıklarını Gösterir Diri Fay Haritası Haritadan da görüleceği üzere en yakın diri fay, proje alanının 25 km kuzeybatısındaki ve proje alanının 35 km güneyindeki faylardır. Proje alanından diri fay geçmemektedir. Söz konusu proje alanında yapılacak olan her türlü yapılarda Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelik ve Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. III.3.Hidrojeolojik özellikler ve yeraltı su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı, faaliyet alanına mesafeleri ve debileri (Sahanın genel karakteri, yeraltı su seviyesi, yeraltı suyundan faydalanma durumu, mevcut her türlü keson, derin, artezyen v.b. kuyu) Söz konusu projenin inşaat aşamasında 10 kişi çalışacaktır. Çalışan personelin içme suyu ihtiyacı damacanalarla piyasadan satın alma yoluyla sağlanacak olup, kullanma suyu ihtiyacı mevcut fabrikanın şehir şebekesinden sağlanacaktır. Konu ile ilgili Yassıhüyük Belediye Başkanlığı ndan alınan yazı Ek-12 de sunulmuştur. İşletme aşamasında 190 personel çalıştırılacak olup, günlük su ihtiyacının 28,5 m 3 olması beklenmektedir. Çalışan personelin içme suyu ihtiyacı damacanalarla piyasadan satın alma yoluyla sağlanacak olup, kullanma suyu ihtiyacı şehir şebekesinden sağlanacaktır. Tesiste proses kaynaklı su ihtiyacı mevcutta kullanılan 2 adet sondaj kuyusundan temin edilecektir. Yer Altı Suyu Kullanım Belgeleri Ek-7 de sunulmuştur. 29

40 Yer Altı Suyu Kullanım Belgelerinden de görüleceği üzere bir kuyudan çekilecek su miktarı ton/yıl olup, diğer kuyu yedek olarak kullanılacaktır. Mevcut kuyuların kapasite artışı sonrası ihtiyacı karşılayacağı öngörülmektedir. Ancak yer altı suyunun yeterli gelmemesi halinde DSİ 21. Bölge Müdürlüğü ne başvurularak gerekli izinler alınacaktır. Proje alanı Hidrojeolojik Özellikleri Proje alanının yer aldığı etüt sahası Ege Bölgesinde Denizli İli nin 30 km. güneydoğusunda Greennvich başlangıcına göre boylamları ve enlemleri arasındadır. Bölgede İç Anadolu nun karasal iklimi hüküm sürmektedir. Yıllık yağış ortalaması 537 mm ortalama sıcaklık 12 0 C dir. Etüt sahasında en eski formasyon çok az bir sahada görülen paleozoik şistleridir. Paleozoik şistler çok sık münavebeli kalk şist, serisit şist, killi şist seviyelerinden ibarettir. Bu temel üzerine diskordan olarak gelen üst Kretase kalkerleri m. kalınlığındadır. Gri beyaz renkli olan bu kalkerler çeşitli yönlerde çatlak ve eklemlidir. Batı Torosların utrabazik kütleleri üst Kretase kalkerleri üzerinde yeralır. Serpantinleşmiş olan bu Ultrabazik kütleler çatlaklıdır. Tersiyer, Eosen flişiyle temsil edilmektedir. Kalınlığı 500 m. den fazladır. Kil, kum, silttaşı, kumtaşı konglomera, kalker seviyeleri halinde düşey ve yatay yönde çok sık geçişler gösterdikleri gibi bazı kısımlarda sadece konglomera ve kumtaşı şeklindedir. Alüvyon bütün ovayı kalınlığı 10 m yi geçmeyen bir örtü halinde kaplamaktadır. Dere ağızlarında birikinti konileri, dik şevli dağların eteğinde yamaç molozları teşekkül etmiştir. Etüt sahası önce Hersinien sonra Alp orojenezinin tesiri altında kalmış ve metamorfik serilerle Mesozoik teşekkülleri iltivalanarak disloke olmuştur. Ovada mekanik ve elektriki sondajtarla ( m. derinliğe tesir eden jeofizik Ölçüler alındığı halde) Paleozoik şist ve Kretase kalkerine ulaşılamamıştır. Fliş litolojisi yanal ve düşey yönde farklı olduğundan sondaj kuyularında farklı formasyonlar geçilmiştir. Ovada yeraltısuyu taşıyan formasyonlar Eosen flişin çatlaklı kumtaşı, kalker, konglomera seviyeleri; alüvyonun kum ve çakıllarıyla yamaç molozlarıdır. Etüt sahası içindeki en önemli akarsu Dalaman çayıdır. Etüt sahası dışından gelen Dalaman çayı ovayı drene ederek kat eder. Acıpayam ovasında açılmış bulunan drenaj kanalları oldukça mühim miktarda suyu Dalaman çayına boşaltır. Ovada önemli debili kaynaklar hemen hemen yok gibidir. Drenaj kanalları çok yerde kaynaklara olumsuz etki yapmaktadır. Uçarı köyünde Eosen marn, kalkerlerden çıkan kaynaklar sulamaya alınmıştır. Ovada çok sayıda özel şahıslar tarafından açılmış sığ kuyular bulunmaktadır. Bu kuyularda statik seviyeler 3-30 m er arasında değişmektedir. Eosen flişinde açılan sondaj kuyularında iletkenlik değeri m 3 /gün/m arasında değişmektedir. Acıpayam ovasında açılan sondaj kuyuların 4 adedinde sabit debili pompalama deneyi yapılarak akiferin iletkenlik katsayıları tespit edilmiştir. İletkenlik katsayıları

41 m 3 /gün/m arasında değişmektedir. Eski kuyularda kademeli pompalama deneyi yapıldığından iletkenlik değerleri hesaplanamamıştır. Özgül debiler alüvyon ve flişte 0,5-6,7 lt/sn/m. arasındadır. Acıpayam ovasında akifer Kuaterner'e ait yamaç molozu, birikinti konileri ve alüvyonlarla, Eosen flişidir. (Kaynak: DSİ Genel Müdürlüğü, 1974 Acıpayam ovası Hidrojeolojik Etüt Raporu) 31

42 Şekil-6: Etüt Sahasının Türkiye deki Yeri 32

43 Denizli İlinde su kaynakları akarsular, yeraltı suları, baraj ve göller olmak üzere üç grupta toplanır. Şekil-7: Denizli ili Su Kaynakları Potansiyeli Denizli İli, yayla niteliğindeki yüksek çanak ova tabanlarında havza ve vadilerinde önemli miktarda yeraltı suyuna sahiptir. Ova ve havzaların yeraltı suyunun emniyetli rezerv durumu: - Acıpayam Ovası (57 hm 3 /yıl ) - Tavas Ovası (40 hm 3 /yıl ) - Çameli Ovası (5,8 hm 3 /yıl ) - Çivril-Baklan Ovası (30 hm 3 /yıl ) - Çardak Ovası (8 hm 3 /yıl ) - Kaklık Yukarı Çürüksu Havzası (90 hm 3 /yıl) - Sarayköy Ovası (2,5 hm 3 /yıl ) Yeraltı suyunda bulunan başlıca çözünmüş maddeler (5 mg/l`den büyük) Sodyum, Kalsiyum, Magnezyum, Bikarbonat, Sülfat, Klorür, ve Silisyum dioksittir. Yeraltı suyunda bulunan 2. derecede önemli olan çözünmüş maddeler (0,01-10 mg/lt) ise Demir, Stronsiyum, Potasyum, Karbonat, Nitrat, Florür ve Bor`dur. Yeraltı suyunda bulunan az miktarda çözünmüş maddeleri (0, ,1 mg/l) Antimon, Alüminyum, Arsenik, Baryum, Brom, Kadmiyum, Krom, Bakır, Germanyum, İyodür, Kurşun, Lityum, Mangan, Molibden, Nikel, Fosfat, Rubidyum, Selenyum, Titanyum, Uranyum, Vanadyum, Çinko dur. Yeraltı suyunda eser miktarda bulunan çözünmüş maddeler (0,001 mg/l`den az) Berilyum, Bizmut, Seryum, Sezyum, Galyum, Altın, İndiyum, Lantanyum, Neodmiyum, Platin, Radyum, Rutenyum, Sakandiyum, Gümüş, Talyum, Toryum, Zirkonyum`dur. Denizli İli Sınırları İçindeki Yeraltı Suyu Sulama Tesislerini; Kooperatif sulamaları ve Kombine (yerüstü suyu + yeraltı suyu) sulamalarıdır. 33

44 Kooperatif Sulamaları: Acıpayam İlçesindeki sulama kooperatiflerince işletilen sulamalar Tablo-12 de verilmiştir. Tablo-12: Acıpayam ilçesinde Toprak-Su Kooperatiflerince İşletilen Sulamalar III.4.Proje yeri ve yakın çevresine ilişkin hidrolojik özelliklerin verilmesi, yüzeysel su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı, faaliyet alanına mesafeleri ve debileri, Proje alanı ve etki alanında herhangi bir akar dere bulunmamaktadır. Ancak tesisin hemen sınırından DSİ nin Kurutma Kanalı geçmektedir. Mevcut durumda tesiste oluşan atıksular, atıksu arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra bu kurutma kanalına deşarj edilmektedir. Projeye konu tesis potansiyel içme suyu amaçlı Akköprü Barajı nın uzun mesafeli koruma alanında kaldığından ve söz konusu baraj su tutmaya başladığından DSİ Genel Müdürlüğü tarafından tesisten kaynaklı atıksuların arıtıldıktan sonra DSİ ye ait kurutma kanalına deşarj edilmesine izin verilmemiştir. Bu nedenle deşarj yerinin değiştirilmesi uygun görülmüştür. Kapasite artışı sonrası mevcut 950 m 3 /gün kapasiteli atıksu arıtma tesisinin yanına m 3 /gün kapasiteli yeni bir evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesisi (fiziksel+kimyasal+biyolojik) inşa edilecek olup, atıksu arıtıldıktan sonra Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Bu konuda gerekli izinler alınmış olup, ilgili belgeler ekte sunulmuştur. (Ek-28A-B-C,29A-B) Aşağıda il genelinde yer alan göl, baraj, gölet ve akarsular verilmiştir. 34

45 III.4.a. Projenin göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alanlara göre mesafesi, Göller, Barajlar ve Göletler Gökpınar Baraj Gölü: Denizli il Merkezinin kuşbakışı 2 km kuzey-doğusunda bulunan gölün depolama hacmi 27, m 3 tür yılı başından itibaren hizmete girmiş olup, Çürüksu Ovası nda mevcut 5824 ha lık sulama şebekesinin sulama suyu takviyesinde kullanılır. Yıllık m 3 ü Akköy ilçesi ile Aşağışamlı, Sığma, Pamukkale ve Karahayıt beldelerine içmesuyu olarak tahsis edilmiştir. Denizli şehrine çok yakın olması nedeni ile su kalitesinin korunması amacıyla su toplama havzası Denizli Mahalli Çevre Kurulu nun Resmi Gazete nin tarih ve sayısında yayınlanan tarih ve 8 nolu kararına göre koruma altına alınmıştır. Öte yandan, ileriki yıllarda Gökpınar kaynağı ile diğer içmesuyu kaynaklarının Denizli ili içme ve kullanma suyu ihtiyacı için yetersiz kalabileceği düşüncesi ile alternatif kaynaklar bulunmadığı takdirde Denizli şehrinin ileriki yıllardaki içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanmasında kullanılması da öngörülmüştür. Gökpınar Baraj Gölü proje alanının 35 km kuzeybatısında yer almaktadır. Fotoğraf-1.Gökpınar Barajı Su Toplama Havzası ve Baraj Gölünün Membadan Görünüşü Acıgöl (Çardak Gölü): Denizli nin en büyük gölü, bir kısmı Denizli sınırları içinde kalan Acıgöl dür. Canlı yaşamayan göl suyundan sanayi tuzları (sodyum sülfat ) üretilmektedir. Sığ bir göldür, yaz mevsiminde suyu azalır ve yer yer kurur. Göl suyu, çevresindeki dağların küçük derelerinden ve Gemiş su kaynağından beslenmektedir. Aynı zamanda B Sınıfı Sulak Alan dır. Acıgöl proje alanının 50 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. 35

46 Fotoğraf-2: Acıgöl Işıklı Gölü: Çivril İlçesinde bulanan Işıklı Gölü, Büyük Menderes Nehri'nin Dinar, Işıklı ve Küf'i kaynaklarının önü setlenerek bir su rezervuarı (baraj gölü) haline getirilmiştir. Çivril ilçe merkezinin yaklaşık 10 km güney doğusunda yer almaktadır. Bu göl dar ve derin Küfi yatağından gelen Küfi çayının ovaya açıldığı yerleri alüvyonla doldurması, bu şeklinde suların arka tarafta birikmesi ile meydana gelmiştir. Zamanla sulama suyuna olan ihtiyacın artması ile 1953 yılında DSİ tarafından gölün çevresi seddelenmiş ve göl bir baraj gölü haline getirilmiştir. Baraj gölü sayesinde gölün çevresindeki ilçe ve köyler, taşkınlardan korunmakta ve göl suları, yaz mevsiminde önce Baklan ovasında bulunan tarım arazilerinin sonra da Adıgüzel barajı vasıtası ile Sarayköy, Gölemezli, Nazilli, Aydın, Söke Ovalarında bulunan tarım arazilerinin sulanmasında kullanılmaktadır. Işıklı gölü oldukça sığ olup, geniş sazlıklarla kaplıdır. Saz, bu kamış bitmeyen derin kısmı ancak 6 km 2 kadar ise de sazlık kesimle 65,86 km 2 yi bulur. 821,00 maksimum su kotunda 248,20 milyon m 3 hacmi olan gölün tabanında en derin kısmı 814 m kotundadır. En derin yeri 8 m dir. Işıklı baraj gölü, Ramsey sözleşmesiyle A grubu sulak alanlardan sayılmıştır. Işıklı Gölü proje alanının 90 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. Fotoğraf-3:Işıklı Gölü 36

47 Adıgüzel Baraj Gölü: Denizli iline bağlı Güney ilçesinin 16 km doğusunda Büyük Menderes Nehri üzerinde kurulmuştur yılında hizmete girmiştir. Aşağı Büyük menderes Projesi içerisinde yer alan Adıgüzel Barajı ve Hidroelektrik Santralı, Denizli ve Aydın illerindeki sulama alanlarına hizmet sunma yönünden en Büyük ve en önemli kilit tesistir. Adıgüzel barajında depolanan 821,60 hm 3 aktif hacmin önce enerjisi alındıktan sonra ilimiz Sarayköy-Pamukkale Ovası Sulaması içinde bulunan tarım arazileri ve Ege Denizi ne döküldüğü noktaya kadar da Aydın ilinde bulunan tarım arazileri sulanmaktadır. Sulama, taşkın kontrolü ve enerji üretim amaçlıdır. Barajın tipi zonlu kaya dolgu olup yüksekliği talvegden 145 m dir. Fotoğraf-4: Adıgüzel Baraj Gölü Adıgüzel Baraj Gölü proje alanının 73 km kuzeyinde yer almaktadır. Salda Gölü: Burdur'un Yeşilova ilçesinde, ilçe merkezine 4 km. uzaklıkta, ormanla kaplı tepeler, kayalık araziler ve küçük alüvyal ovalarla çevrili hafif tuzlu tektonik bir göldür. Göller bölgesi içindedir. Yüzölçümü yaklaşık 44 kilometrekaredir. 184 metreye varan derinliği ile Türkiye'nin 2. en derin gölüdür. Salda Gölü Burdur ilinin yaklaşık 60 km. batısında yer alır. Türkiye'nin en derin, en temiz, en berrak özelliklere sahip gölü olarak tanınıyor. Deniz seviyesinden yüksekliği 1140 m.'dir. Göl suyunun terkibinde magnezyum, soda ve kil bulunması bazı cilt hastalıklarının tedavisinde yararlı sonuçlara sebep oluyor. Uzmanların yaptığı araştırmalara göre göl suyu sivilcelere iyi geliyor. Gölün arka kısmında kalan orman örtüsü keklik, tavşan, tilki, yaban domuzu, göl ise yaban ördeklerine ev sahipliği yapıyor. Proje alanına en yakın sulak alan olan Salda Gölü proje alanının 27 km doğusunda yer almaktadır. 37

48 Fotoğraf-5: Salda Gölü PROJE ALANI Şekil-8: Denizli İli su Kaynakları Potansiyeli Baraj ve Göletleri Buldan Derbent Baraj Gölü: Buldan Derbent Köyü civarındadır. Hacmi m 3 tür. Manisa Sarıgöl İlçesi ovasını sulama ve taşkın önleme amacı ile yapılmıştır. Aydoğdu Göleti: Tavas, Aydoğdu Köyü sınırları içinde Yoran Yaylasında olan göletin hacmi 2x10 6 m 3 olup, Aydoğdu ve Kızılca Ovası nı sulama ve taşkın önleme amacıyla yapılmıştır. Beyağaç (Eşen) Göleti: Beyağaç İlçesi sınırları içindedir. Göletin hacmi 4x10 6 m 3 olup, Beyağaç Havzasındaki arazileri sulamak amacı ile yapılmıştır. İlin diğer küçük boyuttaki gölleri ise Yayla Gölü, Beyağaç Kartal Gölü, Çaltı (Beylerli) Gölü ve Karagöl'dür. 38

49 Fotoğraf-6: Eşen Göleti ve Eskere Ormanları Akarsular Denizli İl sınırları içerisinden geçen Büyük Menderes Nehri, ilin en büyük akarsuyudur. Ortalama debisi 38.8 m 3 /sn ve yağış alanı km 2 'dir. İkinci büyük akarsuyu Dalaman Çayı'dır. Ortalama debisi 11.6 m 3 /sn ve yağış alanı km 2 'dir. Büyük Menderes Nehri: Afyon-Dinar'dan çıkan Büyük Menderes Nehri, Akdağ ve Işıklı Gölü kaynaklarını da alarak Işıklı regülatör çıkışından akışına devam eder. Regülâtörden ayrılan kanallar ile Çivril ve Baklan Ovalarının sulamasını sağlamaktadır. Büyük Menderes Nehri, Dinar, Işıklı ve Küf'i Çaylarından gelen suyu biriktiren Işıklı Barajından çıkıp Çivril, Çal ve Baklan Ovalarını geçmekte ve Çal'ın doğusundan kuzeye dönerek Güney İlçesine doğru giden derin bir yatak içinden akmaktadır. Çal Mendere Köyü yakınında Uşak'tan gelen ve Menderes'in en büyük kollarından olan Banaz Çayı'nı da içine almaktadır. Bu bölgede Adıgüzel Barajı bulunmaktadır. Bu baraj, hem Menderes vadisi ovalarını sulamakta hem de sel basmasını önlemekte ve elektrik üretmektedir. Adıgüzel Barajı'ndan çıkan Büyük Menderes Nehri Sarayköy yakınında Denizli'den gelen Çürüksu Çayı'nı da alarak Aydın sınırına geçer. Aydın'ın Söke İlçesine bağlı Balat Köyü Dipburnu ndan Ege Denizi'ne dökülür. 39

50 Fotoğraf-7: Büyük Menderes Nehri Çürüksu Çayı: Çürüksu Çayı Honaz Dağı, Kaklık ve Kocabaş yöresinin suyunu toplar, Pınarkent bölgesinden ovaya iner, Gökpınar Çayı'nı da alarak Denizli Ovasına geçer. Sarayköy yakınında Büyük Menderes Nehri ile birleşir. Dalaman Çayı (Gireniz): Dalaman Çayı İlin Büyük Menderes Nehri'nden sonra ikinci büyük akarsuyudur. Acıpayam'daki Eşeler Dağı'ndan çıkar. Gireniz Vadisi ile Çameli Dağlarından çıkan suları alır. Muğla Köyceğiz sınırını geçerek Akdeniz'e dökülür. Acıpayam Ovası ve Gireniz Vadisindeki ovaları sulamaktadır. Akçay: Esas kaynağını Bozdağ ve Sandıras Dağları'ndan alır. Beyağaç (Eskere) Ovası'ndan geçerken diğer kaynaklarda katılır. Tavas Kızılcabölük yakınlarından çıkan Yenidere Çayı'nı da içine alarak Aydın Bozdoğan İlçesindeki Kemer Barajını besler. Sulak Alanlar Denizli ili dahilinde sulak alan niteliğinde üç yer bulunmaktadır. Uluslar arası kriterlere göre Işıklı Gölü A Sınıfı Acıgöl ise B Sınıfı sulak alan kapsamına girmektedir. Işıklı Gölü; ilin Çivril ilçesinde yer alır. Aynı zamanda çevresindeki su kaynakları itibariyle Büyük Menderes Nehri nin Dinar dan sonra ikinci büyük beslenme kaynağını oluşturmaktadır. 206 x 10 m3 kapasiteli olup A Sınıfı sulak alan niteliğindedir. Gölde tatlısu canlıları özellikle de sazan balığı çeşitleri, turna tatlısu kefali ve ıstakoz yetiştirilmektedir. Ayrıca göçmen kuşlar için uygun bir konaklama yeri teşkil etmektedir. Etrafında verimli araziler bulunur. Gölün çevresinde Işıklı, Yuva, Beydilli, Gümüşsu, Süngüllü, Irgıllı, Beyköy, Sundurlu, Seraserli, Yalınlı, Bucak, Karamanlı, Tuğlu ve Yeniköy gibi yakın yerleşim alanları bulunmaktadır. Işıklı Gölü alt kesimlere yapılan dolgu set ve regülatör nedeniyle aynı zamanda bir baraj gölüdür. Çivril, Baklan ve Aydın Ovası nın yağış rejimine uygun sulamasına yardımcı olmaktadır. 40

51 Acıgöl; Çardak ilçesi merkez ve Gemiş kasabası ile Afyon ili Dazkırı ve Başmakçı sınırları içerisinde bulunmaktadır. Sığ bir göldür. Yaz mevsiminde suyu azalır ve yer yer kurur. Uluslar arası kriterlere göre B Sınıfı na giren sulak alandır. Göl suyunda yüksek miktarda sodyum sülfat (Na 2 SO 4 ) bulunduğundan canlı yaşamamaktadır. Göl suyunun tuz oranının yüksek olması ve yaz aylarında kısmen kuruması neticesinde rüzgarın etkisiyle tuz tozlarının yakın çevresindeki araziyi çoraklaştırdığı görülmektedir. Bazı kuruluşlar, sodyum sülfat üretimi için Acıgöl den faydalanmaktadır. Ancak kurutulan göl sahasından çıkan tozlar sebebiyle kenar arazilerin çoraklaşması hızlanmaktadır. Çardak ilçesine bağlı Gemiş kasabası yakınında bulunan lt/sn debili tatlısu kaynağı yazın göl suyunun tamamen yok olmasını önlemektedir. Tatlı su kaynağı etrafında yaklaşık 500 da. sazlık bir alan bulunmaktadır. Acıgöl ün doğal yapısı ve çevresi; gerek kuşları için uygun bir ortam oluşturmaktadır. Yayla (Süleymaniye) Gölü; Buldan ilçesi Süleymaniye Köyü yakınında ve Sazak Dağı nın 1150 m. kotundaki düzlüğünde bulunmaktadır. Göl yatağı ve sulak alan toplam sahası 500 da. dır. Göl flora ve fauna varlığı, kaynak sularına besleyici özellik taşıması ve ayrıca yayla ortamında mesirelik yer olması yönünden önemli bir göldür. Bu özelliklerin korunması için, Mahalli Çevre Kurulu nca Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ne göre 1995 yılında koruma altına alınmıştır. III.4.b. İçme, kullanma ve sulama amaçlı kullanım durumları, İçme Suyu Kaynakları Denizli İli merkezinin su ihtiyacı, Belediye sınırları içindeki ve dışındaki yeraltı ve yerüstü su kaynaklarından karşılanmakta ve içme suyu; Gökpınar Ana İçmesuyu Kaynağı, Derindere İçmesuyu Kaynağı, Benlipınar İçmesuyu Kaynağı ve derin kuyu sondajları olmak üzere çeşitli kaynaklardan temin edilerek Belediye sınırları içerisindeki konut, özel ve resmi kuruluşlara dağıtılmaktadır. Gökpınar ve Derindere İçme suyu Kaynağı ile Benlipınar su kaynağı ve sondaj kuyularında rutin olarak debi ölçümleri yaptırılmaktadır yılı ortalama debi ölçüm sonuçları aşağıdaki gibidir. Tablo-13: Denizli İlinin İçme suyu Kaynakları Kaynak Debi (L/s) Gökpınar İçme suyu Kaynağı 554 Derindere İçme suyu Kaynağı 74 Benlipınar Su Kaynağı 20 Sondaj Kuyuları 717 Toplam 1365 Yerüstü su kaynaklarının kullanma ve/veya sulama amaçlı kullanım durumları III.4.a da belirtilmiştir. Burada eklenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır. 41

52 III.5.Flora ve Fauna [proje alanı ve bölgesinde olabilecek her bir türün (flora ve fauna); hangi yöntemle (literatür, gözlem vs) tespit edildiği, bölgedeki dağılımları ve bolluk miktarları, IUCN kriterlerine göre tehdit kategorileri, Uluslar arası anlaşmalara göre (Bern Sözleşmesi Ek-1 ve Ek-2 ile) koruma statülerinin listelenmesi, literatür çalışmalarında güncel kaynakların kullanılması,] Söz konusu proje kapsamında, daha önce depo alanı olarak kullanılan ve 2012 yılı başında alınan ÇED Gerekli Değildir Kararı sonrası ton/yıl kapasite ile Kumaş Boyama Bölümü kurulması planlanmış m 2 lik bu alanda kapasite artışı yapılması öngörülmektedir. Bunun doğal sonucu olarak proje alanında mevcut doğal yapı bozulmuştur. Proje kapsamında, proje alanı ve yakın çevresinde flora ve fauna türlerinin tespiti, arazi gözlemleri ve literatür çalışmalarına dayalı olarak Biyolog Oya ORBAY tarafından yapılmıştır. Arazi çalışmaları Mart ve Temmuz 2012 vejetasyon dönemlerinde yapılmıştır. Literatür çalışmalarında ise; T. Ekim, M. Koyuncu, M. Vural, H. Duman, Z. Aytaç ve N. Adıgüzel tarafından hazırlanan Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı 2000, P. H. Davis in Flora of Turkey And The East Aegean Islands (11 cilt) adlı eseri, TUBIVES veri sistemi, Y. Akman Türkiye Orman Vejetasyonu ve T. Baytop un hazırladığı Türkçe Bitki Adları Sözlüğü adlı eserlerden yararlanılmıştır. Proje alanında yapılan arazi gözlemleri ve ek olarak literatür çalışmalarında saptanan bitkiler ulusal ve uluslararası sözleşmeler (BERN), IUCN kategorileri, fitocoğrafik bölgeleri (elementi) ve endemizm açısından irdelenmiş ve bölgede bulunan türler tablo halinde aşağıda verilmiştir. Proje alanı ve yakın çevresinde saptanan flora türleri, flora tablosunda Proje alanı ve Proje etki alanı sütununda (+) ile gösterilmiştir. 42

53 Tablo-14: Proje alanı ve yakın çevresinin florası FAMİLYA VE TÜR ADI TÜRKÇE ADI HABİTAT ADİANTACEAE Adiantum G Venüs saçı Çimenlik yerler capillus-veneris RANUNCULACEAE Delphinium L - Ekili tarla peregrinum Ranunculus Çıplak çalılık, taşlık G Düğün çiçeği argyreus alan, moloz Ranunculus Ekili yer, ekin G Düğün çiçeği arvensis tarlası Clematis viticella - Çalılık L PAPAVERACEAE Glaucium G Güllügöndürme Taşlı tarla leiocarpum Fumaria vaillantii Acıtere Yol kenarı G BRASSİCACEAE Lepidium latifolium - Ekili alan kenarı L Alyssum L dasycarpum var. dasycarpum - Ekili alanlar Alyssum minus G - Açık alan, çalılık var. minus Arabis nova - Taşlık alan G FABACEAE Sisymbrium altissimum - Ekili alan, boş alan PROJE ALANI PROJE ETKİ ALANI + + FİTOCOĞRAFİK BÖLGE - NİSBİ BOLLUK 3 ENDEMİZM DURUMU IUCN KATEGORİSİ Descurainia sophia - Boş alan G Astragalus hamosus Geven Yol kenarı BERN KAYNAK (*) L G 43

54 Astragalus hirsutus Geven Otlaklar G Vicia anatolica Fiğ Yol kenarı L Trifolium pratense Çayırlık, yol + + G Yonca var. pratense kenarları Trigonella Ekilmiş arazi, G procumbens nadas tarla Hedysarum varium - Ekilmiş arazi, - + İran- 3 L nadas tarla Turan ROSACEAE Sanguisorba minor G - Tarlalar subsp. magnolii APIACEAE Echinophora Kuru ekili veya - + İran tournefortii nadas tarlalar Turan Xanthium G ASTERACEAE strumarium subsp. cavanillesii - Tarla kenarları Anthemis cretica G Papatya Yol kenarı subsp. tenuiloba Achillea Sarı - + İran- 3 G Nadas tarla biebersteinii civanperçemi Turan Onopordum L - Tarla myriacanthum Centaurea virgata Peygamber + + İran- 2 G Kurak boş alan çiçeği Turan Centaurea iberica Peygamber Tarla, yol kenarı, G çiçeği boş alan Carthamus lanatus Boş alan, nadas G tarla Echinops ritro Topuz Nadas tarla G Tragopogon G latifolius var. latifolius Yemlik Çayır Convolvulaceae Convolvulus G Tarla sarmaşığı Nadas tarlalar arvensis 44

55 Scrophulariaceae Euphorbiaceae LILIACEAE Verbascum orientale Verbascum pycnostachyum Euphorbia eriophora Allium flavum subsp. tauricum Sığır kuyruğu Sığır kuyruğu Sütleğen Soğan Nadas tarlalar Nadas tarlalar Nadas tarlalar, ekili alanlar Kuru taşlıklar - + D. Akd. - + D. Akd. - + İran- Turan + + Akd Allium cyrilli Soğan Ekili tarlalar, L tarla kenarı Ornithogalum Kırlar, çayırlıklar, L nutans yol kenarları POACEAE Aegilops Çakıllı arazi, - + İran- 4 G columnaris ekilmeyen araziler Turan Secale cereale var. Yol kenarı, tarla G Çavdar cerale kenarı Lolium temulentum Nadas alanları, yol G var. temulentum kenarları Stipa bromoides - çalılık açıklıkları, L Akd taşlık yerler, Kaynak: (Türkiye Bitkileri Veri Servisi - TÜBlVES) Baytop T., 1994, Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, TDK, Ankara Kaynak (*): G: Gözlem, D:Duyum, L: Literatür Nispi bolluk: 1- Çok nadir 2- Nadir 3- Orta derecede bol (Nispeten bol) 4- Bol 5- Çok bol Proje alanında Bern sözleşmesi kapsamında bulunan türlere rastlanmamıştır. Proje alanı ve yakın çevresinde nadir, nesli tehlikede veya Bern Sözleşmesi Ek-1 e göre koruma altına alınması gereken bir bitki türü bulunmamaktadır. G L G G 45

56 Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Faunası Faaliyet alanı ve yakın çevresinde yer alan, gözlem ve literatüre dayalı fauna listesi aşağıda verilmiştir. Literatür çalışmalarında ise; Mustafa Kuru nun Omurgalı Hayvanlar, A. Demirsoy un Türkiye Omurgalıları- Amfibiler, Sürüngenler, Memeliler, İbrahim Baran ın Türkiye nin Amfibi ve Sürüngenleri adlı eseri, İ. Kiziroğlu (2008) tarafından hazırlanan Türkiye Kuşları Kırmızı Listesi (Species List in Red Data Book) adlı eserlerden faydalanılmıştır. Proje alanı ve yakın çevresinde saptanan ve habitat özelliği bakımından bulunması muhtemel fauna türleri, fauna tablolarında Proje alanı ve Proje etki alanı sütununda (+) ile gösterilmiştir. Tablo-15: Proje Alanı ve Yakın Çevresinde saptanan ve Habitat Özelliği Bakımından Bulunması Muhtemel İkiyaşamlı (Amphibia) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri TÜR (SPECİES) TÜRKÇE ADI HABİTAT MAK PROJE ALANI PROJE ETKİ ALANI POPULASYON YOĞUNLUĞU IUCN (TEHLİKE) KATEGORİSİ BERN KAYNAK (*) Takım: ANURA Fam: Bufonidae Bufo bufo Siğilli kurbağa Az bitkili bölgelerde nemli taşlık kısımlarda Bufo viridis Gece kurbağası LC EK 3 Taş altı,toprak içi EK 2 Kaynak: Demirsoy, A., 2003, Türkiye Omurgalıları Amfibiler, Çevre Bakanlığı Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K Ankara. Baran, İ, 2005, Türkiye Amfibi ve Sürüngenleri, Ankara. G L Kaynak (*): G: Gözlem, D:Duyum, L: Literatür Popülasyon Yoğunluğu 1- Çok nadir 2- Nadir 3- Orta derecede bol (Nispeten bol) 4- Bol 5- Çok bol 46

57 Tablo-16. Proje alanı ve yakın çevresinde saptanan ve habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel Sürüngen (Reptilia) türleri, Korunma Durumları ve Statüleri TAKIM/FAMİLYA TÜR ADI TÜRKÇE ADI HABİTAT PROJE ALANI PROJE ETKİ LANI POPULASYON YOĞUNLUĞU MAK IUCN BERN KAYNAK (*) Tkm:TESTUDİNATA Kaplumbağalar Fam:Testudinidae Testudo greaca Tosbağa Taşlı, kumlu EK 1 VU EK 2 G arazi Tkm:SQUAMATA Pullular Fam: Gekkonidae Ev kelerleri Cyrtopodion kotschyi İnce Parmaklı Az bitkili EK 1 LC EK 2 L keler taşlık kısımlar ve Hemidactylus turcicus Geniş parmaklı Taş altı EK 1 LC EK 3 L keler Fam:Scincidae Parlak kertenkeleler Mabuya aurata Tıknaz Az bitkili EK 1 - EK 3 L kertenkele taşlık alanlar Fam:Lacertidae Kertenkeleler Lacerta trilineata Büyük yeşil Tarlalarda EK 1 LC EK 2 G kertenkele Ophisops elegans Tarla Az bitkili açık EK 1 - EK 2 - kertenkelesi arazi, taşlı, topraklı kısımlar Fam: Typlophidae Typhlops vermicularis Kör yılan Nemli EK 1 - EK 3 L topraklar içinde, taşlar altında Fam: Boidae Eryx jaculus Mahmuzlu yılan Kurak EK 1 - EK 3 L yerlerdeki taşlı yerler ALTTAKIM:OPHİDİA Yılanlar Fam:Colubridae Engerekler Coluber jugularis Karayılan Tarlalarda, EK 1 - EK 2 L taşların altında Coluber najadum İnceyılan Taşlık kuru EK 1 - EK 2 L yerler, tarla kenarları Coluber schmidti Kırmızı yılan Tarlalarda - + EK 1 - EK 3 L Eirenis modestus Uysal yılan Seyrek bitkili 1 EK 1 LC EK 3 L 47

58 taşlık araziler Elaphe quatuorlineata Sarı yılan Tarlalarda EK 1 NT EK 2 L Fam: Viperidae Vipera lebetina Koca engerek Tarlalar EK 1 - EK 2 L Kaynak: Demirsoy, A., 2006, Türkiye Omurgalıları Sürüngenler, Çevre Bakanlığı Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K Ankara. Baran, İ, 2005, Türkiye Amfibi ve Sürüngenleri, Ankara. Kaynak (*): G: Gözlem, D:Duyum, L: Literatür Tablo-17: Proje alanı ve yakın çevresinde saptanan ve Habitat Özelliği Nedeniyle Bulunması Muhtemel Kuş(Aves) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri TÜR (SPECİES) TÜRKÇE ADI HABİTAT KONUM IUCN RDB MAK BERN Accipitridae Buteo buteo Şahin Açık alanlar, Y LC A.3 EK 1 EK 3 tarım alanları, Buteo rufinus Kızıl Şahin Tarım arazisi Y LC A.3 EK 1 EK 3 Circus cyaneus Mavi doğan Ağaçsız düzlük, Y LC A.1.2 EK 1 EK 3 tepelik GALLIIFORMES Tavukgiller Phasianidae Tavuksular - Perdix perdix Çil keklik Dağlık, kayalık, Y LC A.2 EK 2 EK 3 çalılık,ekilebilir alanlar STRIGIFORMES Athene noctua Kukumav Tarlaların yakınlarında Y LC A.2 EK 1 EK 2 PASSERIFORMES Ötücü kuşlar Motacillidae Anthus campestris Kır incir kuşu Çıplak, çakıllı alanlar G LC A.2 EK 1 EK 2 Alaudidae Melanocorypha calandra Boğmaklı tarla kuşu Açık alanlarda Y LC A.5 EK 1 EK 2 Turdidae Oenanthe oenanthe Kuyruk kakan Ağaçsız ve taşlık açık G LC A.3 EK 1 EK 2 arazide Sittidae Sitta neumayer Kaya sıvacısı Kayalıklar Y LC A.2 EK 1 EK 2 Corvidae Corvus corax Kara karga Tarım alanları, Y LC A.5 EK 2 EK 3 Corvus frugilegus Ekin kargası Tarım alanları Y LC A.5 EK 3 EK 2 Sturnidae Sığırcık kuşları Sturnus vulgaris Sığırcık Ağaçsız, dağlık alanlar Y LC A.5 EK 2 EK 3 Kaynak: Kiziroğlu, İ., 2008, Türkiye Kuşları (Species List in Red Data Book), Ankara, Kaynak : Literatür 48

59 Tablo-18: Proje etki alanında saptanan ve habitat özelliği nedeniyle bulunma olasılığı yüksek olan Memeli (Mammalia) türleri, korunma durumları TÜR (SPECİES) TÜRKÇE ADI HABİTAT PROJE ALANI PROJE ETKİ ALANI POPULASYON YOĞUNLUĞU MAK IUCN BERN KAYNAK (*) ERINACEIDAE Erinaceus concolor SORICIDAE Crocidura leucodon MICROCHIROPTERA Vespertilionidae Pipistrellus pipistrellus Kirpiler Kirpi Sivrifareler Sivriburunlu tarla faresi Böcekçil Yarasalar Düzburun yarasalar Cüce yarasa Çalılıklar EK 1 LC - G Açık araziler LC EK 3 L Açık arazi LC EK 3 Pipistrellus nathusii Pürtüklüderili Açık araziler yarasa EK 1 LC EK 2 L LAGOMORPHA Tavşanlar Leporidae Tavşanlar Lepus europaeus Yabani tavşan Her çeşit ortamda EK 3 LC EK 3 G Yaşarlar RODENTIA Kemiriciler Sciuridae Citellus xantophrymnus Tarla sincabı Gelengi Bozulmamış az eğimli EK L düzlükler Cricetidae Hamsterlar Cricetulus migratorius Cüce avurtlak Tarlalar LC - L Spalacidae Kör fareler Spalax leucodon Kör fare, Kösnü Yumuşak tarım alanları, toprak altı DD - L MURİDAE Sıçanlar Apodemus sylvaticus Orman faresi Tarlalarda LC - L Mus musculus Doğu faresi musculus Çalılıklar - LC - G CARNIVORA Karasal yırtıcılar CANIDAE Köpekler Canis familiaris Evcil köpek Her yerde G MUSTELLİDAE Sansarlar Mustela nivalis Gelincik Açık araziler ve tarım EK 2 LC EK 3 L L 49

60 arazileri BOVİDAE Koyunlar Bos taurus Evcil sığır G Kaynak: Demirsoy, A., 2006, Türkiye Omurgalıları Memeliler, Çevre Bakanlığı Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K Ankara. Kaynak (*): G: Gözlem, D:Duyum, L: Literatür Bazı kısaltmalar ve açıklamalar: EX : Tükenmiş VU :Zarar Görebilir EW : Doğada Tükenmiş LR : Az Tehdit Altında CR : Çok Tehlikede a-(cd) : Koruma Önlemi Gerektiren EN : Tehlikede b- (nt) : Tehdit Altına Girebilir DD : Veri Yetersiz c- (lc) : En az endişe verici NE : Değerlendirilemeyen Yukarıdaki fauna tabloları, Orman ve Su İşleri Bakanlığı na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü nün Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Merkez Av Komisyonu nun av dönemi kararına göre irdelenmiş ve bununla ilgili kısaltmalar aşağıda verilmiştir. EK Liste 1 EK Liste 2 EK Liste 3 Orman ve Su İşleri Bakanlığınca Korumaya Alınan Yaban Hayvanları Merkez Av Komisyonunca Koruma Altına Alınan Av Hayvanları Merkez Av Komisyonunca avına belli edilen sürelerde izin verilen av hayvanları Bern sözleşmesine göre koruma altına alınan fauna türleri iki kategoriye ayrılmıştır. II III Kesin olarak koruma altına alınan türler Korunan türler II- Kesin Olarak Koruma Altına Alınan Türler Her türlü kasıtlı yakalamada alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya bunları tahrip etmek Yabani faunayı bu sözleşmenin şartlarına ters düşecek şekilde özellikle üreme, -geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek, Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak, Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır. III- Korunan fauna türleri Yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla uygun durumlarda geçici veya bölgesel yasaklama. Kapalı av mevsimleri ve diğer ulusal esaslar ( Merkez Av Komisyonu Kararı) 50

61 IUCN e göre koruma altına alınan fauna türleri şu şekilde sınıflandırılmıştır. EX (EXTINCT) CR (CRITICALLY ENDANGERED) EN ( ENDANGERED) VU ( VULNERABLE) LR/nt (LOWER RİSK/ Near Threatened) LR/Ic (LOWER RİSK/ Least Consern) Nesli tükenmiş olan takson Şiddetli tehdit altında olan takson. Bu kategorinin taksonları yakın gelecekte yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Nesli tehlike altında olan takson. Bu kategorideki türlerin nesilleri şiddetli tehdit altında değildir, ancak yakın gelecekte yok olma sinyalleri vermektedir. Zarar görebilir. Düşük risk. Nesli tehlike altında olmayan takson. Düşük risk. Nesli gelecekte de tehlike altında olmayan takson. Türkiye Kuşları (Kiziroğlu, 2008) adlı esere göre proje alanı ve çevresinde bulunan ve bulunması muhtemel kuş türleri için yapılan Red Data Book sınıflandırması ve Türkiye de bulunan statüleri aşağıda verilmiştir. A.1.1. Nesli tükenmiş A.1.2. Nesli tehlikede olanlar A.2 Şiddetli tehlike altında olanlar A.3 Tehlike altındakiler A.4 Potansiyel olarak tehlike sinyali verenler A.5 Tehditsiz A.6 Veri eksikliği olan A.7 Veriler sağlıklı ve güvenli değil B Kategorileri Geçici- Transit Türler Yine aynı esere göre bu kuş türlerinin Türkiye de bulundukları statüler ise şöyle sınıflandırılmıştır. Y G/KG K T R N Yerli Türler Göçmen türler (Yaz göçmeni) Kış ziyaretçileri Transit göçerler Rastlantısal türler Nadir türler Söz konusu faaliyette Orman ve Su İşleri Bakanlığı na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü nün Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Merkez Av Komisyonu kararlarına ve Bern Sözleşmesi hükümlerine uyulacaktır. Proje alanı ve etki alanında; tarım alanları hariç, orman alanları, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, yaban hayatı koruma alanları, yaban hayvanı yetiştirme alanları, sit alanları, tabiat varlıkları, koruma alanları, özel çevre koruma bölgeleri, biyogenetik rezerv alanı, biyosfer rezervi özel koruma alanları, 51

62 ağaçlandırılmış alanlar, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları, içme ve kullanma su kaynakları ile ilgili koruma alanları, nüfusça yoğun alanlar ve koruma altına alınmış diğer alanlara; kaynak olarak kullandığımız veri tabanı ve diğer araştırmalarda rastlanılmamıştır. Proje alanı ve yakın çevresinin Duyarlı yöreler haritası ise Ek-5 te sunulmuştur. Bunun haricinde, ÇED süreci kapsamında ilgili resmi kurum ve kuruluşlarca belirlenen, güncel veri tabanına işlenen veya onaylanan duyarlı yöreler olması durumunda, gerekli bilgi ve açıklamalar yapılacaktır. Proje kapsamında civardaki akar ve kuru dere yataklarına malzeme atılmayacak, derelerin akış yönü değiştirilmeyecek, dere yatağına hiçbir şekilde müdahalede bulunulmayacak, hiçbir suretle atıksu deşarjı, katı atık, hafriyat v.b. dökümü yapılmayacaktır. Projenin işletme aşamasında 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine, Bern Sözleşmesi 6. ve 7. Madde hükümlerine, ilgili yönetmelik ve kanunlara titizlikle uyulacaktır. III.6.Meteorolojik ve İklimsel Özellikler.(Bölgenin genel iklim koşulları, sıcaklık, yağış, nem dağılımı, buharlaşma durumu, sayılı günler dağılımı, rüzgar dağılımı, standart zamanlarda gözlenen en büyük yağış değerleri,) Genel İklim Koşulları Denizli ili coğrafi konumu itibariyle Ege, İç Anadolu ve Akdeniz Bölgeleri arasında bir geçit teşkil ettiğinden iklimi değişiklik arz etmektedir. Genellikle İç Anadolu nun güney bölümü ve Ege İkliminin yaygın özellikleri görülmektedir. Ege Bölgesi ikliminden sıcaklık olarak biraz düşüktür. Komşu illerden Aydın ilinin sıcaklığından 2-3 o C lik düşük seviyede farklılıklar görülebilir. Yazları gölgede 40 o C ye varan ve kış ayları ise -15 o C ye kadar düşen sıcaklık ile Ege Bölgesi ikliminden farklılık gösterir. Denizli ilinde dağlar ekseriyetle denize dik olarak uzanmakta olduğundan denizden gelen rüzgarlara açık bulunmaktadır. Çameli, Beyağaç ve Kale İlçeleri Akdeniz; Sarayköy, kısmen Buldan ve Denizli merkez ilçesinin Çürüksu Vadisi Ege, diğer ilçeleriyle İç Anadolu Bölgesi İklim özelliklerini taşımaktadır. Kışı ılık (kış mevsimi ortalama sıcaklığı 9,43 o C) ve yağışlı, yazı sıcak (yaz mevsimi ortalama sıcaklığı 23,43 o C) dır. Yaz aylarında Basra Alçak Basınç Merkezinin etkisi ilimizde görüldüğü zaman sıcaklıklar bir hayli yükselmektedir. Yılın en az 9 ayında ortalama sıcaklık 10 o C den fazladır Yıllık toplam yağış miktarı 322,9 mm. olup, yağışların %70 Ekim- Mart (Kış) periyodundadır. Yağışın en az görüldüğü ay Mart ayıdır. Maksimum kar kalınlığı 3 cm. olarak kaydedilmiştir. Hakim rüzgar yönü (NW) kuzeybatıdır. 52

63 Sıcaklık Denizli İli Ege ile İç Anadolu Bölgesi arasında bir geçit bölgesi üzerinde olup, genel olarak iklim Ege Bölgesine göre biraz sertçedir. Yazın sıcaklık 42 o C ye kadar yükselip kışın ise sıcaklık sıfırın altında ortalama olarak 3,-4 o C ye kadar düşer. Ortalama sıcaklık yaz aylarında o C civarında, kış aylarında ise 4-8 o C olarak tespit edilmiştir. Ege Bölgesi, morfoloji itibariyle çok karışık bir karakter gösterdiğinden bölgede yer yer bir çok mikro klimaların teşekkül ettiği ve sıcaklık bakımından genel durumlara nazaran ayrılımların meydana geldiği görülür. Yağışlar Ege Bölgesi, Akdeniz yağış rejimini göstermekle beraber Denizli nin kıyıdan iç kesimde bulunuşu ve geçiş bölgesinde olması nedeniyle sahil kesimlerine oranla az yağış almaktadır. Denizli de arazi Muğla gibi yağışı almaya uygun değildir. Yağmur Denizli ilinde yağmur kış başlarında ve kışın yağar. En az yağış alan ilçe ise Sarayköy dür. Yaz aylarında yağış % 5 e düşer. Genellikle yaz mevsimi sıcak ve kuraktır. Denizli de yağışların miktar olarak fazlalığı kış aylarına rastlar. Yağış miktarı aylar arasında büyük farklar gösterirken yağışlı gün sayısı mevsimlere göre pek büyük farklar göstermemektedir.2008 yılında aylık en yüksek yağış miktarı kasım ayında 78,4 mm dir. Denizli de gök gürültüsü ve şimşekle birlikte yağışlı (oraj) gün sayısı 2005 yılında 20 gün olarak tespit edilmiştir. Kar, Dolu, Sis ve Kırağı Sis olayı soğuk hava kütlesinin üzerine sıcak hava kütlesinin gelmesiyle su buharı yoğunlaşmasından dolayı oluşur. Denizli de daha ziyade sis oluşumu kış ve bahar aylarında gerçekleşmektedir. En fazla sisli geçen aylar ise Ocak ve Aralık ayıdır. Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında hiç sis görülmez, sisli günlerin sayısı ilçelere göre de değişir. Sis hadisesi gibi zaman zaman görüş mesafesini azaltan hadiselerden olan pus ve kuru duman Denizli de görülmekte, özellikle kış mevsiminde hava kirliliği ile kendini göstermektedir. Denizli de kar yağışları Ocak ve Şubat aylarında daha çok görülmektedir. En az kar yağan yer İl merkezi ve Sarayköy İlçesi dir. Kar kalınlığı, süresi ve yağış müddeti ilçelerde değişiklik gösterir. Nem İlde 2008 yılında ortalama nispi nem %50 olup en yüksek olduğu aylar kış mevsimidir. Yaz aylarında ise (Haziran, Temmuz, Ağustos) nispi nem en düşük değerleri gösterir. Bu değerler %30-35 arasındadır. Bir yerde nispi nemin düşük ve yüksek oranda olması, denizden uzaklığına, yer şekillerine geniş ölçüde bağlıdır. Denizli de nem oranları etkileyen basınç merkezlerine göre değişir. Bu nedenle de yaz mevsimlerinde Basra Alçak Basınç Merkezinin etkisinde olduğu zamanlar Nispi Nem oranı düşmektedir. 53

64 Buharlaşma Ege Bölgesi Karadeniz ve Marmara ya nazaran daha az bulutlu bir gökyüzüne sahiptir. Denizli de yılda 49.0 gün kapalı geçmekte, en kapalı geçen ay ise Ocak ayıdır. Bulutlu günlerin sayısı yılda 162 gün olarak tespit edilmiştir. Sıcaklığın 30 o C ve daha yukarı olduğu tropik gün sayısı 2005 yılı ortalamalara göre 108 gündür. Yıllık güneşlenme süresi ortalama olarak 7.05 saattir. Yaz aylarında 10 saatin üzerine çıkmakta, kış aylarında 4 saat civarına düşmektedir. Güneşlenme şiddetinin ortalaması ise 1,30 cal/cm 2 /dk dır. Rüzgâr Ege Bölgesinde hakim rüzgarlar çeşitli yönlerdendir. Bunda yüksekliğin önemli etkileri vardır. Denizli de 2008 gözlemlerine göre aylık ortalama rüzgar hızı 1.2 m/s dir. Denizli deki hakim rüzgarların yönü değişiktir. Rüzgar Mart ve Nisan aylarında Güneybatı, Kasıma kadar Kuzeybatı, Kasım ayında tekrar Güneybatı yönlerinde esmektedir. Ortalama rüzgar hızının en fazla olduğu aylar 2008 yılı gözlemlerine göre haziran, temmuz, mart aylarıdır. Hakim rüzgar yönleri ise Kasım, Aralık, Ocak, Şubat, Mart ve Nisan aylarında SW (Güneybatı), Mayıs-Kasım ayları arasında NW (Kuzeybatı) dır. Denizli de 2008 yılında en hızlı rüzgar 18,8 m/s hızla SSW (Güneygüneybatı) yönünden mart ayında estiği tespit edilmiştir. Kuvvetli rüzgar hızı ortalaması ise yıllık 22.2 m/s dir. Daha önceki yıllarda Acıpayam da ortalama rüzgar hızı 2.0 m/sec, Güney de 3.5 m/s dir. Hakim rüzgar yönü ve ortalama rüzgar hızı ilçelerde Babadağ da S (Güney) 1.0, Bekilli N (Kuzey) 1.0, Buldan NW (Kuzeybatı) 1.7, Çal da SE (Güneydoğu)1.2, Çivril de W (Batı) 1.3, Sarayköy NE (Kuzeydoğu) 1.7, Tavas W (Batı) 1.4 ve Kale de SW (Güneybatı) 1.2 bofor olarak tespit edilmiştir. 54

65 Tablo-19: Meteorolojik Ölçümler ve Sonuçlar Basınç İlde 2006 yılına göre ortalama basınç 965 hpa olarak hesaplanmıştır. Ortalama basınç, aylar arasında farklılık göstermemektedir. En yüksek aktüel basıncın ise yaz aylarında olduğu görülmektedir. Denizli yi yaz aylarında Basra Alçak Basınç Merkezi etkilemektedir. Alçak basınç merkezlerinin yağış getirdiği bilinmektedir, ancak Basra alçak basınç merkezinin yağışlı hava getireceği düşünülmemelidir. Çünkü kuru ve sıcak bir etkisi olup yağış parametreleriyle bir ilgisi yoktur. Yurdumuzu genel olarak etkileyen İzlanda Alçak Basınç Merkezinin Denizli de aylara göre etkisi, batıdan yağmur, kuzeyden kar şeklinde olur. 55

66 III.7.Toprak Özellikleri (Toprak yapısı ve arazi kullanım kabiliyet sınıfı, yamaç stabilitesi, sahanın erozyon açısından durumu, doğal bitki örtüsü olarak kullanılan mera, çayır v.b.) Proje alanı arazi varlığı haritasında A4h M III sw olarak belirtilmiştir. Buna göre; proje alanı alüvyal topraklardan oluşan, eğimi %0-2 olan, çok sığ, hafif tuzlu, şimdiki arazi kullanımı mera olan, toprak işlemeli tarıma elverişli ve arazi kullanım kabiliyet sınıfı III olan, taşlılık, tuzluluk ve alkalilik yönünden toprak yetersizliği olan, yaşlık, drenaj bozukluğu veya taşkın zararı fazla özelliği gösteren bir alandır. Proje alanını gösterir Arazi Varlığı Haritası Ek- 23 te sunulmuştur. Genel Toprak Yapısı Denizli yerleşik alanı Rendzina ve Koluviyal topraklarda bulunmaktadır. Honaz Eskihisar-Kumkısık arası engebeli kuşakta, genellikle VI-VIII. Sınıf topraklar bulunmaktadır. Bunlar kalker dolomit ve marnlı topraklar olup, doğal bitki örtüsü ot ve fundadır. Sulanabilir alanlarda bağ ve bahçe tarımı, sulamanın mümkün olmadığı alanlarda ise tahıl yetiştirilmektedir. Mer'a ve funda olarak tarım kültürü altına alınmamış alanlarda bulunmaktadır. Kayhan-Hacıeyüplü şeridindeki kolüviyonlar, genellikle sulu tarım yapılan II. Sınıf topraklardır. Son yıllarda Denizli yerleşik alanı batı yönündeki bu topraklar üzerinde gelişmektedir. Aynı tip topraklar Eskihisar-Akkonak arasında bir şerit halinde batıya uzanmıştır. Çürüksu'nun iki yanı, alüviyal sulu tarım yapılabilen, genellikle ikinci sınıf arazidir. Denizli'nin batısında Şirinköy-Göveçlik-Kayaköy üçgeninde ise kalkersiz kahverengi topraklar bulunmaktadır. Kısmen mer'a, bağlık, fundalık alanlar mevcuttur. Hacıeyüplü'den kuzeybatıya yine Rendzina topraklar uzanmaktadır. Güneydeki dik eğimli dağlık arazi ise VII. Sınıf Kırmızı, Kahverengi Akdeniz topraklarından oluşmaktadır. Denizli ve çevresinde tarıma elverişli alanlarda tuzluluk, meyil, su ve rüzgar erozyonu gibi bazı olumsuzluklar bulunmaktadır. Kentsel yerleşme kararlarını etkileyen önemli verilerden olan toprak kabiliyeti, tarımsal faaliyet ve sulama alanları Denizli Çevre Düzeni Planı için özellikle göz önünde tutulması gereken bir veri olmaktadır. Denizli'nin gelişmesi tarımsal ürünlere ve özellikle de sanayi bitkileri yetiştiriciliğine dayalıdır. Artan nüfusun gıda ihtiyacını çevrede yapılan tarım karşılamaktadır. Dolayısıyla jeolojik sınırlamaların yanısıra tarıma elverişli alanların kentsel yerleşmeye açılmasından sakınılması yerinde olacaktır. Sonuç olarak jeolojik yönden elverişli, tarıma elverişsiz ve parçalı topoğrafyası olan arazilerin yerleşim alanı olarak tercih edilmesi gerekmektedir. Toprak Kirliliği Genel anlamda toprak kirliliği; toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenlerle doğal yapılarından uzaklaşarak kendilerinden beklenen doğal, sağlıklı, kaliteli ve yüksek ürün verme kabiliyetlerini yitirmeleri şeklinde tanımlanabilir. Bunun yanı sıra doğadaki diğer ortamlarla (Su ve Hava) olumsuz etkileşimi de söz konusudur. 56

67 Toprak kirliliğine neden olan faktörler: 1. Endüstriyel atıklar 2. Kentsel ve Evsel atıklar 3. Pestisit kullanımı 4. Hatalı gübreleme 5. Sulamada kirli suların kullanılması olarak sayılabilir. Arazi Varlığı Arazi Sınıfları Denizli İlinin yüzölçümü ha'dır. Bunun ha ı; yani %31,8 si tarım arazisi, ha, yani %2,2 si çayır ve meraları, ha, yani %44'ü orman arazisi, kalan ha ise %22,1 i tarım dışı, mesken olarak kullanılmaktadır. Kullanma Durumu Tarım alanlarının kullanma durumu Tablo-20'de verilmiştir. Tablo-20: Tarım Alanlarının Kullanılma Durumu Arazi Problemleri (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) Denizli İli nin arazi kullanma kabiliyeti sınıfları ve arazileri tarıma uygunluğu bakımından aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir. I.Sınıf Arazileri: Denizli nin I. sınıf arazi varlığı ha olup, her türlü tarıma ve sürüme uygundur. Bu alanlar, sulu ve kuru tarım uygulamalarına uygun olup, endüstri bitkileri ve tahıl üretimi yapılmaktadır. II. Sınıf Araziler: Tarımda ekim ve dikimi kısıtlayan orta derecede toprak topoğrafyası ve drenaj yetersizlikleri mevcuttur. Toprak muhafazası yanında toprak bünye ve yapısını geliştirici tedbirler alınarak I. sınıf arazilerde yetiştirilen ürünler elde edilebilir. Hafif drenaj 57

68 tedbirleri ile sebze, şeker pancarı ve yem bitkileri yetiştirilebilir. Denizli'nin ikinci sınıf arazi varlığı ha'dır. III. Sınıf Araziler: Tarımda sürüm ve ekimi şiddetli toprak topoğrafyası ve drenaj yetersizlikleri kısıtlamaktadır. Bu tip topraklarda toprak muhafaza tedbirleri tam alınmalı ve toprak için lüzumlu organik madde ve gübreler verilmelidir. Bu şartlarda tütün, hububat, bakliyat yetiştirilebilir. Ayrıca drenaj tedbirleri alınarak mevsimlik sebzeler, pamuk ve şekerpancarı yetiştirilebilir. Denizli ilinin III. sınıf arazi varlığı ha'dır. IV. Sınıf Araziler: İlin IV. sınıf toprak varlığı ha'dır. Bu tip topraklarda çok şiddetli toprak ve topoğrafya yetersizliği tarımı kısıtlamaktadır. Bu topraklarda ileri derecede toprak muhafaza ve drenaj tedbirleri alınmalıdır. Bu koşullarda hububat ve tütün yetiştiriciliği mümkün olacaktır. V. Sınıf Araziler: Bu topraklar kötü drenaj nedeniyle her zaman kullanılmaz, bu alanlardan çayır olarak yararlanılabilir. Bu tip arazi varlığı ha'dır. VI. Sınıf Araziler: Bu arazilerde şiddetli erozyon toprak sürümünü engeller. Bunun yanında sığ toprak, topoğrafya, taşlılık, tuzluluk ve drenaj bozuklukları diğer kısıtlayıcılardır. Denizli'nin bu tip arazi varlığı ha'dır. Bu araziler mera olarak kullanılmalı ve ağaçlandırma çalışmaları yapılmalıdır. Ayrıca çayır ve otlak olarak da istifade edilebilir. VII. Sınıf Araziler: Çok şiddetli erozyon, çok sığ toprak, taşlık ve aşırı drenaj bozuklukları başlıca kısıtlayıcılardır. Bu araziler ağaçlık ve mera olarak kullanılabilirler. Bu alanlarda toprak muhafaza tedbirleri alınmalıdır. Bu tür arazi varlığı ha'dır. VIII. Sınıf Araziler: Bu arazilerin Denizli İlindeki varlığı ha'dır. Bu alanlar tarıma elverişsizdir. VIII. sınıf araziler av, eğlence sahası ve inşaat malzemesi olarak kullanılır. III.8.Tarım ve hayvancılık, (Tarımsal gelişim proje alanları, sulu ve kuru tarım arazilerin büyüklüğü, ürün desenleri ve bunların yıllık üretim miktarları, hayvancılık türleri, adetleri ve beslenme alanları,) Proje alanı 1/1.500 ölçekli Uygulama İmar Planı, 1/3.000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planında da görüldüğü üzere Sanayi alanı olarak nitelendirilmektedir. Proje alanının çevresinde tarım yapılabilir araziler bulunmaktadır. Genel Tarımsal Yapı Denizli il genelinde bitkisel üretimi geliştirme ikinci ürün araştırma ve yaygın bilgilendirme, tarımsal amaçlı araştırma, gıda ve yem teknolojisi denetimini geliştirme proje çalışmaları yürütülmektedir. Denizli ilinin 2010 yılı arazi durumu Tablo-21 de verilmiştir. 58

69 Tablo-21: Denizli ili Arazi Durumu (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) Tarımsal Üretim Bitkisel Üretim Denizli ilinin mevcut tarım arazisinin kullanım durumu ve kullanım yüzdeleri Tablo- 22 de, tarla arazisinin kullanım durumu ve kullanım yüzdeleri Tablo-23 te verilmiştir. Tablo-22: Denizli İlinin Tarım Arazisi Kullanım Durumu (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) 59

70 Tablo-23: Denizli İlinin Tarla Arazisi Kullanım Durumu (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) Tarla Bitkileri Buğdaygiller Denizli deki 2011 yılına ait buğdaygillerin ekim alanı ve üretim miktarı Tablo-24 te verilmektedir. Tablo-24: Denizli İli 2011 Yılı Buğdaygillerin Ekim Alanları ve Üretim Miktarları (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) 60

71 Baklagiller Yem Bitkileri Denizli deki 2011 yılına ait yem bitkilerinin ekim alanı ve üretim miktarı Tablo-25 te verilmektedir. Tablo-25: Denizli İli 2011 Yılı Yem Bitkilerinin Ekim Alanları ve Üretim Miktarları (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) 61

72 Endüstriyel Bitkiler Denizli deki 2010 yılına ait endüstriyel bitkilerin ekim alanı ve üretim miktarı Tablo- 26 da verilmektedir. Tablo-26: Denizli İli 2010 Yılı Endüstriyel Bitkilerin Ekim Alanları ve Üretim Miktarları (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) Bahçe Bitkileri Meyve Üretimi Denizli iline ait meyve ağaçları, çeşitleri ve üretimlerinin 2010 yılına ait veriler Tablo 27 de verilmiştir. 62

73 Tablo-27: Denizli İline Ait Meyve Ağaçları Çeşitleri ve Üretimleri (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) Sebze Üretimi 2010 yılında Denizli İline ait sebze ekim alanları ve üretimleri Tablo-28 de verilmiştir. Denizli İlinde Seracılık faaliyetleri; Çameli, Sarayköy, Acıpayam, Buldan, Beyağaç İlçelerinde plastik ve cam seralarda yapılmaktadır. Sarayköy İlçesinde Tarım İl Müdürlüğü ve Özel Sektöre ait seralar doğal olarak çıkan jeotermal enerjiden yararlanılarak ısıtılmakta olup diğer seralarda tek mahsul yetiştiriciliğiyle, domates, biber, hıyar, patlıcan üretimi yapılmaktadır. Sarayköy İlçesinde bulunan Tarım İl Müdürlüğüne ait m 2 si cam sera, m 2 si plastik sera olmak üzere toplam m 2 sera bulunmaktadır. Tablo-29 da Denizli İlinde uygulanan örtü altı yetiştiriciliği ile ilgili bilgiler verilmektedir. 63

74 Tablo-28: Denizli İline Ait Sebze Ekim Alanları ve Üretimleri 64

75 (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) Tablo-29: Denizli İlinde Gerçekleştirilen Örtü Altı Yetiştiriciliği Hayvansal Üretim İlde geçmiş yıllardan kalan büyük yatırımlar yoktur. Süt ve et sığırcılığı, koyunculuk ve tavukçuluk küçük aile işletmeleri şeklindedir. Ancak hayvansal besin maddeleri ihtiyacının artmasıyla küçük aile işletmelerinin yerine ya orta boy büyük işletmeler ya da şirket şeklinde büyük işletmeler oluşmaktadır. Yumurta tavukçuluğunda orta ve büyük kapasiteli işletmeler buna örnektir. 65

76 Hayvancılığın büyük çaplı olmamasının nedeni polikültür bitkisel üretiminin yaygın olmasındandır. Çiftçilerimiz çok çeşitli bitkisel üretimin yanında biraz da hayvancılık yapmaktadırlar. Bunlar, çoğunluğu teşkil eden küçük çiftçilerdir. Büyükbaş Hayvancılık Denizli deki büyükbaş hayvan varlığı ve ürün çeşidi Tablo-30 da verilmektedir. Tablo-30: Denizli İlinin Büyükbaş Hayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) Küçükbaş Hayvancılık Denizli deki küçükbaş hayvan varlığı ve ürün çeşidi Tablo-31 de verilmektedir. Tablo-31: Denizli İlinin Küçükbaş Hayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) Kümes Hayvancılığı (Kanatlı Üretimi) Denizli deki kümes hayvan varlığı ve ürün çeşidi Tablo-32 de verilmektedir. Tablo-32: Denizli İlinin Kümes Hayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) 66

77 Su Ürünleri Denizli deki su ürünleri Tablo-33 te verilmektedir. Tablo-33: Denizli deki su ürünleri (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) Arıcılık ve İpekböcekçiliği Denizli deki arıcılık Tablo-34 te verilmektedir. Tablo-34: Denizli İlinin Arı (Kovan) Varlığı (Kaynak: Tarım İl Müdürlüğü,2011) III.9.Koruma Alanları (Proje Sahası ve Etki Alanında Bulunan Duyarlı Yöreler ve Özellikleri, Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları, Tabiatı Koruma Alanları, Yaban Hayatı Koruma Alanları, Yaban Hayvanı Yetiştirme Alanları, Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanları, Biyogenetik Rezerv Alanları, Biyosfer Rezervleri, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma Alanları, içme ve kullanma su kaynakları ile ilgili koruma alanları, Turizm Alan ve Merkezleri ve koruma altına alınmış diğer alanlar), bunların proje alanına mesafeleri ve olası etkileri, Proje alanı ve etki alanında; tarım alanları hariç, orman alanları, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, yaban hayatı koruma alanları, yaban hayvanı yetiştirme alanları, sit alanları, tabiat varlıkları, koruma alanları, özel çevre koruma bölgeleri, biyogenetik rezerv alanı, biyosfer rezervi özel koruma alanları, ağaçlandırılmış alanlar, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları, içme ve kullanma su kaynakları ile ilgili koruma alanları, nüfusça yoğun alanlar ve koruma altına alınmış diğer alanlara; kaynak olarak kullandığımız veri tabanı ve diğer araştırmalarda rastlanılmamıştır. Proje alanının 18 km kuzeyinde Honaz Milli Parkı, 27 km doğusunda Salda Gölü ve 37 km kuzeydoğusunda Yaban Hayatı Geliştirme Sahası yer almaktadır. Proje alanı ve yakın çevresinin Duyarlı yöreler haritası ise Ek-5 te sunulmuştur. 67

78 Bunun haricinde, ÇED süreci kapsamında ilgili resmi kurum ve kuruluşlarca belirlenen, güncel veri tabanına işlenen veya onaylanan duyarlı yöreler olması durumunda, gerekli bilgi ve açıklamalar yapılacaktır. Ek-IV Duyarlı Yöreler Listesine göre değerlendirme aşağıda verilmiştir. 1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'nun 2 nci maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları", proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. En yakın milli park proje alanının 18 km kuzeyinde yer alan Honaz Milli Parkı dır. b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı'nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları", proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. En yakın yaban hayatı geliştirme sahası proje alanının 37 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. c) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. ç) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. d) 31/12/2004 tarihli ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. e) 2/11/1986 tarihli ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği'nin 49 uncu maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri", proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. f) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. g) 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'na göre koruma altına alınan alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. ğ) Tarih ve Sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. 68

79 h) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. i) 17/5/2005 tarihli ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'nde belirtilen alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. 2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar a) 20/2/1984 tarihli ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları", proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. b) 12/6/1981 tarih ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz'in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. ı) 23/10/1988 tarihli ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Akdeniz'de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. ıı) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz'de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. ııı) Cenova Deklerasyonu'nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz'e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. c) 14/2/1983 tarihli ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesinin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. ç) 17/5/1994 tarihli ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. 69

80 d) 27/7/2003 tarihli ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi alanları proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. 3. Korunması gereken alanlar a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri), proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. b) Tarım Alanları: proje alanının 500 m kuzeyinde tarım alanları bulunmaktadır. c) Sulak Alanlar: Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde belirtilen sulak alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. En yakın sulak alan proje alanının 27 km doğusunda yer alan Salda Gölü dür. ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar, proje alanı ve proje etki alanında bulunmamaktadır. Yukarıda belirtilen maddeler için kaynak olarak ve veri tabanı kullanılmıştır. Ancak, ÇED süreci kapsamında ilgili resmi kurum ve kuruluşlarca belirlenen, güncel veri tabanına işlenen veya onaylanan duyarlı yöreler olması durumunda, gerekli bilgi ve açıklamalar yapılacaktır. III.10.Orman Alanları ve Alınacak Tedbirler (Ağaç türleri, miktarları, kapladığı alan büyüklükleri ve kapalılığı; bunların mevcut ve planlanan koruma ve/veya kullanım amaçları, proje yerinin ormanlık sahaya mesafesinin belirtilmesi, Proje alanı 1/1.500 ölçekli Uygulama İmar Planı, 1/3.000 ölçekli Nazım İmar Planı, 1/ ve 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planında da görüldüğü üzere Sanayi alanı olarak nitelendirilmektedir. Proje alanının kuzeyinde tarım yapılabilir araziler bulunmakta olup, söz konusu alan orman alanı sınırları içerisinde yer almamaktadır. Proje alanının 5 km batısında orman kullanımı maki görünen ve 6 km kuzeydoğusunda orman kullanımı koru görünen alanlar bulunmaktadır. Ormanlık alanları ve bu alanların proje alanına uzaklıklarını gösterir Duyarlı Yöreler Haritası Ek-5 te sunulmuştur. 70

81 III.11. Proje yeri ve etki alanının mevcut kirlilik yükünün belirlenmesi (toprak, hava, su ve radyoaktif v.b. kirlilik açısından değerlendirmenin yapılması varsa analiz sonuçlarının eklenmesi), Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Toprak Kirliliği: Genel anlamda toprak kirliliği; toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenlerle doğal yapılarından uzaklaşarak kendilerinden beklenen doğal, sağlıklı, kaliteli, ve yüksek ürün verme kabiliyetlerini yitirmeleri şeklinde tanımlanabilir. Bunun yanı sıra doğadaki diğer ortamlarla (su ve hava) olumsuz etkileşimi de söz konusudur. Toprak kirliliğine neden olan faktörler: 1. Endüstriyel atıklar 2. Kentsel ve Evsel atıklar 3. Pestisit kullanımı 4. Hatalı gübreleme 5. Sulamada kirli suların kullanılması olarak sayılabilir. Kimyasal Kirlenme Kirletici maddeler çok çeşitli olup, farklı kaynaklardan gelerek toprağı ya direkt ya da indirekt olarak kirletmektedir. Devamlı ve yoğun biçimde bu maddelerin toprağa ulaşması, toprakta birikime neden olmakta ve kirlenmiş toprakta yetiştirilen bitkiler toksik etkili olmaktadır. Diğer yandan toprak canlılığını, kısaca topraktaki tüm yaşamı olumsuz etkilemektedir. Atmosferik Kirlenme Denizli ili çevresi ve Organize Sanayi Bölgesi'nde gerekli önlemi almayan veya randımanlı çalışmayan çeşitli endüstri kuruluşlarının bacalarından çıkan atıklar direkt veya yağmurlarla toprağın kirlenmesine sebep olmaktadır. Atıklardan Kirlenme Özellikle kentsel, bazı endüstriyel ve maden ocakları atıklarından ortaya çıkan Cd, Zn, Cu, Fe, Hg, B, ve Mn gibi düşük konsantrasyonlarda bile toksik etkili elementlerin toprakta adsorpsiyonları çok daha önemli ve tehlikelidir. Toprak kirletici endüstriyel kuruluşlar olarak kimya, tekstil boyası, çelik, kömür, metal, petrol, selüloz ve kağıt endüstrileri sayılabilir. İlde, özellikle tekstil boyama kimyasal atık suları ve şehir kanalizasyon atıklarının karıştığı sular ile sulanan tarım arazileri aşırı derecede kirlenmektedir. Yine organize sanayi atıklarının sulama suyuna karışması ve tarımda kullanılması sonucu toprak kirliliği meydana gelmektedir. Sulamada kullanılan suların kullanılabilir nitelikte olmaması, suların özellikle Sodyum ve az da olsa Bor içermesi nedeniyle topraklarımızda kirliliğe neden olmaktadır. Bu özellikteki sularla toprakların sürekli sulanmaları toprak kirlenmesine, ilerleyen sürelerde verimin düşmesine ve hatta toprakların elden çıkmasına neden olmaktadır. Sarayköy ve Akköy Ovalarında böyle topraklar 71

82 mevcuttur. Suyun bulunmadığı veya kıt bulunduğu yerlerde drenaj kanalından sulama yapılmasıyla aynı durum ortaya çıkmaktadır. İlde Sarayköy ve Merkezde az da olsa bu tip sulama yapanlara rastlanmaktadır. Ayrıca endüstri kuruluşları atıklarının sulama suyuna karışarak dolaylı olarak toprak kirliliğine neden olması, ilde en büyük sorunlardan birisidir. Denizli ili sınırları içerisinde Merkez ilçede, Kayhan Kasabası, Gümüşler Kasabası ve Gürlek Köyü nde (Organize Sanayi Bölgesi) kirletici nitelikte atıksuyu olan tesisler bulunmaktadır. Bu tesisler iplik ve kumaş boyama, tekstil ve deri işleme gibi konularda çalışmakta ve farklı kapasitelerde olup, atık suları herhangi bir arıtıma tabi tutulmadan ya şehir kanalizasyonuna ya da küçük dere ve sulama kanallarına dökülmektedir. Kirlenmiş olan bu sularda tarım alanlarının sulanmasında kullanılmaktadır. Bu durumda ise gerek toprak yapısında gerekse çeşitli zirai faaliyetlerde problemler ortaya çıkmaktadır. Bu tür problemlere sebep olan sanayi kuruluşlarının kirletici etkinliklerinin kesinlikle önlenmesi gerekmektedir. Artık sularındaki kirletici parametrelerin gerek yok edilmesi, gerekse zararsız hale getirilebilmesi için mutlak suretle sanayi kuruluşlarının fiziksel, kimyasal ve biyolojik arıtım yapabilen komple arıtım sistemlerini kurmaları gerekmektedir. Hatalı gübre uygulamaları da toprak kirlenmesinin bir diğer nedenidir. Özellikle Azot (N), Fosfor (P) ve Kükürt (S)'lü gübrelerin bilinçsiz ve aşırı kullanımıyla toprak ve su kirlenmesi görülmektedir. Azotun olumsuz etkisi, indirgenmiş Nitrit (NO 2 ) ve Nitrat (NO 3 ) gibi azot formlarının ortaya çıkmasıyla meydana gelir. Bir yandan indirgenmiş bu azot bileşiklerinin toprak ve sularda konsantrasyonu artarken diğer yandan toprakta yetişen bitkilerle suda yaşayan canlılara ulaşıp insanların beslenme zincirine girerler. Nitrat ve Nitrit'in canlı bünyesinde belli konsantrasyonların üzerine çıkması toksik etki oluşturmaktadır. Örneğin; sularda toplu balık ölümleri, insanlarda kansızlık gibi. Fosfor'un sudaki konsantrasyonunun artması oksijen azalmasını sağlamakta, dolayısıyla bu canlıların ölümlerine sebep olmaktadır. İlimizde Tarım İl Müdürlüğü'nce tüm il çiftçilerinin toprakları tahlil edilmek üzere Toprak-Su Laboratuarlarına gönderilmektedir. Böylece gübre kullanımı toprak tahlillerine göre yapılmaktadır. Bir diğer toprak kirletici uygulama da Pestisit kullanımıdır. Pestisit kullanımı giderek yaygınlaşmakta olup, bilinçsiz olarak kullanılan pestisit sayısı ve çeşidi artmaktadır. Bu maddeler suda, hemen hemen hiç çözünmemekte, etki alanları fazla olup, sentetik olmaları, kalıcı etkileri ve yağ dokularında birikim özelliği göstermeleri nedeniyle toprak ve su kaynaklarında kirliliğe neden olmaktadır. Bu maddelerin yağda ve yağ dokularında birikmesi bugün pek çok insanın yağ dokularındaki kanserlerin nedeni olarak ortaya çıkabileceği düşüncesini akla getirmektedir. İldeki pestisit kullanımı ileriki yıllarda toprak ve suya karışarak önemli kirlilik sorunları oluşturabilir. Bu uygulamalarda dikkatli ve tedbirli davranılması gerekmektedir. Sonuç olarak toprak kirliliği; çok farklı kirletici kaynaklardan gelmiş, canlılara zararlı maddelerin, toprakta yetiştirilen ürünler veya çayır meralarda beslenen hayvanlar tarafından topraktan alınması nedeniyle önem arz etmektedir. 72

83 Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliği: Kömür ve petrol yanma ürünlerinin sisle karışımıyla oluşan kirlilik tipinde kükürtdioksit birikimi ve sülfürik asit yoğunlaşması görülür. Bu maddeler yüksek derişimde öldürücüdür. Diğer bir kirlenme tipi de dumandan ziyade gazlara bağlı bir kirlilik artışına sebep olur. Her iki kirlilik tipi de insan sağlığı üzerinde olumsuz pek çok etkilere sebebiyet vermektedir. Denizli de konutların ısıtılması, motorlu taşıtların egzoz gazları ve endüstri tesislerinden kaynaklanan kirletici emisyonlar sayesinde yoğun bir hava kirliliği meydana gelmektedir. Ayrıca ilin coğrafik yapısının büyük ölçüde hava sirkülasyonuna engel olması nedeniyle kirlilik daha büyük boyutta yoğunluk kazanmaktadır. Bu durum da Denizli insanının hava kirliliği yüzünden sağlık problemleriyle karşılaşmasına zemin hazırlamaktadır. İlde hava kirliliğini önlemek amacıyla; kaliteli yakıt temini, binalarda ısı yalıtımı, ateşçilerin eğitim ve denetimi, yeşil alanların artırılması, motorlu taşıtların egzoz gazı ölçümleri, sanayi kuruluşlarının şehir dışına çıkarılmaları, sanayi kuruluşlarının sürekli denetlenmesi gibi tedbirler alınmaktadır. Ancak hava kirliliğinin giderilmesinde: denetimlerin yetersiz kalması, personel yetersizliği, ölçüm aleti yetersizliği, kaliteli yakıt teminindeki zorluklar, mali imkansızlıklar, verilen ateşçi eğitimleriyle tüm ateşçilere ulaşılamamış olması gibi sorunlarla karşılaşılmaktadır. Havayı Kirletici Gazlar ve Kaynakları Kükürtdioksit Konsantrasyonu ve Duman Hava kirlenmesine sebep olan gaz kirleticiler, normal sıcaklık ve basınç altında gaz formunda bulunan maddeler ile katı ve sıvı halde bulunan maddelerin buharlarından ileri gelir. Gaz halindeki kirleticilerin en önemlileri Karbonmonoksit (CO), Hidrokarbonlar, Hidrojen sülfür (H 2 S), kükürt oksitler (SO x ), azot oksitler (NO x ) ve Ozon dur. Kükürt dioksit (SO 2 ) suda ve dolayısıyla vücut sıvısında büyük ölçüde çözünebilen gaz olması nedeniyle insan sağlığı açısından önemlilik arz eder. Bu nedenle hava kirliliğinde en önemli kriterlerden biri olarak kabul edilmektedir. Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine göre, Kış Sezonu Ortalaması Sınır Değerleri; Kükürt Dioksit (SO 2 ) için 250 µg/m 3, Havada asılı partikül madde (PM) için 200 µg/m 3 `dür. 73

84 Denizli de 2008 yılına ait hava kirliliği aylara göre ölçüm sonuçları Grafik-1 de verilmiştir. Grafik-1: Denizli de 2008 yılına ait hava kirliliği aylara göre ölçüm sonuçları Partikül Madde Emisyonları Partikül halindeki kirleticiler menşelerine ve tane büyüklüklerine göre ince tozlar, kimyasal dumanlar, kimyasal buhar, yanma dumanları, aerosol ve sprey olarak sınıflara ayrılır. Genel olarak gaz molekül büyüklüğü µm çaptan iri olan ve havada bir süre askıda kalabilen katı veya sıvı her türlü madde (10 mikron ve daha küçükleri) partikül sınıfına girer. Kış Sezonu Ortalaması Sınır Değerleri Kükürdioksit µg/m 3 Havada asılı partikül madde µg/m 3 Karbonmonoksit Emisyonları Yerleşim merkezinde ve etrafında en çok rastlanan gazlardan biri karbon monoksittir. Renksiz, kokusuz ve havanın ortalama mol ağırlığına eşit bir ağırlıkta gaz halindedir. Kolay fark edilmeyişi ve kaynaklandığı yerde iyi dağılmayışı önemli bir özelliğidir ve zehirlidir. Oldukça stabil bir gaz olup, atmosferde kalma süresi 2-4 aydır. Bu gaz, içten yanmalı motorların egzoz gazları ile yakıtların tam yanmaması sonucunda oluşur. Normal egzoz gazının %3-4, iyi yakılmayan yakıt gazında %7 düzeyinde bulunmaktadır. Azot Oksit (NO x ) Emisyonları Yedi çeşit oksit meydana getiren, azotun en önemlileri azot monoksit (NO) ve azot dioksit (NO 2 ) dir. Bunlar beraberce (NO+NO 2 ) NO x olarak belirtilmektedir. (Kaynak: Denizli İl Çevre Durum Raporu, 2008) 74

85 Mevcut İplik Bobin Boyama Tesisinde 6,4 MW ısıl gücünde 2 adet kömür kazanı kullanılmaktadır. Söz konusu bacalar ile ilgili Emisyon ölçümleri yaptırılmış olup, Emisyon ölçüm raporu Ek-31 de sunulmuştur. Kapasite artışı sonrası ise Kumaş Boyama Bölümü nde 6 MW ısıl gücünde ve 9 ton buhar kapasiteli bir adet doğalgaz kazanı kurulacaktır. İplik Bobin Boyama Tesisinde günlük kömür tüketimi yaklaşık 6 ton iken, kurulacak olan doğalgaz kazanında kullanılacak olan doğalgaz miktarı m 3 /gün olacaktır. Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Su Kirliliği: Sular çeşitli nedenlerle ve fabrika atıkları ile kirlenebilmektedir. Bu atıklar içinde insan sağlığını doğrudan tehdit eden kimyasal maddeler bulunduğu gibi, diğer canlıların yetişme ve üretimlerini de olumsuz etkileyerek doğal dengeyi bozabilirler. İnsanların temel besin maddelerini de sağlığa zararlı hale getirebilirler. Projeye konu tesisin atıksu arıtma tesisi 950 m 3 /gün kapasite ile devrededir. Kapasite artışı sonrası mevcut 950 m 3 /gün kapasiteli atıksu arıtma tesisinin yanına m 3 /gün kapasiteli yeni bir evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesisi (fiziksel+kimyasal+biyolojik) inşa edilecek olup, atıksu arıtıldıktan sonra Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Konu ile ilgili olarak; Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Madde 25 a) Kanalizasyon sistemi bulunan yerlerde her türlü atıksuların kanalizasyon şebekesine bağlanması, ilke olarak bir hak ve mecburiyettir. hükmü kapsamında Yassıhüyük Belediyesi mevcut kanalizasyon hattına bağlantı yapılabilmesi hususunda başvuru yapılmış olup, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Mahalli Çevre Kurulu nca uygun görüş verilmiştir. Bu görüşler doğrultusunda Yassıhüyük Belediyesi nden Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi alınarak arıtılan atıksuların mevcut kanalizasyon hattına bağlanması için gerekli izin alınmıştır. (Ek- 28A-B-C,29A-B) Arıtma teknolojisi prosesi; ızgara kanalı ve dengeleme havuzundan oluşan fiziksel arıtma ünitesi, hızlı karıştırma havuzu, yavaş karıştırma havuzu ve kimyasal çöktürme havuzundan oluşan kimyasal arıtma ünitesi, havalandırma havuzu, biyolojik çöktürme havuzu ve çamur yoğunlaştırma havuzundan oluşan biyolojik arıtma ünitesinden oluşmaktadır. Ayrıca proje kapsamında çamur susuzlaştırma ünitesi de bulunmaktadır. Mevcut atıksu arıtma tesisi çıkış suyu analiz raporu Ek-22A da, arıtma çamuru analiz sonuçları Ek-27B de sunulmuştur. Sözleşmede ve analiz sonuçlarında da görüldüğü üzere tehlikesiz atık olarak nitelendirilen arıtma çamurunun Denizli Belediyesi Katı Atık Depolama Sahasında bertaraf edilmesi uygun görülmüştür. Denizli ili sınırları içinde yerleşim merkezlerinde kentsel ve endüstriyel atık sulardan kaynaklanan kirliliğin nedenleri şu şekilde sıralanabilir. Denizli İlinde su kirliliğinin giderilmesi amacıyla yeni kanalizasyon şebekesinin yapılması ya da yenilenmesi, yeterli denetimlerin 75

86 yapılması, ağaçlandırma, tarımsal faaliyetlerde kullanılan ilaç ve gübrenin aşırı ve yanlış kullanımının önlenmesi, kirletici tesislere arıtma tesisi yapılması çalışmaları sürdürülmektedir. Bunların yanı sıra Denizli İlinin su kirliliği probleminin giderilmesi çalışmaları sırasında karşılaşılan sorunlar şöyle sıralanabilir. 1- Ölçüm cihazı yetersizliği 2- Personel yetersizliği 3- Yeterli denetim yapılamaması 4- Periyodik ölçüm yapılamaması 5- Mali imkansızlıklar Karşılaşılan bu sıkıntılar ildeki su kirliliği problemlerinin çözülmesine engel teşkil etmekte ve her yıl Denizlililerin su etkenli hastalıklara yakalanmasına ve pek çok sağlık sorununa sebep olmaktadır. (Kaynak: Denizli İl Çevre Durum Raporu, 2011) 76

87 BÖLÜM IV. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER (Bu bölümde faaliyetin fiziksel ve biyolojik çevre üzerine etkileri tanımlanır; bu etkileri önlemek, en aza indirmek ve iyileştirmek için alınacak yasal, idari ve teknik önlemler ayrı ayrı ve ayrıntılı bir şekilde açıklanır.) IV.1. Arazinin hazırlanması ve yapılacak işler kapsamında nerelerde, ne miktarda ve ne kadar alanda hafriyat yapılacağı, hafriyat artığı malzemelerin nerelere taşınacakları, nerelerde depolanacakları veya hangi amaçlar için kullanılacakları, Söz konusu proje kapsamında, Denizli İli, Acıpayam İlçesi, Yassıhüyük Beldesi, 101 Ada, 6 Parsel de toplam m 2 alan üzerinde kurulu, Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilen Tekstil Fabrikası içerisinde, daha önce depo alanı olarak kullanılan ve 2012 yılı başında alınan ÇED Gerekli Değildir Kararı sonrası ton/yıl kapasite ile Kumaş Boyama Bölümü kurulması planlanmış m 2 lik bu alanda kapasite artışı yapılması öngörülmektedir. Söz konusu alan için 2012 yılı başında izin alınmasına karşın henüz makine-ekipman yerleşimi yapılarak faaliyete başlanmamıştır. Proje kapsamında m 2 lik izni alınmış ve Kumaş Boyama Bölümü kurulması planlanmış alana ilaveten yeni bir kapalı alan inşa edilmesi de söz konusudur. Kumaş Boyama Bölümünün kurulması planlanan m 2 lik alanın hemen yanında m 2 lik alanda inşaat çalışması yapılacaktır. Faaliyetin inşaat aşamasında arazi düzenlemesi ve kazı işlemleri olacaktır. Kumaş Boyama Bölümünün alan toplamı m 2 dir. Ancak m 2 lik alan kurulu durumda olduğundan yalnız m 2 lik alanda kazı yapılacaktır m 2 lik alanda ortalama 1 m kazı yapılması planlanmaktadır. Buna göre oluşması beklenen hafriyat miktarı m 2 x 1 m = m 3 tür m 3 x 1,69 ton/m 3 = ton hafriyat oluşacaktır. İnşaat çalışmaları esnasında oluşacak hafriyattan kaynaklı toz emisyon hesaplamaları aşağıda verilmiştir. Çalışma Süreleri = 5 ay, Ay/ 25 gün, gün/8 saat Sökülecek miktar = ton / saat = 3,21 ton/saat Sökme emisyon faktörü = 0,025 kg/ton Toplam emisyon debisi = 3,21 x 0,025 = 0,08 kg/saat (1) Yüklenecek malzeme miktarı = ton Toplam çalışma süresi = 1000 saat Yüklenecek miktar = ton / 1000 saat = 3,21 ton/saat Yükleme emisyon faktörü = 0.01 kg/ton Toplam emisyon debisi = 3,21 x 0,01 = 0,032 kg/saat (2) 77

88 Boşaltılan malzeme miktarı = ton Toplam çalışma süresi = 1000 saat Boşaltılacak miktar = ton/1000 saat = 3,21 ton/saat Boşaltma emisyon faktörü = 0,01 kg/ton Toplam emisyon debisi = 3,21 x 0,01 = 0,032 kg/saat (3) Toplam emisyon = 0,08 kg/saat + 0,032 kg/saat + 0,032 kg/saat = 0,144 kg/saat Sonuç olarak, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2 Tablo 2.1 de Baca dışındaki yerlerden toz emisyonlarının kaynaklandığı tesisler için emisyon faktörleri kullanılarak kütlesel debi hesaplanır. Yapılan hesaplamalar sonucunda toz emisyonu debisi 0,144 kg/saat olup yönetmelikteki sınır değerleri sağlamaktadır. Toz emisyonun sınır değerleri sağlamasından dolayı modelleme çalışması yapılmamıştır. Tesisin üretime başlamasına kadar geçecek süre içinde, söz konusu malzemenin tozlanmaya neden olmaması için üzerinin naylon brandalarla örtülmesi, üst kesimlerinin sıkıştırılması amacı ile sulanması gibi tedbirler alınacaktır. Bu malzemeler arazi tesviyesinde ve peyzaj çalışmalarında kullanılacaktır. Bu konuda tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Hafriyat toprağının çıkartılması sırasında gürültü ve görüntü kirliliği ile toz emisyonlarını azaltacak tedbirler alınacak ve faaliyet alanının çevresi kapatılacaktır. Hafriyat işlemleri sırasında kazıdan çıkacak toprak miktarı ile dolgu hacimleri eşitlenecek şekilde planlama yapılmaya çalışılacak ve hafriyat toprağının faaliyet alanı içerisinde rekreasyon amaçlı değerlendirilmesi sağlanacaktır. Hafriyat sırasında bitkisel toprak alt topraktan ayrı olarak toplanacaktır. Derinliğine ve yapısına bağlı olarak kazılarak yeniden kullanılmak üzere yığılacaktır. Bitkisel toprağın depolanacağı yer % 5 den fazla eğimli olmayacaktır. Bitkisel toprağın saklanma sürecinde olabilecek kayıplar önlenecek ve toprağın kalitesi korunacaktır. Bitkisel toprak uzun süre açıkta bırakılacak olursa yüzeyinin çabuk gelişen bitkiler ile örtülmesi sağlanacaktır. Bitkisel toprak dışındaki hafriyat toprağı ise öncelikle dolgu, rekreasyon ve benzeri amaçlarla kullanılacaktır. İnşaat çalışmaları sırasında açığa çıkacak toz miktarları yöre halkı ve bölgede flora fauna üzerinde rahatsız edecek boyutlara ulaşmayacaktır. Çevreye zarar verilmemesi için aşağıdaki tedbirler alınması planlanmaktadır. Zeminden sökülen malzemenin üzeri branda ile kapatılacak, Savurma yapılmadan doldurma ve boşaltma yapılacak, Sürekli spreyleme ile faaliyet alanının devamlı nemliliği sağlanacaktır. Tesisin malzeme seçimi, montajı, işletmeye alınması ve çalıştırılması ulusal ve uluslararası standartlara ve ilgili mevzuatlara uygun olarak yapılacaktır. Proje kapsamında kurulacak makine ekipmanların montajı, tesisin işletilmesi ve işletme faaliyete kapatıldıktan sonraki işlemlerde ÇED Raporunda belirtilen tüm taahhütlere ve 1593 sayılı Umumi 78

89 Hıfzıssıhha Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve bu kanunlara istinaden belirtilen taahhütlere ve ilgili mevzuata uyulacaktır. Hafriyat çalışmalarıyla ilgili olarak Tarih ve Sayılı Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin "Hafriyat sırasında alınacak önlemler" başlıklı 14. Maddesinde ve faaliyet alanında çalışma esnasında oluşacak toz emisyonu ile ilgili olarak 21. Maddesinde belirtilen hükümlerine titizlikle uyulacaktır. İnşaat aşamasında çıkacak olan inşaat artıkları, pasa ve kazı fazlası artıklar herhangi bir doğal ortama (orman, akarsu, dere yatağı vb.) bırakılmayacaktır. Malzemelerin taşınması sırasında ilgili yönetmeliklere uygun koşullarda üzeri branda ile örtülü kamyonlarla şantiye alanına getirilecektir. Proje kapsamında oluşacak inşaat atıkları ile ilgili olarak Tarih ve Sayılı 'Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Alıklarının Kontrolü Yönetmeliği' hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca projenin inşaat döneminde Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. IV.2. Taşkın önleme ve drenaj ile ilgili işlemler, Proje alanı 1/1.500 ölçekli Uygulama İmar Planı, 1/3.000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/ ölçekli ve 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planında da görüldüğü üzere sanayi alanı olarak belirtilmiştir. Faaliyet alanına yakın yüzeysel bir su kaynağı bulunmamaktadır. Ancak tesisin hemen yanından DSİ nin Kurutma Kanalı geçmektedir. Kurutma kanalının proje alanından önce su toplama alanının sınırlı olması ve kanala herhangi bir kuru dere ve/veya kurutma kanalı bağlanmıyor olması taşkın riskini ortadan kaldırmaktadır. IV.3. Yerleşimler (işletme sırasında yerleşimlere olabilecek etkiler ve alınacak önlemler) Projeye konu tesis, kuş uçuşu Denizli İl merkezine 36 km, Acıpayam İlçe Merkezine 8 km, batısında bulunan ve en yakın yerleşim birimi olan Yenice Mahallesine 250 m, kuzeybatısında bulunan Yassıhüyük Beldesi merkezine 750 m, kuzeydoğusundaki Ovayurt Beldesine 500 m, doğusundaki Apa Beldesine m, güneyindeki Kırca Beldesine m, güneybatısındaki Alaattin Beldesine m mesafede yer almaktadır. Ayrıca söz konusu tesisin doğusunda hemen sınırından DSİ nin kurutma kanalı geçmektedir. Tesisin hemen güneyinde tekstil fabrikası yer almaktadır. Bunlarla beraber D-330 Denizli-Burdur yoluna 300 m mesafede yer almaktadır. (Tablo-35) 79

90 Tablo-35: Yerleşim Yerlerine Olan Uzaklıklar Yerleşim Birimi Proje Alanına Göre Konumu Uzaklığı Denizli İli Kuzeybatı 36 km Acıpayam İlçesi Güney 8 km Yenice Mahallesi Batı 250 m Yassıhüyük Beldesi Kuzeybatı 750 m Ovayurt Beldesi Kuzeydoğu 500 m Apa Beldesi Doğu m Kırca Beldesi Güney m Alaattin Beldesi Güneybatı m Proje alanı 1/1.500 ölçekli Uygulama İmar Planı, 1/3.000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planında da görüldüğü üzere sanayi alanı olarak belirtilmiştir. Çevredeki yerleşim yerlerine, tesisten kaynaklı olası etkiler koku, gürültü ve emisyon olarak verilebilir. Koku Tesiste koku ve organik gaz oluşumuna sebep olabilecek tek ünite tesis çıkışında atık suyun bekletildiği dengeleme havuzudur. Önemli oranda koku ve organik gaz oluşumu beklenmemektedir. Ayrıca, tesis üretim bölümünden uzakta olacağından çalışanları etkilemesi söz konusu olmayacaktır. Gürültü En yakın yerleşim birimi yaklaşık 250 m batısında yer alan Yenice Mahallesidir. Ünitelerdeki gürültü kaynakları olan makineler tamamen kapalı ortamlarda bulunduğundan, en yakın yerleşim birimine ulaşan gürültü seviyesi, iskan bölgelerinde gürültüden rahatsız olma düzeylerinin oldukça altında olacaktır. Bu nedenle işletmede meydana gelen gürültüden dolayı çevre üzerine önemli olumsuz bir etki söz konusu olmayacaktır. Ancak, gerek duyulması halinde dış ortama ulaşacak gürültünün en aza indirilebilmesi için tesiste gerekli gürültü yalıtımı yapılacaktır. Ayrıca, tesiste kullanılacak makine ve ekipmanların bakımları düzenli olarak yapılacak böylece ses gücü düzeylerinin mümkün olan en düşük seviyede tutulması sağlanacaktır. Gürültüye maruz kalınan ortamlarda çalışanların sağlığını koruyabilmek ve faaliyetin sürekliliğini sağlayabilmek için başlık, kulaklık veya kulak tıkaçları gibi uygun koruyucu araç ve gereçler verilecektir. İşletme faaliyeti sürecinde Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde belirtilen şartlara uyulacaktır. Emisyonlar İşletme aşamasında buhar kazanında doğalgaz yakılması sonucu oluşacak kirletici emisyon değerleri, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2 Tablo-2.1 de belirtilen Normal işletme Şartlarında ve Haftalık İş Günlerindeki İşletme Saatleri İçin Kütlesel Debiler (kg/saat) değerlerinin altında kalması 80

91 beklenmektedir. Bu durumda Hava Kalitesi Seviyelerinin tespit edilmesine gerek yoktur. Bu nedenle, yanmadan kaynaklanan ve hesaplanan emisyonların çevre atmosferinde oluşturacağı konsantrasyonlarının, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde belirtilen uzun ve kısa vadeli sınır değerlerini aşmayacağı öngörülmektedir. İşletmeye ait baca ölçümleri düzenli olarak yapılacak ve izin verilen emisyon sınır değerleri aşılmayacaktır. Tüm faaliyet süresince Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Söz konusu tesisten kaynaklanacak çevresel etkiler, ÇED Raporu içerisinde ilgili bölümlerde detaylı olarak ele alınmıştır. Tesisten kaynaklanacak etkilere karşı ilgili yönetmeliklerde belirtilen standart değerlere uyulacak ve önlemler alınacak olup, çevresel açıdan herhangi bir risk oluşması beklenmemektedir. Proje konu tesis için kapasite artışı yapıldıktan sonra çevre izinleri kapsamında Emisyon Ölçüm Raporu hazırlatılacak olup, bir nüshası Denizli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacaktır. IV.4. Nüfus Hareketleri (işletme döneminde sağlanacak istihdam, ekonomik değişiklikler, göç hareketi) 2011 yılı TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre Denizli İl Merkezinde ü erkek, u kadın olmak üzere toplam nüfus dir. Belde/Köylerde ise ü erkek, si kadın olmak üzere toplam nüfus kişidir. Toplamda Denizli ilinde si erkek, i kadın olmak üzere toplam nüfus dir yılı TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre Acıpayam İlçe Merkezinde ü erkek, ü kadın olmak üzere toplam nüfus dir. Belde/Köylerde ise ü erkek, ü kadın olmak üzere toplam nüfus kişidir. Toplamda Acıpayam ilçesinde sı erkek, si kadın olmak üzere toplam nüfus tür. (Kaynak: Mevcut tesiste yılda 300 gün, günde 24 saat (3 vardiya) şeklinde üretim yapılmaktadır. Yeni kurulacak olan Kumaş Boyama Bölümü nde de aynı şekilde çalışmaya devam edilecektir. Mevcut İplik Bobin Boyama Tesisinde 80 kişi çalıştırılmaktadır. Projeye konu tesisin inşaat aşamasında 10 kişi, işletme aşamasında 110 kişinin çalıştırılması öngörülmektedir. Tablo-36: Çalışacak Personel Sayısı PERSONEL VASFI KİŞİ SAYISI Mühendis 8 Teknisyen 6 Usta 10 İşçi 80 İdari Personel 6 TOPLAM 110 Tekstil ve hazır giyim sektörü, elyaf ve ipliği kullanım eşyasına dönüştürecek süreçleri de kapsayan sanayi, ticari ve finans işletmelerini içerir. Tekstil ve hazır giyim işkolu, Türkiye'nin lokomotif sektörü olarak tanımlanmaktadır. 1998'de milli gelirin yüzde 8-10'unu yaratan sektör, toplam işgücünün % 10'unu (sanayide %20) istihdam etmektedir. İhracatın % 81

92 40'ını (kayıtsız oranı yüzde 50), ithalatın da yüzde 7'sini tekstil ve konfeksiyon oluşturmaktadır. Dünya pazarında kıyasıya bir rekabetin olduğu tekstil sektöründe, Türkiye dünyanın 13'üncü büyük tekstil, 6'ncı büyük hazır giyim ihracatçısı konumunda bulunmaktadır. Türkiye, ihracatta anti-damping, anti-sübvansiyon soruşturmaları ve 1984'ten başlayarak AB ve ABD tarafından miktar kısıtlamalarıyla (kota) karşılaşmasına karşın üretimi artırmayı ve üretimin de yarısını ihraç etmeyi başarmıştır. İhracatın yüzde 60'ı AB ülkelerine (özellikle Almanya'ya) yapılmaktadır. Türkiye'nin geliştirmeye çalıştığı pazarlar arasında ABD ve Japonya yer almaktadır. Projeye konu tesisin, ana ihracat merkezleri; Almanya, İngiltere, Fransa, Danimarka, İtalya, İsviçre, Avusturya, Belçika, Polonya, Meksika ve Fas tır. Sektörde hızlı bir şekilde yükselen Bez Tekstil in söz konusu kapasite artışı projesi ile bölge ve ülke ekonomisine katkı sağlaması beklenmektedir. Tesisin işletilmesi sırasında tesis bünyesindeki 80 personele, istihdam edilecek 110 personele ve bunun yanında yan kuruluşlar vasıtasıyla (hammadde, yardımcı madde tedarikçi firmalar, nakliye firmaları vb.) birçok insana iş imkânı sağlanacaktır. IV.5.Proje kapsamındaki elektrifikasyon planı, Faaliyet için ihtiyaç duyulacak olan elektrik enerjisi tesis sınırları içerisinden geçen elektrik iletim hattından temin edilecektir. Elektrik, mevcut m 2 lik fabrika sınırları içerisinde 37 m 2 alanda yer alan trafoda makine ekipmanın özelliklerine göre istenilen voltaja dönüştürülerek verilecektir. IV.6. Proje kapsamında su temini sistemi planı, suyun nereden temin edileceği, suyun temin edileceği kaynaklardan alınacak su miktarı ve bu suların kullanım amaçlarına göre miktarları, oluşacak atık suların cins ve miktarları, bertaraf yöntemleri ve deşarj edileceği ortamlar, atıksu arıtma tesislerinin tipi ve özelliklerinin açıklanması (Burada gerekli izinler alınmalı ve izin belgeleri rapora eklenmelidir.) İnşaat Aşaması Tekstil Fabrikası Kapasite Artışı projesi kapsamında, m 2 lik yeni bir alan inşa edilecektir. Söz konusu projenin inşaat aşamasında 10 kişi çalıştırılması planlanmaktadır. Çalışan personelin içme suyu ihtiyacı damacanalarla piyasadan satın alma yoluyla sağlanacak olup, kullanma suyu ihtiyacı şehir şebekesinden sağlanacaktır. Personel sayısı 10 olup personelden kaynaklı su ihtiyacı günlük; 10 x 150 litre = litre = 1,5 m 3 /gün olarak hesaplanmıştır. Su temininin şehir şebekesinden sağlanacağına dair Yassıhüyük Belediye Başkanlığı ndan alınan yazı Ek-12 de sunulmuştur. İnşaat aşamasında çalışacak personelin günlük ihtiyaçlarının karşılanması sonucu evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. İnşaat aşamasında toplam 10 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Kullanılan su miktarı ile orantılı olarak; 82

93 Çalışacak kişi sayısı 10 Kişi başına düşen günlük kullanım 150 lt/gün Oluşan atık su 1,5 m 3 /gün BOI 200 mg/lt BOI olarak kirlilik yükü 0,3 kg/gün KOI 300 mg/lt KOI olarak kirlilik yükü 0,45 kg/gün AKM 200 mg/lt AKM olarak kirlilik yükü 0,3 kg/gün (Kaynak: USLU, O. Kullanılmış Suların Arıtılması, 1992 İzmir) İnşaat aşamasında personelden kaynaklı 1,5 m 3 /gün evsel nitelikli atıksu oluşması beklenmektedir. Projenin inşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli atık sular, mevcut tesisten gelen proses ve evsel nitelikli atıksularla birleşerek mevcut atıksu arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra, Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Bu konuda gerekli izinler alınmış olup, ilgili belgeler ekte sunulmuştur. (Ek-28A- B-C,29A-B) Mevcut İplik Bobin Boyama Tesisine ait Deşarj İzin Belgesi Ek-22B de sunulmuştur. Bu konuda Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca İçme ve Kullanma suyunun temini Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre sağlanacaktır. İşletme Aşaması Projenin Kumaş Boyama Bölümünün işletme aşamasında 110 personel çalıştırılacak olup, günlük su ihtiyacının 16,5 m 3 olması beklenmektedir. Ayrıca mevcut İplik Bobin Boyama Tesisinde 80 personel çalıştırılmaktadır. Buradaki günlük su ihtiyacı 12 m 3 tür. Çalışan personelin içme suyu ihtiyacı damacanalarla piyasadan satın alma yoluyla sağlanacak olup, kullanma suyu ihtiyacı şehir şebekesinden sağlanacaktır. Tesiste proses kaynaklı su ihtiyacı mevcutta kullanılan 2 adet sondaj kuyusundan temin edilecektir. Yer Altı Suyu Kullanım Belgeleri Ek-7 de sunulmuştur. Yer Altı Suyu Kullanım Belgelerinden de görüleceği üzere bir kuyudan çekilecek su miktarı ton/yıl olup, diğer kuyu yedek olarak kullanılacaktır. Mevcut kuyuların kapasite artışı sonrası ihtiyacı karşılayacağı öngörülmektedir. Ancak yer altı suyunun yeterli gelmemesi halinde DSİ 21. Bölge Müdürlüğü ne başvurularak gerekli izinler alınacaktır. İplik Bobin Boyama Personel sayısı 80 olup personelden kaynaklı su ihtiyacı günlük; 80 x 150 litre = litre = 12 m 3 /gün olarak hesaplanmıştır. Kumaş Boyama Bölümü Personel sayısı 110 olup personelden kaynaklı su ihtiyacı günlük; 110 x 150 litre = litre = 16,5 m 3 /gün olarak hesaplanmıştır. 83

94 Su temininin şehir şebekesinden sağlanacağına dair Yassıhüyük Belediye Başkanlığı ndan alınan yazı Ek-12 de sunulmuştur. İçme ve Kullanma suyunun temini Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre sağlanacaktır. İşletme aşamasında çalışacak personelin günlük ihtiyaçlarının karşılanması sonucu evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. İşletme aşamasında toplam 190 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Kullanılan su miktarı ile orantılı olarak; Çalışacak kişi sayısı 190 Kişi başına düşen günlük kullanım 150 lt/gün Oluşan atık su 28,5 m 3 /gün BOI 200 mg/lt BOI olarak kirlilik yükü 5,7 kg/gün KOI 300 mg/lt KOI olarak kirlilik yükü 8,55 kg/gün AKM 200 mg/lt AKM olarak kirlilik yükü 5,7 kg/gün (Kaynak: USLU, O. Kullanılmış Suların Arıtılması, 1992 İzmir) İşletme aşamasında personelden kaynaklı 28,5 m 3 /gün evsel nitelikli atık su oluşması beklenmektedir. Mevcut atıksu arıtma tesisi için deşarj izni 950 m 3 /gün dür. Mevcut atıksu arıtma tesisi çıkış suyu analiz raporu Ek-22A da, mevcut tesisin Deşarj İzin Belgesi Ek- 22B de sunulmuştur. Projeye konu tesisin atıksu arıtma tesisi 950 m 3 /gün kapasite ile devrededir. Kapasite artışı sonrası mevcut 950 m 3 /gün kapasiteli atıksu arıtma tesisinin yanına m 3 /gün kapasiteli yeni bir evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesisi (fiziksel+kimyasal+biyolojik) inşa edilecek olup, atıksu arıtıldıktan sonra Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Konu ile ilgili olarak; Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Madde 25 a) Kanalizasyon sistemi bulunan yerlerde her türlü atıksuların kanalizasyon şebekesine bağlanması, ilke olarak bir hak ve mecburiyettir. hükmü kapsamında Yassıhüyük Belediyesi mevcut kanalizasyon hattına bağlantı yapılabilmesi hususunda başvuru yapılmış olup, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Mahalli Çevre Kurulu nca uygun görüş verilmiştir. Bu görüşler doğrultusunda Yassıhüyük Belediyesi nden Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi alınarak arıtılan atıksuların mevcut kanalizasyon hattına bağlanması için gerekli izin alınmıştır. (Ek- 28A-B-C,29A-B) MEVCUT DURUM KAPASİTE ARTIŞI SIVI ATIKLAR KAYNAĞI MİKTARI BERTARAFI Evsel 12 m 3 /Gün DSİ Kurutma Kanalı Endüstriyel 950 m 3 /Gün DSİ Kurutma Kanalı Evsel 28,5 m 3 /gün Arıtma+ Kanalizasyon Endüstriyel m 3 /Gün Arıtma m 3 /Gün Kanalizasyon 84

95 Arıtma teknolojisi prosesi; ızgara kanalı ve dengeleme havuzundan oluşan fiziksel arıtma ünitesi, hızlı karıştırma havuzu, yavaş karıştırma havuzu ve kimyasal çöktürme havuzundan oluşan kimyasal arıtma ünitesi, havalandırma havuzu, biyolojik çöktürme havuzu ve çamur yoğunlaştırma havuzundan oluşan biyolojik arıtma ünitesinden oluşmaktadır. Ayrıca proje kapsamında çamur susuzlaştırma ünitesi de bulunmaktadır. Mevcut atıksu arıtma tesisi çıkış suyu analiz raporu Ek-22A da, arıtma çamuru sözleşmesi Ek-27A da, arıtma çamuru analiz sonuçları Ek-27B de sunulmuştur. Sözleşmede ve analiz sonuçlarında da görüldüğü üzere tehlikesiz atık olarak nitelendirilen arıtma çamurunun Denizli Belediyesi Katı Atık Depolama Sahasında bertaraf edilmesi uygun görülmüştür. İplik Bobin Boyama Tesisi nin Deşarj İzin Belgesi Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 10.7 de belirtilen Tekstil Sanayi (Sentetik Tekstil Terbiyesi Ve Benzerleri) ne göre verilmiş olup, kapasite artışı sonrası Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi nde de belirtilen Tablo 10.3 Tekstil Sanayi (Pamuklu Tekstil ve Benzerleri) deşarj standartları sağlanmak üzere Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyonuna deşarj edilecektir. (Ek-29B) Faaliyetten dolayı herhangi bir yüzeysel su kaynağı üzerine olumsuz etki beklenmemektedir. Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 10.3 te verilen değerler aşağıda verilmiştir. Tablo-37: SKKY Tablo 10.3 ye Ait Değerler Tesisten Oluşan Endüstriyel Nitelikli Atık Suyun Özellikleri: Pamuklu tekstil atık suyunun en önemli kirlilik problemleri, organik madde içeriğinin yüksek oluşu, ph ın yüksek oluşu, toksik maddelerin bulunması, sıcaklığın yüksek oluşu, deterjan ve sabun içeriğinin olması, yağ ve gres, sülfür, katı maddeler ve alkali maddeler içermesi olarak özetlenebilir. Tesiste oluşacak atıksular, miktar ve bileşim yönünden çok değişken olacaktır. Tekstil proseslerinde kullanılan boyalar, taşıyıcılar, krom ve türevleri ve sülfür çoğunlukla atıklarda 85

96 bulunurlar. Tekstil boyamada, ayrışmaya karşı çok dayanıklı boyaların kullanılması istendiğinden oluşan boya atıkları da biyolojik ayrışmaya karşı dayanıklıdır ve zor ayrışırlar. Pamuklu tekstil fabrikalarında kirlilik yaratan işlemlerden birisi haşıllamadır. Haşıl maddeleri çoğunlukla doğal nişastalar, modifiye selülozlar ve sentetiklerdir. Nişasta bileşikleri yerine CMC (Karboksimetilselüloz) yani sentetik haşıl maddelerinin kullanımı BOI yi azaltır. Ortalama büyüklükte bir tekstil fabrikasında; nişastalı atıklar toplam atıksu hacminin % 16 sını, BOI nin % 53 ünü, toplam katıların % 36 sını ve alkalinitenin % 6 sını teşkil etmektedir. Söz konusu işletmede kapasite artışı sonrası toplamda 190 personel görev yapacaktır. Oluşacak evsel nitelikli atıksu miktarı ve atık sudan kaynaklanan kirlilik yükü aşağıda hesaplanmıştır. Kişi başına günlük ortalama su tüketimi 150 litre ve kirlilik yükü 0,03 kg BOI olarak kabul edilmiştir. İçme suyu ihtiyacı Toplam kirlilik yükü = kişi x ort. su tüketimi = 190 x 150 = lt/gün = kişi x ort. kirlilik yükü = 190 x 0,03 = 5,7 kg BOI/gün Personel tarafından kullanılan suyun %100 ün atık su olarak geri döneceği kabulü ile, Atık su miktarı = içme suyu ihtiyacı x intikal yüzdesi = x 1,0 = lt/gün olarak hesaplanmıştır. Kumaş Boyama Bölümü nde yer alacak her bir birimde kullanılacak su miktarları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-38.a: Kumaş Boyama Bölümü Birim İşlem Başına Su Sarfiyatı Birim Birim Kapasite Sarfiyatı Günlük İşlemde Toplam Su Şarj Üretim Su Sarfiyatı Sayısı* 1 Şarjdaki Su Sarfiyatı Kasar 3000 Ton /Yıl Kg /Gün 18 Lt Su/Kg Kumaş Lt/Gün Lt/Şarj Merserize Boyama Sanfor Apre Evsel Kullanım 2000 Ton /Yıl 1800 Ton /Yıl 2000 Ton /Yıl 2000 Ton /Yıl Kg /Gün Kg/Gün Kg /Gün Kg /Gün 18 Lt Su/Kg Kumaş 100 Lt Su/Kg Kumaş Lt/Gün Lt/Gün ,5 Lt Su/Kg Kumaş 110 Kişi Lt/Kişi Genel Toplam *(1 şarj için geçen süre 8 saattir.) Lt/Gün Lt/Gün Lt/ Şarj Lt/ Şarj Lt/ Şarj 3 Vardiya Lt/Gün = Ton/Gün Lt/ Şarj 86

97 Buna göre proses için gerekli su miktarı 1.011,150 ton/gün, çalışan personelin kullanacağı su miktarı 16,5 ton/gün olmak üzere toplam ton/gün su kullanımı söz konusu olacaktır. Proje kapsamında kullanılan suyun tamamı atıksu olarak geri dönecektir. Kumaş Boyama Bölümü için 2012 yılı başında izin alınmasına rağmen makineekipman kurulumu yapılmadığından üretime başlanmamıştır. Bu nedenle tabloda yalnızca planlanan durum verilmiştir. Tablo-38.b: İplik Bobin Boyama Bölümü Birim İşlem Başına Su Sarfiyatı Birim Kapasite Günlük İşlemde Toplam Su Üretim Su Sarfiyatı Şarj Sayısı* Sarfiyatı Birim Boyama Evsel Kullanım Ton /Yıl Kg/Gün 72 Lt Su/Kg Kumaş 80 Kişi Lt/Kişi Genel Toplam Lt/Gün Lt/Gün 2,5 3 Vardiya Lt/Gün = 950 Ton/Gün 1 Şarjdaki Su Sarfiyatı Lt/ Şarj Lt/ Şarj İplik Bobin Boyamada su sarfiyatı 950 ton/gün, Kumaş Boyama Bölümünde su sarfiyatı ton/gün olmak üzere toplam su sarfiyatı yaklaşık ton/gün olacaktır. Tesiste proses için ihtiyaç duyulan su, mevcutta kullanılan 2 adet sondaj kuyusundan temin edilecektir. Evsel kullanım için ise Ek-12 de sunulan Yassıhüyük Belediye Başkanlığı yazısına istinaden şehir şebekesinden sağlanacaktır. İşletmede kumaşlara ağartma işlemi uygulanacaktır. Ağartma işlemi hidrojen peroksit ile yapılacaktır. Ağartma sonrası oluşan suya çözünmüş katı maddeler, anorganik katı maddeler (sodyum silikat, sodyum fosfat) ve bazı organik maddeler karışır. Ön kasar (ağartma, pişirme) prosesinde NaOH kullanılacaktır. Bu proses sonucu oluşan atıklar kuvvetli alkali ve BOI 5 miktarı düşük atıklardır. Kostik soda ile birlikte ön kasar işlemi sonucu pamuk liflerinden uzaklaştırılan bazı maddeler ve vaks, katı madde olarak suya karışır. Boyama işlemi sonucu oluşan atık suda çözünmüş madde miktarı ve KOI yüksek olacaktır. Boyama işleminden önce yapılan yıkama sonrasında atık suya yağlar ve lubricant maddeler geçecektir. Mevcut fabrikada oluşan atık sular atıksu arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra DSİ Kurutma Kanalı na deşarj edilmekte olup, bu tesis için deşarj izni 950 m 3 /gündür. Mevcut atıksu arıtma tesisi çıkış suyu analiz raporu Ek-22A da, Deşarj İzin Belgesi Ek-22B de sunulmuştur. Ancak; projeye konu tesis potansiyel içme suyu amaçlı Akköprü Barajı nın uzun mesafeli koruma alanında kaldığından ve söz konusu baraj su tutmaya başladığından DSİ Genel Müdürlüğü tarafından tesisten kaynaklı atıksuların arıtıldıktan sonra DSİ ye ait kurutma kanalına deşarj edilmesine izin verilmemiştir. Bu nedenle deşarj yerinin değiştirilmesi uygun görülmüştür. Bu kapsamda Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon hattına bağlantı yapılması hususunda gerekli izinler alınmıştır. Bu konuda Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği

98 Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Projeye konu tesisin atıksu arıtma tesisi 950 m 3 /gün kapasite ile devrededir. Kapasite artışı sonrası mevcut 950 m 3 /gün kapasiteli atıksu arıtma tesisinin yanına m 3 /gün kapasiteli yeni bir evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesisi (fiziksel+kimyasal+biyolojik) inşa edilecek olup, atıksu arıtıldıktan sonra Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Konu ile ilgili olarak; Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Madde 25 a) Kanalizasyon sistemi bulunan yerlerde her türlü atıksuların kanalizasyon şebekesine bağlanması, ilke olarak bir hak ve mecburiyettir. hükmü kapsamında Yassıhüyük Belediyesi mevcut kanalizasyon hattına bağlantı yapılabilmesi hususunda başvuru yapılmış olup, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Mahalli Çevre Kurulu nca uygun görüş verilmiştir. Bu görüşler doğrultusunda Yassıhüyük Belediyesi nden Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi alınarak arıtılan atıksuların mevcut kanalizasyon hattına bağlanması için gerekli izin alınmıştır. (Ek- 28A-B-C,29A-B) Yeni kurulacak olan atıksu arıtma tesisinde Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği hükümlerine uyulacaktır. Bu kapsamda T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü ne başvuru yapılarak Atıksu Arıtma Tesisi proje onayı alınacaktır. Ayrıca Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tekstil Sektöründe Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Tebliği nde yer alan temiz üretim tekniklerine uyulacak ve temiz üretim planları hazırlatılarak onay için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacaktır. Arıtma teknolojisi prosesi; ızgara kanalı ve dengeleme havuzundan oluşan fiziksel arıtma ünitesi, hızlı karıştırma havuzu, yavaş karıştırma havuzu ve kimyasal çöktürme havuzundan oluşan kimyasal arıtma ünitesi, havalandırma havuzu, biyolojik çöktürme havuzu ve çamur yoğunlaştırma havuzundan oluşan biyolojik arıtma ünitesinden oluşmaktadır. Ayrıca proje kapsamında çamur susuzlaştırma ünitesi de bulunmaktadır. Faaliyetin her aşamasında 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine, içme ve kullanma suyu için Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacak, çevre ve toplum sağlığının korunmasına yönelik gerekli her türlü tedbir alınacaktır. 88

99 Atıksu Arıtma Tesisi Özellikleri Proje kapsamında kurulacak olan atıksu arıtma tesisine ait detaylı bilgiler aşağıda verilmiştir. Fiziksel + Kimyasal Arıtma Fabrikadan kaynaklanan atıksular ızgara kanalında bulunan kaba ızgaradan geçirildikten sonra debi ve kirlilik yönünden homojen hale getirilmek üzere dengeleme havuzuna alınır. Bu havuzda atıksuyun homojenizasyonu sağlanır. Dengeleme havuzundan alınan atıksu dalgıç pompa yardımı ile statik elekten geçirilerek hızlı karıştırma havuzuna gönderilir. Bu havuzda atıksuya, kireç ve flokülant ilavesi yapılır ve uygun bekletme süresi içerisinde kimyasal maddelerin atıksu ile homojen bir şekilde karışması sağlanır. Karıştırma işlemi için redüktörlü bir karıştırıcı kullanılacaktır. Hızlı karıştırma havuzunda koagüle olmuş atıksu kendi akışı ile yavaş karıştırma havuzuna gelecektir. Burada flokların, birbirine temas ettirilmek suretiyle kolay çökebilecekleri bir forma getirilmesi için polielektrolit ilavesi yapılır. İlave edilen polielektrolitin atıksu ile tam karışımını sağlamak için düşük devirde çalışacak redüktörlü bir karıştırıcı kullanılacaktır. Flokulasyon işlemini tamamlamış atıksu yavaş karıştırma havuzundan kendi akışı ile kimyasal çöktürme havuzuna geçecektir. Daire planlı inşaa edilecek olan bu havuza atıksu merkezden beslenecek olup içerisindeki flokların tabana çökmesi sağlanacaktır. Sistemde bulunan döner köprülü mekanik bir sıyırıcı yardımı ile tabana çökmüş olan floklar (çamur) merkezdeki çamur konisine sıyrılacak ve oradan bir pompa yardımı ile çamur yoğunlaştırma havuzuna iletilecektir. Çöktürme havuzundaki duru su fazı ise üstten savaklanarak kendi akışı ile biyolojik arıtma ünitesinin ilk birimi olan havalandırma havuzuna geçecektir. Biyolojik Arıtma Havalandırma havuzuna gelen atıksular, uzun havalandırmalı aktif çamur süreci içerisinde biyolojik olarak arıtılırlar. Atıksu içerisindeki organik kirlilikler burada oksijen yardımı ile CO 2 ve H 2 O ya dönüştürülecektir. Havalandırma işleminde blower kullanılacaktır. Seçilmiş olan havalandırıcı atıksuyun ihtiyacı olan oksijeni üreteceği gibi aynı zamanda da havalandırma havuzundaki tam karışımı sağlayacak ve bakteri çökelmesini önleyecektir. Gerekli oksijen transferi sağlanmış atıksu havalandırma işlemini takiben biyolojik çöktürme havuzuna gelecektir. Çöktürme havuzuna gelen atık su içerisindeki mikroorganizmalar aktif çamur halinde tabana çökelir. Dairesel planlı seçilmiş olan çöktürme havuzunda tabana çöken çamurlar çevreden tahrikli ve döner köprülü bir mekanik sıyırıcı ile çöktürme havuzu ortasında bulunan çamur konisine toplanır. Buraya konulacak olan pompa yardımı ile aktif çamurun önemli bir kısmı aşı çamuru olarak havalandırma havuzuna geri devrettirilecektir. Fazla gelen kısmı ise yoğunlaştırılmak üzere çamur yoğunlaştırma havuzuna gönderilir. Kimyasal çöktürme havuzu tabanından çekilerek çamur yoğunlaştırma havuzuna alınan çamur ve biyolojik çöktürme havuzundan alınan fazla çamur bu havuzda yoğunlaştırılır. Yoğunlaştırma işlemi merkezden tahrikli düşük devirde dönen bir yoğunlaştırıcı yardımı ile sağlanacaktır. 89

100 Çamur Susuzlaştırma Yoğunlaştırmadan pompa yardımı ile alınan çamura suyunu daha kolay bırakabilmesi için polielektrolit dozlanacaktır. Filtre prese basılarak burada susuzlaştırılacaktır. Proje kapsamında oluşan arıtma çamurunun, Denizli Belediyesi Katı Atık Depolama Tesisi nde bertaraf edilebileceğine dair Arıtma Çamuru sözleşmesi ve Arıtma Çamuru Analiz sonuçları Ek-27A ve Ek-27B de verilmiştir. Sözleşmede ve analiz sonuçlarında da görüldüğü üzere tehlikesiz atık olarak nitelendirilen arıtma çamurunun Denizli Belediyesi Katı Atık Depolama Sahasında bertaraf edilmesi uygun görülmüştür.. Arıtma Tesisi Birimleri Fiziksel + Kimyasal + Biyolojik arıtma tesisi şu birimleri içermektedir. Fiziksel Arıtma Ünitesi Izgara Kanalı Kaba Izgara Dengeleme Havuzu Terfi Pompası Statik Elek Kimyasal Arıtma Ünitesi Hızlı Karıştırma Havuzu Hızlı Karıştırma Mikseri ph Metre Kimyasal Madde Hazırlama Üniteleri Kireç Havuzu Kireç Havuzu Mikseri Kireç Dozlama Pompası Koagulant Tankı Koagulant Mikseri Koagulant Dozlama Pompası Yavaş Karıştırma Havuzu Yavaş Karıştırma Mikseri Kimyasal Madde Hazırlama Üniteleri Polielektrolit Hazırlama Tankı Polielektrolit Tankı Mikseri Polielektrolit Dozlama Pompası Kimyasal Çöktürme Havuzu Kimyasal Çöktürme Havuzu Sıyırıcısı Kimyasal Çamur Pompası Biyolojik Arıtma Ünitesi Havalandırma Havuzu Blower Difüzör 90

101 Biyolojik Çöktürme Havuzu Biyolojik Çöktürme Havuzu Sıyırıcısı Biyolojik Çamur Pompası Çamur Yoğunlaştırma Havuzu Çamur Yoğunlaştırıcı Çamur Susuzlaştırma Ünitesi Polielektrolit Hazırlama Tankı Polielektrolit Hazırlama Tankı Mikseri Polielektrolit Dozlama Tankı Polielektrolit Dozlama Pompası Statik Mikser Çamur Pompası Filtre pres 91

102

103 IV.6.1.Proses akım şemasında atıksuların prosesin hangi aşamasında oluşacağının belirtilmesi, Proje kapsamında uygulanacak Kumaş Boyama prosesi iş akım şeması aşağıda verilmektedir. Buna göre; bez yakma ve haşıl sökme, rijit beyazlatma, lycra beyazlatma, merserize, boyama, yıkama, germe, apreleme ve sanforlama bölümlerinde atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. İş Akım Şemasında da görüldüğü üzere oluşacak atıksular arıtıldıktan sonra Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon hattına deşarj edilecektir. Kumaş Boyama İş Akım Şeması İpliği Boyalı Kumaş prosesinin iş akım şeması aşağıdaki gibidir. Buna göre; kumaş boyama iş akım şemasına benzer şekilde yakma ve haşıl sökme, yıkama, merserize, egalize ve apreleme,finish ve sanforlama bölümlerinde atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. İş Akım Şemasında da görüldüğü üzere oluşacak atıksular arıtıldıktan sonra Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon hattına deşarj edilecektir. 93

104 İpliği Boyalı Kumaş İş Akım Şeması Aşağıda İplik Bobin Boyama prosesinin iş akım şeması verilmektedir. Buna göre; kasar işlemi sonrasında ve yıkama işlemi esnasında atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. Oluşacak atıksular arıtıldıktan sonra Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon hattına deşarj edilecektir. HAM İPLİK YUMUŞAK SARIM BOYAMA KAZANI SU GİRİŞİ KASAR BOYAMA ATIKSU RENK KONTROL SU GİRİŞİ YIKAMA ATIKSU KURUTMA SIKI SARIM KALİTE KONTROL SEVKİYAT 94

105 IV.6.2.Atıksu debisinin hesaplanması ile ilgili teknik açıklama (Kullanılan ekipmanlar, flote oranları, vardiya sayısı ve şarj sayısı ile ilişkilendirilmek suretiyle) İşletme aşamasında çalışacak personelin günlük ihtiyaçlarının karşılanması sonucu evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. İşletme aşamasında 3 vardiyalı olarak toplam 190 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Kullanılan su miktarı ile orantılı olarak; Çalışacak kişi sayısı 190 Kişi başına düşen günlük kullanım 150 lt/gün Oluşan atık su 28,5 m 3 /gün BOI 200 mg/lt BOI olarak kirlilik yükü 5,7 kg/gün KOI 300 mg/lt KOI olarak kirlilik yükü 8,55 kg/gün AKM 200 mg/lt AKM olarak kirlilik yükü 5,7 kg/gün (Kaynak: USLU, O. Kullanılmış Suların Arıtılması, 1992 İzmir) Oluşacak evsel nitelikli atıksu miktarı ve atık sudan kaynaklanan kirlilik yükü aşağıdaki gibidir. Kişi başına günlük ortalama su tüketimi 150 litre ve kirlilik yükü 0,03 kg BOI olarak kabul edilmiştir. İçme suyu ihtiyacı Toplam kirlilik yükü = kişi x ort. su tüketimi = 190 x 150 = lt/gün = kişi x ort. kirlilik yükü = 190 x 0,03 = 5,7 kg BOI/gün Personel tarafından kullanılan suyun %100 ün atık su olarak geri döneceği kabulü ile, Atık su miktarı = içme suyu ihtiyacı x intikal yüzdesi = x 1,0 = lt/gün olarak hesaplanmıştır. Kumaş Boyama Bölümü ve İplik Bobin Boyama Bölümü nde yer alacak her bir birimde kullanılacak su miktarları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Birim Birim işlem başına su sarfiyatı Kapasite Günlük Üretim Birim İşlemde Su Sarfiyatı Toplam Su Sarfiyatı Şarj Sayısı* 1 Şarjdaki Su Sarfiyatı Kasar 3000 Ton /Yıl Kg /Gün 18 Lt Su/Kg Kumaş Lt/Gün Lt/Şarj Merserize 2000 Ton /Yıl Kg /Gün 18 Lt Su/Kg Kumaş Lt/Gün Lt/ Şarj Boyama 1800 Ton /Yıl Kg/Gün 100 Lt Su/Kg Kumaş Lt/Gün Lt/ Şarj Sanfor Apre 2000 Ton /Yıl 2000 Ton /Yıl Kg /Gün Kg /Gün ,5 Lt Su/Kg Kumaş Lt/Gün Lt/ Şarj - 95

106 Evsel Kullanım 110 Kişi Lt/Kişi Genel Toplam *(1 şarj için geçen süre 8 saattir.) Lt/Gün 3 Vardiya Lt/Gün = Ton/Gün Lt/ Şarj Buna göre proses için gerekli su miktarı 1.011,150 ton/gün, çalışan personelin kullanacağı su miktarı 16,5 ton/gün olmak üzere toplam ton/gün su kullanımı söz konusu olacaktır. Proje kapsamında kullanılan suyun tamamı atıksu olarak geri dönecektir. Kumaş Boyama Bölümü için 2012 yılı başında izin alınmasına rağmen makineekipman kurulumu yapılmadığından üretime başlanmamıştır. Bu nedenle tabloda yalnızca planlanan durum verilmiştir. İplik Bobin Boyama Bölümü Birim İşlem Başına Su Sarfiyatı Birim Birim Kapasite Sarfiyatı Günlük İşlemde Toplam Su Üretim Su Sarfiyatı Boyama Evsel Kullanım Ton /Yıl Kg/Gün 72 Lt Su/Kg Kumaş 80 Kişi Lt/Kişi Genel Toplam Lt/Gün Lt/Gün Şarj Sayısı* 2,5 3 Vardiya Lt/Gün = 950 Ton/Gün 1 Şarjdaki Su Sarfiyatı Lt/ Şarj Lt/ Şarj İplik Bobin Boyamada su sarfiyatı 950 ton/gün, Kumaş Boyama Bölümünde su sarfiyatı ton/gün olmak üzere toplam su sarfiyatı yaklaşık ton/gün olacaktır. Tesiste proses için ihtiyaç duyulan su, mevcutta kullanılan 2 adet sondaj kuyusundan temin edilecektir. Evsel kullanım için ise Ek-12 de sunulan Yassıhüyük Belediye Başkanlığı yazısına istinaden şehir şebekesinden sağlanacaktır. Mevcut fabrikada oluşan atık sular atıksu arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra DSİ Kurutma Kanalı na deşarj edilmekte olup, bu tesis için deşarj izni 950 m 3 /gündür. Mevcut atıksu arıtma tesisi çıkış suyu analiz raporu Ek-22A da, Deşarj İzin Belgesi Ek-22B de sunulmuştur. Fabrikada kullanılacak ton/gün suyun tamamının atıksu olacağı kabulü ve mevcut tesisin (iplik bobin boyama) atıksu miktarının 950 m 3 /gün olduğu, yeni kurulacak atıksu arıtma tesisi kapasitesinin m 3 /gün olması öngörülmüştür. Tablo-39: Toplam Atıksu Miktarı İplik Bobin Boyama Kumaş Boyama Bölümü Toplam 950 m 3 /gün m 3 /gün m 3 /gün m 3 /gün Kapasite artışı sonrası mevcut 950 m 3 /gün kapasiteli atıksu arıtma tesisinin yanına m 3 /gün kapasiteli yeni bir evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesisi 96

107 (fiziksel+kimyasal+biyolojik) inşa edilecek olup, atıksu arıtıldıktan sonra Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Bu konuda gerekli izinler alınmış olup, ilgili belgeler ekte sunulmuştur. (Ek-28A-B-C,29A-B) Yeni kurulacak olan atıksu arıtma tesisinde Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği hükümlerine uyulacaktır. Bu kapsamda T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü ne başvuru yapılarak Atıksu Arıtma Tesisi proje onayı alınacaktır. Ayrıca Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tekstil Sektöründe Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Tebliği nde yer alan temiz üretim tekniklerine uyulacak ve temiz üretim planları hazırlatılarak onay için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacaktır. Arıtma teknolojisi prosesi; ızgara kanalı ve dengeleme havuzundan oluşan fiziksel arıtma ünitesi, hızlı karıştırma havuzu, yavaş karıştırma havuzu ve kimyasal çöktürme havuzundan oluşan kimyasal arıtma ünitesi, havalandırma havuzu, biyolojik çöktürme havuzu ve çamur yoğunlaştırma havuzundan oluşan biyolojik arıtma ünitesinden oluşmaktadır. Ayrıca proje kapsamında çamur susuzlaştırma ünitesi de bulunmaktadır. IV.7. Proje ünitelerinde ve diğer ünitelerde kullanılacak yakıt ve yardımcı yakıt türleri, miktarları, nereden nasıl sağlanacağı ve kimyasal analizleri, yakıtların hangi ünitelerde ne miktarlarda yakılacağı ve kullanılacak yakma sistemleri, oluşacak emisyonlar ve alınacak önemler, Mevcut İplik Bobin Boyama Tesisinde 6,4 MW ısıl gücünde 2 adet kömür kazanı bulunmaktadır. Kapasite artışı sonrası ise Kumaş Boyama Bölümü nde 6 MW ısıl gücünde ve 9 ton buhar kapasiteli bir adet doğalgaz kazanı kurulacaktır. İplik Bobin Boyama Tesisinde günlük kömür tüketimi yaklaşık 6 ton iken, kurulacak olan doğalgaz kazanında kullanılacak olan doğalgaz miktarı yaklaşık m 3 /gün olacaktır. Söz konusu tesis için 12 m yüksekliğinde ve 80 cm çapında baca kurulması öngörülmektedir. Bununla ilgili gerekli hesaplamalar aşağıda verilmiştir. Proje kapsamında uygulanacak Kumaş Boyama prosesi iş akım şemasında da belirtildiği üzere; rijit bez yakma ve haşıl sökme, lycralı bez yakma ve haşıl sökme, rijit beyazlatma, merserize, boyama, germe, apreleme ve sanforlama bölümlerinde emisyon oluşumu söz konusu olacaktır. (Şekil-1) Proje kapsamında uygulanacak İpliği Boyalı Kumaş prosesi iş akım şemasında da belirtildiği üzere; yakma ve haşıl sökme, kurutma, egalize ve apreleme bölümlerinde emisyon oluşumu söz konusu olacaktır. (Şekil-2) 97

108 Tablo-40: Proje Kapsamında Kullanılan / Kullanılacak Kazanların Özellikleri KAZAN BİLGİLERİ İPLİK BOBİN BOYAMA KUMAŞ BOYAMA BÖLÜMÜ TİP ADET ISIL GÜÇ TÜKETİM BACA YÜKSEKLİĞİ BACA ÇAPI KÖMÜR 2 6,4 MW 6 ton/gün 15 ve 18 m 95 cm DOĞALGAZ 1 6 MW m 3 /gün 12 m 80 cm İplik Bobin Boyama Abak Hesabı Tablo-41:Abak kullanılması halinde hesaplamaların abak üzerinde gösterilmesi 98

109 Şekil-10: Baca-1 Abak hesabı 99

110 Grafik-2: Baca-1 J Değerinin Belirlenmesi için Diyagram J' m:10 H' yarıçapındaki engebeli arazinin tesis temininden ortalama yüksekliği veya imar planına göre tespit edilmiş azami bina yüksekliklerinin 10 H' yarı çapındaki bölge içindeki tesis zeminine göre yükseklik ortalaması. J = 3 m (yaklaşık olarak alınmıştır). J / H = 3/13 = 0,2 J / J = 0,65 J = 1,3 m (Değerin belirlenmesi için diyagram kullanılmıştır. Değer yaklaşık olarak alınmıştır.) H = H + J = ,3 = 14,30 m (düzeltilmiş asgari baca yüksekliği) 100

111 Şekil-11: Baca-2 Abak hesabı 101

112 Grafik-3: Baca-1 J Değerinin Belirlenmesi için Diyagram J' m :10 H' yarıçapındaki engebeli arazinin tesis temininden ortalama yüksekliği veya imar planına göre tespit edilmiş azami bina yüksekliklerinin 10 H' yarı çapındaki bölge içindeki tesis zeminine göre yükseklik ortalaması. J = 3 m (yaklaşık olarak alınmıştır). J / H = 3/16 = 0,2 J / J = 0,65 J = 1,3 m (Değerin belirlenmesi için diyagram kullanılmıştır. Değer yaklaşık olarak alınmıştır.) H = H + J = ,3 =17,30 m (düzeltilmiş asgari baca yüksekliği) Veriler Ek-31 de sunulan Emisyon Ölçüm Raporu ndan alınmıştır. Baca ve Baca Gazları Hakkında S.K.H.K.K. Yönetmeliği nin Ek-4 Uyarınca Sınır Değerler a) Baca Gazı Hızı: 1) Yakma tesislerinden kaynaklanan baca gazı hızları; Atık gazlar serbest hava akımı tarafından, engellenmeden taşınabilecek biçimde dikey çıkışla atmosfere verilmelidir. Bu amaçla; baca kullanılmalı, anma ısıl gücü 500 kw ın üzerindeki tesisler için, gazların bacadan çıkış hızları en az 4 m/s olmalıdır. Tesisin üretimi ve dizaynı gereği; baca çapının daraltılamadığı ve cebri çekişin uygulanamadığı hallerde baca gazı hızı en az 3 m/s olmalıdır. 300 kw anma ısıl gücü 500 kw olan tesislerde baca gazı hızı en az 2 m/s olmalıdır. Anma ısıl gücü 300 kw ın altında olan tesislerde baca gazı hızı 2 m/s nin altında olabilir. 102

113 2) Üretim Şeklinden Kaynaklanan Baca Gazları Hızı; Prosesten kaynaklanan atık gazlar serbest hava akımı tarafından, engellenmeden taşınabilecek biçimde dikey çıkışla atmosfere verilmelidir. Bu amaçla baca kullanılmalı, gazların bacadan çıkış hızları, cebri çekişin uygulanabildiği tesislerde en az 4 m/s, tesisin üretim şekli ve üretim prosesi gereği; baca çapının daraltılamadığı ve cebri çekişin uygulanamadığı ve bu durumun bilim kuruluşundan alınacak bir raporla onaylandığı hallerde baca gazı hızı en az 2 m/s olmalıdır. 3) Prosesten kaynaklanan atık gazlar serbest hava akımı tarafından, engellenmeden taşınabilecek biçimde dikey çıkışla atmosfere verilmelidir. Bu amaçla kullanılan bacaların atmosfere açıldığı noktaların atmosfer koşullarından etkilenmemesi (Yağmur, kar vb. dış etkenlerin işletme koşullarını etkilememesi) için bacalara şapka konulmasının teknik bir zorunluluk olması durumunda, bacaya monte edilecek şapkanın bacanın bitiminden bir (1) baca çapı kadar yükseklikte olması ve atık gazların serbest hava akımı tarafından, engellenmeden taşınması sağlanmalıdır. b) Baca Yüksekliği; 1) Küçük Ölçekli Tesislerde Asgari Baca Yüksekliği; Anma ısıl gücü 500 kw ın altında olan tesislerde bacanın çatı üzerinden itibaren asgari yüksekliği aşağıdaki gibi belirlenir Eğik Çatı; Baca yüksekliği, çatının en yüksek noktasından en az 0,5 m daha yüksek olmalıdır. Anma ısıl gücü 500 kw ın altında olan tesislerde baca çatının tepe noktasına çok yakın değilse, çatı tabanından en az 1 m yüksekliğinde olmalıdır Düz Çatı; Baca yüksekliği, çatının en yüksek noktasından itibaren en az 1,5 m olmalıdır. Ancak, tesisin anma ısıl gücü 50 kw ın altındaysa bu yükseklik bir metre olabilir. 2) Orta Ölçekli Tesislerde Asgari Baca Yüksekliği; Anma ısıl gücü 500 kw ile 1,2 MW arasında bulunan tesislerde bacanın çatı üzerinden itibaren asgari yüksekliği aşağıdaki gibi belirlenir. 2.1.Eğik Çatı; Düz veya eğim açısı 200 nin altında olan eğik çatılarda baca yüksekliği, çatı eğimini 200 kabul ederek hesaplanan eğik çatının en yüksek noktasından itibaren en az 1,5 m den daha fazla olarak tespit edilir. 2.2.Düz Çatı; Bacanın yüksekliği çatının en yüksek noktasından itibaren en az 2 m olmalıdır. 3) Büyük Ölçekli Tesislerde Asgari Baca Yüksekliği Anma ısıl gücü 1,2 MW ve üzerinde olan tesislerde baca yüksekliği aşağıda verilen esaslara göre ve Abak kullanılarak belirlenir. Abaktan hacimsel debi değerinin (R), Q/S (kg/saat) değerini kesmediği ve abaktan baca yüksekliğinin belirlenemediği durumlarda, tesis etki alanında engebeli arazi veya mevcut ya da yapımı öngörülen bina ve yükseltiler bulunmuyorsa (J değeri sıfır olarak belirlenmişse) fiili baca yüksekliğinin tabandan en az 10 m ve çatı üstünden yüksekliği ise en az 3 m olması yeterlidir. J değeri sıfırdan farklı ise H 10 alınır ve Abak kullanılarak baca yüksekliği belirlenir. 103

114 4) Isıl gücü olmayan tesislerde asgari baca yüksekliği çatının en yüksek noktasından itibaren dağılımı engellemeyecek şekilde en az 1.5 m olacaktır. 5) Üretim prosesi bacası olmayan, ortam tozsuzlaştırma/gazlaştırma ve malzeme geri kazanım amaçlı olarak iç ortam havasını toz tutma/gaz arıtma sisteminden filtre ederek atmosfere veren bacaların, dikey çıkışlı olmasına, bacanın ait olduğu bina yüksekliği ve atmosfere verilen emisyonların dağılım koşulları dikkate alınarak, yetkili mercii tarafından karar verilir. (stokholler, silolar, nakil hatları, pnömatik sevk sistemlerine ait bacalar ) Bu bacalarda Ek-4.b.4 uygulanmaz. Bu bacalar hakkında emisyon ölçüm raporunda ve Valilik tespit raporunda ayrıntılı bilgi verilmesi gerekmektedir Tablo-42: Tesiste Bulunan Baca Yükseklikleri ve Hızlarının Değerlendirmesi Tesis baca yükseklikleri ve baca gazı hızları S.K.H.K.K. Yönetmeliği EK-4 şartlarını sağlamaktadır. 104

115 Emisyon Kaynaklarına Ait Özellikler ve Ölçüm Sonuçları Tablo-43: Baca-1 e Ait Özellikler ve Ölçüm Sonuçları 105

116 Tablo-44: Baca-2 ye Ait Özellikler ve Ölçüm Sonuçları 106

117 Tablo-45: Tesiste Gerçekleşen Emisyonların Kütlesel Debileri ve SKHKK Yönetmeliği Sınır Değerleri Ölçüm Sonuçlarının Değerlendirilmesi SKHKKY Ek-1 kapsamında değerlendirilme BKB 1 ve BKB 2 kodlu bacalardan kaynaklanan İslilik emisyonları S.K.H.K.K. Yönetmeliği Ek-1.a.1 de verilen sınır değerleri aşmamaktadır. SKHKKY Ek-2 kapsamında değerlendirilme Tesisten kaynaklanan emisyonlardan hesaplanan kütlesel debi değerleri S.K.H.K.K. Yönetmeliği EK-2 Tablo 2.1 de verilen sınır değerleri aşmamaktadır. SKHKKY Ek-3 kapsamında değerlendirilme Tesisten kaynaklanan emisyonlardan hesaplanan kütlesel debi değerleri de S.K.H.K.K. Yönetmeliği EK-3 d/2 - d/3 de verilen sınır değerleri aşmamaktadır. SKHKKY Ek-5 kapsamında değerlendirilme BKB 1 ve BKB 2 kodlu bacalardan kaynaklanan emisyonlar S.K.H.K.K. Yönetmeliği Ek-5 A.1 de verilen sınır değerleri aşmamaktadır. 107

118 Kumaş Boyama Bölümü Abak Hesabı Tablo-46: Tablo 4.1 Yeni tesisler için S Değerleri EMİSYONLAR S DEĞERLERİ Havada Asılı Toz 0,08 Hidrojen klorür ( Cl olarak gösterilmiştir. ) 0,1 Klor 0,09 Hidrojen florür ve gaz biçiminde inorganik flor bileşikleri (F olarak gösterilmiştir.) 0,0018 Karbon monoksit 7,5 Kükürt dioksit 0,14 Hidrojen Sülfür 0,003 Azot dioksit 0,1 Tablo-47: S Değerleri EMİSYONLAR S DEĞERLERİ Havada Asılı Toz 0,2 Karbonmonoksit (CO) 1,5 Kükürtdioksit (SO 2 ) 0,2 Azotdioksit (NO 2 ) 0,15 Q/S değeri için en yüksek değer Azotdioksit e (NO 2 ) ait katsayı olan 0,15 değeri kullanılmıştır. Tablo-48: Doğalgaz Bacası Abak Hesabı Parametre NO 2 Kuru bazda hacimsel baca gazı debisi ,10 (Nm 3 /saat) Baca gazı sıcaklığı ( o C) 95 Baca çapı (m) 0,8 Q-Kirletici kütlesel debisi (kg/saat) 12,90 S-değeri 0,15 Q/S (kg/saat) 86 H -Abak kullanılarak bulunan baca yüksekliği 10 (m) J -Ortalama yükseklik (m) - J (m) - H-Düzeltilmiş baca yüksekliği (m) 12 Mevcut baca yüksekliği (m) 12 SKHKKY Ek-4 e göre değerlendirme Uygundur Kaynak: Benzer tesislerden elde edilen veriler doğrultusunda hazırlanmıştır. (Alarko Doğalgaz Çevrim Santrali Emisyon Ölçüm Raporu) 108

119 d = 0,8 (m) t = 95 o C R = ,1 Nm 3 /saat (Kuru) Q (NO 2 ) = 12,90 kg/saat S = 0,15 Q/S = 86 kg/saat H = 10 m H(m) = (H +J)= 12 m (Düzeltilmiş Baca Yüksekliği) Şekil-12: Doğalgaz kazanı bacası abak hesabı Kumaş Boyama Bölümü ne kurulacak olan doğalgaz kazanı bacasına ilişkin ait abak hesabı benzer tesislerden elde edilen veriler doğrultusunda hazırlanmıştır. Kapasite artışı sonrası çevre izinleri kapsamında hava emisyonu konusunda başvuru yapılacak olup, bu kapsamda emisyon ölçümleri yaptırılacaktır. 109

120 Tekstil Fabrikası Kapasite Artışı Projesi kapsamında kullanılacak olan yakma ünitesinden kaynaklanacak emisyonlara ait konsantrasyonlar ve kütlesel debi değerleri tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirlenen sınır değerler aşılmayacaktır. Proje kapsamında Çevre Kanunu na istinaden yayımlanan yönetmeliklere uyulacak ve çevre izni alınacaktır. Mevcutta faaliyet gösteren İplik Bobin Boyama Tesisi için Geçici Faaliyet Belgesi alınmış olup, bu kapsamda hazırlatılan Emisyon Ölçüm Raporu Ek-31 de sunulmuştur. Kapasite artışı sonrası Kumaş Boyama Bölümü için de Çevre İzni kapsamında başvurular yapılarak gerekli izinler alınacaktır. Ayrıca, faaliyet kapsamında kullanılacak olan araçların yakıtı motorin olacaktır. Motorinin kimyasal özellikleri Tablo-49 da verilmiştir. Tablo-49: Motorinin Kimyasal Özellikleri Tablo-50: Dizel Araçlardan Yayılan Kirleticiler için Emisyon Faktörleri (kg/t) 110

121 Motorinin yoğunluğu = 0,8654 kg/l (TMMOB Kimya Mühendisleri Odası, 1991) 50 L/saat x 0,8654 kg/l = 43,27 kg/saat = 0,0433 ton/saat Karbon monoksit : 9,7 kg/ton x 0,0433 ton/saat =0,420 kg/saat Azot oksitler : 36 kg/ton x 0,0433 ton/saat =1,558 kg/saat Kükürt oksitler : 6,5 kg/ton x 0,0433 ton/saat =0,281 kg/saat Toz : 18 kg/ton x 0,0433 ton/saat =0,779 kg/saat Tablo-51: İnşaat Süresince İş Makinelerinden Kaynaklanan Toplam Emisyon Miktarları Yukarıda verilen değerler, SKHKKY Ek-2 Tablo 2.1 de belirtilen baca dışındaki yerlerde maksimum saatlik kütlesel debiler için 6 kg/saat kükürt oksit, 50 kg/saat karbon monoksit, 4 kg/saat azot oksit ve 1 kg/saat toz miktarlarını aşmamaktadır. Bundan dolayı, araçlardan kaynaklanan emisyonların mevcut hava kalitesine olumsuz bir etkisinin olması beklenmemektedir. Bu konuda araçların yakıt sistemleri sürekli kontrol edilecektir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından tarih ve 2004/13 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Motorlu Taşıt Egzoz Gazları Hakkındaki Genelge hükümlerine uyulacaktır. Tesisin Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2 Kapsamında İrdelenmesi: Tesislerin Hava Kirlenmesine Katkı Değerlerinin Hesaplanması ve Hava Kalitesi Ölçümü: Mevcut ve yeni kurulacak tesislerin etki alanında Hava Kirlenmesine Katkı Değeri (HKKD) nin dağılım modellemesi kullanılarak hesaplanması, tesis etki alanında hava kalitesinin ölçülmesi ve ölçüm metotları aşağıdaki esaslara göre yapılır. Mevcut ve yeni kurulacak tesislerin bacalarından veya baca dışından atmosfere verilen emisyonların saatlik kütlesel debileri, mevcut tesisler için bacalarda ölçülerek, baca dışından atmosfere verilen emisyonlar ile yeni kurulacak tesisler için emisyon faktörleri kullanılarak tespit edilir. Saatlik kütlesel debi (kg/saat) değerleri Tablo 2.1 de verilen değerleri aşması halinde, tesis etki alanında emisyonların Hava Kirlenmesi Katkı Değeri (HKKD) mümkünse saatlik, aksi takdirde, günlük, aylık ve yıllık olarak hesaplanır. Mevcut tesis için aylık olarak hesaplanmış Hava Kirlenmesine Katkı Değeri (HKKD) nin en yüksek olduğu inceleme alanı içinde iki noktada bir ay süreyle, sürekli hava kalitesi ölçümü yapılır. Kirliliğin aylara bağlı olarak değiştiği ve arttığı bölgelerde yetkili merci ölçüm zamanını belirler. Ölçüm sonuçları HKKY de belirtilen Uzun Vadeli Sınır değer (UVS) değerinin % 60 ından yüksek olması durumunda hava kalitesi ölçümlerinin süresi uzatılır, ölçüm süresi yetkili mercii tarafından 111

122 belirlenir. Tesis etki alanında Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği nde yer alan Hava Kalitesi sınır değerlerinin sağlanması gerekir. IV.8. Proje kapsamında inşaat ve işletme döneminde üretim nedeni ile meydana gelecek vibrasyon, gürültünün kaynakları ve seviyesi, gürültüyü azaltmak için alınacak önlemler, Projeye konu tesis, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Ek-2-Çevreye Kirletici Etkisi Olan Faaliyet veya Tesisler Madde 4.16 Terbiye işlemlerinden kasar (haşıl sökme, ağartma, merserizasyon, kostikleme ve benzeri) ve boyama birimlerini birlikte içeren iplik, kumaş veya halı fabrikaları.* kapsamında yer almaktadır. İlgili faaliyet, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Madde 1,(2) uyarınca, EK-1 ve EK-2 listesinde yer alan (*) işaretli faaliyet ve tesisler, çevre izninin gürültü kontrol ile ilgili hükümlerinden muaftır. hükmü gereği, akustik rapor hazırlanmamıştır. Projeye konu Tekstil Fabrikası Kapasite Artışı Projesi nin inşaat ve işletme aşamalarında oluşması muhtemel gürültü seviyeleri ayrıntılı olarak hesaplanmıştır. İnşaat Aşaması Tesisin inşaat çalışmaları sırasında hafriyat işlemlerinde kullanılacak olan makine ve ekipmanların listesi Tablo-52 te verilmiştir. Gürültü hesaplamaları, tüm iş makinelerinin bir arada çalışacağı düşünülerek en kötü senaryoya göre yapılmıştır. Tablo-52: Hafriyat İşlemlerinde Kullanılacak Ekipmanlar Projede Kullanılacak Araçlar ve İş Makineleri Adet Ses Gücü Düzeyi Yükleyici Ekskavatör Kamyon 3 85 (Kaynak: 22/1/2003 tarih ve sayılı R.G. Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu İle İlgili Yönetmelik) Arazinin hazırlanması ve inşaat aşamasında kullanılacak olan iş makinelerinin çalışması sonucu gürültü oluşumu söz konusu olacaktır Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin 23. Maddesi, Ek- 7 Tablo 5 de sınır değerleri verilmiştir. Bu değerler Tablo 53 te verildiği gibidir. 112

123 Tablo-53. Çevresel Gürültü Sınır Değerleri Faaliyet Türü (yapım, yıkım, onarım) L gündüz (dba) Bina 70 Yol 75 Diğer Kaynaklar 70 Sahada oluşacak gürültünün, muhtemel gürültü kaynaklarının gürültü seviyeleri; Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanıp, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik in 5.Madde de verilen tabloda tanımlanan motor gücü seviyelerine göre verilen formüller yardımıyla bulunmaktadır. 5.Maddede sunulan tabloda belirtilen makine-ekipman listesinden; bu sahada kullanılacak olan Ekipman Tipleri ve bunların motor güçlerine göre tanımlanan formüller ise Tablo-54 de verilmiştir. 113

124 Tablo-54. Teçhizat Tipi ve Net Güç Seviyesine Göre Tanımlanan Ses Gücü Seviyeleri 114

125 Eşdeğer gürültü seviyesi, aşağıdaki formülden hesaplanmaktadır. Eş değer gürültü düzeyi = Leq = (Toplam Ses Basıncı Düzeyi = Lpt) n LWT = 10 Log Σ10 L Wİ/ İ=1 LWT = 108,07 db Daha sonra aşağıdaki formül yardımıyla değişik uzaklıklardaki toplam gürültü seviyesi hesaplanabilir. LpT = LwT + 10 Log (Q/A).. 2 A = 4 π r 2 Q= yönelme katsayısı (Yer düzeyindeki ses kaynağının yarı küresel dağılımı, Q=1) r = Kaynaktan uzaklık (m) Lw= Ses gücü düzeyi İş makinelerinin çalışma frekans aralığı Hz aralığında olduğundan her bir noktanın ses basıncı düzeyi yaklaşık gürültü düzeyine eşittir. Tablo-55: İnşaat Aşaması Gürültü dağılımı r (m) LpT (dba) ÇGDY Yönetmeliği Madde 23. (L gündüz) dba 115

126 dba uzaklık, m Grafik-4: İnşaat esnasında gürültü dağılımı Tablo-55 de görüldüğü gibi inşaat aşamasında gürültü kaynaklarının beraber çalışmasından çıkan gürültü düzeyi, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak Yürürlüğe giren ( Tarih ve Sayılı R.G. değişiklik) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ne göre belirlenen sınır değerlerle karşılaştırıldığında işitme sağlığı açısından herhangi bir sakınca görülmemektedir. İnşaat faaliyetlerinden kaynaklı gürültü düzeyi 50 m de Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde sınır değerleri sağlamaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim birimi 250 m batısındaki Yenice Mahallesi dir. Olabilecek gürültü düzeyi grafikte hesaplanmış olup, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde belirtilen sınır değerlerin altında kalmaktadır. Gürültü konusunda Tarih ve Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği nin ilgili maddeleri uyarınca önlem alınacak, yine aynı tüzüğün Madde 22 de belirtildiği gibi faaliyet alanında çalışanların gürültüden etkilenmemeleri için kulaklık, kask ve iş elbisesi vb. kullanmaları sağlanacak ve Madde 5, 6, 7 ve 8 de belirtilen hükümlere uyulacaktır. İşletme Aşaması Tesiste kullanılacak makinelere ait ortalama ve toplam elektrik motor güçleri Tablo- 56 de verilmektedir. Tablo-56: Makine-Teçhizata Ait Gürültü Düzeyleri Makine-Teçhizat Cinsi Kumaş Boyama Bölümü Makinaları Miktar (Adet) Kalite Kontrol Makineleri 6 85 Gürültü Düzeyi (dba) 116

127 Eşdeğer gürültü seviyesi, aşağıdaki formülden hesaplanmaktadır. Eş değer gürültü düzeyi = Leq = (Toplam Ses Basıncı Düzeyi = Lpt) n LWT = 10 Log Σ10 L Wİ/ İ=1 LWT = 115,45 db Daha sonra aşağıdaki formül yardımıyla değişik uzaklıklardaki toplam gürültü seviyesi hesaplanabilir. LpT = LwT + 10 Log (Q/A).. 2 A = 4 π r 2 Q= yönelme katsayısı (Yer düzeyindeki ses kaynağının yarı küresel dağılımı, Q=1) r = Kaynaktan uzaklık (m) Lw= Ses gücü düzeyi Projede kullanılacak ekipmanların çalışma frekans aralığı Hz aralığında olduğundan her bir noktanın ses basıncı düzeyi yaklaşık gürültü düzeyine eşit olacaktır. Bu nedenle; L pt = L = L gündüz olarak kabul edilmiştir. Formülleri kullanılarak ses gücü düzeyi ve mesafeye göre ses basınç düzeyi aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Söz konusu formüllerde yer alan, A = 4 7 rr 2 Q= yönelme katsayısı (Yer düzeyindeki ses kaynağının yarı küresel dağılımı, Q=1) r = Kaynaktan uzaklık (m) ifade etmektedir. Tablo-57: İşletme Aşaması Gürültü Dağılımı r (m) LpT (dba) ÇGDY Yönetmeliği Madde 23. (L gündüz) dba 117

128 dba uzaklık, m Grafik 5: İşletme esnasında gürültü dağılımı Tablo-57 de görüldüğü gibi işletme aşamasında gürültü kaynaklarının beraber çalışmasından çıkan gürültü düzeyi en yüksek 70,50 dba dir Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih Sayılı değişiklik) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Madde-23 e göre üretimin yapılacağı faaliyet alanı bina statüsü içerisinde kalmakta olup L gündüz değeri en yakın yerleşim yeri olan faaliyet alanı çevresinde kalan yapılara uzaklığı göz önüne alındığında 50 m olup bu mesafede de 70 dba değerini geçmektedir. Hesaplamalar tüm makinaların aynı anda çalıştığı varsayılarak yapılmış olup, yapılan modellemede sınır değer olan 70 dba nın aşıldığı görülmektedir. Ancak, tesiste tüm makinalar aynı anda çalışmayacaktır. Söz konusu tesisin 50 m yakınında herhangi bir yerleşim yeri bulunmadığından, üstelik bu ünitelerin kapalı ortamda çalıştığı da göz önüne alındığında çevreyi rahatsız edecek bir gürültü oluşumu söz konusu olmayacaktır. Tesisin işletilmesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde ve Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında belirtilen hükümlere riayet edilecektir. Tesisin işletilmesi aşamasında Kumaş Boyama Bölümü nde yer alacak motor gücü yüksek ve titreşim yapması muhtemel makinaların yerle temas eden ayak kısımlarına titreşimi absorbe eden lastik takoz ile bağlantı yapılarak titreşim minimize edilecektir. 118

129 IV.9. Proje kapsamında, inşaat ve işletme döneminde meydana gelebilecek katı, tehlikeli (atık yağ, vs.) ve tıbbi atıkların cinsi, miktarı ve özellikleri, ne şekilde bertaraf edileceği, Proje kapsamında mevcut durumda oluşan ve kapasite artışı oluşması muhtemel atık miktarları tablo halinde aşağıda belirtilmiştir. Tablo-58: Genel Atık Tablosu ATIK TÜRLERİ KATI ATIKLAR KAYNAĞI MİKTARI BERTARAFI MEVCUT DURUM KAPASİTE ARTIŞI SONRASI MEVCUT DURUM KAPASİTE ARTIŞI SONRASI Evsel 92 Yassıhüyük Belediyesi Kg/Gün Endüstriyel 10 Lisanslı Firma Kg/Gün Evsel Yassıhüyük Belediyesi Kg/Gün Endüstriyel 15 Lisanslı Firma Kg/Gün ATIK YAĞLAR TEHLİKELİ ATIKLAR KAYNAĞI MİKTARI BERTARAFI KAYNAĞI MİKTARI BERTARAFI Bitkisel 0,5 Lisanslı Atık Yağ Lt/Gün Firma Atık pil- 0,1 Lisanslı Atık Yağ 0,3 Lisanslı Floresan kg/gün Firma Lt/Gün Firma Bitkisel 0,8 Lisanslı Atık Yağ Lt/Gün Firma Atık pil- 0,15 Lisanslı Floresan kg/gün Firma Atık Yağ 0,5 Lt/Gün Lisanslı Firma (Mevcut iplik Bobin Boyama Tesisi nde 80 kişi çalışmaktadır. Kumaş Boyama Bölümü nün kurulmasından sonra 110 kişinin daha çalıştırılması ile toplam 190 kişi çalıştırılacaktır. Tabloda verilen hesaplamalar bu değerler baz alınarak düzenlenmiştir.) Aşağıda ise Kumaş Boyama Ünitesinin inşaatı ve işletilmesi aşamasında oluşacak atıklar ayrıntılı olarak irdelenmiştir. İnşaat Dönemi Katı Atıklar İnşaat aşamasında toplamda 10 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Çalışacak personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atık miktarı, kişi başına 1,15 kg/kişi-gün olarak alınmıştır (Kaynak: Katı atık hizmeti verilen belediye sayısı, nüfusu, yaz ve kış mevsimine göre toplanan ortalama katı atık miktarı, Veri yılı 2008 ) Toplam çalışacak personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklar; 1.15 kg/kişi/gün x 10 kişi = 11.5 kg/gün olarak hesaplanmıştır. 119

130 Söz konusu atıklar, Yassıhüyük Belediyesi araçları tarafından toplanarak bertaraf edilecektir.(ek-12) Bu konuda Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Hafriyat Atıkları Proje kapsamında m 2 lik izni alınmış ve Kumaş Boyama Bölümü kurulması planlanmış alana ilaveten yeni bir kapalı alan inşa edilmesi de söz konusudur. Kumaş Boyama Bölümünün kurulması planlanan m 2 lik alanın hemen yanında m 2 lik alanda inşaat çalışması yapılacaktır. Faaliyetin inşaat aşamasında arazi düzenlemesi ve kazı işlemleri olacaktır. Kumaş Boyama Bölümünün alan toplamı m 2 dir. Ancak m 2 lik alan kurulu durumda olduğundan yalnız m 2 lik alanda kazı yapılacaktır. 1900m 2 lik alanda ortalama 1 m kazı yapılması planlanmaktadır. Buna göre oluşması beklenen hafriyat miktarı m 2 x 1 m = m 3 tür m 3 x 1,69 ton/m 3 = ton hafriyat oluşacaktır. İnşaat çalışmaları esnasında oluşacak hafriyattan kaynaklı toz emisyon hesaplamaları Bölüm IV.1 de verilmiştir. Buna göre; Toplam emisyon = 0,08 kg/saat + 0,032 kg/saat + 0,032 kg/saat = 0,144 kg/saat tir. Tesisin üretime başlamasına kadar geçecek süre içinde, söz konusu malzemenin tozlanmaya neden olmaması için üzerinin naylon brandalarla örtülmesi, üst kesimlerinin sıkıştırılması amacı ile sulanması gibi tedbirler alınacaktır. Bu malzemeler arazi tesviyesinde ve peyzaj çalışmalarında kullanılacaktır. Bu konuda tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Hafriyat toprağının çıkartılması sırasında gürültü ve görüntü kirliliği ile toz emisyonlarını azaltacak tedbirler alınacak ve faaliyet alanının çevresi kapatılacaktır. Hafriyat işlemleri sırasında kazıdan çıkacak toprak miktarı ile dolgu hacimleri eşitlenecek şekilde planlama yapılmaya çalışılacak ve hafriyat toprağının faaliyet alanı içerisinde rekreasyon amaçlı değerlendirilmesi sağlanacaktır. Hafriyat sırasında bitkisel toprak alt topraktan ayrı olarak toplanacaktır. Derinliğine ve yapısına bağlı olarak kazılarak yeniden kullanılmak üzere yığılacaktır. Bitkisel toprağın depolanacağı yer % 5 den fazla eğimli olmayacaktır. Bitkisel toprağın saklanma sürecinde olabilecek kayıplar önlenecek ve toprağın kalitesi korunacaktır. Bitkisel toprak uzun süre açıkta bırakılacak olursa yüzeyinin çabuk gelişen bitkiler ile örtülmesi sağlanacaktır. Bitkisel toprak dışındaki hafriyat toprağı ise öncelikle dolgu, rekreasyon ve benzeri amaçlarla kullanılacaktır. 120

131 İnşaat çalışmaları sırasında açığa çıkacak toz miktarları yöre halkı ve bölgede flora fauna üzerinde rahatsız edecek boyutlara ulaşmayacaktır. Çevreye zarar verilmemesi için aşağıdaki tedbirler alınması planlanmaktadır. Zeminden sökülen malzemenin üzeri branda ile kapatılacak, Savurma yapılmadan doldurma ve boşaltma yapılacak, Sürekli spreyleme ile faaliyet alanının devamlı nemliliği sağlanacaktır. Tesisin malzeme seçimi, montajı, işletmeye alınması ve çalıştırılması ulusal ve uluslararası standartlara ve ilgili mevzuatlara uygun olarak yapılacaktır. Proje kapsamında kurulacak makine ekipmanların montajı, tesisin işletilmesi ve işletme faaliyete kapatıldıktan sonraki işlemlerde ÇED Raporunda belirtilen tüm taahhütlere ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve bu kanunlara istinaden belirtilen taahhütlere ve ilgili mevzuata uyulacaktır. Hafriyat çalışmalarıyla ilgili olarak Tarih ve Sayılı Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin "Hafriyat sırasında alınacak önlemler" başlıklı 14. Maddesinde ve faaliyet alanında çalışma esnasında oluşacak toz emisyonu ile ilgili olarak 21. Maddesinde belirtilen hükümlerine titizlikle uyulacaktır. İnşaat aşamasında çıkacak olan inşaat artıkları, pasa ve kazı fazlası artıklar herhangi bir doğal ortama (orman, akarsu, vb.) bırakılmayacaktır. Malzemelerin taşınması sırasında ilgili yönetmeliklere uygun koşullarda üzeri branda ile örtülü kamyonlarla şantiye alanına getirilecektir. Proje kapsamında oluşacak inşaat atıkları ile ilgili olarak Tarih ve Sayılı 'Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Alıklarının Kontrolü Yönelmeliği' hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca projenin inşaat döneminde Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Tehlikeli Atıklar İnşaat aşamasında oluşacak tehlikeli atıklar, atık pil ve akümülatör olacaktır. Proje kapsamında kullanılan nakliye araçlarından kaynaklanacak atık aküler oto sanayi sitelerinde değişimi yapılarak bertaraf edilecektir. Söz konusu oto aküleri depozitolu olup, akü üreticilerinin aküleri toplama zorunluluğu vardır. İnşaat aşamasında oluşması muhtemel Akü ve Atık piller Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren ( Tarih Sayılı değişiklik) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda bertaraf edilecektir. Tehlikeli atıklar geçici atık depolama alanında biriktirilecek olup, atık depolama yeri Ek-13B de sunulan vaziyet planında gösterilmiştir. Tehlikeli ve Tehlikesiz Atıklar için geri dönüşüm ve bertaraf sözleşmesi Ek-30 da verilmiştir. Bitkisel Atık Yağlar İnşaat aşamasında çalışan personelin yemek ihtiyacı mevcut İplik Bobin Boyama fabrikasının yemekhanesinden karşılanacaktır. Bu konuda Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih ve Sayılı değişiklik) 121

132 Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 17. de belirtilen hükümler doğrultusunda geçici olarak biriktirildikten sonra lisanslı bitkisel atık yağ taşıyan araçlar tarafından toplanacak ve geri kazanım firmasına verilecektir. Mevcut iplik bobin boyama tesisinin bitkisel atık yağ sözleşmesi Ek-16 da sunulmuştur. Atık Yağlar İnşaat aşamasında kullanılacak iş makinalarının rutin bakımları ve herhangi bir arıza anında yapılacak çalışmalarda atık yağ ve makine parçaları meydana gelmesi söz konusudur. Bakım onarım esnasında oluşacak atık yağlar ve değişen parçalar, sızdırmasız kaplarda biriktirilerek anlaşmalı lisanslı firma tarafından Tarih ve Sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Ömrünü Tamamlamış Lastikler Projenin inşaat aşamasında kullanılacak iş makinalarının lastik değişimi söz konusu olabilecektir. Bu konuda Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Tıbbi Atıklar Mevcut İplik Bobin Boyama Tesisi nde revir ünitesi kurulu durumda olup, haftada bir gün doktor bulunmaktadır. Fabrika bünyesinde yer alan revirden 1 gr/gün-işçi tıbbi atık oluşacağı tahmin edilmektedir. Buna göre inşaat aşamasında oluşması muhtemel tıbbi atık miktarı; 10 işçi x 1 gr/gün-işçi =10 gr/gün = 0,001 kg/gün olacağı tahmin edilmektedir. Tıbbi atıkların hidrolik sistemle sıkıştırılmadan toplanmaları ve taşınmaları gerekmektedir. Tıbbi atık depolanması için birim hacim ağırlığı 0.20 m 3 /ton olarak kabul edilirse, günlük tıbbi atık üretimi; 0, ton x 0,20 m 3 /ton = 2x10-7 m 3 /gün olacaktır. (Kaynak: Patrick,1981,Chzm,1992). Tıbbi atıklar delinmeye ve taşınmaya dayanıklı 150 mikron kalınlığında kırmızı plastik torbalara konulacaktır. Tıbbi atıklar kırmızı torbalarda toplandıktan sonra özel olarak hazırlanmış tıbbi atık konteynırlarında muhafaza edilecek ve lisanslı firma tarafından alınarak bertarafı sağlanacaktır.(ek-21) Konu ile ilgili Tarih ve Sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih ve Sayılı değişiklik) "Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 122

133 İşletme Dönemi Evsel Nitelikli Katı atıklar İşletme aşamasında toplamda 190 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Çalışacak personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atık miktarı, kişi başına 1,15 kg/kişi-gün olarak alınmıştır (Kaynak: Katı atık hizmeti verilen belediye sayısı, nüfusu, yaz ve kış mevsimine göre toplanan ortalama katı atık miktarı, Veri yılı 2008 ) Toplam çalışacak personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklar; 1.15 kg/kişi/gün x 190 kişi = 218,5 kg/gün olarak hesaplanmıştır. Söz konusu atıklar, Yassıhüyük Belediyesi araçları tarafından toplanarak bertaraf edilecektir.(ek-12) Bu konuda Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Endüstriyel Nitelikli Katı Atıklar ve Ambalaj Atıkları Tesiste endüstriyel nitelikli katı atık olarak, kumaş atıkları ve tehlikeli maddelerle kontamine olmuş ambalaj atıkları meydana gelecektir. Kumaş ve iplik telefleri ilgili firmalara satılarak bertaraf edilecektir. Tehlikeli maddelerle kontamine olmuş ambalaj atıkları ise lisanslı firmalara verilerek bertarafı sağlanacaktır. Mevcut tesiste oluşan bu atıklar için yapılan sözleşme örneği Ek-17 de sunulmuştur. Bunun yanında tesiste, üretim aşamasında dışarıdan gelen hammaddelerin ambalajlanmasından oluşan, kâğıt, karton, naylon vb. ambalaj atıkları da oluşabilecektir. Tesiste oluşan bu atıklar lisanslı firmalara verilerek, bir kısmı geri kazanılacak, geri kazanımı mümkün olmayan kısmı ise bertaraf edilecektir. Söz konusu atıklar, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih ve Sayı ile değişik) Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Tehlikeli Atıklar Tesisin işletme aşamasında açığa çıkması muhtemel tehlikeli atıklar ve kodları aşağıda sunulmuştur. Tablo-59: Tehlikeli Atıklar ve Kodları TEHLİKELİ ATIKLAR KODLARI Tehlikeli Maddelerin Kalıntılarını İçeren Ya Da Tehlikeli Maddelerle Kontamine Olmuş Ambalajlar Tehlikeli Maddelerle Kirlenmiş Emiciler, Filtre Malzemeleri (Başka Şekilde Tanımlanmamış İse Yağ Filtreleri) Temizleme Bezleri, Koruyucu Giysiler Mineral Esaslı Klor İçeren Motor, Şanzıman Ve

134 Yağlama Yağları Diğer Yalıtma Ve Isı İletme Yağları Nikel Kadmiyum Piller Fluerosan Lambalar Ve Diğer Civa İçeren Atıklar Ayrıca tesisin faaliyeti sırasında tehlikeli atık olarak boyama ünitesinden kaynaklanacak plastik boya bidonları, boya bulaşmış naylon torba atıkları, kontamine olmuş bez ve üstübü ile genel tesis bakımından kaynaklanacak makine ve teçhizatın bakım yağları oluşması planlanmaktadır. Tehlikeli atık kapsamında değerlendirilecek atıklar, fabrika sınırları içinde tesis ve binalardan uzakta beton saha üzerine yerleştirilmiş sağlam, sızdırmaz, emniyetli ve uluslararası kabul görmüş standartlara uygun konteynırlar içerisinde geçici olarak muhafaza edilecek, konteynırların üzerinde tehlikeli atık ibaresine yer verilecek, depolanan maddenin miktarını ve depolama tarihini konteynırlar üzerinde belirtilecek, konteynırların hasar görmesi durumunda atıklar, aynı özellikleri taşıyan başka bir konteynıra aktarılacak, konteynırların devamlı kapalı kalması sağlanacak, atıklar kimyasal reaksiyona girmeyecek şekilde geçici olarak depolanacaktır. Tehlikeli atıklar geçici atık depolama alanında biriktirilecek olup, atık depolama yeri Ek-13B de sunulan vaziyet planında gösterilmiştir. Tesiste oluşması muhtemel bu atıklar, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Bitkisel Atık Yağlar Projenin işletme aşamasında çalışan personelin yemek ihtiyacını karşılamak için fabrika bünyesinde yemekhane kurulacaktır. Yemekhanede oluşacak bitkisel atık yağlar mevcut fabrikadan çıkan bitkisel atık yağlarla birlikte lisanslı firmalara verilerek bertaraf edilecektir. Bu konuda Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 17. de belirtilen hükümler doğrultusunda geçici olarak biriktirildikten sonra lisanslı bitkisel atık yağ taşıyan araçlar tarafından toplanacak ve geri kazanım firmasına verilecektir. Mevcut tesisin bitkisel atık yağ sözleşmesi Ek-16 da sunulmuştur. Atık Yağlar İşletme aşamasında makine ve ekipmanların rutin bakımları ve herhangi bir arıza anında yapılacak çalışmalarda atık yağ ve makine parçaları meydana gelmesi söz konusudur. Yerinde bakım onarım esnasında oluşacak atık yağlar ve değişen parçalar, sızdırmasız kaplarda biriktirilerek anlaşmalı lisanslı firma tarafından Tarih ve 124

135 26952 Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Tıbbi Atıklar Mevcut İplik Bobin Boyama Tesisi nde revir ünitesi kurulu durumda olup, haftada bir gün doktor bulunmaktadır. Fabrika bünyesinde yer alan revirden 1 gr/gün-işçi tıbbi atık oluşacağı tahmin edilmektedir. Buna göre inşaat aşamasında oluşması muhtemel tıbbi atık miktarı; 190 işçi x 1 gr/gün-işçi =190 gr/gün = 0,19 kg/gün olacağı tahmin edilmektedir. Tıbbi atıkların hidrolik sistemle sıkıştırılmadan toplanmaları ve taşınmaları gerekmektedir. Tıbbi atık depolanması için birim hacim ağırlığı 0.20 m 3 /ton olarak kabul edilirse, günlük tıbbi atık üretimi; 0,00019 ton x 0,20 m 3 /ton = 3,8 x10-5 m 3 /gün olacaktır. (Kaynak: Patrick,1981,Chzm,1992). Tıbbi atıklar delinmeye ve taşınmaya dayanıklı 150 mikron kalınlığında kırmızı plastik torbalara konulacaktır. Tıbbi atıklar kırmızı torbalarda toplandıktan sonra özel olarak hazırlanmış tıbbi atık konteynırlarında muhafaza edilecek ve lisanslı firma tarafından alınarak bertarafı sağlanacaktır.(ek-21) Konu ile ilgili Tarih ve Sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih ve Sayılı değişiklik) "Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. PCB-PCT Atıklar Proje kapsamında poliklorlu bifenil ve poliklorlu terfenil oluşumu söz konusu olmayacaktır. Oluşması halinde Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Poliklorlu bifenil ve Poliklorlu terfenillerin Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. IV.10. Proje kapsamında işletme döneminde kullanılacak maddelerden, parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik olanların, taşınmaları, depolanmaları ve kullanımları, Proje kapsamında kullanılan maddeler ihtiyaç dâhilinde bölgedeki firmalardan satın alınarak firmaya ait araçlarla tesise taşınacaktır. Üretimde gerekli olan kimyasallar parlayıcı, patlayıcı özelliklerine uygun olarak ayrı ayrı yerlerde muhafaza edilecektir. Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük hükümleri gereğince, muhafaza edilen alanın tabanı akacak sıvıları sızdırmayacak nitelikte olacaktır. Muhafaza alanında kapı ve pencereler dışarı açılacak şekilde olacak, muhafaza edilen farklı özellikteki maddelerin birbirine temas etmemesi için, faklı maddeler drenaj yolları ile ayrılmış bölümlerde ayrı tutulacaktır. Ayrıca, uygun yerlerde duman dedektörleri, yangın alarm butonları ve yangın hidrantı konulacaktır. 125

136 Kullanılacak kimyasalların bazıları ortam konsantrasyonlarına ve maruz kalma sürelerine bağlı olarak çalışanlarda sağlık sorunları oluşturabilmektedir. Ayrıca, deri ve solunum sistemini tahriş edici özelliktedirler. Bu nedenle depolama alanında ortam havalandırmasının sağlanması konusunda ulusal ve uluslararası standartlara uyulacaktır. Bu maddelerin kullanımı sırasında maske, emniyet gözlükleri, eldiven, ayakkabı, giysi gibi özel koruyucu önlemler alınacaktır. Kullanılacak maddelerin, kimyasal bir olay sonucunda işyeri tabanını aşındırıp tahrip etmesi veya parlayıcı, tehlikeli ve zararlı gaz ve dumanlar meydana getirmesi önlenecektir. Boyalar 25 kg lık kutularda orijinal ambalajlarında temin edilecektir. Diğer kimyasallar ise yine orjinal ambalajlarında 1 tonluk PVC tanklarda ve 60 kg lık plastik bidonlarda temin edilecektir. Kapların, bidonların ve tankların sızdırmaz olmasına özellikle dikkat edilecektir. Üretimde kullanılacak kimyasallar ve boyalar, ayrı bir bölümde muhafaza edilecektir. Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük hükümleri gereğince, muhafaza edilen alanın tabanı akacak sıvıları sızdırmayacak nitelikte olacaktır. Kumaş Boyama Bölümünde Kullanılacak Kimyasal Malzemeler aşağıdaki gibidir. KULLANILACAK MALZEMELER BİRİM MİKTAR Kükürt boyası Kg/yıl Oksidant Maddeler Kg/yıl Sudkostik (48 bome) Kg/yıl 700 Hidrojen peroksit (%50 lik) Kg/yıl Asetik asit Kg/yıl Yıkayıcı madde Kg/yıl Reaktif boya Kg/yıl Sodyum karbonat Kg/yıl Sodyum silikat Kg/yıl Islatma maddesi Kg/yıl Islatıcı Kg/yıl İyon tutucu Kg/yıl Haşıl sökme kimyasalı Kg/yıl Haşıl sökme yardımcı kimyasalı Kg/yıl Stabilizatör Kg/yıl Payet Noniyonik Yumuşatıcı Kg/yıl Polietilen emisyonu Kg/yıl Silikonlu Yumuşatıcılar Kg/yıl

137 Reçine Kg/yıl MgCl 2 Kg/yıl Genel Yumuşatıcı Kimyasalları Kg/yıl Apre Kimyasalları Kg/yıl Redüktör Kg/yıl Tampon asit Kg/yıl Poliüretan Kg/yıl Nişasta Kg/yıl Çapraz bağlayıcı Kg/yıl Pigment boya Kg/yıl Akrilatlar Kg/yıl Kıvamlaştırıcı Kg/yıl Ayrıca, kimyasal maddelerin kullanılması sırasında Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında kullanılacak olan kimyasal maddelere ait Güvenlik Bilgi Formları Ek-25 te sunulmuştur. Söz konusu bu güvenlik formları fabrika içerisine tablo halinde asılacaktır. IV.11. Proje kapsamında işletme döneminde insan sağlığı ve çevre açısından riskli ve tehlikeli olanlar, alınacak önlemler Bez Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kurulması planlanan Kumaş Boyama Bölümü Kapasite Artışı Projesi kapsamında, insan sağlığı ve çevre açısından riskli ve tehlikeli olan boyalar 25 kg lık kutularda orijinal ambalajlarında temin edilecektir. Diğer kimyasallar ise yine orijinal ambalajlarında 1 tonluk PVC tanklarda ve 60 kg lık plastik bidonlarda temin edilecektir. Kapların, bidonların ve tankların sızdırmaz olmasına özellikle dikkat edilecektir. Üretimde kullanılacak kimyasallar ve boyalar, ayrı bir bölümde depolanacaktır. Depolama alanında kapı ve pencereler dışarı açılacak şekilde olacaktır. Depolanan farklı özellikteki maddelerin birbirine temas etmemesi sağlanacaktır. Ayrıca, depolama alanında uygun yerlerde duman dedektörleri, yangın alarm butonları ve yangın hidrantı konulacaktır. Kullanılacak kimyasalların bazıları ortam konsantrasyonlarına ve maruz kalma sürelerine bağlı olarak çalışanlarda sağlık sorunları oluşturabilmektedir. Ayrıca, deri ve solunum sistemini tahriş edici özelliktedirler. Bu nedenle depolama alanında ortam havalandırmasının sağlanması konusunda ulusal ve uluslararası standartlara uyulacaktır. Bu maddelerin kullanımı sırasında maske, emniyet gözlükleri, eldiven, ayakkabı, giysi gibi özel koruyucu önlemler alınacaktır. Kullanılacak maddelerin, kimyasal bir olay sonucunda işyeri tabanını aşındırıp tahrip etmesi veya parlayıcı, tehlikeli ve zararlı gaz ve dumanlar meydana getirmesi önlenecektir. Kimyasal maddelerin kazara dökülmesi halinde derhal talaş tozu dökülerek emdirilecek ve lisanslı firmalarca toplattırılacaktır. 127

138 Tesiste T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli Ve Zararlı Maddelerle Çalışan İş Yerlerinde Ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük ilgili tüm hükümlerine uyulacaktır. Tesiste üretim aşamasında tüm makine ve teçhizatın bakımı düzenli olarak yapılacak ve sürekli kontrol edilecektir. Üretim prosesi gereği her türlü kalite kontrol işleminden geçecektir. Bu durumda tesis işleyişinde sürekli bir düzen ve denetim mekanizması oluşturulacaktır. Tesiste çalışan personelin dikkatsizliği ciddi kaza riskleri doğurabilir. Bu nedenle tüm çalışacak işçilere gerekli iş eğitimi verilecektir. Tesiste Tarih ve Sayılı İş Kanunu ve buna bağlı çıkarılan tüzük ve yönetmeliklere uyulacaktır. Tesis personeline her türlü iş gereçleri ve kişisel koruma gereçleri sağlanacaktır. IV.12. Proje kapsamındaki ulaştırma altyapısı planı (ulaştırma güzergahı, şekli, güzergah yollarının mevcut durumu ve kapasitesi, hangi amaçlar için kullanıldığı, mevcut trafik yoğunluğu, yerleşim yerlerine göre konumu, faaliyet için kullanılacak araçları kaldırıp kaldıramayacağı, yapılması düşünülen tamir, bakım ve iyileştirme çalışmaları vb.) Projeye konu tesis, kuş uçuşu Denizli İl merkezine 36 km, Acıpayam İlçe Merkezine 8 km, batısında bulunan ve en yakın yerleşim birimi olan Yenice Mahallesine 250 m, kuzeybatısında bulunan Yassıhüyük Beldesi merkezine 750 m, kuzeydoğusundaki Ovayurt Beldesine 500 m, doğusundaki Apa Beldesine m, güneyindeki Kırca Beldesine m, güneybatısındaki Alaattin Beldesine m mesafede yer almaktadır. Ayrıca söz konusu tesisin doğusunda hemen sınırından DSİ nin kurutma kanalı geçmektedir. Tesisin hemen güneyinde tekstil fabrikası yer almaktadır. Bunlarla beraber D-330 Denizli-Burdur yoluna 300 m mesafede yer almaktadır. Tesise ulaşım için mevcut yollar takip edilecek olup, proje kapsamında yeni bir yol yapılması durumu söz konusu değildir. Tesisin önüne kadar asfalt yol mevcuttur. Tesise ulaşım bu güzergâhlardan sağlanmaktadır. Şekil-13: Proje Alanının Yerleşim Yerlerine Uzaklıklarının Gösterilmesi 128

139 BEZ TEKSTİL Şekil-14: Proje alanı trafik yükü haritası (Kaynak: si/trafikhacim2011.pdf) Tesis alanına ulaşım için mevcut olan D-330 Denizli-Burdur Yolu kullanılacak olup, herhangi bir yol ya da alt yapı faaliyeti gerçekleştirilmeyecektir. Mevcut olan yollar ve altyapı sistemleri kullanılacaktır. Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı Ulaşım ve Maliyet Etütleri Şubesi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Otoyollar ve Devlet Yolları Trafik Hacim Haritası adlı çalışma kapsamında Denizli- Burdur karayolundaki trafik hacmi; Otomobil Orta Yüklü Ticari Taşıt Otobüs Kamyon Kamyon+Römork, Çekici+Yan Römork Toplam : taşıt/gün : 205 taşıt/gün : 15 taşıt/gün : 249 taşıt/gün : 93 taşıt/gün : taşıt/gün Denizli-Burdur Karayolu ndaki toplam taşıt hacmi taşıt/gün olup Kumaş Boyama Bölümü Kapasite Artışı Projesinin tamamlanmasından sonra getireceği 15 taşıt/gün lük (üretilen ürünlerin nakliyesi, çalışan personel için 30 kişilik en az 5 adet servis aracı ve 10 adet özel araç olacağı varsayımı ile) ilave yük Denizli-Burdur karayolunun mevcut taşıt hacmini % 0,99 oranında artırarak, toplam taşıt hacminin yaklaşık taşıt/gün olması beklenmektedir. Proje kapsamında mevcut yollar kullanılacak olup, herhangi bir bağlantı yolu yapılması söz konusu değildir. 129

140 Proje kapsamında kurulacak olan Kumaş Boyama Bölümü ve diğer yapılara ilişkin yer planlamasında Karayolu Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve Karayolu Kamulaştırma Sınırı çekme paylarına uyulacaktır. İnşaat ve işletme aşamasında karayolunun kullanılması durumunda 2918 Sayılı Trafik Kanunu ve Karayolları ile ilgili çıkarılan tüm kanun ve yönetmeliklere uyulacaktır. Tehlikeli madde sınıfına giren malzemelerin taşınması esnasında Tehlikeli Maddelerin Karayolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. İnşaat ve işletme aşamasında malzemelerin taşınması sırasında karayollarına zarar verilmeyecektir. Zarar verilmesi durumunda zarar, Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü ile yapılacak protokol çerçevesinde Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından karşılanacaktır. İnşaat ve işletme aşamasında yola giriş ve çıkışlarda trafik güvenliği açısından her türlü önlem Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü görüşleri doğrultusunda Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından alınacaktır. Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü görüşü Ek-32 de sunulmuştur. IV.13. Proje için önerilen sağlık koruma bandı mesafesi, (tesis izni ve açılma ruhsatı ile ilgili bilgilerin ve taahhüdün yer alması), Proje sahası, Denizli ili, Acıpayam İlçesi, Yassıhüyük Beldesi, 101 Ada, 6 Parsel de içerisinde yer almaktadır. Söz konusu alan Ek-6A da verilen 1/1.500 ölçekli Uygulama İmar Planı ve Ek-6B de verilen 1/3.000 ölçekli Nazım İmar Planında da görüldüğü üzere Sanayi Alanı olarak belirtilmiştir. Söz konusu alanın sağlık koruma bandı mesafesi de ilgili planlarda gösterilmiştir. Buna göre söz konusu parselin batısında ve kuzeyinde 35 m, doğusunda 12 m, güneyinde 15 m olmak üzere sağlık koruma bandı mesafesi belirtilmiştir. Proje kapsamında DSİ Kurutma Kanalı ile sınır olan tesisin doğusunda da 35 m sağlık koruma bandı mesafesi bırakılmıştır. Kapasite artışı sonrası sağlık koruma mesafesinin değiştirilmesine yönelik herhangi bir çalışma öngörülmemiştir. Bu konuda resmi kurum ve kuruluşların talepleri doğrultusunda gerekli önlemler alınacaktır. İplik Bobin Boyama Tesisi nin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Ek-18 de verilmiştir. Proje kapsamında tesisle ilgili inşaat işlemlerinin tamamlanmasının ardından tesis izni ve açılma ruhsatı işlemleri kapasite artışına geçilmeden tamamlanacaktır. IV.14. Acil eylem planı (ünitelerde meydana gelebilecek muhtemel kaza, yangın, deprem ve sabotaja karşı alınması gerekli önlemler), İşletme faaliyetleri esnasında dikkatsizlik sonucu meydana gelebilecek olan kazalara karşı alanda bütün emniyet tedbirleri alınacak ve çalışan personel bu tür kazalara karşı sürekli olarak eğitilip uyarılacaktır. Faaliyet alanında kullanılacak teknoloji ve malzemelerden kaynaklanacak iş kazalarının olabileceği düşünülerek çalışmalar esnasında Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 no.lu İş Kanunu ile Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü nün ilgili maddelerine uyulacaktır. 130

141 Proje kapsamında olabilecek her türlü kaza, sabotaj ve doğal afet gibi maddi ve manevi zarar verici unsurlarda aşağıdaki acil müdahale planı takip edilecektir. Bu sayede faaliyetin bu olumsuzluklara karşıda sistemli olarak işlerliği sağlanacaktır. Acil müdahale planı genel hatları ile aşağıdaki gibidir. Şekil-15: Genel Acil Müdahale Planı Planlanan proje kapsamında herhangi bir kazaya, yangın, sabotaj, doğal afete karşı acil eylem planı olarak işletmede çalışan işçiler öncelikli olarak bilgilendirilecektir. Yangın çıkması durumunda en uygun ve en yakın yangın söndürme aleti ile ilk müdahaleye başlanacak, derhal en yakın amire haber verilecek ve itfaiye amirliği aranacaktır. Proje alanı çevresinde çıkabilecek herhangi bir yangına ve patlamaya karşı yeterli sayıda yangın söndürme cihazı (kazma, kürek, balta, su kovası, yangın söndürme tüpü vs.) bulundurulacak ve tesis hiçbir zaman boş bırakılmayacaktır. Projeye özel hazırlanan Acil Eylem Planı Ek-24 te sunulmuştur. Ayrıca Yassıhüyük Belediye Başkanlığı ndan alınmış olan Yangın için alınan önlemler yeterlidir. yazısı Ek-26 da sunulmuştur. IV. 15. İşletme Faaliyete Kapandıktan Sonra Olabilecek ve Süren Etkiler ve bu etkilere karşı alınacak önlemler. (Arazi ıslahı, Rehabilitasyon ve Rekreasyon çalışmaları), Tesisin işletmeye kapatılmasının ardından rekreasyon çalışmaları yapılacak olup, üretim yapılmayacağından çevreye herhangi bir etkinin olması söz konusu olmayacaktır. Rekreasyon çalışmaları Tahrip edilen bir alan kendi haline bırakıldığında, ekolojik dengesine ulaşması, kendi kendini onarması çok uzun zaman alabilir. Uygun bir zaman sürecinde bu alanların yeniden doğaya kazandırılması için insan yardımına ihtiyaç vardır. Bu amaçla rehabilitasyon 131

142 çalışmaları, tahrip edilmiş alanın verimliliğinin ekolojik, ekonomik ve estetik değerlerinin yeniden kazandırılmasını hedefleyen çalışmaları içerecektir. Arazi Islahı Söz konusu faaliyet yeri işletme faaliyete kapandıktan sonra bu alan başka bir amaçla gerekli tadilat işlemleri yapılarak kullanılabilir. Herhangi bir arazi ıslahı yapılmasına gerek yoktur. Çünkü alan hali hazırda sanayi alanıdır. Faaliyetin işletmeye kapatılması sonrasında tesiste bulunan alet ve ekipman sökülerek taşınabilir. Bu işlemler esnasında çevreye herhangi bir atık atılmayacaktır. Araziye herhangi bir şekilde sıvı atık bırakılmayacaktır. Özelikle yağ tanklarının faaliyet alanından alınması sırasında Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümleri gereğince herhangi bir atık araziye bırakılmayacaktır. Tankların çerisinde bulunan atık yağlar tamamen boşaltıldıktan sonra bu tanklar Tehlikeli Atık Taşıma Lisansına sahip araçlar vasıtasıyla faaliyet sahasından uzaklaştırılacaktır. Herhangi bir şekilde arazide söküm yapılmayacaktır. Tesiste bulunan ekipmanların sökülmesi sırasında oluşabilecek tozlanmalara karşı sulama yapılarak oluşabilecek bu toz miktarları minimum seviyeye indirilecektir. Söz konusu işletmenin faaliyete kapanması sırasında her ne kadar çevresel açıdan kirlilik yaratacak bir unsur bulunmasa da 2872 sayılı Çevre Kanuna istinaden çıkartılan ve çıkartılacak ilgili bütün yönetmelik hususlarına uyulacaktır. Faaliyet sona erdikten sonra arazinin alacağı son duruma göre çalışmalar yapılacak ve çevre sorunları en aza indirilecek ve giderilmeye çalışılacaktır. Yeşillendirme çalışmaları faaliyete paralel olarak işleyecektir. 132

143 BÖLÜM V : HALKIN KATILIMI Halkın Katılımı ile ilgili verebilecek bilgi ve belgeler (varsa proje kapsamında yapılan değişiklikler), Tekstil Fabrikası Kapasite Artışı (Kumaş Boyama Bölümü) projesine ilişkin ÇED yönetmeliğinin 9. maddesi gereğince, ÇED sürecine halkın katılımını sağlamak, faaliyet hakkında bilgilendirmek, görüş ve önerilerini almak amacıyla gerçekleştirilmesi gereken Halkın Katılımı Toplantısının Denizli ili, Acıpayam ilçesinde Tarihinde yapılmasına T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın Tarih ve 7828 Sayılı yazısı ile karar verilmiştir. Toplantı yeri olarak Denizli İli, Acıpayam İlçesi, Yassıhüyük Beldesi nde yer alan Belediye Kıraathanesi seçilmiş ve T.C. Denizli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün onayı alınmıştır. ÇED yönetmeliği 9. Maddesi gereğince toplantı tarihini, saatini, yerini ve konusunu belirten ilan, biri yerel, biri ulusal düzeyde yayımlanmakta olan toplam iki gazetede [Deha 20 Gazetesi (yerel gazete) ve Yeni Şafak Gazetesi (ulusal gazete)] yayımlatılmıştır. Söz konusu ilanlar Şekil-16 da sunulmuştur. Şekil-16: Yerel ve Ulusal Gazete İlanları Projeyi duyurmak, proje ile ilgili bilgi vermek ve halkın görüşlerini almak amacıyla toplantı tarihinde Belediye Kıraathanesi nde yapılmıştır. Toplantıya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Denizli İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü, Yassıhüyük Belediyesi ve İl Afet Müdürlüğü yetkililerinin yanında, proje sahibi ve yöre halkı katılmış ve yeterli katılım sağlanarak toplantı gerçekleştirilmiştir. 133

144 Projeye konu tesis potansiyel içme suyu amaçlı Akköprü Barajı nın uzun mesafeli koruma alanında kaldığından ve söz konusu baraj su tutmaya başladığından DSİ Genel Müdürlüğü tarafından tesisten kaynaklı atıksuların arıtıldıktan sonra DSİ ye ait kurutma kanalına deşarj edilmesine izin verilmemiştir. Bu nedenle deşarj yerinin değiştirilmesi uygun görülmüştür. Bu kapsamda Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon hattına bağlantı yapılması hususunda gerekli izinler alınmıştır. Bunun haricinde yöre halkının genel isteği istihdam üzerine olmuştur. Kapasite artışı sonrası 110 kişi daha istihdam edilecek olup, proje sahibi tarafından önceliğin yöre halkına tanınacağı belirtilmiştir. Toplantı hakkında detay bilgiler verilerek, yöneltilen sorular cevaplandırılmıştır. 134

145 BÖLÜM VI. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ (Bu bölümde projenin genel özeti yapılarak ilgili yönetmeliklere uyacağının taahhüdünün verilmesi.) Denizli ili, Acıpayam İlçesi, Yassıhüyük Beldesi, 101 Ada, 6 Parsel de 6.765,5 m 2 lik alanda yer alan fabrikada İplik Bobin Boyama yapılmakta olup, söz konusu tekstil fabrikası için Merit Tekstil Bobin Boyama Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına, tarihinde ÇED Olumlu kararı verilmiştir.(ek-14a) tarihinde alınmış ÇED Olumlu kararına istinaden ton/yıl kapasite ile İplik Bobin Boyama Tesisi işletilmeye başlanmıştır. ÇED Olumlu kararı alınmasından sonra Merit Tekstil Bobin Boyama Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin tarihinde şirket ismi değiştirilmiş olup, söz konusu tesis 2008 yılından bu yana Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak faaliyetine devam etmektedir. Merit Tekstil Bobin Boyama Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına çıkmış ÇED Olumlu kararının Bez Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. için de geçerli olduğuna dair Denizli İl Çevre ve Orman Müdürlüğü yazısı Ek-8 de sunulmuştur. Mevcut İplik Bobin Boyama tesisi için ÇED Olumlu kararı alınmasından sonra 2010 ve 2012 yıllarında kapasite artışı yapılmış olup, konu ile ilgili, ve tarihlerinde alınmış ÇED Gerekli Değildir Belgeleri Ek-14B ve Ek-14C de sunulmuştur. Buna göre ton/yıl olan İplik Bobin Boyama Kapasitesi 2010 yılında ton/yıl a, 2012 yılında ise ton/yıl artış ile ton/yıl a çıkarılmıştır. Söz konusu proje kapsamında, Denizli İli, Acıpayam İlçesi, Yassıhüyük Beldesi, 101 Ada, 6 Parsel de toplam m 2 alan üzerinde kurulu, Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilen Tekstil Fabrikası içerisinde, daha önce depo alanı olarak kullanılan ve 2012 yılı başında alınan ÇED Gerekli Değildir Kararı sonrası ton/yıl kapasite ile Kumaş Boyama Bölümü kurulması planlanmış m 2 lik bu alanda kapasite artışı yapılması öngörülmektedir. Söz konusu alan için 2012 yılı başında izin alınmasına karşın henüz makine-ekipman yerleşimi yapılarak faaliyete başlanmamıştır. Projeye konu kapasite artışında Kumaş Boyama Bölümü nün kapasitesi ton/yıl dan ton/yıl a çıkarılması planlanmaktadır. Proje kapsamında m 2 lik izni alınmış ve Kumaş Boyama Bölümü kurulması planlanmış alana ilaveten yeni bir kapalı alan inşa edilmesi de söz konusudur. Kumaş Boyama Bölümünün kurulması planlanan m 2 lik alanın hemen yanında m 2 lik alanda inşaat çalışması yapılacaktır. Mevcut İplik Bobin Boyama tesisinin Yapı Kullanma İzin Belgeleri Ek-11A da, Kumaş Boyama Ünitesinin Yapı Ruhsatı Ek-11B de sunulmuştur. 135

146 Proje alanı Denizli M22c4 paftasında yer almaktadır. Proje alanını gösterir yer bulduru haritası Ek 1 de, 1/ ölçekli topografik harita Ek-2 de, proje alanı uydu görüntüsü ve alan fotoğrafları Ek-3A ve Ek-3B de sunulmuştur. İplik Bobin Boyama Tesisi, 2007 yılı ÇED Olumlu Kararı sonrası ton/yıl kapasite ile çalışmaktayken, 2010 yılında yapılan kapasite artışıyla kapasitesi önce ton/yıl a 2012 itibariyle de ton/yıl a çıkarılmıştır. Projeye konu kapasite artışı ile mevcut İplik Bobin Boyama Tesisi nin kapasitesinde herhangi bir artış olmayacaktır. İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Bölümü kapasite artışı ile tesisteki toplam boyama kapasitesi Tablo-2 de, toplam kasarlama kapasitesi Tablo-3 te verilmiştir. İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Tesisi Boyama Kapasitesi ÜNİTELER İPLİK BOBİN BOYAMA BÖLÜMÜ KUMAŞ BOYAMA BÖLÜMÜ TOPLAM BOYAMA KAPASİTESİ ton/yıl ton/yıl ton/yıl İplik Bobin Boyama Tesisinde ton/yıl ipliğin tamamı boyama öncesi kasar işlemine tabi tutulmaktadır. Kumaş Boyama Bölümü nde kasarlama yapılan her kumaş boyamaya tabi olmadığından kasarlama kapasitesi boyamaya göre daha yüksektir. İplik Bobin Boyama ve Kumaş Boyama Tesisi Kasarlama Kapasitesi ÜNİTELER İPLİK BOBİN BOYAMA BÖLÜMÜ KUMAŞ BOYAMA BÖLÜMÜ TOPLAM KASARLAMA KAPASİTESİ ton/yıl ton/yıl ton/yıl Kapasite artışı yapılması planlanan bu bölümlere ilaveten Kumaş Merserize kapasitesi ton/yıl a, Kumaş Sanforlama kapasitesi ton/yıl a, Kumaş Apreleme kapasitesi ton/yıl a çıkarılacaktır. Projeye konu tesisin atıksu arıtma tesisi 950 m 3 /gün kapasite ile devrededir. Kapasite artışı sonrası mevcut 950 m 3 /gün kapasiteli atıksu arıtma tesisinin yanına m 3 /gün kapasiteli yeni bir evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesisi (fiziksel+kimyasal+biyolojik) inşa edilecek olup, atıksu arıtıldıktan sonra Yassıhüyük Belediyesi kanalizasyon sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Konu ile ilgili olarak; Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Madde 25 a) Kanalizasyon sistemi bulunan yerlerde her türlü atıksuların kanalizasyon şebekesine bağlanması, ilke 136

147 olarak bir hak ve mecburiyettir. hükmü kapsamında Yassıhüyük Belediyesi mevcut kanalizasyon hattına bağlantı yapılabilmesi hususunda başvuru yapılmış olup, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Mahalli Çevre Kurulu nca uygun görüş verilmiştir. Bu görüşler doğrultusunda Yassıhüyük Belediyesi nden Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi alınarak arıtılan atıksuların mevcut kanalizasyon hattına bağlanması için gerekli izin alınmıştır. (Ek- 28A-B-C,29A-B) Tehlikeli ve tehlikesiz atıklar için geri dönüşüm/bertaraf sözleşmesi Ek-30 da sunulmuştur. Proje kapsamında kullanılacak olan kimyasal maddelere ait Güvenlik Bilgi Formları Ek-25 te sunulmuştur. Söz konusu bu güvenlik formları fabrika içerisine tablo halinde asılacaktır. Söz konusu proje kapsamında hazırlanan ve proje alanının işaretlendiği 1/ Ölçekli Topografik Harita ve lejandı Ek-2 de, Aslı Gibidir Onaylı 1/1.500 ölçekli Uygulama İmar Planı Ek-6A da, 1/3.000 ölçekli Nazım İmar Planı Ek-6B de sunulmuştur. Ayrıca Aslı Gibidir Onaylı 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planı Paftası, lejant ve plan hükümleri Ek-9 da, 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planı Ek-9A da sunulmuştur. Bez Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan Kumaş Boyama Bölümü Kapasite Artışı için proje alanı ve çevresini gösterir, 1/ Ölçekli Topografik Harita Ek-2 de, faaliyet alanı merkezli 1 km lik yarıçap üzerinde proje alanı çevresini gösterir 1/ ve 1/5.000 ölçekli halihazır etki haritaları Ek-19A ve Ek-19B de verilmiştir. Proje Alanını gösterir Uydu görüntüsü Ek-3A da, proje alanı fotoğrafları Ek-3B de sunulmuştur. Tekstil Fabrikası ve Kumaş Boyama Bölümünün koordinatları Tablo-8 ve Tablo-9 da verilmiştir. Proje alanı Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası nda Birinci Derece Deprem Bölgesi nde yer almaktadır. (Ek 4) Bilindiği gibi bu haritada Birinci Derece Deprem Bölgeleri deprem yönünden en riskli yerleri, Beşinci Derece Deprem Bölgeleri ise deprem yönünden tehlikesiz bölgeleri ifade etmektedir. Fayların proje alanını uzaklığını gösterir diri fay haritası Şekil-5 te sunulmuş ve aşağıda gösterilmiştir. Proje alanı arazi varlığı haritasında A4h M III sw olarak belirtilmiştir. Buna göre; proje alanı alüvyal topraklardan oluşan, eğimi %0-2 olan, çok sığ, hafif tuzlu, şimdiki arazi kullanımı mera olan, toprak işlemeli tarıma elverişli ve arazi kullanım kabiliyet sınıfı III olan, taşlılık, tuzluluk ve alkalilik yönünden toprak yetersizliği olan, yaşlık, drenaj bozukluğu veya taşkın zararı fazla özelliği gösteren bir alandır. Proje alanını gösterir Arazi Varlığı Haritası Ek- 23 te sunulmuştur. Proje alanı ve etki alanında; tarım alanları hariç, orman alanları, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, yaban hayatı koruma alanları, yaban hayvanı yetiştirme alanları, sit alanları, tabiat varlıkları, koruma alanları, özel çevre koruma bölgeleri, biyogenetik rezerv alanı, biyosfer rezervi özel koruma alanları, ağaçlandırılmış alanlar, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları, içme ve kullanma su kaynakları ile ilgili koruma alanları, nüfusça yoğun alanlar ve koruma altına alınmış diğer 137

148 alanlara; kaynak olarak kullandığımız veri tabanı ve diğer araştırmalarda rastlanılmamıştır. Proje alanının 18 km kuzeyinde Honaz Milli Parkı, 27 km doğusunda Salda Gölü ve 37 km kuzeydoğusunda Yaban Hayatı Geliştirme Sahası yer almaktadır. Proje alanı ve yakın çevresinin Duyarlı yöreler haritası ise Ek-5 te sunulmuştur. Proje alanı 1/1.500 ölçekli Uygulama İmar Planı, 1/3.000 ölçekli Nazım İmar Planı, 1/ ve 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planında da görüldüğü üzere Sanayi alanı olarak nitelendirilmektedir. Proje alanının kuzeyinde tarım yapılabilir araziler bulunmakta olup, söz konusu alan orman alanı sınırları içerisinde yer almamaktadır. Proje alanının 5 km batısında orman kullanımı maki görünen ve 6 km kuzeydoğusunda orman kullanımı koru görünen alanlar bulunmaktadır. Ormanlık alanları ve bu alanların proje alanına uzaklıklarını gösterir Duyarlı Yöreler Haritası Ek-5 te sunulmuştur. Projeye konu tesis, kuş uçuşu Denizli İl merkezine 36 km, Acıpayam İlçe Merkezine 8 km, batısında bulunan ve en yakın yerleşim birimi olan Yenice Mahallesine 250 m, kuzeybatısında bulunan Yassıhüyük Beldesi merkezine 750 m, kuzeydoğusundaki Ovayurt Beldesine 500 m, doğusundaki Apa Beldesine m, güneyindeki Kırca Beldesine m, güneybatısındaki Alaattin Beldesine m mesafede yer almaktadır. Ayrıca söz konusu tesisin doğusunda hemen sınırından DSİ nin kurutma kanalı geçmektedir. Tesisin hemen güneyinde tekstil fabrikası yer almaktadır. Bunlarla beraber D-330 Denizli-Burdur yoluna 300 m mesafede yer almaktadır. (Tablo-35) Yerleşim Birimi Proje Alanına Göre Uzaklı Denizli İli Kuzeybatı K ğ36 Acıpayam İlçesi Güney 8 km Yenice Mahallesi Batı 250 Yassıhüyük Kuzeybatı 750 Ovayurt Beldesi Kuzeydoğu 500 Apa Beldesi Doğu Kırca Beldesi Güney Alaattin Beldesi Güneybatı MEVCUT DURUM KAPASİTE ARTIŞI SIVI ATIKLAR KAYNAĞI MİKTARI BERTARAFI Evsel 12 m 3 /Gün DSİ Kurutma Kanalı Endüstriyel 950 m 3 /Gün DSİ Kurutma Kanalı Evsel 28,5 m 3 /gün Arıtma+ Kanalizasyon Endüstriyel m 3 /Gün Arıtma m 3 /Gün Kanalizasyon 138

149 Kumaş Boyama Bölümü nde yer alacak her bir birimde kullanılacak su miktarları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Kumaş Boyama Bölümü Birim İşlem Başına Su Sarfiyatı Birim Kapasite Günlük Üretim Birim İşlemde Su Sarfiyatı Toplam Su Sarfiyatı Şarj Sayısı* 1 Şarjdaki Su Sarfiyatı Kasar Merserize Boyama Sanfor Apre Evsel Kullanım 3000 Ton /Yıl 2000 Ton /Yıl 1800 Ton /Yıl 2000 Ton /Yıl 2000 Ton /Yıl Kg /Gün Kg /Gün Kg/Gün Kg /Gün Kg /Gün 18 Lt Su/Kg Kumaş 18 Lt Su/Kg Kumaş 100 Lt Su/Kg Kumaş Lt/Gün Lt/Gün Lt/Gün ,5 Lt Su/Kg Kumaş 110 Kişi Lt/Kişi Genel Toplam Lt/Gün Lt/Gün 3 3 Vardiya Lt/Gün = Ton/Gün Lt/Şarj Lt/ Şarj Lt/ Şarj Lt/ Şarj Lt/ Şarj *(1 şarj için geçen süre 8 saattir.) Buna göre proses için gerekli su miktarı 1.011,150 ton/gün, çalışan personelin kullanacağı su miktarı 16,5 ton/gün olmak üzere toplam ton/gün su kullanımı söz konusu olacaktır. Proje kapsamında kullanılan suyun tamamı atıksu olarak geri dönecektir. Kumaş Boyama Bölümü için 2012 yılı başında izin alınmasına rağmen makineekipman kurulumu yapılmadığından üretime başlanmamıştır. Bu nedenle tabloda yalnızca planlanan durum verilmiştir. İplik Bobin Boyama Bölümü Birim İşlem Başına Su Sarfiyatı Birim Kapasite Günlük Üretim Boyama Evsel Kullanım Ton /Yıl Kg/Gün Birim İşlemde Su Sarfiyatı 72 Lt Su/Kg Kumaş 80 Kişi Lt/Kişi Genel Toplam Toplam Su Sarfiyatı Lt/Gün Lt/Gün Şarj Sayısı* 2,5 3 Vardiya Lt/Gün = 950 Ton/Gün 1 Şarjdaki Su Sarfiyatı Lt/ Şarj Lt/ Şarj İplik Bobin Boyamada su sarfiyatı 950 ton/gün, Kumaş Boyama Bölümünde su sarfiyatı ton/gün olmak üzere toplam su sarfiyatı yaklaşık ton/gün olacaktır. 139

150 Tesiste proses için ihtiyaç duyulan su, mevcutta kullanılan 2 adet sondaj kuyusundan temin edilecektir. Evsel kullanım için ise Ek-12 de sunulan Yassıhüyük Belediye Başkanlığı yazısına istinaden şehir şebekesinden sağlanacaktır. Mevcut İplik Bobin Boyama Tesisinde 6,4 MW ısıl gücünde 2 adet kömür kazanı bulunmaktadır. Kapasite artışı sonrası ise Kumaş Boyama Bölümü nde 6 MW ısıl gücünde ve 9 ton buhar kapasiteli bir adet doğalgaz kazanı kurulacaktır. İplik Bobin Boyama Tesisinde günlük kömür tüketimi yaklaşık 6 ton iken, kurulacak olan doğalgaz kazanında kullanılacak olan doğalgaz miktarı yaklaşık m 3 /gün olacaktır. Söz konusu tesis için 12 m yüksekliğinde ve 80 cm çapında baca kurulması öngörülmektedir. Bununla ilgili gerekli hesaplamalar aşağıda verilmiştir. Tablo-57 de görüldüğü gibi işletme aşamasında gürültü kaynaklarının beraber çalışmasından çıkan gürültü düzeyi en yüksek 70,50 dba dir Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih Sayılı değişiklik) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Madde-23 e göre üretimin yapılacağı faaliyet alanı bina statüsü içerisinde kalmakta olup L gündüz değeri en yakın yerleşim yeri olan faaliyet alanı çevresinde kalan yapılara uzaklığı göz önüne alındığında 50 m olup bu mesafede de 70 dba değerini geçmektedir. Hesaplamalar tüm makinaların aynı anda çalıştığı varsayılarak yapılmış olup, yapılan modellemede sınır değer olan 70 dba nın aşıldığı görülmektedir. Ancak, tesiste tüm makinalar aynı anda çalışmayacaktır. Söz konusu tesisin 50 m yakınında herhangi bir yerleşim yeri bulunmadığından, üstelik bu ünitelerin kapalı ortamda çalıştığı da göz önüne alındığında çevreyi rahatsız edecek bir gürültü oluşumu söz konusu olmayacaktır. Tesisin işletilmesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde ve Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında belirtilen hükümlere riayet edilecektir. Tesisin işletilmesi aşamasında Kumaş Boyama Bölümü nde yer alacak motor gücü yüksek ve titreşim yapması muhtemel makinaların yerle temas eden ayak kısımlarına titreşimi absorbe eden lastik takoz ile bağlantı yapılarak titreşim minimize edilecektir. Proje kapsamında mevcut durumda oluşan ve kapasite artışı oluşması muhtemel atık miktarları tablo halinde aşağıda belirtilmiştir. 140

151 Genel Atık Tablosu ATIK TÜRLERİ KATI ATIKLAR KAYNAĞI MİKTARI BERTARAFI MEVCUT DURUM KAPASİTE ARTIŞI SONRASI MEVCUT DURUM KAPASİTE ARTIŞI SONRASI Evsel 92 Yassıhüyük Belediyesi Kg/Gün Endüstriyel 10 Lisanslı Firma Kg/Gün Evsel Yassıhüyük Belediyesi Kg/Gün Endüstriyel 15 Lisanslı Firma Kg/Gün ATIK YAĞLAR TEHLİKELİ ATIKLAR KAYNAĞI MİKTARI BERTARAFI KAYNAĞI MİKTARI BERTARAFI Bitkisel 0,5 Lisanslı Atık Yağ Lt/Gün Firma Atık pil- 0,1 Lisanslı Atık Yağ 0,3 Lisanslı Floresan kg/gün Firma Lt/Gün Firma Bitkisel 0,8 Lisanslı Atık Yağ Lt/Gün Firma Atık pil- 0,15 Lisanslı Floresan kg/gün Firma Atık Yağ 0,5 Lt/Gün Lisanslı Firma (Mevcut iplik Bobin Boyama Tesisi nde 80 kişi çalışmaktadır. Kumaş Boyama Bölümü nün kurulmasından sonra 110 kişinin daha çalıştırılması ile toplam 190 kişi çalıştırılacaktır. Tabloda verilen hesaplamalar bu değerler baz alınarak düzenlenmiştir.) Projeye özel hazırlanan Acil Eylem Planı Ek-24 te sunulmuştur. Ayrıca Yassıhüyük Belediye Başkanlığı ndan alınmış olan Yangın için alınan önlemler yeterlidir. yazısı Ek-26 da sunulmuştur. ÇED Yönetmeliğinin 18. Maddesi gereği Proje sahibi veya yetkili Temsilcisi, Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararını aldıktan sonra ilgili mevzuat uyarınca aldığı diğer izin ve ruhsatlar ile yatırımın, başlangıç, inşaat, işletme ve işletme sonrası dönemlerine ait ilişkin izleme raporlarını Bakanlığa iletmekle yükümlüdür. Bu bilgiler Bakanlık tarafından halkı bilgilendirmek üzere Valiliğe gönderilir. ifadeleri yer almaktadır. Ayrıca Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Yeterlik Belgesi Tebliği gereğince, proje için ÇED Olumlu Belgesi alınması sonrasında, projenin başlangıç ve inşaat dönemlerine ilişkin izleme-kontrol çalışmasının yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla Kumaş Boyama Bölümü Kapasite Artışı projesiyle ilgili oluşturulan İzleme programı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın belirlemiş olduğu 3 aylık periyotlarda Ek-4 Nihai ÇED Raporu İzleme-Kontrol Formu doldurularak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na sunulacaktır. 141

152 Faaliyetin inşaat ve işletme aşamasında çevre değerlerinin korunması amacıyla, 2872 sayılı Çevre Kanununa istinaden; raporda belirtilen taahhütlere uyulacaktır tarihinde alınmış ÇED Olumlu Belgesi ve ve tarihlerinde alınmış ÇED Gerekli Değildir Belgeleri eklerde sunulmuş olup, söz konusu proje kapsamında daha önce kararı alınan bu projelerde yer alan taahhütlere uyulacaktır Sayılı Çevre Kanunu nca çıkan ve çıkarılacak olan yönetmeliklerde belirtilen hükümlere uyulacaktır. Bunun yanında; Sayılı Çevre Kanunu (5491 Sayılı Kanun ile değişiklik) ve ilgili yönetmelikleri, Sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmelikleri, Tarih ve 6831 Sayılı Orman Kanunu ve ilgili yönetmelikleri, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren, 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkındaki Yönetmelik, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 142

153 Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık yağların Kontrolü Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil Ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı ( Tarih ve Sayı ile değişiklik) Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği, Tarih ve Sayılı ( Tarihli ve Sayı ile değişiklik) Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik, Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tekstil Sektöründe Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Tebliği hükümlerine, ve rapor kapsamında belirtilen kanun, mevzuat, yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 143