DANIŞMANLIK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ.

Transkript

1 BERKA MÜHENDİSLİK ÇEVRE MADENCİLİK VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ. SELİM SÜLEYMAN ÖZDEN NOLU IV. GRUP KUVARSİT OCAĞI VE CEVHER HAZIRLAMA TESİSİ İLE KUVARS KUMU OCAĞI VE CEVHER HAZIRLAMA TESİSİ KAPASİTE ARTIRIMI ÇED RAPORU İSTANBUL İLİ, ÇATALCA İLÇESİ SUBAŞI KÖYÜ İLE AKALAN KÖYÜ ANKARA / EYLÜL 2013

2 PROJE SAHİBİNİN ADI Nakliye ADRESİ TELEFON VE FAKS NUMARALARI PROJENİN ADI PROJE BEDELİ PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ (İLİ, İLÇESİ, MEVKİİ) PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI, ZONE SELİM SÜLEYMAN ÖZDEN Tabakhane Cad. No:32 Kasımpaşa İş Merkezi Kat:1, Daire:10 Kasımpaşa/İSTANBUL Tel:(0212) Faks: (0212) NOLU IV. GRUP KUVARSİT OCAĞI VE CEVHER HAZIRLAMA TESİSİ İLE KUVARS KUMU OCAĞI VE CEVHER HAZIRLAMA TESİSİ KAPASİTE ARTIRIMI PROJESİ TL İSTANBUL İLİ ÇATALCA İLÇESİ SUBAŞI KÖYÜ İLE AKALAN KÖYÜ Kuvarsit Madeni Ocağı Alanı Koordinatları (Alan: 76,72 hektar) Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem,Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M. : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak. : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : Kuvarsit Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları (Alan: m 2 ) Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem,Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M. : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak. : : : : : : : : : : : i

3 : : : : : : : : : : : : : : : : Nolu Kuvars Kumu Ocağı Alanı Koordinatları (Alan: 18,77 hektar) Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem,Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M. : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak. : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : Nolu Kuvars Kumu Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları (Alan: m 2 ) Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem,Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M. : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak. : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : ii

4 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Alanı Koordinatları (Alan: 4,21 hektar) Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem,Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M. : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak. : : : : : : : : : : : : : : : : : Nolu Kuvars Kumu Ocağı Alanı Koordinatları (Alan: 49,21 hektar) Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem,Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M. : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak. : : : : : : : : : : : : : : : : : : : Nolu Kuvars Kumu Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları (Alan: m 2 ) Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Enlem,Boylam Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M. : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak. : : : : : : : : : : : : : : : : : : : iii

5 PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ) PTD/ÇED BAŞVURU DOSYASI/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN ADI PTD/ÇED BAŞVURU DOSYASI/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN PTD/ÇED BAŞVURU DOSYASI/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNUN TARİHİ (GÜN, AY, YIL) ÇED Yönetmeliği EK-I Listesi; Madde 28: Madencilik projeleri; Ruhsat hukuku ve aşamasına bakılmaksızın, a) 25 hektar ve üzeri çalışma alanında (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) açık işletmeler, ÇED Yönetmeliği EK-II Listesi; Made 49 Madencilik projeleri: Ruhsat hukuku ve aşamasına bakılmaksızın e) Cevher hazırlama tesisleri, Berka Mühendislik Çevre Madencilik ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. ADRES Şenyuva Mah. Mertler Sok. No: 50/1 Beştepe/ANKARA TELEFON (0 312) FAKS (0 312) Eylül-2013 iv

6 İÇİNDEKİLER TABLOLAR DİZİNİ... ix ŞEKİLLER DİZİNİ... xii BÖLÜM 1. PROJENİN TANIMI VE AMACI Tanımı, Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği, Projenin Zamanlama Tablosu BÖLÜM 2. PROJE ALANI VE ETKİ ALANINA AİT MEVCUT DURUMUN BELİRLENMESİ VE ÖZELLİKLERİ Proje İçin Seçilen Yerin Konumu Faaliyet Yer Seçimi (İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış olan yerin, Onanlı Çevre Düzeni Planı veya İmar Planı sınırları içinde ise bu alan üzerinde, değil ise mevcut arazi kullanım haritası üzerinde koordinatları ile birlikte gösterimi, projenin kapladığı alan ve koordinatları) Genel Konum Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Tanımı Proje Kapsamındaki Faaliyet Ünitelerinin Konumu (Bütün İdari ve Sosyal Ünitelerin, Teknik Altyapı Ünitelerinin Varsa Diğer Ünitelerin Proje Alanı İçindeki Konumlarının Vaziyet Planı Üzerinde Gösterimi, Bunlar İçin Belirlenen Kapalı ve Açık Alan Büyüklükleri, Binaların Kat Adetleri ve Yükseklikleri) Ocak Kırma Eleme Tesisi Stok Alanı Bitkisel Toprak Depo Alanı Şantiye/İdari Bina Nakliye Güzergahı Diğer Proje İçin ÇED Çalışması Yapılan Sahanın Sınırlarını Gösterir Topoğrafik Harita Proje Etki Alanının Belirlenmesi ve Etki Alanındaki Mevcut Durum Projenin Özellikleri Üretilmesi Planlanan Madenin Özellikleri, Rezerv, Tenör, Cevher Bileşimi Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri, Üretim Miktarları (Toplam Cevher ve İşletilebilir Rezervler), İş Akım Şeması, Çalışacak Personel Sayısı Üretimde Kullanılacak Makinelerin, Araçların ve Aletlerin Miktar ve Özellikleri Üretim Sırasında Tehlikeli, Toksik, Parlayıcı ve Patlayıcı Maddelerin Kullanım Durumları, Taşınmaları ve Depolanmaları Proje Kapsamındaki Ulaştırma Altyapısı Planı (Ulaştırma Güzergâhı, Güzergâh Yollarının Mevcut Durumu ve Kapasitesi, Hangi Amaçlar İçin Kullanıldığı, Mevcut Trafik Yoğunluğu, Yerleşim Yerlerine Göre Konumu, Yapılması Düşünülen Tamir, Bakım ve İyileştirme Çalışmaları vb.) BÖLÜM 3. PROJENİN EKONOMİK VE SOSYAL BOYUTLARI Proje ve Etki Alanının Mevcut ve Planlanan Sosyo Ekonomik Özellikleri Ekonomik Özellikler (Yörenin Ekonomik Yapısını Oluşturan Başlıca Sektörler) Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfusun yaş sınıflarına göre dağılımı, hane halkı yapısı) Sağlık (Bölgedeki mevcut endemik hastalıklar) İnsan Sağlığı ve Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler v

7 Gerçekleşmesi Beklenen Gelir Artışları; Yaratılacak İstihdam İmkânları, Nüfus Hareketleri Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, sağlık, kültür hizmetleri) Çalışacak Personelin ve Bu Personele Bağlı Nüfusun Konut ve Diğer Teknik/Sosyal Altyapı İhtiyaçları Projenin Fayda-Maliyet Analizi Projeden Etkilenen Yerleşim Yerleri Projenin Ekonomik Ömrü Zamanlama Tablosu Diğer Hususlar BÖLÜM 4. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER VE DOĞAL KAYNAKLARIN KULLANIMI (Bölgesel ve çalışma alanı baz alınarak mevcut ve planlanan durum verilmelidir.) Arazi Kullanım ve Mülkiyet Durumu a) Tarım ve Hayvancılık a.1) Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü a.2) Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları a.3) Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları b) Orman Alanları b.1) Ağaç Türleri ve Miktarları veya Kapladığı Alan Büyüklükleri b.2) Ocak Yerinin İşlendiği Meşcere Haritası ve Yorumu b.3) Sahanın Yangın Görüp Görmediği c) Proje Yerinde Elden Çıkarılacak Alanın Değerlendirilmesi c.1) Proje Sırasında Kesilecek Ağaçların Tür ve Sayıları, Orman Yangınları ve Alınacak Önlemler c.2) Elden Çıkarılacak Tarım Alanlarının Büyüklüğü, Arazi Kullanım Kabiliyeti c.3) Etkilenecek Tabii Bitki Türleri ve Ne Kadar Alanda Bu İşlerin Yapılacağı c.4) Proje Alanında Kültür ve Tabiat Varlıkları Durumu c.5) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Toprak Özellikleri...62 a) Toprak Yapısı ve Arazi Kullanım Kabiliyeti Sınıflaması b) Yamaç Stabilitesi c) Erozyon d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Toprağa Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Jeolojik Özellikler a) Bölge Jeolojisi b) Proje Alanı Jeolojisi c) Cevherleşme d) Depremsellik e) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Jeolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Hidrojeolojik Özellikler a) Bölge ve Proje Alanı Hidrojeolojik Özellikler b) Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri vi

8 c) Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri (Su Seviyeleri, Miktarları, Emniyetli Çekim Değerleri, Kaynakların Debileri, Mevcut ve Planlanan Kullanımı) d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrojeolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Hidrolojik Özellikler a) Bölge ve Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri b) Projenin Göl, Baraj, Gölet, Akarsu ve Diğer Sulak Alanlara Göre Konumu c) Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı (İçme, Kullanma, Sulama Suyu, Su Ürünleri İstihsali, Ulaşım, Turizm, Elektrik Üretimi, Diğer Kullanımlar) d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Meteorolojik ve İklimsel Özellikler a) Bölgesel ve Proje Alanı Meteorolojik ve İklimsel Özellikler b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Sırasında Yerel ve Bölgesel İklimde Oluşabilecek Meteorolojik ve İklimsel Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Flora Fauna a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Flora ve Fauna b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Flora-Fauna Üzerine Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Koruma Alanları (Ek-V deki Duyarlı Yöreler Listesi Kapsamında) a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Koruma Alanları b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Koruma Alanlarına Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler (Askeri Yasak Bölgeler, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Belirli Amaçlarla Tahsis Edilmiş Alanlar, 7/16349 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı İle Sınırlandırılmış Alanlar v.b.) a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) BÖLÜM 5. PROJE KAPSAMINDAKİ FAALİYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Emisyon Hesaplamaları (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası); Su Kullanımı ve Bertarafı (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası Olmak Üzere Temin Edileceği Kaynaklar, Su Miktarları, İçme ve Kullanma Suyu ve Diğer Kullanım Amaçlarına Göre Miktarları, Kullanımı Sonrası Oluşacak Atıksuların Miktarı ve Bertarafı) Atıklar (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası Olmak Üzere Atık Türleri, Miktarları, Bertarafı) Gürültü Kaynakları ve Seviyeleri (Akustik Rapor) Sağlık Koruma Bandı Mesafesi Doğaya Yeniden Kazandırma Çalışmaları ve Rehabilitasyon Planı Risk Analizi a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Analizi b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Risk Durumlarında Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) vii

9 5.8. Diğer Hususlar BÖLÜM 6. PROJENİN ALTERNATİFLERİ BÖLÜM 7. İZLEME PROGRAMI Projenin İnşaatı İçin Önerilen İzleme Programı, Projenin İşletmesi ve İşletme Sonrası İçin Önerilen İzleme Programı ve Acil Müdahale Planı ÇED Olumlu Belgesinin Verilmesi Durumunda, Yeterlik Tebliği nde Yeterlik Belgesi Alan Kurum/Kuruluşların Yükümlülükleri Başlığının 4. Maddesinde Yer Alan Hususların Gerçekleştirilmesi İle İlgili Program BÖLÜM 8. HALKIN KATILIMI BÖLÜM 9. SONUÇLAR NOTLAR KAYNAKLAR EKLER (Raporun Hazırlanmasında Kullanılan ve Çeşitli Kuruluşlardan Sağlanan Bilgi, Belge ve Tekniklerden Rapor Metninde sunulmayanlar) ÇED RAPORUNU HAZIRLAYANLARIN TANITIMI viii

10 TABLOLAR DİZİNİ Tablo-1. Zamanlama Tablosu... 3 Tablo Nolu IV. Grup Maden Sahasına Ait İşletme Ruhsatı Koordinatları... 4 Tablo Nolu Maden Sahasına Ait Kuvarsit İşletme İzni Koordinatları... 5 Tablo Nolu Maden Sahasına Ait Kuvars Kumu İşletme İzni Koordinatları... 5 Tablo Tarihinde Alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine Esas Proje Alanı Koordinatları... 5 Tablo Tarihinde Alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine Esas Proje Alanı Koordinatları... 6 Tablo Tarihinde Alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine Esas Proje Alanı Koordinatları... 6 Tablo-8. Kuvarsit Madeni Ocak Alanı Koordinatları... 6 Tablo-9. Kuvarsit Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları... 7 Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları... 7 Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları... 8 Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları... 8 Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları... 8 Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları... 9 Tablo-15. Kuvarsit Madeni Ocak Alanı Koordinatları Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları Tablo-19. Kuvarsit Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları Tablo-22. Kuvarsit Ocağı Bitkisel Toprak Depo Alanı Koordinatları Tablo nolu Kuvars Kumu Ocağı Bitkisel Toprak Depo Alanı Koordinatları Tablo ve 3 nolu Kuvars Kumu Ocağı Bitkisel Toprak Depo Alanı Koordinatları Tablo-25. Kuvarsit Ocağı Şantiye Alanı Koordinatları Tablo Nolu Kuvars Kumu Ocağı Şantiye Alanı Koordinatları Tablo ve 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Şantiye Alanı Koordinatları Tablo-28. Kuvarsit Ocağı Nakliye Yoluna Ait Koordinatlar Tablo-29. Kuvars Kumu Ocakları Nakliye Yoluna Ait Koordinatlar Tablo-30. Kuvarsit Ocağı Pasa Depolama Alanı Koordinatları Tablo Nolu Kuvars Kumu Ocağı Çöktürme Havuzu Koordinatları Tablo Nolu Kuvars Kumu Ocağı Çöktürme Havuzu Koordinatları Tablo-33. Ocak Üretim Kapasiteleri ve Toplam Kapasite Tablo-34. Cevher Hazırlama Tesisi Üretim Kapasiteleri Tablo-35. Mevcut Kuvarsit ve Kuvars Kumu Ocağının Mevcut ve Planlanan Makine ve Ekipman Listesi Tablo-36. Proje Kapsamında Kullanılacak Olan Makine ve Ekipman Listesi Tablo-37. Delik Eğimi Düzeltme Faktörü Tablo-38. İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Subaşı ve Akalan Köyü Hudutları Dahilindeki Ruhsat Numaralı Maden Sahasındaki Kuvarsit Ocağına Ait Patlatma Dizaynı Parametreleri Tablo-39. İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Subaşı Köyü ile Akalan Köyü Nüfus Bilgileri Tablo-40. Çatalca İlçesi Okuma Yazma Durumu, Cinsiyet ve Yaş Grubuna Göre Nüfus Tablo-41. Çalışacak Personel Sayısı ve Görev Dağılımı Tablo-42. Yıllık İşletme Giderleri Tablo-43. Yıllık İşletme Gelirleri Tablo-44. Yıllık İşletme Karı Tablo-45. Zamanlama Tablosu Tablo-46. İstanbul İli Arazinin Niteliğine Göre Dağılımı Tablo-47. Çatalca İlçesi Arazinin Niteliğine Göre Dağılımı Tablo-48. Çatalca İlçesine Ait 2012 Yılı Tahıl Ürünleri Ekiliş, Verim ve Üretim Değerleri Tablo-49. Çatalca İlçesine Ait 2012 Yılı Sebze Ürünleri Ekiliş, Verim ve Üretim Değerleri Tablo-50. Çatalca İlçesine Ait 2012 Yılı Meyve Ürünleri Ekiliş, Verim ve Üretim Değerleri Tablo-51. Çatalca İlçesi 2012 Yılı Hayvan Adetleri ix

11 Tablo-52. Proje Alanı İçindeki Ağaç Türleri ve Kapladığı Alan Büyüklükleri Tablo-53. Proje Alanı İçindeki Ağaç Türleri Miktarları, Kapladığı Alan Büyüklükleri ve Hektardaki Ağaç Miktarları Tablo-54. Basınç Değerleri Tablo-55. Sıcaklık Değerleri Tablo-56. Yağış Değerleri Tablo-57. Standart Zamanlarda Ölçülen En Yüksek Yağış Miktarı Değerleri Tablo-58. Ortalama Nispi Nem Tablo-59. Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı Tablo-60. Ortalama Kar Örtülü Günler Sayısı Tablo-61. Ortalama Sisli Günler Sayısı Tablo-62. Ortalama Dolulu Günler Tablo-63. Ortalama Kırağılı Günler Tablo-64. Ortalama Orajlı Günler Tablo-65. Maksimum Kar Kalınlığı Tablo-66. Yönlere Göre Rüzgarın Esme Sayıları Tablo-67. Mevsimler Göre Rüzgarın Esme Sayıları Tablo-68. Uzun Yıllar Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızı Değerleri Tablo-69. Ortalama Rüzgar Hızı Tablo-70. Maksimum Rüzgar Hızı ve Yönü Tablo-71. Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı Tablo-72. Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Tablo-73. Uzun Yıllar Fevk Hadiseleri Tablo-74. BERN Sözleşmesi Ek Listeleri ve Açıklamaları (Flora Türleri İçin) Tablo-75. CITES Sözleşmesi Ek Listeleri ve Açıklamaları Tablo-76. Proje Alanı ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Flora Türleri ve Korunma Durumları Tablo-77. Merkez Av Komisyon Kararları ve Açıklamaları Tablo-78. BERN Sözleşmesi Ek Listeleri ve Açıklamaları (Fauna Türleri İçin) Tablo-79. Demirsoy, A. (1996) a göre Red Data Book Kategorileri Tablo-80. Proje Alanı ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Amphibia (İkiyaşamlı) Türleri ve Korunma Durumları Tablo-81. Proje Alanı ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Reptilia (Sürüngen) Türleri ve Korunma Durumları Tablo-82. Proje Alanı ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Aves (Kuş) Türleri ve Korunma Durumları Tablo-83. Proje Alanı ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Mammalia (Memeli) Türleri ve Korunma Durumları Tablo-84. Kurutma İşlemine Tabi Tutulacak Kuvarsit ve Kuvars Kumu Miktarı Tablo-85. LNG Yanma Emisyon Faktörleri Tablo-86. Kütlesel Debiler Tablo-87. Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak Emisyon Faktörleri Tablo-88. Kuvarsit Ocağında Üretilen Kuvarsitin Cevher Hazırlama Tesisi Ünitelerine Dağılım Miktarı 113 Tablo Nolu Kuvars Kumu Ocağında Üretilen Kuvars Kumunun 1 Nolu Cevher Hazırlama Tesisi Ünitelerine Dağılımı Tablo ve 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağında Üretilen Kuvars Kumunun 2 Nolu Cevher Hazırlama Tesisi Ünitelerine Dağılımı Tablo-91. Toz Emisyonu Kütlesel Debileri Tablo-92.Partiküler Madde (PM) Emisyonları İçin Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri Tablo-93.Çöken Toz Emisyonları İçin Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri Tablo-94. Senaryo-1: Kuvarsit Ocağı Patlatma Aşamasında En Yakın Yerleşim Yerlerinde Görülmesi Muhtemel Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri Tablo-95. Senaryo-2: Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinin Kontrolsüz Şartlarda En Yakın Yerleşim Yerlerinde Görülmesi Muhtemel Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri x

12 Tablo-96. Senaryo-3: Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinin Kontrollü Şartlarda En Yakın Yerleşim Yerlerinde Görülmesi Muhtemel Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri Tablo-97. Günlük ve Yıllık Su İhtiyacı Tablo-98. Mesafeye Göre Titreşim Hızı Değerleri Tablo-99. Maden ve Taş Ocakları ile Benzeri Alanlarda Patlama Nedeniyle Oluşacak Titreşimlerin En Yakın Yapının Dışında Yaratacağı Zemin Titreşimlerinin İzin Verilen En Yüksek Değerleri Tablo-100. Bina temeli titreşim hızı (V0) değerlerine bağlı olarak patlatma nedeniyle hasar görebilecek bina türleri (Forssbland, 1981) Tablo-101. Patlatma yapılan kaya türü ve bina temeli altındaki kayaç türüne bağlı olarak değişim gösteren K katsayısı asgari ve azami değerleri (Armac Printing Company) Tablo-102. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesislerinin İnşaat Döneminde Meydana Gelecek Gürültünün Yerleşim Birimlerindeki Eşdeğer Gürültü Seviyeleri Tablo-103. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, Ek-VII de yer alan Tablo 5: Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri Tablo-104. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesislerinin İşletme Döneminde Meydana Gelecek Gürültünün Yerleşim Birimlerindeki Eşdeğer Gürültü Seviyeleri Tablo-102. Kuvarsit Ocağında Yapılacak Patlatma Sırasında Meydana Gelecek Gürültünün Yerleşim Birimlerindeki Seviyeleri Tablo-106. Endüstri Tesisleri İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri (Ek-7, Tablo 4) Tablo-107. Kaza Olabilirlik Tanımları ve Değer Aralıkları Tablo-108. Arazinin Hazırlanması ve İnşaat Aşamasında Yapılacak Faaliyetler İçin Risk Analizi xi

13 ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil-1. Kuvarsit Madeni Ocak Alanına Ait Fotoğraflar Şekil-2. Kuvars Kumu Madeni Ocak ve Tesis Alanına Ait Fotoğraflar Şekil-3. Kuvarsit Madeni Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisine Ait Genel İş Akım Şeması Şekil-4. Kuvarsit Madeni Cevher Hazırlama Tesisi İş Akım Şeması Şekil-5. Kuvars Kumu Madeni Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisine Ait Genel İş Akım Şeması Şekil-6. 1 Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi İş Akım Şeması Şekil-7. 2 Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi İş Akım Şeması Şekil-8. Açık Ocak Patlatmasında Uygulanacak Şeş-Beş Delik Düzeni Şekil-9. Nakliye Yolu Güzergahı Şekil-10. Karayolları Trafik Yükü Haritası (2012) Şekil-11. İstanbul İli Depremsellik Haritası Şekil-12. Basınç Değerleri Grafiği Şekil-13. Sıcaklık Değerleri Grafiği Şekil-14. Yağış Değerleri Grafiği Şekil-15. Standart Zamanlarda Ölçülen En Yüksek Yağış Miktarı Değerleri Grafiği Şekil-16. Ortalama Nispi Nem Grafiği Şekil-17. Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı Grafiği Şekil-18. Ortalama Kar Örtülü Günler Sayısı Grafiği Şekil-19. Ortalama Sisli Günler Sayısı Grafiği Şekil-20. Ortalama Dolulu Günler Sayısı Grafiği Şekil-21. Ortalama Kırağılı Günler Sayısı Grafiği Şekil-22. Ortalama Orajlı Günler Sayısı Grafiği Şekil-23. Maksimum Kar Kalınlığı Grafiği Şekil-24. Esme Sayılarına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı Şekil-25. Mevsimlere Göre Esme Sayıları Rüzgar Diyagramı Şekil-26. Esme Sayılarına Göre Aylık Rüzgar Diyagramları Şekil-27. Ortalama Rüzgâr Hızına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı Şekil-28. Ortalama Rüzgar Hızı Grafiği Şekil-29. Maksimum Rüzgar Hızı Grafiği Şekil-30. Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı Grafiği Şekil-31. Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Grafiği Şekil-32. P. H Davis in Grid Kareleme Sistemi Şekil-33. Patlatma Sonrası Ortaya Çıkan Titreşimin (Vo) Mesafeye Göre Yayılımı Şekil-34. Acil Müdahale Planı xii

14 EKLER DİZİNİ EK 1: Kurumlardan Alınan Resmi Belge ve Yazılar A Nolu İşletme Ruhsatı ve İşletme İzinleri B. ÇED Gerekli Değildir Belgeleri C. Su Temini ile Evsel Sıvı Atıklara İlişkin İSKİ Yazısı D. Evsel Katı Atıklara İlişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yazısı E. Orman Bölge Müdürlüğü Görüşü ile ÇED İnceleme Değerlendirme Formu ve Meşcere Haritası F. Mevcut Kuvarsit Ocağı Orman İzin Evrakları G. Mevcut Kuvars Kumu Ocağı Orman İzin Evrakları H. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yazısı (İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı Yazısı ve Çevre Düzeni Planı ile İSKİ Genel Müdürlüğü Yazısı) İ. Meteoroloji Bülteni EK 2: Yer Bulduru Haritası ve Uydu Görüntüsü EK 3: 1/ Ölçekli Topoğrafik Harita EK 4: 1/ Ölçekli Vaziyet Planı EK 5: 1/150 Ölçekli Çöktüme Havuzu Planı EK 6: 1/2.000 Ölçekli Kuvarsit Sahası Üretim Termin Planı ve Rehabilitasyon Planı EK 7: 1/2.000 Ölçekli Kuvars Kumu Sahaları Üretim Termin Planı ve Rehabilitasyon Planı EK 8: 1/ Ölçekli Jeoloji Haritası EK 9: 1/ Ölçekli Orman Kadastro Haritası EK 10: Rehabilitasyon Projesi EK 11: Akustik Rapor EK 12: Toz Modeli Raporu xiii

15 BÖLÜM 1. PROJENİN TANIMI VE AMACI Tanımı, Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği, Projenin Zamanlama Tablosu. Tanımı: Selim Süleyman ÖZDEN tarafından; İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Akalan ve Subaşı Köyleri mevkiinde bulunan 1234,2 hektarlık nolu IV. Grup maden sahasında (Bkz. Ek-1-A) Kuvarsit Ocağı ile Kuvars Kumu Ocağı işletmesi yapılmaktadır nolu IV. Grup maden sahasında, tarihinde 6,93 hektarlık alan ve ton/yıl kapasite için Kuvarsit Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır (Bkz. Ek-1-B). Kapasite artırımı projesi kapsamında bu alan kullanılmayacaktır nolu IV. Grup maden sahasında, tarihinde 8,67 hektarlık alan ve ton/yıl ( m 3 /yıl) kapasite için Kuvarsit Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır (Bkz. Ek-1-B). Bu alan içerisinde alınmış olan izne istinaden tesis kurma işlemleri devam etmektedir. En son olarak nolu IV. Grup maden sahasında, tarihinde 9,27 hektarlık alan ve ton/yıl ( m 3 /yıl) kapasite için Kuvars Kumu Ocağı ve Yıkama- Eleme-Kurutma-Mikronize Kırma Tesisi için ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır (Bkz. Ek- 1-B). İzin alınmış olan bu alan içerisinde mevcut durumda kuru eleme tesisi kurulu bulunmakta olup, ÇED sürecinin tamamlanmasını takiben eleme tesisinde yer değişikliği yapılacaktır nolu IV. Grup maden sahasında şu anda ton/yıl kapasiteli kuvarsit ocağı ile ton/yıl kapasiteli kuvars kumu ocağı işletmesi yapılmaktadır. Kapasite artırımı projesi kapsamında 8,67 hektar olan kuvarsit ocağı alanına ek 68,05 hektar eklenerek toplam 76,72 hektara çıkartılması, ton/yıl olan mevcut üretim kapasitesinin ise ton/yıla çıkartılması planlanmıştır. Kapasite artırımı projesi kapsamında; 9,27 hektar olan kuvars kumu ocağı alanına ek 3 farklı ocak alanı eklenerek (kuvars kumu madeni üretimi için mevcut 9,27 hektarlık alana, ek 9,5 hektar eklenerek 18,77 hektara ( 1 nolu kuvars kumu ocağı) çıkartılmasına, ayrıca 4,21 hektar (2 nolu kuvars kumu ocağı) ve 49,21 hektar ( 3 nolu kuvars kumu ocağı) olmak üzere 2 ayrı kuvars kumu ocağı da eklenerek, proje kapsamında 3 ayrı kuvars kumu madeni ocağının işletilmesi planlanmıştır. Daha önce ton/yıl olan kuvars kumu madeni üretiminde kapasite artışına gidilerek, üretim miktarının ton/yıla çıkartılması planlamıştır. Kapasite artırımı projesi kapsamında; bir adet kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisi ile iki adet kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinin kurulması planlanmıştır. Kuvarsit ocağı cevher hazırlama tesisinin kapasitesi ton/yıl, 1

16 1 Nolu Kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinin kapasitesi ton/yıl ve 2 Nolu Kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinin kapasitesi ton/yıl olacaktır. Özet olarak söz konusu proje kapsamında; ton/yıl üretim kapasiteli 76,72 hektar büyüklüğünde bir adet kuvarsit ocağı işletmesi, Kuvarsit ocağı alanı içinde kurulması planlanan ton/yıl üretim kapasiteli kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisi işletmesi, Toplamda ton/yıl üretim kapasiteli olmak üzere toplamda 72,19 hektar (1 nolu kuvars kumu ocağı; 18,77 ha, 2 nolu kuvars kumu ocağı; 4,21 ha ve 3 nolu kuvars kumu ocağı;49,21 ha) olmak üzere 3 adet kuvars kumu ocağı işletmesi, 1 nolu kuvars kumu ocağı alanı içinde kurulması planlanan ton/yıl üretim kapasiteli 1 nolu kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisi ve 3 nolu kuvars kumu ocağı alanı içinde kurulması planlanan ton/yıl üretim kapasiteli 2 nolu kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisi işletmesi yapılacaktır. Proje alanı, İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Akalan ve Subaşı Köyleri mevkiinde bulunmakta olup, proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı Akalan Köyü tarafında, kuvars kumu ocakları ise Subaşı Köyü tarafında yer almaktadır. Proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı Akalan Köyü nün 700 m. güneydoğusunda, 1 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 300 m. kuzeybatısında, 2 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 100 m. kuzeybatısında ve 3 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 400 m. kuzeybatısında yer almaktadır (Bkz. Ek-3 ve Ek-4). Toplam dört poligondan oluşan proje alanlarının tamamı ormanlık alanlar kapsamında yer almaktadır. Kuvarsit madeni ocağı ve kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu madeni ocağı ve kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinde; yılda 12 ay 312 gün, ayda 26 gün, günde 16 (2 x 8 saat) saat olmak üzere iki vardiya üzerinden çalışma yapılacaktır nolu maden sahasındaki üretim miktarları ÇED raporunda belirtilen kapasiteye ulaşması durumunda, kuvarsit ve kuvars kumu sahaları için ÇED raporunda belirtilen üretim miktarlarına göre Maden İşleri Genel Müdürlüğü ne revize işletme projesi verilecektir. Hizmet Amaçları ile Önem ve Gerekliliği: Kuvarsitin kimyasal bileşimi, kuvars, kumtaşı (kuvarslı gre) ve kuvars kumu gibi SiO 2 olup, ancak kuvarsit içerisinde çeşitli miktarlarda feldspat, mika, kil, manyetit, hematit, granat, 2

17 rutil, kireçtaşı v.b. bulunabilir. Bileşiminde % 95'den fazla SiO 2 bulunan kuvarsitlere "Ortokuvarsit" denilmekte olup, sanayide genellikle ortakuvarsitler kullanılmaktadır. Kuvarsit direnci çok, sağlam ve aşındırıcı kayaçtır. Kuvarsitler SiO 2 içeriği yüksek ve demir içeriği % 0,4'den az olması durumunda cam ve seramik sanayinde kullanılabilmektedir. Ayrıca refrakter (silika tuğla), metalürji (demir ve ferrokrom), inşaat (hafif gazbeton yapı elemanları üretimi) sanayinde de çeşitli amaçlarla kuvarsit kullanılmaktadır. Kuvarsit; kuvars, kuvars kumu, ve kuvarslı grenin kullanıldığı tüm alanlarda kullanılabilir. Başlıca tüketim alanları, cam, seramik, boya, detarjan, dolgu, hafif gazbeton yapı elemanları (Ytong), silika tuğla ve ferrosilisyum üretiminde, hammadde olarak, ayrıca ferrokromun ara ürünü olan silika ferrokrom üretiminde ve demir çelik sanayinde yüksek fırınlarda asit-baz dengesinin sağlanmasında tüketilmektedir. Üretimi gerçekleştirilecek olan kuvars kumu; yapı kimyasalları, epoksi zemin sertleştirici, cam kumu olarak cam imalatında, döküm sanayinde, su arıtmada kullanılan filtre kumuna katılarak, patinaj kumuna katılarak, boya imalatında, izocam yapımında, boru kumlamasında, taş kesici ve aşındırıcı olarak, metallurjide, refrakter özelliğinden faydalanma, zımpara imalatında, seramik sanayinde-sırlamada ve çeşitli yerlerde öğütücü olarak kullanılmak üzere satışa sunulacaktır. Projenin Zamanlama Tablosu: Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile ilgili olarak 5995 sayılı Kanun ile değişik 3213 sayılı Maden Kanunu, 5491 sayılı Kanun ile değişik 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanunlara istinaden çıkarılan tüm mevzuat hükümlerine ve diğer Kanun ve Yönetmeliklere göre gerekli izinlerin alınması ile birlikte üretim işlemlerine devam edilecektir. Tablo-1. Zamanlama Tablosu Yapılacak Olan İşlemler 2013 Yılı ÇED Sürecinin Başlatılması X Halkın Katılım Toplantısı X Komisyonun Kapsam ve Özel Format Belirlemesi Toplantısı X ÇED Raporunun Hazırlanması X X X X X X X X 1. İDK Toplantısı X ÇED Süreci Sonu X Gerekli İzinleri Alınması X Kapasite Artışına Geçilmesi X 3

18 BÖLÜM 2. PROJE ALANI VE ETKİ ALANINA AİT MEVCUT DURUMUN BELİRLENMESİ VE ÖZELLİKLERİ. (Proje yeri ve etki alanının mevcut durumu ve planlanan durumu ile ilgili olarak çevresel özelliklerin belirtilmesi.) 2.1. Proje İçin Seçilen Yerin Konumu Faaliyet Yer Seçimi (İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış olan yerin, Onanlı Çevre Düzeni Planı veya İmar Planı sınırları içinde ise bu alan üzerinde, değil ise mevcut arazi kullanım haritası üzerinde koordinatları ile birlikte gösterimi, projenin kapladığı alan ve koordinatları) Genel Konum Selim Süleyman ÖZDEN tarafından; İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Akalan ve Subaşı Köyleri mevkiinde bulunan 1234,2 hektarlık nolu IV. Grup maden sahasında işletilen Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi nde kapasite artışına gidilmesi planlanmaktadır. Proje alanı F20 b3 ve c2 paftalarında yer almaktadır. Söz konusu proje alanlarının tamamı ormanlık alanlar kapsamında yer almaktadır nolu IV. Grup maden 1234,2 hektardan meydana gelmektedir. İşletme ruhsatına ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo Nolu IV. Grup Maden Sahasına Ait İşletme Ruhsatı Koordinatları P.No S. No Y (Sağa) X(Yukarı) P.No S. No Y (Sağa) X(Yukarı) Alan:1234,2 Hektar 4

19 nolu 1234,2 hektarlık maden sahası ile ilgili olarak Maden İşleri Genel Müdürlüğü nden tarihinde kuvarsit üretimi için ve tarihinde kuvars kumu üretimi için iki ayrı işletme izni alınmıştır. İşletme izin alanlarına ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo Nolu Maden Sahasına Ait Kuvarsit İşletme İzni Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 8,67 Hektar Tablo Nolu Maden Sahasına Ait Kuvars Kumu İşletme İzni Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 9,27 Hektar nolu IV. Grup maden sahasında, tarihinde 6,93 hektarlık alan için Kuvarsit Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi projesine ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır. Ancak bu alanda üretim işlemlerine başlanılmamış olup, bundan sonraki süreçte de kullanılmayacaktır. Bu alana ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo Tarihinde Alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine Esas Proje Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 6,93 Hektar 5

20 nolu IV. Grup maden sahasında, tarihinde 8,67 hektarlık alan için Kuvarsit Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi projesine ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır. Üretim çalışmaları devam eden bu alana ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo Tarihinde Alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine Esas Proje Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 8,67 Hektar En son olarak nolu IV. Grup maden sahasında, tarihinde 9,27 hektarlık alan için Kuvars Kumu Ocağı ve Yıkama-Eleme-Kurutma-Mikronize Kırma Tesisi projesine ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır. Üretim çalışmaları devam eden bu alana ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo Tarihinde Alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine Esas Proje Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 9,27 Hektar Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi kapasite artırımı projesi kapsamında; 76,72 hektar büyüklüğünde bir adet kuvarsit madeni ocağı işletmesi ve m 2 lik alanda kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisi yer almakta olup, bu alanlara ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo-8. Kuvarsit Madeni Ocak Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı)

21 Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan:76,72 Hektar Tablo-9. Kuvarsit Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: m 2 1 nolu kuvars kumu madeni ocağı; 18,77 hektar, 2 nolu kuvars kumu madeni ocağı; 4,21 hektar ve 3 nolu kuvars kumu madeni ocağı;49,21 hektar olarak üzere toplam 72,19 hektar kuvars kumu madeni ocağı ve m 2 lik alanda 1 nolu kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisi ile m 2 lik alanda 2 nolu kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisi yer almakta olup, bu alanlara ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı)

22 Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 18,77 Hektar Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 4,21 Hektar Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 49,21 Hektar Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı)

23 Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: m 2 Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: m 2 Söz konusu proje alanlarına ait 1/ ölçekli topografik harita Ek-3 te verilmiştir Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Tanımı Proje alanı, İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Akalan ve Subaşı Köyleri mevkiinde bulunan nolu IV. Grup maden sahası içerisinde yer almaktadır. Proje alanı dört poligondan oluşmakta ve toplam 148,91 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Proje kapsamında yer alan Kuvarsit ocağı Akalan Köyü nün 700 m. güneydoğusunda, 1 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 300 m. kuzeybatısında, 2 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 100 m. kuzeybatısında ve 3 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 400 m. kuzeybatısında yer almaktadır (Bkz. Ek-3 ve Ek-4). İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı nın tarih ve BN:3275 sayılı yazısında (Bkz. Ek-1-H), nolu maden sahasının 1/ Ölçekli İstanbul İl Çevre Düzeni Planında kısmen Kırsal Yerleşim Alanı, kısmen Tarımsal Niteliği Korunacak Alan ve kısmen de Orman Alanı lejantlarında kaldığı belirtilmiştir. Ancak dört ayrı poligondan oluşan proje alanının tamamı, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü, Çatalca Orman İşletme Müdürlüğü, Çatalca Orman İşletme Şefliği sınırları dahilinde bulunan orman alanıdır. Bu kapsamda Orman Bölge Müdürlüğü görüşü ile ÇED İnceleme Değerlendirme Formu ve meşcere haritası Ek-1-E de verilmiştir. 9

24 Şekil-1. Kuvarsit Madeni Ocak Alanına Ait Fotoğraflar 10

25 Şekil-2. Kuvars Kumu Madeni Ocak ve Tesis Alanına Ait Fotoğraflar 11

26 Proje Kapsamındaki Faaliyet Ünitelerinin Konumu (Bütün İdari ve Sosyal Ünitelerin, Teknik Altyapı Ünitelerinin Varsa Diğer Ünitelerin Proje Alanı İçindeki Konumlarının Vaziyet Planı Üzerinde Gösterimi, Bunlar İçin Belirlenen Kapalı ve Açık Alan Büyüklükleri, Binaların Kat Adetleri ve Yükseklikleri) Ocak nolu maden sahasında 76,72 hektar büyüklüğünde bir adet kuvarsit madeni ocağı işletmesi yer almakta olup, bu alana ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo-15. Kuvarsit Madeni Ocak Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan:76,72 Hektar 76,72 hektarlık alanda İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen vadi tabanının her iki tarafında 7,5 ar metre olmak üzere toplam 15 metre genişliğindeki alana (Bkz. Ek-6) üretim çalışmaları sırasında müdahale edilmeyecektir nolu maden sahasında üç adet kuvars kumu madeni ocağı işletmesi yer almakta olup, bu alanlara ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 18,77 Hektar 12

27 18,77 hektarlık alanda İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen vadi tabanının her iki tarafında 7,5 ar metre olmak üzere toplam 15 metre genişliğindeki alana (Bkz. Ek-7) üretim çalışmaları sırasında müdahale edilmeyecektir. Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 4,21 Hektar Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Ocak Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 49,21 Hektar 49,21 hektarlık alanda İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen vadi tabanının her iki tarafında 7,5 ar metre olmak üzere toplam 15 metre genişliğindeki alana (Bkz. Ek-7) üretim çalışmaları sırasında müdahale edilmeyecektir Kırma Eleme Tesisi nolu maden sahasındaki 76,72 hektarlık kuvarsit ocağında kurulacak olan cevher hazırlama tesisine ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo-19. Kuvarsit Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı)

28 Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: m nolu maden sahasındaki 18,77 hektarlık 1 nolu kuvars kumu ocağında kurulacak olan 1 nolu cevher hazırlama tesisine ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: m nolu maden sahasındaki 49,21 hektarlık 3 nolu kuvars kumu ocağında kurulacak olan 2 nolu cevher hazırlama tesisine ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı)

29 Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: m Stok Alanı nolu maden sahası içerisinde yer alan kuvarsit cevher hazırlama tesisinde işlem gören cevher bu tesis alanı içerisinde, her bir kuvars kumu cevher hazırlama tesisinde işlem gören cevher ise kendi tesis alanı içerisinde stoklanacaktır. Bu alanlara ait koordinatlar, Tablo 19, 20 ve 21 de verilmiştir Bitkisel Toprak Depo Alanı. 76,72 hektar büyüklüğündeki kuvarsit madeni ocağı işletmesi içerisinde yer alan ve m 2 den oluşan bitkisel toprak depo alanı koordinatları aşağıda verilmiştir. Tablo-22. Kuvarsit Ocağı Bitkisel Toprak Depo Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: m 2 18,77 hektar büyüklüğündeki 1 nolu kuvars kumu madeni ocağı işletmesi içerisinde yer alan ve 920 m 2 den oluşan bitkisel toprak depo alanı koordinatları aşağıda verilmiştir. Tablo nolu Kuvars Kumu Ocağı Bitkisel Toprak Depo Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 920 m 2 49,21 hektar büyüklüğündeki 3 nolu kuvars kumu madeni ocağı işletmesi içerisinde yer alan ve m 2 den oluşan bitkisel toprak depo alanı koordinatları aşağıda verilmiştir. 2 ve 3 nolu kuvars kumu madeni ocaklarından sıyrılarak alınacak olan bitkisel toprak, m 2 lik bitkisel toprak depo alanında depolanacaktır. 15

30 Tablo ve 3 nolu Kuvars Kumu Ocağı Bitkisel Toprak Depo Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: m 2 Madencilik faaliyetleri esnasında çıkartılması zorunlu olan bitkisel toprak ile diğer ekonomik değeri olmayan pasa ve hafriyat malzemesi ayrı ayrı stoklanacak ve bitkisel toprak erozyona karşı korunacaktır Şantiye/İdari Bina. Proje kapsamında kuvarsit ocağında çalışacak işçilerin sosyal ihtiyaçlarının karşılanacağı şantiye alanı m 2 den meydana gelmekte olup, bu alana ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo-25. Kuvarsit Ocağı Şantiye Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: m 2 Proje kapsamında 1 nolu kuvars kumu ocağında çalışacak işçilerin sosyal ihtiyaçlarının karşılanacağı şantiye alanı 892 m 2 den meydana gelmekte olup, bu alana ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo Nolu Kuvars Kumu Ocağı Şantiye Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 892 m 2 Proje kapsamında 2 ve 3 nolu kuvars kumu ocaklarında çalışacak işçilerin sosyal ihtiyaçlarının karşılanacağı şantiye alanı 838 m 2 den meydana gelmekte olup, bu alana ait koordinatlar aşağıda verilmiştir. Tablo ve 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Şantiye Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı)

31 Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 838 m Nakliye Güzergahı. Kuvarsit madeni ocağı işletmesinde üretilecek olan kuvarsit madeninin nakliyesi için aşağıda koordinatları verilen 800 m. lik mevcut orman yolu kullanılmaya devam edilecektir. Tablo-28. Kuvarsit Ocağı Nakliye Yoluna Ait Koordinatlar Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Uzunluk: 800 m 1 nolu kuvars kumu madeni ocağı işletmesinde üretilecek olan kuvars kumu madeninin nakliyesi için aşağıda koordinatları verilen m. lik mevcut orman yolu kullanılmaya devam edilecektir. Bu yol aynı zamanda 2 ve 3 nolu kuvars kumu ocaklarından da geçmekte olup, 2 ve 3 nolu kuvars kumu ocaklarında üretilecek olan kuvars kumu madeninin nakliyesi için de kullanılacaktır. Tablo-29. Kuvars Kumu Ocakları Nakliye Yoluna Ait Koordinatlar Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı)

32 Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı)

33 Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Uzunluk: m Kuvarsit ocağı ile kuvars kumu ocaklarına ulaşımı sağlayan stabilize orman yolu mevcut olup, yeni bir yol açılmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak sahada yeni bir yol açılmasına gerek duyulması halinde, yollar yamaçlardan aşağı toprak kaydırmayacak şekilde ekskavatörle yapılacaktır. Nakliye sırasında kullanılacak orman yollarının bakım ve onarımı yapılacaktır Diğer. 76,72 hektar büyüklüğündeki kuvarsit madeni ocağı işletmesi içerisinde yer alan ve m 2 den oluşan pasa stok alanı koordinatları aşağıda verilmiştir. Tablo-30. Kuvarsit Ocağı Pasa Depolama Alanı Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: m 2 Pasa döküm alanı belirlenirken erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi seçilmiş olup, çevredeki dere, baraj, gölet sularını kirletmeyecek şekilde gerekli tedbirler alınacak ve izne konu olmayan yerlere ve ormanlara dökülmeyecektir. Proje kapsamında açığa çıkacak hafriyat, pasa vb. malzemenin stoklanacağı alan, orman alanı dışında alternatif sahaların değerlendirilerek orman alanı dışında planlanacak, ancak alternatif sahaların bulunmaması halinde ormanlık alan depolama amaçlı değerlendirilecektir. Benzer şekilde madencilikle ilgili tesislerin yapımı planlanırken öncelikle orman alanı dışında alternatif sahalar araştırılacak, bunun mümkün olmaması halinde ruhsat sahası içinde orman içi açıklık veya bozuk orman alanı tercih edilecektir. 19

34 Kuvars kumu üretimi sırasında bitkisel toprak ve hafriyat malzemesi dışında pasa oluşması beklenmemektedir. Proje kapsamında yer alan 1 ve 3 nolu kuvars kumu ocağı alanı içerisinde her bir gözü 40 m. x 7 m. x 10 m. ebatlarında olan üç gözlü çöktürme havuzu kurulacaktır. 1 nolu kuvars kumu ocak alanı içinde çöktürme havuzunun kurulacağı alan koordinatları aşağıda verilmiştir. Tablo Nolu Kuvars Kumu Ocağı Çöktürme Havuzu Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 905 m 2 3 nolu kuvars kumu ocak alanı içinde çöktürme havuzunun kurulacağı alan koordinatları aşağıda verilmiştir. Tablo Nolu Kuvars Kumu Ocağı Çöktürme Havuzu Koordinatları Nokta No Y(Sağa) X(Yukarı) Alan: 905 m Proje İçin ÇED Çalışması Yapılan Sahanın Sınırlarını Gösterir Topoğrafik Harita Proje alanı sınırlarını gösterir topoğrafik harita Ek-3 te verilmiştir Proje Etki Alanının Belirlenmesi ve Etki Alanındaki Mevcut Durum. Proje alanı, İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Akalan ve Subaşı Köyleri mevkiinde bulunmakta olup, proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı Akalan Köyü tarafında, kuvars kumu ocakları ise Subaşı Köyü tarafında yer almaktadır. Proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı Akalan Köyü nün 700 m. güneydoğusunda, 1 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 300 m. kuzeybatısında, 2 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 100 m. kuzeybatısında ve 3 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 400 m. kuzeybatısında yer almaktadır (Bkz. Ek-3 ve Ek-4). 20

35 Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesislerinin işletilmesi sırasında, projenin etki alanının belirlenmesinde, işletmeden kaynaklı çevresel etkiler göz önünde bulundurulacaktır. Bunlar; Toz Gürültü Patlatma ve Vibrasyon olacaktır. Bu çevresel etkilerin işletme alanı içindeki ve işletme alanı yakın çevresindeki etkileri ÇED raporunun ilgili bölümlerinde yönetmelik sınır değerleri ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. İşletmeden Kaynaklı Tozlar: Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocakları ve cevher hazırlama tesislerinin işletilmesi sırasında, patlatma (kuvarsit ocağı), sökme, yükleme, boşaltma ve araçların malzemeyi nakli sırasındaki faaliyetler sırasında toz meydana gelecektir. Ek-12 de yapılan toz modellemesindeki hesaplamalarda işletmeden dolayı ortaya çıkan tozlar, tozun çıkış alanlarında tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirlenen KVS ve UVS değerlerinin altında olduğu görülmüştür. İşletme sırasında ortaya çıkan tozlar, yönetmelik sınır değerlerini işletme alanı içinde sağladığından işletmeden kaynaklı tozların etki alanı işletme alanı sınırları ile sınırlı kalacaktır. İşletmeden Kaynaklı Gazlar: Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocakları ve cevher hazırlama tesislerinin işletilmesi sırasında, kuvarsit ve kuvars kumunun kurutulması işleminde doğalgaz yakılması sırasında gaz emisyonu meydana gelecektir. Bölüm 5.1 de yapılan hesaplamalarda işletmeden dolayı ortaya çıkan gaz emisyonlarının kütlesel debi değerleri, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde Tablo2.1. de belirlenen kütlesel debi sınır değerlerinin çok altında olduğu görülmüştür. İşletmeden Kaynaklı Gürültü: İnşaat ve işletme sırasında araçlardan, cevher hazırlama tesislerinden ve patlatmadan kaynaklı gürültü meydana gelecektir. Faaliyet alanında inşaat döneminde kullanılacak bütün gürültü kaynaklarının aynı anda çalıştığı varsayımı ile ortaya çıkabilecek olan net ses basınç düzeyi Akalan Köyüne ulaştığında 46,45 dba ya, Subaşı Köyüne ulaştığında 59,41 dba ya düşmektedir. İnşaat aşamasında ortaya çıkacak olan gürültü seviyesi, Akalan ve Subaşı Köylerinde Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Madde 23 de belirtilen, Ek-VII, Tablo 5: Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri tablosunda Bina için belirtilen 70 dba sınır değerini sağlamaktadır. 21

36 Faaliyet alanında işletme döneminde kullanılacak bütün gürültü kaynaklarının aynı anda çalıştığı varsayımı ile ortaya çıkabilecek olan net ses basınç düzeyi Akalan Köyüne ulaştığında 46,45 dba ya, Subaşı Köyüne ulaştığında 59,41 dba ya düşmektedir. Kuvarsit ocağında yapılacak olan patlatma sırasında ortaya çıkacak olan gürültü, Akalan Köyüne ulaştığında 49,28 dba ya, Subaşı Köyüne ulaştığında 38,53 dba ya düşmektedir. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi işletmesinden kaynaklanacak olan gürültünün çevreye olan etkileri tarih ve sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Ek-VII de yer alan Tablo- 4 deki sınır değerlere göre kıyaslanmıştır. Buna göre Akalan ve Subaşı Köylerinde söz konusu Yönetmeliğin Ek-7, Tablo 4 de belirtilen sınır değerler aşılmayacaktır. Akalan ve Subaşı Köylerinin işletmeden meydana gelecek gürültüden olumsuz etkilenmesi söz konusu değildir. Projenin işletme aşamasında Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak Yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğine titizlikle uyulacaktır. Patlatmadan Kaynaklı Vibrasyon: Kuvarsit ocağının işletmesi sırasında, madenin yerinden sökülebilmesi için ocakta patlatma işlemi uygulanacaktır. Kuvarsit ocağında yapılacak olan patlatma sonrası ortaya çıkan vibrasyon (Vo) değeri, tarih ve sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin belirlemiş olduğu 5 m/sn altına 118,9 metreden itibaren düşmektedir. Patlatmadan kaynaklı vibrasyonun yönetmelik sınır değeri olan 5 mm/sn nin altına 118,9 metreden itibaren düşmesi etki alanını 118,9 metre olarak sınırlamaktadır. Kuvarsit ocağında yapılan patlatmayı binalardaki hasarların titreşim genliği yönünden incelendiğimizde, etki mesafesi yaklaşık olarak 143,6 metre çıkmaktadır. Kuvarsit ocağında yapılan vibrasyon hesaplamasında 5 mm/snlik değerin oluştuğu 118,9 metre içinde ve titreşim hesabında ortaya çıkan emniyet mesafesi olan 143,6 metre içerisinde herhangi bir hassas nokta (bina, köprü, tarihi binalar, mağara vb) bulunmamaktadır Projenin Özellikleri Üretilmesi Planlanan Madenin Özellikleri, Rezerv, Tenör, Cevher Bileşimi. Kuvarsit ve kuvars kumu sahalarına ait cevherleşme ve rezerv bilgileri aşağıda verilmiştir. Kuvarsit Cevherleşmesi Kuvarsitler, çökelme ortamında biriken ufak kuvars tanelerinin arasındaki boşlukların SiO2 yani yine kuvars olan bir madde ile doldurulması sonucunda oluşmuşlardır. 22

37 Sahada masif kütleler halinde bulunan kuvarsitin kimyasal bileşimi, kuvars, kumtaşı (kuvarslı gre) ve kuvars kumu gibi SiO2 den meydana gelmektedir. Cevherin yoğunluğu 2,8-2,9 gr/cm 3 sunmaktadır. olup, pembemsi, grimsi, kehvemsi renkler Daha önce işletmeye geçilmiş olan kuvarsit madeni ocağı ile kapasite artışı projesi kapsamında genişletilecek olan ocak alanında yapılan jeolojik etüdlerde ve açılan yarmalarda kuvarsit madeninin ortalama 50 metre kalınlığında olduğu tespit edilmiştir. Kuvarsit madeni ocağındaki görünür rezerv miktarı; Uzunluk :1000 m Genişlik :500 m Kalınlık :50 m Özgül Ağırlık :2,85 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı: 1000 x 500 m x 50 m x 2,85 ton/m 3 = ton Kuvars Kumu Cevherleşmesi Kuvars kumu 1/16-2 mm. arasında tane boyutuna sahip silis taneciklerinden ibarettir. Doğada asitçe zengin kayaçların çeşitli nedenlerle alterasyonu sonucunda oluşurlar. Sahadaki kuvars kumlarının yapılan petrografik incelemeler sonucunda başlıca kuvars, yer yer feldispat ve mikadan oluştuğu belirlenmiştir. Sıkı olmayan, homojen, ince taneli gevşek sedimanlardır. Orijinal halde % arasında değişen SiO 2 tenörleri, yıkama işlemiyle % SiO 2 tenörüne kadar yükselebilmektedir. Çok az miktarda Fe 2 O 3, Al 2 O 3, MgO, K 2 ve CaO bileşikleri bulunur. Cevherin ortalama yoğunluğu 1,8 gr/cm 3 olup, beyaz-sarımsı beyaz-krem renklidir. Taneleri köşelidir, ortalama tane büyüklüğü 0,1 mm. maksimum 0,5 mm dir. Sahadaki kuvars kumları sedimanter yataklanma özelliği gösterir. Bu kumlar havzanın gelişimi ile ilgili çekim fayları önünde karasal olarak depolanmış ve Eosen çökelleriyle örtülmüştür. Cevher yüzeylemesi görülmez. Cevher kalınlığı yatağın orta kesimlerinde 20 metreye kadar çıkmaktadır. Sondajlarda 20 m ile 3 m arasında değişen kalınlıklarda kesilmiştir. Daha önce işletmeye geçilmiş olan kuvars kumu ocağı ile kapasite artışı projesi kapsamında yer alan diğer ocak alanlarında yapılan jeolojik etüdlerde ve açılan yarmalarda kuvars kumu madeninin ortalama 20 metre kalınlığında olduğu tespit edilmiştir. Buna göre 1 nolu kuvars kumu ocağındaki görünür rezerv miktarı; 23

38 Uzunluk :750 m Genişlik :250 m Kalınlık :20 m Özgül Ağırlık :1,8 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı:750 x 250 m x 20 m x 1,8 ton/m 3 = ton 2 nolu kuvars kumu ocağındaki görünür rezerv miktarı; Uzunluk :275 m Genişlik :100 m Kalınlık :20 m Özgül Ağırlık :1,8 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı: 275 x 100 m x 20 m x 1,8 ton/m 3 = ton 3 nolu kuvars kumu ocağındaki görünür rezerv miktarı; Uzunluk :750 m Genişlik :500 m Kalınlık :20 m Özgül Ağırlık :1,8 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı: 750 x 500 m x 20 m x 1,8 ton/m 3 = ton Toplam Görünür Rezerv Miktarı: ton Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri, Üretim Miktarları (Toplam Cevher ve İşletilebilir Rezervler), İş Akım Şeması, Çalışacak Personel Sayısı. Proje kapsamında; 1 adet kuvarsit ocağı, 1 adet kuvarsit cevher hazırlama tesisi, 3 adet kuvars kumu ocağı ve 2 adet kuvars kumu cevher hazırlama tesisi yer almaktadır. Kuvarsit Ocağı ve Kuvarsit Madeni Cevher Hazırlama Tesisi İşletmesi: Kapasite artışı kapsamında kuvarsit ocağında gerektiği durumlarda patlayıcı madde kullanılarak açık işletme yöntemi ile üretim işlemlerine devam edilmesi planlanmaktadır. Kuvarsit ocağında mevcut durumda alınmış olan orman izinleri (Bkz. Ek-1-F) ile üretim çalışmaları devam etmekte olup, alan artışına bağlı olarak kullanılacak kısımlar için de orman izni alınacaktır. 24

39 Toz ve Gürültü Bitkisel Toprağın Sıyrılarak Alınması ve Depolanması Toz ve Gürültü Ekskavatör İle Kuvarsit Madeninin Sökülmesi Patlatma İle Toz ve Gürültü Patlatma ve/veya Ekskavatör ile Yerinden Sökülen Madenin Cevher Hazırlama Tesisine Nakledilmesi Toz ve Gürültü Toz ve Gürültü Kuvarsit Madeninin Cevher Hazırlama Tesisinde İşleme Tabi Tutulması Cevher Hazırlama Tesisinden Üretilen Kuvarsitin Geçici Olarak Depolanması ve Satışının Yapılması Toz ve Gürültü Şekil-3. Kuvarsit Madeni Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisine Ait Genel İş Akım Şeması Kuvarsit ocağındaki işletme yöntemi, işletme projesine uygun olarak basamak ve kademeler şeklinde olacaktır. Ocaktaki kademeler 10 m yüksekliğinde ve araçların rahat manevra yapabileceği 5-10 m genişlikte olacaktır. Basamak şev açısı o, ocak genel şev açısı ise o olarak planlanmıştır. Kuvarsit sahasındaki üretim işlemlerinin tamamlanmasından sonra, sahanın kuzey kanadında 6 adet, güney kanadında 5 adet basamak oluşacaktır. 76,72 hektarlık kuvarsit ocağındaki üretim çalışmaları sırasında İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen vadi tabanının her iki tarafında 7,5 ar metre olmak üzere toplam 15 metre genişliğindeki alana (Bkz. Ek-6) müdahale edilmeyecektir. Kuvarsit ocağına ait üretim planı ve üretim sonrası kademeleri gösterir harita ve kesitleri EK-6 da verilmiştir. Kuvarsit ocağında yapılacak olan patlatma sırasında ortaya çıkabilecek etkilere karşı; 25

40 Kapsül kablolarına ilave edilecek uzatma kablolarının bağlantıları itina ile yapılacak ve izole bantla iyi bir şekilde izole edilecektir. Yemleyici dinamitin kartuşları kablo ile bir demet şeklinde bağlanacak ve bu demet, kablo yardımı ile sarkıtılarak indirilecektir. Sıkılama sırasında elektrik kablolarının zedelenmemesine dikkat edilecektir. Patlayıcı maddelerin ve patlatma için yardımcı elamanların yerleştirilmesinden sonra patlatma işlemi gerçekleştirilecektir. Patlatma öncesi ve patlatma sonrasında; Ateşleme devresi kabloları manyetoya bağlanmadan önce devrenin direnç kontrolü yapılacaktır. Ateşleme yapmadan önce siren ile alarm verilecek ve ayrıca flamalı gözcüler önemli noktalara dikilecektir. Ateşleme kablosu uygun bir uzaklıktaki ateşleme cebine kadar uzatılarak vakit geçirmeden ateşleme yapılacaktır. Yağışlı havalarda statik elektrik tehlikesi göz önüne alınarak gerektiğinde ateşlemeden vazgeçilecektir. Ateşleme sahasına yetkililerden başkası girmeyecektir. Patlatma işlemi uzman kişiler tarafından yapılacaktır. Patlayıcı maddeler ateşleme yerine özel bir araçta getirilecek, dinamit ve kapsüller ayrı ayrı araçlarda nakledilecektir. Patlamayan delikler için gereken emniyet tedbirleri alınacak ve usulüne uygun olarak zararsız hale getirilecektir. Ateşleme yapıldıktan sonra ateşleme bölgesi sorumlu kişiler tarafından kontrol edilecek ve iş makinelerini tehlikeye sokacak bloklar, basamak şevinde askıda kalmış ise gerekli önlemler alınacaktır. Kuvarsit sahasında yapılacak olan patlatma işlemleri 08:00 ile 18:00 saatleri içerisinde yapılacaktır. Kuvarsit ocağı işletmesinde, 5995 sayılı Kanun ile değişik 3213 Sayılı Maden Kanunu ve Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği ne uyulacaktır nolu maden sahası içerisinde yer alan ve 76,72 hektardan oluşan kuvarsit madeni ocak alanında üretimi gerçekleştirilecek olan ton/yıl kuvarsit madeni bu alan içerisinde yer alacak olan cevher hazırlama tesisine nakledilecektir. Kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisinde dört ayrı ünite bulunacaktır. 1. ünite bunkerine dökülecek olan ton/yıl kuvarsit madeni, kuru eleme işlemine tabi tutulacak ve sahada stoklandıktan sonra kullanım alanlarına nakledilecektir. 2. ünite bunkerine dökülecek olan ton/yıl kuvarsit madeni, kurutma ünitesine geçecektir. LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) kullanılarak kurutma işlemine tabi tutulacak olan kuvarsit madeni, öğütme işlemine tabi tutulmak üzere değirmene geçecektir. Öğütülecek olan kuvarsit madeni elevatör ile seperatöre beslenecektir. Seperatörlerden çıkan kuvarsit silolara 26

41 boşaltılacak ve torbalama işlemi gerçekleşecektir. Torbalanmış nihai ürün saha içinde geçici olarak stoklandıktan sonra kullanım alanlarına nakledilecektir. 3. ünite bunkerine dökülecek olan ton/yıl kuvarsit madeni, çeneli kırıcıda ilk kırma işlemine tabi tutulacaktır. Bu aşamada pasa, ön elekten ayrılacak ve stoklanacaktır. Kuvarsit madeni ikinci kırma işlemine tabi tutulmak üzere konik kırıcıya geçecektir. Daha sonra eleğe geçecek olan kuvarsit üç ayrı boyuta ayrılacak ve elek altına geçen iki ayrı boyuttaki kuvarsit silolara boşaltılacaktır. Elek üstü kalan kuvarsit ise mikronize kırma işlemi için dik milli kırıcıya geçecektir. Dik milli kırıcıda mikronize boyuta gelen kuvarsit elekte boyutlarına göre ayrılarak silolara boşaltılacak ve sahada stoklandıktan sonra kullanım alanlarına nakledilecektir. 4. ünite bunkerine boşaltılacak olan ton/yıl kuvarsit madeni, dik milli kırıcıya geçecek ve mikronize kırma işlemine tabi tutulacaktır. Daha sonra kurutma ünitesine geçecek ve LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) kullanılarak kurutma işlemine tabi tutulacak olan kuvarsit, elevatör ile mikronize eleğe beslenecektir. Kum boyutuna gelmiş olan kuvarsit, elek çıkışında yer alacak olan manyetik seperatöre gelecektir. Manyetik seperatör ile kuvarsit içindeki demir tozu tutularak ayrılacaktır. Bu sayede malzeme saflaştırılmış olacaktır. Manyetik seperatörlerden çıkan kuvarsit silolara boşaltılacak ve torbalama işlemi gerçekleşecektir. Torbalanmış nihai ürün saha içinde geçici olarak stoklandıktan sonra kullanım alanlarına nakledilecektir. Kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisine ait iş akım şeması Şekil-4 te verilmiştir. 27

42 K U V A R S İ T O C A Ğ I ( ton/yıl) 1 Nolu Ünite Bunkeri ( ton/yıl) 2 Nolu Ünite Bunkeri ( ton/yıl) 3 Nolu Ünite Bunkeri ( ton/yıl) 4 Nolu Ünite Bunkeri ( ton/yıl) Elek (Kaba Kuru Eleme) Kurutma Pasa Elek Çeneli Kırıcı Dik Milli Kırıcı (Mikronize Kırma) Stok Stok Stok Değirmen Değirmen Pasa Stok Konik Kırıcı Elek Elevatör Elek Nakliye Seperatör Seperatör Silo Silo Kurutma Silo Silo Torbalama Dik Milli Kırıcı (Mikronize Kırma) Elek Elevatör Mikronize Elek Torba Stok Nakliye Silo Silo Silo Silo Silo Silo Silo Silo Manyetik Seperatör Manyetik Seperatör Manyetik Seperatör Manyetik Seperatör Manyetik Seperatör Manyetik Seperatör Stok Silo Silo Silo Silo Silo Silo Nakliye T O R B A L A M A T O R B A S T O K N A K L İ Y E Şekil-4. Kuvarsit Madeni Cevher Hazırlama Tesisi İş Akım Şeması 28

43 Kuvars Kumu Ocağı ve Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi İşletmesi: Kapasite artışı kapsamında yapılacak olan üretim işlemlerine 1 nolu kuvars kumu ocağında iş makineleri kullanılarak açık işletme yöntemi ile üretim işlemlerine devam edilmesi planlanmakta olup, 2 ve 3 nolu kuvars kumu ocaklarında da aynı yöntem uygulanacaktır. 1 nolu kuvars kumu ocağında mevcut durumda alınmış olan orman izinleri (Bkz. Ek-1-G) ile üretim çalışmaları devam etmekte olup, alan artışına bağlı olarak kullanılacak kısımlar ile 2 ve 3 nolu kuvars kumu ocakları için de orman izni alınacaktır. Bitkisel Toprağın Sıyrılarak Alınması ve Depolanması Toz ve Gürültü Kuvars Kumu Madeninin Sökülmesi Toz ve Gürültü Toz ve Gürültü Kepçe ve/veya Ekskavatör ile Yerinden Sökülen Madenin Cevher Hazırlama Tesisine Nakledilmesi Toz ve Gürültü Toz ve Gürültü Kuvars Kumu Madeninin Cevher Hazırlama Tesisinde İşleme Tabi Tutulması Cevher Hazırlama Tesisinden Üretilen Kuvars Kumunun Geçici Olarak Depolanması ve Satışının Yapılması Toz ve Gürültü Şekil-5. Kuvars Kumu Madeni Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisine Ait Genel İş Akım Şeması Kuvars kumu ocağındaki işletme yöntemi, işletme projesine uygun olarak basamak ve kademeler şeklinde olacaktır. Ocaktaki kademeler 10 m yüksekliğinde ve araçların rahat manevra yapabileceği 5-10 m genişlikte olacaktır. Basamak şev açısı o, ocak genel şev açısı ise o olarak planlanmıştır. 29

44 Üretim işlemlerinin tamamlanmasından sonra; 1 nolu kuvars kumu sahasının kuzey kanadında 3 adet, güney kanadında 2 adet, 2 nolu kuvars kumu sahasında 2 adet, 3 nolu kuvars kumu sahasının doğu kanadında 2 adet, orta kısmında 2 adet ve batı kanadında 4 adet basamak oluşacaktır. 1 ve 3 nolu kuvars kumu ocağındaki üretim çalışmaları sırasında İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen vadi tabanının her iki tarafında 7,5 ar metre olmak üzere toplam 15 metre genişliğindeki alana (Bkz. Ek-7) müdahale edilmeyecektir. Kuvars kumu ocaklarına ait üretim planı ve üretim sonrası kademeleri gösterir harita ve kesitleri EK-7 de verilmiştir. Kuvars kumu ocağı işletmelerinde, 5995 sayılı Kanun ile değişik 3213 Sayılı Maden Kanunu ve Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği ne uyulacaktır nolu maden sahası içerisinde yer alan 1 nolu kuvars kumu madeni ocak alanında üretimi gerçekleştirilecek olan ton/yıl kuvars kumu bu alan içerisinde yer alacak olan 1 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisine, 2 nolu kuvars kumu madeni ocak alanında üretimi gerçekleştirilecek olan ton/yıl kuvars kumu ile 3 nolu kuvars kumu madeni ocak alanında üretimi gerçekleştirilecek olan ton/yıl kuvars kumu ise 3 nolu kuvars kumu madeni ocak alanında yer alacak olan 2 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisine nakledilecektir. 1 nolu kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinde dört ayrı ünite bulunacaktır. 1. ünite bunkerine dökülecek olan ton/yıl kuvars kumu madeni, kuru eleme işlemine tabi tutulacak ve torbalama işlemi gerçekleşecektir. Torbalanmış nihai ürün saha içinde geçici olarak stoklandıktan sonra kullanım alanlarına nakledilecektir. 2. ünite bunkerine dökülecek olan ton/yıl kuvars kumu madeni, kurutma ünitesine geçecektir. LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) kullanılarak kurutma işlemine tabi tutulacak olan kuvars kumu madeni, öğütme işlemine tabi tutulmak üzere değirmene geçecektir. Öğütülecek olan kuvars kumu madeni elevatör ile seperatöre beslenecektir. Seperatörlerden çıkan kuvars kumu silolara boşaltılacak ve torbalama işlemi gerçekleşecektir. Torbalanmış nihai ürün saha içinde geçici olarak stoklandıktan sonra kullanım alanlarına nakledilecektir. 3. ünite bunkerine dökülecek olan ton/yıl kuvars kumu madeni, döner yıkama ünitesinde yıkama işlemine tabi tutulacaktır. Döner yıkamada kullanılan yıkama suyu yıkamadan sona üç gözlü çöktürme havuzunda dinlendirildikten sonra döner yıkama ünitesine geri basılarak tekrar kullanılacaktır. Döner yıkama ünitesinde 100 litre/ton su kullanımı söz konusudur. Bu suyun yaklaşık %20 si maden üzerinde ve buharlaşma olarak kaybolacağından sisteme geri dönen su miktarı yaklaşık olarak 80 litre/ton olacaktır. Bu nedenle kaybolan 20 litre/tonluk su dışarıdan eklenecektir. Yıkanan kuvars kumu madeni elekte çeşitli boyutlarda eleme işlemine tabi tutulduktan sonra, elekaltı malzeme pompa ile ikinci bir elek sistemine iletilecek olup, burada eleme işlemine 30

45 tabi tutulan malzemenin elek üstü malzemesi geçici olarak depolanacaktır. Elek altı malzeme ise susuzlaştırma eleğine nakledilerek, kuvars kumu madenindeki su alınacaktır. Suyu alınan kuvars kumu madeni geçici olarak depolanacaktır. Susuzlaştırma eleğinden geçen kuvars kumu madeninde renklendirme yapılarak torbalanacaktır. Döner yıkamadan sona elenen kuvars kumu madeninin elek üstü malzemesi geçici olarak depolanacaktır. Boyutlarına göre geçici olarak depolanan kuvars kumu madeni, yine boyutlarına göre torbalama işlemine tabi tutulacaktır. Torbalanmış nihai ürün saha içinde geçici olarak stoklandıktan sonra kullanım alanlarına nakledilecektir. 4. ünite bunkerine boşaltılacak olan ton/yıl kuvars kumu madeni, konik kırıcıda ilk kırma işlemine ve daha sonra dik milli kırıcıda ikinci kırma işlemşne tabi tutulacaktır. Daha sonra kurutma ünitesine geçecek ve LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) kullanılarak kurutma işlemine tabi tutulacak olan kuvarsit, elevatör ile fan filtre eleklere beslenecektir. Elekten çıkan kuvars kumu silolara boşaltılacak ve torbalama işlemi gerçekleşecektir. Torbalanmış nihai ürün saha içinde geçici olarak stoklandıktan sonra kullanım alanlarına nakledilecektir. 2 nolu kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinde iki ayrı ünite bulunacaktır. 1. ünite bunkerine dökülecek olan ton/yıl kuvars kumu madeni, döner yıkama ünitesinde yıkama işlemine tabi tutulacaktır. Döner yıkamada kullanılan yıkama suyu yıkamadan sona üç gözlü çöktürme havuzunda dinlendirildikten sonra döner yıkama ünitesine geri basılarak tekrar kullanılacaktır. Döner yıkama ünitesinde 100 litre/ton su kullanımı söz konusudur. Bu suyun yaklaşık %20 si maden üzerinde ve buharlaşma olarak kaybolacağından sisteme geri dönen su miktarı yaklaşık olarak 80 litre/ton olacaktır. Bu nedenle kaybolan 20 litre/tonluk su dışarıdan eklenecektir. Yıkanan kuvars kumu madeni elekte çeşitli boyutlarda eleme işlemine tabi tutulduktan sonra, elekaltı malzeme pompa ile ikinci bir elek sistemine iletilecek olup, burada eleme işlemine tabi tutulan malzemenin elek üstü malzemesi geçici olarak depolanacaktır. Elek altı malzeme ise susuzlaştırma eleğine nakledilerek, kuvars kumu madenindeki su alınacaktır. Suyu alınan kuvars kumu madeni geçici olarak depolanacaktır. Susuzlaştırma eleğinden geçen kuvars kumu madeninde renklendirme yapılarak torbalanacaktır. Döner yıkamadan sona elenen kuvars kumu madeninin elek üstü malzemesi geçici olarak depolanacaktır. Boyutlarına göre geçici olarak depolanan kuvars kumu madeni, yine boyutlarına göre torbalama işlemine tabi tutulacaktır. Torbalanmış nihai ürün saha içinde geçici olarak stoklandıktan sonra kullanım alanlarına nakledilecektir. 2. ünite bunkerine boşaltılacak olan ton/yıl kuvars kumu madeni, konik kırıcıda ilk kırma işlemine ve daha sonra dik milli kırıcıda ikinci kırma işlemşne tabi tutulacaktır. Daha sonra kurutma ünitesine geçecek ve LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) kullanılarak kurutma işlemine tabi tutulacak olan kuvarsit, elevatör ile fan filtre eleklere beslenecektir. Elekten çıkan kuvars kumu silolara boşaltılacak ve torbalama işlemi gerçekleşecektir. Torbalanmış nihai ürün saha içinde geçici olarak stoklandıktan sonra kullanım alanlarına nakledilecektir. 31

46 1 ve 2 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisinde döner yıkamada kullanılan yıkama suyu yıkamadan sona üç gözlü çöktürme havuzunda dinlendirildikten sonra döner yıkama ünitesine geri basılarak tekrar kullanılacaktır. Döner yıkama ünitesinde 100 litre/ton su kullanımı söz konusudur. Bu suyun yaklaşık %20 si maden üzerinde ve buharlaşma olarak kaybolacağından sisteme geri dönen su miktarı yaklaşık olarak 80 litre/ton olacaktır. Bu nedenle kaybolan 20 litre/tonluk su dışarıdan eklenecektir. Proje kapsamında yer alan 1 ve 3 nolu kuvars kumu ocağı alanı içerisinde yapılacak olan üç gözlü çöktürme havuzunun her bir gözü 40 m. x 7 m. x 10 m. ebatlarında olacaktır. Çöktürme havuzu planı Ek-5 te verilmiştir. 1 nolu kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisine ait iş akım şeması Şekil-6 da, 2 nolu kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisine ait iş akım şeması Şekil-7 de verilmiştir. 32

47 1 N O L U K U V A R S K U M U O C A Ğ I (18,77 H E K T A R) ( ton/yıl) 1 Nolu Ünite Bunkeri ( ton/yıl) 2 Nolu Ünite Bunkeri ( ton/yıl) 3 Nolu Ünite Bunkeri ( ton/yıl) 4 Nolu Ünite Bunkeri ( ton/yıl) Elek (Kaba Kuru Eleme) Kurutma 3 Gözlü Çöktürme Havuzu Su Döner Yıkama Konik Kırıcı Stok Stok Stok Değirmen Değirmen Su Pompa Elek Dik Milli Kırıcı (Mikronize Kırma) Torbalama Elevatör Susuzlaştırma Eleği Elek Stok Stok Stok Stok Elek Torba Stok Seperatör Seperatör Stok Stok Stok Stok Kurutma Nakliye Silo Silo Torbalama Renklendirme Tesisi T O R B A L A M A T O R B A S T O K Elevatör Fan Filtre Elekler Torba Stok N A K L İ Y E Silo Silo Silo Silo Silo Silo Silo Silo Nakliye T O R B A L A M A T O R B A S T O K N A K L İ Y E Şekil-6. 1 Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi İş Akım Şeması 33

48 2 N O L U K U V A R S K U M U O C A Ğ I (4,21 H E K T A R) ( ton/yıl) 3 N O L U K U V A R S K U M U O C A Ğ I (49,21 H E K T A R) ( ton/yıl) 2 V E 3 N O L U K U V A R S K U M U O C A Ğ I T O P L A M ( ton/yıl) 1 Nolu Ünite Bunkeri ( ton/yıl) 2 Nolu Ünite Bunkeri ( ton/yıl) 3 Gözlü Çöktürme Havuzu Su Döner Yıkama Konik Kırıcı Su Pompa Elek Dik Milli Kırıcı (Mikronize Kırma) Susuzlaştırma Eleği Elek Stok Stok Stok Stok Elek Stok Stok Stok Stok Kurutma T O R B A L A M A Elevatör T O R B A S T O K Fan Filtre Elekler N A K L İ Y E Silo Silo Silo Silo Silo Silo Silo Silo T O R B A L A M A T O R B A S T O K N A K L İ Y E Şekil-7. 2 Nolu Kuvars Kumu Madeni Cevher Hazırlama Tesisi İş Akım Şeması 34

49 Üretim Miktarı Üretim Miktarı SELİM SÜLEYMAN ÖZDEN Kuvarsit ve kuvars kumu ocaklarında üretimi gerçekleştirilecek olan maden cevher hazırlama tesislerinde, kırma-eleme-öğütme-mikronize-kırma-yıkama işlemlerine tabi tutulacaktır. Cevher hazırlama tesislerinde herhangi bir biyolojik, kimyasal, elektrolitik ya da ısıl işlem uygulanmayacaktır. Kuvarsit ve kuvars kumu cevher hazırlama tesislerinde yıkıntı atığı ve hafriyat malzemesi işlenmeyecektir. Kuvarsit madeni ocağı ve kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu madeni ocağı ve kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinde; yılda 12 ay 312 gün, ayda 26 gün, günde 16 (2 x 8 saat) saat olmak üzere iki vardiya üzerinden çalışma yapılacaktır. Proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı ve kuvarsit cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocakları ve kuvars kumu cevher hazırlama tesislerinin üretim kapasitelerine ilişkin bilgiler aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Tablo-33. Ocak Üretim Kapasiteleri ve Toplam Kapasite Kuvarsit Ocağı Üretim Kapasitesi (ton) 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Üretim Kapasitesi (ton) 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Üretim Kapasitesi (ton) 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Üretim Kapasitesi (ton) Toplam Kuvars Kumu Üretim Kapasitesi (ton) Toplam Ocak Üretim Kapasitesi (ton) Yıllık Aylık , , Günlük ,1 310, , Saatlik ,3 19,4 180, Tablo-34. Cevher Hazırlama Tesisi Üretim Kapasiteleri Kuvarsit 1 Nolu Kuvars Cevher Kumu Cevher Hazırlama Hazırlama Tesisi Üretim Tesisi Üretim Kapasitesi Kapasitesi (ton) (ton) 2 Nolu Kuvars Kumu Cevher Hazırlama Tesisi Üretim Kapasitesi (ton) Toplam Kuvars Kumu Cevher Hazırlama Tesisi Üretimi Kapasitesi (ton) Toplam Cevher Hazırlama Tesisi Üretim Kapasitesi (ton) Yıllık Aylık , Günlük , , Saatlik ,3 199, nolu maden sahasındaki üretim miktarı ÇED raporunda belirtilen kapasiteye ulaşması durumunda, kuvarsit ve kuvars kumu sahaları için ÇED raporunda belirtilen üretim miktarlarına göre Maden İşleri Genel Müdürlüğü ne revize işletme projesi verilecektir. 35

50 Çalışacak Personel Sayısı Sahada mevcut durumda 10 personel kuvarsit ocağında ve 10 personel kuvars kumu ocağında olmak üzere 20 personel çalışmaktadır. Kapasite artırımı ile birlikte kuvarsit ocağına 25 ve kuvars kumu ocaklarına 25 yeni personelin alınması planlanmaktadır. Bu durumda kapasite artışı ile kuvarsit sahasında 35 ve kuvars kumu sahalarında 35 personel olmak üzere toplamda 70 personel çalıştırılacaktır Üretimde Kullanılacak Makinelerin, Araçların ve Aletlerin Miktar ve Özellikleri. Mevcut kuvarsit ocağı ile kapasite artırımı kapsamındaki 1 nolu kuvars kumu ocağı içerisinde yer alan mevcut kuvars kumu ocağında bulunan makine ve ekipman ile kapasite artışı ile birlikte ilave edilecek miktarlar Tablo-35 de, kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesislerinde kullanılacak olan toplam makine ve ekipman listesi Tablo-36 da verilmiştir. Tablo-35. Mevcut Kuvarsit ve Kuvars Kumu Ocağının Mevcut ve Planlanan Makine ve Ekipman Listesi Makine ve Ekipman Kuvarsit Ocağı Mevcut Kuvarsit Ocağı İlave Kuvarsit Ocağı Toplam 1 nolu Kuvars Kumu Ocağı Mevcut 1 nolu Kuvars Kumu Ocağı İlave 1 nolu Kuvars Kumu Ocağı Toplam Ekskavatör 1 Adet 1 Adet 2 Adet 1 Adet Adet Yükleyici 1 Adet 1 Adet 2 Adet 1 Adet Adet Kamyon 3 Adet 7 Adet 10 Adet 3 Adet 1 Adet 4 Adet Kompresör 1 Adet Adet 1 Adet Adet Delici 1 Adet Adet Mobil Arazöz 1 Adet Adet 1 Adet Adet Cevher Hazırlama Tesisi 1 Ünite 3 Ünite 4 Ünite 3 Ünite 1 Ünite 4 Ünite LNG Tankı Adet 1 Adet Adet 1 Adet Mazot Tankı 1 Adet Adet 1 Adet Adet Kantar 1 Adet Adet 1 Adet Adet Tablo-36. Proje Kapsamında Kullanılacak Olan Makine ve Ekipman Listesi 1 nolu Kuvars 2 nolu Kuvars 3 nolu Kuvars Toplam Makine ve Ekipman Kuvarsit Ocağı Kumu Ocağı Kumu Ocağı Kumu Ocağı Kapasite Ekskavatör 2 Adet 1 Adet 1 Adet 1 Adet 5 Adet Yükleyici 2 Adet 1 Adet 1 Adet 1 Adet 5 Adet Kamyon 10 Adet 4 Adet 1 Adet 5 Adet 20 Adet Kompresör 1 Adet 1 Adet Adet 3 Adet Delici 1 Adet Adet Mobil Arazöz 1 Adet 1 Adet Adet 1 Takım 1 Takım 1 Takım Cevher Hazırlama Tesisi Takım (4 Ünite) (4 Ünite) (2 Ünite) LNG Tankı 1 Adet 1 Adet Adet 3 Adet Mazot Tankı 1 Adet 1 Adet Adet 3 Adet Kantar 1 Adet 1 Adet Adet 3 Adet 36

51 Üretim Sırasında Tehlikeli, Toksik, Parlayıcı ve Patlayıcı Maddelerin Kullanım Durumları, Taşınmaları ve Depolanmaları nolu saha içerisinde gerçekleştirilecek olan Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi projesi kapsamında sadece kuvarsit ocağında patlatma yapılacak olup, kuvars kumu ocağındaki üretim çalışmaları iş makinaları kullanılarak gerçekleştirilecektir. Kapasite artırımına bağlı olarak kuvarsit ocağının kapasitesi ton/yıl olacaktır. Bu miktarın patlatma yapılarak sökülecek kısmı ise ton/yıl olacaktır. Geriye kalan ton/yıl ise iş makinaları kullanılarak sökülecektir. Patlamalar ehliyetli kişilerce ve gerekli emniyet tedbirleri alındıktan sonra yapılacaktır. Faaliyet alanında patlayıcı madde olarak ANFO ismiyle adlandırılan Amonyum Nitrat ve Motorin karışımından oluşan madde kullanılacaktır. Bu patlayıcı emülsiyon tipi dinamit ve milisaniye gecikmeli elektrikli/elektriksiz kapsüller yardımıyla patlatılacaktır. İSTANBUL İLİ, ÇATALCA İLÇESİ, SUBAŞI VE AKALAN KÖYÜ HUDUTLARI DAHİLİNDEKİ RUHSAT NUMARALI MADEN SAHASINDAKİ KUVARSİT OCAĞINA AİT PATLATMA DİZAYNI PARAMETRELERİ Açık maden işletmelerinde işletmecilik basamaklar oluşturularak yapılır. Burada yapılan patlatmalara basamak patlatması denilmektedir nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağı işletmesi basamak patlatmalarında kullanılacak tasarım elemanları ve bunlara ilişkin hesaplamalar aşağıda sıralanmıştır. Basamak Yüksekliği (K): Basamak yüksekliğinin delme patlatma ve yükleyici makineler açısından önemi vardır. Patlatmaya yönelik delici makinelerin optimum verimle çalıştıkları bir derinlik önerilir. Bu derinlik gereğinden kısa tutulduğunda, delici makineden tam verim alınmamış olur. Aksine, deliğin fazla derin olması halinde, hem delme hızının düşmesi, delgi ve patlayıcı madde doldurma hatalarının artması, hem de makinelerin zorlanması kaçınılmaz olur. Yükleyici makinelerin, güvenli ve verimli çalışabilmeleri açısından, karşılarında uygun bir ayna yüksekliği olması gerekir. Tarif olarak bu kepçe erişebilme yüksekliğidir. Genel olarak basamak yüksekliğinin 3 ile 18 metre arasında değiştiğini söylenebilir nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağında basamak yüksekliği 10 m. olarak belirlenmiştir. K 10 m. 37

52 Delik Çapı (d): Patlatılacak kaya yapılarının içerisine patlayıcı madde yerleştirmenin en verimli yolu, bu kaya yapılarına delik delmektir. Genel kural olarak bilinir ki, patlayıcı, kaya yapısının içerisine ne kadar iyi dağıtılırsa, o kadar iyi verim alınır nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağında delikler 89 mm. çapında delinecektir. d 89 mm. Şarj Konsantrasyonu (Ib): Şarj konsantrasyonu, metre başına yerleştirilecek ANFO miktarıdır. Ib ( r 2 h) ANFO Yoğunluğu r : Delik yarıçapı, m Ib (3,14 (0,089/2) 2 1) 820 kg/ Ib 5 kg/m Maksimum Yük Mesafesi (B max ): Maksimum yük mesafesi (dilim kalınlığı), delik ekseni ile basamak ayna yüzeyi arasındaki en kısa mesafedir. 1,36 Ib R 1 B max : Maksimum yük mesafesi, m Ib : Şarj konsantrasyonu, kg/m 1,36 5 0,95 R 1 : Delik eğimi düzeltme faktörü 2,88 m. R 1 için Bkz. Tablo-37 Tablo-37. Delik Eğimi Düzeltme Faktörü Eğim Düşey 10:1 5:1 3:1 2:1 1:1 R 1 0,95 0,96 0,98 1,00 1,03 1,10 Dip Delgi (U): Yerinde basınç dağılımı ve patlayıcının etkinliği açısından konu incelendiğinde görülür ki, aynaların tabanında kırılması güç bir kısım vardır. Eğer delikler tam basamak yüksekliğinde delinirse, kırılmanın tam 90 olmaması nedeni ile tırnak dediğimiz sert bir kısım kalacaktır. Bu ise kazıcı ve yükleyici makineler açısından istenmeyen bir olaydır. Bu nedenle delikler, aynayı tam tabanından kesecek gibi biraz derin delinir. Bu fazlalığa dip delgi denir. U 0,3 B max U : Dip delgi, m B max : Maksimum yük mesafesi, m U 0,3 2,88 U 0,86 1 m. 38

53 Delik Boyu (H): Düzgün ve yatay bir basamak taban profili oluşturabilmek için deliklerin taban seviyelerinin aynı kotta olması gerekir. Bunu sağlamak için düzgün basamaklarda eşit boyda, engebeli basamaklarda ise değişik boyutlarda delikler delmek gerekir. Düzgün bir basamakta, eşit boyda olmayan deliklerden kısa olanı ön sırada ise tabanda tırnak kaldığı gibi arka sıralardaki deliklerinde başarısını olumsuz etkiler. H K U H : Delik boyu, m K : Basamak yüksekliği, m H 10 1 U : Dip delgi, m H 11 m. Delme Hatası (E): Deliklerin delinmesi sırasında ne kadar özen gösterilse de bazı sapmalar olmaktadır. Delici operatörünün delici ucu işaretlenen yere nişanlayamaması durumu için d/1000 kadar yanılma payı kabul edilmelidir. Ayrıca delme işlemi sırasında deliğin sapması kaçınılmazdır. Bunun için de delik boyunun %3 ü kadar yanılma payı kabul görmüştür. E E d ,03 H 0,03 11 E d H : Delme hatası : Delik çapı, mm : Delik boyu, m E 0,42 m. Gerçek Yük Mesafesi (B): Hesaplama ile bulunan maksimum yük mesafesinden delme hatasının çıkarılması ile uygulamadaki delik ekseni ile basamak ayna yüzeyi arasındaki mesafe yani gerçek yük mesafesi bulunur. B B max E B : Gerçek yük mesafesi, m B max : Maksimum yük mesafesi, m B 2,88 0,42 E : Delme hatası B 2,46 m. 2,5 m. Delikler Arası Mesafe (S): Delik çapı, derinlik, kaya türü ve delik şarj boyu belirleyici etkenlerdir. Delikler arası mesafe gereğinden fazla olursa, aynı sıradaki deliklerin yardımlaşmasının azalmasına, bu delikler arasında çatlak oluşumuna, öteleme enerjisinin yukarı doğru yönlenmesine, sıkılamanın 39

54 gereğinden önce bozulmasına, iri parça çıkmasına sebep olur. Delikler arası mesafe gereğinden az olursa, patlatma maliyeti gereksiz yere artırılmış olur. Delikler arası mesafe dilim kalınlığının bir fonksiyonu olarak belirlenmektedir. S 1,25 B S : Delikler arası mesafe, m B : Gerçek yük mesafesi, m S 1,25 2,46 S 3,07 m. Bir Sıradaki Delik Sayısı (N): N N S 60 3,07 N w S : Bir sıradaki delik sayısı : Ayna uzunluğu, m : Delikler arası mesafe, m N 20 adet Pratikteki Delikler Arası Mesafe (S): S sıra sayısı S w : Delikler arası mesafe, m : Ayna uzunluğu, m S S 3 m. Spesifik Delgi (b): b b N H B K , b 0,149 m/ b : Spesifik delgi, m/m 3 N : Bir sıradaki delik sayısı H : Delik boyu, m B : Gerçek yük mesafesi, m K w : Basamak yüksekliği, m : Ayna uzunluğu, m Sıkılama Boyu (h o ): Sıkılama, patlatma sonrası oluşan yüksek basınçlı gazları hapsederek, gazın serbest yüzeye doğru yönlenmesini ve malzemenin öne doğru ötelenmesini sağlar. Ayrıca atmosfere gaz kaçışına 40

55 engel olarak parçalanmayı artırdığı gibi hava şoku (gürültü) ve taş savrulmasını engeller. Sıkılama boyu en az yük mesafesi kadar alınmalıdır. B h o : Sıkılama boyu, m B : Gerçek yük mesafesi, m 2,5 m. Şarj Boyu (h): Delik boyundan sıkılama boyu çıkarılarak bir deliğin ANFO şarj edilecek kısmı belirlenir. h H h o h : Şarj boyu, m H : Delik boyu, m h 11 2,5 h o : Sıkılama boyu, m h 8,5 m. Şarj Miktarı (Q): Bir delikteki ANFO şarj edilecek miktar; Ib h Q : Şarj miktarı, kg Ib : Şarj konsantrasyonu, kg/m 5 8,5 h : Şarj boyu, m 42,5 kg Hesaplama ile bulunan şarj miktarı 42,5 kg olmasına rağmen nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağında bir deliğe uygulanacak olan şarj miktarı 38 kg olacaktır. Özgül Şarj Miktarı (q): Özgül şarj miktarı anlam olarak, 1 m³ kayayı patlatmak için kullanılan patlayıcı madde miktarını gösterir. B S K 39 2, q : Özgül şarj miktarı, kg/m 3 Q : Şarj miktarı (ANFO dinamit), kg B : Gerçek yük mesafesi, m S : Delikler arası mesafe, m K : Basamak boyu, m 0,52 41

56 Delik düzeni: Delik düzeni, basamakta açılan patlayıcı deliklerinin sıralanma şeklidir maden sahasındaki kuvarsit ocağında açılacak delikler şeş-beş düzeninde olacaktır. Şeş-beş delik düzeninin plan görünümü Şekil-8. de verilmiştir. Şekil-8. Açık Ocak Patlatmasında Uygulanacak Şeş-Beş Delik Düzeni Patlayıcının Ateşlenmesi: nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağında açılacak her deliğe farklı gecikme süresi ile ateşleme imkanı tanıyan kısa gecikmeli elektriksiz (non electric) kapsüller kullanılacaktır. Sadece ilk ateşleme sırasında elektrikli kapsül kullanılacaktır. Havanın durumuna göre ilk ateşleme sisteminde iki farklı yöntem uygulanacaktır bunlar; Hava açık ise; Elektrikli kapsül: 2 adet, Hava kapalı veya yüklü ise; Emniyetli fitil 24 metre ve 8 nolu tahrip kapsülü 2 adet olacaktır. Patlatma Dizaynı Patlatma tasarımına ilişkin hesaplamalar yukarıda verilmiş olup, nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağında uygulanacak olan patlatmaya ilişkin parametreler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-38. İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Subaşı ve Akalan Köyü Hudutları Dahilindeki Ruhsat Numaralı Maden Sahasındaki Kuvarsit Ocağına Ait Patlatma Dizaynı Parametreleri Parametreler Miktar Birim Formasyon Kuvarsit Kayaç Yoğunluğu 2,85 ton/m 3 Yıllık Çalışma Süreleri 312 gün/yıl Yıllık Üretim Miktarı (Patlatma İle Sökülecek Miktar) ton/yıl Aylık Üretim Miktarı ton/ay 42

57 Aylık Üretim Miktarı m 3 /ay Günlük Üretim Miktarı 3.288,5 ton/gün Günlük Üretim Miktarı 1.153,8 m 3 /gün Kaç Günde Bir Patlatma Yapacağı ~ 3 gün Aylık Patlatma Sayısı 8 adet Yıllık Patlatma Sayısı 96 adet Delik Paterni Şeş-Beş Delik Çapı 89 mm Delik Eğimi 90 derece Basamak Boyu 10 m Dip Delgi 1 m Delik Boyu 11 m Sıkılama Boyu 2,5 m Yük Mesafesi 2,5 m Delikler Arası Mesafe 3 m Bir Delikteki Yüzey/Delik İçi Gecikme Süreleri ms Sıralar Arası Gecikme Süresi ms Bir Delikten Elde Edilen Teorik Hacim 75 m 3 Bir Delikten Elde Edilen Teorik Hacim 213,75 ton Bir Deliğe Doldurulan Patlayıcı Madde Miktarları Ana Şarj (ANFO) Miktarı 38 kg Yemleyici (Dinamit) Miktarı 1 kg Elektriksiz Kapsül Miktarı 1 adet Bir Delikteki Toplam Patlayıcı Madde Miktarı 39 kg Birim Tüketimler ANFO 0,507 kg/m 3 Yemleyici (Dinamit) 0,013 kg/m 3 Elektriksiz Kapsül 0,026 adet/m 3 Elektrikli Kapsül 0,026 adet/m 3 Sıralar Arası Gecikme Kapsülü 0,026 adet/m 3 Emniyetli Fitil 0,32 m/ m 3 8 Nolu Tahrip Kapsülü 0,026 adet/ m 3 Fitil (Sadece Ön Kesme Uygulamaları İçin) 0,00 m/m 3 Delgi 0,147 m/m 3 Bir Atımdaki Tüketimler Bir Atımdaki Üretim m 3 /atım ANFO kg/atım Dinamit 50 kg/atım Elektriksiz Kapsül 100 adet/atım Elektrikli Kapsül 2 adet/atım Sıralar Arası Gecikme Kapsülü 2 adet/atım Emniyetli Fitil 24 m/atım 8 Nolu Tahrip Kapsülü 2 adet/atım Fitil (Sadece Ön Kesme Uygulamaları İçin) 0 m/atım 43

58 Bir Atımdaki Delinmesi Gereken Delik Sayısı Delik Sayısı 50 adet/atım Projenin Toplam Patlayıcı Madde Miktarı ANFO kg/yıl Dinamit kg/yıl Elektriksiz Kapsül adet/yıl Elektrikli Kapsül 192 adet/yıl Sıralar Arası Gecikme Kapsülü 192 adet/yıl Fitil (Sadece Ön Kesme Uygulamaları İçin) 0 m/yıl Emniyetli Fitil m/yıl 8 Nolu Tahrip Kapsülü 192 adet/yıl nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağında uygulanacak olan patlatmalar sırasında; Çevresel düzenleme ve yaptırımlara uyulacak ve her deliğe farklı gecikme süresi ile ateşleme imkânı tanıyan kısa gecikmeli elektriksiz kapsül (Non Electric) kullanacak, sadece ilk ateşleme sırasında elektrikli kapsül kullanılacak, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde belirtilen limitlere uyularak çalışma yapılacak, Patlatmalardan kaynaklı sarsıntı ölçümleri sismograf cihazıyla ilk patlatmada ve yılda bir periyodik olarak yapılacak ve sonuçlarının cihaz çıktıları ile birlikte rapor halinde Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacak, 2872 sayılı Çevre Kanununa istinaden yürürlüğe giren ilgili yönetmeliklere ve Tablo-45 de belirtilen hususlara uyulacak ve diğer meri mevzuat kapsamında çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi için gerekli izinlerin alınacaktır. Patlatma öncesi gerekli güvenlik önlemleri alınarak kontrollü bir şekilde yapılacaktır. Sorumlu kişi tarafından ateşleme yapıldıktan sonra, ateşleme alanı yine sorumlu kişiler tarafından kontrol edilerek iş makinelerinin ve can güvenliğini tehlikeye sokacak olan bloklar, askıda kalmış olan bloklar kepçe ve ekskavatör yardımı ile sabit bir alana indirgenecektir. Patlatma işlemleri gündüz saatlerinde 08:00 ile 18:00 saatlari arasında yapılacaktır. Patlatma işlemi yapılmadan bir gün önce yakın yerdeki yerleşimlere haber verilecektir. İşletmede ihtiyaç olunan patlayıcı madde, patlatmanın yapılacağı gün şehir merkezinden getirilecektir. Saha içinde patlayıcı madde deposu bulunmayacaktır. Kuvarsit ocağında yapılacak olan patlatma sonrası, ocak alanında patlamamış patlayıcı maddelerin kalıp kalmadığı yetkili ateşleyici tarafından kontrol edilecektir. Patlamamış patlayıcılar yerinde tekrar patlatılacaktır. İşletmede kullanılacak olan patlayıcı maddelerin ambalajları, patlatmayı gerçekleştiren kişi veya kuruluşlar tarafından ocak alanından alınarak saha dışına çıkartılacaktır. 44

59 İşletme sırasında çevre ve toplum sağlığını olumsuz etkileyecek hususlar ile yangın ve patlamalara karşı gerekli tedbirler alınacaktır. Patlayıcı maddelerin getirilmesi ve kullanımında Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması Depolanması Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esasları na ilişkin tarih ve sayılı, 87/12028 karar sayılı Tüzük hükümlerine uyulacaktır. Kazı ve Patlatma Sırasında Maden ve Taş Ocakları İsletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İşçi Sağlığı ve Güvenliği Önlemlerine İlişkin Tüzük ve Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde Alınacak Tedbirler Hakkındaki Tüzük te belirtilen hususlara uyulacaktır Proje Kapsamındaki Ulaştırma Altyapısı Planı (Ulaştırma Güzergâhı, Güzergâh Yollarının Mevcut Durumu ve Kapasitesi, Hangi Amaçlar İçin Kullanıldığı, Mevcut Trafik Yoğunluğu, Yerleşim Yerlerine Göre Konumu, Yapılması Düşünülen Tamir, Bakım ve İyileştirme Çalışmaları vb.). Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisleri işletmesinde üretilen ürünlerin nakliyesi için mevcut ocak yolu ile bu yolun bağlandığı asfalt yol kullanılacaktır. Proje Alanları Nakliye Güzergahı Şekil-9. Nakliye Yolu Güzergahı 45

60 Kuvarsit ocağı ile kuvars kumu ocaklarına ulaşımı sağlayan stabilize orman yolu mevcut olup, yeni bir yol açılmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak sahada yeni bir yol açılmasına gerek duyulması halinde, yollar yamaçlardan aşağı toprak kaydırmayacak şekilde ekskavatörle yapılacaktır. Nakliye sırasında kullanılacak orman yollarının bakım ve onarımı yapılacaktır. Nakliye güzergahı olarak kullanılacak olan yolardaki tozlanmayı en aza indirgemek amacıyla, tesisten asfalt yola kadar olan nakliye yolu stabilize malzeme ile kaplanacak ve düzenli sulama aracı ile sulanacaktır. Kuvarsit sahasından yılda ton ve kuvars kumu sahalarından yılda toplam ton olmak üzere proje kapsamında toplam ton/yıl üretim yapılacaktır. Üretilen kuvarsit ve kuvars kumunun tamanının naklinin yapıldığı kabul edilir ise günde ton malzemenin nakli yapılacaktır. Yakın bölgedeki karayolundaki mevcut trafik yük aşağıda verilmiştir. Şekil-10. Karayolları Trafik Yükü Haritası (2012) Nakliye güzergahına ait trafik yükü haritasına bakıldığında, 2012 yılı verilerine göre 591 adet mevcut kamyon trafiğinin olduğu görülmektedir. Karayoları trafik kanunu gereği 25 ton kapasiteli nakliye kamyonları kullanılacağından ortalama günde ( ton/gün 25 ton/sefer=512 adet kamyon) 512 adet ek trafik yükü oluşacaktır. Tesisten üretilen malzemenin şehir merkezine nakliyesi sırasında trafik yasası ile belirlenmiş tonaj sınırlarına uyulacaktır. Nakliye sırasında, araçlar yerleşim yerlerinden geçerken, trafik kurallarına riayet edeceklerdir. Nakliye işlemleri sırasında Karayolları Trafik Yönetmeliği nin belirlemiş olduğu hükümlere uyulacaktır. 46

61 BÖLÜM 3. PROJENİN EKONOMİK VE SOSYAL BOYUTLARI Proje ve Etki Alanının Mevcut ve Planlanan Sosyo Ekonomik Özellikleri Ekonomik Özellikler (Yörenin Ekonomik Yapısını Oluşturan Başlıca Sektörler). İlçe ekonomisi hayvancılık, tarım ve sanayiye dayalıdır. Sanayi bitkisi olan ayçiçeği, tarım sahalarında en fazla ekilen ürünlerdendir. Bunların dışında arpa, kavun, karpuz ve çeşitli sebzeler diğer ürünler arasındadır. Çatalca ilçesinde önemli ölçüde hayvansal gıda üretilir. Tereyağı, peynir ve yoğurt bunların başlıcalarıdır. Tekstil fabrikaları ve çeşitli gümrüklü depolama alanları Çatalca'nın önde gelen işletmeleri arasında yer alır. Trakya Serbest Bölgesi, Çatalca'da yer almaktadır Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfusun yaş sınıflarına göre dağılımı, hane halkı yapısı). Proje alanı İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Subaşı Köyü ile Akalan Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Veri Tabanı, 2012 Nüfus Sayımı sonuçlarına göre İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Subaşı Köyü ile Akalan Köyü nüfus bilgileri aşağıdaki verilmiştir. Tablo-39. İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Subaşı Köyü ile Akalan Köyü Nüfus Bilgileri Yerleşim İl / İlçe Merkezi Belde / Köy Toplam Alanı Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın İstanbul Çatalca Subaşı Köyü Akalan Köyü Kaynak: Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Veri Tabanı (TÜİK) Sağlık (Bölgedeki mevcut endemik hastalıklar). Bölgede mevcut endemik hastalık bulunmamaktadır İnsan Sağlığı ve Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler. İşletme sırasından faaliyetlerden dolayı tehlike ve riskler ortaya çıkabilmektedir. Bu tehlike ve riskleri önlemek amacıyla; 47

62 Patlatma Sırasında; Kapsül kablolarına ilave edilecek uzatma kablolarının bağlantıları itina ile yapılacak ve izole bantla iyi bir şekilde izole edilecektir. Yemleyici dinamitin kartuşları kablo ile bir demet şeklinde bağlanacak ve bu demet, kablo yardımı ile sarkıtılarak indirilecektir. Sıkılama sırasında elektrik kablolarının zedelenmemesine dikkat edilecektir. Ateşleme devresi kabloları manyetoya bağlanmadan önce devrenin direnç kontrolü yapılacaktır. Ateşleme yapmadan önce siren ile alarm verilecek ve ayrıca flamalı gözcüler önemli noktalara dikilecektir. Ateşleme kablosu uygun bir uzaklıktaki ateşleme cebine kadar uzatılarak vakit geçirmeden ateşleme yapılacaktır. Yağışlı havalarda statik elektrik tehlikesi göz önüne alınarak gerektiğinde ateşlemeden vazgeçilecektir. Ateşleme sahasına yetkililerden başkası girmeyecektir. Patlatma işlemi uzman kişiler tarafından yapılacaktır. Patlayıcı maddeler ateşleme yerine özel bir araçta getirilecek, dinamit ve kapsüller ayrı ayrı araçlarda nakledilecektir. Patlamayan delikler için gereken emniyet tedbirleri alınacak ve usulüne uygun olarak zararsız hale getirilecektir. Ateşleme yapıldıktan sonra ateşleme bölgesi sorumlu kişiler tarafından kontrol edilecek ve iş makinelerini tehlikeye sokacak bloklar, basamak şevinde askıda kalmış ise gerekli önlemler alınacaktır. Patlayıcı maddelerin sahaya taşınması, kullanımı ve depolanması ilgili olarak 29 Eylül 1987 tarih ve sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşıması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esasları Tüzüğü hükümlerine uyulacaktır. Kazı ve Patlatma Sırasında Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İsçi Sağlığı ve Güvenliği Önlemlerine İlişkin Tüzük ve Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde Alınacak Tedbirler Hakkındaki Tüzük te belirtilen hususlara kesinlikle uyulacaktır. Yangınlara Karşı; Faaliyet alanında, çıkabilecek herhangi bir yangına karşı çalışan elaman sayısı kadar yangın söndürme ekipmanı ( yangın söndürme tüpü, su kovası, kazma, kürek vs.) hazır bulundurulacaktır. İşletmede yangın ihtimaline karşı her türlü tedbir alınacak ve ilgili İdare ile ilişki kurulacaktır. Bütün Faaliyetler Sırasında; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın gün ve sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği nin gerektirdiği her türlü önlem alınacaktır tarih ve sayılı Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirlenen tüm hususlara uyulacaktır. İşçilerin toz ve gürültüden etkilenmemeleri için toz maskesi ve kulaklık kullanmaları sağlanacaktır. Ayrıca araç, makine ve teçhizatın kullanımından dolayı da iş kazaları (araç devrilmesi, çarpması, araç çarpışması vs.) olabilir. Tüm bu kazaları azaltmak ve 48

63 engellemek için personele eğitim yaptırılacak, gerekli uyarılar yapılacak ve ilgili yerlere uyarı levhaları asılacaktır. İşletme sahasına, çalışanların dışında kimsenin girmesi de engellenecektir. Patlatma yapılan ocaktaki alan güvenliği alınmadan, sahaya makine ekipman ve personel sokulmayacaktır. Çalışanların sağlık ve güvenliklerini sağlayabilmek için 4857 sayılı yasaya bağlı olarak hazırlanıp yayınlanmış olan ve yürürlükte bulunan mevzuata uyulacaktır. Kullanılan teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kaza riskine karşı tarih ve sayılı Maden ve taşocakları işletmelerinde ve tünel yapımında alınacak işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerine ilişkin tüzüğe uyulacaktır. Bu tüzüğe göre sahanın fenni nezaretçisi, işçi sağlığı ve iş güvenliği gereklerinin yerine getirilmesinden ve işletmenin teknik esaslar çerçevesinde çalıştırılmasından sorumludur. Ayrıca olası bir iş kazası ihtimaline karşı ocak alanında uygun bir yerde yeterli donanımda bir ecza dolabı ve en yakın sağlık ocağına ulaşmak için bir araç hazır bulundurulacaktır. Kullanılacak teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kazalardan bir diğeri de ocak ile satış noktaları arasında malzeme taşımada kullanılan kamyonlardan kaynaklanabilecek olası trafik kazalarıdır. Bunlara mahal vermemek için sürücülerin trafik kurallarına ve hız limitlerine uymaları sağlanacaktır. Herhangi bir kaza durumunda en yakin sağlık merkezinden gerekli yardım istenecektir. Ayrıca tesislerden üretilen ürünlerin nakliyesi sırasında Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Kırma-eleme tesisinde de az da olsa kaza riski mevcuttur. Teorik olarak bunlar; çeneler arasına düşmek, volan kayışlarına takılmak ve hatta döner kasnaklardan fırlayabilecek tas parçalarına hedef olmak vs. gibi risklerdir. Ocak sahasında sürekli kask, koruyucu gözlük, gürültü önleyici kulaklık takılarak ve uygun ayakkabılarla çalışılarak bu kaza risklerinden korunmak mümkündür. Üretimle ve iş yeriyle ilgisi olmayan insan ve evcil ve yabani hayvanların ocak ve tesis alanına girmelerini önlemek amacıyla maden sahasına girişin tehlikeli ve yasak olduğunu bildirir yazılı levhalar asılacak ve güvenlik önlemlerinden ve bunlara uyulmasından sorumlu bir personel görevlendirilecektir. Proje kapsamında yapılacak olan patlatma öncesinde ve sonrasında bölgede yaşayan insanların mal ve can güvenliğinin emniyetine yönelik oluşturacağı tehlikeler göz önünde bulundurularak önceden gerekli bilgiler verilecek ve gerekli güvenlik önlemleri alınacaktır. İşçilerin sağlık ve güvenliğinin korunması için işyerinde risk faktörleri belirlenerek çalışanların ihtiyacı olan araç ve gereçler noksansız olarak bulundurulacak, işçi sayısına bağlı olarak gerekli ve yeterli miktarda ilkyardım malzelemeleri şantiye binasında hazır bulundurulacaktır. Ocak alanlarında yapılacak ürertimler sonrasında derin çukurlar bırakılmayacak, ocak alanlarının rehablitasyonu yapılacak, saha etrafında işaretlenecek olan röper noktalarına teknik esaslara uygun ikaz ve uyarı levhaları asılacaktır. Şantiye binasında haşerilere, kemirici ve diğer zararlılara karşı düzenli olarak gerekli ilaçlama işlemleri yapılacaktır. Proje kapsamında yer alan faaliyetler ile ilgili olarak çevre ve toplum sağlığını olumsuz etkileyecek hususlar ile yangın ve patlatmalara karşı gerekli tedbirler alınacaktır. 49

64 Gerçekleşmesi Beklenen Gelir Artışları; Yaratılacak İstihdam İmkânları, Nüfus Hareketleri. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisleri işletmesinde 20 personel çalıştırılmakta olup, kapasite artırımı ile birlikte 50 yeni personel alımına gidilerek toplamda 70 personelin çalıştırılması planlanmaktadır. İşletmedeki personelin yakın çevredeki yerleşim yerlerinden karşılanmasına özen gösterilecektir. İşletme ile birlikte büyük oranda gelir artışı yaşanmayacaktır. Proje alanının yerleşim yerlerine yakın olması nedeniyle, kapasite artışı ile birlikte nüfus hareketi yaşanmayacaktır Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, sağlık, kültür hizmetleri). Eğitim Hizmetleri: Çatalca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne 68 adet okul ve kurumda, 496 öğretmen görev yapmakta olup, toplam öğrenci sayısı tir. Derslik başına düşen öğrenci sayısı, ilköğretim için 20, ortaöğretim için 32, mesleki ve teknik eğitim için 64 öğrencidir. Tablo-40. Çatalca İlçesi Okuma Yazma Durumu, Cinsiyet ve Yaş Grubuna Göre Nüfus Yaş grubu Cinsiyet Okuma Yazma Okuma Yazma Bilmeyen Bilen Bilinmeyen Toplam Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek

65 Yaş grubu Cinsiyet Okuma Yazma Okuma Yazma Bilmeyen Bilen Bilinmeyen Toplam Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Toplam Kaynak:TUİK-2012 Sağlık Hizmetleri: Çatalca İlçesinde sağlığın temeli olan Koruyucu Sağlık Hizmetleri Kurumları (birinci basamak sağlık kuruluşları) ve Tedavi Edici Sağlık Kurumları (ikinci basamak sağlık kurumları) kapsamında; 1 adet Devlet Hastanesi, 10 adet ASM (Aile Sağlığı Merkezi), 1 adet Verem Savaş Dispanseri, 3 adet Acil Yardım İstasyonu bulunmaktadır. Kültür Hizmetleri: Çatalca İlçesinde 28 yataklı Öğretmen evi bulunmaktadır. İlçede toplam 6 kapalı spor salonu, 1 yarı olimpik yüzme havuzu ve 1 futbol sahası ile 1 kültür merkezi bulunmaktadır Çalışacak Personelin ve Bu Personele Bağlı Nüfusun Konut ve Diğer Teknik/Sosyal Altyapı İhtiyaçları. İşletmede çalışan personelin sosyal ihtiyaçları, proje alanı içinde mevcut olan prefabrika şantiye binasından karşılanmaktadır. Personelin konaklama ihiyaçları ise yakın çevredeki köylerden ve şehir merkezindeki konutlardan karşılanmaktadır. Çalışan personelin proje alanına nakilleri günü birlik servisler ile karşılanmaktadır Projenin Fayda-Maliyet Analizi. İşletme Giderleri Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesislerinde ayda 26 gün ve yılda 12 ay çalışma yapılması planlanmaktadır. Personel Giderleri: Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesislerinde toplam 70 personel 12 ay boyunca istihdam edilecek olup söz konusu personelin görev dağılımı ve ücretleri aşağıdaki tabloda verilmektedir. 51

66 Tablo-41. Çalışacak Personel Sayısı ve Görev Dağılımı Personel Görev Yeri Sayısı Aylık Ücreti (TL) Yıllık Tutar (TL) Teknik Nezaretçi (Maden Mühendisi) , ,00 İş Makinesi Operatörü , ,00 Şoför , ,00 İşçi , ,00 Aşçı , ,00 Bekçi , ,00 Toplam ,00 Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesislerinde çalışan personelin konaklamaları yakın çevredeki yerleşim yerlerinden karşılanacaktır. İşletmede çalışacak olan personelin giderleri yıllık ,00-TL olacaktır. Proje kapsamında kullanılacak iki tür enerji kaynağından biri elektrik, diğeri motorindir. Elektrik enerjisi, cevher hazırlama tesisi ünitelerinde ve şantiye binasında; motorin, ekskavatörler, kamyonlar, yükleyici vb. iş makinelerinde kullanılacaktır. Elektrik enerjisi enerji nakil hattından karşılanmaktadır. Motorin ise yakın çevredeki akaryakıt satış istasyonlarından sağlanacak ve alanda bulundurulması planlanan motorin tankında bekletilecektir. Tablo-42. Yıllık İşletme Giderleri Harcama Kalemleri Tutarı (TL) İşçilik ve Personel Giderleri ,00 Elektrik Giderleri ,00 Yakıt Giderleri ,00 Patlayıcı Madde Giderleri ,00 Bakım ve Onarım Giderleri ,00 İdari vb. Giderler ,00 İş Sağlığı - Güvenliği Giderleri ,00 Beklenmeyen Giderler ,00 Toplam İşletme Giderleri ,00 İşletme Gelirleri Kuvarsit sahasından yılda ton kuvarsit madeni ve kuvars kumu sahalarından yılda toplam ton kuvars kumu madeni üretimi gerçekleştirilecek ve üretilen kuvarsit ile kuvars kumu cevher hazırlama tesislerine iletilecektir. Toplam ton kapasiteye sahip olacak olan tesisten yılda ton civarında elde edilecek boyutlandırılmış malzeme satışa sunulacaktır. Bu kapsamda öngörülen satış hâsılatı aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-43. Yıllık İşletme Gelirleri Malzemenin Birim Fiyatı Yıllık Üretim Miktarı Toplam Hâsılat Kuvarsit Boyutlandırılmış Ürün 6 TL/ton ton ,00-TL Kuvars Kumu Boyutlandırılmış Ürün 6 TL/ton ton ,00-TL Toplam ton ,00-TL 52

67 Tablo-44. Yıllık İşletme Karı Toplam İşletme Gelirleri Toplam İşletme Giderleri Brüt Karı Devlet Hakkı( % 4) Ek Devlet Hakkı (%30) Toplam Devlet Hakkı Gayrisafi Kar Kurumlar Vergisi (%30) Kullanılabilir Kar ,00-TL ,00-TL ,00-TL ,00-TL ,20-TL ,20-TL ,80-TL ,00-TL ,80-TL Bu kapsamda; piyasa araştırması sonucunda yapılan hesaplamalarda işletmenin giderleri yaklaşık olarak ,00-TL, işletme gelirleri ise yaklaşık olarak ,00-TL olarak belirlenmiştir. İşletmedeki kullanılabilir kar ,80-TL olacaktır. Söz konusu projeler için, yıllık ,20-TL Devlet Hakkı ve ,00-TL Kurumlar Vergisi ödenecek olup devlet ekonomisine katkıda bulunulacaktır Projeden Etkilenen Yerleşim Yerleri. Proje alanı, İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Akalan ve Subaşı Köyleri mevkiinde bulunmakta olup, proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı Akalan Köyü tarafında, kuvars kumu ocakları ise Subaşı Köyü tarafında yer almaktadır. Proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı Akalan Köyü nün 700 m. güneydoğusunda, 1 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 300 m. kuzeybatısında, 2 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 100 m. kuzeybatısında ve 3 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 400 m. kuzeybatısında yer almaktadır (Bkz. Ek-3 ve Ek-4) Projenin Ekonomik Ömrü nolu maden sahasında daha önce işletmeye geçilmiş olan kuvarsit madeni ocağı ile kapasite artışı projesi kapsamında genişletilecek olan ocak alanında yapılan jeolojik etüdlerde ve açılan yarmalarda kuvarsit madeninin ortalama 50 metre kalınlığında olduğu tespit edilmiştir. Kuvarsit madeni ocağındaki görünür rezerv miktarı; Uzunluk :1000 m Genişlik :500 m Kalınlık :50 m Özgül Ağırlık :2,85 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı: 1000 x 500 m x 50 m x 2,85 ton/m 3 = ton Kuvarsit madeni işletmesinin ömrü ton ton 36 yıl nolu maden sahasında daha önce işletmeye geçilmiş olan kuvars kumu ocağı ile kapasite artışı projesi kapsamında yer alan diğer ocak alanlarında yapılan jeolojik etüdlerde ve açılan yarmalarda kuvars kumu madeninin ortalama 20 metre kalınlığında olduğu tespit edilmiştir. 53

68 Buna göre 1 nolu kuvars kumu ocağındaki görünür rezerv miktarı; Uzunluk :750 m Genişlik :250 m Kalınlık :20 m Özgül Ağırlık :1,8 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı:750 x 250 m x 20 m x 1,8 ton/m 3 = ton 2 nolu kuvars kumu ocağındaki görünür rezerv miktarı; Uzunluk :275 m Genişlik :100 m Kalınlık :20 m Özgül Ağırlık :1,8 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı: 275 x 100 m x 20 m x 1,8 ton/m 3 = ton 3 nolu kuvars kumu ocağındaki görünür rezerv miktarı; Uzunluk :750 m Genişlik :500 m Kalınlık :20 m Özgül Ağırlık :1,8 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı: 750 x 500 m x 20 m x 1,8 ton/m 3 = ton Toplam Görünür Rezerv Miktarı: ton Kuvars kumu madeni işletmesinin ömrü ton ton 11 yıl Proje kapsamında yer alan kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesislerinin ömrü nolu IV. Grup maden sahasının ömrüne bağlı olacaktır nolu IV. Grup maden sahası için alınan işletme ruhsatı 10 yıl süreli olup, 10 yılın sonunda piyasa ve ekonomik koşullara göre işletmeye devam edilmesi durumunda 3213 sayılı Maden Kanunu na göre işletme ruhsatının süresi uzatılacaktır Zamanlama Tablosu. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ce cevher hazırlama tesisi kapasite artırımı projesi ile ilgili olarak 3213 sayılı Maden Kanunu, 5491 sayılı Kanundan değişiklik 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan tüm mevzuat hükümlerine ve diğer Kanun ve Yönetmeliklere göre gerekli izinlerin alınması ile birlikte kapasite artışına gidilecektir. 54

69 Tablo-45. Zamanlama Tablosu Yapılacak Olan İşlemler 2013 Yılı ÇED Sürecinin Başlatılması X Halkın Katılım Toplantısı X Komisyonun Kapsam ve Özel Format Belirlemesi Toplantısı X ÇED Raporunun Hazırlanması X X X X X X X X 1. İDK Toplantısı X ÇED Süreci Sonu X Gerekli İzinleri Alınması X Kapasite Artışına Geçilmesi X 3.2. Diğer Hususlar. Bu bölümde belirtilmesi gereken başka bir husus bulunmamaktadır. 55

70 BÖLÜM 4. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER VE DOĞAL KAYNAKLARIN KULLANIMI. (Bölgesel ve çalışma alanı baz alınarak mevcut ve planlanan durum verilmelidir.) 4.1. Arazi Kullanım ve Mülkiyet Durumu. Proje kapsamında yer alan ve dört ayrı poligon halinde toplam 148,91 hektarlık alanı kaplayan proje alanının tamamı, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü, Çatalca Orman İşletme Müdürlüğü, Çatalca Orman İşletme Şefliği sınırları dahilinde bulunan orman alanıdır. Orman Bölge Müdürlüğü görüşü ile ÇED İnceleme Değerlendirme Formu ve meşcere haritası Ek-1-E de verilmiştir. Orman alanları için kamulaştırma söz konusu olmadığından, bu alanlarda 6831 sayılı Orman Kanunu nun 16 ıncı maddesi gereğince izin alınacaktır. Kuvarsit ve 1 nolu kuvars kumu ocaklarında mevcut durumda alınmış olan orman izinleri (Bkz. Ek-1-F ve Ek-1-G) ile üretim çalışmaları devam etmekte olup, alan artışına bağlı olarak kullanılacak orman alanları için kamulaştırma söz konusu olmadığından, bu alanlarda 6831 sayılı Orman Kanunu nun 16 ıncı maddesi gereğince izin alınacaktır. a) Tarım ve Hayvancılık. a.1) Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü. Proje alanının tamamı orman arazileri kapsamında yer almakta olup, İstanbul İli ile Çatalca İlçesi tarım arazilerine ait bilgiler aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Tablo-46. İstanbul İli Arazinin Niteliğine Göre Dağılımı Tahıllar ve Diğer Bitkisel Ürünlerin Alanı Meyveler, İçecek ve Baharat Bitkileri Süs Bitkileri Alanı (dekar) Toplam Alan (dekar) Ekilen Alan (dekar) Nadas Alanı (dekar) Sebze Bahçeleri Alanı (dekar) Alanı (dekar) , , , , ,00 595,00 Tablo-47. Çatalca İlçesi Arazinin Niteliğine Göre Dağılımı Tahıllar ve Diğer Bitkisel Ürünlerin Alanı Meyveler, İçecek ve Baharat Bitkileri Süs Bitkileri Alanı (dekar) Toplam Alan (dekar) Ekilen Alan (dekar) Nadas Alanı (dekar) Sebze Bahçeleri Alanı (dekar) Alanı (dekar) , ,00 0, ,00 604,00 11,70 Kaynak: TÜİK.2012 a.2) Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları. Proje alanı içerisinde tarım alanı bulunmamakta olup, Çatalca İlçesine ait tarımsal ürünler ve bunların yıllık üretim miktarları aşağıdaki tablolarda verilmiştir. 56

71 Tablo-48. Çatalca İlçesine Ait 2012 Yılı Tahıl Ürünleri Ekiliş, Verim ve Üretim Değerleri Ekilen alan Hasat edilen alan Grup adı Ürün adı (dekar) (dekar) Patates-Kuru Baklagiller- Yenilebilir Kök ve Yumrular Saman ve Ot Tahıllar Yağlı Tohumlar Kaynak: TÜİK.2012 Üretim (ton) Verim (kg/da) Nohut Fasulye (Kuru) Fiğ (Yeşil Ot) Yonca (Yeşil Ot) Yulaf (Yeşil Ot) Mısır (Silajlık) Hayvan Pancarı Buğday (Diğer) Mısır (Dane) Çeltik Arpa (Biralık) Arpa (Diğer) Tritikale (Dane) Ayçiçeği (Yağlık) Kolza (Kanola) Tablo-49. Çatalca İlçesine Ait 2012 Yılı Sebze Ürünleri Ekiliş, Verim ve Üretim Değerleri Grup adı Ürün adı Ekilen Alan (dekar) Üretim(ton) Diger Sebzeler (Başka Yerde Sınıflandırılmamış) Kök ve Yumru Sebzeler Meyvesi İçin Yetiştirilen Sebzeler Lahana (Beyaz) Marul (Kıvırcık) Marul (Göbekli) Ispanak Semizotu Maydonoz Roka Tere 2 4 Nane 10 6 Soğan (Taze) Sarımsak (Kuru) Pırasa Turp (Bayır) 5 4 Turp (Kırmızı) Domates (Sofralık) Domates (Salçalık) Hıyar (Sofralık)

72 Grup adı Ürün adı Ekilen Alan (dekar) Üretim(ton) Biber (Dolmalık) Biber (Sivri) Patlıcan Kabak (Sakız) Balkabağı Bezelye (Taze) Fasulye (Taze) Bakla (Taze) Kavun Kavun Kaynak: TÜİK.2012 Tablo-50. Çatalca İlçesine Ait 2012 Yılı Meyve Ürünleri Ekiliş, Verim ve Üretim Değerleri Ağaç Meyve Toplu başına veren meyveliklerin Üretim Grup adı Ürün adı ortalama yaşta alanı (ton) verim ağaç (dekar) (kg) sayısı Taş Çekirdekliler ve Yumuşak Çekirdekliler Üzüm Meyve vermeyen yaşta ağaç sayısı Toplam ağaç sayısı Elma (Golden) Elma (Starking) Elma (Diğer) Armut Ayva Erik Kiraz Çilek Üzüm (Sofralık- Çekirdekli) Zeytin ve Diğer Sert Ceviz Kabuklular Kaynak: TÜİK.2012 Proje alanının tamamı orman alanları kapsamında yer almakta olup, alan içine tapulu şahıs arazileri ve tarım arazileri bulunmamaktadır. 58

73 a.3) Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları. Çatalca İlçesine ait hayvan adetleri aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Tablo-51. Çatalca İlçesi 2012 Yılı Hayvan Adetleri Sağılan Hayvan Süt Hayvan Adı Yetişkin Genç-Yavru Toplam Sayısı (Baş) (Ton) Sığır (Yerli) ,017 Manda ,160 Sığır (Kültür) ,580 Sığır (Melez) ,790 Koyun (Yerli) ,800 Keçi (Kıl) ,970 Kaynak: TÜİK.2011 Büyükbaş hayvancılık genelde ahırlarda besicilik olarak yapılmaktadır. Küçükbaş hayvancılık ise kış ayların dışındaki aylarda yakın çevredeki mera alanlarında otlatılarak, kış aylarında ise evlerdeki ahırlarda beslenerek yapılmaktadır. b) Orman Alanları. b.1) Ağaç Türleri ve Miktarları veya Kapladığı Alan Büyüklükleri. Proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi işletmesi içerisinde yer alan ağaç cinsi meşe olup bölme numaraları ve bu bölmelerdeki mesçere tipleri ve kapladığı alan miktarları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-52. Proje Alanı İçindeki Ağaç Türleri ve Kapladığı Alan Büyüklükleri Ma (Kapladığı Alan m 2 ) Ma3 (Kapladığı Alan m 2 ) Mab3 (Kapladığı Alan m 2 ) 323 Nolu Bölme Nolu Bölme Nolu Bölme Nolu Bölme Nolu Bölme Nolu Bölme Nolu Bölme Nolu Bölme Nolu Bölme Toplam Kuvarsit ve 1 nolu kuvars kumu ocaklarında mevcut durumda alınmış olan orman izinleri (Bkz. Ek-1-F ve Ek-1-G) ile üretim çalışmaları devam etmekte olup, alan artışına bağlı olarak kullanılacak orman alanları için kamulaştırma söz konusu olmadığından, bu alanlarda 6831 sayılı Orman Kanunu nun 16 ıncı maddesi gereğince izin alınacaktır. 59

74 b.2) Ocak Yerinin İşlendiği Meşcere Haritası ve Yorumu. Proje alanı olan m 2 lik (148,91 ha) alanın tamamı İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü, Çatalca Orman İşletme Müdürlüğü, Çatalca Orman İşletme Şefliği sınırları dahilinde bulunan orman alanıdır. Orman Bölge Müdürlüğü görüşü ile ÇED İnceleme Değerlendirme Formu ve proje alanını gösterir meşcere haritası Ek-1-E de verilmiştir. Mesçere haritasına göre proje alanı içinde Ma (Meşe, a çağ sınıfı), Ma3 (Meşe, a çağ sınıfı 3 kapalı) ve Mab3 (Meşe, a ve b çağ sınıfı, 3 kapalı) mesçere tipleri yer almaktadır. b.3) Sahanın Yangın Görüp Görmediği. İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü nden alınan inceleme değerlendirme formuna göre proje alanı ve yakın çevresinde yangın görmüş alan bulunmamaktadır. c) Proje Yerinde Elden Çıkarılacak Alanın Değerlendirilmesi. c.1) Proje Sırasında Kesilecek Ağaçların Tür ve Sayıları, Orman Yangınları ve Alınacak Önlemler. Proje alanları ile ilgili olarak Çatalca Orman İşletme şefliğinden alınan hektardaki ağaç miktarı ile hektardaki servet bilgileri Tablo-53 te verilmiştir. Tablo-53. Proje Alanı İçindeki Ağaç Türleri Miktarları, Kapladığı Alan Büyüklükleri ve Hektardaki Ağaç Miktarları Hektardaki Bölme Mesçere Kapladığı Alan Kesilecek Hektardaki Kapalılığı Ağaç Türü Ağaç No Tipi (hektar) Ağaç Sayısı Servet Miktarı 323 Ma 17, Meşe Ma 25, Meşe Ma3 22,7100 % Meşe Ma3 11, Meşe Ma 19, Meşe Mab3 27,7300 % Meşe Ma3 5,5411 % Meşe Ma3 15,2453 % Meşe Ma 4, Meşe ,30 metre yüksekliğindeki ağaçların gövde çapına göre servet değeri belirlenir metre boyda gövde çapı 8 cm nin altında olduğunda servet yoktur. Bu tanımlamaya göre Çatalca Orman İşletme Şefliği Orman Amenajman haritasından ve saha döküm tablolarından edinilen bilgiye göre; Ma ve Mab3 = Servet yoktur. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisindeki üretim işlemleri tamamlandıktan sonra tarih ve sayılı Orman Kanununun 16 ıncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği ne göre, arazinin rehabilitasyonu yapılacaktır. 60

75 Kuvarsit ve kuvars kumu ocaklarında yapılacak olan rehabilitasyon sonrası, arazi Orman Bölge Müdürlüğü ne teslim edilecektir. Orman Bölge Müdürlüğü bu alanları ileriki dönemlerde ağaçlandırma programına alarak ağaçlandırma işlemlerini gerçekleştirecektir. Faaliyet alanı ve yakın çevresinde çıkabilecek herhangi bir yangına karşı yeterli sayıda yangın söndürme ekipmanı (yangın söndürme tüpü, su kovası, kazma, kürek vs.) hazır bulundurulacaktır. Ortaya çıkabilecek olan yangına karşı öncelikle sahada çalışan personel ve makine-ekipmanlar ile ilk müdahale yapılarak, en yakın Orman İşletme Müdürlüğü ne ve itfaiyeye haber verilecektir. Proje alanında ve yakın çevresinde faaliyetlerden dolayı ortaya çıkabilecek olan yangınların önlenmesi amacıyla, işletmede çalışan personele gerekli eğitimler verilerek önlemler alınacaktır. Faaliyet alanı içinde ve yakın çevresinde açıkta ateş yakılması, sigara izmaritlerinin çevreye atılması engellenecek ve gerekli eğitimler çalışanlara verilecektir. Yangına karşı işletme alanı ve yakın çevresinde uyarıcı levhalar asılarak faaliyet alanındaki ve yakın çevredeki halk uyarılacaktır. Üretim sırasında yapılacak olan patlatma işlemleri gerekli güvenlik önlemleri alınarak jandarma kontrolünde yapılacaktır. Patlatma sırasında yangın söndürme ekipmanı ilk müdahale için hazır vaziyette bekletilecektir. Pasa döküm alanı belirlenirken erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi seçilmiş olup, çevredeki dere, baraj, gölet sularını kirletmeyecek şekilde gerekli tedbirler alınacak ve izne konu olmayan yerlere ve ormanlara dökülmeyecektir. Proje kapsamında açığa çıkacak hafriyat, pasa vb. malzemenin stoklanacağı alan, orman alanı dışında alternatif sahaların değerlendirilerek orman alanı dışında planlanacak, ancak alternatif sahaların bulunmaması halinde ormanlık alan depolama amaçlı değerlendirilecektir. Benzer şekilde madencilikle ilgili tesislerin yapımı planlanırken öncelikle orman alanı dışında alternatif sahalar araştırılacak, bunun mümkün olmaması halinde ruhsat sahası içinde orman içi açıklık veya bozuk orman alanı tercih edilecektir. Kuvarsit ocağı ile kuvars kumu ocaklarına ulaşımı sağlayan stabilize orman yolu mevcut olup, yeni bir yol açılmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak sahada yeni bir yol açılmasına gerek duyulması halinde, yollar yamaçlardan aşağı toprak kaydırmayacak şekilde ekskavatörle yapılacaktır. Nakliye sırasında kullanılacak orman yollarının bakım ve onarımı yapılacaktır. c.2) Elden Çıkarılacak Tarım Alanlarının Büyüklüğü, Arazi Kullanım Kabiliyeti. Proje alanının tamamı devlet ormanı içinde kalmakta olup, proje alanı içinde tarım alanları bulunmamaktadır. 61

76 c.3) Etkilenecek Tabii Bitki Türleri ve Ne Kadar Alanda Bu İşlerin Yapılacağı. Proje alanı ve yakın çevresindeki bitki türleri Bölüm 4.7 başlığı altında verilmiştir. Alan üzerinde bulunan bitki türleri işletmeye paralel olarak yürütülecek olan bitkisel toprak hafriyatı ile birlikte yüzeyden toprakla birlikte sıyrılarak alınacaktır. Madencilik faaliyetleri esnasında çıkartılması zorunlu olan bitkisel toprak ile diğer ekonomik değeri olmayan pasa ve hafriyat malzemesi ayrı ayrı stoklanacak ve bitkisel toprak erozyona karşı korunacaktır. c.4) Proje Alanında Kültür ve Tabiat Varlıkları Durumu. Proje alanı ve yakın çevresinde herhangi bir kültür ve tabiat varlığı bulunmamaktadır. c.5) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası). Proje alanı ve yakın çevresinde herhangi bir kültür ve tabiat varlığı bulunmamaktadır. Ancak, işletmeye geçildikten sonra alan üzerinde herhangi bir kültür varlığına rastlanılması durumunda, faaliyetler durdurularak İstanbul Kültür ve Turizm İl Müdürlüğüne bilgi verilecektir Toprak Özellikleri. a) Toprak Yapısı ve Arazi Kullanım Kabiliyeti Sınıflaması. Proje kapsamında yer alan ve dört ayrı poligon halinde toplam 148,91 hektarlık alanı kaplayan proje alanının tamamı, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü, Çatalca Orman İşletme Müdürlüğü, Çatalca Orman İşletme Şefliği sınırları dahilinde bulunan orman alanıdır. Mesçere haritasına göre proje alanı içinde Ma, Ma3 ve Mab3 mesçere tipleri yer almaktadır. İşletme alanlarında kalınlığı 0-10 cm olan bitkisel toprak mevcuttur. b) Yamaç Stabilitesi. Faaliyete başlandıktan sonra planlanan işletme yöntemine bağlı olarak açılacak şevlerde malzemenin fiziksel özellikleri göz önünde bulundurularak, heyelan meydana gelip gelmeyeceğini tespit amacıyla genel şev açısı 60 derece eğime sahip olacak şevler için güvenlik kat sayısı dairesel ve düzlemsel kayma için hesaplanmıştır. (Bkz. Ek-10) Düzlemsel kayma için yapılan hesaplamalarda şev güvenlik katsayısı kuvarsit ve kuvars kumu için (F)>2 bulunmuştur. Bu durumda kuvarsit ve kuvars kumu sahalarındaki şevler dengeli olacak ve şev duraylılığının sağlanması amacı ile duvar yapılmasına gerek kalmayacaktır. 62

77 Dairesel kayma için yapılan hesaplamalarda şev güvenlik katsayısı kuvarsit için (F)>2, kuvars kumu için (F) 1,6 bulunmuştur. Bu durumda kuvarsit ve kuvars kumu sahalarındaki şevler dengeli olacak ve şev duraylılığının sağlanması amacı ile duvar yapılmasına gerek kalmayacaktır. c) Erozyon. İşletme sırasında ortaya çıkacak olan şev ve basamaklar erozyona ve heyelana maruz kalmayacak şekilde gerekli güvenlik önlemleri alınarak düzenlenecektir. İşletme sırasında ortaya çıkan çukurlar kapatılarak düzenlenecek ve alan üzerinde su birikimini engellemek için yağmur suyu yönlendirme kanalları açılarak, ocak alanlarındaki yağmur sularının ocak alanları dışına yönlendirilmesi sağlanacaktır. İşletme sırasında kuvarsit ocağında patlayıcı madde ile üretim işlemleri gerçekleştirileceğinden, patlatma sonrası ocak alanındaki kuvarsitte gevşeme olacaktır. Gevşeyen malzemenin ve basamaklarda askıda kalan malzemenin tehlike arz etmemesi ve alanın erozyona uğramaması için, askıda kalan malzemeler kepçe ile yerinden sökülerek basamak tabanlarına indirilecektir. Basamakların şev açıları erozyona ve toprak kaymasına maruz kalmayacak şekilde duraylılıkları sağlanacaktır. d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Toprağa Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası). İşletme alanı üzerinde 0-10 cm. kalınlığında bitkisel toprak bulunmaktadır. Faaliyetler sırasında ortaya çıkacak olan sıvı ve katı atıklar ile atık yağlar hiçbir şekilde toprağa bırakılmayacaktır. Sahadaki üretim faaliyetleri sırasında, işletme alanı üzerinde bulunan bitkisel toprak yüzeyden sıyrılarak alınacak ve rehabilitasyon çalışmalarında kullanılmak üzere bitkisel toprak depolama alanlarında depolanacaktır. Yüzeydeki bitkisel toprağın verimli olması nedeniyle, toprağın alınması sırasında dikkat edilerek toprağın verim kaybının önlenmesi sağlanacaktır. Faaliyetler sırasında; tarih ve sayılı Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır Jeolojik Özellikler. a) Bölge Jeolojisi. Proje alanı ve yakın çevresinde kuvaterner yaşlı Alüvyon, Pliyosen yaşı oksidasyonlu, çakıl, kum, kil, Pliyosen-Miyosen yaşlı, kil hamurlu, genellikle kuvars, kuvarsit, gnays ve şist çakıllı, kum ve kil, Miyosen yaşlı tuturulmuş kum, kil, çakıl, Üst Eosen yaşlı, kumlu, killi seviyeli, 63

78 fosilli kireçtaşı ve çakıltaşı ve kumtaşı taban birimli, killi, kumlu kireçtaşı ardalanması ile kumtaşı, marn, Eosen yaşlı kumtaşı, marn, marnlı kireçtaşı, resifal kireçtaşı, Triyas yaşlı killi klorit şistler ve yer yer kalkşitler ve Devoniyen yaşlı kuvarsitler bölgede yayılım göstermektedir. b) Proje Alanı Jeolojisi. Kuvarsit Ocak Alanı Jeolojisi: Kuvarsit ocağının bulunduğu birim, jeolojik haritada Ptrş ile simgelenmiş kuvarsitler içerisinde yer almaktadır. Kuvarsitler, beyaz, açık gri, kirli beyaz renkli kıt beyaz mikalı ve feldispatlı, çoğun şist, ince kayma yüzeylerinde beyaz mikalı masif, kataklastik kesimlerde kolayca ufalanabilen bir yapı sunmaktadır. Kuvars Kumu Ocak Alanı Jeolojisi: Kuvars kumu ocağının bulunduğu birim, jeolojik haritada Tei ile simgelenmiş olan çakıltaşı ve kumtaşı taban birimli, killi, kumlu kireçtaşı ardalanması ile kumtaşı, marndan oluşan birim içerisinde yer almaktadır. Kuvars kumu ocak alanında işletilmesi planlanan kuvars kumları bölgenin temelini oluşturan Istranca Masifinin ayrışmasıyla (gnays) oluşmuş olabilecektir. Proje alanı ve yakın çevresine ait Jeoloji Haritası Ek-8 de verilmiştir. Kaynak: Türkiye Jeoloji Haritaları Serisi Kırklareli C6 Paftası, MTA Genel Müdürlüğü, 1998 c) Cevherleşme. Kuvarsit ve kuvars kumu sahalarına ait cevherleşme bilgileri aşağıda verilmiştir. Kuvarsit Cevherleşmesi Kuvarsitler, çökelme ortamında biriken ufak kuvars tanelerinin arasındaki boşlukların SiO2 yani yine kuvars olan bir madde ile doldurulması sonucunda oluşmuşlardır. Sahada masif kütleler halinde bulunan kuvarsitin kimyasal bileşimi, kuvars, kumtaşı (kuvarslı gre) ve kuvars kumu gibi SiO2 den meydana gelmektedir. Cevherin yoğunluğu 2,8-2,9 gr/cm 3 sunmaktadır. olup, pembemsi, grimsi, kehvemsi renkler Kuvars Kumu Cevherleşmesi Kuvars kumu 1/16-2 mm. arasında tane boyutuna sahip silis taneciklerinden ibarettir. Doğada asitçe zengin kayaçların çeşitli nedenlerle alterasyonu sonucunda oluşurlar. Sahadaki kuvars kumlarının yapılan petrografik incelemeler sonucunda başlıca kuvars, yer yer feldispat ve mikadan oluştuğu belirlenmiştir. Sıkı olmayan, homojen, ince taneli gevşek sedimanlardır. Orijinal halde % arasında değişen SiO 2 tenörleri, yıkama işlemiyle % SiO 2 tenörüne kadar yükselebilmektedir. Çok az miktarda Fe 2 O 3, Al 2 O 3, MgO, K 2 ve CaO bileşikleri bulunur. 64

79 Cevherin ortalama yoğunluğu 1,8 gr/cm 3 olup, beyaz-sarımsı beyaz-krem renklidir. Taneleri köşelidir, ortalama tane büyüklüğü 0,1 mm. maksimum 0,5 mm dir. Sahadaki kuvars kumları sedimanter yataklanma özelliği gösterir. Bu kumlar havzanın gelişimi ile ilgili çekim fayları önünde karasal olarak depolanmış ve Eosen çökelleriyle örtülmüştür. Cevher yüzeylemesi görülmez. Cevher kalınlığı yatağın orta kesimlerinde 20 metreye kadar çıkmaktadır. Sondajlarda 20 m ile 3 m arasında değişen kalınlıklarda kesilmiştir. d) Depremsellik. Proje alanı 18 Nisan 1996 tarihli mülga Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Türkiye Deprem Haritası verilerine göre 3. Derece deprem alanı içerisinde yer almaktadır. Proje alanını gösteren İstanbul İline ait Depremsellik Haritası aşağıda verilmiştir. Proje Alanı Şekil-11. İstanbul İli Depremsellik Haritası e) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Jeolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası). Söz konusu faaliyet kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi işletmesi olup, saha üzerinde bulunan kuvarsit madeni hem iş makineleri hem de patlatma yöntemi uygulanarak, kuvaras kumu ise sadece iş makineleri kullanılarak yerinden sökülecek ve sökülen kuvarsit ve kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesislerine nakledilecektir. 65

80 Jeolojik yapının kuvarsit ocağı işletmesine olan etkilerin başında, alandaki jeolojik birimde kırık ve çatlak oranı yüksek ise, patlama öncesinde açılan deliklerdeki sıkılamanın iyi yapılması gerekmektedir. Sıkılama iyi yapılmaz ise ocak alanında yapılan patlatmanın verimi düşük, patlatma sonrası taş fırlama yüzdesi ise yüksek olur. Patlatmanın yapılacağı ocak alanın jeolojik şartları, çevre şartları, kaya özellikleri, istenen ürünün tane boyu, ürün tane boyu için izin verilen homojenlik değerleri gibi birçok parametre göz önünde tutularak en uygun delik çapını seçmek; patlatma işlem ve ekonomisi açısından önemli bir çalışma olacaktır. Diğer yandan, kuvarsit ve kuvars kumu ocaklarında şevler oluşturulurken, jeolojik yapı dikkate alınacak, güvenlik açısından şev duraylılığı sağlanacaktır. Faaliyete başlandıktan sonra planlanan işletme yöntemine bağlı olarak açılacak şevlerde kuvarsitin ve kuvars kumunun fiziksel özellikleri göz önünde bulundurularak, heyelan meydana gelip gelmeyeceği tespit edilecek, üretim çalışmaları sırasında oluşturulacak şevler dengeli olacak ve şev duraylılığı sağlanacaktır. Üretimin tamamlanmasını takiben basamaklarda yapılacak olan dolgu çalışmaları ile şev eğimleri ve basamak yükseklikleri azaltılarak basamakların daha güvenli hale gelmesi sağlanacaktır Hidrojeolojik Özellikler. a) Bölge ve Proje Alanı Hidrojeolojik Özellikler. Proje alanı içerisinde yaygın olarak gözlenen Mahya şisti ve Şermat kuvarsitinden oluşan metamorfik birimler çatlaklı olduğu yerlerde yerel çatlaklı zayıf akifer niteliğini kısmen taşımaktadır. Çoğu yerde geçirimsiz olup, nadiren geçirimli olduğu yerlerde az miktarda su taşımaktadır. Bu kısımlardan akifere yeraltından beslenim beklenmemektedir. Proje alanı içerisinde yer almamakla birlikte bölgede bulunan Kırklareli Kireçtaşına ait kireçtaşları çatlaklı, geçirimli, karbonatlı yapıya sahip olup yeraltı suyu akiferinin beslenme alanıdır. b) Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri. Proje alanı içinde yeraltı ve yerüstü suyu beslenimine sahip yüzeysel su kaynağı ve herhangi bir akar dere bulunmamaktadır. Alan içinde ve yakın çevresinde sadece kuru dere yatakları yer almaktadır. Bölgedeki yüzeysel su kaynakları tamamen yağmur suları ile beslenim göstermektedir. Proje alanları içinde yer alan mevcut olan kuru dere yatakları sadece yağışlı dönemlerde kuzeyden güneye doğru akış göstermektedir. 66

81 c) Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri (Su Seviyeleri, Miktarları, Emniyetli Çekim Değerleri, Kaynakların Debileri, Mevcut ve Planlanan Kullanımı). Proje alanının yer aldığı bölgede termal su kaynağı bulunmamaktadır. Proje alanını kapsayan metamorfik birimler yeraltı suyu akiferini beslenme özelliği göstermemektedir. Proje kapsamında bulunan 1 nolu kuvars kumu sahasının doğusunda 3 nolu kuvars kumu sahasının güneyinde yer alan kireçtaşları bölgenin yeraltısuyu rezervinin olduğu alanlardır. Proje alanının kireçtaşı birimi üzerinde yer almaması dolayısıyla yeraltı suyuna bir etki beklenmemektedir. d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrojeolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası). Proje kapsamında bulunan 1 nolu kuvars kumu sahasının doğusunda 3 nolu kuvars kumu sahasının güneyinde yer alan kireçtaşları bölgenin yeraltısuyu rezervinin olduğu alanlardır. Proje alanının kireçtaşı birimi üzerinde yer almaması dolayısıyla yeraltı suyuna bir etki beklenmemektedir. Proje kapsamında arazi hazırlığı, işletme ve işletme sonrası dönemlerinde bölgenin hidrojeolojik yapısında olumsuz bir etki meydana gelmemesi için katı ve sıvı atıklar ile ortaya çıkabilecek olan atık yağlar ve tehlikeli atıklar sızdırmasızlığı sağlanmış alan ve kaplarda biriktirilecek olup, alıcı ortama kesinlikle deşarj edilmeyecektir. Kuvarsit ve kuvars kumu ocaklarında üretimi gerçekleştirilecek olan maden cevher hazırlama tesislerinde, kırma-eleme-öğütme-mikronize-kırma-yıkama işlemlerine tabi tutulacaktır. Cevher hazırlama tesislerinde herhangi bir biyolojik, kimyasal, elektrolitik ya da ısıl işlem uygulanmayacaktır. Cevher zenginleştirme tesislerinde yıkama sonrası açığa çıkacak olan su, çöktürme havuzlarına alınacak ve dinlendirildikten sonra tekrar yıkama işleminde kullanılacaktır. Bu işlem sırasında alıcı ortama deşarj yapılmayacak olup yeraltı ve yerüstü sularını kirletici etkisi de olmayacaktır. Aynı şekilde projenin işletme öncesi, işletme süresi ve işletme sonrasında gerçekleştirilecek işlemler sırasında da alıcı ortama su deşarjı yapılmayacağı için su kalitesinin izlenmesine ilişkin işlemlerin yapılmasına da gerek bulunmamaktadır. Patlatma sırasında ortaya çıkabilecek olan vibrasyonun yer altı suyuna etkilerini azaltmak amacıyla, patlatma sırasında gecikmeli milisaniye gecikmeli elektrikli/elektriksiz kapsüller kullanılarak ortaya çıkan vibrasyonun ocak alanı içinde sönümlenmesi sağlanacaktır. İşletme sırasında ortaya çıkan çukurlar kapatılarak düzenlenecek ve alan üzerinde su birikimini engellemek için yağmur suyu yönlendirme kanalları açılarak, ocak alanlarındaki yağmur sularının ocak alanları dışına yönlendirilmesi sağlanacaktır. İşletme sonrası sahadaki patlatma işlemleri sona ereceğinden ve üretim yapılan alanlar tekrar doğaya yeniden kazandırılacağından, işletme sırasındaki etkiler ortadan kalkacak olup, işletmenin sonunda hidrojeolojik etkiler oluşmayacaktır. 67

82 Faaliyet kapsamında yüzey ve yeraltısularına olumsuz etkide bulunabilecek tüm kirletici unsurlar ile ilgili gerekli tüm önlemler faaliyet sahibi tarafından alınacaktır Hidrolojik Özellikler. a) Bölge ve Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri. Proje alanı içinde herhangi bir akar dere bulunmamaktadır. Proje alanı içinde kuru dere yatakları bulunmaktadır. İşletme sırasında, kalker ocağı çevresinde bulunan kuru dere yataklarına herhangi bir müdahale yapılmayacak, derelerin akış yönleri değiştirilmeyecek, üretim işlemleri sırasında hiçbir şekilde sıvı, katı ve hafriyat atığı atılmayacak. Faaliyetler sırasında meydana gelebilecek olan çevresel kirliliğin engellenmesi için gerekli tedbirler ve önlemler alınacaktır. Faaliyetler kapsamında yüzey ve yeraltısularına olumsuz etki bulunabilecek tüm kirletici unsurlara karşı gerekli tüm önlemler faaliyet sahibi tarafından alınacaktır. Faaliyetler sırasında 167 sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun, Su Kirliliği ve Kontrolü Yönetmeliği, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Dere Yatakları ve Taşkınlar adı altında yayınlanan 2006/27 nolu Başbakanlık Genelgesi ve ilgili diğer mevzuatların ilgili hükümlerine uyulacaktır. b) Projenin Göl, Baraj, Gölet, Akarsu ve Diğer Sulak Alanlara Göre Konumu. Proje alanı ve yakın çevresinde herhangi bir göl, baraj, gölet, akarsu bulunmamaktadır. c) Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı (İçme, Kullanma, Sulama Suyu, Su Ürünleri İstihsali, Ulaşım, Turizm, Elektrik Üretimi, Diğer Kullanımlar). Proje alanı ve yakın çevresinde akar durumda olan herhangi bir yüzeysel su kaynağı bulunmamaktadır. d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası). Proje alanlarındaki arazi hazırlık ve işletme sırasında faaliyet alanı ve çevresindeki mevsimsel akış gösteren kuru dere yataklarına faaliyetler sırasında zarar verilmeyecek, dere yataklarına ve dere yataklarına ulaşması söz konusu olabilecek yerlere pasa, hafriyat atıkları, katı ve sıvı atıklar atılmayacak, dere yatakları değiştirilmeyecek, dere yataklarında hiçbir şekilde üretim yapılamayacak olup, oluşabilecek çevre kirliliğinin engellenmesi için gerekli tedbirler ve önlemler alınacaktır. Dere yataklarına koruma bandı bırakılacak, hiçbir şekilde müdahale edilmeyecek, dere kesitleri daraltılmayacak ve akışı engelleyici hiçbir faaliyet yapılmayacaktır. 68

83 Proje alanı içinden, sınırından veya yakınlarından geçmekte olan yüzeysel su kaynakları üzerinde yol geçişinin sağlanması durumunda DSİ 14. Bölge Müdürlüğü görüşleri doğrultusunda geçiş sağlanacaktır. Faaliyetler sırasında 167 sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun, Su Kirliliği ve Kontrolü Yönetmeliği, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Dere Yatakları ve Taşkınlar adı altında yayınlanan 2006/27 nolu Başbakanlık Genelgesi ve ilgili diğer mevzuatların ilgili hükümlerine uyulacaktır. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisleri faaliyeti sırasında tarihli sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Su Havzalarının Korunması ve Yönetim Planlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Faaliyetler kapsamında yüzey ve yeraltısularına olumsuz etki bulunabilecek tüm kirletici unsurlara karşı gerekli tüm önlemler faaliyet sahibi tarafından alınacaktır. Faaliyete ilişkin hazırlık, işletme ve nakliye çalışmaları sırasında ortaya çıkacak ocak atığı, cevher ve erozyonla oluşabilecek rüsubatın dere yataklarına ulaşması ve dere yataklarını etkilememesi için faaliyet sahibi tarafından gerekli önlemler alınacaktır. Taşkın Riski: Proje alanları içinde herhangi bir akar dere bulunmamaktadır. Bu nedenle taşıkına uğraması söz konusu değildir. Proje kapsamında, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik te belirtilen hususlara uyulacaktır. Projenin inşaat ve işletme döneminde su kaynaklarına olası etkilerle ilgili tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliği göz önünde bulundurulacak ve söz konusu yönetmeliğin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İçme Suyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelik te belirtilen hususlara uyulacaktır. Proje kapsamında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Havzalarının Korunması ve Yönetim Planlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 69

84 4.6. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler. a) Bölgesel ve Proje Alanı Meteorolojik ve İklimsel Özellikler. Bölgede ılıman iklim hüküm sürmekte olup kışları ılık ve yağışlı, yazları ise sıcaktır. Florya Meteoroloji istasyonunun yıllarına ait, meteoroloji bülteni Ek-1-İ de verilmiştir. Basınç: Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yılık ortalama basınç değeri 1011,9 hpa olarak gerçekleşmiştir. Ölçülen maksimum basınç değeri 1038,8 hpa ile Ocak ayında gerçekleşmiştir. Ölçülen minimum basınç ise 986,1 hpa ile Aralık ayında gerçekleşmiştir. Tablo-54. Basınç Değerleri Ortalama Basınç (hpa) Maksimum Basınç (hpa) Minimum Basınç (hpa) Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık 1015,2 1013,6 1012,7 1009,7 1010,1 1009,0 1007,9 1008,7 1011,6 1014,2 1014,7 1014,9 1011,9 1038,8 1033,4 1037,6 1027,7 1021,1 1019,8 1017,4 1018,0 1023,9 1027,1 1030,7 1037,3 1038,8 986,5 988,5 988,2 987,5 996,5 993,9 996,7 997,6 995,2 996,5 987,8 986,1 986,1 1050,0 1040,0 1030,0 1020,0 1010,0 1000,0 990,0 980,0 970,0 960,0 950,0 Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Ortalama Basınç (hpa) Maksimum Basınç (hpa) Minimum Basınç (hpa) Şekil-12. Basınç Değerleri Grafiği Sıcaklık: Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama sıcaklık 14,3 0 C olarak gerçekleşmiştir. Ölçülen maksimum sıcaklık 37,4 0 C ile Temmuz ayında, ölçülen minimum sıcaklık ise C ile Şubat ayında gerçekleşmiştir. Tablo-55. Sıcaklık Değerleri Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Ortalama Sıcaklık ( C) 5,8 5,7 7,5 11,8 16,5 21,3 23,9 23,8 20,2 15,9 11,3 7,9 14,3 Maksimum Sıcaklık ( C) 19, ,5 33,5 36,2 37,4 38,5 34,2 31,5 26,4 23,1 37,4 Minimum Sıcaklık ( C) -9, ,6-1,4 1,4 8, ,4 6,7 1,8-1,3-5,6-10,0 70

85 Ortalama Sıcaklık ( C) Maksimum Sıcaklık ( C) Minimum Sıcaklık ( C) 0-10 Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk -20 Şekil-13. Sıcaklık Değerleri Grafiği Yağış: Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama toplam yağış miktarı 644,0 mm dir. Maksimum yağış ise Ekim ayında 111,0 mm olarak gerçekleşmiştir. Tablo-56. Yağış Değerleri Toplam Yağış Ortalaması (mm) Maksimum (mm) Yağış Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık 79,2 67,8 58,3 50,3 29,5 29,3 21, ,4 74, ,3 644,0 49,9 44,8 45,1 50,5 48,8 41,8 57,9 76,5 62,7 111,0 58,4 65, ,0 100,0 80,0 60,0 40,0 Toplam Yağış Ortalaması (mm) Maksimum Yağış (mm) 20,0 0,0 Şekil-14. Yağış Değerleri Grafiği Standart Zamanlarda Ölçülen En Yüksek Yağış Miktarı, Tekerrür Grafikleri: Floryta Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre standart zamanlarda ölçülen en yüksek yağış miktarı 151,7 mm olarak gerçekleşmiştir. 71

86 Standart zamanlarda ölçülen en yüksek yağış miktarı değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-57. Standart Zamanlarda Ölçülen En Yüksek Yağış Miktarı Değerleri GÖZLEM DAKİKA S A A T YILI ,5 10,1 13,1 21,7 22,6 26,3 33,5 35,7 38,9 40,8 43,3 44,8 47,3 51, ,5 12,4 15,9 23,0 24,1 27,8 30,8 40,8 45,9 46,0 46,0 46,2 68,0 85, ,5 6,5 9,3 11,5 14,0 19,9 22,0 27,7 34,2 40,9 46,3 59,1 80,4 85, ,7 7,9 9,1 10,2 13,7 21,0 24,6 25,1 25,4 27,5 29,6 33,8 36,3 41, ,8 11,1 13,6 17,8 23,6 23,8 23,8 23,9 23,9 23,9 23,9 23,9 24,0 24, ,9 9,1 13,4 20,8 32,1 40,8 45,5 45,5 46,9 47,0 48,4 50,9 55,7 63, ,9 7,4 9,3 12,7 22,5 39,2 53,2 62,4 68,8 78,3 84,3 95,4 103,6 103, ,3 4,2 6,2 9,7 13,4 16,3 16,8 17,9 18,0 19,0 22,7 28,6 34,9 35, ,3 5,4 6,6 9,1 10,0 13,9 16,5 17,8 17,9 17,9 18,0 25,1 29,7 35, ,4 16,8 19,7 28,2 34,4 37,8 37,9 38,3 39,7 40,8 41,3 48,5 58,1 59, ,1 5,7 7,8 11,1 17,9 21,3 21,8 21,9 26,3 27,4 27,4 29,6 29,6 29, ,2 7,9 12,9 14,1 15,9 16,2 22,7 30,3 35,3 39,5 42,7 43,7 43,9 43, ,9 7,1 8,9 14,1 21,1 29,7 36,7 47,1 51,3 54,9 58,3 61,4 66,2 66, ,7 13,5 15,2 20,3 27,5 42,4 59,5 62,6 75,9 84,3 104,4 125,2 164,1 173, ,0 15,8 20,8 27,0 29,5 32,4 32,6 34,3 34,3 34,3 34,3 34,3 34,5 40, ,4 10,3 12,9 14,8 19,0 20,8 20,9 20,9 25,6 26,5 26,5 26,6 34,9 34, ,3 16,2 17,8 29,7 41,3 49,9 52,0 52,0 52,0 52,0 52,1 52,4 52,5 52, ,0 8,9 10,1 17,5 19,7 20,5 23,1 23,1 23,1 23,7 27,3 31,7 34,4 39, ,2 11,7 14,4 19,8 20,2 20,2 20,3 26,2 26,3 26,3 26,3 26,3 26,3 26, ,8 8,0 8,8 17,4 27,1 31,9 32,9 33,0 44,6 45,1 45,1 45,1 45,1 45, ,2 7,1 8,9 9,2 11,4 20,6 24,1 26,8 27,5 29,3 33,9 35,7 37,9 38, ,9 3,9 4,8 9,6 13,2 19,8 23,5 25,7 28,6 31,2 33,3 33,8 34,0 41, ,0 8,2 8,4 9,6 10,0 12,0 12,9 14,4 17,1 19,5 25,0 33,5 45,3 53, ,7 9,9 10,8 20,7 24,0 24,0 24,9 29,3 32,8 35,9 39,7 44,1 60,5 65, ,5 9,9 11,4 11,4 11,4 15,3 19,5 21,9 28,6 33,5 35,4 35,4 35,4 35, ,4 4,9 5,4 7,9 15,2 24,5 38,3 44,5 51,5 53,5 55,5 59,1 64,6 68, ,6 17,1 19,5 21,6 22,2 22,7 24,7 26,2 28,3 28,4 28,7 31,0 31,2 33, ,2 7,2 9,0 12,8 12,8 14,6 14,7 17,9 18,1 18,1 22,3 22,3 22,3 42,7 * ,5 4,2 4,7 7,0 10,7 13,8 14,0 14,1 14,1 14,3 17,3 23,7 24,3 29, ,7 10,2 10,6 12,3 18,1 19,5 22,4 23,2 23,4 25,4 26,6 27,4 34,9 55, ,8 10,8 12,8 13,5 14,5 19,5 19,7 25,5 30,7 39,0 41,3 42,8 43,7 46, ,2 15,6 17,6 27,8 31,5 47,0 56,9 58,5 61,3 62,1 69,1 70,1 70,8 70, ,1 8,2 9,2 16,5 25,6 42,5 57,4 66,1 81,7 87,0 97,4 110,0 111,8 116, ,9 8,0 13,5 23,1 29,2 31,9 31,9 33,5 36,0 37,0 42,1 57,8 57,9 57, ,0 14,5 18,0 23,3 26,0 28,3 29,3 29,6 29,6 29,6 29,6 32,0 32,0 32, ,3 9,9 12,4 23,2 30,4 33,1 37,0 43,9 44,8 48,4 48,4 48,4 48,4 48, ,8 10,4 11,9 14,5 18,2 20,5 20,5 22,0 22,4 23,0 23,0 29,4 40,4 48, ,4 10,8 15,0 16,7 17,7 17,7 17,7 17,7 17,7 17,7 17,7 17,7 17,7 23, ,4 14,3 20,8 29,9 36,1 58,2 62,4 67,8 71,9 72,5 74,9 76,1 76,5 76, ,2 2,5 2,8 5,5 7,8 10,1 13,5 16,0 17,9 19,6 21,9 26,9 28,3 30, ,5 9,3 10,1 13,7 19,2 26,7 26,7 34,2 43,4 52,5 57,6 63,0 63,2 63, ,5 8,3 8,4 8,9 11,0 12,3 12,3 14,4 18,0 21,2 25,5 32,2 32,4 32, ,0 21,0 23,1 24,0 24,0 27,1 29,4 29,4 29,4 29,4 29,4 30,9 35,1 43, ,8 14,7 15,9 24,3 24,3 31,1 31,7 31,7 31,7 31,7 31,7 31,7 31,7 31, ,5 17,8 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0 20,0 20,8 25,6 38,1 49, ,2 9,2 11,0 18,4 18,4 18,9 20,6 23,2 24,8 26,1 36,5 46,4 50,6 52, ,5 8,0 9,8 12,6 16,3 21,5 21,5 21,5 21,5 22,5 26,7 36,8 36,8 54, * * * * * * ,2 12,0 12,0 12,0 12,0 12,0 12,0 12,0 12,0 12,0 15,0 16,2 24,3 32, ,8 6,0 7,3 7,3 7,3 7,3 7,3 7,3 10,6 14,2 15,7 18,1 27,0 36, ,5 5,5 6,2 6,5 7,5 7,5 16,3 21,5 21,5 32,2 32,2 43,0 64,5 86, ,0 14,0 18,0 18,5 18,7 18,7 18,7 18,7 18,7 18,7 18,7 18,7 21,0 28, ,5 3,0 4,5 8,3 9,5 11,2 11,2 11,2 11,2 11,2 11,2 15,6 23,3 31, ,0 6,0 9,0 10,3 11,2 11,2 11,2 11,2 11,2 21,8 21,8 21,8 32,7 43, ,6 5,2 10,4 10,5 10,5 10,5 15,0 16,3 17,6 17,6 27,4 29,8 44,7 59, ,9 2,9 3,9 7,7 9,5 11,2 14,6 16,2 16,2 20,4 20,8 27,9 41,8 55, * 72

87 1948 6,6 6,6 6,6 6,6 10,0 15,0 15,0 17,0 22,0 22,0 22,0 27,4 41,0 54, ,5 17,8 17,8 17,8 29,0 29,0 29,0 29,0 29,0 29,0 29,0 29,0 29,0 35, * ,0 3,3 3,8 4,5 8,0 9,2 9,2 9,2 9,2 15,0 15,0 17,6 26,4 35, ,0 8,8 8,8 9,5 9,5 14,0 14,0 14,0 20,0 20,0 21,7 21,7 32,6 43, ,5 4,0 4,0 5,1 10,2 19,0 19,0 19,0 27,0 27,0 35,0 40,5 60,8 81, ,0 6,0 8,0 16,0 25,5 25,5 25,5 25,5 25,5 30,0 42,0 56,3 84,4 112, ,5 7,0 8,8 17,5 17,5 17,5 17,5 17,5 17,5 17,5 17,5 22,1 33,2 44, ,7 3,7 4,2 8,3 10,0 12,5 19,0 19,0 19,4 19,9 23,5 26,8 36,0 48, ,0 7,7 8,2 8,5 12,5 13,5 13,5 13,5 13,5 20,3 20,3 24,6 36,9 49, ,4 5,4 6,0 6,5 11,8 12,8 12,8 12,8 12,8 12,8 12,8 18,8 28,1 37,5 N Y-ORT 6,4 9,2 11,1 15,0 18,5 22,6 25,3 27,5 30,1 32,3 35,0 39,2 46,0 52,3 52,2 Y-EB 16,0 21,0 23,1 29,9 41,3 58,2 62,4 67,8 81,7 87,0 104,4 125,2 164,1 173,3 173,3 Std.S 2,76 4,30 4,97 6,76 8,08 10,86 12,99 14,38 16,37 17,22 19,15 21,23 24,37 25,67 25,49 Car.K 0,75 0,66 0,49 0,48 0,63 1,11 1,31 1,25 1,38 1,49 1,74 2,02 2,44 2,27 2,29 UDF LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 LP3 2 YIL 6,1 8,5 10,3 13,7 16,9 20,3 22,2 24,1 26,0 27,9 30,1 33,6 39,3 45,6 45,5 5 YIL 8,7 12,6 15,1 20,2 24,6 30,1 33,5 36,8 40,2 42,5 45,9 50,6 58,0 65,9 65,6 10 YIL 10,2 15,2 18,1 24,5 29,7 37,1 42,0 46,1 51,0 53,9 58,4 64,3 73,6 82,2 81,8 25 YIL 11,9 18,4 21,6 29,9 36,4 46,2 53,8 59,0 66,2 70,4 76,6 84,8 97,3 106,7 106,0 50 YIL 13,0 20,7 24,0 33,8 41,4 53,3 63,3 69,3 78,7 84,2 91,9 102,6 118,4 127,8 127,1 100 YIL 14,0 22,9 26,2 37,6 46,5 60,6 73,6 80,2 92,1 99,5 108,9 122,8 142,6 151,7 150,9 PLF 0,12 0,17 0,21 0,28 0,35 0,43 0,50 0,55 0,61 0,65 0,70 0,78 0,90 1,00 1,00 PLV 0,14 0,21 0,25 0,33 0,40 0,47 0,52 0,55 0,60 0,64 0,68 0,76 0,88 1,00 1,00 73

88 Şekil-15. Standart Zamanlarda Ölçülen En Yüksek Yağış Miktarı Değerleri Grafiği 74

89 Ortalama Nispi Nem: Florya Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama nem %72,9 olarak gerçekleşmiştir. Tablo-58. Ortalama Nispi Nem Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Ortalama Nem (%) 76,9 75,8 74,8 72,7 72,2 68,7 67,3 68,9 70,7 74,8 75,9 76, Ortalama Nem (%) Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-16. Ortalama Nispi Nem Grafiği Sayılı Günler Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı: Florya Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama kar yağışlı gün sayısı 12,5 gündür. Tablo-59. Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı 3,9 4,1 2,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,3 2,2 12,5 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 Kar Yağışlı Günler Sayısı Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-17. Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı Grafiği 75

90 Ortalama Kar Örtülü Günler Sayısı: Florya Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama kar örtülü gün sayısı 6,5 gündür. Tablo-60. Ortalama Kar Örtülü Günler Sayısı Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Ortalama Kar Örtülü Günler Sayısı 2,1 2,9 0,7 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,8 6,5 3,5 Kar Örtülü Günler Sayısı 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-18. Ortalama Kar Örtülü Günler Sayısı Grafiği Ortalama Sisli Günler Sayısı: Florya Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama sisli gün sayısı 15,3 gündür. Tablo-61. Ortalama Sisli Günler Sayısı Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Ortalama Sisli Günler Sayısı 2,5 1,8 1,9 1,3 0,5 0,4 0,1 0,2 0,5 1,3 2,4 2,4 15,3 3,0 Sisli Günler Sayısı Ortalaması 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-19. Ortalama Sisli Günler Sayısı Grafiği 76

91 Ortalama Dolulu Günler Sayısı: Florya Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama dolulu gün sayısı 0,2 gündür. Tablo-62. Ortalama Dolulu Günler Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Ortalama Dolulu Günler Sayısı 0,0 0,1 0,1 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,2 0,12 Dolulu Günler Sayısı Ortalaması 0,1 0,08 0,06 0,04 0,02 0 Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-20. Ortalama Dolulu Günler Sayısı Grafiği Ortalama Kırağılı Günler Sayısı: Florya Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama kırağılı gün sayısı 11,9 gündür. Tablo-63. Ortalama Kırağılı Günler Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Ortalama Kırağılı Günler Sayısı 3,2 3,0 2,6 0,3 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,9 1,9 11,9 3,5 Kırağılı Günler Sayısı Ortalaması 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-21. Ortalama Kırağılı Günler Sayısı Grafiği 77

92 Ortalama Orajlı Günler Sayısı: Florya Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama orajlı gün sayısı 12,9 gündür. Tablo-64. Ortalama Orajlı Günler Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Ortalama Orajlı Günler Sayısı 0,2 0,3 0,4 0,7 1,5 2,0 1,7 1,9 1,7 1,2 0,8 0,5 12,9 2,5 Toplam Orajlı Günler Sayısı Ortalaması 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-22. Ortalama Orajlı Günler Sayısı Grafiği Maksimum Kar Kalınlığı: Florya Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre maksimum kar kalınlığı 60 cm ile Mart ayında gerekleşmiştir. Tablo-65. Maksimum Kar Kalınlığı Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Maksimum Kar Kalınlığı (cm) 28,0 34,0 60,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 13,0 60,0 70,0 Maksimum Kar Kalınlığı (cm) 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-23. Maksimum Kar Kalınlığı Grafiği 78

93 Rüzgar: Yıllık, Mevsimlik, Aylık Rüzgar Yönü: Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yönlere göre rüzgarın esme sayıları toplamları aşağıdaki tablo da verilmiştir. Tablo-66. Yönlere Göre Rüzgarın Esme Sayıları Meteorolojik Yıllık Elemanlar Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk N NNE NE ENE E ESE SE SSE S SSW SW WSW W WNW NW NNW Florya Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre birinci derecede hakim rüzgar yönü NNE (kuzeykuzeydoğu) dir. İkinci derecede hakim rüzgar yönü ise NE (kuzeydoğu) dir. Üçüncü derecede hakim rüzgar yönü ise ENE (doğukuzeydoğu) dir. WNW W NW NNW N NNE NE ENE E WSW ESE SW SE SSW S SSE Şekil-24. Esme Sayılarına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı 79

94 Tablo-67. Mevsimler Göre Rüzgarın Esme Sayıları İlkbahar Yaz Sonbahar Kış N NNE NE ENE E ESE SE SSE S SSW SW WSW W WNW NW NNW NNW20000 NW WNW 5000 W 0 N NNE NE ENE E NNW25000 NW WNW W 0 N NNE NE ENE E WSW ESE WSW ESE SW SSW S SSE SE SW SSW S SSE SE İlkbahar Yaz NNW25000 NW WNW W 0 N NNE NE ENE E NNW20000 NW WNW 5000 W 0 N NNE NE ENE E WSW ESE WSW ESE SW SSW S SSE SE SW SSW S SSE SE Sonbahar Kış Şekil-25. Mevsimlere Göre Esme Sayıları Rüzgar Diyagramı 80

95 7000 N NNW NNE 6000 NW 5000 NE 4000 WNW 3000 ENE W 0 E 6000 N NNW NNE 5000 NW 4000 NE WNW ENE W 0 E 7000 N NNW NNE 6000 NW 5000 NE 4000 WNW 3000 ENE W 0 E WSW ESE WSW ESE WSW ESE SW SSW S SE SSE SW SSW S SE SSE SW SSW S SE SSE Ocak Şubat Mart 6000 N NNW NNE 5000 NW 4000 NE WNW ENE W 0 E 7000 N NNW NNE 6000 NW 5000 NE 4000 WNW 3000 ENE W 0 E 7000 N NNW NNE 6000 NW 5000 NE 4000 WNW 3000 ENE W 0 E WSW ESE WSW ESE WSW ESE SW SSW S SE SSE SW SSW S SE SSE SW SSW S SE SSE Nisan Mayıs Haziran N NNW NNE NW NE WNW ENE W 0 E N NNW NNE NW NE WNW ENE W 0 E 8000 N NNW NNE NW 6000 NE WNW ENE W 0 E WSW ESE WSW ESE WSW ESE SW SSW S SE SSE SW SSW S SE SSE SW SSW S SE SSE Temmuz Ağustos Eylül 8000 N NNW NNE NW 6000 NE WNW ENE W 0 E 6000 N NNW NNE 5000 NW 4000 NE WNW ENE W 0 E 7000 N NNW NNE 6000 NW 5000 NE 4000 WNW 3000 ENE W 0 E WSW ESE WSW ESE WSW ESE SW SSW S SE SSE SW SSW S SE SSE SW SSW S SE SSE Ekim Kasım Aralık Şekil-26. Esme Sayılarına Göre Aylık Rüzgar Diyagramları 81

96 Uzun Yıllar Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızı Değerleri: Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre, yönlere göre ortama rüzgar hızları tabloda verilmiştir. Tablo-68. Uzun Yıllar Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızı Değerleri Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık N 2,2 2,2 2,2 1,9 1,7 1,8 2,0 2,0 1,9 1,9 2,0 2,2 2,0 NNE 2,5 2,6 2,5 2,3 2,2 2,1 2,5 2,6 2,4 2,2 2,1 2,4 2,4 NE 2,6 2,7 2,8 2,4 2,2 2,3 2,7 2,8 2,5 2,4 2,2 2,4 2,5 ENE 2,3 2,4 2,5 2,2 2,0 2,1 2,5 2,7 2,3 2,2 2,1 2,3 2,3 E 2,2 2,3 2,0 1,7 1,6 1,7 1,9 2,1 1,8 1,8 2,1 2,4 2,0 ESE 2,0 2,0 1,8 1,5 1,4 1,5 1,6 1,7 1,6 1,6 1,9 2,3 1,7 SE 1,8 1,9 1,8 1,5 1,3 1,4 1,6 1,6 1,5 1,5 1,7 2,0 1,6 SSE 2,0 1,9 1,7 1,7 1,4 1,6 1,8 1,9 1,6 1,5 1,8 2,0 1,7 S 2,5 2,2 1,8 1,6 1,5 1,6 1,7 1,9 1,6 1,7 2,3 2,6 1,9 SSW 3,0 2,7 2,3 1,9 1,8 1,8 1,8 1,9 1,9 2,1 2,8 3,2 2,3 SW 3,0 2,6 2,4 2,1 1,9 1,9 1,9 1,9 2,0 2,1 2,6 3,1 2,3 WSW 2,5 2,3 2,2 2,1 1,9 2,0 2,0 2,0 1,9 2,0 2,4 2,5 2,2 W 2,3 2,2 2,1 2,0 1,9 1,8 2,0 2,0 1,8 1,9 2,2 2,4 2,1 WNW 1,8 1,8 2,0 1,8 1,7 1,7 1,6 1,8 1,8 1,7 1,8 2,0 1,8 NW 1,9 1,9 1,8 1,7 1,5 1,7 1,6 1,8 1,7 1,6 1,7 2,0 1,7 NNW 2,2 2,2 2,1 1,8 1,7 1,7 1,9 2,0 1,8 1,9 2,0 2,2 2,0 NNW 2,5 N NNE NW 2,0 NE 1,5 WNW W 1,0 0,5 0,0 ENE E WSW ESE SW SE SSW S SSE Şekil-27. Ortalama Rüzgâr Hızına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı 82

97 Ortalama Rüzgar Hızı: Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama rüzgar hızı 2,6 m/sn olarak gerçekleşmiştir. Tablo-69. Ortalama Rüzgar Hızı Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Ort. Rüz. Hızı (m/s) 2,9 2,9 2,7 2,3 2,3 2,3 2,7 2,7 2,4 2,5 2,6 2,9 2,6 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 Ortalama Rüzgar Hızı (m_sec) Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-28. Ortalama Rüzgar Hızı Grafiği Maksimum Rüzgar Hızı ve Yönü: Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre maksimum rüzgarın yönü SSW (güneygüneybatı) olup, maksimum rüzgarın hızı ise 28,1 m/sn ile Kasım ayında görülmüştür. Tablo-70. Maksimum Rüzgar Hızı ve Yönü Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık Maksimum Rüzgar Hızı (m_sec) Maksimum Rüzgar Yönü 27,6 22,3 19,3 19,8 18, ,1 19,1 18,5 21,1 28,1 21,7 28,1 SSW SSW SSW N NE N WSW NNW WSW SSW SSW SSW SSW 30 Maksimum Rüzgar Hızı Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-29. Maksimum Rüzgar Hızı Grafiği 83

98 Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama fırtınalı günler sayısı 2 dir. Tablo-71. Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık 0,6 0,1 0,3 0,1 0, ,1 0,1 0,3 0,3 2 0,7 Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0 Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-30. Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı Grafiği Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı: Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama kuvvetli rüzgarlı günler sayısı 41,1 dir. Tablo-72. Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık 5,2 5,2 4,4 2,8 1,4 1,5 3 3,3 2,4 3,1 3,4 5,4 41,1 6 Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzn Temz Agus Eyl Ekm Ksm Arlk Şekil-31. Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Grafiği 84

99 Fevk Rasatları: Florya Meteoroloji İstasyonu fevk rasatları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-73. Uzun Yıllar Fevk Hadiseleri TARİH YER OLAY ZARAR Florya/İstanbul Kar Karayolu ulaşımında aksamalar olmuş Florya/İstanbul Yağış ve sel Bazı evlerin alçak katlarına sellerden dolayı zarar olmuş b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Sırasında Yerel ve Bölgesel İklimde Oluşabilecek Meteorolojik ve İklimsel Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası). Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesislerinin faaliyetleri sırasında bölgesel iklimde değişikliğe yol açacak herhangi bir iş veya işlemler yoktur Flora Fauna. a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Flora ve Fauna. FLORA Söz konusu proje alanının flora analizi için literatür çalışmaları referans olarak kullanılmıştır. Literatür çalışmalarında; TÜBİTAK Türkiye Bitkileri Veri Sisteminden (TUBİVES) yararlanılmıştır. Flora türlerinin Türkçe adlarının tespitinde ise Prof. Dr. Turhan Baytop un Türkiye Bitkileri Sözlüğü adlı eserinden yararlanılmıştır. Floraya ilişkin endemizm ve tehlike sınıfları ise Prof. T. Ekim ve arkadaşlarının hazırlamış olduğu Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı (Red Data Book of Turkish Plants, 2000, Türkiye Tabiatı Koruma Derneği ve Van 100. Yıl Üniversitesi) adlı esere göre değerlendirilmiştir. Ayrıca söz konusu türler Avrupa nın Yaban Hayatı ve Doğal Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (Bern Sözleşmesi) ek listelerine göre de değerlendirilmiştir. Söz konusu proje alanı ve etki alanı P. H Davis in Grid kareleme sistemine (Flora Of Turkey and the East Aegean Islands) göre A2 karesine girmektedir. 85

100 Şekil-32. P. H Davis in Grid Kareleme Sistemi Ülkemiz bitki coğrafyası bakımından Holoarktik Kingdom içerisinde yer almaktadır. Holoarktik Kingdom a ait 3 fitocoğrafik bölge de (Region) ülkemizde birleşmektedir. Bu bölgeler; - Avrupa- Sibirya (Euro-Siberian) Fitocoğrafik Bölgesi - Akdeniz (Mediterranean) Fitocoğrafik Bölgesi - İran- Turan (İrano-Turanien) Fitocoğrafik Bölgesi Söz konusu proje alanı ve etki alanı bitki coğrafyası bakımından Avrupa-Sibirya fitocoğrafik bölgesinin etkisi altındadır. Vejetasyon Yapısı; İklim etkisiyle orman ekosistemleri toprak-iklim-bitki ilişkilerine bağlı olarak deniz seviyesinden itibaren dağların en yüksek kısımlarına kadar değişik vejetasyon serileri oluştururlar. Her vejetasyon serisinin içerisinde de diğer ekolojik parametrelere bağlı olarak farklı orman ekosistemleri gelişim gösterir. Avrupa-Sibirya fitocoğrafik alanda bulunan proje alanı ve çevresi; göl sahası ve etrafından oluşmakta olup, göl sahasının sağ ve sol sahilleri küçük tepeciklerden oluşmakta ve bu tepecikler üzerinde dağınık orman ağaçları ile çalılıklar yer almaktadır. Maksimum su kotu üzerinde ve mutlak koruma alanı içerisinde kalan ormanlar ise genellikle yapraklarını döken meşe, palamut cinsi ağaçlardan oluşmaktadır. Baraj gölalanı içinde kalan meşcere tipleri genellikle maki ve dişbudak türleridir. Söz konusu projenin Marmara (Geçiş) iklimi içerisinde yer almasının da etkisi ile ormanlarla çevrelenmiş olduğuna ve tarım arazileri ile ormanlık alanlar iç içe bulunmaktadır. Çoğunlukla Avrupa-Sibirya ve Akdeniz fitocoğrafik alanda yer alan proje bölgesinin etrafında genellikle yaprak döken ormanlar görülür ve yaygın olarak uercus (meşe) cinsi ağaçlar görülür. Mezofitik bir vejetasyonu oluşturan bu yaprak döken ormanlar bölgede çoğu yerde deniz 86

101 seviyesinden başlayıp yaklaşık 1200 m ye kadar çıkabilirler. Bu formasyonun en yaygın ağaçları ise şunlardır; Alnus glutinosa (Kızıl ağaç), Carpinus betulus (Gürgen), Castanea sativa (Kestane), Cornus sp.(kızılcık), Crataegus sp, Acer sp. (Akçaağaç), Fagus orientalis (Kayın), Fraxinus exelsior (Dişbudak), Tilia (Ihlamur) dir. Bu ormanların altında Sorbus sp. (Üvez), Rhammus sp. (Cehri), Frangula sp. (Barutağacı) gibi çalılar da yaygındır. Ayrıca proje alanı ve yakın çevresinde maki elemanlarına da rastlanır. Cedrus cinsi ve iğne yapraklı ağaçlardan Abies sp. (Köknar), Pinus nigra (Karaçam),ayrıca tepelik kısımlarda da dağ çayırları yer almaktadır. Endemizm ve IUCN Red Data Book Zengin bir floraya sahip olan ülkemizde bazı türler geniş yayılış gösterirken bazı türlerde sadece belli bölgelerde gözlenebilmektedir. Geniş yayılışlı ve her bölgede gözlenebilen türler kozmopolit türler olarak adlandırılırken, dar yayılışa ve sadece belli bölgelerde yaşayan türler de endemik türler olarak adlandırılır. Endemik türlerin arealinin genişliği çok farklı olabilir. Sınırlı bir bölgede görülen endemik türler lokal endemik olarak isimlendirilirken, areali geniş olan endemik türlerde geniş yayılışlı endemik türler olarak isimlendirilir. Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı içerisinde kullanılan IUCN Red Data Book Kategorileri ve açıklamaları aşağıdaki şekildedir. EX; Eğer son ferdinin öldüğü konusunda hiç bir şüphe yoksa bu takson EX kategorisindedir. EW; Eğer bir takson doğada kaybolmuş ve yalnız kültüre alınmış olarak yaşamaya devam ediyorsa bu kategoriye konmaktadır. CR; Önlem alınmadığı takdirde çok yakın bir gelecekte soyunun tükenme riski yüksek olan taksonlardır. A, B, C, D ve E olmak üzere 5 alt kategoride ele alınmaktadır. EN; CR kategorisi kadar olmamakla birlikte, çok yakın bir gelecekte soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan türlerdir. A, B, C, D ve E olmak üzere 5 alt kategoride ele alınmaktadır. VU; Orta vadeli bir gelecekte soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan türlerdir. A, B, C, D ve E olmak üzere 5 alt kategoride ele alınmaktadır. LR; Üstteki gruplardan herhangi birine konamayan, onlardan poplilasyon yoğunluğu daha iyi olan takson bu kategoriye konmaktadır. Gelecekteki durumlarına göre tehdit açısından sıralanabilecek üç alt kategorisi vardır. cıl; Beş yıl içinde yukarıdaki kategorilerden birine konulacak hem tür hem de habitat açısından özel bir koruma statüsü gerektirenler taksonlar için kullanılmaktadır. nt; Bir evvelki gruba konamayan ancak VU kategorisine konmaya yakın taksonlar için kullanılmaktadır. lc; Herhangi bir koruma gerektirmeyen ve tehdit altında olmayan taksonlar için kullanılmaktadır. DD; Bir taksonun dağılım ve bolluğu hakkındaki bilgi yetersizse takson bu gruba konmaktadır. NE; Üstteki tehlike kategorilerine girmeyen ancak sayılarının azalma eğiliminde olmasından dolayı yakın zamanda tehlike kategorilerine girmesi beklenen taksonlar için kullanılan kategoridir. 87

102 Bazı Kriterler Hakkında Açıklayıcı Bilgiler CR, EN ve VU kategorilerine konmak için kabul edilen ek kriterler şunlardır: CR Kategorisi İçin- Doğada çok kısa bir sürede kaybolma tehlikesi altında olan bitkiler hakkında aşağıdaki kriterlere göre karar verilebilir. A) Popülasyon aşağıdaki tehditler sonucu azalıyor ise; 10 yıl içinde aşağıdaki nedenlerle popülasyonda %80 kaybolma olasılığı bulunması. a-habitat özelliğinin değişimi ve türün kapalılık derecesinin azalması; b-aktüel ve potansiyel bir toplama tehdidi altında olması; c-başka bir taksonun istila tehdidi, melezleme, hastalık, tohum bağlamama, kirlenme, rekabetçiler ve parazitlerin etkisi altında olması; B) Bitkinin toplam yayılış alanı 100 km 2 den ve tek yayılım alanı 10 km 2 den az, çok parçalanmış veya tek bir lokasyondan biliniyor ise. EN Kategorisi İçin- Yukarıdaki belirtilen tehlikelerin yüksek riski altında, son 10 yıl içinde veya 3 nesilde popülasyonda %50 azalma olacağı düşünülüyor; yayılış alanı 5000 km 2 veya tek bir alanda 500 km 2 kadar, birey sayısı 2500 ün altında veya en çok 5 lokasyondan biliniyor ise. VU Kategorisi İçin- Yukarıda belirtilen tehditler karşısında son 10 yıl veya 3 nesil içinde popülasyonda %20 azalma olacağı düşünülen; yayılış alanı 10 lokasyondan fazla olmayan, yayılış alanı toplam km 2, olgun birey sayısı den az veya arazi çalışmaları sırasında 100 yıl içinde popülasyonunda %10 azalma olabileceği düşünülen türler. Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşam Ortamlarını Koruması Sözleşmesi (BERN) Bern Sözleşmesi, yabani flora-fauna ve bunların yaşam alanlarını yani habitatlarını muhafaza etmek, nesli tehlikeye düşmüş yada düşebilecek türler için gerekli önlem almalarını sağlayacak, ayrıca yabani flora-fauna eğitiminin yaygınlaştırılmasını sağlayacak bir sözleşmedir. Bern Sözleşmesi Ek listeleri ve açıklamaları aşağıda verilmiştir. Çalışma alanında tespit edilen flora taksonlarının hiçbiri Bern Sözleşmesi Ek-I listesinde yer almamaktadır. Tablo-74. BERN Sözleşmesi Ek Listeleri ve Açıklamaları (Flora Türleri İçin) Ek-I Kesin olarak koruma altına alınan flora türleri Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) CITES Sözleşmesi, yabani hayvan ve bitki türlerinin sözleşmeye taraf olan ülkeler arasındaki ithalatını, ihracatını kısacası uluslar arası ticaretini belirli izin ve belgelere bağlayan bir sözleşmedir. CITES Sözleşmesi Ek listeleri ve açıklamaları aşağıda verilmiştir. Tablo-75. CITES Sözleşmesi Ek Listeleri ve Açıklamaları Ticaretten etkilenen veya etkilenebilecek ve nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya bulunan bütün türleri kapsar. Ek-I Nesillerinin devamını daha fazla tehlikeye maruz bırakmamak için bu türlerin örneklerinin ticaretinin özellikle sıkı mevzuatlara tabi tutulması ve bu ticarete sadece istisnai durumlarda izin verilmesi zorunludur. (a) Halen nesilleri mutlak olarak tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olmamakla birlikte, nesillerinin devamıyla bağdaşmayan kullanımları önlemek amacıyla örneklerinin ticareti sıkı mevzuatlara tabi tutulmadığı takdirde soyu Ek-II tükenebilecek olan türleri; ve (b) (a) bendinde bahis edilen belirli türlerin örneklerinin Ticaretinin etkili şekilde denetim altına alınabilmesi için mevzuata tabi tutulması gereken diğer türleri kapsar. 88

103 Ek-III Taraflardan herhangi birinin, kullanımını önlemek veya kısıtlamak amacıyla kendi yetki alanı içinde düzenlemeye tabi tutulduğunu ve ticaretinin denetime alınmasında diğer Taraflarla işbirliğine ihtiyaç duyduğunu belirttiği bütün türleri kapsar. Çalışma alanında tespit edilen flora taksonlarının hiçbiri CITES Sözleşmesi ek listelerinde yer almamaktadır. Proje alanı ve etki alanı içerisinde tespit edilen türlerin familya, cins, tür, Türkçe adları, endemizm durumu, fitocoğrafik bölge (fitocoğrafik bölgesi tam olarak bilinmeyen veya geniş yayılışlı türler için (-) işareti kullanılmıştır), tehlike kategorileri ve korunma statüsü, ulusal mevzuat ve uluslararası sözleşmeler kapsamında koruma altında bulunan türler hakkında bilgiler Tablo-76 da belirtilmiştir. 89

104 Tablo-76. Proje Alanı ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Flora Türleri ve Korunma Durumları TÜR FİTOCOĞRAFİK FAMİLYA ADI TÜR ADI TÜRKÇE ADI ENDEMİZM NO BÖLGE BERN RDB 1 ACERACEAE Acer campestre Ova akçaağacı - Avrupa-Sibirya ANACARDIACEAE Pistacia terebinthus Menengiç - Akdeniz ARACEAE Arum maculatum Lekeli acısoğan - Akdeniz ARISTOLOCHIACEAE Aristolochia clematitis Yılan otu - Avrupa-Sibirya ASPIDIACEAE Dryopteris Eğrelti ASTERACEAE (COMPOSITAE) Achillea nobilis Civanperçemi - Avrupa-Sibirya Anthemis cotula Köpek Papatyası Bellis perennis Koyungözü papatya Carlina intermedia Domuz dikeni Centaurea iberica Peygamber Çiçeği - Akdeniz Cichorium inthybus Karahindiba - Akdeniz Cirsium arvense Köygöçürten Conyza canadensis Çakal otu Inula germanica Andız otu - Avrupa-Sibirya Tussilago farfara Öksürük otu BETULACEAE Alnus glutinosa Kızılağaç BORAGINACEAE Anchusa thessala Sığırdili Echium plantagineum Engerek otu - Akdeniz Symphytum tuberosum Karakafes otu BRASSICACEAE (CRUCIFERAE) Cardamine bulbifera Soğanlı suteresi - Avrupa-Sibirya CAPRIFOLIACEAE Lonicera etrusca Hanımeli - Akdeniz CARYOPHYLLACEAE Lychnis caronaria Yalancı karanfil Avrupa-Sibirya - 23 Dianthus giganteus Karanfil - Avrupa-Sibirya CORNACEAE Cornus mas Kızılcık - Avrupa-Sibirya CORYLACEAE Carpinus betulus Adi gürgen - Avrupa-Sibirya CUPRESSACEAE Juniperus oxycedrus Katran Ardıcı - Akdeniz CYPERACEAE Carex elata subsp. elata Ayak otu - Avrupa-Sibirya

105 TÜR FİTOCOĞRAFİK FAMİLYA ADI TÜR ADI TÜRKÇE ADI ENDEMİZM BERN RDB NO BÖLGE 28 DATISCACEAE Datisca cannabina Renkotu DIPSACACEAE Dipsacus laciniatus. Tarak otu EQUISETACEAE Equisetum palustre Atkuyruğu ERICACEAE Erica arborea Funda EUPHORBIACEAE Euphorbia amygdaloides. Sütleğen - İran-Turan FABACEAE (LEGUMINOSAE) Astragalus glycyphyllos Geven Cercis siliquastrum Erguvan Chamaecytisus hirsutus Süpürgelik Vicia bithynica Fiğ - Avrupa-Sibirya FAGACEAE Castanea sativa Kestane - Avrupa-Sibirya Fagus orientalis Kayın - Avrupa-Sibirya Quercus hartwissiana Istranca Meşesi - Avrupa-Sibirya GENTIANACEAE Centaurium erythraea Kantaron çiçeği - Avrupa-Sibirya IRIDACEAE Iris pseudacorus Süsen JUNCACEAE Juncus articulatus Hasırotu LAMIACEAE (LABIATAE) Calamintha nepeta Güzelnane Clinopodium vulgare Yabani Fesleğen Teucrium polium Yer Meşesi LYTHRACEAE Lythrum orysthenicum Hevhulma - Akdeniz MALVACEAE Malva sylvestris L. Ebegümeci OLEACEAE Fraxinus ornus L. subsp. ornus Dişbudak Phillyrea latifolia L. Akçakesme OXALIDACEAE Oxalis corniculata L. Ekşi üçgül-ekşi yonca PLANTAGINACEAE Plantago major L. subsp. major L Boğa yaprağı POACEAE Cynosurus echinatus L. Köpekkuyruğu - Akdeniz POLYGONACEAE Rumex conglomeratus Kuzukulağı Polygonum persicaria L. Çobandeğneği RANUNCULACEAE Clematis viticella L. Ufak Akasma

106 TÜR FİTOCOĞRAFİK FAMİLYA ADI TÜR ADI TÜRKÇE ADI ENDEMİZM BERN RDB NO BÖLGE 56 Helleborus orientalis Lam. Çöpleme RHAMNACEAE Frangula alnus subsp. alnus Barut ağacı Paliurus spina-christi Miller Karaçalı ROSACEAE Agrimonia eupatoria L. Kuzupıtrağı Crataegus monogyna Ak Diken Filipendula vulgaris Ergeç sakalı Potentilla repens L. Beşparmak otu Rosa canina L. Kuşburnu Rubus canescens Böğürtlen - Avrupa-Sibirya RUBIACEAE Galium verum L. subsp. verum Yoğurt otu - İran-Turan SCROPHULARIACEAE Digitalis ferruginea L. Yüksük otu - Avrupa-Sibirya Scrophularia canina L. Sıracaotu

107 FAUNA Proje alanı ve çevresindeki, kaya çatlakları, kaya altları, vejetasyon örtüsü ve dere yatakları fauna türleri için yaşam alanı oluşturmaktadır. Yapılan literatür çalışmalarında Prof. Dr. Nuri Yiğit, Prof. Dr. Ercüment Çolak, Prof. Dr. Osman Ketenoğlu, Doç. Dr. Latif Kurt ve arkadaşlarınca hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirme-ÇED (2002), Prof. Dr. Nuri Yiğit ve arkadaşlarınca hazırlanan Ornitoloji- Kuş Bilimi (2008), Prof. Dr. İlhami Kiziroğlu nun Türkiye Kuşları (1989), adlı eserlerden yararlanılmıştır. Literatür çalışmaları neticesinde proje alanı ve etki alanında bulunan veya bulunması muhtemel fauna türleri; IUCN kategorisi, Demirsoy A. Red Data Book kategorisi ve Bern Sözleşmesi Ek-2 (Kesin Olarak Koruma Altına Alınan Fauna türleri), Ek-3 (Koruma Altına Alınan Fauna Türleri) listelerine göre değerlendirme yapılmıştır. Bunun yanında fauna çalışmaları T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Av ve Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı nın Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı ek listelerine göre değerlendirilmiştir Merkez Av Komisyonu Kararı (M.A.K) Merkez Av Komisyonu 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunundan aldığı yetki çerçevesinde her yıl toplanarak o av dönemi içinde yurt çapında korunacak av hayvanlarını, avlanmasına izin verilecek av hayvanlarını ve bunların avlanma süreleri, zamanı ve günlerini, avlanma miktarlarını, yasaklanan avlanma araç ve gereçlerini, yasaklanacak avlanma sahalarını, mücadele maksatlı avlanma esas ve usullerini belirlemektedir. Merkez Av Komisyon Kararları ve Açıklamaları aşağıda verilmiştir. Tablo-77. Merkez Av Komisyon Kararları ve Açıklamaları Ek-1 Orman ve Su İşleri Bakanlığı nca Koruma Altına Alınan Yaban Hayvanları Ek-2 Merkez Av Komisyonunca Koruma Altına Alınan Av Hayvanları Ek-3 Merkez Av Komisyonu nca Avına Belli Edilen Sürelerde İzin Verilen Av Hayvanları Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşam Ortamlarını Koruması Sözleşmesi (BERN) Bern Sözleşmesi ve Ek listeleri, aşağıda verilmiştir. Tablo-78. BERN Sözleşmesi Ek Listeleri ve Açıklamaları (Fauna Türleri İçin) Ek-II Kesin koruma altına alınan fauna türleri (SPFS- Strictly Protected Fauna Species) Ek-III Korunan fauna türleri (PFS- Protected Fauna Species) Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) CITES Sözleşmesi ve Ek listeleri, flora başlığı altında Tablo-76 da verilmiştir. Demirsoy, A. (1996) a göre Red Data Book Kategorileri Demirsoy, A. Göre Red Data Book kategorileri aşağıda verilmiştir. 93

108 Tablo-79. Demirsoy, A. (1996) a göre Red Data Book Kategorileri Tehlikede (endangered): İlgili taksonun (tür ya da alttür) soyu tükenme tehlikesi ile karşı karşıya; soyun tükenmesine E neden olan etkenler sürmektedir. Soyu tükenmiş (extinct): İlgili takson artık adı geçen bölgede yaşamamaktadır ya da yenilenebilecek sayının altına Ex düşmüştür. I Bilinmiyor (in determinate): Taksonun durumu bilinmiyor Yetersiz bilinenler (insufficient kno n): İlgili taksonun durumu, bilgi yetersizliğinden dolayı hangi kategoriye K gireceği bilinmemektedir. nt (not threatened): Yaygın, bol olan ve tehlikede olmayan O Tehlike dışı (out of danger): Önceden tehlikede iken, alınan önlemlerle kurtarılan Nadir (rare): Küçük populasyonlar halinde bulunanlar; şu an tehlikede değil; tehlikeye kaydıklarına ilişkin (yani R vulnerable kategorisine kaydıklarına) belirli bir gözlem yok; fakat risk altındadırlar. Tehdit altında; zarar görebilir (vulnerable): İlgili taksonun soyu hızla tehlikeye düşmektedir. Eğer neden olan etkenler V sürerse, yakın bir gelecekte soyu tükenebilir. IUCN Risk Sınıfları IUCN Kırmızı Liste (Red List) Sınıfları, tükenme riskleri yüksek olan türleri sınıflandırmak için oluşturulmuş bir sistemdir. IUCN Risk Sınıfları özet olarak aşağıda açıklanmıştır. EX: TÜKENMİŞ Son bireyinde öldüğüne hiçbir makul şüphe kalmadığında o takson Tükenmiş (Extinct) olur. EW: DOĞADA TÜKENMİŞ Sadece tarımda, tutsak olarak (örn. kafeste) veya geçmiş dağılımının çok dışına yerleştirilmiş popülasyon(lar) halinde yaşadığı bilinen bir takson Doğada Tükenmiştir (Extinct in the Wild). CR: KRİTİK Eldeki en iyi kanıtlar, taksonun A dan E ye kadar ölçütlerden herhangi birini kritik sınıfı için karşıladığını gösteriyorsa, takson Kritik (Critically Endangered) olarak sınıflanır ve bu nedenle neslinin doğada tükenme riskinin aşırı derecede yüksek olduğu kabul edilir. EN: TEHLİKEDE Eldeki en iyi kanıtlar, taksonun A dan E ye kadar ölçütlerden herhangi birini tehlikede sınıfı için karşıladığını gösteriyorsa, takson Tehlikede (Endangered) olarak sınıflanır ve bu nedenle neslinin doğada tükenme riskinin çok yüksek olduğu kabul edilir. VU: DUYARLI Eldeki en iyi kanıtlar, taksonun A dan E ye kadar ölçütlerden herhangi birini duyarlı sınıfı için karşıladığını gösteriyorsa, takson Duyarlı (Vulnerable) olarak sınıflanır ve bu nedenle neslinin doğada tükenme riskinin yüksek olduğu kabul edilir. NT: TEHDİTE YAKIN Ölçütlere göre değerlendirildiğinde Kritik, Tehlikede veya Duyarlı sınıflarına girmeyen, fakat bu ölçütleri karşılamaya yakın olan veya yakın gelecekte tehdit altında olarak tanımlama olasılığı olan bir takson Tehdide Yakın (Near Threatened) olarak sınıflandırılır. LC: DÜŞÜK RİSKLİ Ölçütlere göre değerlendirildiğinde Kritik, Tehlikede veya Duyarlı sınıflarına girmeyen bir takson Düşük Riskli (Least Concern) olarak sınıflandırılır. Geniş yayılışlı ve nüfusu yüksek olan taksonlar bu sınıfa girerler. DD: YETERSİZ VERİLİ Yeterli bilgi bulunamadığı için yayılışına ve/veya nüfus durumuna bakarak tükenme riskine ilişkin bir değerlendirme yapmanın mümkün olmadığı taksonlar Yetersiz Verili (Data Deficient) sınıfına girerler. NE: DEĞERLENDİRİLMEMİŞ Henüz bu ölçütlere göre değerlendirilmemiş bir takson Değerlendirilmemiş (Not Evaluated) sınıfına girer. 94

109 Red Data Book Kategorileri ve Açıklamaları Kuş türleri ile ilgili olarak Prof. Dr. İlhami Kiziroğlu tarafından belirlenen Red Data Book kategorileri aşağıda verilmiştir. Tablodaki kuş türlerinin korunma durumu ve statüleri ile ilgili olarak kullanılan sembollerin açıklaması şu şekildedir. A.1.0= Şüpheye yer bırakmayacak şekilde yok olan ve artık doğal yaşamında görülmeyen türlerdir. A.1.1= Doğal popülasyonları şu anda tükenmiş veya en az son on beş-yirmi beş yıllık süreçte doğal yaşamında artık görülmeyen, ancak volier, kafes diğer yapay koşullarda yaşamını sürdüren evcilleşmiş, domestik, türlerdir. A.1.2= Bu türlerin nüfusları Türkiye genelinde çok azalmıştır. İzlendikleri bölgelerde 1birey- 10 çift (=1-20 birey) ile temsil edilirler. A.2= Bu türlerin sayıları gözlendikleri bölgelerde çift (22-50 birey) arasında değişir. Bunlar önemli ölçüde tükenme tehdidi altındadır. A.3= Bu türlerin Türkiye genelindeki nüfusları, gözlendikleri bölgelerde genel olarak (52-500) birey arasında değişir. Bunlar da tükenebilecek duyarlılıkta olup, vahşi yaşamda soyu tükenme riski yüksek olan türlerdir. A.3.1= Bu türlerin popülasyonlarında, gözlendikleri bölgelerde azalma vardır. Bu türlerin nüfusu da çift ( birey) arasında değişir. A.4= Bu türlerin IUCN ve ATS ölçütlerine yoğunlukları, gözlendikleri bölgelerde henüz tükenme tehdidi altına girmemiş olmakla birlikte, popülasyonlarında lokal bir azalma olup, zamanla tükenme tehdidi altına girmeye adaydırlar. Bu türlerin popülasyonları gözlendikleri bölgelerde çift (= birey) arasında değişir. A.5= Bu türlerin gözlenen popülasyonlarında henüz azalma ve tükenme tehdidi gibi bir durum söz konusu değildir. A.6= Yeterince araştırılmamış ve haklarında sağlıklı veri olmayan türleri içerir. Sadece rastlantısal türler= RT olarak bir veya en fazla iki gözleme dayandıkları için, güvenilir bir değerlendirme şansı şu anda yoktur ve araştırılması gerekir A.7= Bu türlerle ilgili şu anda bir değerlendirme yapmak olanaklı değildir; çünkü bu türlerin Türkiye de elde edilen kayıtları tam sağlıklı ve güvenilir değildir. IUCN kriterlerine göre NE: (not evaluated) kategorisine giren türler bu gruba dahil edilmiştir. Bunlar şimdiye kadar yukarıdaki, kriterlere uygunluğu tam olarak değerlendirilememiş türleri içerir. B - grubundaki türler ya kış ziyaretçisi, ya da transit göçerdir. Bu türlerde önemli ölçüde tükenme tehdidi altında bulunmakta olup, aynen A grubundaki değerlendirmeye tabi tutulacaktır. Bu nedenle B grubundaki türler için de B.1.0 B.7 basamaklarında ölçütler kullanılacaktır: B1.0= Bu statüye giren, daha önce Türkiye de kışladıklarına özgü kaydı bulunduğu halde, bugün tükenen türlere verebileceğimiz bir örnek bulunmamaktadır. B.1.1= Bu türler Türkiye yi kışlak veya geçit bölgesi olarak kullanır; ancak popülasyonları önemli ölçüde tükenme tehdidi altındadır. Bu guruba giren kuşların kışlak bölgelerindeki doğal popülasyonlarının soyu şu anda tükenmiş: ancak volier, kafes ve diğer yapay koşullarda yaşamını sürdüren evcilleşmiş, domestic, türlerdir. Bu türlerin vahşi yaşamda tutunma şansları kalmamıştır. Yabani yaşama salıverilmeleri halinde, doğal yaşam koşullarına uymaları artık olanaklı değildir. B.1.2= Bu türlerin nüfusları Türkiye genelinde çok azalmış olup, izlendikleri bölgelerde 1 birey- 10 çift (1-20 birey) ile temsil edilirler. Bu türlerin soyu büyük tükenme tehdidi altında olduğu için, mutlaka Türkiye genelinde korunmaları gerekir. 95

110 B.2= Bu türlerin sayıları, gözlendikleri bölgelerde çift (22-50 birey) arasında değişir. Bu türler önemli ölçüde tükenme tehdidi altındadır. B.3= Bu türlerin Türkiye genelindeki nüfusları gözlendikleri bölgelerde genel olarak çift ( birey) arasında değişir. Vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi büyük türler. Bu türler de tükenebilecek duyarlıkta olup vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi büyük olan türlerdir. B.3.1= Bu türlerin popülasyonlarında gözlendikleri bölgelerde azalma vardır. Bunların nüfusu da çift ( birey) arasında değişir. Gözlendikleri bölgelerde, eski kayıtlara göre azalma eğiliminde olan türleri içerir. B.4= Bu türlerin popülasyon yoğunlukları, gözlendikleri bölgelerde henüz tükenme tehdidi altına girmemiş olmakla birlikte, popülasyonlarında mevzii bir azalma vardır. Bunlar zamanla tükenme tehdidi altına girmeye aday türlerdir. Bu türlerin popülasyonları gözlendikleri bölgelerde çift ( birey) arasında değişir. B.5= Bu türlerin gözlenen popülasyonlarında henüz bir azalma ve tükenme tehdidi gibi durum söz konusu değildir. B.6= Az araştırılmış ve yeterince kaydı olmayan türleri içermektedir. Sadece rastlantısal tür= RT olarak ikiden daha az gözleme dayandıkları için güvenilir bir değerlendirme şansı şu anda yoktur ve araştırılması gerekir. B.7= Bu türlerle ilgili, şu anda bir değerlendirme yapmak olanaklı değildir; çünkü kayıtları çok az, emin ve sağlıklı değildir. K:Kış ziyaretçileri Bu türler, daha çok ve batı kökenli olup kışı, sıcak olan Türkiye nin, başta Göller Bölgesi ve daha güneydeki sulak alanlar olmak üzere, sıcak bölgelerinde geçirmek üzere gelen türlerdir. T: Transit göçerler Bu türler ilkbahar ve sonbahar göçlerinde, göç yolu üzerindeki Anadolu yu kullanır. R: Rastlantısal türler Bunlara özgü düzensiz kayıtlar olup, birey sayıları da oldukça düşüktür. N: Nadir türler Yukarıdaki statülere girmeyen, hakkında emin, yeterli ve sağlıklı veri olmayan türlerdir. Amphibia (İkiyaşamlılar): Literatür taraması sonucu proje alanı ve etki alanı içerisinde 4 amfibi türü tespit edilmiştir. Bern Sözleşmesine Göre; 3 tür Bern Sözleşmesi Ek-II listesinde, 1 tür ise Bern Sözleşmesi Ek-III listesinde bulunmaktadır. IUCN Kırmızı Listeye Göre; IUCN kriterlerine göre, 3 tür LC kategorisinde bulunmaktadır. Demirsoy, A. (1996) Red Data Book kategorilerine göre ise 4 tür de nt kategorisinde bulunmaktadır. Endemizm e Göre; Tespit edilen türler arasında endemik bir tür bulunmamaktadır. Proje alanı ve yakın çevresindeki iki yaşamlılar Tablo-80 de verilmiştir. Reptilia (Sürüngenler): Literatür taraması sonucu proje alanı ve etki alanı içerisinde 6 sürüngen tespit edilmiştir. 96

111 Bern Sözleşmesine Göre; 4 tür Bern Sözleşmesi Ek-II listesinde, 2 tür Bern Sözleşmesi Ek-III listesinde bulunmaktadır. IUCN Kırmızı Listeye Göre; IUCN kriterlerine göre 2 tür LC kategorisinde, bulunmaktadır. Demirsoy, A. (1996) Red Data Book kategorilerine göre, türlerin tamamı nt kategorisinde bulunmaktadır. Endemizm e Göre; Literatür taramasına göre tespit edilen türler arasında endemik bir tür bulunmamaktadır. Merkez Av Komisyon Kararlarına (MAK) Göre; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Av ve Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı nın Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı nın yansıtıldığı en son listelere göre; türlerin tamamı Ek-1 listesinde bulunmaktadır. Proje alanı ve yakın çevresindeki sürüngenler Tablo-81 de verilmiştir. Aves (Kuşlar): Literatür taraması sonucu proje alanı ve etki alanı içerisinde 22 kuş türü tespit edilmiştir. Bern Sözleşmesine Göre; 9 tür Bern Sözleşmesi Ek-II listesinde, 5 tür Bern Sözleşmesi Ek-III listesinde bulunmaktadır. IUCN Kırmızı Listeye Göre; IUCN kriterlerine göre, 22 tür bulunmaktadır. LC kategorisinde Demirsoy, A. (1996) Red Data Book kategorilerine göre, türlerin 1 tanesi A.2, 1 tanesi A3 ve 3 tanesi A4 kategorisinde bulunmaktadır. Endemizm e Göre; Tespit edilen ornitofauna içerisinde endemik bir tür bulunmamaktadır. Merkez Av Komisyon Kararlarına (MAK) Göre; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Av ve Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı nın Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı nın yansıtıldığı en son listelere göre; 9 tür Ek-1 listesinde, 6 tür Ek-2 listesinde ve 7 tür de Ek-3 listesinde bulunmaktadır. Proje alanı ve yakın çevresindeki kuş türleri Tablo-82 de verilmiştir. Mammalia (Memeliler): Literatür taraması sonucu proje alanı ve etki alanı içerisinde 5 memeli türü tespit edilmiştir. Bern Sözleşmesine Göre; 3 tür Bern Sözleşmesi Ek-III listesinde yer almaktadır. IUCN Kırmızı Listeye Göre; IUCN kriterlerine göre türlerin 4 tanesi LC kategorisinde bulunmaktadır. Demirsoy, A. (1996) Red Data Book kategorilerine göre, 5 tür de nt kategorisinde bulunmaktadır. 97

112 Endemizm e Göre; Tespit edilen memeli faunasında endemik bir tür bulunmamaktadır. Merkez Av Komisyon Kararlarına (MAK) Göre; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Av ve Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı nın Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı nın yansıtıldığı en son listelere göre, 1 tür Ek-2 listesinde, 1 tür ise Ek-3 listesinde bulunmaktadır. Proje alanı ve yakın çevresindeki memeli türleri Tablo-83 de verilmiştir. 98

113 Tablo-80. Proje Alanı ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Amphibia (İkiyaşamlı) Türleri ve Korunma Durumları TÜR POPÜLASYON FAMİLYA ADI TÜR ADI TÜRKÇE ADI ENDEMİZM BERN RED DATA BOOK IUCN (ERL) KAYNAK (*) NO DURUMU 1 BUFONIDAE Bufo viridis Gece Kurbağası Yüksek - Ek-II nt - L 2 Bufo bufo Kara Kurbağası Yüksek - Ek-III nt LC L 3 HYLIDAE Hyla arborea Ağaç Kurbağası Yüksek - Ek-II nt LC L 4 PELOBATIDAE Pelobates syriacus Toprak Kurbağası Yüksek - Ek-II nt LC L (*) Kaynak; G: Gözlem L: Literatür A: Anket Tablo-81. Proje Alanı ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Reptilia (Sürüngen) Türleri ve Korunma Durumları TÜR POPÜLASYON FAMİLYA ADI TÜR ADI TÜRKÇE ADI ENDEMİZM BERN RED DATA BOOK IUCN M.A.K KAYNAK (*) NO DURUMU 1 AGAMIDAE Laudakia stellio Dikenli keler Orta - Ek-II nt - Ek-1 L 2 LACERTIDAE Parvilacerta parva Cüce kertenkele Orta - Ek-II nt - Ek-1 L 3 Ophisops elegans Tarla kertenkelesi Orta - Ek-II nt - Ek-1 L 4 Podarcis muralis Duvar kertenkelesi Düşük - Ek-II nt LC Ek-1 L 5 Ablepharus kitabiellii İnce Kertenkele Orta - Ek-III nt LC Ek-1 L 6 TYPHLOPIDAE Typhlops vermicularis Köryılan Düşük - Ek-III nt - Ek-1 L (*) Kaynak; G: Gözlem L: Literatür A: Anket Tablo-82. Proje Alanı ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Aves (Kuş) Türleri ve Korunma Durumları TÜR RED DATA FAMİLYA ADI TÜR ADI TÜRKÇE ADI ENDEMİZM BERN NO BOOK IUCN M.A.K KAYNAK (*) 1 CICONIIDAE Ciconia ciconia Leylek - Ek-II A.3 LC Ek-1 L 2 Falco tinnunculus Kerkenez - Ek-II A.4 LC Ek-1 L 3 PHASIANIDAE Alectoris chukar Kınalı keklik - - A.2 LC Ek-3 L 4 Coturnix coturnix Bıldırcın - - A.4 LC Ek-3 L 5 ALAUDIDAE Galerida cristata Tepeli Toygar - Ek-III - LC Ek-2 L 6 HIRUNDINIDAE Hirundo rustica Kırlangıç - Ek-II - LC Ek-1 L 7 TURDIDAE Saxicola rubetra Çayır taşkuşu - Ek-II - LC Ek-1 L 8 Saxicola torquata Taşkuşu - Ek-II - LC Ek-1 L 99

114 TÜR NO FAMİLYA ADI TÜR ADI TÜRKÇE ADI ENDEMİZM BERN RED DATA BOOK IUCN M.A.K KAYNAK (*) 9 Turdus philomelos Öter ardıç - Ek-III - LC Ek-2 L 10 Turdus viscivorus Ökse ardıcı - Ek-III - LC Ek-2 L 11 SYLVIIDAE Sylvia melanocephala Maskeli ötleğen - Ek-II - LC Ek-1 L 12 CORVIDAE Garrulus glandarius Alakarga LC Ek-3 L 13 Pica pica Saksağan LC Ek-3 L 14 Corvus corone Leş Kargası LC Ek-3 L 15 Corvus frugilegus Ekin kargası LC Ek-3 L 16 STURNIDAE Sturnus vulgaris Sığırcık LC Ek-2 L 17 PASSERIDAE Passer domesticus Ev Serçesi LC Ek-3 L 18 Passer hispaniolensis Söğüt serçesi - Ek-III - LC Ek-2 L 19 FRINGILLIDAE Fringilla coelebs İspinoz - Ek-III - LC Ek-2 L 20 Serinus serinus Küçük İskete - Ek-II - LC Ek-1 L 21 Carduelis cannabina Ketenkuşu - Ek-II A.4 LC Ek-1 L 22 Carduelis carduelis Saka - Ek-II - LC Ek-1 L (*) Kaynak; G: Gözlem L: Literatür A: Anket Tablo-83. Proje Alanı ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Mammalia (Memeli) Türleri ve Korunma Durumları TÜR POPÜLASYON FAMİLYA ADI TÜR ADI TÜRKÇE ADI ENDEMİZM BERN RED DATA BOOK IUCN M.A.K KAYNAK (*) NO DURUMU 1 CANIDAE Vulpes vulpes Tilki Orta - - nt - Ek-2 L 2 LEPORIDAE Lepus europaeus Yabani Tavşan Düşük - Ek-III nt LC Ek-3 L 3 SORICIDAE Crocidura leucodon Sivriburunlu tarla faresi Orta - Ek-III nt LC - L 4 Sorex minutus Cüce fare Orta - Ek-III nt LC - L 5 TALPIDAE Talpa europaea Köstebek Orta - - nt LC - L (*) Kaynak; G: Gözlem L: Literatür A: Anket 100

115 b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Flora-Fauna Üzerine Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası). Proje kapsamında, nolu sahada 4 ayrı poligonda kuvarsit ve kuvars kumu üretim işlemi gerçekleştirilecek olup, buradan temin edilen malzeme Cevher Hazırlama Tesislerinde işlemine tabi tutulacaktır. Söz konusu sahalarda odunsu ve çalımsı flora taksonları bulunmaktadır. Sahalarının hazırlanması için mevcut odunsu türlerin kesimi, çalımsı türlerin ise tıraşlama işlemi yapılacaktır. Yapılan kesim ve tıraşlama işlemi odunsu ve çalımsı flora taksonlarının çalışma sahalarında tahrip olmasına neden olacaktır. Flora taksonlarında yaşanan kayıbın dolaylı olarak fauna türlerini de etkilemesi söz konusudur. Çünkü odunsu ve çalımsı flora taksonları üzerinde yaşamını devam ettiren sürüngen, kuş veya memeli faunası bulunmaktadır. Yukarıda bahsedilen kesim ve tıraşlama işlemi ile flora taksonlarında bir miktar kayıp yaşanacaktır. Kesim ve tıraşlama işlemi ile flora taksonlarındaki kaybı engellemek mümkün değildir. Ancak fauna elemanlarının kaybını engellemek mümkün olabilecektir. Fauna elemanlarındaki kaybı önlemek amacıyla kesim ve tıraşlama faaliyetleri öncesinde sahalarda görsel kontroller yapılacak, fauna türlerinin yuvalama alanları tespit edilecek sonrasında kaçırmakovalama veya yüksek ses çıkarak rahatsız etme yöntemi ile fauna türlerinin alandan uzaklaşmaları sağlanacaktır. Çalışmalar sırasındaki görsel kontroller de juvenil (yavru) bireyler ile karşılaşılabilir. Yavru bireylerin alan dışarısına tek başına çıkması mümkün olmayabilir. Yavru bireyler ve tüm bu kaçırma tekniklerine rağmen alandan uzaklaşmayan ergin bireyler uygun yakalama teknikleri kullanılarak ve zarar görmeyecek şekilde çalışma alanı dışarısına çıkarılacaktır. Bu sayede fauna elemanlarının kaybı minimize edilmiş olacaktır. Üretim öncesinde yer yer 0-10 cm kalınlığındaki bitkisel toprak sıyrılacaktır. Sıyrılan bitkisel toprak işletme sonrasında tekrar kullanılmak üzere düzenli olarak depolanacaktır. Bitkisel toprağın sıyrılması, alandaki otsu bitki türlerinin tahrip olmasına neden olacaktır. Ancak tahrip edilen otsu türlerin tohumları bitkisel toprak üzerinde mevcudiyetini devam ettirecektir. Depolanan bitkisel toprak işletme sonrasında tekrar kullanılacağından, otsu türlerin tohumları sayesinde tekrardan alanda çoğalma şansı olacaktır. Üretim öncesinde yapılan görsel kontrol ve çeşitli kaçırma-kovalama teknikleri fauna elemanlarının alandan uzaklaşması sağlanacaktır. Ancak tüm bu önlemlere rağmen alanda fauna türleri bulunabilir. Bu türler, kuvarsit ocağında yapılacak patlatmalar nedeniyle kayba uğrayabilirler. Fauna türleri arasında endemik bir türün olmaması ve büyük bir kısmının ülkemizde geniş yayılışa sahip olması nedeniyle, söz konusu kuvarsit ocağında yapılacak patlatma ile oluşacak kayıp, fauna türlerinin neslini tehlike altına sokacak boyutta olmayacaktır. Patlama neticesinde ve gevşetilen kuvarsitin ve kuvars kumunun cevher hazırlama tesislerine nakli sırasında toz emisyonu açığa çıkacaktır. Patlatma sırasında açığa çıkacak olan toz emisyonu sürekli olmayıp, patlamadan bir süre sonra etkisini kaybedecektir. Açığa çıkan toz emisyonu ocak sahaları çevresinde yer alan flora taksonlarının yaprak, çiçek, meyve vb. gibi organlarında birikerek bitkilerde solunumda rol oynayan stomaların ve fotosentezde rol oynayan klorofil pigmentinin üzerini kaplayarak bitkinin gelişimini ve çoğalmasını etkileyecektir. Ancak bu durumu minimize edebilmek amacıyla nakliye güzergahı su ile spreylenecek, kamyonların üstü örtülecektir. 101

116 Cevher hazırlama tesislerinde ortaya çıkacak olan tozları kontrol altına almak için, her bir toz kaynağı noktaları kapalı alan içine alınarak toz indirgeme sisteminin uygulanması sağlanacaktır. Tüm çalışmalar sırasında herhangi bir faunal tür yaralanırsa ve/veya zarar görürse derhal ilgili şantiye sorumlusuna bildirilerek koruma önlemi alınacak ve tedavisi için ilgili kurumlar ile irtibata geçilerek gerekli işlemler yapılacaktır. Fauna türleri arasında Bern Sözleşmesi Ek-2 ve Ek-3 e göre koruma altında olan türler vardır. Bu türlerle ilgili olarak Bern Sözleşmesi koruma tedbirlerine ve bu sözleşmedeki 6. ve 7. Madde hükümlerine uyulacaktır. Bunlar; 1- Kesin olarak koruma altına alınan fauna türleri ile ilgili olarak; Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri, Üreme ve dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek, Yabani faunayı bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde özellikle üreme, geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek, Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak, Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır. 2- Korunan fauna türleri ile ilgili olarak; Kapalı av mevsimleri ve/veya işletmeyi düzenleyen diğer esaslara, Yabani faunayı yeterli popülasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla, uygun durumlarda geçici veya bölgesel yasaklamaya, Yabani hayvanların canlı ve cansız olarak satışının, satmak amacıyla elde bulundurulmasının ve nakledilmesinin veya satışa çıkarılmasının uygun şekilde düzenlenmesi hususlarına uyulacaktır. Projenin inşaat ve işletme aşamasında Bern Sözleşmesi, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve Yönetmeliklerine ve diğer ulusal ve uluslar arası sözleşme hükümlerine ve T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Av ve Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı nın Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı hükümlerine uyulacaktır Koruma Alanları (Ek-V deki Duyarlı Yöreler Listesi Kapsamında). a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Koruma Alanları nolu saha içerisinde belirlenen ve dört ayrı poligondan oluşan proje alanının tamamı ormanlık alanlar kapsamında yer almaktadır. Proje alanı ve yakın çevresinde, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki statülü korunan alanlar kapsamında yer alan, Milli Park, Tabiat Parkı, Tabiatı Koruma Alanı, Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, Tabiat Anıtı bulunmamaktadır. 102

117 Faaliyet alanı; ÇED Yönetmeliği, EK V- Duyarlı Yörelerden, 1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar a) Tarihli ve 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2 nci maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları": Proje alanı içinde ve yakın çevresinde; Tarihli ve 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2 nci maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları bulunmamaktadır. b) Tarihli ve 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Orman ve Su İşleri Bakanlığı nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları": Proje alanı içinde ve yakın çevresinde; Tarihli ve 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Orman ve Su İşleri Bakanlığı nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları" bulunmamaktadır. c) Tarihli ve 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile Tarihli ve 3386 Sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar: Proje alanı içinde; Tarihli ve 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile Tarihli ve 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar bulunmamaktadır. ç) Tarihli ve 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları: Proje alanı içinde; Tarihli ve 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları bulunmamaktadır. Projenin yürütülmesi ve sonraki aşamalarında; 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yönetmeliğinin, su ürünleri ve su kirliliği ile ilgili hükümlerine uyulacaktır. d) Tarihli ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar: Proje alanı; Tarihli ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlardan, mutlak koruma alanı, kısa mesafeli koruma alanı, orta mesafeli koruma alanı içerisinde yer almamakta olup, Büyükçekmece Barajı Uzun Mesafeli Koruma Alanı içerisinde yer almaktadır. Proje kapsamında herhangi bir kimyasal madde kullanımı olmayacak ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde uzun mesafeli koruma alanları için belirtilen tedbir ve kısıtlamalara uyulacaktır. 103

118 e) Tarihli ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49 uncu maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri": Proje alanı; Tarihli ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49 uncu maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri" içinde yer almamaktadır. f) Tarih ve 2872 Sayılı Çevre Kanunu nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar: Proje alanı; Tarih ve 2872 Sayılı Çevre Kanunu nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar, kapsamında yer almamaktadır. g) Tarih ve 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar: Proje alanı; Tarih ve 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar, kapsamında yer almamaktadır. ğ) Tarih ve 6831 Sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler: Proje alanının tamamı orman alan içerisinde yer almaktadır. h) 3621 Sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar: Proje alanı; ,25 Tarih ve 3621 Sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar, kapsamında yer almamaktadır. ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar: Proje alanı içinde; Tarih ve 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. i) Tarih ve 4342 Sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar: Proje alanı; Tarih ve 4342 Sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar kapsamında yer almamaktadır. j) Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği nde belirtilen alanlar: Söz konusu faaliyet Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği ve tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Ek-2 listesi kapsamında yer almakta olup, izne tabi bir faaliyettir. Ancak proje alanı dışındaki dereler, akışı olmayan kuru dere olduklarından Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği ne göre izin alınmasına gerek yoktur. 2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar a) Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları": Proje alanı; Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak 104

119 yürürlüğe giren "Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları", kapsamında yer almamaktadır. b) Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar: Proje alanı; Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar, kapsamında yer almamaktadır. ı) Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar: Proje alanı; Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar, kapsamında yer almamaktadır. ıı) Tarih Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar: Proje alanı; tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar, kapsamında yer almamaktadır. ııı) Cenova Deklerasyonu nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar: Proje alanı; Cenova Deklerasyonu nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, kapsamında yer almamaktadır. c) Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar: Proje alanı; Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, kapsamında yer almamaktadır. ç) Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar: Proje alanı; Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar, kapsamında yer almamaktadır. d) Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi: Proje alanı; Tarih ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi, kapsamında yer almamaktadır. 105

120 3. Korunması gereken alanlar a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri): Proje alanı içinde ve yakın çevresinde mevcut özellikleri korunacak alan bulunmamaktadır. b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı; Proje alanı içinde ve yakın çevresinde ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanları bulunmamaktadır. Proje alanı içinde herhangi bir tarım arazisi bulunmamaktadır. c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler: Proje alanı içinde Tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği ndeki Sulak Alan bulunmamaktadır. ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları: Proje alanı; Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları, kapsamında yer almamaktadır. d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar: Proje alanı içinde ve yakın çevresinde; benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar bulunmamaktadır. b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Koruma Alanlarına Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası). Proje kapsamında yapılacak olan iş ve işlemler kapsamında alanın tamamı ormanlık alanlardan meydana geldiğinden, işletmeye geçilmeden önce Orman Kanunu nın 16 ıncı maddesi gereğince gerekli izinler alınacaktır. İşletmeden kaynaklı tozların önüne geçilmesi amacıyla tesis üniteleri kapalı alan içine alınarak toz indirgeme sistemi uygulanacaktır. İşletme sonrasında alanın rehabilitasyonu yapılarak, arazinin düzenlenmesi yapılacaktır. Proje kapsamında açığa çıkacak hafriyat, pasa vb. malzemenin stoklanacağı alan, orman alanı dışında alternatif sahaların değerlendirilerek orman alanı dışında planlanacak, ancak alternatif sahaların bulunmaması halinde ormanlık alan depolama amaçlı değerlendirilecektir. Benzer şekilde madencilikle ilgili tesislerin yapımı planlanırken öncelikle orman alanı dışında alternatif sahalar araştırılacak, bunun mümkün olmaması halinde ruhsat sahası içinde orman içi açıklık veya bozuk orman alanı tercih edilecektir. 106

121 Madencilik faaliyetleri esnasında çıkartılması zorunlu olan bitkisel toprak ile diğer ekonomik değeri olmayan pasa ve hafriyat malzemesi ayrı ayrı stoklanacak ve bitkisel toprak erozyona karşı korunacaktır Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler (Askeri Yasak Bölgeler, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Belirli Amaçlarla Tahsis Edilmiş Alanlar, 7/16349 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı İle Sınırlandırılmış Alanlar v.b.). a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan (Askeri Yasak Bölgeler, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Belirli Amaçlarla Tahsis Edilmiş Alanlar, 7/16349 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı İle Sınırlandırılmış Alanlar v.b.) bulunmamaktadır. b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası). Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan (Askeri Yasak Bölgeler, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Belirli Amaçlarla Tahsis Edilmiş Alanlar, 7/16349 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı İle Sınırlandırılmış Alanlar v.b.) bulunmamaktadır. 107

122 Üretim Miktarı SELİM SÜLEYMAN ÖZDEN BÖLÜM 5. PROJE KAPSAMINDAKİ FAALİYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. (İlgili Yönetmelikler Kapsamında ve Kümülatif Olarak Gerekli Değerlendirme Yapılacaktır.) 5.1. Emisyon Hesaplamaları (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası); Gaz Emisyonu: Kuvarsit ve kuvars kumu ocaklarında üretilecek olan cevherin cevher hazırlama tesisi bünyesindeki kurutma ünitelere dağılımı aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-84. Kurutma İşlemine Tabi Tutulacak Kuvarsit ve Kuvars Kumu Miktarı 1 Nolu Kuvars 1 Nolu Kuvars Kuvarsit Cevher Kumu Cevher Kumu Cevher Hazırlama Tesisi Hazırlama Tesisi Hazırlama Tesisi 4. Ünite (ton) 2. Ünite (ton) 4. Ünite (ton) 2 Nolu Kuvars Kumu Cevher Hazırlama Tesisi 2. Ünite (ton) Toplam (ton) Yıllık Aylık 8.333, , , Günlük 320,5 320,5 801,3 961, ,9 Saatlik ,1 60,1 150,2 Proje kapsamında yer alan kurutma ünitelerinde 1 ton cevherin kurutulması için 0,03 m 3 LNG kullanılacaktır. Bu durumda toplam 150,2 ton/saat cevherin kurutulması için; 150,2 ton/saat x 0,03 m 3 /ton = 4,506 m 3 /saat LNG kullanılacaktır. Tablo-85. LNG Yanma Emisyon Faktörleri Yakıt Türü PM (kg/10 6 m 3 ) NOx (kg/10 6 m 3 ) CO (kg/10 6 m 3 ) TOC (kg/10 6 m 3 ) SO 2 (kg/10 6 m 3 ) LNG ,7 Emission Factor Documentation For AP-42 Section 1.5 Liquefied Petroleum Gas Combustion Proje kapsamında saatlik toplam LNG kullanım miktarı 4,506 m 3 olacağına göre, LNG nin yakılması sonucu oluşacak emisyon miktarları aşağıda hesaplanmıştır. PM : 4,506 m 3 /saat x 100 kg/10 6 m 3 = 0, kg/saat NOx : 4,506 m 3 /saat x kg/10 6 m 3 = 0, kg/saat CO : 4,506 m 3 /saat x 565 kg/10 6 m 3 = 0, kg/saat TOC : 4,506 m 3 /saat x 94 kg/10 6 m 3 = 0, kg/saat SO 2 : 4,506 m 3 /saat x 9,7 kg/10 6 m 3 = 0, kg/saat Kurutma işlemi sırasında doğalgazın yakılması sonucu açığa çıkacak olan emisyonların hesaplama ile bulunan kütlesel debi değerleri, tarih ve sayılı Resmi Gazete de 108

123 yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Tablo 2.1 (Kütlesel Debiler) de verilen sınır değerler ile karşılaştırılmıştır. Hesaplama souçları ve sınır değerler Tablo-86 da verilmiştir. Tablo-86. Kütlesel Debiler Emisyonlar Hesaplanan Değer (kg/saat) Toz (PM) 0, Azot Dioksit [NO x (NO 2 cinsinden)] 0, Karbon Monoksit (CO) 0, Toplam Uçucu Organik Bileşikler (TOC) 0, Kükürt Dioksit (SO 2 ) 0, Sınır Değer (kg/saat) Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ve cevher hazırlama tesisi işletmesinde kurutma işlemi sırasında açığa çıkacak olan emisyon değerleri, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Tablo 2.1 (Kütlesel Debiler) de verilen sınır değerlerin çok altında kalmaktadır. Toz Emisyonu: Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi faaliyetinde; Kuvarsit ocağındaki patlatma sırasında, Her bir ocak (kuvarsit ocağı ile kuvars kumu ocağı) alanındaki cevherin sökülmesi, yüklenmesi ve cevher hazırlama tesislerine taşınması sırasında, Her bir cevher hazırlama (kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisi) tesisindeki ünitelerin bunkerine boşaltılması sırasında, Madenin cevher hazırlama (kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisi) tesisi ünitelerinde işleme tabi tutulası sırasında, Üretilen ürünlerin stok alanında geçici olarak depolanması sırasında, Üretilen ürünlerin nakliyesi sırasında toz meydana gelecektir. Tablo-87. Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak Emisyon Faktörleri Kaynaklar Emisyon Faktörleri( kg/ton) Kontrolsüz Kontrollü Patlatma 0,080 Sökme 0,025 0,0125 Yükleme 0,010 0,005 Nakliye (gidiş-dönüş toplam mesafesi) 0,7 0,35 Boşaltma 0,010 0,005 Depolama 5,8 2,9 1. Kırıcı 0,243 0, Kırıcı 0,585 0, Kırıcı 0,585 0,0585 *Kaynak: tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği 109

124 Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesislerinin işletilmesi sırasında ortaya çıkacak olan tozlar aşağıda ayrı ayrı hesaplanarak ortaya çıkan tozun yayılım modellemesi yapılarak Ek-12 de verilmiştir. Kuvarsit Ocağı Bitkisel Toprak Sıyırma İşlemi Sırasındaki Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağında yılda ton üretim işlemleri gerçekleştirilecektir. Üretim işlemleri gerçekleştirilirken sahadaki kademe yüksekliği 10 metre olacaktır. Cevherin yoğunluğu 2,85 ton/m 3 olup bu kapsamda yıllık üretim miktarı; ton/yıl Üretim Miktarı ,85 ton/m 3 Üretim Miktarı büyüklüğü; ,6 m 3 /yıl olacaktır. Bu kapsamda bir yılda üretim yapılacak alan ,6 m 3 /yıl Üretim Miktarı m Alan = ,16 m 2 /yıl olacaktır. Kuvarsit ocağında yaklaşık 0-10 cm kalınlığında bitkisel toprak mevcut olup bu kapsamda gerçekleştirilecek bitkisel toprak hafriyat miktarı aşağıda hesap edilmiştir. Bitkisel toprağın yoğunluğu 1,5 ton/m 3 alınmıştır. Hafriyat Miktarı ,16 m 2 /yıl x 0,1 m x 1,5 ton/m 3 Hafriyat Miktarı ,5 ton/yıl Bitkisel toprak hafriyatı günde 8 saat lik bir çalışma ile gerçekleştirilecektir ,5 ton/yıl Hafriyat Miktarı gün/yıl x 8 saat/gün Hafriyat Miktarı 4,21 ton/saat Bu kapsamda bitkisel toprağın hafriyatı sırasında ortaya çıkacak olan tozlar aşağıda hesap edilmiştir. Kuvarsit Ocağındaki Bitkisel Toprağın Sökülmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 4,21 ton/saat x 0,025 kg/ton =0,105 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 4,21 ton/saat x 0,0125 kg/ton =0,053 kg/saat Kuvarsit Ocağındaki Bitkisel Toprağın Yüklenmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 4,21 ton/saat x 0,01 kg/ton =0,042 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 4,21 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,021 kg/saat 110

125 Kuvarsit Ocağındaki Bitkisel Toprağın Taşınması Bitkisel toprağın taşınması esnasında 1 adet kamyon kullanılacak olup bir günde gerçekleştirilecek 2 sefer ile bitkisel toprak, yaklaşık 1 km (ocak alanından bitkisel toprak depolama alanına olan en uzak mesafe) mesafedeki bitkisel toprak stok sahasına taşınacaktır. 2 sefer/gün x 0,7 kg/km x 1 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,350 kg/saat 2 sefer/gün x 0,35 kg/km x 1 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,175 kg/saat Kuvarsit Ocağındaki Bitkisel Toprağın Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 4,21 ton/saat x 0,01 kg/ton 0,042 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 4,21 ton/saat x 0,005 kg/ton 0,021 kg/saat Kuvarsit Ocağındaki Bitkisel Toprağın Depolanması nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağından alınan bitkisel toprak m 2 lik alanda depolanacaktır. 5,8 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,062 kg/saat 2,9 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,031 kg/saat Kuvarsit Ocağında Yapılacak Olan Patlatmalar Sırasında Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: nolu saha içerisinde gerçekleştirilecek olan Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi projesi kapsamında sadece kuvarsit ocağında patlatma yapılacak olup, kuvars kumu ocağındaki üretim çalışmaları iş makinaları kullanılarak gerçekleştirilecektir. Kapasite artırımına bağlı olarak kuvarsit ocağının kapasitesi ton/yıl olacaktır. Bu miktarın patlatma yapılarak sökülecek kısmı ise ton/yıl olacaktır. 111

126 nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağında yapılacak olan bir patlatmada ortalama ,5 ton kuvarsit yerinden gevşetilecektir. Patlatma sonucu oluşan toz emisyonlarının % 80 inin 10 μ dan büyük partiküllerden meydana geldiği ve patlatmadan sonra hemen çökeleceği, geriye kalan % 20 sinin ise 10 μ dan küçük partiküllerden meydana geldiği ve havada asılı kalarak atmosferde yayıldığı kabul edilmiştir. Toz Emisyonu = ,5 ton x 0,08 kg/ton x 0,2 Toz Emisyonu = 171 kg/patlatma Kuvarsit Ocağı İşletmesi Sırasında Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: Kapasite artırımına bağlı olarak kuvarsit ocağının kapasitesi ton/yıl olacaktır. Bu miktarın ton/yıl lık kışı patlatma yapılarak sökülecek olup, iş makineleri kullanılarak sökülecek kısım ise ton/yıl olacaktır. Yıllık Üretim Miktarı (İş makinesi ile sökülecek) : ton/yıl Aylık Üretim Miktarı (İş makinesi ile sökülecek) : ton/ay Günlük Üretim Miktarı (İş makinesi ile sökülecek) : 3.111,5 ton/gün Saatlik Üretim Miktarı (İş makinesi ile sökülecek) : 194,5 ton/saat Çalışma Süresi : 12 ay/yıl, 312 gün/yıl, 26 gün/ay, 16 saat/gün Kuvarsit Ocağındaki Kuvarsitin Sökülmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 194,5 ton/saat x 0,025 kg/ton =4,862 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 194,5 ton/saat x 0,0125 kg/ton =2,431 kg/saat Kuvarsit Ocağındaki Kuvarsitin Kamyona Yüklenmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 194,5 ton/saat x 0,01 kg/ton =1,945 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 194,5 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,972 kg/saat Kuvarsit Ocağındaki Kuvarsitin Cevher Hazırlama Tesisine Taşınması nolu maden sahasındaki kuvarsit ocağından üretilen ton/yıl kuvarsit madeni, cevher hazırlama tesisine nakledilecektir. Kuvarsit ocağının en uzak mesafesinden cevher hazırlama tesisine olan mesafe yaklaşık olarak 1 km. dir. Yıllık Üretim Miktarı : ton/yıl Aylık Üretim Miktarı : ton/ay Günlük Üretim Miktarı : ton/gün Saatlik Üretim Miktarı : 400 ton/saat Çalışma Süresi : 12 ay/yıl, 312 gün/yıl, 26 gün/ay, 16 saat/gün Kuvarsit sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, ocaktan bir günde üretilen ton kuvarsit madeni ortalama (6.400 ton/gün 25 ton/sefer=256 sefer/gün) 256 sefer ile cevher hazırlama tesisine taşınacaktır. 112

127 256 sefer/gün x 0,7 kg/km x 1 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 22,4 kg/saat 256 sefer/gün x 0,35 kg/km x 1 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 11,2 kg/saat Kuvarsit Cevher Hazırlama Tesisi İşletmesi Sırasında Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: Kuvarsit ocağında üretilecek olan ton/yıl kuvarsitin cevher hazırlama tesisi bünyesindeki ünitelere dağılımı aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-88. Kuvarsit Ocağında Üretilen Kuvarsitin Cevher Hazırlama Tesisi Ünitelerine Dağılım Miktarı 1 nolu Ünite 2 nolu Ünite 3 nolu Ünite 4 nolu Ünite Toplam (ton) Bunkeri Bunkeri Bunkeri Bunkeri Yıllık Üretim Miktarı Aylık Üretim Miktarı , , ,3 Günlük Üretim Miktarı ,5 320, ,5 320,5 Saatlik Üretim Miktarı Kuvarsit ocağından üretilen kuvarsit madeni kamyonlar ile taşınarak kuvarsit cevher hazırlama tesisine taşınacak ve her bir ünitenin bunkerine boşaltılacaktır. Kuvarsit Ocağındaki Kuvarsitin 1 Nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 20 ton/saat x 0,01 kg/ton 0,2 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 20 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,1 kg/saat Kuvarsitin Stok Alanında Geçici Olarak Depolanması: 1 nolu ünitede üretilen çeşitli boyutlardaki ürünler proje alanı içinde yer alan m 2 lik alanda geçici olarak depolanacaktır. 5,8 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,552 kg/saat 2,9 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,276 kg/saat 113

128 Kuvarsitin Stok Alanından Kamyonlara Yüklenmesi 1 nolu ünitede üretilen kuvarsit stok alanında geçici olarak depolandıktan sonra kullanım alanlarına nakli için yükleyiciler ile kamyonlara yüklenecektir. Toz Emisyonu (Kontrolsüz) Toz Emisyonu (Kontrollü) 20 ton/saat x 0,01 kg/ton 0,2 kg/saat 20 ton/saat x 0,005 kg/ton 0,1 kg/saat Kuvarsitin Nakliyesi 1 nolu ünitede üretilen kuvarsitin kullanım alanlarına nakli için yaklaşık olarak 900 metrelik stabilize orman yolu kullanılacaktır. Kuvarsit sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, 1 nolu ünitede üretilen 320,5 ton/gün kuvarsit madeni ortalama (320,5 ton/gün 25 ton/sefer 13 sefer/gün) 13 sefer ile nakledilecektir. 13 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,9 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 1,023 kg/saat 13 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,9 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,511 kg/saat Kuvarsit Ocağındaki Kuvarsitin 2 Nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 20 ton/saat x 0,01 kg/ton 0,2 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 20 ton/saat x 0,005 kg/ton 0,1 kg/saat Kuvarsitin Nakliyesi 2 nolu ünitede üretilen kuvarsitin kullanım alanlarına nakli için yaklaşık olarak 900 metrelik stabilize orman yolu kullanılacaktır. Kuvarsit sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, 1 nolu ünitede üretilen 320,5 ton/gün kuvarsit madeni ortalama (320,5 ton/gün 25 ton/sefer 13 sefer/gün) 13 sefer ile nakledilecektir. 13 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,9 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 1,023 kg/saat 13 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,9 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,511 kg/saat 114

129 Kuvarsit Ocağındaki Kuvarsitin 3 Nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 340 ton/saat x 0,01 kg/ton =3,4 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 340 ton/saat x 0,005 kg/ton =1,7 kg/saat Pasanın Stok Alanında Geçici Olarak Depolanması: 3 nolu ünitede açığa çıkacak olan pasa, proje alanı içinde yer alan m 2 lik pasa depolama alanında depolanacaktır. 5,8 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,078 kg/saat 2,9 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,039 kg/saat Kuvarsitin 3 Nolu Ünitede Çeneli Kırıcıda Kırılması 3 nolu ünite bunkerine boşaltılan 340 ton/saat kuvarsitin %10 luk kısmı pasa olarak ayrılacaktır. Bu durumda çeneli kırıcıda işlem gören kuvarsit miktarı 306 ton/saat olacaktır. Toz Emisyonu (Kontrolsüz) Toz Emisyonu (Kontrollü) 306 ton/saat x 0,243 kg/ton=74,358 kg/saat 306 ton/saat x 0,0243 kg/ton=7,435 kg/saat Kuvarsitin 3 Nolu Ünitede Konik Kırıcıda Kırılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 306 ton/saat x 0,585 kg/ton=179,01 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 306 ton/saat x 0,0585 kg/ton=17,901 kg/saat Kuvarsitin 3 Nolu Ünitede Dik Milli Kırıcıda Kırılması 3 nolu ünitede konik kırıcıda kırılan 306 ton/saat kuvarsitin %50 lik kısmı siloya çaktırlacaktır. Bu durumda dik milli kırıcıda işlem gören kuvarsit miktarı 153 ton/saat olacaktır. Toz Emisyonu (Kontrolsüz) Toz Emisyonu (Kontrollü) 153 ton/saat x 0,585 kg/ton=89,505 kg/saat 153 ton/saat x 0,0585 kg/ton=8,950 kg/saat Kuvarsitin Nakliyesi 3 nolu ünitede üretilen kuvarsitin kullanım alanlarına nakli için yaklaşık olarak 900 metrelik stabilize orman yolu kullanılacaktır. Kuvarsit sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, 1 nolu ünitede üretilen 5.438,5 ton/gün kuvarsit madeni ortalama (5.438,5 ton/gün 25 ton/sefer 218 sefer/gün) 218 sefer ile nakledilecektir. 218 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,9 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün 115

130 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 17,167 kg/saat 218 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,9 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 8,583 kg/saat Kuvarsit Ocağındaki Kuvarsitin 4 Nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 20 ton/saat x 0,01 kg/ton 0,2 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 20 ton/saat x 0,005 kg/ton 0,1 kg/saat Kuvarsitin 4 Nolu Ünitede Dik Milli Kırıcıda Kırılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 20 ton/saat x 0,243 kg/ton=4,86 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 20 ton/saat x 0,0243 kg/ton=0,486 kg/saat Kuvarsitin Nakliyesi 4 nolu ünitede üretilen kuvarsitin kullanım alanlarına nakli için yaklaşık olarak 800 metrelik stabilize orman yolu kullanılacaktır. Kuvarsit sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, 1 nolu ünitede üretilen 320,5 ton/gün kuvarsit madeni ortalama (320,5 ton/gün 25 ton/sefer 13 sefer/gün) 13 sefer ile nakledilecektir. 13 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,91 kg/saat 13 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,455 kg/saat 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Bitkisel Toprak Sıyırma İşlemi Sırasındaki Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: nolu maden sahasındaki 1 nolu kuvars kumu ocağında yılda ton üretim işlemleri gerçekleştirilecektir. Üretim işlemleri gerçekleştirilirken sahadaki kademe yüksekliği 10 metre olacaktır. Cevherin yoğunluğu 1,8 ton/m 3 olup bu kapsamda yıllık üretim miktarı; ton/yıl Üretim Miktarı ,8 ton/m 3 116

131 Üretim Miktarı büyüklüğü; ,6 m 3 /yıl olacaktır. Bu kapsamda bir yılda üretim yapılacak alan ,6 m 3 /yıl Üretim Miktarı m Alan = ,56 m 2 /yıl olacaktır. 1 nolu kuvars kumu ocağında yaklaşık 0-10 cm kalınlığında bitkisel toprak mevcut olup bu kapsamda gerçekleştirilecek bitkisel toprak hafriyat miktarı aşağıda hesap edilmiştir. Bitkisel toprağın yoğunluğu 1,5 ton/m 3 alınmıştır. Hafriyat Miktarı ,56 m 2 /yıl x 0,1 m x 1,5 ton/m 3 Hafriyat Miktarı 8.333,3 ton/yıl Bitkisel toprak hafriyatı günde 8 saat lik bir çalışma ile gerçekleştirilecektir ,3 ton/yıl Hafriyat Miktarı gün/yıl x 8 saat/gün Hafriyat Miktarı 3,34 ton/saat Bu kapsamda bitkisel toprağın hafriyatı sırasında ortaya çıkacak olan tozlar aşağıda hesap edilmiştir. 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Sökülmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 3,34 ton/saat x 0,025 kg/ton =0,083 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 3,34 ton/saat x 0,0125 kg/ton =0,041 kg/saat 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Yüklenmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) = 3,34 ton/saat x 0,01 kg/ton =0,033 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 3,34 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,016 kg/saat 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Taşınması Bitkisel toprağın taşınması esnasında 1 adet kamyon kullanılacak olup bir günde gerçekleştirilecek 2 sefer ile bitkisel toprak, yaklaşık 500 m (ocak alanından bitkisel toprak depolama alanına olan en uzak mesafe) mesafedeki bitkisel toprak stok sahasına taşınacaktır. 2 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,5 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,175 kg/saat 2 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,5 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,087 kg/saat 117

132 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 3,34 ton/saat x 0,01 kg/ton 0,033 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 3,34 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,016 kg/saat 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Depolanması nolu maden sahasındaki 1 nolu kuvars kumu ocağından alınan bitkisel toprak 920 m 2 lik alanda depolanacaktır. 5,8 kg/ha/gün x 920 m 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,023 kg/saat 2,9 kg/ha/gün x 920 m 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,011 kg/saat 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletmesi Sırasında Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: Kapasite artırımına bağlı olarak 1 nolu kuvars kumu ocağının kapasitesi ton/yıl olacaktır. Yıllık Üretim Miktarı : ton/yıl Aylık Üretim Miktarı : ,3 ton/ay Günlük Üretim Miktarı : 3.205,1 ton/gün Saatlik Üretim Miktarı : 200,3 ton/saat Çalışma Süresi : 12 ay/yıl, 312 gün/yıl, 26 gün/ay, 16 saat/gün 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun Sökülmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 200,3 ton/saat x 0,025 kg/ton =5,007 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 200,3 ton/saat x 0,0125 kg/ton =2,503 kg/saat 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun Kamyona Yüklenmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 200,3 ton/saat x 0,01 kg/ton =2,003 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 200,3 ton/saat x 0,005 kg/ton =1,001 kg/saat 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun 1 Nolu Cevher Hazırlama Tesisine Taşınması nolu maden sahasındaki 1 nolu kuvars kumu ocağından üretilen ton/yıl kuvars kumu madeni, 1 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisine nakledilecektir. Kuvars kumu ocağının en uzak mesafesinden cevher hazırlama tesisine olan mesafe yaklaşık olarak 400 m. dir. 118

133 1 nolu kuvars kumu sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, ocaktan bir günde üretilen 3.205,1 ton kuvars kumu madeni ortalama (3.205,1 ton/gün 25 ton/sefer 129 sefer/gün) 129 sefer ile cevher hazırlama tesisine taşınacaktır. 129 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,4 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 4,515 kg/saat 129 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,4 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 2,257 kg/saat 1 Nolu Kuvars Kumu Cevher Hazırlama Tesisi İşletmesi Sırasında Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: 1 nolu kuvars kumu ocağında üretilecek olan ton/yıl kuvars kumunun cevher hazırlama tesisi bünyesindeki ünitelere dağılımı aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo Nolu Kuvars Kumu Ocağında Üretilen Kuvars Kumunun 1 Nolu Cevher Hazırlama Tesisi Ünitelerine Dağılımı 1 nolu Ünite 2 nolu Ünite 3 nolu Ünite 4 nolu Ünite Toplam (ton) Bunkeri Bunkeri Bunkeri Bunkeri Yıllık Üretim Miktarı Aylık Üretim Miktarı , , , ,3 Günlük Üretim Miktarı 3.205,1 480,8 320, ,5 801,3 Saatlik Üretim Miktarı 200,3 30, ,1 50,1 1 nolu kuvars kumu ocağından üretilen kuvars kumu madeni kamyonlar ile taşınarak 1 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisine taşınacak ve her bir ünitenin bunkerine boşaltılacaktır. Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun 1 Nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 30,1 ton/saat x 0,01 kg/ton =0,301 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 30,1 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,150 kg/saat Kuvars Kumunun Stok Alanında Geçici Olarak Depolanması: 1 nolu ünitede üretilen çeşitli boyutlardaki ürünler proje alanı içinde yer alan m 2 lik alanda geçici olarak depolanacaktır. 5,8 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,323 kg/saat 119

134 2,9 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,161 kg/saat Kuvars Kumunun Stok Alanından Kamyonlara Yüklenmesi 1 nolu ünitede üretilen kuvars kumu stok alanında geçici olarak depolandıktan sonra kullanım alanlarına nakli için yükleyiciler ile kamyonlara yüklenecektir. Toz Emisyonu (Kontrolsüz) Toz Emisyonu (Kontrollü) 30,1 ton/saat x 0,01 kg/ton 0,301 kg/saat 30,1 ton/saat x 0,005 kg/ton 0,150 kg/saat Kuvars Kumunun Nakliyesi 1 nolu ünitede üretilen kuvars kumu kullanım alanlarına nakli için yaklaşık olarak metrelik stabilize orman yolu kullanılacaktır. Kuvars kumu sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, 1 nolu ünitede üretilen 480,8 ton/gün kuvars kumu madeni ortalama (480,8 ton/gün 25 ton/sefer 20 sefer/gün) 20 sefer ile nakledilecektir. 20 sefer/gün x 0,7 kg/km x 1,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 3,15 kg/saat 20 sefer/gün x 0,35 kg/km x 1,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 1,575 kg/saat Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun 2 Nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 20 ton/saat x 0,01 kg/ton 0,2 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 20 ton/saat x 0,005 kg/ton 0,1 kg/saat Kuvars Kumunun Nakliyesi 2 nolu ünitede üretilen kuvars kumu kullanım alanlarına nakli için yaklaşık olarak metrelik stabilize orman yolu kullanılacaktır. Kuvars kumu sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, 2 nolu ünitede üretilen 320,5 ton/gün kuvars kumu madeni ortalama (320,5 ton/gün 25 ton/sefer 13 sefer/gün) 13 sefer ile nakledilecektir. 13 sefer/gün x 0,7 kg/km x 1,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün 120

135 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 2,047 kg/saat 13 sefer/gün x 0,35 kg/km x 1,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 1,023 kg/saat Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun 3 Nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 100,1 ton/saat x 0,01 kg/ton =1,001 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 100,1 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,500 kg/saat Kuvars Kumunun Stok Alanında Geçici Olarak Depolanması: 3 nolu ünitede üretilen çeşitli boyutlardaki ürünler proje alanı içinde yer alan m 2 lik alanda geçici olarak depolanacaktır. 5,8 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,323 kg/saat 2,9 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,161 kg/saat Kuvars Kumunun Nakliyesi 3 nolu ünitede üretilen kuvars kumu kullanım alanlarına nakli için yaklaşık olarak metrelik stabilize orman yolu kullanılacaktır. Kuvars kumu sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, 3 nolu ünitede üretilen 1.602,5 ton/gün kuvars kumu madeni ortalama (1.602,5 ton/gün 25 ton/sefer 64 sefer/gün) 64 sefer ile nakledilecektir. 64 sefer/gün x 0,7 kg/km x 1,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 10,08 kg/saat 64 sefer/gün x 0,35 kg/km x 1,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 5,04 kg/saat 121

136 Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun 4 Nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 50,1 ton/saat x 0,01 kg/ton =0,501 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 50,1 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,250 kg/saat Kuvars Kumunun 4 Nolu Ünitede Konik Kırıcıda Kırılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 50,1 ton/saat x 0,243 kg/ton=12,174 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 50,1 ton/saat x 0,0243 kg/ton=1,217 kg/saat Kuvars Kumunun 4 Nolu Ünitede Dik Milli Kırıcıda Kırılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 50,1 ton/saat x 0,585 kg/ton=29,308 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 50,1 ton/saat x 0,0585 kg/ton=2,930 kg/saat Kuvars Kumunun Nakliyesi 4 nolu ünitede üretilen kuvars kumu kullanım alanlarına nakli için yaklaşık olarak metrelik stabilize orman yolu kullanılacaktır. Kuvars kumu sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, 4 nolu ünitede üretilen 801,3 ton/gün kuvars kumu madeni ortalama (801,3 ton/gün 25 ton/sefer 32 sefer/gün) 64 sefer ile nakledilecektir. 32 sefer/gün x 0,7 kg/km x 1,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 5,04 kg/saat 32 sefer/gün x 0,35 kg/km x 1,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 2,52 kg/saat 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Bitkisel Toprak Sıyırma İşlemi Sırasındaki Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: nolu maden sahasındaki 2 nolu kuvars kumu ocağında yılda ton üretim işlemleri gerçekleştirilecektir. Üretim işlemleri gerçekleştirilirken sahadaki kademe yüksekliği 10 metre olacaktır. Cevherin yoğunluğu 1,8 ton/m 3 olup bu kapsamda yıllık üretim miktarı; ton/yıl Üretim Miktarı ,8 ton/m 3 Üretim Miktarı büyüklüğü; ,8 m 3 /yıl olacaktır. Bu kapsamda bir yılda üretim yapılacak alan ,8 m 3 /yıl Üretim Miktarı m 122

137 Alan = 5.377,78 m 2 /yıl olacaktır. 1 nolu kuvars kumu ocağında yaklaşık 0-10 cm kalınlığında bitkisel toprak mevcut olup bu kapsamda gerçekleştirilecek bitkisel toprak hafriyat miktarı aşağıda hesap edilmiştir. Bitkisel toprağın yoğunluğu 1,5 ton/m 3 alınmıştır. Hafriyat Miktarı 5.377,78 m 2 /yıl x 0,1 m x 1,5 ton/m 3 Hafriyat Miktarı 806,7 ton/yıl Bitkisel toprak hafriyatı günde 8 saat lik bir çalışma ile gerçekleştirilecektir. 806,7 ton/yıl Hafriyat Miktarı gün/yıl x 8 saat/gün Hafriyat Miktarı 0,32 ton/saat Bu kapsamda bitkisel toprağın hafriyatı sırasında ortaya çıkacak olan tozlar aşağıda hesap edilmiştir. 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Sökülmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,32 ton/saat x 0,025 kg/ton =0,008 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,32 ton/saat x 0,0125 kg/ton =0,004 kg/saat 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Yüklenmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,32 ton/saat x 0,01 kg/ton =0,003 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,32 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,001 kg/saat 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Taşınması Bitkisel toprağın taşınması esnasında 1 adet kamyon kullanılacak olup bir günde gerçekleştirilecek 1 sefer ile bitkisel toprak, yaklaşık 900 m (ocak alanından bitkisel toprak depolama alanına olan en uzak mesafe) mesafedeki bitkisel toprak stok sahasına taşınacaktır. 1 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,9 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz)= saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,157 kg/saat 1 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,9 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,039 kg/saat 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,32 ton/saat x 0,025 kg/ton 0,008 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,32 ton/saat x 0,0125 kg/ton =0,004 kg/saat 123

138 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Depolanması nolu maden sahasındaki 2 nolu kuvars kumu ocağından alınan bitkisel toprak 3 nolu kuvars kumu sahasında yer alan m 2 lik alanda depolanacaktır. 5,8 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,107 kg/saat 2,9 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,053 kg/saat 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletmesi Sırasında Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: Kapasite artırımına bağlı olarak 1 nolu kuvars kumu ocağının kapasitesi ton/yıl olacaktır. Yıllık Üretim Miktarı : ton/yıl Aylık Üretim Miktarı : 8.066,7 ton/ay Günlük Üretim Miktarı : 310,3 ton/gün Saatlik Üretim Miktarı : 19,4 ton/saat Çalışma Süresi : 12 ay/yıl, 312 gün/yıl, 26 gün/ay, 16 saat/gün 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun Sökülmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 19,4 ton/saat x 0,025 kg/ton =0,485 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 19,4 ton/saat x 0,0125 kg/ton =0,242 kg/saat 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun Kamyona Yüklenmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 19,4 ton/saat x 0,01 kg/ton =0,194 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 19,4 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,097 kg/saat 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun 2 Nolu Cevher Hazırlama Tesisine Taşınması nolu maden sahasındaki 2 nolu kuvars kumu ocağından üretilen ton/yıl kuvars kumu madeni, 2 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisine nakledilecektir. Kuvars kumu ocağının en uzak mesafesinden cevher hazırlama tesisine olan mesafe yaklaşık olarak 800 m. dir. 2 nolu kuvars kumu sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, ocaktan bir günde üretilen 310,3 ton kuvars kumu madeni ortalama (310,3 ton/gün 25 ton/sefer 13 sefer/gün) 129 sefer ile cevher hazırlama tesisine taşınacaktır. 124

139 13 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,91 kg/saat 13 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,8 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,455 kg/saat 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Bitkisel Toprak Sıyırma İşlemi Sırasındaki Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: nolu maden sahasındaki 3 nolu kuvars kumu ocağında yılda ton üretim işlemleri gerçekleştirilecektir. Üretim işlemleri gerçekleştirilirken sahadaki kademe yüksekliği 10 metre olacaktır. Cevherin yoğunluğu 1,8 ton/m 3 olup bu kapsamda yıllık üretim miktarı; ton/yıl Üretim Miktarı ,8 ton/m 3 Üretim Miktarı büyüklüğü; m 3 /yıl olacaktır. Bu kapsamda bir yılda üretim yapılacak alan m 3 /yıl Üretim Miktarı m Alan = m 2 /yıl olacaktır. 1 nolu kuvars kumu ocağında yaklaşık 0-10 cm kalınlığında bitkisel toprak mevcut olup bu kapsamda gerçekleştirilecek bitkisel toprak hafriyat miktarı aşağıda hesap edilmiştir. Bitkisel toprağın yoğunluğu 1,5 ton/m 3 alınmıştır. Hafriyat Miktarı m 2 /yıl x 0,1 m x 1,5 ton/m 3 Hafriyat Miktarı = ton/yıl Bitkisel toprak hafriyatı günde 8 saat lik bir çalışma ile gerçekleştirilecektir ton/yıl Hafriyat Miktarı gün/yıl x 8 saat/gün Hafriyat Miktarı 3,00 ton/saat Bu kapsamda bitkisel toprağın hafriyatı sırasında ortaya çıkacak olan tozlar aşağıda hesap edilmiştir. 125

140 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Sökülmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 3,00 ton/saat x 0,025 kg/ton =0,075 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 3,00 ton/saat x 0,0125 kg/ton =0,037 kg/saat 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Yüklenmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 3,00 ton/saat x 0,01 kg/ton =0,030 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 3,00 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,015 kg/saat 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Taşınması Bitkisel toprağın taşınması esnasında 1 adet kamyon kullanılacak olup bir günde gerçekleştirilecek 1 sefer ile bitkisel toprak, yaklaşık 700 m (ocak alanından bitkisel toprak depolama alanına olan en uzak mesafe) mesafedeki bitkisel toprak stok sahasına taşınacaktır. 1 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,7 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,122 kg/saat 1 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,7 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,061 kg/saat 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 3,00 ton/saat x 0,01 kg/ton =0,030 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 3,00 ton/saat x 0,005 kg/ton 0,015 kg/saat 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Bitkisel Toprağın Depolanması nolu maden sahasındaki 3 nolu kuvars kumu ocağından alınan bitkisel toprak 3 nolu kuvars kumu sahasında yer alan m 2 lik alanda depolanacaktır. 5,8 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,107 kg/saat 2,9 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,053 kg/saat 126

141 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletmesi Sırasında Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: Kapasite artırımına bağlı olarak 3 nolu kuvars kumu ocağının kapasitesi ton/yıl olacaktır. Yıllık Üretim Miktarı : ton/yıl Aylık Üretim Miktarı : ton/ay Günlük Üretim Miktarı : 2.884,6 ton/gün Saatlik Üretim Miktarı : 180,3 ton/saat Çalışma Süresi : 12 ay/yıl, 312 gün/yıl, 26 gün/ay, 16 saat/gün 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun Sökülmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 180,3 ton/saat x 0,025 kg/ton =4,507 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 180,3 ton/saat x 0,0125 kg/ton =2,253 kg/saat 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun Kamyona Yüklenmesi Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 180,3 ton/saat x 0,01 kg/ton =1,803 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 180,3 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,901 kg/saat 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun 2 Nolu Cevher Hazırlama Tesisine Taşınması nolu maden sahasındaki 3 nolu kuvars kumu ocağından üretilen ton/yıl kuvars kumu madeni, 2 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisine nakledilecektir. Kuvars kumu ocağının en uzak mesafesinden cevher hazırlama tesisine olan mesafe yaklaşık olarak 900 m. dir. 3 nolu kuvars kumu sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, ocaktan bir günde üretilen 2.884,6 ton kuvars kumu madeni ortalama (2.884,6 ton/gün 25 ton/sefer 116 sefer/gün) 116 sefer ile cevher hazırlama tesisine taşınacaktır. 116 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,9 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 9,135 kg/saat 116 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,9 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 4,567 kg/saat 2 Nolu Kuvars Kumu Cevher Hazırlama Tesisi İşletmesi Sırasında Ortaya Çıkacak Olan Toz Hesaplamaları: 2 nolu kuvars kumu ocağında üretilecek olan ton/yıl kuvars kumu ile 3 nolu kuvars kumu ocağında üretilecek olan ton/yıl kuvars kumu 2 nolu kuvars kumu cevher hazırlama 127

142 tesisine nakledilecektir. Bu durumda 2 ve 3 nolu kuvars kumu ocaklarından üretilecek toplam ton/yıl kuvars kumunun 2 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisi bünyesindeki ünitelere dağılımı aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo ve 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağında Üretilen Kuvars Kumunun 2 Nolu Cevher Hazırlama Tesisi Ünitelerine Dağılımı Toplam (ton) 1 nolu Ünite Bunkeri 2 nolu Ünite Bunkeri Yıllık Üretim Miktarı Aylık Üretim Miktarı , , Günlük Üretim Miktarı 3.194, ,3 961,6 Saatlik Üretim Miktarı 199,7 139,6 60,1 2 ve 3 nolu kuvars kumu ocağından üretilen kuvars kumu madeni kamyonlar ile taşınarak 2 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisine taşınacak ve her bir ünitenin bunkerine boşaltılacaktır. Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun 1 Nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 139,6 ton/saat x 0,01 kg/ton =1,396 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 139,6 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,698 kg/saat Kuvars Kumunun Stok Alanında Geçici Olarak Depolanması: 1 nolu ünitede üretilen çeşitli boyutlardaki ürünler proje alanı içinde yer alan m 2 lik alanda geçici olarak depolanacaktır. 5,8 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,337 kg/saat 2,9 kg/ha/gün x m 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün x m 2 /ha Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,168 kg/saat Kuvars Kumunun Nakliyesi 1 nolu ünitede üretilen kuvars kumu kullanım alanlarına nakli için yaklaşık olarak 200 metrelik stabilize orman yolu kullanılacaktır. Kuvars kumu sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, 1 nolu ünitede üretilen 2.233,3 ton/gün kuvars kumu madeni ortalama (2.233,3 ton/gün 25 ton/sefer 90 sefer/gün) 90 sefer ile nakledilecektir. 90 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,2 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 1,575 kg/saat 128

143 90 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,2 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,787 kg/saat Kuvars Kumu Ocağındaki Kuvars Kumunun 2 Nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 60,1 ton/saat x 0,01 kg/ton =0,601 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 60,1 ton/saat x 0,005 kg/ton =0,300 kg/saat Kuvars Kumunun 2 Nolu Ünitede Konik Kırıcıda Kırılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 60,1 ton/saat x 0,243 kg/ton=14,604 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 60,1 ton/saat x 0,0243 kg/ton=1,460 kg/saat Kuvars Kumunun 2 Nolu Ünitede Dik Milli Kırıcıda Kırılması Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 60,1 ton/saat x 0,585 kg/ton=35,158 kg/saat Toz Emisyonu (Kontrollü) 60,1 ton/saat x 0,0585 kg/ton=3,515 kg/saat Kuvars Kumunun Nakliyesi 2 nolu ünitede üretilen kuvars kumu kullanım alanlarına nakli için yaklaşık olarak 200 metrelik stabilize orman yolu kullanılacaktır. Kuvars kumu sahasında 25 ton kapasiteli kamyonlar kullanılmakta olup, 2 nolu ünitede üretilen 961,6 ton/gün kuvars kumu madeni ortalama (961,6 ton/gün 25 ton/sefer 39 sefer/gün) 39 sefer ile nakledilecektir. 39 sefer/gün x 0,7 kg/km x 0,2 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrolsüz) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrolsüz) 0,682 kg/saat 39 sefer/gün x 0,35 kg/km x 0,2 km/sefer x 2 Toz Emisyonu (Kontrollü) saat/gün Toz Emisyonu (Kontrollü) 0,341 kg/saat Toplam Toz Emisyonları Yukarıda hesap edilen kirletici emisyonları kütlesel debileri aşağıdaki tabloda toplu olarak gösterilmiştir. 129

144 Tablo-91. Toz Emisyonu Kütlesel Debileri Faaliyetler Toz Kaynakları Toplam Kütlesel Debi (kg/saat) Kontrolsüz Kontrollü Bitkisel Toprağın Yerinden Sökülmesi 0,105 0,053 Kuvarsit Bitkisel Toprağın Kamyona Yüklenmesi 0,042 0,021 Ocağı Bitkisel Bitkisel Toprağın Depo Alanına Taşınması 0,350 0,175 Toprak Bitkisel Toprağın Depo Alanına Boşaltılması 0,042 0,021 Sıyırma Bitkisel Toprağın Depolanması 0,062 0,031 Kuvarsit Ocağı Patlatma 171 Patlatma Kuvarsit Kuvarsitin Sökülmesi 4,862 2,431 Ocağı Kuvarsitin Kamyona Yüklenmesi 1,945 0,972 İşletmesi Kuvarsitin Cevher Hazırlama Tesisine Taşınması 22,400 11,200 Kuvarsit Cevher Hazırlama Tesisi İşletmesi 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Bitkisel Toprak Sıyırma 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletmesi 1 Nolu Kuvars Kumu Cevher Hazırlama Tesisi İşletmesi 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Bitkisel Toprak Kuvarsitin 1 nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması 0,200 0,100 Kuvarsitin Stok Alanında Geçici Olarak Depolanması 0,552 0,276 Kuvarsitin Stok Alanından Kamyonlara Yüklenmesi 0,200 0,100 Kuvarsitin Nakliyesi 1,023 0,511 Kuvarsitin 2 nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması 0,200 0,100 Kuvarsitin Nakliyesi 0,910 0,455 Kuvarsitin 3 nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması 3,400 1,700 Pasanın, Pasa Stok Alanında Depolanması 0,078 0,039 Kuvarsitin 3 Nolu Ünitede Çeneli Kırıcıda Kırılması 74,358 7,435 Kuvarsitin 3 Nolu Ünitede Konik Kırıcıda Kırılması 179,01 17,901 Kuvarsitin 3 Nolu Ünitede Dik Milli Kırıcıda Kırılması 89,505 8,950 Kuvarsitin Nakliyesi 17,167 8,583 Kuvarsitin 4 nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması 0,200 0,100 Kuvarsitin 4 Nolu Ünitede Dik Milli Kırıcıda Kırılması 4,860 0,486 Kuvarsitin Nakliyesi 1,023 0,511 Bitkisel Toprağın Yerinden Sökülmesi 0,083 0,041 Bitkisel Toprağın Kamyona Yüklenmesi 0,033 0,016 Bitkisel Toprağın Depo Alanına Taşınması 0,175 0,087 Bitkisel Toprağın Depo Alanına Boşaltılması 0,033 0,016 Bitkisel Toprağın Depolanması 0,023 0,011 Kuvars Kumunun Sökülmesi 5,007 2,503 Kuvars Kumunun Kamyona Yüklenmesi 2,003 1,001 Kuvars Kumunun 1 Nolu Cevher Hazırlama Tesisine Taşınması 4,515 2,257 Kuvars Kumunun 1 nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması 0,301 0,150 Kuvars Kumunun Stok Alanında Geçici Olarak Depolanması 0,323 0,161 Kuvars Kumunun Stok Alanından Kamyonlara Yüklenmesi 0,301 0,150 Kuvars Kumunun Nakliyesi 3,150 1,575 Kuvars Kumunun 2 nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması 0,200 0,100 Kuvars Kumunun Nakliyesi 2,047 1,023 Kuvars Kumunun 3 nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması 1,001 0,500 Kuvars Kumunun Stok Alanında Geçici Olarak Depolanması 0,323 0,161 Kuvars Kumunun Nakliyesi 10,080 5,040 Kuvars Kumunun 4 nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması 0,501 0,250 Kuvars Kumunun 4 Nolu Ünitede Konik Kırıcıda Kırılması 12,174 1,217 Kuvars Kumunun 4 Nolu Ünitede Dik Milli Kırıcıda Kırılması 29,308 2,930 Kuvars Kumunun Nakliyesi 5,040 2,520 Bitkisel Toprağın Yerinden Sökülmesi 0,008 0,004 Bitkisel Toprağın Kamyona Yüklenmesi 0,003 0,001 Bitkisel Toprağın Depo Alanına Taşınması 0,157 0,039 Bitkisel Toprağın Depo Alanına Boşaltılması 0,008 0,

145 Toplam Kütlesel Debi Faaliyetler Toz Kaynakları (kg/saat) Sıyırma Bitkisel Toprağın Depolanması 0,107 0,053 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletmesi 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağı Bitkisel Toprak Sıyırma 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletmesi 2 Nolu Kuvars Kumu Cevher Hazırlama Tesisi İşletmesi Kuvars Kumunun Sökülmesi 0,485 0,242 Kuvars Kumunun Kamyona Yüklenmesi 0,194 0,097 Kuvars Kumunun 2 Nolu Cevher Hazırlama Tesisine Taşınması 0,910 0,455 Bitkisel Toprağın Yerinden Sökülmesi 0,075 0,037 Bitkisel Toprağın Kamyona Yüklenmesi 0,030 0,015 Bitkisel Toprağın Depo Alanına Taşınması 0,122 0,061 Bitkisel Toprağın Depo Alanına Boşaltılması 0,030 0,015 Bitkisel Toprağın Depolanması 0,107 0,053 Kuvars Kumunun Sökülmesi 4,507 2,253 Kuvars Kumunun Kamyona Yüklenmesi 1,803 0,901 Kuvars Kumunun 2 Nolu Cevher Hazırlama Tesisine Taşınması 9,135 4,567 Kuvars Kumunun 1 nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması 1,396 0,698 Kuvars Kumunun Stok Alanında Geçici Olarak Depolanması 0,337 0,168 Kuvars Kumunun Nakliyesi 1,575 0,787 Kuvars Kumunun 2 nolu Ünite Bunkerine Boşaltılması 0,601 0,300 Kuvars Kumunun 2 Nolu Ünitede Konik Kırıcıda Kırılması 14,604 1,460 Kuvars Kumunun 2 Nolu Ünitede Dik Milli Kırıcıda Kırılması 35,158 3,515 Kuvars Kumunun Nakliyesi 0,682 0,341 Bütün faaliyetleri kapsayacak şekilde ortaya çıkacak olan tozları da içeren toz modellemesi Ek-12 de ayrıntılı olarak verilmiştir. Ek-12 de yapılan modelleme sonucunda; İşletme aşamasında: Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi nden kaynaklanacak partiküler madde (PM) ve çöken toz emisyonlarına ait hava kirlenmesine katkı değerleri aşağıdaki tabloda verilmiş olup tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te yer alan sınır değerler ile karşılaştırılmıştır. Tablo-92.Partiküler Madde (PM) Emisyonları İçin Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri Aşama KVD UVD Kuvarsit Ocağı Patlatma Aşaması 46,41 µg/m 3 0,14 µg/m 3 Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi Kontrolsüz Şartlar 164,33 µg/m 3 29,14 µg/m 3 Kontrollü Şartlar 46,81 µg/m 3 3,96 µg/m 3 Tablo-93.Çöken Toz Emisyonları İçin Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri Aşama KVD UVD Kuvarsit Ocağı Patlatma Aşaması 131,64 mg/m 2 /gün 3,57 mg/m 2 /gün Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi Kontrolsüz Şartlar 1.886,80 mg/m 2 /gün 113,87 mg/m 2 /gün Kontrollü Şartlar 109,69 mg/m 2 /gün 15,57 mg/m 2 /gün 131

146 Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Sınır Değerlerine Göre Değerlendirme Senaryo-1: Kuvarsit Ocağı (Patlatma) Partiküler Madde (PM) Emisyonları Kuvarsit ocağının patlatma aşamasından kaynaklanacak partiküler madde (PM) emisyonlarına ait KVD değeri (46,41 µg/m 3 ), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan partiküler madde (PM) emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm KVS değerlerini (100 µg/m 3 ) sağlamaktadır. Kuvarsit ocağının patlatma aşamasından kaynaklanacak partiküler madde (PM) emisyonlarına ait UVD değeri (0,14 µg/m 3 ), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan partiküler madde (PM) emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm UVS değerlerini (60 µg/m 3 ) sağlamaktadır. Çöken Toz Emisyonları Kuvarsit ocağının patlatma aşamasından kaynaklanacak çöken toz emisyonlarına ait KVD değeri (131,64 mg/m 2 /gün), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan çöken toz emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm KVS değerlerini (390 mg/m 2 /gün) sağlamaktadır. Kuvarsit ocağının patlatma aşamasından kaynaklanacak çöken toz emisyonlarına ait UVD değeri (3,57 mg/m 2 /gün), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan çöken toz emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm UVS değerlerini (210 mg/m 2 /gün) sağlamaktadır. Senaryo-2: Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi Kontrolsüz Şartlar Partiküler Madde (PM) Emisyonları Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrolsüz şartlarda kaynaklanacak partiküler madde (PM) emisyonlarına ait KVD değeri (164,33 µg/m 3 ), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan partiküler madde (PM) emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm KVS değerlerini (100 µg/m 3 ) sağlamamaktadır. Faaliyet sahibi kontrollü şartlarda çalışmayı taahhüt eder. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrolsüz şartlarda kaynaklanacak partiküler madde (PM) emisyonlarına ait UVD değeri (29,14 µg/m 3 ), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan partiküler madde 132

147 (PM) emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm UVS değerlerini (60 µg/m 3 ) sağlanmaktadır. Çöken Toz Emisyonları Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrolsüz şartlarda kaynaklanacak çöken toz emisyonlarına ait KVD değeri (1886,80 mg/m 2 /gün), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan çöken toz emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm KVS değerlerini (390 mg/m 2 /gün) sağlamamaktadır. Faaliyet sahibi kontrollü şartlarda çalışmayı taahhüt eder. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrolsüz şartlarda kaynaklanacak çöken toz emisyonlarına ait UVD değeri (113,87 mg/m 2 /gün), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan çöken toz emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm UVS değerlerini (210 mg/m 2 /gün) sağlamaktadır. Senaryo-3: Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden Kontrollü Şartlar Partiküler Madde (PM) Emisyonları Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrollü şartlarda kaynaklanacak partiküler madde (PM) emisyonlarına ait KVD değeri (46,81 µg/m 3 ), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan partiküler madde (PM) emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm KVS değerlerini (100 µg/m 3 ) sağlamaktadır. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrollü şartlarda kaynaklanacak partiküler madde (PM) emisyonlarına ait UVD değeri (3,96 µg/m 3 ), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan partiküler madde (PM) emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm UVS değerlerini (60 µg/m 3 ) sağlamaktadır. Çöken Toz Emisyonları Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrollü şartlarda kaynaklanacak çöken toz emisyonlarına ait KVD değeri (109,69 mg/m 2 /gün), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan çöken toz emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm KVS değerlerini (390 mg/m 2 /gün) sağlamaktadır. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrollü şartlarda kaynaklanacak çöken toz emisyonlarına ait UVD değeri (15,57 mg/m 2 /gün), tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 133

148 Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde yer alan çöken toz emisyonları için 2014 yılına kadar geçerli olacak tüm UVS değerlerini (210 mg/m 2 /gün) sağlamaktadır. Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği Sınır Değerlerine Göre Değerlendirme Senaryo-1: Kuvarsit Ocağı (Patlatma) Partiküler Madde (PM) Emisyonları tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında 24 saatlik partiküler madde (PM) emisyonları için tarihinden itibaren geçerli olacak sınır değer 50 µg/m 3 olup söz konusu sınır değer bir yılda 35 defadan fazla aşılamaz. Kuvarsit ocağının patlatma aşamasından kaynaklanacak 24 saatlik partiküler madde (PM) emisyonlarına ait hava kirlenmesine katkı değerleri etki alanında söz konusu sınır değeri bir yılda aşılmamakta olup Yönetmelik şartları sağlanmaktadır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında yıllık partiküler madde (PM) emisyonları için tarihinden itibaren geçerli olacak hedef değer 40 µg/m 3 olup Kuvarsit ocağının patlatma aşamasından kaynaklanacak yıllık partiküler madde (PM) emisyonlarına ait hava kirlenmesine katkı değeri (0,14 µg/m 3 ) söz konusu sınır değerden küçüktür. Dolayısı ile Yönetmelik şartları sağlanmaktadır. Senaryo-2: Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi Kontrolsüz Şartlar Partiküler Madde (PM) Emisyonları tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında 24 saatlik partiküler madde (PM) emisyonları için tarihinden itibaren geçerli olacak sınır değer 50 µg/m 3 olup söz konusu sınır değer bir yılda 35 defadan fazla aşılamaz. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrolsüz şartlarda kaynaklanacak 24 saatlik partiküler madde (PM) emisyonlarına ait hava kirlenmesine katkı değerlerinden de anlaşılacağı üzere etki alanında söz konusu sınır değer bir yılda 703 defa aşılmakta olup Yönetmelik şartları sağlanamamaktadır. Faaliyet sahibi kontrollü şartlarda çalışmayı taahhüt eder. Yönetmelik sınır değerlerin aşıldığı noktalar aşağıda verilmiştir tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında yıllık partiküler madde (PM) emisyonları için tarihinden itibaren geçerli olacak hedef değer 40 µg/m 3 olup Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrolsüz şartlarda kaynaklanacak yıllık partiküler madde (PM) emisyonlarına ait hava kirlenmesine katkı değeri (29,14 µg/m 3 ) söz konusu sınır değerden küçüktür. Dolayısı ile Yönetmelik şartları sağlanmaktadır. 134

149 Senaryo-3 Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi Kontrollü Şartlar Partiküler Madde (PM) Emisyonları tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında 24 saatlik partiküler madde (PM) emisyonları için tarihinden itibaren geçerli olacak sınır değer 50 µg/m 3 olup söz konusu sınır değer bir yılda 35 defadan fazla aşılamaz. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrollü şartlarda kaynaklanacak 24 saatlik partiküler madde (PM) emisyonlarına ait hava kirlenmesine katkı değerleri etki alanında söz konusu sınır değeri bir yılda 25 defa aşılmakta olup Yönetmelik şartları sağlanmaktadır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında yıllık partiküler madde (PM) emisyonları için tarihinden itibaren geçerli olacak hedef değer 40 µg/m 3 olup Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinden kontrollü şartlarda kaynaklanacak yıllık partiküler madde (PM) emisyonlarına ait hava kirlenmesine katkı değeri (3,96 µg/m 3 ) söz konusu sınır değerden küçük olup Yönetmelik şartları sağlanmaktadır. En Yakın Yerleşim Yerlerinde Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri En yakın yerleşim yerlerinde görülmesi muhtemel hava kirlenmesine katkı değerleri aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Tablo-94. Senaryo-1: Kuvarsit Ocağı Patlatma Aşamasında En Yakın Yerleşim Yerlerinde Görülmesi Muhtemel Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri Partiküler Madde Çöken Toz µg/m 3 mg/m 2 /gün Yerleşim Yeri Adı ve Koordinatı KVD UVD KVD UVD Akalan Köyü ( / ) 0,926 0,035 0,524 0,295 Subaşı Köyü ( / ) 1,691 0,079 2,597 1,728 Oklalı Köyü ( / ) 0,092 0,004 0,029 0,016 Tablo-95. Senaryo-2: Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinin Kontrolsüz Şartlarda En Yakın Yerleşim Yerlerinde Görülmesi Muhtemel Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri Yerleşim Yeri Adı ve Koordinatı Partiküler Madde µg/m 3 Çöken Toz mg/m 2 /gün KVD UVD KVD UVD Akalan Köyü ( / ) 191,15 17,99 38,98 47,89 Subaşı Köyü ( / ) 172,28 22,53 121,70 108,63 Oklalı Köyü ( / ) 32,21 2,79 9,33 7,76 Tablo-96. Senaryo-3: Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisinin Kontrollü Şartlarda En Yakın Yerleşim Yerlerinde Görülmesi Muhtemel Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri Partiküler Madde Çöken Toz µg/m 3 mg/m 2 /gün Yerleşim Yeri Adı ve Koordinatı KVD UVD KVD UVD Akalan Köyü ( / ) 25,66 1,87 4,18 3,30 Subaşı Köyü ( / ) 30,55 4,40 27,86 23,90 Oklalı Köyü ( / ) 10,47 0,90 2,57 2,34 135

150 Kontrollü şartlarda en yakın yerleşim yerlerinde muhtemel hava kirlenmesine katkı değerleri tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te yer alan sınır değerlerin çok altında kalmaktadır. Cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanacak olan tozları yerinde bastırmak ve çevreye olan yayılımını engellemek amacıyla, cevher hazırlama tesisleri bünyesinde yer alan kırıcılar kapalı alan içine alınarak ortaya çıkan tozlar pulvarize toz indirgeme sistemi ile yerinde bastırılacaktır. Ayrıca tesis bünyesinde yer alan değirmenlerden kaynaklı tozları yerinde bastırmak ve çevreye yayılmasını engellemek amacıyla torbalı filtreler kullanılacaktır. Böylelikle ortaya çıkan tozların çevreye yayılımı ve yakın çevreye olabilecek olumsuz etkilerinin önüne geçilecektir. Faaliyet sahibi, İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Akalan ve Subaşı Köyleri sınırları içinde gerçekleştirmeyi planladığı Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesislerinin işletmesi aşamasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te hükümlerini yerine getireceğini ve adı geçen Yönetmeliklerde yer alan sınır değerlere uyacağını beyan ve taahhüt eder. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi Kapasite Artırımı projesi; tarih ver sayılı Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Ek-2 listesinde; 2.17 Patlayıcı veya alev püskürtücü kullanılan taş ocakları Üretim kapasitesi 200 ton/gün ve üzeri olan ve 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun I.Grup b, II.Grup (kireçtaşı dahil), IV.Grup, V.Grup larında yer alan madenlerin çıkartıldığı ocaklar, 2.19 Üretim kapasitesi 200 ton/gün ve üzeri olan ve Maden Kanununun I.Grup b, II.Grup (kireçtaşı dahil), IV.Grup, V.Grup larında yer alan madenlerin ve cüruf ve molozların kırılması, öğütülmesi, elenmesi için kurulan tesisler, kapsamında yer almaktadır. Faaliyet ile ilgili olarak tarih ver sayılı Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Çevre İzni alınacaktır Su Kullanımı ve Bertarafı (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası Olmak Üzere Temin Edileceği Kaynaklar, Su Miktarları, İçme ve Kullanma Suyu ve Diğer Kullanım Amaçlarına Göre Miktarları, Kullanımı Sonrası Oluşacak Atıksuların Miktarı ve Bertarafı). Proje kapsamında çalışacak olan personelin içme ve kullanma suyu ihtiyacı ile kuvarsit cevher hazırlama tesisinde pulvarizasyon suyu ve kuvars kumu cevher hazırlama tesislerinde yıkama ve pulvarizasyon suyu ihtiyacı olacaktır. 136

151 Proje kapsamında ihtiyaç duyulan sular, İSKİ Çatalca Şube Müdürlüğü nden tanker ile temin edilecektir. (Bkz. Ek-1-C) Proje kapsamında ihtiyaç duyulan proses (yıkama ve spreyleme, suyu) suları için ÇED sürecinden sonra 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanunu na göre DSİ 14. Bölge Müdürlüğü ne yeraltısuyu kullanımı için müracatta bulunulacak ve yeraltısuyu kullanma belgesi alınacaktır. Gerekli izinlerin alınamaması durumunda ihtiyaç duyulan su, İSKİ Çatalca Şube Müdürlüğü nden temin edilmeye devam edilecektir. Personelin içme ve kullanma suları tarih ve sayılı İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik hükümleri doğrultusunda piyasadan satın alınma yolu ile karşılacaktır. 1-Personelin İhtiyacı Olan İçme ve Kullanma Suyu: Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi işletmesinde toplam 70 kişi çalıştırılması planlanmaktadır. Bir kişinin günlük içme-kullanma suyu ihtiyacının ortalama 150 litre/gün olduğu dikkate alınarak hesaplandığında; Personelin ihtiyacı olan içme ve kullanma suyu miktarı: 70 kişi x 150 lt/gün lt/gün (10,5 m 3 /gün) olacaktır. Personelin kullandığı 10,5 m 3 /gün lük suyun tamamın atık olduğu kabul görülürse günde personeldne kaynaklı 10,5 m 3 atıksu meydana gelecektir. Proje kapsamında çalışacak olan personelden kaynaklanacak olan atık sular tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik e uygun olarak proje alanı içerisinde yapılacak olan sızdırmasız fosseptik çukurunda biriktirilecektir. Sızdırmasız fosseptik çukurunda biriktirilecek olan atık sular, tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete ve tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikleri ile tarih ve Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği nin 25. maddesi uyarınca belirli aralıklarla İSKİ Çatalca Şube Müdürlüğü tarafından vidanjörle çekilecek (Bkz. Ek-1-C) ve 32. maddesi hükümlerine uygun olarak bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Faaliyetler sırasında Tarihli ve Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği hümlerine uyulacaktır. Faaliyetler sırasında oluşan sıvı atıklar hiçbir şekilde etrafa atılmayacaktır. 2- Kuvars Kumu Yıkama İşlemi İçin Gerekli Su Miktarı: Yıkama işleminde ortalama 100 litre/ton su kullanılacaktır. 1 kuvars kumu cevher hazırlama tesisinde 1.602,5 ton/gün ve 2 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisinde 2.233,3 ton/gün olmak üzere toplam yıkanacak kuvars kumu miktarı 3.835,8 ton/gün olacağına göre; 137

152 100 litre/ton x 3.835,8 ton/gün litre/gün (383,58 m 3 /gün) su kullanılacaktır. Kullanılacak olan suyun %20 si maden üzerinde ve buharlaşma olarak kaybolacak, %80 i ise çöktürme havuzundan sonra sisteme geri dönecektir. 3- Cevher Hazırlama Tesislerinde Uygulanacak Olan Pulvarize Sistem İçin Gerekli Su Miktarı: Cevher hazırlama tesislerinde ortalama 1,5 litre/ton su kullanılacaktır. Tesislerin günlük toplam kapasitesi ton olduğuna göre; 1,5 litre/ton x ton/gün litre/gün (19,2 m 3 /gün) su kullanılacaktır. Tesislerde kullanılacak olan su, buharlaşma ile bertaraf olacağından, bu kullanımdan kaynaklı bir atık su söz konusu değildir. 4- Nakliye Güzergâhının Sulama Aracı İle Sulanması İçin Gerekli Su Miktarı: Kuvarsit nakliyesinde kullanılan 900 m. lik nakliye yolu ile kuvars kumu nakliyesinde kullanılan m. lik nakliye yolunda mevsime ve buharlaşma hızına bağlı olarak su ile spreyleme yapılacaktır. Yolların sulanması işlemi, mevsim şartlarına göre günde 3 kez yapılacaktır. Mevsim şartlarındaki yağışlı günlerde sulama yapılmayacaktır. İhtiyaç olunan spreyleme suyu miktarı metrekare başına 1,5 litre alınarak hesaplanmıştır. Toplam nakliye yolu m. dir. Yolun 4 m. genişliğe sahip olması durumunda toplam spreylenecek alan, m. x 4 m. = m 2 olacaktır. İhtiyaç olunan spreyleme suyu miktarı; m 2 /gün x 1,5 lt/m 2 x 3 sefer = litre/gün (48,6 m 3 /gün) olacaktır. Toz çıkışını önlemek için kullanılan su, buharlaşma ile bertaraf olacağından, bu kullanımdan kaynaklı bir atık su söz konusu değildir. Tablo-97. Günlük ve Yıllık Su İhtiyacı Kullanım Amacı Miktar (m 3 /gün) Miktar (m 3 /yıl) Personelin İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı 10, ,00 Kuvars Kumu Yıkama Suyu 383, ,96 Cevher Hazırlama Tesisleri Pulvarize Sistem Suyu 19, ,40 Nakliye Yolunun Spreyleme Suyu 48, ,20 Toplam 461, ,56 Faaliyetin her aşamasında; tarih ve sayılı Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik 138

153 tarih ve sayılı Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği ne 4950 sayılı Su Ürünleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile değişik 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu nun ilgili hükümlerine uyulacaktır Atıklar (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası Olmak Üzere Atık Türleri, Miktarları, Bertarafı). Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisinin işletilmesi sırasında ortaya çıkabilecek olan atıklar türlerine göre aşağıda açıklanmıştır. Evsel Katı Atıklar: Türkiye İstatistik Kurumu nun 2010 yılı verilerine göre Türkiye ortalaması kişi başı günlük katı atık miktarı 1,14 kg/gün-kişi (TÜİK, 2010 Yılı Belediye Katı Atık Temel Göstergeleri) olarak verilmiştir. Proje kapsamında, toplam 70 personelin çalıştırılması planlanmaktadır. = 70 kişi x 1,14 kg/kişi/gün 79,8 kg/gün olarak hesaplanmıştır. Personelin ihtiyaçlarının giderilmesi sonucu oluşan ve geri dönüşümü mümkün olmayan evsel katı atıklar tarih ve sayılı Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne göre, şantiye binasındaki çöp konteynırlarında biriktirildikten sonra, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ekipleri tarafından alınarak götürülecektir. Ambalaj Atıkları: İşletme sırasında ortaya çıkacak olan ambalaj atıkları ayrı bir ambalaj toplama kabında veya konteynırında depolanacaktır. Depolanan ambalaj atıkları tarih ve sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan çevre izin ve çevre lisansı almış olan geri dönüşüm firmalarına verilecektir. Atık Yağlar: Proje kapsamında kullanılan araçların küçük çaplı bakım-onarımı proje sahasında üstü kapalı ve tabanı betonlanarak sızdırmasızlığı sağlanmış olan araç bakım atölyesinde yapılacaktır. Bu kapsamda, proje dahilinde açığa çıkması durumunda atık yağlar, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikleri ile tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği nin 18. Maddesi uyarınca proje alanı içerisinde üstü kapalı, sızdırmasızlığı sağlanmış bir zemin üzerinde sızdırmasız kaplarda depolanarak, aynı yönetmeliğin 9. Maddesi, (ç) bendi uyarınca lisanslı taşıyıcılar vasıtasıyla çevre izni ve çevre lisanslı bertaraf tesislerine intikali sağlanacaktır. Faaliyetler sırasında, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikleri ile tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ile tarih ve sayılı Resmî Gazete'de 139

154 yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Atık Pil ve Akümülatörler: İşletmede, kullanım sonucu ortaya çıkacak olan atık piller, tarih ve sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre ayrı bir kapta toplanarak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan çevre lisansı almış olan geri dönüşüm firmalarına verilecektir. İşletmede çalışan araçların bakımları sırasında ortaya çıkacak olan atık akümülatörler Çevre ve Şehircilik Bakanlığından çevre lisansı ve çevre izni almış olan geri dönüşüm tesislerine verilecektir. Faaliyetler sırasında, tarih ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ne ve tarih ve sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe uyulacaktır. Hafriyat Toprağı: İşletme alanı içinde bitkisel toprak bulunmaktadır. Bitkisel toprak işletme öncesi alan üzerinden kepçe ile sıyrılarak alınacak ve işletme sonrası alanın rehabilitasyonunda kullanılmak üzere düzenli olarak depolanacaktır. İşletme sırasında ortaya çıkacak olan değerlendirilemeyecek özellikteki pasa malzemesi de, işletme sonrası doğaya yeniden kazandırma işlemleri sırasında kullanılmak üzere pasa depolama alanında depolanacaktır. İnşaat ve Yıkıntı Atıkları: İşletmenin bitmesinden sonra alan terk edilmeden önce şantiye binası, bakım onarım atölyesi ve kırma-eleme tesisi yerinden sökülerek kaldırılacak ve başka kullanımlar için alan dışına nakledilecektir. Ünitelerin sökülmesinden sonra bu ünitelerin tabanında bulunan betonarme yapılar da yerinden sökülerek alınacak ve Tarih ve sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne göre İstanbul Büyükşehir Beldiyesinin göstermiş olduğu alana bırakılacaktır. Tehlikeli Atıklar: Proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesislerinin çalıştırılması aşamasında, herhangi bir zenginleştirme işlemi ve kimyasal kullanımı olmayacaktır. Bu nedenle faaliyetlerden dolayı tehlikeli atık oluşumu söz konusu değildir. Proje dahilinde yağ kabı, eldiven, üstübü vb. kontamine olmuş tehlikeli atık açığa çıkması durumunda tehlikeli atıklar, tarih ve sayılı Resmi Gazete ve tarih ve sayılı resmi Gazetede yayımlanan değişiklikleri ile tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin 9. Maddesi uyarınca proje alanı içerisinde diğer katı atıklardan ayrı olarak üstü kapalı, sızdırmasızlığı sağlanmış bir zemin üzerinde depolanarak, Çevre ve Şehircilk Baknlığı ndna çevre lisansı almış olan taşıyıcılar vasıtasıyla çevre lisansı almış olan bertaraf tesislerine intikali sağlanacaktır. Bitkisel Atık Yağlar: İşletmede çalışacak olan personelin yemekleri şehir merkezinden ya da şantiye binasında pişirilerek karşılanacaktır. 140

155 Personelin ihtiyacı olan yemeklerin şantiye binasında yapılması durumunda, yemeklerde kullanılacak olan bitkisel yağlar, hiçbir şekilde atılmayacak olup, ortaya çıkan atık yağlar kapalı kaplarda biriktirilerek tarih ve sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ne göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan çevre lisansı ve çevre izni almış olan geri dönüşüm tesislerine verilecektir. Faaliyetler sırasında, tarih ve sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasında Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Tıbbi Atıklar: Herbir işletmede (kuvarsit ve kuvars kumu) 35 er kişi olmak üzere toplamda 70 personel çalışacağından, işletmede herhangi bir sağlık ünitesi bulunmayacaktır. Ancak işletme sırasında meydana gelebilecek kazalarda ilk müdahaleyi yapmak için şantiye binasında ilk yardım malzemeleri hazır bulundurulacaktır. Kaza anında yapılacak olan ilk müdahalede kullanılacak olan ilk yardım malzemeleri diğer atıklar ile karıştırılmayacak olup, bu atıklar ağzı kapalı ayrı bir kapta tutularak İstanbul Büyükşehir Belediyesi ne teslim edilecektir. Faaliyetler sırasında; tarih ve sayılı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasında Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Ömrünü Tamamlamış Lastikler: Araçlardan kaynaklı ömrünü tamamlamış lastikler, tarih ve sayılı Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan çevre lisansı almış olan geçici depo işletenlere veya çevre lisanslı geri kazanım veya çevre lisansı bertaraf tesislerine verilecektir. Faaliyetler sırasında tarih ve sayılı Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasında Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır Gürültü Kaynakları ve Seviyeleri (Akustik Rapor). Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisinin işletilmesi sırasında, patlatmadan dolayı vibrasyon ve gürültü, araçların çalışması sırasında ise gürültü meydana gelecektir. A-Vibrasyon nolu maden sahasında yer alan kuvarsit ocağının işletilmesi sırasında sahada patlatma işlemleri gerçekleştirilecektir. Kuvarsit ocağındaki üretim sırasında delme-patlatma yöntemi ile üretim yapılacağından, patlatmadan kaynaklanacak olan vibrasyon ortaya çıkacaktır. Patlatmadan kaynaklanabilecek olan vibrasyon hesapları ve yakın çevreye olan etkileri aşağıda verilmiştir. Kuvarsit ocağında, ocak başı yapılacak olan patlatma sırasında anlık şarjda 38 kg ANFO ve 1 kg ise dinamit olmak üzere toplam 39 kg (85,98 libre) patlayıcı madde kullanılacaktır. 141

156 Patlatmayla oluşturulan titreşimin çevre yapılara etkisi Devine bağıntısı (Devine et al, 1966) ile tespit edilmektedir. Devine Bağıntısı ; D v k W 1. 6 v Kayaç içinde yayılan titreşim hızı (inç/sn) k Kayaç türüne bağlı katsayı (26-260) D Patlatma noktası ile çevre yerleşim birimleri arasındaki etkili mesafe (feet) W Bir gecikme aralığındaki patlayıcı miktarı (libre) Yukarıda verilen formül ile kayaç içinde yayılan titreşim hızı olan V(inç/sn) değeri hesaplanır. Patlatmadan kaynaklı vibrasyonun en yakın bina temelinde meydana gelen titreşim hızı olan Vo (mm/sn) değeri için; Vo=(1/2V-1/5V) (Forssland, 1981) Formülü kullanılarak hesaplamalar yapılabilmektedir. Devine bağıntısındaki; k katsayısı kayacın titreşimi iletme kapasitesi olarak alınmaktadır. Patlatma kaynağı ile hassas nokta arasındaki birimlerin değişkenliği, kırık, fay, çatlak gibi süreksizliklerin yoğunluğu k katsayısını etkilemektedir. Homojen birimlerde katsayı 260 sayısına yaklaşırken, tektonik etkilerin yoğunluğu ve geçilen her farklı birim katsayıyı 26 sayısına yaklaştırmaktadır. Kuvarsit ocağında yapılacak olan patlatmada kullanılacak olan k katsayısı kuvarsitin kırıksız olduğu (en kötü şartlarda) varsayımından hareketle 260 olarak alınmıştır. Yukarıda verilen formüller ve birim değerler kullanılarak patlatma sonrası ortaya çıkacak olan Vo (mm/sn) değeri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-98. Mesafeye Göre Titreşim Hızı Değerleri K (sabit) D (feet) W (libre) V (inç/sn) 1/5V (inç/sn) 1/2V (inç/sn) Vo (inç/sn) D (Metre) Vo (mm/sn) ,04 85,98 2,62 0,52 1,31 0, , ,85 85,98 1,96 0,39 0,98 0, , ,66 85,98 1,53 0,31 0,77 0, , ,47 85,98 1,24 0,25 0,62 0, , ,28 85,98 1,02 0,20 0,51 0, , ,08 85,98 0,86 0,17 0,43 0, , ,09 85,98 0,66 0,13 0,33 0,20 118,9 5, ,17 85,98 0,29 0,06 0,14 0, , ,25 85,98 0,15 0,03 0,07 0, , ,34 85,98 0,09 0,02 0,05 0, , ,42 85,98 0,07 0,01 0,03 0, , ,50 85,98 0,05 0,01 0,02 0, , ,59 85,98 0,04 0,01 0,02 0, , ,67 85,98 0,03 0,01 0,02 0, , ,76 85,98 0,03 0,01 0,01 0, , ,84 85,98 0,02 0,00 0,01 0, ,17 142

157 V0 (mm/sn) SELİM SÜLEYMAN ÖZDEN ,26 85,98 0,01 0,00 0,01 0, , ,60 85,98 0,01 0,00 0,00 0, , ,68 85,98 0,01 0,00 0,00 0, ,05 25,00 20,00 15,00 10,00 Betonarme binalar (10 mm/sn) 5,00 0,00 Sıvalı, briket, kerpiç, yığma tuğla evler (5 mm/sn) Yıkılmaya yüz tutmuş çok eski tarihi binalar (2 mm/sn) Mesafe (m) Şekil-33. Patlatma Sonrası Ortaya Çıkan Titreşimin (Vo) Mesafeye Göre Yayılımı Tablo-99. Maden ve Taş Ocakları ile Benzeri Alanlarda Patlama Nedeniyle Oluşacak Titreşimlerin En Yakın Yapının Dışında Yaratacağı Zemin Titreşimlerinin İzin Verilen En Yüksek Değerleri Titreşim Frekansı (Hz) İzin Verilen En Yüksek Titreşim Hızı (Tepe Değeri-mm/s) (1 Hz- 4 Hz arasında 5 mm/s den 19 mm/s ye; 10 Hz- 30 Hz arasında 19 mm/s den 50 mm/s ye logaritmik çizilen grafikte doğrusal olarak yükselmektedir.) Patlatma sonrası oluşacak olan vibrasyon (Vo) değeri Tablo-98 de görüleceği üzere, 118,9 metrede (390,09 feet) tarih ve sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin madde 29 a bendine göre yönetmelik Ek-VIII deki Tablo-6 da verilen 5 mm/s değerinin altına düşmektedir. Tablo-100. Bina temeli titreşim hızı (V0) değerlerine bağlı olarak patlatma nedeniyle hasar görebilecek bina türleri (Forssbland, 1981) Bina Türü V 0 (mm/sn) a-yıkılmaya yüz tutmuş çok eski tarihi binalar 2 b-sıvalı biriket, kerpiç, yığma tuğla evler 5 c-betonarme binalar 10 d-fabrika gibi çok sağlam yapıda endüstriyel binalar Yöre yerleşim yerlerindeki en hassas yapının çizelge 2 b tipi binalar olduğu kabul edilirse V 0 hızının 5 mm/sn nin üzerine çıkmaması gerekmektedir. 143

158 Tablo-98. incelendiğinde 39 kg lık şarjın etkisi ile oluşan titreşim hızı patlatma noktasından itibaren yaklaşık 118,9 metreden itibaren 5 mm/sn nin altına inmektedir. Bu durumda maksimum anlık şarj (39 kg) ile yapılan patlatmalar sonucu oluşan vibrasyonun yerleşim birimine (Tablo-100. b tipi binalar) olumsuz etkisinin olmayacağı ortaya çıkmaktadır nolu maden sahasında yer alan kuvarsit ocağına en yakın yerleşim yeri 700 metre kuzeybatısında yer alan Akalan Köyü dür. Subaşı Köyü ise kuvarsit ocağının metre güneydoğusunda yer almaktadır. Kuvarsit ocağında yapılacak olan patlatma sırasında ortaya çıkacak olan vibrasyon, 700 metre mesafedeki Akalan Köyü nde 0,29 mm/sn, metre mesafedeki Subaşı Köyü nde 0,06 mm/sn olarak hissedilecektir. Her iki yerleşim biriminde de hissedilecek olan vibrasyon değeri tarih ve sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin belirlemiş olduğu 5 m/sn ni altında çıkacaktır. Bu nedenle kuvarsit ocağında yapılacak olan patlatmadan kaynaklı vibrasyonun Akalan ve Subaşı Köylerine herhangi bir etkisi olmayacaktır. Ayrıca patlatma sırasında ortaya çıkacak olan titreşimi azaltmak amacıyla milisaniye gecikmeli elektrikli/elektriksiz kapsüller kullanılarak patlatma yapılacaktır. Kapasite artırımı kapsamında kuvarsit ocağında yapılacak olan patlatmalardan kaynaklı sarsıntı ölçümleri sismograf cihazıyla ilk patlatmada ve yılda bir periyodik olarak yapılacak ve sonuçlarının cihaz çıktıları ile birlikte rapor halinde Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacak Binalardaki Hasarların Titreşim Genliği Yönünden İncelenmesi Patlatma sonucu oluşan titreşimlerin genliği aşağıdaki bağıntıdan hesaplanmaktadır (Armac Printing Company). A K W D A Patlatma sonucu oluşan titreşimlerin azami genliği (mm) W= Bir gecikme aralığında ateşlenen patlayıcı miktarı (kg) D Patlatma kaynağı ile çevre yerleşim birimleri arasındaki etkili mesafe (m) K Kayaç türüne bağlı katsayısı Tablo-101. Patlatma yapılan kaya türü ve bina temeli altındaki kayaç türüne bağlı olarak değişim gösteren K katsayısı asgari ve azami değerleri (Armac Printing Company) K Katsayısı Patlatma Yapılan Birim Temel Altı Kayaç Türü Minimum Maksimum Kaya Kaya Kaya Kil (Toprak) Kil (Toprak) Kaya Kil (Toprak) Kil Toprak)

159 Genlik değerinin 0.05 mm nin altında olması durumunda binalarda hasar olmadığı bilindiğinden (Armac printing Company) maksimum patlayıcı miktarı (39 kg) ile yapılan atımlarda etki mesafesi; K D W A 1,15 39 D= ,05 D= 143,6 m olarak bulunur. Kuvarsit ocağında yapılan patlatmayı binalardaki hasarların titreşim genliği yönünden incelendiğimizde, etki mesafesi yaklaşık olarak 143,6 metre çıkmaktadır. Bu nedenle yaklaşık 700 metre mesafedeki Akalan Köyü ile yaklaşık metre mesafedeki Subaşı Köyü nün titreşimden etkilenmesi beklenmemektedir. Kuvarsit ocağında yapılan vibrasyon hesaplamasında 5 mm/snlik değerin oluştuğu 118,9 metre içinde ve titreşim hesabında ortaya çıkan emniyet mesafesi olan 143,6 metre içerisinde herhangi bir hassas nokta (bina, köprü, tarihi binalar, mağara vb) bulunmamaktadır. Hava Şoku: Patlatma sırasındaki hava şoku ile gürültü meydana gelecektir. Bunun için; Şiddetli etki zonu:d< 5 W Orta şiddetli etki zonu: 5 W< D< 10 W Hafif etki zonu:10 W <D< 15 W D Etkili zon ağırlığı (m) W Bir gecikme aralığında atılan patlatıcı madde miktarı (anlık şarj) (kg) Patlatma sırasında 39 kg patlayıcı madde kullanılacağından; Şiddetli Etki Zonu : 0-31,22 m. Orta Şiddetli Etki Zonu : 31,22-62,45 m. Hafif Etki Zonu : 62,45-93,67 m. Patlatma sırasında kullanılacak olan 39 kg lık patlayıcı maddenin patlatılması sonrası ortaya çıkacak olan hava şoku 0-31,22 metrede şiddetli, 31,22-62,45 metrede orta şiddetli ve 62,45-93,67 metrede ise hafif şiddetli olacaktır. Taş Fırlaması: Lm=260 x d 2/3 Lm Maksimum taş savrulması 145

160 d:delik çapı d:89 mm=0,089 m Lm=260 x 0,89 2/3 Lm=51,41 metre Patlatma sırasında ortaya çıkacak taş maksimum 51,41 metreye kadar savrulacaktır. Bu mesafe içerisinde gerekli güvenlik önlemleri alınacak ve canlılar yaklaştırılmayacaktır. Patlatma esnasında her türlü çevre emniyeti alınacak, tüm saha çevresine gerekli ikaz levhaları asılacak ve patlatma yapılmadan önce siren ile uyarı yapılacaktır. İşletmede tarih ve sayılı Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkındaki Tüzük hükümlerine uyulacaktır. Patlayıcı madde kullanımı Tekel dışı bırakılan patlayıcı maddelerle av malzemesi ve benzerlerinin üretimi, ithali, taşınması, saklanması, depolanması, satışı, kullanılması, yok edilmesi, denetlenmesi usul ve esaslarına ilişkin 29.Eylül.1987 tarih ve sayılı 87/12028 karar sayılı tüzüğe uygun olarak yapılacaktır. Ayrıca Dinamit atılmasında gecikmeli kapsül kullanılacaktır. Patlatma yapılmadan önce, yöre halkı önceden uyarılacaktır. Patlatma işlemleri güvenlik güçleri kontrolünde yapılacak olup, patlatma sırasında ocak içi ve yakın çevresi güvenlik kordonu altına alınacaktır. Yukarıda hesaplanan değer tarih ve sayılı "Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği" Madde 29 (a) bendine göre değerlendirilecek olursa sınır değerlerin altında olduğu görülmektedir. İşletme aşamasında tarih ve sayılı "Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği" nde belirtilen tüm hususlara uyulacaktır. B-Gürültü: İşletme sırasında ortaya çıkacak olan gürültü ile ilgili olarak yapılan değerlendirmeler Ek- 11 deki akustik raporda verilmiştir. Faaliyet alanında inşaat döneminde kullanılacak bütün gürültü kaynaklarının aynı anda çalıştığı varsayımı ile ortaya çıkabilecek olan net ses basınç düzeylerinin mesafeye göre yayılımları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-102. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesislerinin İnşaat Döneminde Meydana Gelecek Gürültünün Yerleşim Birimlerindeki Eşdeğer Gürültü Seviyeleri Yerleşim Birimlerindeki Gürültü Seviyeleri (dba) Gürültü Kaynağı Akalan Köyü Subaşı Köyü Kuvarsit Ocağı İşletme 40,74 30,58 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletme 25,18 49,06 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletme Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletme 26,87 46,26 Toplam (logaritmik) 41,02 50,93 146

161 n 1 10 Le = 10 Log n i 1 seviyeleri hesaplanmıştır. L T /10 formülü ile Akalan ve Subaşı Köylerindeki eşdeğer gürültü Akalan Köyü eşdeğer gürültü seviyesi; Le = 10 Log (1040,74/ ,18/ ,87) Le = 41,02 dba İnşaat döneminde ortaya çıkacak olan gürültü, Akalan Köyüne ulaştığında 46,45 dba ya düşmektedir. Subaşı Köyü eşdeğer gürültü seviyesi; Le = 10 Log (1030,58/ ,06/ ,26/10) Le = 50,93 dba İnşaat döneminde ortaya çıkacak olan gürültü, Subaşı Köyüne ulaştığında 59,41 dba ya düşmektedir. İnşaat aşamasında ortaya çıkacak olan gürültü seviyesi, Akalan ve Subaşı Köylerinde Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Madde 23 de belirtilen, Ek-VII, Tablo 5: Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri tablosunda Bina için belirtilen 70 dba sınır değerini sağlamaktadır. Tablo-103. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, Ek-VII de yer alan Tablo 5: Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri Faaliyet Türü (Yapım, Yıkım, Onarım) L gündüz (dba) Bina 70 Yol 75 Diğer Kaynaklar 70 Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ve cevher hazırlama tesisi işletmesi; tarih ve sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği 22 inci madde a bendinde belirtilen Ek-VII de yer alan Tablo-4 te verilen sınır değerlerine tabidir. Bu nedenle kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ve cevher hazırlama tesisi işletmesinden kaynaklanan gürültü seviyeleri tarih ve sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Ek-VII de yer alan Tablo-4 te verilen sınır değerlerin altında kaldığı sürece, bu tesislerin çalışma saatlerine tarih ve sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğine göre Mahalli Çevre Kurulu tarafından sınırlama getirilemez. Faaliyet alanında işletme döneminde kullanılacak bütün gürültü kaynaklarının aynı anda çalıştığı varsayımı ile ortaya çıkabilecek olan net ses basınç düzeylerinin mesafeye göre yayılımları aşağıdaki tabloda verilmiştir. 147

162 Tablo-104. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesislerinin İşletme Döneminde Meydana Gelecek Gürültünün Yerleşim Birimlerindeki Eşdeğer Gürültü Seviyeleri Gürültü Kaynağı Yerleşim Birimlerindeki Gürültü Seviyeleri (dba) Akalan Köyü Subaşı Köyü Kuvarsit Ocağı İşletme 46,31 36,15 1 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletme 26,79 50,67 2 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletme 22,74 58,34 3 Nolu Kuvars Kumu Ocağı İşletme 29,13 48,52 Toplam (logaritmik) 46,45 59,41 n 1 Le = 10 Log 10 n i 1 seviyeleri hesaplanmıştır. L T /10 formülü ile Akalan ve Subaşı Köylerindeki eşdeğer gürültü Akalan Köyü eşdeğer gürültü seviyesi; Le = 10 Log (10 46,31/ ,79/ ,74/ ,13/10 ) Le = 46,45 dba İşletme sırasında ortaya çıkacak olan gürültü, Akalan Köyüne ulaştığında 46,45 dba ya düşmektedir. Subaşı Köyü eşdeğer gürültü seviyesi; Le = 10 Log (10 36,15/ ,67/ ,34/ ,52/10 ) Le = 59,41 dba İşletme sırasında ortaya çıkacak olan gürültü, Subaşı Köyüne ulaştığında 59,41 dba ya düşmektedir. Tablo-105. Kuvarsit Ocağında Yapılacak Patlatma Sırasında Meydana Gelecek Gürültünün Yerleşim Birimlerindeki Seviyeleri Yerleşim Birimlerindeki Gürültü Seviyeleri (dba) Gürültü Kaynağı Akalan Köyü Subaşı Köyü Kuvarsit Ocağı Patlatma 49,28 38,53 Kuvarsit ocağında yapılacak olan patlatma sırasında ortaya çıkacak olan gürültü, Akalan Köyüne ulaştığında 49,28 dba ya, Subaşı Köyüne ulaştığında 38,53 dba ya düşmektedir. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ve cevher hazırlama tesisi işletmesinden kaynaklanacak olan gürültünün çevreye olan etkileri tarih ve sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Ek-VII de yer alan Tablo- 4 deki sınır değerlere göre kıyaslanmıştır. Buna göre söz konusu Yönetmeliğin Ek-7, Tablo 4 de belirtilen sınır değerler aşılmayacaktır. Bu limitler Tablo-106 da verilmiştir. Tablo-106. Endüstri Tesisleri İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri (Ek-7, Tablo 4) Alanlar Gürültüye hassas kullanımlardan eğitim, kültür ve sağlık alanları ile yazlık ve kamp yerlerinin yoğunluklu olduğu alanlar L gündüz (dba) L akşam (dba) L gece (dba)

163 Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan işyerlerinin yoğun olarak bulunduğu alanlar Endüstriyel alanlar Söz konusu kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ve cevher hazırlama tesisinin işletilmesi aşamasında Madde 22 de verilen; a) Her bir işletme ve tesisten çevreye yayılan gürültü seviyesi Ek-VII de yer alan Tablo-4 te verilen sınır değerleri aşamaz. b) Gürültüye hassas kullanımları etkileyebilecek şekilde yakınında, bitişiğinde, altında veya üstünde faaliyetini sürdüren; her bir işyeri, atölye, imalathane ve benzeri işletmelerden hava yoluyla çevreye yayılan veya ortak bölme elemanları, ara döşemeler, tavan veya bitişik duvarlar aracılığıyla hassas kullanımlara iletilen çevresel gürültü seviyesi Le gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini 5 dba dan fazla aşamaz. c) Birden fazla işyeri, atölye, imalathane gibi işletmeler ile organize sanayi bölgesi veya küçük sanayi sitesinden çevreye yayılan toplam çevresel gürültü seviyesi Le gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini 7-10 dba aralığından fazla aşamaz. Bu aralık esas alınmak kaydıyla, toplam çevresel gürültü seviyesi; gürültüye maruz kalınan alandaki etkilenen kişi sayısı, gürültü kaynağı ile gürültüye hassas mekânlar arasındaki mesafe ve benzeri faktörler göz önünde bulundurularak İl Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile belirlenir. Bu bentte verilen sınır değerin aşılması halinde, arka plan gürültü seviyesine katkısı olan her bir işyeri sınır değer aşımından eşit olarak sorumludur. Gürültüye katkı oranları belirlendikten sonra her bir işletme gerekli tedbirleri alır. ç) İşletme, tesis, atölye, imalathane ve işyerlerinin faaliyeti sonucu oluşabilecek darbe gürültüsü LCmax gürültü göstergesi cinsinden 100 dbc yi aşamaz., kriterlerine uyulacaktır. Akalan ve Subaşı Köylerinin işletmeden meydana gelecek gürültüden olumsuz etkilenmesi söz konusu değildir. Projenin işletme aşamasında Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak Yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğine titizlikle uyulacaktır Sağlık Koruma Bandı Mesafesi. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi işletmesi; tarih ve Sayılı Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği Ek-1 de verilen Madencilik Faaliyetleri İçin Gayrisıhhî Müesseseler Listesine göre 1. Sınıf Gayrisıhhî Müesseseler kapsamında yer almaktadır. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisinin yeni kapasitesi için; tarih ve sayılı Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği ve tarih ve Sayılı Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği ne göre İstanbul İl Özel İdaresinden İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı alınacaktır. 149

164 Ancak Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi kapasite artırımı projesi kapsamında sağlık koruma bandı mesafesinin ÇED sürecinde önerileceğinden, proje alanının dış sınırından itibaren içe doğru 20 şer metre sağlık koruma bandı önerilmektedir Doğaya Yeniden Kazandırma Çalışmaları ve Rehabilitasyon Planı. Proje alanları ormanlık alanlar içerisinde yer almakta olup kuvarsit ve 1 nolu kuvars kumu ocaklarında mevcut durumda alınmış olan orman izinleri (Bkz. Ek-1-F ve Ek-1-G) ile üretim çalışmaları devam etmektedir. Alan artışına bağlı olarak kullanılacak orman alanları için kamulaştırma söz konusu olmadığından, bu alanlarda 6831 sayılı Orman Kanunu nun 16 ıncı maddesi gereğince izin alınacaktır. Proje kapsamında yer alan her bir saha için Orman Kanununun 16 ıncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği ne göre hazırlanmış olan rehabilitasyon projesi Ek-10 da verilmiştir. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi projesi kapsamında alınacak olan orman izni için madencilik faaliyeti sonucunda oluşabilecek topoğrafik yapının madenin işletme projesine göre belirlenmesi sonrasında, rehabilite ile oluşturabilecek yeni topografyanın belirlenerek, toprak ıslahı ve orman kurma esasları dikkate alınarak tarih ve sayılı Orman Kanununun 16 ıncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği ne göre rehabilitasyon projesi hazırlanarak, izin sahibince rehabilitasyon projesinin uygulanacağı taahhüt edilerek, Orman Genel Müdürlüğü ne onaylatılacaktır. Orman Genel Müdürlüğü ne onaylatılan rehabilitasyon projelerinin bir örneği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne verilecektir. İşletme alanındaki doğaya yeniden kazandırma çalışmaları, üretim işlemlerine paralel olarak yapılacaktır. Örneğin, alan üzerinden sıyrılan bitkisel toprağın düzenli olarak depolamasının yapılması, depolanan bitkisel toprağın üretim işlemleri tamamlanmış olan alanlara düzenli olarak serilerek bu alanların rehabilitasyonunun yapılması sağlanacaktır. Faaliyetler için hazırlanacak olan rehabilitasyon projesinde belirtilenlere ve tarih ve sayılı Orman Kanununun 16 ıncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği ne uyulacaktır. Proje alanında yapılacak olan rehabilitasyon sonrası, arazi Orman Bölge Müdürlüğü ne teslim edilecektir. Orman Bölge Müdürlüğü bu alanları ileriki dönemlerde ağaçlandırma programına alarak ağaçlandırma işlemlerini gerçekleştirecektir. 150

165 5.7. Risk Analizi. a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Analizi. Proje alanı içindeki en büyük risklerden bir tanesi patlatma sırasında ortaya açığa etkiler, toz emisyonu, gürültü ve kaza riskleridir. Patlatma Sonrası Riskler: Kuvarsit ocağındaki madenin yerinden sökülebilmesi için patlayıcı madde kullanılacaktır. Bu amaçla düşük patlatma hızına sahip ANFO kullanılacaktır. Patlatma öncesi deliklere patlayıcı maddelerin yerleştirilmesi büyük risk teşkil etmektedir. Bu nedenle patlayıcı maddelerin ocak alanına taşınması ve deliklere yerleştirilmesi bu konuda yetkili kişiler tarafından yapılacaktır. Kuvarsit ocağı işletmeciliği sırasında yapılacak patlatma işleminde elektrikli kapsüller kullanılacaktır. Bu kapsüller herhangi bir şekilde sürtünme ve ateş ile detanasyona girmez. Her delik ayrı kapsül ile doldurulacak ve gecikme paterni yüzeyde, gecikme elemanları kullanılarak yapılacaktır. Bu şekilde patlatmanın kontrolü hatasız olarak yapılacaktır. Sahada yapılacak patlatmalarda istihdam edilecek ateşleyiciler ilgili kurumlar tarafından verilen belgelere sahip olacaktır. Patlayıcı madde sahaya, delikler açıldıktan sonra getirilecektır. Patlatma sırasında sahadaki çalışmalara son verilecek ve güvenlik görevlileri nezaretinde yapılacaktır. Patlatma sırasındaki etkilerin (gürültü, vibrasyon, taş fırlaması) en aza indirgenmesi için patlatma sırasında gecikmeli kapsül ve fitiller kullanılacaktır. Kuvarsit ocağında yapılacak patlatmalar mili saniye gecikmeli yöntemle yapılacaktır. Bu yöntemde her delik ayrı zamanlarda patlayacağından patlatmanın yaratacağı etki çok düşük olacaktır. Patlatmada bu yöntem kontrollü patlatma olarak adlandırılmaktadır ve yaratacağı olumsuz etki kontrolsüz patlatmaya oranla çok daha düşüktür. Patlatma sırasında meydana gelebilecek olan taş fırlamalarına karşı, patlatma yapılan ocak alanına minimum 50 metre mesafede durulacak, patlatma alanı etki alanı içinde hiçbir şekilde hayvan ve insanların girmesi engellenecek ve uyarılarak patlatma alanı dışına çıkartılacaktır. Sahada kullanılacak olan patlayıcının taşınması ve kullanılması sırasında 29/09/1987 tarih ve sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük esasları çerçevesinde hareket edilecektir. Bu kapsamda yapılması gerekli iş ve işlemler Kamu Kurum ve Kuruluşlarına müracaat edilerek sonuçlandırılacaktır. Kuvarsit ocağında tarih ve sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, tarih ve sayılı Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Önlemlerinde İlişkin Tüzük gereği tüm önlemler alınacaktır. Patlatma Sırasında Meydana Gelebilecek Olan Toprak Kayması ve Erozyon Riski: Patlatma sırasında gevşeyen kuvarsit ve toprağın, patlatma ile kayması ve erozyona uğrayarak tehlike oluşturması muhtemeldir. Ortaya çıkacak olan tehlikeden uzak kalmak için, patlatma 151

166 yapılan alanın etki alanı içindeki (minimum 50 metre) insan ve hayvanlar uzaklaştırılarak gerekli güvenlik önlemleri alınacaktır. Taşkın Riski: Proje alanı içinde ve yakın çevresinde akar dere bulunmamaktaır. Yakın çevredeki dereler tamamen kuru dere olup, sadece yoğun yağışlarda kısa süreli akış göstermektedir. Bu nedenle ocak alanı ile tesis alanları taşkın riski taşımamaktadır. Deprem Riski: Proje alanı, mülga İmar ve İskan Bakanlığı nın 1996 yılında hazırladığı Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası na göre 3. derece deprem bölgesinde bulunmaktadır. Proje alanı içinde depremden büyük oranda etkilenecek bir tesis bulunmamaktadır. Proje alanında prefabrika şantiye binası ile cevher hazırlama tesisleri bulunmaktadır. Bu tesislerin monte edileceği alanlar depreme dayanıklı betonarme yapı ile kaplanacaktır. Proje alanı içinde veya yakın çevresinde olması muhtemel büyük ölçekli depremlerden, bu tesislerin etkilenmesi beklenmemektedir. Yangın Riski: Proje alanlarının içinde ağaçlar bulunmaktadır. Alan üzerindeki ve yakın çevredeki ağaçların ve otların özellikle yaz aylarında yangın çıkması muhtemeldir. Ortaya çıkabilecek olan yangınlara karşı, bu alanlarda ateş yakılmayacaktır. Kontrol dışı ortaya çıkabilecek olan yangınlara karşı, işletmede çalışan personel ve araçlar ile doğrudan ilk müdahale yapılarak en yakın birimdeki itfaiyeye haber verilerek yangının söndürülmesi sağlanacaktır. Şantiye binasında ortaya çıkabilecek yangınlara karşı, işçilere gerekli eğitimler verilerek, şantiye binası içindeki yangın çıkartabilecek araç ve ekipmanları daha dikkatli kullanmaları sağlanacaktır. Şantiye binasında meydana gelebilecek olan yangınlara karşı, alanda yangın söndürme araçları hazır bulundurulacaktır. Kaza ve Yaralanma Riski: Kuvarsit ve kuvars kumu ocağı ile cevher hazırlama tesislerinin işletilmesi sırasında olabilecek kazalara karşı eğitimler verilerek, gerekli önlemler alınacaktır. Her bir araç görevlinin haricinde kullanımı yasaklanacak, sadece görevli insanların giriş ve çıkış yapacağı alanlar kontrol edilecektir. İşletme sırasında ortaya çıkabilecek olan yaralanmalara karşı şantiyede bir adet araç hazır bekletilecektir. Gürültü: İşletme sırasında kullanılan araç ve ekipmanların çalışması sırasında ve patlatma esnasında gürültü ortaya çıkacaktır. Ortaya çıkacak olan gürültüden çalışanların rahatsız olmamaları için, gürültü kaynağına çok yakın çalışan personele kulaklık verilecektir. Çalışmalar esnasında ortaya çıkan gürültüden etkilenmemeleri için bu kulaklıkları kullanmaları sağlanacaktır. Toz: İşletme sırasındaki çevresel risklerden bir tanesi de tozdur. Özellikle cevher hazırlama tesislerinin çalışması sırasında ortaya çıkacak olan tozları kontrol altına almak için, tesislerdeki her bir toz kaynağı kapalı alan içine alınarak pulvarize sisteminin uygulanması sağlanacaktır. Nakliye güzergahı olarak kullanılacak olan yolardaki tozlanmayı en aza indirgemek amacıyla, tesis içi yollar ile tesisten asfalt yola kadar olan nakliye yolları, mevsim şartlarına göre arazöz ile sulanacak ve yol temizlenecektir. 152

167 Proje kapsamında yapılacak olan işlemler kapsamında risk durumlarında alınacak olan önlemler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo-107. Kaza Olabilirlik Tanımları ve Değer Aralıkları Kaza Olabilirliği Çok Düşük Düşük Görece Düşük Ortalama Sık Çok Sık Tanım Bu tip bir kazanın bu tip bir proje süresince görülme olasılığı çok düşüktür Bu tipte kaza bu tip bir proje süresince düşük olasılıkla görülebilir Düşük ile ortalama arasında Şantiyelere göre, kaza tiplerinin kaza olabilirlikleri* (% cinsinden) <1.0 görülen kaza 5.0 Sık olmamakla birlikte gerçekleşmesi muhtemel kaza 10.0 Proje süresince, yaşanması oldukça muhtemel kaza 20.0 Kazanın, bu tip bir projede görülmemesi olanaksızdır >25.0 Proje kapsamında yapılacak iş ve işler kapsamında risk durumlarında alınacak önlemler Tablo 108 de verilmiştir. Tablo-108. Arazinin Hazırlanması ve İnşaat Aşamasında Yapılacak Faaliyetler İçin Risk Analizi Risk Olabilirlik Önlemler 2.5 Hareket halinde iş makineleri ve ağır vasıta kazaları Yüksekten insan düşmesi Malzeme Düşmesi, Sıçraması Basamak kenarlarının göçmesi Yapı çökmesi Elektrik çarpması Malzeme altında/arasında uzuv sıkışması Keskin kenarlı cisimlerle yaralanma Yangın, sabotaj Ortalama Ortalama Sık Görece Düşük Çok Düşük Düşük Düşük Düşük Düşük T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın İş ve İşçi Güvenliği Tüzüğü ndeki hükümlere uyulacaktır. Şantiye sahaları içerisinde her türlü çevre emniyeti alınacak ve tüm saha çevresinde gerekli ikaz levhaları konulacaktır. Personel iş ve güvenlik kuralları konusunda eğitilerek iş kazalarının önlenmesi için güvenlik kurallarına uymaları sağlanacaktır. Yangın söndürme cihazları uygun yerlere yerleştirilecektir. Sabote, patlama, doğal afet, kaza, yangın gibi bir durumda telefonlarla gerekli irtibatları kurma ve olası bir durumda yapması gereken İlk Yardım müdahaleleri ve Sivil Savunma tedbir ve müdahale işlevleri hususunda gerekli eğitimi de verilecektir. İlk yardım müdahaleleri için şantiye binasında bir ilk yardım dolabı bulundurulacak ve sabotaj ihtimaline karşı tesiste güvenlik görevlisi bulundurulacaktır. Araçlara ve iş makinelerine hız sınırlaması getirilecektir. 153

168 Risk Olabilirlik Önlemler Trafik Kazaları Patlayıcı Madde Kazaları Toprak Kayması Erozyon Taşkın Riski Yangın Riski Görece Düşük Görece Düşük Ortalama Çok Düşük Çok Düşük Elektrik kaçağında tüm sistemin elektriği anında kesilecektir. Patlatma işlemi uzman kişiler tarafından yapılacaktır. Patlayıcı maddeler ateşleme yerine özel bir araçta getirilecek, dinamit ve kapsüller ayrı ayrı araçlarda nakledilecektir. Patlatma sırasında ve işletme sırasında görevliler dışındaki insanların, ocak alanı dışında tutulacaktır ve girişleri engellenecektir. İşletme alanında ve şantiye binasında ortaya çıkabilecek olan yangına karşı ilk müdahale çalışacak personel tarafından yapılarak en yakın itfaiyeye haber verilecektir. b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Risk Durumlarında Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası). Proje kapsamında meydana gelebilecek riskler ve bu durumda alınacak önlemlere ilişkin açıklamalar aşağıda maddeler halinde sunulmuştur. Doğal Afet Riski: Projenin herhangi bir döneminde meydana gelebilecek afet durumunda Acil Müdahale Planına göre hareket edilecektir. Patlama Riski: Projenin herhangi bir döneminde meydana gelebilecek patlama durumunda Acil Müdahale Planına göre hareket edilecektir. Yangın Riski: Projenin herhangi bir döneminde meydana gelebilecek yangın durumunda Acil Müdahale Planına göre hareket edilecektir. Kaza Riski: Projenin herhangi bir döneminde kaza riskinin meydana gelmemesi için personelin gerek kamyonların, gerekse yükleyicilerin yükleme yapılırken çevresinde bulunmasına müsaade edilmeyecek ve bu konuda personel uyarılacaktır. Aynı zamanda proje alanına bağlantıyı sağlayan karayolu giriş ve çıkışlarında uyarıcı levhalar yer alacaktır. Alınacak önlemlere karşın oluşabilecek herhangi bir kaza durumunda kazaya uğramış personel sahada sürekli olarak bulundurulacak bir araç ile hızlı bir şekilde en yakın sağlık birimine ulaştırılacaktır. Sabotaj Riski: Projenin herhangi bir döneminde meydana gelebilecek sabotaj durumunda Acil Müdahale Planına göre hareket edilecektir Diğer Hususlar. Açıklanacak diğer bir husus bulunmamaktadır. 154

169 BÖLÜM 6. PROJENİN ALTERNATİFLERİ. (Bu bölümde teknoloji, alınacak önlemlerin alternatiflerinin karşılaştırılması yapılacak ve tercih sıralaması belirtilecektir.) Proje konusu faaliyet, Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi işlemeciliğidir. Kuvarsit ve kuvars kumu ocağı, sadece rezerv olan alanlarda gerçekleştirildiği için, herhangi bir yer alternatifi bulunmamaktadır. Cevher hazırlama tesislerinde ise kuvarsit ve kuvars kumu sahalarından çıkarılacak malzeme işleneceğinden, tesis alanları için belirlenen alanlar ruhsat alanı içinde yer almaktadır. Kuvarsit ve kuvars kumu ocaklarında açık işletme yöntemi ile basamaklar halinde üretim yapılacaktır. Cevher hazırlama tesislerinin çalışması sırasında ortaya çıkacak olan tozları kontrol altına almak için, tesis ünitelerindeki her bir toz kaynağı kapalı alan içine alınarak pulvarize sisteminin uygulanması sağlanacak ve ortaya çıkacak olan tozlar yerinde bastırılacaktır. 155

170 BÖLÜM 7. İZLEME PROGRAMI Projenin İnşaatı İçin Önerilen İzleme Programı, Projenin İşletmesi ve İşletme Sonrası İçin Önerilen İzleme Programı ve Acil Müdahale Planı. Söz konusu proje mevcutta faaliyette olan kuvarsit ve kuvars ocakları ile cevher hazırlama tesisi işletmesi kapsamında alan genişletilmesi ve üretim kapasitesinin artırılması ile iki adet kuvars kumu sahasının eklenmesi işlemidir. Proje kapsamında yer alan cevher hazırlama tesisleri kapsamında yapılacak olan kapasite artışı işlemlerinde inşaat aşaması olacaktır.. Bu dönem içerisinde izleme faaliyetleri yapılacaktır. Önerilen izleme programı aşağıda verilmektedir. Montaj (İnşaat) Aşaması - Evsel sıvı ve katı atıkların ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilip edilmediği, - Atık yağların atıkların ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilip edilmediği, - Ambalaj atıklarının ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilip edilmediği, - Atık pil ve akümülatörlerin ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilip edilmediği, - Bitkisel toprağının düzenli depolanıp depolanmadığı - Montaj sırasında yapılan çalışmalardan kaynaklanacak gürültü emisyonlarının en yakın duyarlı yapılarda olumsuz etki yapıp yapmadığı, hususları ve rapor içinde yer alan tüm taahhütlere uyulup uyulmadığının izlenmesi önerilmektedir. İşletme Aşaması - Evsel sıvı ve katı atıkların ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilip edilmediği, - Atık yağların atıkların ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilip edilmediği, - Ambalaj atıklarının ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilip edilmediği, - Atık pil ve akümülatörlerin ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilip edilmediği, - Patlatma işlemleri sırasında çevrede herhangi bir olumsuz etki olup olmadığı, - İşletme aşamasında basamakların durumu, şev açıları vb. topoğrafik çalışmalar, - Toz emisyonlarının azaltılması için sulama yapılıp yapılmadığı, - Kuvarsit ocağıve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisinde yapılan çalışmalardan kaynaklanacak gürültü emisyonlarının en yakın duyarlı yapılarda olumsuz etki yapıp yapmadığı, - Nakliye sırasında tozuma olup olmadığı, taşıma sınırlarına uyulup uyulmadığı, tarih ve sayılı Orman Kanununun 16 ıncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği ne göre hazırlanmış olan rehabilitasyon projesinin uygulanıp uygulanmadığı, hususları ve rapor içinde yer alan tüm taahhütlere uyulup uyulmadığının izlenmesi önerilmektedir. 156

171 İşletme Sonrası Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi işletilmesi, işletmenin bitirilmesi ve işletmenin terki aşamasında, tarih ve sayılı Orman Kanununun 16 ıncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği ne göre hazırlanmış olan rehabilitasyon planının uygulanmasının ve izlenme yapılacaktır. ACİL MÜDAHALE PLANI İşletmede herhangi bir doğal afet, kaza, sabotaj vb gibi durumlarda uygulanacak bir Acil Durum planı oluşturulacaktır. İşletmede Acil müdahale planını oluşturmak ve uygulamak üzere Teknik Destek Sorumlusu görevlendirilecektir. Acil müdahale planı çerçevesinde personele gerekli eğitimler verilecektir. Sahada olabilecek herhangi bir kaza, yangın veya sabotaj ihtimaline karşı işletme hiçbir zaman boş bırakılmayacak, bunun için tesiste sürekli bir bekçi bulundurulacaktır. İşletme sırasında; araç, makine ve teçhizatın kullanımından dolayı iş kazaları olabilir. Tüm bu kazaları azaltmak ve engellemek için personele eğitim verilecek, gerekli uyarılar yapılacak ve ilgili yerlere uyarı levhaları asılacaktır. Tesis alanına, çalışanların dışında başka bir kimsenin girmesi de engellenecektir. Tesis herhangi bir tehlike halinde personel tarafından acilen boşaltılacaktır. Ocak alanında veya şantiye binalarında çıkabilecek herhangi bir yangına karşı yeterli sayıda yangın söndürme ekipmanı (yangın söndürme tüpü, su kovası, kazma, kürek vs.) hazır bulundurulacaktır. İşletmede yangın ihtimaline karşı her türlü tedbir alınacak ve ilgili İdare ile ilişki kurulacaktır. Çalışanlar arasında kurtarma ve söndürme ekipleri oluşturularak, acil durumlarda yardım istenecek kurum ve kuruluşların listesi ile irtibat numaraları şantiye binasında herkesçe görülebilecek şekilde yerleştirilecektir. Kullanılacak ekipmanların bakımları rutin olarak yaptırılarak kaza riski minimize edilecektir. Ayrıca olası bir iş kazası ihtimaline karşı ocak alanında uygun bir yerde yeterli donanımda bir ecza dolabı ve en yakın sağlık ocağına ulaşmak için bir araç hazır bulundurulacaktır. Acil Müdahale Planı aşağıda verilmiştir. 157

172 ACİL MÜDAHALE PLANI Yangın Patlatma Sabotaj Doğal Afet Kaza Bekçi Sivil Savunma Telefon İtfaiye Karakol İlk Yardım Ambulans Hastane Şekil-34. Acil Müdahale Planı 7.2. ÇED Olumlu Belgesinin Verilmesi Durumunda, Yeterlik Tebliği nde Yeterlik Belgesi Alan Kurum/Kuruluşların Yükümlülükleri Başlığının 4. Maddesinde Yer Alan Hususların Gerçekleştirilmesi İle İlgili Program. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi kapasite artırımı ile ilgili olarak gerekli izinlerin alınması ile birlikte, ÇED raporunda belirtilen yeni kapasitelere göre üretim işlemlerine devam edilecektir. Proje kapsamında sadece cevher hazırlama tesislerinin montajı işinin izlenmesi yapılacaktır. Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile ilgili olarak üretime geçilmeden önceki izleme sürecinde hazırlanacak olan izleme raporları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne verilecektir. 158

173 BÖLÜM 8. HALKIN KATILIMI. (Projeden etkilenmesi muhtemel yöre halkının nasıl ve hangi yöntemlerle bilgilendirildiği, proje ile ilgili halkın görüşlerinin ve konu ile ilgili açıklamaların ÇED Raporuna yansıtılması) Söz konusu proje ile ilgili olarak Subaşı Köyünde halkı faaliyet hakkında bilgilendirmek amacıyla halkın katılımı toplantısı yapılmıştır. Söz konusu faaliyetin yakın yerlerdeki yerleşim yerlerine olan etkiler ve etkileri en aza indirgemek ya da yok etmek için alınacak olan önlemler hakkında bilgi verilmiştir. 159

174 BÖLÜM 9. SONUÇLAR. (Yapılan tüm açıklamaların özeti, projenin önemli çevresel etkilerinin sıralandığı ve projenin gerçekleşmesi halinde olumsuz çevresel etkilerin önlenmesinde ne ölçüde başarı sağlanabileceğinin belirtildiği genel bir değerlendirme.) Selim Süleyman ÖZDEN tarafından; İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Akalan ve Subaşı Köyleri mevkiinde bulunan 1234,2 hektarlık nolu IV. Grup maden sahasında (Bkz. Ek-1-A) Kuvarsit Ocağı ile Kuvars Kumu Ocağı işletmesi yapılmaktadır nolu IV. Grup maden sahasında, tarihinde 6,93 hektarlık alan ve ton/yıl kapasite için Kuvarsit Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır (Bkz. Ek-1-B). Kapasite artırımı projesi kapsamında bu alan kullanılmayacaktır nolu IV. Grup maden sahasında, tarihinde 8,67 hektarlık alan ve ton/yıl ( m 3 /yıl) kapasite için Kuvarsit Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır (Bkz. Ek-1-B). Bu alan içerisinde alınmış olan izne istinaden tesis kurma işlemleri devam etmektedir. En son olarak nolu IV. Grup maden sahasında, tarihinde 9,27 hektarlık alan ve ton/yıl ( m 3 /yıl) kapasite için Kuvars Kumu Ocağı ve Yıkama- Eleme-Kurutma-Mikronize Kırma Tesisi için ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır (Bkz. Ek- 1-B). İzin alınmış olan bu alan içerisinde mevcut durumda kuru eleme tesisi kurulu bulunmakta olup, ÇED sürecinin tamamlanmasını takiben eleme tesisinde yer değişikliği yapılacaktır nolu IV. Grup maden sahasında şu anda ton/yıl kapasiteli kuvarsit ocağı ile ton/yıl kapasiteli kuvars kumu ocağı işletmesi yapılmaktadır. Kapasite artırımı projesi kapsamında 8,67 hektar olan kuvarsit ocağı alanına ek 68,05 hektar eklenerek toplam 76,72 hektara çıkartılması, ton/yıl olan mevcut üretim kapasitesinin ise ton/yıla çıkartılması planlanmıştır. Kapasite artırımı projesi kapsamında; 9,27 hektar olan kuvars kumu ocağı alanına ek 3 farklı ocak alanı eklenerek (kuvars kumu madeni üretimi için mevcut 9,27 hektarlık alana, ek 9,5 hektar eklenerek 18,77 hektara ( 1 nolu kuvars kumu ocağı) çıkartılmasına, ayrıca 4,21 hektar (2 nolu kuvars kumu ocağı) ve 49,21 hektar ( 3 nolu kuvars kumu ocağı) olmak üzere 2 ayrı kuvars kumu ocağı da eklenerek, proje kapsamında 3 ayrı kuvars kumu madeni ocağının işletilmesi planlanmıştır. Daha önce ton/yıl olan kuvars kumu madeni üretiminde kapasite artışına gidilerek, üretim miktarının ton/yıla çıkartılması planlamıştır. Kapasite artırımı projesi kapsamında; bir adet kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisi ile iki adet kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinin kurulması planlanmıştır. Kuvarsit ocağı cevher hazırlama tesisinin kapasitesi ton/yıl, 1 Nolu Kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinin kapasitesi ton/yıl ve 160

175 2 Nolu Kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinin kapasitesi ton/yıl olacaktır. Proje alanı, İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Akalan ve Subaşı Köyleri mevkiinde bulunmakta olup, proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı Akalan Köyü tarafında, kuvars kumu ocakları ise Subaşı Köyü tarafında yer almaktadır. Proje kapsamında yer alan kuvarsit ocağı Akalan Köyü nün 700 m. güneydoğusunda, 1 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 300 m. kuzeybatısında, 2 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 100 m. kuzeybatısında ve 3 nolu kuvars kumu ocağı Subaşı Köyü nün 400 m. kuzeybatısında yer almaktadır (Bkz. Ek-3 ve Ek-4). Toplam dört poligondan oluşan 148,91 hektarlık proje alanının tamamı ormanlık alanlar kapsamında yer almaktadır. Kuvarsit madeni ocağı ve kuvarsit madeni cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu madeni ocağı ve kuvars kumu madeni cevher hazırlama tesisinde; yılda 12 ay 312 gün, ayda 26 gün, günde 16 (2 x 8 saat) saat olmak üzere iki vardiya üzerinden çalışma yapılacaktır. Kapasite artışı kapsamında kuvarsit ocağında gerektiği durumlarda patlayıcı madde kullanılarak açık işletme yöntemi ile üretim işlemlerine devam edilmesi planlanmaktadır. Kuvarsit sahasında yapılacak olan patlatma işlemleri 08:00 ile 18:00 saatleri içerisinde yapılacaktır. Kuvarsit ocağında mevcut durumda alınmış olan orman izinleri (Bkz. Ek-1-F) ile üretim çalışmaları devam etmekte olup, alan artışına bağlı olarak kullanılacak kısımlar için de orman izni alınacaktır. Kuvarsit sahasındaki üretim işlemlerinin tamamlanmasından sonra, sahanın kuzey kanadında 6 adet, güney kanadında 5 adet basamak oluşacaktır. 76,72 hektarlık kuvarsit ocağındaki üretim çalışmaları sırasında İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen vadi tabanının her iki tarafında 7,5 ar metre olmak üzere toplam 15 metre genişliğindeki alana (Bkz. Ek-6) müdahale edilmeyecektir nolu maden sahası içerisinde yer alan ve 76,72 hektardan oluşan kuvarsit madeni ocak alanında üretimi gerçekleştirilecek olan ton/yıl kuvarsit madeni bu alan içerisinde yer alacak olan cevher hazırlama tesisine nakledilecektir. Kapasite artışı kapsamında yapılacak olan üretim işlemlerine 1 nolu kuvars kumu ocağında iş makineleri kullanılarak açık işletme yöntemi ile üretim işlemlerine devam edilmesi planlanmakta olup, 2 ve 3 nolu kuvars kumu ocaklarında da aynı yöntem uygulanacaktır. 1 nolu kuvars kumu ocağında mevcut durumda alınmış olan orman izinleri (Bkz. Ek-1-G) ile üretim çalışmaları devam etmekte olup, alan artışına bağlı olarak kullanılacak kısımlar ile 2 ve 3 nolu kuvars kumu ocakları için de orman izni alınacaktır. 161

176 Üretim işlemlerinin tamamlanmasından sonra; 1 nolu kuvars kumu sahasının kuzey kanadında 3 adet, güney kanadında 2 adet, 2 nolu kuvars kumu sahasında 2 adet, 3 nolu kuvars kumu sahasının doğu kanadında 2 adet, orta kısmında 2 adet ve batı kanadında 4 adet basamak oluşacaktır. 1 ve 3 nolu kuvars kumu ocağındaki üretim çalışmaları sırasında İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen vadi tabanının her iki tarafında 7,5 ar metre olmak üzere toplam 15 metre genişliğindeki alana (Bkz. Ek-7) müdahale edilmeyecektir nolu maden sahası içerisinde yer alan 1 nolu kuvars kumu madeni ocak alanında üretimi gerçekleştirilecek olan ton/yıl kuvars kumu bu alan içerisinde yer alacak olan 1 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisine, 2 nolu kuvars kumu madeni ocak alanında üretimi gerçekleştirilecek olan ton/yıl kuvars kumu ile 3 nolu kuvars kumu madeni ocak alanında üretimi gerçekleştirilecek olan ton/yıl kuvars kumu ise 3 nolu kuvars kumu madeni ocak alanında yer alacak olan 2 nolu kuvars kumu cevher hazırlama tesisine nakledilecektir. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocakları ve cevher hazırlama tesislerinin işletilmesi sırasında, patlatma (kuvarsit ocağı), sökme, yükleme, boşaltma ve araçların malzemeyi nakli sırasındaki faaliyetler sırasında toz meydana gelecektir. Ek-12 de yapılan toz modellemesindeki hesaplamalarda işletmeden dolayı ortaya çıkan tozlar, tozun çıkış alanlarında tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirlenen KVS ve UVS değerlerinin altında olduğu görülmüştür. İşletme sırasında ortaya çıkan tozlar, yönetmelik sınır değerlerini işletme alanı içinde sağladığından işletmeden kaynaklı tozların etki alanı işletme alanı sınırları ile sınırlı kalacaktır. Cevher hazırlama tesislerinde ortaya çıkacak olan tozları kontrol altına almak için, her bir toz kaynağı noktaları kapalı alan içine alınarak toz indirgeme sisteminin uygulanması sağlanacaktır. Nakliye güzergahı olarak kullanılacak olan yolardaki tozlanmayı en aza indirgemek amacıyla, tesisten asfalt yola kadar olan nakliye yolu stabilize malzeme ile kaplanacak ve düzenli sulama aracı ile sulanacaktır. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocakları ve cevher hazırlama tesislerinin işletilmesi sırasında, kuvarsit ve kuvars kumunun kurutulması işleminde doğalgaz yakılması sırasında gaz emisyonu meydana gelecektir. Bölüm 5.1 de yapılan hesaplamalarda işletmeden dolayı ortaya çıkan gaz emisyonlarının kütlesel debi değerleri, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde Tablo2.1. de belirlenen kütlesel debi sınır değerlerinin çok altında olduğu görülmüştür. 162

177 Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi Kapasite Artırımı Projesi; tarih ve Sayılı Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği Ek-1 de verilen Madencilik Faaliyetleri İçin Gayrisıhhî Müesseseler Listesine göre 1. Sınıf Gayrisıhhî Müesseseler kapsamında yer almaktadır. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi kapasite artırımı projesinin yeni kapasitesi için; tarih ve sayılı Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği ve tarih ve Sayılı Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği ne göre İstanbul İl Özel İdaresinden İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı alınacaktır nolu maden sahasında üretim işlemlerinin gerçekleştirildiği mevut kuvarsit ocağı ve kırma-eleme tesisi ile kuvars kumu ocağı ve yıkama-eleme-kurutma-mikronize kırma tesisi işletmeleri ile Kuvarsit Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi ile Kuvars Kumu Ocağı ve Cevher Hazırlama Tesisi Kapasite Artırımı Projesi; tarih ver sayılı Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Ek-2 listesinde; 2.17 Patlayıcı veya alev püskürtücü kullanılan taş ocakları Üretim kapasitesi 200 ton/gün ve üzeri olan ve 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun I.Grup b, II.Grup (kireçtaşı dahil), IV.Grup, V.Grup larında yer alan madenlerin çıkartıldığı ocaklar, 2.19 Üretim kapasitesi 200 ton/gün ve üzeri olan ve Maden Kanununun I.Grup b, II.Grup (kireçtaşı dahil), IV.Grup, V.Grup larında yer alan madenlerin ve cüruf ve molozların kırılması, öğütülmesi, elenmesi için kurulan tesisler, kapsamında yer almaktadır. Faaliyet ile ilgili olarak tarih ver sayılı Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Çevre İzni alınacaktır. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi kapasite artırımı projesinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı nın tarih ve BN:3275 sayılı yazısı ile İSKİ Genel Müdürlüğü nün tarih ve sayılı yazısında belirtilen hususlara uyulacaktır (Bkz Ek-1-H). Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile ilgili olarak 5995 sayılı Kanun ile değişik 3213 sayılı Maden Kanunu ve bu kanunlara istinaden çıkarılan tüm mevzuat hükümlerine ve diğer Kanun ve Yönetmeliklere göre gerekli izinlerin alınması ile birlikte üretim işlemlerine devam edilecektir. Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesisi kapasite artırımı projesi kapsamında, yakın yerleşim yerleri ve hakim rüzgar yönü dikkate alınarak öngörünüm, titreşim/vibrasyon, toz, taş savrulması, hava şoku, gürültü gibi patlatmalı madenciliğe yönelik tüm tedbirler alınacaktır. Proje kapsamında, 5491 sayılı Kanun ile değişik 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan tüm mevzuat hükümlerine uyulacaktır. 11 Ağustos 1983 Tarih ve Sayılı Çevre Kanunu ve tarih ve sayılı 5491 Sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 3213 Sayılı Maden Kanunu 163

178 Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği tarih ve sayılı Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği Tarih ve 4857 Sayılı İş Kanunu tarih ve 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu 18.Ekim 1983 Tarih ve Sayılı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği tarih ver sayılı Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik tarih ve sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik Tarih ve sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği Tarih ve Sayılı Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik Tarih ve Sayılı Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkındaki Tüzük 167 Sayılı Yeraltı Suları Kanunu tarih ve sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği tarih ve sayılı Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 14/3/2005 tarih ve sayılı Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve Sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği tarih ve sayılı Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 Haziran 2008 tarih ve sayılı Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği Tarih ve Sayılı Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Tarih ve Sayılı değişiklik Tarih ve Sayılı Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Tarih ve Sayılı Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik tarih ve sayılı Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik tarih ve sayılı Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik tarih ve sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik tarih ve sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 164

179 tarih ve sayılı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik tarih ve sayılı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasında Dair Yönetmelik Tarih ve Sayılı Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi Tarihli Sayılı İş Kanunu, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü ve değişen Tarihli İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği tarihli sayılı Su Havzalarının Korunması ve Yönetim Planlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik tarih ve sayılı İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik Projede belirtilen tesislerin montajı, Kuvarsit ocağı ve cevher hazırlama tesisi ile kuvars kumu ocağı ve cevher hazırlama tesislerinin işletilmesi ve işletme faaliyete kapatıldıktan sonraki işlemlerde ÇED Raporunda belirtilen taahhütlere ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 4856 ve 5491 sayılı Kanunlara, Yasalara ve bu kanunlara istinaden çıkarılan tüzük ve yönetmelikler ile ilgili mevzuata uyulacaktır. Sonuç olarak; faaliyetin insan sağlığı ve çevre açısından olumsuz etkilerinin minimuma indirilmesi amacıyla ilgili yönetmelik hükümlerine uyulacak ve alınması gereken tüm izinler alınacaktır. 165