Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş.

Transkript

1 2009 Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞTIR 1

2 İÇİNDEKİLER Anadolu Efes 3 - Genel Bakış 5 - Operasyon Ağı 6 - Vizyon ve Misyon 6 - Sermaye ve Ortaklık Yapısı 7 - Tarihçe 10 - Başlıca Operasyonel ve Finansal Göstergeler 11 - Anadolu Efes in İlkleri 13 - Yönetim Kurulu Başkanı nın Mesajı 16 - Kurumsal Yapı 16 - Yönetim Kurulu 19 - Organizasyon Yapısı 20 - Üst Yönetim 24 - İştirakler Yılında Anadolu Efes 29 - Faaliyet Alanları, Bölgeleri ve 2009 Yılı Aktiviteleri 29 - Bira 29 - Yurtiçi 30 - Yurtdışı 34 - Meşrubat 34 - Yurtiçi 35 - Yurtdışı 37 - Yatırımcı İlişkileri Faaliyetleri 37 Anadolu Efes in Kredi Notları 39 - Faaliyet Sonuçlarına İlişkin Değerlendirme ve Beklentiler 49 - Kurumsal Yönetim 49 - Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporu 68 - Sürdürülebilir Büyüme ve Sosyal Sorumluluk 68 - Çevresel Sorumluluk 73 - İş Güvenliği 75 - Toplumsal Sorumluluk Projeleri 75 - Eğitim 76 - Spor 77 - Kültür Sanat 78 - Sağlık 78 - Sorumlu Tüketim 80 - Etik Değerler ve Çalışma İlkeleri 81 - Faaliyetlere İlişkin Diğer Bilgiler 86 - Kâr Dağıtım Önerisi 87 - Denetleme Kurulu Raporu 88 - İletişim Bilgileri

3 Genel Bakış Geniş bir coğrafyada yer alan şirketler sistemi Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. ( Anadolu Efes veya Şirket ); Türkiye nin en büyük holdinglerinden biri olan Anadolu Endüstri Holding A.Ş. nin ( AEH veya Anadolu Grubu ) içecek sektöründeki faaliyetlerini yürütmektedir yılında 40 ıncı yılını kutlayan Anadolu Efes, iştirakleri ve bağlı ortaklıklarıyla Türkiye, Rusya, Bağımsız Devletler Topluluğu ( BDT ), Güneydoğu Avrupa ve Orta Doğu ülkelerinin oluşturduğu geniş bir coğrafyada bira, malt ve alkolsüz içecek üretimi ile pazarlaması yapan bir şirketler sistemidir. Anadolu Grubu nun temelleri 1950 li yılların başında, geniş vizyonlarını ve yoğun emeklerini bir araya getiren Özilhan ve Yazıcı aileleri tarafından atılmıştır. Bugün Anadolu Grubu; başta bira, meşrubat, otomotiv, finans ve perakende sektörleri olmak üzere, Türkiye ekonomisine büyük bir katkıda bulunmaktadır. Bunlara ek olarak Anadolu Grubu, enerji sektöründe de faaliyet göstermek üzere yatırımlarına başlamıştır. Sermayesinin %30,9 u Yazıcılar Holding A.Ş. ( Yazıcılar Holding ), %17,5 i Özilhan Sınai Yatırım A.Ş. ( Özilhan Sınai ), %7,8 i AEH ye ait olan Anadolu Efes hisselerinin geri kalan %43,7 si ise halka açıktır. Yazıcılar ve Özilhan ın üçüncü ana hissedar olan AEH de sırasıyla %68,0 ve %32,0 oranında ortaklığı bulunmaktadır. Türkiye de iki bira fabrikasından dünyada 500 milyon tüketiciye Faaliyetlerine 1969 yılında Türkiye de açtığı iki bira fabrikasıyla başlayan Anadolu Efes, bugün yurtiçi bira pazarında açık ara lider konumda olan bir şirket kimliğine sahiptir. Aynı zamanda yurtdışı pazarlarda bira operasyonlarını gerçekleştiren, Hollanda da kurulu Efes Breweries International N.V. nin ( EBI ) çoğunluk hissedarı olan Anadolu Efes, yurtiçi ve yurtdışı pazarlarda Coca-Cola operasyonlarını sürdüren Coca-Cola İçecek A.Ş. nin ( CCİ ) de en büyük ortağıdır. Anadolu Efes, 15 ülkeye yayılan 16 bira fabrikası, 6 malt üretim tesisi, 20 meşrubat şişeleme tesisiyle 40. yılında uluslararası bir güç konumuna sahiptir. Anadolu Efes in faaliyetleri geniş bir coğrafyada 500 milyona yakın bir tüketici kitlesine ulaşmaktadır. Anadolu Grubu nun başarı öyküsünde önemli bir rol üstlenen Anadolu Efes, faaliyetlerini Bira Grubu ve Meşrubat Grubu olmak üzere iki çatı altında sürdürmektedir. Avrupa nın en büyük beşinci, dünyanın 13 üncü bira üreticisi Satış hacmi bakımından Avrupa nın en büyük beşinci, dünyanın 13 üncü bira üreticisi olan Anadolu Efes, bira operasyonlarını yürüttüğü ülkeler arasında Türkiye, Moldova ve Gürcistan da lider, Kazakistan da ikinci ve Rusya da dördüncü konumdadır. Sırbistan ın en büyük üçüncü bira operasyonunda ise %28,0 paya sahiptir. CCİ: Coca-Cola sistemindeki en büyük altıncı şişeleyici Anadolu Efes in meşrubat faaliyetlerini yürüten CCİ, Coca-Cola sistemindeki en büyük altıncı şişeleme şirketidir. Ürdün ve Pakistan dışında üretim yaptığı diğer tüm pazarlarda lider meşrubat üreticisi konumunda olan CCİ, Ürdün ve Pakistan da ikinci konumdadır. Bira Grubu Türkiye dışında Rusya, Kazakistan, Moldova, Gürcistan ve Sırbistan da 2009 da 40. yılını kutlayan Anadolu Efes, geniş vizyonu ve doğru belirlenmiş hedefleriyle, sürdürülebilir büyüme politikası doğrultusunda faaliyet bölgesini her geçen gün yaygınlaştırmaktadır. Şirket, Avrupa nın en büyük beşinci bira şirketi olmanın yanı sıra Türkiye dışında Rusya, Kazakistan, Moldova, Gürcistan ve Sırbistan daki operasyonlarıyla bölgesindeki en önemli oyuncular arasında yer almaktadır. 3

4 Türkiye de %89 pazar payı Anadolu Efes, Türkiye de son 20 yılda satışlarını yıllık ortalama %7,2 oranında büyütmeyi başarmıştır. Aynı dönemde Türkiye de bira sektörü yıllık ortalama %5,6 büyümüştür. Şirket, 2009 sonu itibariyle açık ara birinci olduğu pazarda %89 oranında paya sahiptir. Anadolu Efes, bugün bira operasyonlarını beş ülkeye yayılan toplam 14 bira fabrikası, 5 malt üretim tesisi ve bir şerbetçiotu üretim tesisiyle sürdürmektedir. Ayrıca Anadolu Efes in bağlı ortaklığı EBI, Rusya da Moskova şehrinde bulunan bir malt fabrikasında %19,98 paya sahip olup Heineken International B.V. ( Heineken ) ile gerçekleştirdiği stratejik ortaklık sayesinde Sırbistan da faaliyet gösteren üçüncü büyük bira şirketinin de %28 ortağı konumundadır. 60 ı aşkın ülkede tüketilen bir marka: Efes Anadolu Efes, 2009 sonu itibariyle yıllık yaklaşık 35 milyon hektolitre bira üretim ve yıllık ton malt üretim kapasitesine sahiptir. Şirket in ana markası olan Efes, 2009 sonu itibariyle 60 ı aşkın ülkeye ihraç edilmekte ve beğeniyle tüketilmektedir. Bira operasyonlarının yoğunlaştığı Türkiye, Rusya, BDT ve Güneydoğu Avrupa yı kapsayan bölgede değer yaratıcı satın alımları gerçekleştirmek, Anadolu Efes in stratejik öncelikleri arasında yer almaktadır. Meşrubat Grubu CCİ, Türkiye, Pakistan, Orta Asya ve Orta Doğu da toplam 10 ülkede Anadolu Efes, alkolsüz içecek sektöründeki faaliyetlerini %50,3 oranındaki iştiraki CCİ aracılığıyla yürütmektedir. Türkiye, Orta Asya ve Orta Doğu da toplam 10 ülkede faaliyet gösteren CCİ, son olarak 2008 in son çeyreğinde, kişi başı tüketim oranı düşük olmasına karşın yüksek bir büyüme potansiyeli taşıyan Pakistan pazarına girmiştir sonu itibariyle 20 şişeleme tesisi ve yıllık 980 milyon ünite kasa şişeleme kapasitesine sahip olan CCİ, ürün ve hizmetlerini 350 milyona yaklaşan tüketiciye ulaştırmaktadır. Anadolu Efes in Güçlü Yanları Avrupa nın en büyük beşinci bira üreticisi Coca-Cola sistemindeki en büyük altıncı şişeleyici Türkiye bira operasyonlarından istikrarlı, güçlü ve sağlıklı bir performansla elde edilen sürdürülebilir nakit akışı Hızla büyüyen uluslararası bira faaliyetleri Hızla büyüyen Türkiye ve uluslararası meşrubat faaliyetleri Türkiye bira ve meşrubat pazarında açık ara liderlik konumu Dünyanın en büyük üçüncü bira pazarı olan Rusya pazarındaki güçlü ve büyüyen konumu Deneyimli, yetkin, bira ve meşrubat faaliyetlerinde derin bir bilgi birikimine sahip yönetim kadrosu Efes markasının güçlü tanınırlığı, marka bağlılığı, seçkin bayi ve distribütör ağı. 4

5 Operasyon Ağı Ülke Türkiye Rusya Bira Fabrikası 5 (İstanbul, Ankara, Lüleburgaz, İzmir, Adana) 5 (Rostov, Ufa, Kazan, Moskova, Novosibirsk) Bira Üretim Kapasitesi(mhl) 10,0 20,2 Malt Üretim Tesisi 2 (Afyon, Konya) 4* (3 tanesi Kazan da biri Moskova da) Malt Üretim Kapasitesi Şerbetçiotu İşleme Tesisi Preform Üretim Tesisi Nüfus (milyon) Kişi Başı Tüketim (litre) Pazar Payı Pozisyon ton 1 (Bilecik) 72,6 13 % ton 1 (Kazan) 140,4 79 %10 4 Kazakistan 2 (Almati, Karaganda) 2,4 16,0 35 %35 2 Moldova 1 (Kişinev) 1,7 4,2 35 %69 1 Gürcistan 1 ( Natakhtari) 0,7 4,3 19 %57 1 Beyaz Rusya** 9,5 50 Sırbistan 2 ( Zajecar, Novisad) 9,9 55 Azerbaycan** 8,8 9 * EBI, Rusya'da sahip olduğu üç malt fabrikasına ek olarak Moskova'da bir malt fabrikasında da %19,98 paya sahiptir. **Efes Bira Grubunun tüm dünyaya gerçekleştirdiği ihracat haricinde EBI'nın Beyaz Rusya'da ve Anadolu Efes'in Azerbaycan'da kendi ürünlerinin satış ve dağıtımını yapan birer iştiraki bulunmaktadır. Ülke Meşrubat Fabrikası Nüfus (milyon) Pazar Payı Pozisyon Türkiye 8 (Ankara, Bursa, Çorlu, Mersin, İzmir, Elazığ, Muğla, Sakarya) 72,6 %68* 1 Kazakistan 1 ( Brundai) 16,0 %34* 1 Azerbaycan 1 (Bakü) 8,8 %53* 1 Kırgızistan 1 (Bişkek) 5,3 1 Irak 1 (Erbil) 30,7 Suriye 21,9 %11* 2 Ürdün 1 (Madaba) 6,3 %13* 2 Pakistan 6 (Karachi, Rahim Yar Khan, Multan, Gujranwala, Fiasalabad, Lahore) 168,6 %28* 2 Türkmenistan 1 (Ashgabat) 4,9 Tacikistan 7,5 * Gazlı içecekler kategorisi pazar payı 5

6 Vizyon ve Misyon Anadolu Efes in, Bira faaliyetlerindeki vizyonu, dünyanın en güçlü bağımsız bölgesel bira üreticisi olmaktır. Meşrubat faaliyetlerindeki vizyonu, Türkiye, Güney Avrasya ve Orta Doğu yu kapsayan bir coğrafyada faaliyet gösteren, kalite, satış hacmi ve kârlılık bakımından seçkin bir bölgesel şirket olarak Coca-Cola sistemi içinde yer almaktır. Anadolu Efes, içecek sektöründeki gücünü ve etkinliğini artırmak ve toplumun yaşam seviyesinin yükseltilmesine katkıda bulunmayı temel misyon olarak kabul etmiştir. Stratejik Öncelikleri Uzun vadeli, sürdürülebilir ve kârlı büyüme sağlamak Değer yaratıcı satın alımlarla faaliyet bölgesini genişletmek Pazar büyümelerinin üzerinde satış hacmi büyümesi elde etmek Sermaye ve Ortaklık Yapısı 31 Aralık Aralık 2008 Tutar(000 TL) % Tutar (000 TL) % Yazıcılar Holding A.Ş , ,91 Özilhan Sınai Yatırım A.Ş , ,54 Anadolu Endüstri Holding A.Ş. (AEH) , ,84 Halka açık ve diğer , , , ,00 Şirket in kayıtlı sermaye tavanı TL, çıkarılmış sermayesi TL dir. Anadolu Efes sermayesinin %30,9 u Yazıcılar Holding, %17,5 i Özilhan Sınai, %7,8 i AEH ye aittir; %43,7 si ise halka açık hisselerden oluşmaktadır. AEH ye diğer ana hissedarlar Yazıcılar Holding ve Özilhan Sınai sırasıyla %68,0 ve %32,0 oranında ortaktır. Yazıcılar Holding aynı zamanda İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda ( İMKB ) işlem gören halka açık bir şirkettir (YAZIC.IS) yılı itibariyle İMKB de işlem gören en büyük şirketlerden biri olan Anadolu Efes (AEFES.IS), aynı zamanda serbest dolaşımdaki hisselerinde yabancı kurumsal yatırımcı oranı yüksek şirketlerden biridir. Şirket hisseleri, işlem görmeye başladığı 2000 yılından bu yana yabancı kurumsal yatırımcılardan her zaman İMKB ortalamasının üzerinde ilgi görmüştür (Aralık 2009 itibariyle yabancı kurumsal yatırımcı oranı %73). Anadolu Efes, Level-1 düzeyindeki Amerikan Depo Sertifikası ( ADR ) programı sayesinde (AEBZY/Cusip No: ) yurtdışında yerleşik kurumsal yatırımcıların yanı sıra OTC piyasasındaki bireysel yatırımcıların belirli düzeyde işlem gerçekleştirmesine de olanak sağlamaktadır. 6

7 Tarihçe 1969 Efes İçecek Grubu nun ilk bira fabrikaları Erciyas Biracılık (İstanbul) ve Ege Biracılık (İzmir), Grubun ilk markası Efes Pilsen i piyasaya sundu ler Tarbes, Grubun şerbetçiotu ihtiyacını karşılamak amacıyla üretime başladı (1971). Afyon malt fabrikası üretime başladı (1973). Güney Biracılık, Grubun üçüncü bira fabrikası olarak üretime başladı (1974) ler Grubun ikinci malt üretim fabrikası olan Anadolu Biracılık üretime başladı (1984). Türkiye pazarlama ve satış şirketi, Efes Pazarlama ( EFPA ) kuruldu (1986) lar Efes Sınai Yatırım Holding A.Ş. ( Efes Sınai ), BDT ülkelerine yönelik Coca-Cola şişeleme yatırımları gerçekleştirmek amacıyla kuruldu (1993). Efes Sınai nin %25 i özel sermaye arzı ile yabancı kurumsal yatırımcılara satıldı (1994). Grubun dördüncü bira fabrikası Ankara Biracılık en gelişmiş teknolojiyi kullanarak üretime başladı (1995). Erciyas Biracılık ın ikinci halka arzı gerçekleşti (1995). Efes Sınai ye bağlı Coca-Cola şişeleme tesisi Coca-Cola Almaty Bottlers ( CCAB ), Kazakistan, üretime başladı (1995). Efes Sınai ye bağlı Coca-Cola Bishkek Bottlers (CCBB) ve Azerbaycan Coca-Cola Bottlers (ACCB) üretime başladı (1996). Türkiye Coca-Cola operasyonlarının %80 ini teşkil eden Coca-Cola şişeleme ve pazarlama şirketleri Ansan, Maksan, Meda ve Mepa hisselerinin %33 ü, The Coca-Cola Company den ( TCCC ) satın alındı (1996). Kazakistan da bulunan Karaganda Biracılık özelleştirme yoluyla satın alındı (1996). Toros Biracılık ın mal varlığı ve Marmara markası satın alındı. (1998). Böylece Grubun Türkiye deki fabrika sayısı beşe yükseldi. EBI, yurtdışı bira operasyonlarının holding şirketi olarak Hollanda da kuruldu (1998). Efes Sınai nin %48 inin, İMKB ve Londra borsalarında yapılan halka arzı gerçekleşti (1998). Türkiye nin tek yetkili Coca-Cola şişeleyicisi Coca-Cola Bottlers of Turkey ( CCBT ) kuruldu. Anadolu Efes in bu ortaklıktaki payı Anadolu Grubu ile birlikte %40 a yükseldi (1998). Grubun en son teknolojiyle yeni kurulan Türkiye dışında ilk fabrikası Ploiesti Romanya da üretime başladı (1998). EBRD ve Moskova Belediyesi nin de ortak olduğu Moskova Efes Biracılık ( MEB ), Moskova da yeni kurulan ilk modern bira fabrikası olarak üretime başladı (1999). Stary Melnik markası, Rusya da lanse edildi (1999). Moskova Efes Biracılık malt üretimine başladı (1999) ler Romanya da kurulmuş olan bira fabrikası, Interbrew ile %50 - %50 bir ortaklık (Joint Venture) şeklinde yeniden yapılandırıldı ve fabrikanın ismi Interbrew Efes Biracılık olarak değiştirildi (2000). 7

8 Efes İçecek Grubu nun, halka açık olan dört bira ve malt şirketinin (Erciyas Biracılık, Ege Biracılık, Güney Biracılık ve Anadolu Biracılık) tek bir çatı altında birleştirilmesiyle Anadolu Efes kuruldu (2000). CCBT, Coca-Cola İçecek Üretim ve Coca-Cola Satış ve Dağıtım olarak iki şirket altında yeniden yapılandırıldı (2000). EBI bir sermaye artışına giderek sermayesinin %15 ini yabancı kurumsal yatırımcılara özel bir arz ile sattı. ( ). Anadolu Efes Depo Sertifikaları Level-1 seviyesinde işlem görmeye başladı (2002). Türkiye Coca-Cola şişeleme operasyonu yeniden yapılandırılarak bir üretim şirketi olan CCİ ve onun sahibi olduğu bir satış ve pazarlama şirketi halini aldı. (2002). Moldova nın Kişinev kentinde bulunan Vitanta Intravest S.A. bira fabrikası satın alınarak, Efes Vitanta Moldova Biracılık kuruldu. Moldova da biranın yanı sıra meşrubat ve su piyasalarında lider konuma gelindi (2003). Rusya nın Rostov kentinde kurulan yeni bira fabrikasında üretime başlandı (2003). Almati (Kazakistan) kentinde kurulan yeni bira fabrikasında üretime başlandı (2003). Rusya nın Urallar bölgesinin Ufa kentinde bulunan Amstar bira fabrikası satın alındı (2003). Sırbistan ın Belgrad kenti yakınlarında bulunan Pancevo bira fabrikasının çoğunluk hissesi satın alındı. Fabrikanın ismi Efes Weifert olarak değiştirildi (2003). Sırbistan da Zajecar bira fabrikasının çoğunluk hissesi satın alındı. EBI Sırbistan daki üçüncü büyük bira şirketi konumuna geldi (2004). EBI Londra Borsası nda kote olarak halka açıldı (2004). Coca-Cola ürünlerine olan talep artışını karşılamak amacıyla Kazakistan ın Almati kentinde kurulan yeni fabrika üretime geçti (2005). Efes Sınai, yerel bir ortakla %50-50 pay ile The Coca-Cola Bottling Company of Iraq şirketini kurarak, Irak ta Coca-Cola markalı ürünler için münhasıran bütün ülkeyi kapsayan satış ve dağıtım haklarına sahip olurken, Irak pazarı için üretimi de içeren şişeleyici firma olma opsiyonunu elde etti (2005). Efes Sınai, Ürdün deki Coca-Cola şişeleme faaliyetlerini yürüten The Coca-Cola Bottling Company of Jordan şirketinin %90 ını satın aldı (2005). Anadolu Efes in tüm meşrubat operasyonları yeniden yapılandırılarak CCİ çatısı altında topladı ve CCİ ile Efes Sınai nin CCİ bünyesinde birleşmeleri 25 Aralık 2006 tarihinde tescil edilerek tamamlandı ( ). Rusya da faaliyet gösteren yedinci büyük bira üreticisi Krasny Vostok Bira Grubu ( KV Grubu ) satın alındı (2006). Mahmudiye kaynak suları CCİ tarafından satın alındı (2006). EBI ın Romanya da InBev S.A. ( InBev ) ile %50 - %50 müşterek ortaklık şeklinde faaliyet gösteren bira fabrikasındaki hisseleri InBev e satıldı (2006). EBI ın Rusya da faaliyet gösteren iştiraki MEB deki payı, azınlık hisselerinin satın alımıyla %71,0 dan %90,9 a çıktı (2006). CCİ hisseleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda halka arz edildi (2006). EBI ın sermayesi, Anadolu Efes ve EBI ın halka açık hissedarlarına rüçhan haklarını kullandırmak suretiyle 300 milyon ABD doları tutarında artırıldı (2006). Efes Moldova nın sahip olduğu meşrubat markası Viva ve su markası Real TCCC ye satıldı (2007). 8

9 Anadolu Efes bedelsiz sermaye artırımıyla sermayesini 112,9 milyon TL den 450,0 milyon TL ye çıkardı (2007). EBI Gürcistan ın önde gelen bira şirketi Lomisi Ltd nin %100 ünü satın aldı (2008). EBI ve Heineken, Sırbistan ve Kazakistan pazarlarında stratejik işbirliğine gitme kararı aldı ve planlanan işletme birleşmeleri sırasıyla yılın üçüncü ve dördüncü çeyreklerinde tamamlandı (2008). CCİ, TCCC ye ait olan ve Türkiye de bitki çayları, meyve çayları, yeşil çay ve siyah çay üreten Doğadan Gıda Ürünleri Sanayi ve Pazarlama A.Ş. ( Doğadan ) ürünlerinin Türkiye de satış ve dağıtımını gerçekleştirmek için anlaştı (2008). CCİ, çoğunluk hissesi TCCC ye ait olan Coca-Cola Beverages Pakistan Ltd. ( CCBPL ) hisselerinin %49 unu satın aldı (2008). Anadolu Efes, Türkiye de meyve suyu konsantresi üretimi ve yurtiçi/yurtdışına satışını yapan Etap Tarım ve Gıda Ürünleri Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi nin ( Etap ) %33,3 ünü satın aldı (2009). CCİ doğal kaynak suyu şirketi Sandras ın su faaliyetlerine ilişkin bir kısım varlık, hak, izin ve lisanslarını satın aldı (2009). CCİ, Türkmenistan daki iştiraki Turkmenistan Coca-Cola Bottlers Limited şirketinde %33,25 olan payını %59,5 e yükseltti ve Türkmenistan operasyonları 30 Eylül 2009 tarihi itibariyle tam konsolidasyon yöntemiyle konsolide edilmeye başlandı (2009). Anadolu Efes, 2009 yılında faaliyette bulunduğu tüm ülkelerde yeni logosu ve ambalajlarıyla Efes markasının relansmanını gerçekleştirdi (2009). Uluslararası finans piyasalarından borçlanma olanaklarının büyük ölçüde kısıtlandığı bir dönemde EBI, büyük bir başarıyla 300 milyon ABD dolarına eş değer bir finansman paketi sağladı. (2009). Anadolu Efes, EBI ın kendi mülkiyetinde bulunmayan depo sertifikalarının toplanması amacıyla çağrıda bulundu. Çağrı sonucunda Anadolu Efes in EBI da sahip olduğu hisse oranı %73,5 e yükseldi (2009). 9

10 Başlıca Operasyonel ve Finansal Göstergeler Gelir Tablosu Ana Kalemleri (1) % Değişim Bira Satış Hacmi m hektolitre (5) 22,6 22,1 (1,9) Alkolsüz İçecek Satış Hacmi m ünite kasa (6) 533,4 586,5 10 Net Satışlar (000) TL ,9 Faaliyet Kârı (000) TL ,3 Faaliyet Kâr Marjı 17,1% 17,0% Amortisman ve Tükenme Payları(000) TL ,1 Net Kâr (000) TL ,5 Net Kâr Marjı 8,4% 11,1% FAVÖK (2) (000) TL ,2 FAVÖK (2) Marjı 23,3% 24,1% Bilanço Ana Kalemleri Hazır Değerler ve Menkul Kıymetler (000) TL , ,0 55,1 Toplam Varlıklar (000) TL , ,0 6,0 Ana Ortaklığa ait Özkaynaklar (000) TL , ,0 12,7 Toplam Finansal Borç(Finansal Kiralama İşlemlerinden Doğan Borç Dahil)(000) TL , ,0 1,6 Net Finansal Borç/FAVÖK 1,3X 0,9X Yatırım Harcamaları (Brüt) (3) (000) TL , ,0 (32,3) Hisse Senedi Sayısı Hisse Başı Kazanç (4) 0,6882 0, ,5 Ortalama Daimi Çalışan Sayısı (5,6) Not 1: CCİ nin konsolide sonuçları Anadolu Efes in finansal tablolarına Anadolu Efes in CCİ de sahip olduğu %50,3 hisse payı oranında, oransal konsolide edilmiştir. Not 2: FAVÖK; Faaliyet Kârı ve bu tanım içindeki amortisman ve diğer nakit çıkışı gerektirmeyen gelir/giderlerin çıkarılması/ eklenmesi sonucu oluşmaktadır. Not 3: Şirket satın alımları dahil değildir. Not 4: Hisse Başı Kazanç; net kârın raporlama dönemleri boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesiyle bulunmaktadır. Not 5: 1 Hektolitre=100 litre Not 6: 1 Ünite kasa=5,678 litre 10

11 Anadolu Efes in İlkleri BİRA 1986 Türkiye nin ilk kutu birası, İzmir de bulunan Ege Biracılık tarafından üretildi Türkiye nin ilk light birası Efes Light piyasaya sürüldü İlk kez geri dönüşümsüz (depozitosuz) şişe kullanılmaya başlandı Dönüşümsüz şeffaf şişede Türkiye nin ilk siyah birası Efes Dark üretildi Türkiye de ilk kez 5 lt. lik fıçı ambalaj hayata geçirildi. Türkiye nin ilk embossed baskılı kutusu tüketicilerle buluştu. 30. yıl anısına Türkiye nin ilk kabartmalı kutusu shaped can üretildi. Efes markasıyla Rusya da ilk lisanslı bira üretimi gerçekleştirildi Türkiye de ilk kez yabancı bir bira markası lisanslı olarak üretildi: Miller Kazakistan ın ilk dark birasını üretildi: Karagandinskoe Dark. Kazakistan ın ilk yüksek alkollü birasını üretildi: Karagandinskoe Strong Türkiye de ilk kez fıçı tadı Efes Pilsen fıçı şekilli kutu ambalajlarıyla sunuldu Türkiye de ilk kez fıçı bira tadı Efes Pilsen fıçı şekilli şişe ambalajı ile pazara sunuldu. Rusya da ilk kez transparan PET ambalajı piyasaya sunuldu Ice üretim tekniğiyle üretilen Türkiye nin ilk Ice birası Efes Ice piyasaya sunuldu Türkiye nin ilk buğday birası olan Gusta nın üretimine başlandı. Kazakistan da lisanslı olarak üretilen Amsterdam Navigator pazarın ilk premium yüksek alkollü birası oldu. Rusya da ilk kez şişe ve kutuda pazara sunulan fıçı birası Stary Melnik Iz Bochonka oldu Türkiye nin ilk kahve aromalı birası Efes Dark Brown piyasaya sunuldu. Kazakistan da şişede satışa sunulan ilk fıçı birası Karagandinskoe Kruzhka Svezhego oldu. Rusya nın pet ambalajdaki ilk semi-dark birası Gold Mine Beer Red Special 1,5 litrelik ambalajda piyasaya sunuldu. Rusya nın ilk çift malt karışımı ile üretilen birası Efes Fusion piyasaya sunuldu. Rusya da ilk kez transparan şişede fıçı bira Stary Melnik Iz Bochonka Mild piyasaya sunuldu Gusta markasının yüksek alkollü versiyonu ve Türkiye nin ilk dark buğday birası Gusta Dark pazara sunuldu. Efes Pilsen Fıçı Kutunun yüksek alkollü versiyonu ve Türkiye nin ilk yüksek alkollü fıçı kutusu piyasaya sunuldu. 11

12 Kazakistan da ilk kez şişede satışa sunulan fıçı bira 0,5 litre transparan ambalajıyla Karagandinskoe Kruzhka Svezhego Mild oldu. Kazakistan da şişede ilk fıçı dark birası Karagandinskoe Draft Velvet 0,5 litre ambalajıyla piyasaya sunuldu. Moldova da şişede satışa sunulan ilk fıçı bira transparan 0,5 litre ambalajda Chisinau Draft Mild oldu. Gürcistan da şişede satışa sunulan ilk fıçı bira 0,5 litre şişede Natakhtari Kasris oldu. Rusya da şişede ilk mojito bira kokteyli Sokol Mohito 0,5 litrelik ambalajda piyasaya sunuldu. MEŞRUBAT 1986 Türkiye de ilk kez pet şişede gazlı içecek üretimi gerçekleştirildi Türkiye de ilk kez alüminyum kutuda gazlı içecek üretimi gerçekleştirildi. Türkiye de ilk diyet gazlı içecek lansmanı yapıldı: Diet Coke Nestea markasıyla Türkiye ilk kez buzlu çay kategorisiyle tanıştı Türkiye de ilk kez depozitolu pet şişede CCİ ürünleri satışa sunuldu Azerbaijan Coca-Cola Bottlers Azerbaycan a yatırım yapan ilk yabancı şirket oldu Kazakistan ın ilk işlenmiş içme suyu Bonaqua pazara sunuldu Kazakistan da ilk diyet gazlı içecek lansmanı yapıldı: Coca-Cola light Powerade markasıyla Türkiye de ilk sporcu içeceği lanse edildi. Azerbaijan Coca-Cola Bottlers a ait şişeleme tesisi ISO 9001: 2000 Kalite Sertifikası alarak bu sertifikayı alan Kafkaslar ve Orta Asya daki ilk tesis oldu Kazakistan da ilk defa tonik üretimi ve alüminyum kutuda gazlı içecek üretimi gerçekleştirildi Kazakistan da ilk defa alüminyum kutuda meyve suyu ve buzlu çay üretimi gerçekleştirildi Türkiye de ve dünyada ilk kez gazlı/alkolsüz bir içecekte twist-off kapak uygulaması gerçekleştirildi. Türkiye de ilk kez aseptik pet şişede meyve suyu üretimi gerçekleştirildi. Türkiye de ilk enerji içeceği alüminyum şişede lanse edildi. Kazakistan da ilk kez tetra ambalajda meyve suyu üretimi gerçekleştirildi Türkiye de ilk enerji gazoz lansmanı gerçekleştirildi: Sprite 3G. Türkiye de ilk aromalı tonik lansmanı gerçekleştirildi: Schweppes narlı tonik. Kazakistan da ilk kez tetra ambalajda buzlu çay üretimi gerçekleştirildi. 12

13 Yönetim Kurulu Başkanı nın Mesajı Saygıdeğer Ortaklarımız, Pek çok cephede mücadele ederek başarılı bir yılı geride bıraktık. Tüm dünyanın küresel krize karşı büyük bir mücadele verdiği 2009 yılı, Anadolu Efes in, uzun zamandır Türkiye nin en bilinen markalarından biri olan Efes le çıktığı yolculuğunda 40 ıncı yılıydı. Faaliyetlerimizi sürdürdüğümüz tüm ülkelerde zorlu makroekonomik koşullara ve pazar daralmasına rağmen pek çok cephede mücadele ederek satış hacmi, pazar payı ve kârlılık açısından oldukça başarılı bir yılı geride bıraktığımızı memnuniyetle ifade etmek isterim yılının son çeyreğinde aniden şiddetlenerek küresel bir nitelik kazanan ABD kaynaklı finansal kriz, dünya çapında hükümetlerin eşgüdüm içinde uyguladıkları ekonomi politikaları sayesinde, 2009 yılının ilk çeyreğini geride bıraktıktan sonra kademeli olarak yavaşlama sürecine girdi. Yılın ikinci yarısından itibaren gelmeye başlayan toparlanma sinyalleri, son çeyrekte daha da belirginlik kazandı. Bu görünümüyle krizde en kötünün geride kaldığı izlenimi güçlenirken dünyanın ivedi gündemine, bundan böyle hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı beklentisiyle yeni dünya düzeni tartışmaları yerleşmeye başladı yılı, tüm dünyada kritik bir önem taşımaktadır. Öte yandan, ciddi bir biçimde hızını kesmiş olsa da kriz sürecinin henüz tümüyle aşılamadığı açıktır. Bu nedenle, ülke ekonomilerinin krize karşı bir önlem olarak uygulamaya soktukları genişleyici para ve maliye politikalarından çıkış süreci ve zamanlaması açısından 2010 yılı, tüm dünyada kritik bir önem taşımaktadır. Önümüzdeki dönemde küresel ekonomideki büyümenin kademeli ve yavaş olacağı ve büyüme dinamiklerini ağırlıklı olarak gelişmekte olan ülkelerin belirleyeceği öngörülmektedir. Politik istikrar ve etkin kriz yönetimi sayesinde Türkiye ekonomisi 2009 yılının ikinci yarısından itibaren toparlanmaya başlamış ve 2009 un son çeyreği itibariyle resesyon sürecinden çıkmıştır yılında %3 dolayında büyümesi beklenen Türkiye ekonomisinin 2009 yılındaki başarılı performansı sayesinde ülkemiz, derecelendirme kuruluşlarının notunu yükselttiği az sayıda ülke arasındaki yerini almıştır. Saygıdeğer Ortaklarımız, Anadolu Efes 40. yılını kutlamanın gururu içindedir yılında Türkiye de iki fabrikayla kurulan Anadolu Efes, 2009 yılında 15 ülkeye yayılan 16 bira fabrikası, 6 malt fabrikası, 20 meşrubat şişeleme tesisiyle 40. yılını kutlamanın gururu içindedir. Bira pazarına 40 yıl önce giren şirketimizin yarattığı Efes markası, bugün 60 ı aşkın ülkede, milyonlarca tüketicinin sofrasında yer almaktadır. Aynı şekilde, küresel çapta muazzam bir yapıya sahip olan Coca-Cola sistemi içinde başladığımız meşrubat faaliyetlerimizle tüm dünyada 350 milyona yakın tüketiciye ulaşmaktayız. Bugün Anadolu Efes, Avrupa nın en büyük beşinci bira üreticisi ve Coca-Cola sistemindeki en büyük altıncı şişeleyici konumundadır. Büyük bir cesaret ve başarma azmiyle sürdürdüğümüz bu kırk yıllık yolculuğun sonunda küresel çapta saygın, büyük ve güçlü bir içecek grubuna dönüşen Şirketimizin başarılarını siz değerli ortaklarımızla paylaşmaktan memnuniyet duyuyoruz. Krizi fırsata dönüştürerek rekabet üstünlüğümüzü artırdık. Küresel krizin dünya ekonomilerinde yarattığı büyük hasara, dolayısıyla bira ve meşrubat sektörleri üzerindeki olumsuz etkilerine rağmen 2009 yılında Şirketimiz, büyük bir esneklikle uygulamaya koyduğu stratejik önlemler sayesinde istikrarlı ve kârlı büyümesini sürdürmüştür da konsolide bira ve meşrubat satış hacmimiz 2008 yılına göre %2,9 artış göstererek 38,9 mhl ye ulaşmıştır. 13

14 Bu başarıda Şirketimizin kriz karşısındaki hazırlıklı ve esnek yapısının büyük bir payı vardır. Öngörü ve disiplin içinde gerçekleştirdiği pazar odaklı uygulamaları, stratejik kararlarla hayata geçirdiği marka yatırımları ve nakit akışını artırmakta gösterdiği başarıyla Anadolu Efes, tüm pazarlarda yaşanan güç koşullara rağmen 2009 yılında krizi fırsata dönüştürerek rekabet üstünlüğünü daha da artırmıştır yılı konsolide satış hacmimizin %57 si bira operasyonlarımız, %43 ü ise meşrubat operasyonlarımız tarafından gerçekleştirilmiştir yılında Şirketimizin toplam bira satış hacmi 2008 e kıyasla %1,9 oranında gerileyerek 22,1 mhl olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu azalma, yurtdışı bira pazarlarımızdaki makroekonomik koşulların bira sektöründe yarattığı küçülmeden kaynaklanmıştır. Ancak, Şirketimiz genel olarak faaliyet gösterdiği pazarların üzerinde bir performans sergileyerek pazar payını artırmayı başarmıştır yılı meşrubat faaliyetlerimizin satış hacmi ise önceki yıla kıyasla %10,0 artış kaydederek 586,5 milyon ünite kasaya ulaşmıştır. Türkiye de ana markamız Efes %100 bilinirliğe sahiptir. Anadolu Efes in tartışmasız lider konumda olduğu yurtiçi bira operasyonlarımızda hedefimiz, pazar payımızı artırmaktan çok kişi başı bira tüketimi düzeyini artırmaya yönelik etkin pazarlama çalışmalarıyla toplam pazarın büyümesine katkıda bulunmaktır. Reklamın 25 yıldan uzun bir süredir yasak olduğu Türkiye de ana markamız Efes %100 bilinirliğe; yiyecek-içecek kategorisinde ise toplam tüketici harcamaları içinde en yüksek paya sahiptir. Türkiye deki bira operasyonlarımızın yurtiçindeki toplam satış hacmi bir önceki yıla kıyasla %0,5 artarken Türkiye bira operasyonlarımızın ihracat dahil toplam satış hacmi 8,5 mhl düzeyine yükselmiştir. Satış hacmimizdeki büyüme, pazardaki büyümenin üzerinde gerçekleşmiş ve buna bağlı olarak Türkiye deki pazar payımız %86 dan %89 a yükselmiştir. Türkiye bira operasyonlarımızın net satış gelirleri 2009 yılında 1.264,2 milyon TL ye ulaşmış; FAVÖK marjı ise %39,8 olarak gerçekleşmiştir. Artan girdi maliyetleri yurtiçi bira operasyonlarının kârlılık sonuçlarında belirleyici bir etken olmuştur. Şirketimiz bu durumu, verimlilik artışı ve maliyetlerin düşürülmesine yönelik önlemlerle, güçlü nakit akış yönetimi ve yatırım harcamalarının makul düzeyde tutulması gibi uygulamalarla önemli ölçüde bertaraf etmeyi başarmıştır. Yurtdışı bira operasyonlarında pazar payımızı artırdık. Küresel krizin ülke ekonomileri ve tüketici talebi üzerinde yarattığı daralmanın bir sonucu olarak, Şirketimizin konsolide yurtdışı bira satış hacmi bir önceki yıla kıyasla %3,1 oranında azalarak 13,6 mhl olarak gerçekleşmiştir. Buna karşın Şirketimiz, 2009 yılında da yurtdışı bira operasyonlarında, stratejik hedefi doğrultusunda, pazar büyümesinin üzerinde performans göstererek pazar payını artırmayı başarmıştır. Şirketimizin yurtdışı bira operasyonlarında, satış hacmi bakımından en büyük paya sahip olan Rusya pazarı, dünyanın en büyük üçüncü bira pazarıdır. Küresel krizin ekonomide yarattığı daralma ve tüketici talebi üzerindeki ağır baskı nedeniyle 2009 da Rusya daki satış hacmi %3,6 oranında gerileyerek 10,7 mhl olarak gerçekleşmiştir. Şirketimiz, 2009 yılında satış hacmi gerilemiş olmasına rağmen, pazarın üzerinde bir performans göstererek Rusya daki pazar payını %9 dan %10 a yükseltmeyi başarmıştır. Bu sayede cirosu ile en büyük 50 şirket arasına girdiği Rusya daki dördüncü büyük bira şirketi olarak güçlü konumunu korumuştur. Krizin ülke ekonomisi üzerinde yarattığı tüm olumsuz etkilere ve bira pazarının daralmasına rağmen Şirketimizin Kazakistan operasyonu oldukça başarılı bir yıl geçirmiş ve pazar payını proforma bazda %31 den %35 e yükseltmiştir. 14

15 2009 yılında yurtdışı bira operasyonlarımızın konsolide net satış gelirleri 2008 yılına kıyasla %17,4 oranında azalarak 857,3 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir yılında emtia fiyatlarındaki düşüş yurtdışı bira operasyonlarımızın kârlılığını olumlu yönde etkilerken, yerel para birimlerinin değer kaybı ve makro ortamdaki bozulma nedeniyle tüketici talebinin ekonomi segmentinde yer alan ürünlere yönelmesi olumsuz etki yaratmıştır yılında yurtdışı bira operasyonlarımız devalüasyona bağlı olarak yükselen yabancı paraya endeksli hammadde fiyatlarındaki artışın olumsuz etkisine rağmen hammadde fiyatlarındaki gerilemeden önemli oranda faydalanmıştır. Etkin maliyet kontrolü ve gider yönetimi sayesinde Şirketimiz yurtdışı bira operasyonlarımızda hem brüt karlılığı hem de faaliyet karını geçen yıla göre ciddi oranda artırmayı başarmıştır. Sonuç olarak, yurtdışı bira operasyonlarımızın 2009 yılı FAVÖK marjı bir önceki yıla kıyasla 500 baz puandan fazla artarak %20 olarak gerçekleşmiştir. Artan karlılık yanında etkin çalışma sermayesi yönetimi ve yatırımların rasyonalizasyonunun da katkısıyla yurtdışı bira operasyonlarımız 2009 yılında 144,2 milyon ABD dolarlık yüksek bir serbest nakit akımı yaratmıştır. Saygıdeğer Ortaklarımız, CCİ nin konsolide satış hacmi 2009 da %10,0 oranında artış kaydetti. Krizin dünya çapında meşrubat sektöründe yarattığı daralmaya rağmen 2009 yılı, Türkiye de ve yurtdışında meşrubat operasyonlarımızı gerçekleştiren CCİ için oldukça başarılı geçmiştir. CCİ nin konsolide satış hacmi 2009 da %10,0 oranında artarak 586,5 milyon ünite kasaya ulaşmıştır. CCİ nin Türkiye deki faaliyetleri, kişi başına düşen milli gelirdeki düşme ve hızla artan işsizlik düzeyine rağmen, 2008 yılına kıyasla %4,3 oranında büyüme kaydederek 438,9 milyon ünite kasa satış hacmine ulaşmıştır. Yurtdışı meşrubat operasyonlarımızda da, faaliyet gösterdiğimiz coğrafyalarda tüketici talebini büyük ölçüde etkileyen olumsuz makro koşullara rağmen, farklı pazarların özgün dinamiklerini dikkate alarak gerçekleştirdiğimiz başarılı uygulamalar sayesinde dikkat çekici bir performans sergilemiş bulunuyoruz. Şirketimizin yurtdışı konsolide meşrubat satış hacmi 2009 yılsonu itibariyle %30,6 gibi büyük bir artışla 147,6 milyon ünite kasa düzeyine yükselmiştir yılında CCİ nin konsolide net satış gelirleri %6,6 oranında büyüyerek 2.407,5 milyon TL ye ulaşmış; FAVÖK marjı ise %15,3 düzeyinde gerçekleşmiştir. Saygıdeğer Ortaklarımız, Sıfırdan yarattığımız Anadolu Efes i uluslararası bir güce dönüştürdük. Bundan kırk yıl önce sıfırdan yarattığımız Anadolu Efes i hep birlikte 15 ülkeye yayılan 16 bira fabrikası, 6 malt fabrikası, 20 meşrubat şişeleme tesisiyle uluslararası bir güce dönüştürmeyi başarmış olmanın haklı gururunu taşıyoruz. Kırkıncı yılında, tüm dünyada 500 milyona yakın bir tüketici kitlesine ulaşan Anadolu Efes in bu büyük başarı öyküsünü sizlerle paylaşmaktan derin bir memnuniyet duyuyorum. Hedefimiz açık ve nettir: Uzun vadeli, sürdürülebilir ve kârlı büyümeyle bağımsız ve seçkin bölgesel bir güç olmak Geride bıraktığımız 40 yılda olduğu gibi bundan böyle de önümüze çıkan tüm engellere rağmen, zorluklar karşısında daha da güçlenerek, büyük bir kararlılıkla yolumuza devam edeceğiz. 40 yıl boyunca Anadolu Efes e emeği geçenlere teşekkür ederiz. Sözlerimi bitirirken, öncelikle bu 40 yıl boyunca Anadolu Efes e emeği geçen tüm çalışanlara, ama özellikle 2009 yılının zor koşullarında büyük bir özveriyle üstün performans gösteren çalışma arkadaşlarıma teşekkür ederim. Ayrıca, bizden desteğini esirgemeyen hissedarlarımıza ve tüm sosyal paydaşlarımıza şahsım ve Yönetim Kurul adına teşekkürlerimizi sunarım. Saygılarımla, Tuncay Özilhan Yönetim Kurulu Başkanı 15

16 Kurumsal Yapı Yönetim Kurulu 1. Tuncay Özilhan - Başkan 1947 yılında doğan Tuncay Özilhan, Saint Joseph Lisesi ve İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi ni bitirdikten sonra ABD de Long Island Üniversitesi nde işletme alanında yüksek lisans (MBA) yapmıştır yılında Erciyas Biracılık Genel Müdürlüğü ile başlayan iş yaşamı, Anadolu Endüstri Holding Bira Grubu Koordinatörlüğü, Anadolu Endüstri Holding Genel Koordinatörlüğü ve 1984 yılında atandığı Anadolu Grubu İcra Başkanlığı görevleriyle devam etmiştir. Tuncay Özilhan, 2007 yılı Mayıs ayında devraldığı Anadolu Grubu Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini halen sürdürmektedir. Özilhan aynı zamanda Anadolu Efes, Efes Pazarlama, Tarbes, CCİ, Coca-Cola Satış ve Dağıtım, Hamburger Restoran İşletmeleri (McDonald s), ABank, Alternatif Finansal Kiralama, Alternatif Yatırım, Anadolu Alpha Gayrimenkul, Anadolu Elektronik (Samsung), Anadolu Sağlık Merkezi (ASM) Yönetim Kurulu Başkanlıkları ile TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkan Yardımcılığı, Estonya Fahri Konsolosluğu ve Türk-Japon İş Konseyi Başkanlığı görevlerini de yürütmektedir. 2. İbrahim Yazıcı - Başkan Vekili 1949 yılında doğan İbrahim Yazıcı, 1975 yılında Bursa İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi nden mezun olmuştur yıllarında Amerika da Atlanta Üniversitesi nde iş idaresi üzerine yüksek lisans (MBA) yapmıştır yılından itibaren Anadolu Grubu şirketlerinde aktif görevler almış olan Yazıcı nın halen Grup şirketlerinin Yönetim Kurullarında Başkanlık, Başkan Yardımcılığı ve Üyelik görevleri vardır. 3. Süleyman Vehbi Yazıcı - Üye 1947 yılında doğan Süleyman Vehbi Yazıcı, ortaokul ve liseyi Beyoğlu Tarhan Koleji nde okuduktan sonra 1972 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi nden mezun olmuştur. Üniversite öğrenimi yıllarından başlayarak aileye ait değişik Grup şirketlerinde çalışarak deneyim kazanan Yazıcı, yılları arasında Çelik Motor A.Ş. de Genel Müdür olarak görev almıştır. Kenan Evren Eğitim Kültür Vakfı, Anadolu Eğitim ve Sosyal Yardım Vakfı, Türk Kalp Vakfı, Göz Nurunu Koruma Vakfı, Doğal Hayatı Koruma Vakfı gibi sivil kuruluşlara üye olan Yazıcı, birçok vakıf ve dernekte de yönetici konumda görev üstlenmiştir yılından bu yana Anadolu Grubu bünyesindeki şirketlerde Yönetim Kurulu Üyeliği yapmaktadır. 4. Tülay Aksoy - Üye 1951 yılında doğan Tülay Aksoy, 1968 yılında Erenköy Kız Lisesi nden mezun olmuştur yılından itibaren Özilhan Sinai Yatırım ın Yönetim Kurulu üyeliğinin yanı sıra Anadolu Grubu şirketlerinden Anadolu Endüstri Holding, Anadolu Efes, Anadolu Isuzu, Çelik Motor, Adel Kalemcilik, Anadolu Motor ve Anadolu Sağlık Vakfı nda da Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yapmaktadır. Oden Turizm A.Ş. Başkan Vekili olan Tülay Aksoy, Doğal Hayatı ve Hayvanları Koruma, Çağdaş Yaşam, Polis Şehit Aileleri, Engelli Koruma, Sokak Çocuklarını Koruma ve Eğitme, Starky İşitme Engellileri derneklerinin de üyesidir. 5. Gülten Yazıcı - Üye 1952 yılında doğan Gülten Yazıcı, 1975 yılında Şişli İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi nden mezun olmuştur. Halen Anadolu Endüstri Holding ve Anadolu Grubu na bağlı çeşitli şirketlerde Yönetim Kurulu üyesidir. 16

17 6. Hülya Elmalıoğlu - Üye 1962 yılında doğan Hülya Elmalıoğlu, 1979 yılında Özel Kadıköy Kız Koleji nden mezun olmuştur yıllarında Amerika da dil eğitimi gören Elmalıoğlu, halen Anadolu Endüstri Holding ve Anadolu Grubu şirketlerinden Anadolu Efes, Anadolu Isuzu ve Çelik Motor da Yönetim Kurulu üyesidir. 7. Ahmet Oğuz Özkardeş - Üye 1961 yılında doğan Ahmet Oğuz Özkardeş, Galatasaray Lisesi nden mezun olduktan sonra Boston Üniversitesi nde işletme lisans derecesini tamamlamıştır. Yüksek lisansını Boston Üniversitesi nde bilgi sistemleri yönetimi alanında yapan Özkardeş, Viltur A.Ş. nin Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, Oden A.Ş. ile Tetusa A.Ş. Yönetim Kurulu üyesi ve EGİAD (Ege İşadamları Derneği) kurucusudur. 8. Metin Ecevit - Üye 1946 yılında doğan Metin Ecevit, 1967 yılında Siyasal Bilgiler Fakültesi ni bitirdikten sonra 1976 yılında Syracuse Üniversitesi nden ekonomi alanında yüksek lisans derecesini almıştır tarihleri arasında Maliye Bakanlığı nda Hesap Uzmanı ve Gelirler Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapmıştır den itibaren çalışmakta olduğu Anadolu Grubu nda, otomotiv şirketlerinde Genel Müdür, Murahhas Aza, Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev almış; Otomotiv Grubu Başkanı iken 2006 yılında Grup yaş yönetmeliği gereği emekli olmuştur. Öte yandan, yılları arasında İthal Otomobilleri Türkiye Mümessilleri Derneği nde Yönetim Kurulu üyeliği ve Yönetim Kurulu başkanlığı yapmıştır. Halen çeşitli Anadolu Grubu şirketlerindeki Yönetim Kurulu üyeliği devam etmektedir. 9. Engin Akçakoca - Üye 1951 yılında doğan Engin Akçakoca, Orta Doğu Teknik Üniversitesi nden işletme alanında lisans diplomasına sahiptir. Kariyerine 1974 yılında bankacılık alanında başlayan Akçakoca, Türkiye İş Bankası, Citibank N.A., American Express Bank Ltd.ve Türkiye İthalat İhracat Bankası A.Ş. de çeşitli görevlerde bulunduktan sonra, yılları arasında Koç-Amerikan Bankası nın Genel Müdür Yardımcılığı görevinde bulunmuştur den 2000 yılına dek Koçbank A.Ş. nin Genel Müdürlüğünü yapan Akçakoca, 2001 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla geniş bir bankacılık sektörü yeniden yapılandırma programından sorumlu olarak Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu na Başkan olarak atanmıştır yılından bu yana danışmanlık hizmeti veren Akçakoca, 2006 yılından geçerli olmak üzere Anadolu Efes Yönetim Kurulu na katılmıştır. 10. Dr. Yılmaz Argüden - Üye Dr. Yılmaz Argüden, Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü nden mezun olduktan sonra RAND Graduate Enstitüsü nde stratejik analizler alanında doktora yapmış ve üstün başarı ödülü kazanmıştır. Çalışma yaşamına 1978 yılında Koç Holding Araştırma ve Geliştirme Merkezi nde başlayan Yılmaz Argüden, yılları arasında The RAND Corporation da Stratejik Analizler Uzmanı olarak görev almıştır arasında Kısım Amiri görevini üstlendiği Dünya Bankası Krediler Bölümü nde 20 değişik ülkeyle çalışmıştır yılında hükümetin daveti üzerine Türkiye ye dönen Argüden, 1990 yılına dek Özelleştirme Programı nın sorumluluğunu yürüterek kapsamlı özelleştirme projeleri gerçekleştirmiş ve Türkiye de yatırım bankacılığı sektörünün gelişmesinde önemli bir rol üstlenmiştir. Dr. Yılmaz Argüden, 1991 de, ekonomi konusunda Başbakan Başdanışmanı olarak görev yapmıştır. Aynı yıl kurulan ARGE Danışmanlık ın Yönetim Kurulu Başkanı görevini de üstlenmiştir ve bu görevini halen sürdürmektedir. Anadolu Efes, Borusan, Koç Holding ve Vestel grubu şirketlerinde, Petkim ve Sümerbank ta ve dört kıtada faaliyet gösteren Inmet Mining şirketlerinde Yönetim Kurulu Üyeliği yapmıştır yılları arasında Erdemir in Yönetim 17

18 Kurulu başkanlığını üstlenmiştir yılından bu yana, dünyanın önde gelen yatırım bankalarından Rothschild in Türkiye Danışmanı olan Argüden, 2007 yılından itibaren yine Rothchild Türkiye nin Yönetim Kurulu başkanlığı görevini yürütmektedir. 11. Dr. Cem Kozlu - Üye 1946 yılında doğan Cem Kozlu, orta ve lise öğrenimini Robert Kolej de tamamladıktan sonra Denison Üniversitesi nden lisans, Stanford Üniversitesi nden MBA ve Denison Üniversitesi nden fahri doktora derecelerini almıştır yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi nde Uluslararası Pazarlama ve İhracat İdaresi dersleri veren Kozlu, 1985 yılında da Denison Üniversitesi İktisat Bölümü nde misafir Profesör olarak görev yapmıştır. Çeşitli ulusal ve uluslararası şirketlerde yönetici olarak çalışan Kozlu, yılları arasında Türk Hava Yolları Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı, 1990 da ise Avrupa Havayolları Birliği (AEA) Başkanı olarak görev almıştır döneminde Milletvekili olarak, yılları arasında da THY Yönetim Kurulu Başkanı olarak kamu hizmetini sürdürmüştür. Kozlu, 1996 yılından bu yana Coca-Cola şirketinde farklı görevlerde bulunmuştur. Sırasıyla Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya Cumhuriyetleri İcra Direktörlüğü, Viyana merkezli Orta Avrupa, Avrasya ve Orta Doğu Grubu Başkanlığı yapmış, Nisan 2006 da emekli olmuştur. Halen Coca-Cola şirketinde Avrasya & Afrika Grubu Danışmanı olarak görev yapmakta olan Dr. Kozlu, Cenevre merkezli Uluslararası Havayolları Eğitim Fonu nun (IATF) Başkanı, CCBCS (Coca-Cola Bottling Company of Saudi Arabia) ve Trader Media East (TME) Amsterdam şirketlerinin Yönetim Kurulu üyesidir. Ayrıca İstanbul merkezli TAV Havalimanları Holding A.Ş., Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş., Coca-Cola İçecek A.Ş., Evyap Sabun, Yağ ve Gliserin Sanayii ve Ticaret A.Ş., Anadolu Endüstri Holding, Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş., Godiva, Kamil Yazıcı Yönetim ve Danışmanlık A.Ş. ve Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu nun yönetim kurullarında da Üye olarak bulunan Kozlu, Anadolu-Johns Hopkins Sağlık Merkezi, Sabancı Üniversitesi ve İstanbul Modern Sanatlar Vakfı nda Mütevelli Heyeti üyesidir. Yönetim Kurulu Danışmanları 12. Ege Cansen - Danışman Ege Cansen, Orta Doğu Teknik Üniversitesi İşletme Bölümü nden lisans, Pennsylvania Üniversitesi - Wharton School dan yüksek lisans (MBA) dereceleri almıştır. Arçelik te Genel Müdür Yardımcısı, Koç Holding de Sanayi İşler Koordinatörü, Soyer Hafriyat ta Müdür ve Anadolu Endüstri Holding de Murahhas Aza olarak görev almıştır yılları arası Marmara Üniversitesi nde İşletme Ekonomisi dersi veren Ege Cansen, 1983 ten bu yana Hürriyet gazetesinde ekonomi yazarıdır. Ege Cansen, Cansen & Cansen Yönetim Danışmanlığı şirketinin ortağıdır. 13. Ahmet Boyacıoğlu - Danışman 1946 yılında doğan Ahmet Boyacıoğlu, Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü nden lisans diplomasına sahiptir. Boyacıoğlu, Efes İçecek Grubu ndaki (Anadolu Efes) kariyerine 1973 yılında başlamıştır yılları arasında Bira Grubu Başkanı, Strateji ve İş Geliştirme Başkanı, Yurtdışı Bira Grubu Başkanı, Doğu Avrupa Bölüm Başkanı, Ege Biracılık ve Malt San. A.Ş. Genel Müdürü, Güney Biracılık ve Malt San. A.Ş. Genel Müdürü, Ege Biracılık ve Malt San. A.Ş. Satış Müdürü ve Bölge Satış Müdürü gibi çeşitli görevlerde yer almıştır yılı Mayıs ayında Efes Bira Grubu Başkanı olarak atanan Boyacıoğlu, 1 Şubat 2007 itibariyle emekli olmuştur. Kendisi halen Anadolu Efes Yönetim Kurulu Danışmanı ve Anadolu Grubu şirketlerinin bazılarında Yönetim Kurulu üyesidir. 14. Serdar Bölükbaşı - Danışman Serdar Bölükbaşı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Ekonomi Bölümü nden lisans diplomasına sahiptir ve Ohio State Üniversitesi nde Yönetici Geliştirme Programı nı tamamlamıştır. Efes Bira Grubu ndaki kariyerine 1984 yılında Erciyas Biracılık Bütçe Finansman Uzmanı olarak başlayan Bölükbaşı,

19 94 yılları arasında Erciyas Biracılık İstanbul Proje Geliştirme Müdürü, arasında Efes Bira Grubu Pazarlama Koordinatörü ve arasında da Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. Genel Müdürü olarak görev yapmıştır. Ardından, altı yıl süreyle Türkiye Bira Grubu Genel Direktörü olarak iş yaşamını sürdüren Bölükbaşı, yılları arasında Rusya ve BDT Bölge Başkanı, 2008 yılında Yurtdışı Bira Operasyonları Başkanı olarak görev almıştır. Serdar Bölükbaşı, 2009 yılından itibaren Anadolu Grubu nun çeşitli şirketlerinde Yönetim Kurulu üyesi ve Danışman olarak görevini sürdürmektedir. Organizasyon Yapısı Efes Bira Grubu Başkanı Alejandro Jimenez Efes Meşrubat Grubu Başkanı Michael A. O Neill Pazarlama ve Satış Direktörü Berke Kardeş* Tedarik Zinciri Direktörü Altuğ Aksoy İnsan Kaynakları Direktörü Saltuk Ertop Mali İşler ve Yatırımcı İlişkileri Direktörü Can Çaka Pazar Geliştirme Direktörü Cem Güner Mali İşler Direktörü N. Orhun Köstem* Tedarik Zinciri Servisleri Direktörü Ali Hüroğlu İnsan Kaynakları Direktörü Aliye Alptekin Hukuk Direktörü R. Ertuğrul Onur Dış İlişkiler Direktörü Atilla D. Yerlikaya İç Denetim Direktörü Özlem Aykaç Strateji ve İş Geliştirme Direktörü Meltem Metin Türkiye Bira Operasyonları Genel Müdürü Tuğrul Ağırbaş* Uluslararası Operasyonlar Başkanı Hüseyin Murat Akın* Türkiye Bölge Başkanı Burak Başarır* Ortadoğu ve Pakistan Operasyonları Başkanı Ronald W. Jones * tarihinden itibaren 19

20 Üst Yönetim Alejandro Jimenez - Efes Bira Grubu Başkanı Alejandro Jimenez, Teksas Üniversitesi nden kimya mühendisliği diplomasına sahiptir. Kariyerine 1973 yılında TCCC de başlamıştır yılında Orta Amerika Bölge Direktörü olarak atanmasının ardından, Karayipler Bölge Direktörü, Latin Amerika Başkan Yardımcısı ve Pazarlama Direktörü görevlerinde bulunmuştur. Jimenez, 1991 yılında Latin Amerika nın en büyük, dünyanın ikinci büyük Coca-Cola şişeleme şirketi olan Panamco nun en büyük iştiraki Panamco Mexico ya Başkan olarak atanmıştır yılları arasında ise Panamco da Başkanlık ve Yönetim Kurulu üyeliği görevlerini başarıyla yürütmüştür yılına dek ortağı olduğu ve tüketim malları konusunda şirketlere, başlangıç ve gelişme süreçlerinde finansal ve yönetimsel konularda danışmanlık veren Meksika merkezli DINESA şirketinde Genel Direktör olarak görev alan Jimenez, 2007 yılında Efes Bira Grubu Başkanı olarak görevine başlamıştır. Tuğrul Ağırbaş - Efes Bira Grubu Türkiye Bira Operasyonları Genel Müdürü İstanbul Üniversitesi İşletme Bölümü nden lisans derecesine sahip olan Tuğrul Ağırbaş, 1990 yılında Efes İçecek Grubu na katılmıştır. Sırasıyla Proje Geliştirme Uzmanı, Pazarlama Uzmanı, İstanbul Bölgesi Satış Müdürü, Grup Ürün Müdürü, Marmara Satış ve Pazarlama Müdürü ve Miller Pazarlama Müdürü pozisyonlarında çalıştıktan sonra 2001 yılında Rusya Operasyonlarının Pazarlama Direktörlüğü pozisyonuna atanmıştır Haziran ından itibaren Efes Rusya Genel Müdürü olarak görev yapan Tuğrul Ağırbaş, 1 Ocak 2010 da Efes Türkiye Genel Müdürü olarak atanmıştır. Can Çaka - Mali İşler ve Yatırımcı İlişkileri Direktörü Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü nden lisans diplomasına ve yine aynı üniversitenin İdari Bilimler Bölümü nden yüksek lisans derecesine sahip olan Can Çaka, kariyerine Texas Instruments Software Ltd. Şirketinde İş Analizi ve Sistem Mühendisi olarak başlamıştır. Anadolu Efes e ise 1997 yılında Finans Uzmanı olarak katılmıştır yılları arasında Efes Bira Grubu Strateji, İş ve Pazar Geliştirme Direktörlüğü nde Finans Uzmanı, Efes Ukrayna Bira Fabrikası nda Finans ve İdari İşler Müdürü, Efes Bira Grubu Strateji ve İş Geliştirme Direktörü gibi çeşitli pozisyonlarda görev almıştır. Çaka, Haziran Nisan 2008 arasında Efes Bira Grubu Strateji, İş ve Pazar Geliştirme Direktörü olarak görev yapmıştır. Bu tarihten itibaren Anadolu Efes Mali İşler ve Yatırımcı İlişkileri Direktörü olarak görevine devam etmektedir. Cem Güner - Pazar Geliştirme Direktörü Cem Güner, Orta Doğu Teknik Üniversitesi nden işletme alanında lisans diplomasına sahiptir. Anadolu Efes teki kariyerine 1991 yılında Pazarlama Uzmanı olarak başlayan Güner, yılları arasında Efes Sınai Satış Müdürlüğü, Ürün Pazarlama Yöneticiliği, EFPA Ürün Pazarlama Yöneticiliği, Efes Moskova Pazarlama Müdürlüğü ve Efes İçecek Grubu nda Ürün Geliştirme Müdürlüğü yapmıştır. Şubat 2003 te Efes İçecek Grubu Pazarlama Direktörü olarak atanmıştır. Ekim 2007 itibariyle Efes Vitanta Moldova Genel Müdürü olarak atanan Güner, Ağustos 2009 da Pazar Geliştirme Direktörü görevine getirilmiştir. Altuğ Aksoy - Tedarik Zinciri Direktörü Altuğ Aksoy, Oglethorpe University-ABD den ekonomi lisans diplomasına sahiptir. Kariyerine 1995 yılında Anadolu Grubu Mali İşler Uzman Yardımcısı olarak başlamış, 1996 yılında Mali İşler Uzmanı olarak atanmıştır yılları arasında İnsan Kaynakları ve Fon Yönetimi Uzmanı olarak görev yapmıştır yılları arasında Efes Sınai Satış ve Pazarlama Direktörü olarak görev alan 20

21 Aksoy, Ocak 2003 te Efes Bira Grubu Ticaret ve İhracat Direktörü olmuştur yılında Satın Alma ve Lojistik Direktörü olarak Grup taki kariyerine devam eden Aksoy, halen Haziran 2008 de atandığı Efes Bira Grubu Tedarik Zinciri Direktörü görevini sürdürmektedir. Berke Kardeş - Pazarlama ve Satış Direktörü Ankara Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü nden mezun olan Berke Kardeş, Efes İçecek Grubu na katılmadan önce Öz Kaynak Kol. San. Ür. Tic. A.Ş. de Pazarlama Yöneticisi ve Sports International da Program Koordinatörü olarak çalışmıştır. Efes Bira Grubu ndaki kariyerine 1997 yılında Proje Geliştirme Uzmanı olarak başlayan Kardeş, arasında Finansal Kontrolör ve arasında Satış Şefi olarak görev yapmıştır arasında Efes Rusya da Kanal Pazarlama Müdürü olarak çalışan Kardeş, 2005 yılında Efes Rusya Pazarlama Direktörü olarak, 1 Ocak 2010 itibariyle ise Efes Bira Grubu Pazarlama ve Satış Direktörü olarak atanmıştır. Saltuk Ertop - İnsan Kaynakları Direktörü İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi nden lisans ve aynı üniversiteden vergi hukuku alanında yüksek lisans diplomasına sahip olan Saltuk Ertop, Wales Üniversity de finans alanında Executive MBA eğitimini tamamlamıştır. Kariyerine 1990 yılında Çaylıgil & Gündoğdu Hukuk Firması nda avukat olarak başlamıştır yılları arasında Alcatel de sırasıyla Hukuk Müşaviri, Uluslararası Hukuk Müşaviri (Belçika), Genel Sekreter, İnsan Kaynakları Direktörü, Alcatel Genel Merkezi nde (Paris) Kariyer Geliştirme Direktörü, Alcatel-Lucent Güney Asya İnsan Kaynakları Başkan Yardımcısı ve Güney Asya Operasyonları Başkan Yardımcısı (Hindistan) olarak görev alan Ertop, Mart 2008 tarihinden bu yana Efes Bira Grubu nda İnsan Kaynakları Direktörü olarak görev yapmaktadır. Michael A. O Neill - Efes Meşrubat Grubu Başkanı 1969 yılında Endüstri Mühendisi olarak Rathmines College dan mezun olan O Neill, kariyeri boyunca İrlanda Dış Ticaret Servisi nde Moskova daki İrlanda Büyükelçiliği Ticaret Ateşeliği ve Almanya, Avusturya ve İsviçre den sorumlu Direktörlükler de dahil olmak üzere çeşitli üst düzey görevlerde bulunmuştur. O Neill, buna ek olarak, yılları arasında İrlanda Gıda ve İçecek İhracat Girişimi Direktörü olarak görev yapmıştır yılında TCCC ye katılan Michael O Neill, 1996 yılına kadar Avrasya Bölge Direktörlüğü görevini üstlenmiştir yıllarında ise TCCC nin Kuzey Ülkeleri ve Kuzey Avrasya Başkanı olarak görev yapan Michael A. O Neill Şubat 2006 da CCİ de Murahhas Üye olarak atanmıştır. Hüseyin Murat Akın - Efes Meşrubat Grubu Uluslararası Operasyonlar Başkanı Hüseyin Murat Akın, Princeton Üniversitesi nden Elektrik Mühendisliği ve Bilgisayar Bilimi üzerine lisans ve Chicago Üniversitesi nden Pazarlama, Finans ve Uluslararası Ticaret dallarında İş İdaresi üzerine yüksek lisans eğitimi almıştır yılından bu yana The Coca-Cola Company ve Coca-Cola İçecek bünyesinde, Kafkasya ve Orta Asya Cumhuriyetleri Bölgesi Pazarlama Müdürü, Ticari Direktör gibi farklı görevlerde bulunan Akın, 2006 yılından bu yana CCİ Türkiye Bölge Başkanlığını yürütmekteydi. Coca-Cola sistemine katılmadan önce Procter and Gamble da Ürün Müdürü olarak görev yapan Hüseyin Murat Akın, ayrıca Madra-Akın Nebati Yağcılık ve Sabunculuk Şirketi nde Bölge Satış Müdürlüğü ve Finans Direktörlüğü görevlerini yürüttü. Hüseyin Murat Akın 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren CCİ Uluslararası Operasyonlar Başkanı olarak atanmıştır. Burak Başarır - Efes Meşrubat Grubu Türkiye Bölge Başkanı Ocak 2005 ten bu yana Coca-Cola İçecek A.Ş. CFO su olarak görev yapan Burak Başarır, Amerikan River College da Uluslararası İşletme ve Bilgisayar alanlarında eğitim aldı tarihleri arasında California State Üniversitesi nde İşletme öğrenimi gören Burak Başarır, 1995 yılında ODTÜ 21

22 İşletme Bölümü nden mezun oldu yılında Coca-Cola İçecek A.Ş. ye katılan Burak Başarır, sırasıyla Bütçe ve Planlama Şefi, Orta Anadolu Satış Merkezi Finans Müdürü, Mersin Satış Merkezi Müdürü ve son olarak da Ankara Satış Merkezi Müdürü olarak görev yapmıştır. Coca-Cola İçecek e katılmadan önce Arthur Andersen de Kıdemli Denetçi olarak çalışan Burak Başarır, 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren Türkiye Bölge Başkanlığı na atanmıştır. Ronald W. Jones - Efes Meşrubat Grubu Orta Doğu ve Pakistan Operasyonları Başkanı Coca-Cola İçecek A.Ş. de 2001 den 2005 e kadar Genel Müdür ve Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yapan Ronald Jones, 2005 te Coca-Cola İçecek A.Ş. nin Efes Sınai Yatırım Holding A.Ş. yi satın almasından sonra Türkiye ve Orta Doğu Operasyonları Başkanı olarak atandı. Ronald Jones, Coca-Cola bünyesine ilk olarak 1980 yılında Peninsula Coca-Cola Şişeleme Şirketi Başkan Yardımcısı olarak katıldı ve Louisiana daki Coca-Cola Şişeleme Şirketi Başkanlığı da dâhil olmak üzere Coca-Cola sisteminde farklı üst düzey görevlerde bulundu yılları arasında Efes Sınai Holding A.Ş. nin Başkanı ve Murahhas Azası olarak çalışan Ronald Jones, New York Devlet Üniversitesi İşletme Bölümü lisans, New Orleans Üniversitesi nden ise fahri doktora derecesine sahiptir. N. Orhun Köstem - Mali İşler Direktörü Orta Doğu Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü nde lisans ve aynı üniversitede MBA eğitimini tamamlayan Köstem, Bilgi Üniversitesi nden Ekonomi Hukuku alanında yüksek lisans derecesine sahiptir. Anadolu Efes bünyesine 1994 yılında katılan Köstem, yılları arasında sırasıyla İş Geliştirme Müdürü, Yatırımcı İlişkileri Müdürü, Kurumsal Finansman ve Yatırımcı İlişkileri Müdürü, Kurumsal Finansman ve Yatırımcı İlişkileri Direktörü ve Yurtdışı Bira Operasyonları (Efes Breweries International) Finans Direktörü olarak görev yapmıştır yılı Kasım ayı itibariyle Anadolu Endüstri Holding A.Ş. nin Kurumsal Finans Koordinatörü olarak atanan Köstem, 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren CCİ de Mali İşler Direktörü olarak görev yapmaktadır. Ali Hüroğlu - Tedarik Zinciri Servisleri Direktörü Ali Hüroğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi nden Makine Mühendisliği dalında yüksek lisans derecesine sahiptir. Coca-Cola sistemine dahil olmadan önce yılları arasında HEMA Dişli de Süreç Mühendisi ve yılları arasında General Dynamics Forth WorthTexas da stajyer olarak çalışmıştır da Türkiye ye dönmüş ve Ankara da Türkiye Havacılık Sanayi de F16 tasarım ve üretim projesinde 1990 yılına kadar çalışmıştır. Ali Hüroğlu, Coca-Cola Sistemi nde 1990 yılında Trabzon da Karadeniz Bölgesi Satış Merkezi sorumluluğunda Fabrika Müdürü olarak çalışmaya başlamıştır. Daha sonra Mersin fabrikasının yapımında görev almış ve Güney ve Güneydoğu Bölgesi Satış Merkezi nin sorumluluğunu üstlenmiştir yılında operasyon bölümüne transfer olmuş ve 1996 yılında Mersin fabrika Operasyon Müdürü olarak görevlendirilmiştir. Daha sonra Doğu Bölgesi Grup Operasyon Müdürlüğüne terfi eden Ali Hüroğlu, 2001 yılından bu yana Tedarik Zinciri Servisleri Direktörü olarak CCİ de görev yapmaktadır. Aliye Alptekin - İnsan Kaynakları Direktörü Aliye Alptekin, Hacettepe Üniversitesi İşletme Bölümü mezunudur. Aliye Alptekin, 1989 ve 2004 yılları arasında Türk Hava Yolları A.O. da Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü, Pazarlama Direktörlüğü ve İnsan Kaynaklarından sorumlu Genel Müdür Yardımcılığı gibi çeşitli yönetim pozisyonlarında görev alan Aliye Alptekin, Şubat 2004 te İnsan Kaynakları Direktörü olarak Coca-Cola İçecek A.Ş. de çalışmaya başlamıştır. R. Ertuğrul Onur - Hukuk Direktörü İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi nden mezun olan R. Ertuğrul Onur, stajını 1988 yılında Konya Barosu nda tamamlamış; daha sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi nde araştırma görevlisi 22

23 olarak çalışırken İstanbul Barosu na katılmıştır yılları arasında Mobil Oil Türk A.Ş. ve BP Petrolleri nde Hukuk Müşaviri olarak görev alan Onur, CCİ ye katılmadan önce Pfizer Hukuk Departmanı nı kurmuş ve yönetmiştir. R. Ertuğrul Onur, 2007 yılının Mart ayında CCİ Hukuk Direktörü olarak atanmıştır. Atilla D. Yerlikaya - Dış İlişkiler Direktörü Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü nden mezun olan Yerlikaya, 10 yılı aşkın bir süredir gazetecilik ve yayıncılık yapmaktadır. Bir süre National Geographic Türkiye nin Genel Müdürü olarak çalışan Yerlikaya, CCİ ye katılmadan önce Phillip Morris SA ve Shell & Turcas şirketlerinde çeşitli yönetim kademelerinde görev almıştır. Uluslararası Yatırımcılar Derneği YASED de Denetçi ve Türk- Amerikan İşadamları Derneği TABA-Amcham da Genel Başkan Yardımcısı olan Yerlikaya, Mayıs 2007 de CCİ Dış İlişkiler Direktörü olarak atanmıştır. Özlem Aykaç - İç Denetim Direktörü Özlem Aykaç, 1988 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi İşletme Bölümü nden mezun olmuştur. CCİ de 1999 dan bu yana çalışmakta olan Aykaç, bankacılık ve tekstil sektörlerinde olmak üzere yirmi yılı aşkın finans ve iç denetim deneyimine sahiptir. İç denetimin mesleki örgütü olan Türkiye İç Denetim Enstitüsü nün ( TİDE ) önceki dönem Yönetim Kurulu Başkanlığını yürütmüş olan Aykaç, mevcut dönemde de Danışma Kurulu Başkanlığını sürdürmektedir. Aynı zamanda mesleğin global organizasyonu olan Institute of Internal Auditors ın (IIA) Yönetim Kurulu ve Denetim Komitesi nde görev yapmakta olan Aykaç, Uluslararası İç Denetçi Sertifikası ( CIA ) ve Uluslararası Kontrol Öz Değerlendirme ( CCSA ) sertifikalarına sahiptir. Meltem Metin - Strateji ve İş Geliştirme Direktörü İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Bölümü nden mezun olan Meltem Metin, çalışma yaşamına Pamukbank Mali Kontrol Bölümü nde Uzman Yardımcısı olarak başlamıştır. Aralık 1995 te Anadolu Grubu Mali İşler Koordinatörlüğü nde Uzman olarak göreve başlayan Metin, önce Anadolu Endüstri Holding, 1998 den itibaren de Efes Sınai bünyesinde Finansal Kontrolör ve Bölgesel Finans Müdürü olarak görev yaptıktan sonra 2000 yılı Mayıs ayında Efes Sınai nin Kazakistan ve Kırgızistan operasyonlarına Finans Müdürü olarak atanmıştır. Meltem Metin, Şubat 2002 de Coca-Cola Almaty Bottlers LLP ( CCAB ) Genel Müdürlüğüne, Haziran 2005 te ise Coca-Cola Bishkek Bottlers CJSC ( CCBB ) Genel Müdürlüğüne atanmıştır. Mayıs 2009 dan bu yana Coca-Cola İçecek A. Ş. bünyesinde Strateji ve İş Geliştirme Direktörü olarak görev yapmaktadır. 23

24 İştirakler Türkiye Bira Operasyonları Türkiye pazarında uzun yıllardır açık ara lider konumda Şirket, Beş bira fabrikası, iki malt üretim tesisi ve bir adet şerbetçiotu işleme tesisiyle Türkiye nin en büyük bira üreticisi konumundadır. Türkiye de 10 milyon hektolitre yıllık bira ve ton yıllık malt üretim kapasitesine sahiptir. Türkiye de satış, dağıtım ve pazarlama faaliyetlerini yürüten, %100 oranında iştiraki olan Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. (EFPA) 10 satış bölgesiyle faaliyet göstermektedir. EFPA, 202 bayi ve 28 adet distribütörüyle ürünlerini Türkiye geneline dağıtan güçlü bir lojistik ağa sahiptir. Türkiye nin beş büyük kentinde doğrudan satış gerçekleştiren EFPA, en güçlü bilgi teknolojilerinden olan SAP sistemini kullanarak zamanında ve ayrıntılı bilgiyle çalışmaktadır. Tarbes Tarım Ürünleri ve Besicilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Tarbes), Şirket in Türkiye deki şerbetçiotu üretim tesisidir. Yıllık 300 ton pelet kapasitesiyle Türkiye bira operasyonlarının bira üretimi için gerekli ana hammaddelerden biri olan şerbetçiotu ihtiyacını karşılamaktadır. Yurtdışı Bira Operasyonları Rusya, Kazakistan, Moldova ve Gürcistan da dokuz bira ve üç malt üretim tesisiyle güçlü üretim ağı Anadolu Efes in Yurtdışı Bira Operasyonları Hollanda da kurulu EBI tarafından yürütülmektedir. EBI, 2009 yılsonu itibariyle Rusya, Kazakistan, Moldova ve Gürcistan da yıllık toplam 25 milyon hektolitre üretim kapasitesine sahip olan dokuz bira fabrikası ve ton kapasiteye sahip üç malt üretim tesisiyle faaliyet göstermektedir. Ayrıca Sırbistan da sahip olduğu iki bira fabrikası ile pazarın üçüncü büyük bira üreticisi Central Europe Beverages de %28 oranında pay sahibidir. Moskova da bir malt fabrikasında %19,98 paya sahip olan EBI ın, Beyaz Rusya da kendi ürünlerinin satış ve dağıtımını yapan bir iştiraki bulunurken Anadolu Efes in de Azerbaycan da kendi ürünlerinin satış ve dağıtımını yapan bir iştiraki bulunmaktadır. Meşrubat Operasyonları Geniş bir coğrafyada lider gazlı ve gazsız içecek üreticisi ve dağıtıcısı Anadolu Efes in alkolsüz içecek faaliyetlerini yürüten CCİ; Türkiye, Pakistan, Kazakistan, Azerbaycan, Kırgızistan, Türkmenistan, Tacikistan, Ürdün, Irak ve Suriye yi içine alan geniş bir coğrafyada gazlı ve gazsız içecek üretmekte ve dağıtımını yapmaktadır. CCİ, 2009 yılsonu itibariyle faaliyetlerini 20 şişeleme tesisi ve yıllık 980 milyon ünite kasa üretim kapasitesiyle yürütmektedir. 24

25 TÜRKİYE BİRA OPERASYONLARI Anadolu Efes Biracılık ve Malt San. A.Ş. Tarbes Tarım Ürünleri ve Besicilik San. Tic. A.Ş. %99,8 Efes Pazarlama ve Dağıtım Tic. A.Ş. %99,9 Etap Tarım ve Gıda Ürünleri Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. %33,3 YURTDIŞI BİRA OPERASYONLARI Efes Breweries International N.V. %73,5 Coca-Cola Satış Dağıtım A.Ş. (CCSD) %99,96 MEŞRUBAT OPERASYONLARI Coca-Cola İçecek A.Ş. %50,3 Moscow Efes Brewery, Rusya %90,9 Mahmudiye Kaynak Suyu Ltd. Şti. %99,9 Coca-Cola Almaty Bottlers LLP,* Kazakistan %99,7 Efes Karaganda Brewery, Kazakistan %72,0 Azerbaycan Coca-Cola Bottlers Ltd,* Azerbaycan %99,9 JSC Lomisi, Gürcistan %100,0 Coca-Cola Bishkek Bottlers CJSC,* Kırgızistan %100,0 Efes Vitanta Moldova Brewery, Moldova %96,5 Türkmenistan Coca-Cola Bottlers Ltd., Türkmenistan %59,5 The Coca-Cola Bottling Company of Jordon Ltd. Ürdün %90,0 Efes Belarus Trade Company, Beyaz Rusya %100,0 Central Europe Beverages N.V. (CEB), Sırbistan %28,0 Coca-Cola Beverages Pakistan Ltd., Pakistan %49,2 Syrian Soft Drink Sales and Distribution L.L.C., Suriye %50,0 The Coca-Cola Bottling of Irak FZCO, Birleşik Arap Emirlikleri %50,0 CC Beverage Limited, Irak %60,0 * Direk ve dolaylı toplam pay oranı 25

26 40. Yılında Anadolu Efes 40 yılda edinilmiş bilgi birikimi ve operasyonel güç Anadolu Efes in faaliyet alanı içerisinde dünyanın en cazip bira ve meşrubat pazarlarına sahip ülkelerden bazıları yer almaktadır. Bu ülkelerin ortak karakteristiği, hızlı büyüme potansiyeline, küresel çapta kıyaslanabilir ortalamaların altında kişi başı tüketim düzeyine ve ciddi bir ekonomik büyüme potansiyeline sahip olmalarıdır. Son 10 yıllık dönemde dünya bira tüketiminin yıllık bileşik bazda kaydettiği büyüme %3, Avrupa nın ise %2 dir. Oysa Anadolu Efes in bira operasyonlarını sürdürdüğü ülkelerde bu oran %10 düzeyinde gerçekleşmiştir (Canadean Global Beer Trends 2009) yılları arasında meşrubat operasyonlarının bulunduğu ülkelerin gazlı içecek tüketimi ise yıllık bileşik bazda %10 oranında büyüme kaydetmiştir. Alanında 40 yılda edindiği bilgi birikimi, operasyonel gücü ve esnekliği ile faaliyette bulunduğu pazarlardaki yüksek gelişme potansiyeli Anadolu Efes için sürekli ve sürdürülebilir büyümenin başlıca güvencesini oluşturmaktadır. İleri teknolojiyle donatılmış fabrika ve tesisler Anadolu Efes, faaliyetlerine başladığı 1969 yılında Türkiye deki iki bira fabrikasında toplam 0,3 mhl olan üretim kapasitesini 2009 yılsonu itibariyle, beş fabrikada yıllık 10 mhl bira, iki malt üretim tesisinde ton malt ve bir şerbetçiotu üretim tesisinde ise 300 ton pelete çıkarmıştır. Şirket, her alanda olduğu gibi üretim faaliyetlerinde de verimlilik artışına yönelik yatırımlarını sürdürmektedir. Üretimin iki ana hammaddesini sağlayan Türkiye deki malt ve şerbetçiotu üretim tesislerinin önemi, hammadde fiyatlarında dünya genelinde yaşanan dalgalanma nedeniyle her geçen gün daha da artmaktadır. Anadolu Efes, operasyonlarını dünya genelinde malt fiyatlarında oluşan dalgalanmaların olumsuz etkilerinden olabildiğince korumak için uzun vadeli yatırımlar gerçekleştirmiştir. Araştırma ve Geliştirme Departmanı nın 1982 yılından bu yana süregelen çalışmaları sonucunda çok çeşitli maltlık arpa tohumu geliştirilmiştir. Türkiye de maltlık arpa satın almak için yapılan anlaşmalar çerçevesinde çiftçilere arpa tohumları verilmekte ve sonrasında yetiştirilen arpalar Şirket tarafından satın alınarak kendi tesislerinde malta dönüştürülmektedir. Anadolu Efes in yurtiçindeki tüm fabrikaları en gelişmiş teknolojiyle donatılmıştır. Bu ileri teknoloji sayesinde lisanslı ürünler de kalite standartlarına uygun olarak üretilmekte ve mevcut ürün gamına Türkiye nin ilk buğday birası olan Gusta ve aromalı bira Mariachi gibi yeni ürünler eklenebilmektedir. Yüksek gelişme potansiyeli taşıyan yurtdışı bira pazarları Anadolu Efes in yurtdışı bira operasyonları Hollanda da kurulu bağlı ortaklığı EBI tarafından yürütülmektedir. Anadolu Efes, var olan ya da yeni pazarlarda kurduğu bira fabrikalarının yanı sıra güçlü yerel işletmeleri satın alarak kurulu tesislere, markalara, dağıtım ağlarına ulaşabilmekte ve büyüme perspektifi doğrultusunda yeni platformlar yaratmaktadır. EBI, Rusya da faaliyetlerini toplam beş bira fabrikası ve üç malt üretim tesisinde sahip olduğu toplam 20.2 mhl bira ve ton malt üretim kapasitesi ile yürütmektedir. EBI ayrıca Moskova da bir malt fabrikasında %19,98 paya sahiptir. 26

27 Kazan da bulunan malt üretim tesislerinin bira fabrikalarına yakınlığı, Rusya operasyonları için önemli bir stratejik avantaj sağlamaktadır. Bu tesisler Rusya operasyonunun ihtiyacının önemli bir kısmını karşılamaktadır. Ayrıca, Rusya daki preform üretim tesisi de ihtiyacın tamamını karşılamakta ve bu pazarda yüksek düzeyde olan PET ambalaj talebinin karşılanmasında maliyetlerin kontrolü açısından önemli bir avantaj oluşturmaktadır. Kazakistan da iki bira fabrikasıyla faaliyetlerini sürdüren EBI, 2,4 mhl yıllık üretim kapasitesine sahiptir. Moldova da 2009 yılsonu itibariyle 1,7 mhl üretim kapasitesine sahip olan EBI, üretim faaliyetlerini sağlam bir alt yapıyla yürütmektedir. Gürcistan operasyonunda mevcut durumda 0,7 mhl kapasiteye sahip olan EBI, bu ülkede de maliyetleri düşürerek verimlilik artışına yönelik çalışmalar yürütmektedir. EBI, ayrıca Sırbistan da Heineken tarafından yönetilen bira operasyonunda %28,0 paya sahiptir. EBI ın Beyaz Rusya da Anadolu Efes in ise Azerbaycan da kendi ürünlerinin satış ve dağıtımını yapan bir iştiraki bulunmaktadır. Meşrubat operasyonları toplam 10 ülkede, 350 milyona yaklaşan insanın yaşadığı bir coğrafyada... Anadolu Efes, Türkiye ve yurtdışındaki tüm meşrubat faaliyetlerini iştiraki CCİ üzerinden gerçekleştirmektedir. Şirket, 2009 yılsonu itibariyle meşrubat faaliyetlerini 20 şişeleme tesisi ve toplam 980 milyon ünite kasa kapasitesiyle yürütmektedir. Anadolu Efes in başarısına önemli ölçüde katkıda bulunan CCİ, toplam 10 ülkede, 350 milyona yaklaşan insanın yaşadığı bir coğrafyada faaliyet göstermektedir. Mevcut durumda CCİ, Coca-Cola sistemi içerisindeki en büyük altıncı şişeleyicidir. Anadolu Efes in 1993 yılında BDT ülkelerine yönelik Coca-Cola şişeleme yatırımlarını gerçekleştirmek amacı ile kurulan iştiraki Efes Sınai Yatırım Holding A.Ş. (Efes Sınai) tarafından Kazakistan, Kırgızistan ve Azerbaycan da başlayan meşrubat faaliyetleri, 1996 da Türkiye de %33 ü satın alınarak başlanılan ve daha sonra farklı şişeleme ve pazarlama şirketleri birleştirilerek CCİ adı altında faaliyet gösteren meşrubat operasyonu ile 2005 yılında birleşmiş ve bugünkü CCİ olarak yeniden yapılanmıştır. Faaliyetlerini sürdürülebilir büyüme ve meşrubat alanında bölgesel bir güç konumuna gelme hedefi doğrultusunda yürüten CCİ, 2005 yılında Ürdün, 2006 da Irak, 2007 de Suriye ve 2008 de Pakistan pazarlarında faaliyet göstermeye başlamıştır. Etkin ve aktif yönetilen geniş bir marka portföyü Anadolu Efes, faaliyet gösterdiği pazar ve segmentlerde güçlü pozisyonlara sahip bira markalarının yanı sıra tüm dünyada en çok bilinen markalar arasında yer alan Coca-Cola markalı içeceklerden oluşan, geniş ve zengin bir ürün yelpazesine sahiptir. Etkin bir biçimde yönetilen marka portföyü, Şirket in en güçlü yönlerinden ve başarısındaki en önemli etkenlerden biridir. 27

28 Efes Bira Grubu bünyesinde 30 un üzerinde marka Anadolu Efes, lezzet, gelenek ve fırsatlara dayalı farklı tüketici taleplerini karşılamak amacıyla son derece geniş bir ürün yelpazesi sunmaktadır yılsonu itibariyle Efes Bira Grubu bünyesinde 30 un üzerinde marka bulunmaktadır. Farklı pazarlarda bira tüketimini etkileyen çok boyutlu değişkenleri dikkate alan Şirket, tüketicilere her pazarın özelliklerine göre geniş bir yerel ürün portföyüne ek olarak lisans altında ürettiği yabancı markaları da sunmaktadır. Anadolu Efes in bira operasyonlarının ana markası kuşkusuz Efes Pilsen dir yılında Türkiye de piyasaya sürülen Efes Pilsen, aradan geçen 40 yılda uluslararası çapta yadsınamaz bir bilinilirliğe ulaşmıştır yılında Efes Bira Grubu, faaliyette bulunduğu tüm ülkelerde yeni logosu ve ambalajlarıyla Efes markasının relansmanı gerçekleştirmiştir. Bugün Efes markası, 60 ı aşkın ülkeye yapılan ihracatın yanı sıra; Rusya, Kazakistan, Moldova, Gürcistan ve Sırbistan da lisans altında üretilmekte ve yurtdışı pazarların tamamında premium segmentte yer almaktadır. Markalaşma stratejisinde yerel markaların ulusal özelliklerine vurgu Ürün portföyünü önemli bir rekabet üstünlüğü olarak gören Anadolu Efes, etkin pazarlama faaliyetleri kapsamında markalarına sürekli yatırım yapmaktır. Şirket, tüketici odaklı pazarlama faaliyetlerini içinde bulunduğu pazarın özgün koşullarını dikkate alarak yürütmektedir. Bu çerçevede, sponsorluk ve satış noktası promosyonları gibi dolaylı aktivitelerin yanı sıra doğrudan medya kanalları yoluyla reklam çalışmaları da gerçekleştirmektedir. Anadolu Efes, mevcut markaların yeniden lansmanını yapmak, yeni marka yaratmak ve yüksek marka bilinirliğine ulaşmak konusunda önemli bir deneyime sahiptir. Yerel markaların ulusal özelliklerinin öne çıkarılması, Şirket in markalaşma ve pazarlama stratejisinin temel unsurlarından biridir. Ulusal markalara verilen önem, müşteri bağlılığını artırmakta, ürünlere yönelik talebin sürekliliğini sağlamakta ve pazarın farklı bölgelerindeki müşteriler ile güçlü bir bağ kurulmasına olanak sağlamaktadır. Ana bira segmentlerinin tümünü kapsayan geniş bir marka portföyü Anadolu Efes, tüketicinin bira seçimini belirleyen ana unsurların markanın imajı ve verdiği mesaj olduğu saptamasından yola çıkarak, premium, ekonomi ve popüler gibi ana bira segmentlerini kapsayan bir marka portföyü oluşturmuştur. Şirket ayrıca, toplumsal sorumluluk anlayışı ve markalarının bilinirliğine verdiği önemle operasyonlarını sürdürdüğü pazarlarda, spor ve müzik festivalleri gibi kültürel ve sportif aktivitelerde sponsorluk faaliyetleri üstlenmektedir. Anadolu Efes pazarlama ve satış ekipleri, Şirket in stratejik hedefleri doğrultusunda tüketici davranışlarını, tüketim alanlarını, müşteri ve piyasa ihtiyaçlarını yakından izleyerek her kanal için farklı pazarlama stratejileri ve programları belirlemektedir. Bu kapsamda markaların çekiciliğini artırmaya yönelik çeşitli yenilikçi ambalajlar tasarlayarak özel teşhir platformları düzenlemekte, kapalı satış noktalarındaki görsel unsurlar sık sık yenilemektedir. Ayrıca, hipermarket, süpermarket, bakkal, restoran ve eğlence merkezi gibi farklı satış kanallarının gereksinimleri, ilgili satış kanalına özel uygulamalarla yönetilmektedir. 28

29 Gazlı ve gazsız içeceklerden oluşan meşrubat marka portföyü Anadolu Efes in meşrubat marka portföyü gazlı ve gazsız içecekler olmak üzere iki ana kategoriye ayrılmıştır. Hem gazlı hem de gazsız içecekler kategorisinde marka portföyünü geliştirmeyi sürdüren CCİ, faaliyette bulunduğu bölgelerde tüketicilerin beğenisine sürekli yeni ürünler sunmaktadır. Gazsız içecekler kategorisi, CCİ nin toplam satışları içinde %26 ile halen düşük bir paya sahip olsa da büyük bir gelişme potansiyeli taşımaktadır. Şirket, Türkiye, Kazakistan, Azerbaycan, Kırgızistan ve Kuzey Irak ta gazlı içecek kategorisinde lider konumdadır. Coca-Cola, Coca-Cola light, Fanta ve Sprite markaları, tüm pazarlarda CCİ nin gazlı içecek portföyünün içinde yer almaktadır (Pakistan da Coca-Cola light yerine Diet Coke. ). Ayrıca, Türkiye, Ürdün ve Suriye de Coca-Cola Zero ; Türkiye, Kazakistan, Kırgızistan ve Ürdün de Schweppes ; Türkiye ve Pakistan da Sprite 3G ; Ürdün ve Irak ta Canada Dry ; Ürdün ve Suriye de Sprite light ve Pakistan da Sprite Zero markaları yer almaktadır. Kârlı ve uzun dönemde sürdürülebilir organik büyüme ile değer yaratan satın alımlar Anadolu Efes, ürünlerine yönelik talebin istikrarlı bir biçimde artışını karşılamak amacıyla operasyonlarını sürdürdüğü bölgelerde sürekli yeni üretim tesisleri ve hatları kurarak kapasitesini artırmakta; böylelikle organik büyümesini hızlı ve başarılı bir biçimde yönetmektedir. Kârlı organik büyümenin yanı sıra, değer yaratan satın alımları gerçekleştirmek, Şirket in stratejik öncelikleri arasında yer almaktadır. Kapasite artırımları ve yeni üretim tesislerinin kurulması, Şirket in faaliyet gösterdiği pazarlarda ürünlerine yönelik sürekli talep artışının doğal bir sonucudur. Faaliyet Alanları, Bölgeleri ve 2009 Yılı Aktiviteleri Bira Anadolu Efes Bira Operasyonları Pazar Payları Ülke Pazar Payı (%) Pozisyon Türkiye (1) 89 1 Rusya 10 4 Kazakistan 35 2 Moldova (2) 69 1 Gürcistan (1) 57 1 Kaynak: AC Nielsen Ocak-Aralık 2009 (1) Şirket Tahmini (2) MEMRB Ocak-Aralık 2009 Yurtiçi Türkiye bira pazar payında bir yıl içinde üç puan artış Türkiye, hızlı nüfus artışı, yarısı 28,8 yaşın altında olan nüfusu, dinamik tüketim eğilimleri ve güçlü turizm potansiyeli gibi unsurların olumlu etkisi nedeniyle oldukça cazip bir bira pazarıdır. Yaklaşık %99 una en büyük iki şirketin sahip olduğu, konsolide bir pazar olan Türkiye de Anadolu Efes, bir önceki yıla kıyasla %86 dan %89 a çıkan payıyla pazar lideri konumundadır. 29

30 20 yıl önce, beş litre olan kişi başına tüketim düzeyinin 2009 da 13 litreye yükselmesi, Türkiye bira pazarının ciddi bir büyüme potansiyeli taşıdığının göstergesidir. Öte yandan, harcanabilir gelirin artması ve ülkeye giriş yapan turist sayısındaki artış, bira pazarının büyümesine pozitif katkı sağlamaktadır. Türkiye deki toplam tüketim düzeyini artırma stratejisi çerçevesinde satış noktalarının iyileştirilmesine yönelik geliştirilmiş uygulamalar ve etkin pazarlama faaliyetleri de bira pazarının büyümesine olumlu katkı sağlamaktadır. %100 marka bilinirliği ile Efes Pilsen markasının gücü Son 25 yıldır alkollü ürünler için radyo ve televizyon reklamının yapılamadığı Türkiye de %100 marka bilinilirliğiyle liderliği tartışılmaz bir konumda olan Efes Pilsen, perakende ticaretin yiyecekiçecek kategorisinde tüketici harcamaları içinde en yüksek paya sahiptir (AC Nielsen Aralık 2009). Anadolu Efes in Türkiye deki toplam satışlarının büyük bölümü Efes şemsiyesi altında; Efes Pilsen, Efes Light, Efes Dark ve Efes Extra gibi markaların satışıyla gerçekleşmektedir. Pazarda ayrıca, Türkiye nin ilk buğday birası Gusta ile aromalı bira Mariachi ve lisanslı üretilen Miller Genuine Draft, Beck s, Foster s gibi dünyanın en ünlü markaları da bulunmaktadır. Sürekli artan tüketici talebi doğrultusunda, 2009 yılı Mayıs ayında pazara, Gusta markasının yüksek alkollü versiyonu ve Türkiye nin ilk dark buğday birası olan Gusta Dark, Aralık ayında ise kış aylarına özel Efes Fıçı nın yüksek alkollü versiyonu Yüksek Alkollü Efes Fıçı Kutu Special Edition sunulmuştur. Güçlü dağıtım ağı Anadolu Efes in tüm Türkiye deki satış, dağıtım ve pazarlama faaliyetlerini gerçekleştiren ve %100 oranında iştiraki olan EFPA, 10 satış bölgesiyle faaliyet göstermektedir. EFPA, 202 adet bayi ve 28 distribütörüyle ürünlerini Türkiye geneline dağıtan güçlü bir lojistik ağa sahiptir. Satış sisteminde, zamanında ve detaylı bilgi akışını sağlayarak çalışabilmek için en güncel bilgi teknolojilerinden olan SAP sistemi kullanılmaktadır. Türkiye nin beş büyük kentinde kendi satış ekibiyle faaliyetlerini yürüten Anadolu Efes, diğer bölgelerde ise münhasır bayiler aracılığıyla çalışmaktadır. Depolama ve dağıtım işleri de münhasır distribütörler üzerinden yürütülmektedir. Şirket in verimlilik odaklı bir ortamda, satış ve pazarlamaya yoğunlaşmasına olanak tanıyan bu yapı içinde Anadolu Efes, potansiyel lojistik sorunları en aza indirmek amacıyla bayileriyle iyi çalışan ve sağlıklı ilişkiler kurmuştur. Türkiye deki bira satışlarının önemli bir kısmının geri dönüşümlü şişeler üzerinden gerçekleştirilmesi, çift yönlü dağıtım kanallarının önemi artırmaktadır. Öte yandan, fabrikaların Türkiye geneline yayılmış olması, maliyet kontrolü açısından üretimin ve dağıtımın en etkin biçimde yapılmasına olanak sağlamaktadır. Türkiye bira operasyonları2009 yılı satış hacmi 8,5 mhl Anadolu Efes, olumsuz ekonomik koşullara, yıl ortasında yürürlüğe giren sigara yasağına ve Nisan ayındaki ÖTV artışı nedeniyle yükselen fiyatlara rağmen, 2009 yılında Türkiye bira operasyonları yurtiçi satış hacmini %0,5 oranında büyütmeyi başarmıştır. Bu başarıda, Türkiye de biranın bulunurluğunu ve görünürlüğünü artırmaya yönelik etkin pazarlama faaliyetlerinin de önemli bir payı vardır. Sonuç olarak, 2009 yılında Anadolu Efes in Türkiye bira operasyonları satış hacmi 8,5 mhl düzeyine ulaşmıştır. Yurtdışı EBI ın hedefe dönük, yaratıcı ve verimli pazarlama çalışmaları 2009 yılında EBI, hedefe dönük, yaratıcı ve verimli pazarlama çalışmaları sayesinde genel olarak faaliyet gösterdiği pazarlardan daha iyi bir performans göstermiştir. Küresel krizin yansımaları nedeniyle EBI ın 2009 yılı konsolide bira satış hacmi bir önceki yıla kıyasla %3,1 oranında gerileyerek 13,6 mhl olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde organik bazda 30

31 ((2008 yılının Şubat ayında satın alımı tamamlanan ve EBI ın mali tablolarına Mart ayından itibaren konsolide edilen JSC Lomisi nin Ocak ve Şubat 2009 satış hacimleri ile 2008 in ilk altı ayının bitiminden itibaren EBI ın finansal tablolarından çıkarılan Efes Serbia nın satış hacmi hariç) satış hacmi ise %2,2 oranında gerilemiştir. Dünyanın en büyük üçüncü bira pazarı Rusya da, %10 pazar payıyla dördüncü konumda Satış hacmi bakımından yurtdışı bira operasyonlarının en büyük pazarı olan Rusya, 2009 tahmini verilerine göre yıllık 112 milyon hektolitre tüketimle dünyanın üçüncü en büyük bira pazarı konumundadır (Canadean Global Beer Trends, 2009). Hızlı büyüme potansiyeliyle dünyanın önde gelen bira üreticilerinin dikkatini çeken Rusya bira pazarı, 2009 yılında küresel kriz nedeniyle küçülme kaydetmiş olsa da önceki beş yılda yıllık bileşik bazda %8 gibi önemli bir büyüme oranı yakalamıştır. Önümüzdeki beş yıllık dönemde Rusya da kişi başı bira tüketiminin 79 litreden 88 litreye çıkması beklenirken (kaynak: Canadean) büyümenin öncelikle kişi başı tüketimin düşük olduğu bölgelerden geleceği tahmin edilmektedir. Türkiye Bira Operasyonları Satış Hacmi (milyon hektolitre) Yurtdışı Bira Operasyonları Satış Hacmi (milyon hektolitre) 8,5 8,5 11,7 13,3 14,0 13,6 7,6 8,9 7,1 7, yılı rakamlarına göre, Rusya bira pazarındaki toplam satış hacminin %90 a yakını, EBI ın da içinde yer aldığı beş uluslararası üretici tarafından gerçekleştirilmiştir. Uluslararası bira üreticilerinin bu pazarda rol alması kalite artışı ve ürün yelpazesindeki genişlemenin yanında artan reklam ve promosyon kampanyalarıyla biranın görünüm ve bulunabilirliğini geliştirerek tüketim artışına olumlu katkıda bulunmaktadır yılında Rusya da 10,7 mhl satış hacmi gerçekleştiren EBI ın satışları önceki yıla kıyasla %3,6 oranında gerileme kaydetmiştir. Küresel finansal krizin Rusya daki tüketici talebi üzerinde yarattığı baskı, 2009 yılının ikinci yarısında etkisini bir miktar azaltmış olsa da Rusya pazarının 2009 yılının tamamında yüksek tek haneli oranda küçüldüğü tahmin edilmektedir. EBI ın Rusya operasyonu ise tüm çeyreklerde ve yıl genelinde pazarın üzerinde performans göstererek pazar payını %9 dan %10 a yükseltmiş ve pazardaki dördüncü konumunu güçlendirmiştir. EBI ın pazarın üstündeki performansında hedefe yönelik, yaratıcı, akılda kalan ve etkin maliyetli pazarlama faaliyetleri etkili olmuştur. EBI, Rusya daki varlığını ve kârlılığını daha da güçlendirmek için pazara yenilikler sunmaya ve bulunurluğunu artırmaya yönelik çalışmalarını sürdürecektir. Bu çalışmalar aynı zamanda EBI ın büyüme perspektifi için de bir güvence teşkil etmektedir. EBI ın pazardaki ana markası ve Rusya bira operasyonları satış hacmi içinde en yüksek paya sahip markalardan biri olan Stary Melnik, Kazakistan ve Moldova da dahil olmak üzere 15 den fazla ülkeye ihraç edilmektedir yılsonu verilerine göre Stary Melnik üst popüler segmentte en çok satılan dördüncü marka konumundadır (AC Nielsen Aralık 2009). Beliy Medved, Rusya bira pazarında hacim bazında en çok satılan beşinci biradır (AC Nielsen Aralık 2009). Beliy Medved EBI ın marka portföyüne 2003 yılında, Ural bölgesindeki Amstar Bira 31

32 Fabrikası nın satın alınmasıyla eklenmiştir. Daha önce kısıtlı hacme sahip bölgesel bir marka olan Beliy Medved, satın alımın ardından ulusal çapta piyasaya sürülmüş ve Şirket in Rusya operasyonlarında önemli bir yer edinmiştir. Rusya operasyonlarının en yüksek satış hacmi gerçekleştiren markası Gold Mine Beer 2006 yılında KV Grubu nun satın alınmasıyla portföye dahil olmuştur. Şirket in deneyimi ve uzmanlığıyla yeniden lanse ettiği Gold Mine Beer, o günden bugüne satış hacmini ve pazar payını önemli ölçüde artırmış ve Rusya bira pazarında hacim bazında en çok satılan altıncı bira konumuna ulaşmıştır (AC Nielsen Aralık 2009). Yine 2006 yılında KV Grubu nun satın alınmasıyla portföye dahil olan Green Beer ise kendi segmentinde en fazla satan 15 marka içindedir (AC Nielsen Aralık 2009). Rusya daki premium ve süper premium segmentlerindeki hızlı büyümeden yararlanmak üzere pazara uluslararası markalar da sunulmaktadır. Efes markasına ek olarak; Warsteiner, Zlatopramen, Bavaria Premium ve Sol markaları da Rusya da lisans altında üretilmektedir. Başarılı marka ve ambalaj lansmanları sayesinde Rusya pazarında yüksek bir performans sergileyen EBI, 2009 yılında da birçok yeni ürünü tüketiciyle tanıştırmıştır Ağustos ayında Green Beer 2,5 litre Pet ambalajda tüketicilerin beğenisine sunulmuş ve EBI ın 2009 yılındaki başarısına önemli ölçüde katkıda bulunmuştur. Ayrıca Sokol Mohito ve Gold Mine Beer Fresh Lemon sırasıyla Temmuz ve Ağustos aylarında ürün portföyüne katılmıştır yılında üç farklı segmentte üç yeni ürün piyasaya sunulmuştur: Premium segmentte Bavaria 8,6 Ocak ayında üst popüler segmentte Stary Melnik Iz Bochonka Osoboe Mart ayında ve alt popular segmentte Bely Medved V Rozliv Temmuz ayında tüketicilerle buluşmuştur. Rusya Bira Operasyonları Satış Hacmi (milyon hektolitre) 8,7 10,4 11,1 10,7 6, Kazakistan: Pazar payında %31 den %35 e artış Oldukça genç bir nüfusa, dinamik bir ekonomiye ve başta petrol olmak üzere zengin doğal kaynaklara sahip olan Kazakistan da kişi başına 35 litre düzeyinde olan bira tüketimi, karşılaştırılabilir ortalamaların oldukça altındadır. Küresel ekonomik kriz, 2008 ve 2009 yıllarında Kazakistan bira pazarının küçülmesine neden olmuştur. Buna karşın son 10 yılda dört kata yakın büyüyen Kazakistan bira pazarının önümüzdeki beş yılda ise yıllık ortalama %7 oranında büyüyeceği tahmin edilmektedir (kaynak: Canadean). Kazakistan da pazarın oldukça üzerinde bir performans gösteren EBI ın pazar payı proforma bazda 2008 yılındaki %31 düzeyinden 2009 yılında %35 e yükselmiştir sonu itibariyle Kazakistan da, Heineken süper premium segmentte; Efes, Amsterdam Navigator ve Bavaria premium segmentte; Sokol, Stary Melnik ve Gold Mine Beer üst popüler segmentte; Karagandinskoe, Beliy Medved ve Tyan-Shan ise alt popüler segmentte tüketicilerin beğenisine sunulmaktadır. 32

33 EBI ın Kazakistan daki toplam satış hacminin en büyük kısmını gerçekleştiren Karagandinskoe markası, Kazakistan bira pazarının en çok satan markası olma özelliğine de sahiptir (AC Nielsen Aralık 2009). Pazara yeni sunulan birçok ambalajın yanı sıra, Karagandinskoe markasının şemsiyesi altına katılan Kruzhka Svezhego Mild ve Kruzhka Svezhego Velvet, sırasıyla 2009 yılı Nisan ve Aralık aylarında tüketicilerin beğenisine sunulmuştur. Yerel bir marka olan Tyan-Shan markasının relansmanı da Haziran ayında yapılmıştır. Moldova: %69 pazar payıyla birinci Moldova bira pazarı son 10 yıl içinde yıllık bileşik bazda %21 oranında büyümüştür (kaynak: Canadean). Ancak, ülkede iki yıldır süren ekonomik belirsizlik, bira sektörünü de olumsuz yönde etkilemiş ve EBI ın satışları pazardaki daralmaya paralel olarak gerilemiştir. Son iki yılda gerilemiş olsa da Moldova pazarının önümüzdeki beş yıllık dönemde yıllık ortalama %6 oranında büyümesi beklenmektedir (Canadean 2009). Gelecek vadeden bu pazarda EBI %69 payıyla lider konumdadır (MEMRB Aralık 2009). Moldova da, popüler segmentte konumlandırılmış olan Chisinau, pazarın en çok satan markasıdır. Mart ayında pazara sunulan Chisinau Draft Mild ve Temmuz ayında yeni tasarımıyla relansmanı yapılan Chisinau Blonda Chisinau markasının konumunu daha da güçlendirmiştir. Anadolu Efes in uluslararası markası Efes, süper premium segmentin lider markası iken Stary Melnik, Sokol ve Vitanta markaları da premium segmentte en çok paya sahip markalar arasında yer almaktadır. Öte yandan, 2008 yılında pazara sunulan Beliy Medved markası kısa süre içinde ekonomi segmentinde lider konuma yükselmiştir. Gürcistan: Pazar payında %47 den %57 ye artış Satın alım işlemi 2008 yılı Şubat ayı içinde tamamlanan Gürcistan ın lider bira üreticisi Lomisi, 1 Mart 2008 itibariyle EBI ın finansal sonuçlarına konsolide edilmeye başlanmıştır. Avrupa ile Asya arasındaki stratejik konumu ve düşük kişi başı bira tüketimi ile Gürcistan pazarı EBI için yüksek potansiyel vadeden bir pazardır. Şu an EBI ın operasyonları içinde en küçük paya sahip olsa da Gürcistan pazarının önümüzdeki beş yıl içinde %50 oranında büyüyeceği tahmin edilmektedir (Kaynak: Canadean). Pazarın lideri olarak EBI ın ise bu büyümeden en fazla faydayı sağlaması beklenmektedir yılında Rusya ile yaşanan anlaşmazlık ve 2009 yılında devam eden ekonomik durgunluğa rağmen EBI ın Gürcistan daki satış hacmi 2009 yılında yüksek tek haneli oranlarda büyümüş ve Gürcistan operasyonunun EBI ın konsolide satış hacmine katkısı %5 e ulaşmıştır. EBI ın Gürcistan daki ana markası popüler segmentteki Natakhtari dir. Ayrıca, üst popüler segmentteki Kubicheki ve premium segmentteki 3D markaları da ürün portföyü içinde yer almaktadır yılı Nisan ve Mayıs aylarında Nataktari portföyüne katılan, fıçı şişe ambalajda Nataktari Kasris ve şeffaf şişe ve PET ambalajda Nataktari Karva EBI ın Gürcistan da artan pazar payına katkıda bulunmuşlardır. 33

34 Meşrubat Anadolu Efes Meşrubat Operasyonları Gazlı İçecek Pazar Payları Ülke Pazar Payı (%) Pozisyon Türkiye 68 1 Kazakistan 34 1 Azerbaycan 53 1 Kırgızistan - 1 (2) Suriye (1) 11 2 Ürdün 13 2 Pakistan 28 2 Kaynak: 2009 tüm yıl, AC Nielsen (1) MEMRB (2) CCI tahmini Yurtiçi Meşrubat operasyonlarında 2009 da Türkiye satışlarında %4 ün üzerinde büyüme Türkiye, Anadolu Efes in meşrubat operasyonları açısından büyük bir öneme sahiptir. Türkiye pazarı, dünya Coca-Cola sisteminde satış hacmi büyüklüğü ve toplam büyümeye yaptığı katkı açısından üst sıralarda yer almaktadır. Öte yandan, demografik yapının ve elverişli makroekonomik ortamın yanı sıra 2009 yılı için tahmini 40 litre (Canadean Estimates) olan seviyesiyle karşılaştırılabilir ortalamaların altında bulunan kişi başı gazlı içecek tüketim düzeyi de Türkiye pazarının sahip olduğu yüksek büyüme potansiyelini yansıtmaktadır. Kişi başı GSYİH daki düşme ve artan işsizlik oranının neden olduğu zorlu ekonomik koşullara rağmen, 2009 yılında CCİ nin Türkiye satışlarında %4 ün üzerinde büyüme kaydedilmiştir. Bu büyüme, büyük oranda gazsız içecekler ve Eylül 2008 de portföye katılan Doğadan markalı çay sayesinde gerçekleşmiştir. Yenilikler ve promosyonlar ile aktif portföy yönetimi Meyve suyu ve meyveli içeceklerde yeni tatlar ve %100 meyve suyu serisiyle Cappy markalı ürün portföyü zenginleştirilmiştir. Tüketici talebindeki gelişmeler doğrultusunda pazara Cappy limonata sunulurken ekonomik segmentte de Cappy Mixx in lansmanı yapılmıştır. Earl Grey segmentine giriş yapan Doğadan, aynı zamanda meyve ve bitki bazlı ürün sunumlarıyla pazardaki yeniliklerini sürdürmüştür da tüketicilere yönelik çeşitli promosyonlara ilave olarak Fanta Gençlik Festivali, Rock N Coke ve Mutluluğa Kapak Aç reklam kampanyaları düzenlenmiştir. CCİ nin Türkiye de gazsız içecekler kategorisindeki portföyü meyve suları, buzlu çay, sporcu içecekleri ile damacana ve şişe suyunu içermektedir. Özellikle genç ve kentli tüketicileri hedef alan buzlu çay, enerji içeceği ve sporcu içecekleri büyük bir büyüme potansiyeline sahiptir. CCİ, bir yandan geniş dağıtım ağıyla bulunabilirliği geliştirirken, öte yandan reklam kampanyalarıyla marka tercihini güçlendirmeyi ve piyasaya yeni tat ve çeşitler sunarak tüketimi artırmayı amaçlamaktadır. 34

35 312 Türkiye Meşrubat Operasyonları Satış Hacmi (milyon ünite kasa) Meyve suyu kategorisinin güçlü markası olan Cappy, rakiplerine kıyasla farklı ambalaj ve tat çeşitleriyle pazarda lider konumdadır (AC Nielsen, Aralık 2009). CCİ, 2006 yılında pazara Damla markası altında doğal kaynak suyu sürmüştür. Damla markası 2009 yılında, paketli su piyasasındaki üçüncü marka konumuna yükselmiştir. Yurtdışı Uluslararası operasyonların satış hacminde %30,6 artış CCİ nin faaliyet gösterdiği tüm pazarlarda kişi başı meşrubat tüketiminin düşük düzeyde olması, yüksek büyüme potansiyeline işaret etmektedir. Ayrıca CCİ, tüketicilere, bazı pazarlarda henüz yeni olan meyve suyu, enerji içeceği, buzlu çay ve şişelenmiş su gibi gazsız içecek ürünlerini sunarak ürün yelpazesini daha da geliştirme olanağı bulmaktadır yılında CCİ nin uluslararası operasyonlarının toplam satış hacmi önceki yıla kıyasla %30,6 artışla 147,6 milyon ünite kasaya yükselmiştir. Yurtdışı Meşrubat Operasyonları Satış Hacmi (milyon ünite kasa) Orta Doğu ve Pakistan ın satış hacmindeki artış, toplam satış hacmindeki artışa önemli ölçüde katkıda bulunmuştur. Pazar penetrasyonunun artması ve pazar payı kazanımı sayesinde Pakistan ın satış hacmi %15 in üzerinde büyüme kaydetmiştir. Emtia fiyatlarının düşmesiyle ekonomik koşulların kötüleştiği ve tüm bölgeyi olumsuz yönde etkilediği Orta Asya nın satış hacminde ise gerileme görülmüştür. Kazakistan da Tenge ve Kırgızistan da Som yabancı para birimleri karşısında değer kaybetmiş; satın alma gücünün azalması ve soğuk hava koşulları bölgedeki tüketici talebini düşürmüştür. Ürdün de de zorlu ekonomik koşullar satış hacminin düşmesine yol açmıştır. Irak ta ise pazarda CCİ ürünlerinin tüketiciye erişiminin artması sayesinde %15 in üzerindeki büyüme eğilimi korunmuştur yılında da uluslararası operasyonlarda yeni ürünler sunmaya devam eden CCİ, ekonomik koşulların zorlaştığı Orta Asya da, tüketicilere değer yaratmak amacıyla satın alınabilirliği geliştirilen 35

36 paket lansmanları yapmıştır. Nestea ambalaj ve tat lansmanları ve Fanta Elma nın lansmanıyla tüketici tabanını genişletmiştir. Azerbaycan da ise BonAqua markalı aromalı su lansmanıyla su pazarındaki lider konumunu pekiştirmiştir. Ayrıca, Kırgızistan ve Azerbaycan da da tüketiciye yönelik kapak altı promosyonları gerçekleştirmiştir. CCİ, 2009 yılında satış hacminin büyüdüğü Orta Doğu ve Pakistan da, bölgedeki pozisyonunu güçlendirmek hedefiyle, yaz dönemi ve Ramazan ayı boyunca tüketici promosyonları düzenlemiştir. Pakistan da meyve suyu portföyüne Minute Maid Splash Limon eklenmiş; Ürdün de ise pazardaki yeni fırsatları değerlendirmek için Fanta tat ve paket yenilikleri gerçekleştirmiştir. 36

37 Yatırımcı İlişkileri 2009 Faaliyetleri Pay sahipleri ve yatırımcılarla iletişime büyük önem veren Anadolu Efes, aktif bir yatırımcı ilişkileri programı sürdürmektedir. Mali işler ve Yatırımcı İlişkileri Direktörlüğü bünyesinde faaliyet gösteren Yatırımcı İlişkileri Müdürlüğü pay sahipleri ve yatırımcılarla ilişkileri yürütmektedir. Şirket in bilgilendirme politikası doğrultusunda tüm pay sahipleri ile yatırımcılara eşit davranılmakta; açıklamaların aynı içerikle, doğru bir şekilde ve herkese aynı zamanda ulaşmasına özen gösterilmektedir. Pay sahiplerinden gelen bilgi talepleri bu çerçevede değerlendirilmekte; tüm bilgi paylaşımı daha önce kamuya açıklanmış olan içerik kapsamında gerçekleşmektedir. Pay sahiplerinden ya da yatırımcılardan daha önce kamuya duyurulmamış konulara ilişkin gelen bilgi talepleri de aynı yaklaşımla değerlendirilmekte ve özel durum veya basın açıklamalarıyla tüm pay sahipleri ve yatırımcıların bilgilendirilmesi esas alınmaktadır. Özel durum açıklamaları aynı zamanda internet sitesi ve diğer kanallar yoluyla Şirket e iletişim bilgilerini ileten menfaat sahiplerine doğrudan elektronik posta aracılığıyla da gönderilmektedir. Şirket internet sitesi SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri nde belirtilen hususlar doğrultusunda pay sahipleri, yatırımcılar, analistler ve diğer menfaat sahiplerinin yararlanabileceği, Türkçe ve İngilizce, güncel bir iletişim kanalıdır yılı içinde yerli ve yabancı, kurumsal ve bireysel yatırımcılar, pay sahipleri ve analistler ile Şirket faaliyet sonuçları, performansı ve dönem içindeki diğer gelişmeler konusunda 224 adet yüz yüze görüşme yapılmıştır. Pay sahipleri ve yatırımcıları bilgilendirmeye yönelik olarak yurtdışında ve yurtiçinde toplam altı konferansa katılım sağlanmış, iki roadshow düzenlenmiş, yurtiçinde bir analist toplantısı ile bir yatırımcı günü düzenlenerek sunuşlar yapılmış ve fabrika gezisi organize edilmiştir. Ayrıca Şirket in faaliyet raporu hem Türkçe hem de İngilizce olarak hazırlanmış, Sermaye Piyasası Mevzuatı gereğince belirlenen tüm konular özel durum ve basın açıklamaları ile kamuoyuna duyurulmuştur. Anadolu Efes in Kredi Notları Standard & Poors Uluslararası derecelendirme kuruluşu Standard & Poor s, 2009 Mayıs ayında yayınladığı kredi derecelendirme raporunda Anadolu Efes in BB olan kurumsal kredi notunu ve Durağan olan görünümünü korumuştur. Anadolu Efes e S&P tarafından verilen uzun vadeli yabancı para cinsinden kredi notu, 2009 sonu itibariyle Türkiye nin bu bazdaki kredi notunun bir kademe üzerinde, yerel para cinsinden kredi notu ise Türkiye nin yerel para cinsinden kredi notuyla aynı düzeydedir. Fitch Ratings Uluslararası derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings ( Fitch ), tarihinde Anadolu Efes in BB+ olan yerel para cinsinden uzun vadeli kredi notu ile AA+ (tur) seviyesindeki ulusal kredi notlarını teyit etmiştir. Öte yandan Fitch Ratings her iki kredi notunun da görünümünü Durağan dan Negatif e çekmiştir. Fitch aynı zamanda Şirket in ülke tavanı ile sınırlı olan uzun vadeli yabancı para cinsinden kredi notunu BB, görünümü ise Durağan olarak teyit etmiştir. Ancak Fitch Ratings in Aralık ayında 37

38 Türkiye nin ülke tavanını yükseltmesi ile Anadolu Efes in uzun vadeli yabancı para cinsinden kredi notu da BB+ olarak düzeltilmiştir. Fitch Ratings en son tarihinde yaptığı açıklamasında ise Şirket in kredi notu görünümünü Negatif ten Durağan a çekmiştir. Diğer yandan uzun vadeli yabancı para ve uzun vadeli yerel para cinsinden BB+ olan kredi notları ile AA+ (tur) seviyesindeki ulusal kredi notlarını da teyit etmiştir. 38

39 Faaliyet Sonuçlarına İlişkin Değerlendirme ve Beklentiler Konsolidasyon İlkeleri Anadolu Efes in Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) mevzuatı uyarınca, Uluslararası Muhasebe Standartları na (UFRS) uygun olarak hazırlanmış ve bağımsız denetimden geçmiş 2009 yılı konsolide mali tabloları; Anadolu Efes, bağlı ve müşterek yönetime tabi ortaklıklarının aynı tarih itibarıyla düzenlenen mali tablolarını içermektedir. Anadolu Efes in SPK mevzuatı çerçevesinde UFRS ye göre hazırlanmış olan bağımsız denetimden geçmiş, 2009 ve 2008 yıllarına ait mali tablolarına ilave olarak, yerli ve yabancı bireysel ve kurumsal yatırımcıları bilgilendirmek amacı ile söz konusu konsolide sonuçları oluşturan Türkiye bira operasyonlarımız, yurtdışı bira operasyonlarımız ile konsolide Coca-Cola operasyonlarımıza ait özet faaliyet sonuçları da ilişikte sunulmaktadır. Konsolide mali tablolar, Şirket, bağlı ortaklıkları ve müşterek yönetime tabi ortaklıklarının aynı tarih itibarıyla düzenlenen mali tablolarını içermektedir. Şirket satın almalarının muhasebeleştirilmesi için satın alma metodu uygulanmaktadır. Yıl içinde alınan ya da satılan bağlı ortaklıklar, müşterek yönetime tabi ortaklıklar ve iştirakler, konsolide mali tablolara satın alındıkları tarihten itibaren ya da satıldıkları tarihe kadar dahil edilmişlerdir. Bağlı ortaklıklar, Anadolu Efes in doğrudan ve/veya dolaylı olarak kontrol ettiği hisseler neticesinde oy hakkının %50 den fazlasını kullanma yetkisine sahip olduğu ve şirketin operasyonlarından kar sağlama amacıyla faaliyet ve finansman politikalarını yönlendirebildiği şirketleri ifade eder. Söz konusu bağlı ortaklıklar arasında Efes Pazarlama (Türkiye de bira ürünlerinin pazarlama, satış ve dağıtımı), Tarbes (Türkiye de şerbetçiotu temini) ve Efes Breweries International (EBI-Yurtdışı Bira Operasyonları) bulunmaktadır. Müşterek yönetime tabi ortaklıklar, Anadolu Efes in ve bir veya daha fazla müteşebbis ortağın müşterek kontrolüne tabi olan ve sözleşme ile ekonomik bir faaliyetin üstlenildiği şirketlerdir. Söz konusu müşterek yönetime tabi ortaklılar arasında Coca-Cola İçecek (CCİ-yurtiçi ve yurtdışı Coca- Cola operasyonları) yer almaktadır. Ana ortaklık dışı paylara ait özkaynak ve net kâr tutarları, konsolide bilanço ve gelir tablosunda ayrı olarak gösterilmektedir. Çoğunluk hissesi Anadolu Grubu na ait olan ve Şirketimizin dolaylı olarak %7,46 oranında pay sahibi olduğu Alternatifbank A.Ş. ( Alternatifbank ) konsolide mali tablolarda ise Satılmaya Hazır Finansal Varlık olarak sınıflandırılmıştır. Konsolide Sonuçlar Şirketimizin, yerli ve yabancı yatırımcı kişi ve kurumları bilgilendirmek amacıyla, Sermaye Piyasası Kurulu ( SPK ) tarafından yayınlanan muhasebe ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan tarihli konsolide mali tablolarına ilave olarak, söz konusu konsolide sonuçları oluşturan Türkiye bira operasyonlarımız, yurtdışı bira operasyonlarımız ile meşrubat operasyonlarımıza ait konsolide özet faaliyet sonuçları ilişikte verilmektedir. İlişikteki dönem sonu konsolide mali tablolar ve dipnotlarında ve itibariyle konsolide bilançolar mukayeseli olarak gösterilmekte olup, ve tarihlerinde sona eren dönemlere ait konsolide gelir tabloları da mukayeseli olarak yer almaktadır. Operasyonlarımızın her birine ait mali tablolar kendi raporlama para birimleri cinsinden gösterilmektedir. 39

40 2009 yılında Anadolu Efes in bira ve meşrubat faaliyetleri satış hacmi, 2008 yılına göre %2,9 oranında artış göstererek 38,9 mhl olarak gerçekleşmiştir. Konsolide Satış Hacmi 37,8 38,9 Satış Hacmi Dağılımı* Meşrubat %43,1 Türkiye Bira %21,9 mhl Yurtdışı Bira %35, Bira Meşrubat *Türkiye ve yurtdışı bira operasyonlarının tamamını, CCI'nin %50,3'ünü içermektedir. Satış hacmi büyümesine ek olarak yerel para birimi cinsinden fiyat artışlarının da etkisiyle konsolide satış gelirleri 2009 yılında satış hacmi büyümesinin üzerinde %3,9 oranında artarak 3.811,1 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Konsolide Satış Gelirleri Satış Gelirleri Dağılımı* milyon TL 3.668, ,1 Meşrubat %32 Yurtdışı Bira %35 Türkiye Bira % *Türkiye ve yurtdışı bira operasyonlarının tamamını, CCI'nin %50,3'ünü içermektedir yılında Anadolu Efes in hem meşrubat hem de Türkiye bira operasyonları bazı hammadde fiyatlarında gerçekleşen artışlar ve döviz bazında ödenen girdilerin fiyatlarında artışa neden olması sebebiyle devalüasyondan olumsuz etkilenmiştir. Ancak yurtdışı bira operasyonlarında satılan malın maliyetinin satış gelirlerine oranında yaşanan ciddi azalış sayesinde bu negatif etkiler konsolide bazda fazlasıyla bertaraf edilmiş ve Anadolu Efes in konsolide brüt karı 2009 yılında bir önceki yıla göre %5,2 oranında artışla 1.903,1 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Konsolide brüt kar marjı ise 65 baz puan artışla %49,9 ye ulaşmıştır. Anadolu Efes in konsolide faaliyet karı %3,3 oranında artarak 648,0 milyon TL seviyesine yükselmiştir. Artan operasyonel verimliğin katkısı daha yüksek faaliyet giderlerinin negatif etkisi nedeniyle bir miktar azalmıştır. Buna bağlı olarak, Anadolu Efes in konsolide faaliyet kar marjı bir önceki yıldaki %17,1 seviyesine kıyasla hemen hemen yatay kalmış ve %17,0 seviyesinde gerçekleşmiştir. Anadolu Efes in gerçekleştirdiği konsolide FAVÖK, 2009 yılında 2008 yılına kıyasla %7,2 oranında artarak 916,6 milyon TL seviyesine yükselmiştir. Konsolide FAVÖK marjı ise 2008 yılına kıyasla 76 baz puan artarak %24,1 seviyesine ulaşmıştır. Anadolu Efes in konsolide net dönem karı 2009 yılında 2008 yılına kıyasla %36,5 oranında artarak 422,6 milyon TL seviyesinde gerçekleşmiştir. Artan operasyonel karlılığın yanısıra Anadolu Efes in 1.074,5 milyon TL lik nakdinin faiz gelirleri katkısıyla sağlanan 375,1 milyon TL lik finansal gelirler de karlılığın önemli oranda artışına katkıda bulunmuştur. 40

41 %23,3 Konsolide FAVÖK %24,1 FAVÖK Dağılımı* Meşrubat %19 milyon TL 854,7 916,6 Yurtdışı Bira %28 Türkiye Bira % *Türkiye ve yurtdışı bira operasyonlarının tamamını, CCI'nin %50,3'ünü içermektedir tarihi itibariyle Anadolu Efes in konsolide net finansal borcu 2008 yılı sonundaki 1.136,2 milyon TL seviyesinden 782,9 milyon TL ye gerilemiştir. Dolayısıyla Anadolu Efes in konsolide Net Borç/FAVÖK oranı da 2008 sonunda 1,3 iken 2009 sonu itibariyle 0,9 e düşmüştür. Türkiye bira ve meşrubat operasyonlarında artan nakit pozisyonu ve yurtdışı bira operasyonlarının azalan borçluluğu bu iyileşmede etkili olmuştur. BİRA GRUBU: Bira Grubu Başkanı Sn. Alejandro Jimenez in Değerlendirmesi ve 2010 yılı beklentileri 2009 yılında karşılaştığımız tüm zorluklara rağmen bira operasyonlarımızda ciddi bir FAVÖK ve nakit akımı büyümesi sağlamış olmaktan dolayı mutluyuz. Türkiye de, ÖTV artışı, kapalı alanlarlarda sigara içme yasağının başlaması, Ramazan ın Ağustos ayına kayması ve makro ekonomik olumsuzluklara rağmen yurtiçi satışlarımızı az da olsa arttırmayı başardık. Pazarın üzerinde bir büyüme sağlayarak pazar payımızı 2008 yılına kıyasla 300 baz puan artırarak %89 a ulaştık. Söz konusu başarının elde edilmesinde, ürünlerimizin görünürlüğünü ve bulunurluğunu arttırmayı amaçlayan yaratıcı ve etkin pazarlama uygulamalarımız etkili olmuştur yılının düşük maliyet bazı ve Türk Lirasının devalüasyonunun dövize endeksli hammadde maaliyetleri üstündeki olumsuz etkisi nedeniyle Türkiye bira operasyonlarımızın kar marjları 2009 yılında baskı altında kalmıştır. Marjlarımız üzerindeki bu negatif etkiyi sıkı maliyet ve gider yönetimi uygulamaları ile bir miktar hafifletmeyi başarmış olmamıza rağmen FAVÖK marjımız geçen yılın bazını yükselten bir kereye mahsus kazançların da katkısıyla bir önceki seneye kıyasla yaklaşık 200 baz puanlık bir gerileme kaydetmiştir. Yurtdışı bira operasyonlarımızda da zorlu pazar koşullarından olumsuz etkilendik. Buna rağmen, ekonomik yavaşlamanın performansımız üzerindeki etkilerini sınırlamamızı sağlayan üstün operasyonel becerilerimiz sayesinde krizi fırsata çevirmeyi başardık. Yurtdışı pazarlardaki daha düşük hammadde fiyatlarının pozitif etkisi ile birlikte konsolide FAVÖK rakamı %11 oranında yükselmiş ve FAVÖK marjımız 2008 yılına kıyasla 500 baz puanın üzerinde bir artış kaydetmiştir. Böyle zorlu bir senede hem Türkiye hem de yurtdışı bira operasyonlarımızda güçlü nakit akımları yaratmış olmaktan dolayı özellikle memnunuz. Türkiye ve yurtdışı bira operasyonlarımızda işletme sermayesinde iyileşme sağlayan nakit döngüsü üzerindeki sıkı kontroller yanında yatırım yönetimi ve finansman giderlerdeki düşüşün katkısıyla Türkiye bira operasyonlarımızda 340 milyon TL ve yurtdışı bira operasyonlarımızda ise 144,2 milyon USD olmak üzere toplamda 563 milyon TL lik bir serbest nakit akımı elde edilmiştir. Operasyonlarımızı yürüttüğümüz coğrafyada makro ekonomik göstergelerde pozitif gelişmeler görmeye başladık. Ancak, 2010 yılında bu kez de en büyük pazarlarımız olan Türkiye ve Rusya da bira sektörüne yönelik yüksek oranda ÖTV artışları gibi bir takım yeni zorluklarla karşı karşıyayız. Türkiye de %35 oranında gerçekleşen ÖTV artışını yansıtmak için 2010 yılı başında fiyatlarımızı ortalama %14 oranında artırdık. Diğer alkollü içecek fiyatlarının biraya göre daha az artması ve 41

42 olumsuz ekonomik koşullar nedeniyle yaptığımız fiyat artışının bira tüketimini olumsuz etkileyeceğini tahmin etmekteyiz. Dolayısıyla Türkiye bira operasyonlarımızın yurtiçi satış hacminin 2010 yılında düşük tek haneli oranda düşmesini beklemekteyiz. Ancak Türkiye bira operasyonlarımızın toplam satış hacmi ihracat satışlarında beklenen iyileşme nedeniyle bir miktar daha az gerileyecektir. Geçen yılın ilk çeyreğinde bir önceki yılın %22,5 olan büyümesi üzerine %4,1 daha büyüyen satış hacminin yarattığı güçlü baz etkisi yanında kış aylarında daha da belirgin olarak hissedilen kapalı alanlarda sigara içme yasağının etkisiyle satış hacmindeki gerilemenin yılın ilk çeyreğinde daha fazla olacağını tahmin ediyoruz. Ancak bu negatif etkinin sonraki çeyreklerde kademeli olarak azalacağına inanıyoruz. Geçen yıla göre daha düşük hammadde fiyatları sebebi ile brüt kar marjımızda bir miktar iyileşme bekliyoruz. Bu pozitif etki yükselen ücretler ve enerji fiyatları nedeniyle bir miktar azalacak olsa da toplamda bakıldığında satılan malın maliyetinin net satışlara oranı 2009 yılına göre daha düşük olacaktır. Satış hacmindeki düşüş ve enflasyonu yansıtmaya yönelik fiyat artışı yapılmayacak olmasının genel yönetim giderleri ile satış ve dağıtım giderleri marjları üzerinde yaratacağı negatif etki sebebi ile 2010 yılında 2009 yılına kıyasla faaliyet giderlerinin net satışlara oranında bir miktar artış bekliyoruz. Dolayısıyla 2010 yılında FAVÖK marjımızın bir miktar gerileyeceğini tahmin ediyoruz. Yurtdışı bira operasyonlarımızda 2010 yılı için de muhafazakar bakışımızı sürdürmekteyiz. Bununla beraber, maliyet azaltıcı girişimlerimize, nakit akımı yönetimine, yatırımların rasyonalizasyonuna ve verimliliğe yoğunlaşmaya devam edeceğiz. Olumsuz ekonomik koşullara ek olarak ÖTV artışının yansıtılmasıyla artan fiyatlar nedeniyle 2010 yılında Rusya bira pazarı genelinde %5 ile %10 arası bir daralma bekliyoruz. Ancak bu zorlu koşullara rağmen bu yıl da pazarın üzerinde performans sergileyeceğimize ve satış hacmimizdeki daralmanın düşük tek haneli rakamlarla sınırlı kalacağına inanıyoruz. Bulunurluğumuzu ve görünürlüğümüzü arttırmak için stratejik markalarımızda yeniliklere odaklanmak ve penetrasyon oranımızı artırmak stratejik önceliklerimiz olmaya devam edecektir. Düşen satış hacmi ve ÖTV artışına rağmen konsolide net satış gelirlerimizde bir miktar artış öngörüyoruz. Bunda satış gelirlerinin yönetimi ve 2009 yılına kıyasla yerel para birimlerinin ABD doları karşısında değer kazanması etkili olacaktır. Rusya da 1 Ocak 2010 itibariyle %200 oranında artan ÖTV nedeniyle yapılan fiyat artışlarının etkisinin yıl içinde giderek azalacağını ve satış gelirlerimizin yılın ikinci yarısına doğru kayış göstereceğini tahmin ediyoruz. Hammadde fiyatlarındaki düşüşe rağmen, satış hacmindeki gerileme nedeniyle artan litre başına düşen sabit maliyetler ve Rusya daki ÖTV artışının negatif etkisiyle brüt kar marjımız yaklaşık 100 baz puanlık bir gerileme gösterecektir. Enflasyon ve yerel para birimlerinin değer kazanması sonucunda artan faaliyet giderlerinden dolayı FAVÖK marjındaki daralma ise brüt kar marjındaki daralmayı bir miktar geride bırakacaktır. Yatırım harcamalarının optimizasyonu ile birlikte işletme sermayemizin iyileştirilmesi hem Türkiye hem de yurtdışı bira operasyonlarımız için 2010 yılında önceliklerimiz arasında olmaya devam edecektir. Dolayısıyla, bu zorlu yılda bir kez daha pozitif nakit akımı elde edeceğimizi öngörmekteyiz. Önümüzdeki zorluklara karşı hazırlıklıyız ve bu zorlukların operasyonel becerilerimizi daha da keskinleştireceğine inanıyoruz. 42

43 Türkiye Bira Operasyonları Türkiye bira operasyonlarının 2009 yılı toplam satış hacmi 8,5 mhl olarak gerçekleşmiştir. Yurtiçi bira satışlarımız 2009 yılında 2008 yılına kıyasla %0,5 artmıştır. 8,5 Satış Hacmi 8,5 Satış Gelirleri mhl Toplam %0,0 milyon TL 1.182, , Yurtiçi İhracat Yurtiçi bira satışları 2009 yılının son çeyreğinde 2008 yılının aynı dönemine göre geçen yılın güçlü bazı, sigara yasağının etkisi ve stok yönetimi nedeniyle %1,5 gerilemiştir. Ekonomik zorluklar yanında Nisan ayında gerçekleşen ÖTV deki artış nedeniyle artan fiyatlara rağmen Türkiye bira operasyonlarımızda sağlanan satış büyümesinde Türkiye de biranın bulunurluğunu ve görünürlüğünü artırıcı etkin pazarlama faaliyetlerimiz etkili olmuştur yılında Türkiye bira operasyonlarımızın satış gelirleri satış hacminin üzerinde %6,9 oranında bir büyüme gerçekleştirerek 1.264,2 milyon TL seviyesine ulaşmıştır. Bunun sonucunda ortalama satış fiyatı 2008 yılındaki 1,4 TL seviyesinden 2009 yılında 1,5 TL seviyesine yükselmiştir. Bu yükselişte yapılan fiyat artışları yanında ihracatlarımızda kurların lehte hareketi nedeniyle daha yüksek gerçekleşen satış gelirleri etkili olmuştur. Türkiye bira operasyonlarımızda satılan malın maliyetinin net satışlara oranı 2009 yılında bir önceki yıla kıyasla yükselmiştir. Bunda bazı hammadde fiyatlarında gerçekleşen artışlar, devalüasyon ve 2008 yılının düşük maliyet bazı etkili olmuştur. Bu negatif etkilerin bir kısmı üretimde sağlanan verimlilik ve sıkı maliyet yönetimi ile azaltılmış olmasına rağmen Türkiye bira operasyonlarının brüt kar marjı 70 baz puan gerileyerek %66,5 olarak gerçekleşmiştir. Brüt kar rakamı ise %5,8 oranında artarak 840,2 milyon TL seviyesine ulaşmıştır. Satış hacminin daha düşük olması nedeniyle göreceli olarak yükselen giderler sonucunda yılın son çeyreğinde faaliyet giderlerinin net satışlara oranı da yükselmiştir. Bunun sonucunda, faaliyet kar marjı bir önceki yıla göre 191 baz puan gerileyerek 2009 yılında %33,8 seviyesinde gerçekleşmiştir. %41,8 FAVÖK %39,8 494,2 503,0 milyon TL Marj Türkiye bira operasyonlarımızın 2009 yılında gerçekleştirdiği FAVÖK rakamı bir önceki seneye kıyasla %1,8 artarak 503,0 milyon TL seviyesine ulaşmasına rağmen, FAVÖK marjımız 202 baz puan 43

44 gerileyerek %41,8 seviyesinden %39,8 seviyesine düşmüştür. FAVÖK marjındaki gerilemenin yaklaşık 70 baz puanlık bölümü 2008 yılında bir kereye mahsus olarak gerçekleşmiş olan kazançların geçen yılın bazını artırıcı etkisinden kaynaklanmaktadır. Türkiye bira operasyonlarımızın 2009 yılında gerçekleştirdiği net dönem karı bir önceki seneye kıyasla %6,2 oranında artarak 363,1 milyon TL seviyesine ulaşmıştır itibari ile Türkiye bira operasyonlarımızın 293,0 milyon TL tutarında net nakit pozisyonu bulunmaktadır. Yurtdışı Bira Operasyonları: Efes Breweries International N.V.: Yurtdışı bira operasyonlarımız, Şirketimizin %70 oranında bağlı ortaklığı olan Hollanda da mukim ve Londra Borsası na kote Efes Breweries International N.V. ( EBI ) tarafından yürütülmektedir yılı Aralık ayı sonu itibariyle dört ülkede 9 bira fabrikası ve 3 malt üretim tesisi ile faaliyetlerini sürdüren EBI, sahip olduğu 3 malt üretim tesisine ek olarak Moskova da bulunan bir malt üretim tesisinde %19,98 paya sahiptir. Heineken International B.V. ( Heineken ) ile gerçekleştirdiği stratejik ortaklık sayesinde Sırbistan da üçüncü büyük bira şirketinin de %28 ortağı konumunda olan EBI nin Beyaz Rusya da da kendi ürünlerinin satış ve dağıtımın yapan bir iştiraki bulunmaktadır. EBI nın konsolide sonuçları Anadolu Efes in sonuçlarına tam konsolidasyon yöntemi ile konsolide edilmektedir. Konsolide Satış Hacmi Konsolide Satış Hacmi Dağılımı mhl 14,0 13,6 Kazakistan %11,2 Moldova %5,6 Gürcistan %5,0 Rusya %78, yılında konsolide yurtdışı bira satış hacmimiz bir önceki seneye kıyasla %3,1 oranında gerileyerek 13,6 mhl olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde organik bazda (2008 yılının Şubat ayında satın alımı tamamlanan ve EBI nin mali tablolarına Mart ayından itibaren konsolide edilen JSC Lomisi nin Ocak ve Şubat 2009 satış hacimleri ile 2008 in ilk altı ayının bitiminden itibaren EBI nin finansal tablolarından çıkarılan Efes Serbia nın satış hacmi hariç.) satış hacmi gerilemesi %2,2 olarak gerçekleşirken, bölgede devam eden ekonomik yavaşlamaya rağmen 2009 yılı dördüncü çeyreğinde satışlarımız bir önceki yılın aynı dönemine göre sadece %0,6 gerilemiştir. Bunda EBI nın faaliyet gösterdiği pazarlardan daha iyi performans göstermesini sağlayan odaklanmış, yaratıcı ve akılda kalan ancak etkin maliyetli pazarlama faaliyetleri ile geçen yılın düşük bazı etkili olmuştur. Yerel para birimi cinsinden yapılan fiyat artışlarına rağmen 2009 yılında yerel para birimlerinin USD karşısında değer kaybının negatif etkisi ve tüketicilerin alım gücündeki gerileme nedeniyle talebin daha düşük fiyatlı ürün ve paketlere kayması sonucunda EBI nın konsolide net satış gelirleri bir önceki yıla kıyasla 2009 yılında %17,4 oranında gerileyerek 857,3 milyon USD olarak gerçekleşmiştir. Organik bazda (Gürcistan ın Ocak-Şubat 2009 ve Sırbistan ın 2008 yılı ilk altı aylık satışları hariç) bakıldığında ise EBI nın konsolide net satış gelirleri %16,7 oranında gerilemiştir. 44

45 Konsolide Satış Gelirleri Konsolide Satış Gelirleri Dağılımı milyon USD 1.038,0 857,3 Kazakistan %16 Moldova %6 Gürcistan %5 Rusya % Hammadde fiyatlarındaki gerileme, sıkı maliyet kontrolü ve yerel para birimlerinin değer kaybı ile yerel para birimlerine endeksli hammadde fiyatlarındaki düşüşün olumlu etkisi satış hacmindeki gerileme nedeniyle yükselen sabit giderler ve yabancı paraya endeksli hammadde fiyatlarındaki artışı fazlasıyla bertaraf etmiştir. Sonuç olarak hektolitre başına satılan malın maliyeti %23,5 oranında gerilemiş ve EBI nin konsolide brüt kar marjı bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla 604 baz puan artarak %46,9 seviyesine yükselmiştir. Operasyonlarımızı yürüttüğümüz pazarların üzerinde büyümemizi sağlayan en önemli faktörlerden biri olan penetrasyonumuzu arttırmaya odaklanmamız genellikle satış ve pazarlama giderlerinin daha yüksek gerçekleşmesine neden olmakla beraber 2009 yılında geçen yıl ile karşılaştırıldığında satış ve pazarlama giderlerinin net satışlara oranını sabit tutmayı başardık. Bunda sıkı gider kontrolü, satış ve dağıtım ağında sağlanan verimlilikler, iyi belirlenmiş stratejik markalara yoğunlaşılması, daha düşük taşıma maliyetleri ve medya tarifelerinin gerilemesi etkili olmuştur. Sonuç olarak EBI nin konsolide faaliyet karı %12,0 artarak 82,5 milyon USD ye ulaşmış ve faaliyet kar marjı ise 2009 yılı içerisinde 2008 yılına kıyasla 253 baz puan artarak %7,1 seviyesinden %9,6 seviyesine yükselmiştir. %14,8 Konsolide FAVÖK %19,8 milyon USD 153,5 170, EBI nin konsolide FAVÖK rakamı 2009 yılında geçen yılın aynı dönemine göre %10,9 luk bir artışla 170,1 milyon USD ye ulaşmıştır. FAVÖK marjı ise aynı dönemde 506 baz puan artışla %14,8 den %19,8 seviyesine yükselmiştir. EBI 2008 yılında 57,4 milyon USD olan net zarar rakamına karşılık bu yıl 0,4 milyon USD net kar elde etmiştir yılının ilk çeyreğinde kaydedilen ve büyük ölçüde EBI nin Rusya ve Kazakistan daki iştiraklerinin bilançolarındaki USD bazlı kredilerden kaynaklanan yüksek miktardaki nakit çıkışı gerektirmeyen zararlar yıl içinde Ruble nin değer kazanması ile ciddi oranda azalmış olsa da net kardaki iyileşmeyi sınırlamıştır. 45

46 itibariyle EBI nın finansal borcu 2008 yılı sonundaki 817,3 milyon USD seviyesinden 701,6 milyon USD seviyesine gerilemiştir (hisse satış opsiyonları hariç). Söz konusu borcun yaklaşık %32,5 i bir yıl içerisinde ödenecek olup, EBI nin diğer borçlarının vadesi ise 2014 yılına dek uzanmaktadır yılı Şubat ayında EBI, 6 Temmuz 2009 da imzalamış olduğu anlaşma ile sağlanan 300 milyon dolara eş değer borç finansman paketini sendikasyona katılan tüm bankaların onayı ile yeniden fiyatlandırmıştır. Bunun sonucunda USD ve EURO dilimler için sırasıyla LIBOR+475 baz puan ve EURIBOR+475 baz puan olan faiz oranları LIBOR+300 baz puan ve EURIBOR+300 baz puan olarak değişmiştir. Diğer yandan, finansman paketinin vadesi de dahil olmak üzere diğer tüm koşullar aynı kalmıştır. EBI nın bilançosunda ayrıca itibariyle 219,1 milyon USD tutarında nakit ve nakit benzeri varlık bulunmaktadır. EBI 2008 sonunda 3,9 seviyesinde olan Net borç/favök oranını 2009 sonu itibariyle 2,8 e düşürmeyi başarmıştır. MEŞRUBAT GRUBU: Şirket imizin Türkiye ve uluslararası meşrubat operasyonları Coca-Cola İçecek A.Ş. ( CCİ ) tarafından gerçekleştirilmektedir. CCİ nin konsolide sonuçları Anadolu Efes in konsolide sonuçlarına Şirket imizin CCİ deki %50,3 payı doğrultusunda oransal olarak konsolide edilmektedir. Meşrubat Grubu Başkanı Sn. Michael A. O Neill in Değerlendirmesi ve 2010 yılı beklentileri Konsolide satış hacmi 2009 da %10 artarak 587 milyon ünite kasaya ulaştı. Bu sonuç coğrafyamızın tümünde etkisini gösteren zorlu makroekonomik şartlar altında elde edildi yılında gösterdiği performans, CCİ nin ekonomik çalkantı dönemlerinde bile devam eden güçlü ve sonuç odaklı yapısının bir yansımasıdır. Bu zorlu dönemde, maliyetlerimizi düşük tutarak hacmimizi artırmak için etkili önlemler aldık. Tüketici odaklı yaklaşımımız ve işimizin sağlam temelleri, mükemmel icra yeteneğimiz ile birlikte bu zorlu dönemde sonuç elde etmek için en büyük yardımcılarımız oldu. Tüketici harcamalarındaki önemli düşüş ve artan hammadde maliyetleri 2009 yılında karşılaşılan önemli güçlüklerdi. Bu güçlüklere yanıt olarak giderlerimizi dikkatli bir şekilde yöneterek yüksek geri dönüş potansiyeli olan yatırımlara odaklandık ve en çok tercih edilen tedarikçi olma özelliğimizi koruduk a bir miktar temkinli bakmakla beraber CCİ nin geleceği için çok iyimserim. Güçlü markaları, büyüyen yetenek havuzu ve eşsiz tedarik zinciri uygulamaları sayesinde CCİ, ekonomide beklenen iyileşme ile beraber gelişmekte olan piyasalardaki büyüme fırsatlarını değerlendirebilecek konumdadır. Sürdürülebilir bir iş modeli yaratarak bölgemizde değişimi yönetmek hedefimizi yerine getirmek için çok çalışıyoruz. Sürdürülebilirlik alanındaki girişimlerimiz, yalın bir organizasyon ve kendilerini işlerine adamış çalışanlarımız sayesinde CCİ nin önümüzdeki yıllarda daha iyi sonuçlar alacağından hiçbir şüphe duymuyorum. 46

47 Konsolide Satış Hacmi Satış Hacmi Dağılımı mü/k 533,4 586,5 Uluslararası Operasyonlar %25,2 Türkiye Operasyonları %74, yılında konsolide satış hacmi %10,0 artarak 586,5 milyon ünite kasaya ulaşmıştır. Uluslararası Operasyonların toplam satış hacmindeki payı %21,2 den %25,2 ye yükselmiştir. Türkiye operasyonlarında, 2008 yılında çift haneli büyüyen satış hacminin üzerine, 2009 yılında %4,3 lük artış sağlanmıştır yılı içerisinde, gazsız içecekler ve içime hazır olmayan çay kategorisindeki güçlü büyüme, gazlı içecek kategorisindeki hafif gerilemenin etkilerini telafi etmiştir. Ekonomideki daralma ve artan işsizlik oranlarının yanı sıra Ramazan ayının yaz sezonuna denk gelmesi gazlı içecek satış hacmini olumsuz etkilemiştir yılının son çeyreğinde, gazsız içecekler ve içime hazır olmayan çay satışlarının güçlü katkısıyla ve kazanılan pazar paylarıyla 2009 un dördüncü çeyreğinde satış hacmi %4,4 artarak 81,7 milyon ünite kasaya ulaşmıştır. Yurtdışı operasyonlarda, 2008 in dördüncü çeyreğinden itibaren ilk kez konsolide edilmeye başlanan Pakistan, 2009 un birinci çeyreğinden itibaren tam konsolide edilen Türkmenistan ve Irak taki pozitif büyümenin etkisiyle satış hacmi %30,6 oranında artış göstermiştir. GSYİH daki düşüş ve Tenge nin devalüe edilmesiyle pazarda yaşanan önemli daralma sonucu 2009 da Kazakistan daki satış hacmimiz çift haneli rakamlarda gerilemiştir. Zorlu ekonomik şartlar yıl boyunca Kazakistan daki tüketici talebini olumsuz etkilemiştir. Zorlu iş ve ticaret koşullarına rağmen, artan pazara nüfuz seviyesi ve pazar payına bağlı olarak Pakistan çift haneli güçlü büyümesini sürdürmüştür. Konsolide Satış Gelirleri Satış Gelirleri Dağılımı milyon TL 2.258, ,5 Uluslararası Operasyonlar %22 Türkiye Operasyonları % Konsolide net satışları %6,6 lık artışla 2.407,5 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Ünite kasa başına net satış Türkiye deki artan iskontolara bağlı olarak %3,0 lık bir düşüşle 4,10 TL olmuştur. Uluslararası Operasyonların toplam net satışlar içerisindeki payı Pakistan ın katılımıyla %17,9 dan %22,5 e yükselmiştir. Türkiye operasyonlarında, net satışlar 2009 da %0,6 artarak 1.868,2 milyon TL olurken ünite kasa başına satış geliri, zorlu pazar şartlarında talebi canlandırmak için yapılan satış promosyonları ve artan satış iskontolarının etkisiyle %3,6 azalarak 4,26 TL olarak gerçekleşmiştir. Yurtdışı operasyonlarda, net satışlar %12,4 artarken ünite kasa başına net satışlar %13,9 azalarak 2,37 ABD dolarına düşmüştür. Bu değişimde düşük ünite kasa başına net satış üreten ülkelerin katkısının artması, Kazakistan da ve Kırgızistan da meydana gelen devalüasyonlar ve buna ilave olarak tüketici talebini artırmaya yönelik artan iskonto ve promosyonlar da etkili olmuştur. Konsolide brüt kar marjı yükselen hammadde fiyatlarının da etkisi ile 428 baz puan değişerek %36,1 e düşmüştür. Türkiye deki azalan dağıtım, satış ve pazarlama harcamaları ile büyük ölçüde sabit kıymet 47

48 satışı ve negatif şerefiyeden kaynaklanan net diğer faaliyet gelirlerindeki artış sayesinde, faaliyet kar marjı sadece 167 baz puanlık bir değişimle %9,8 e gerilemiştir. CCİ nin konsolide faaliyet karı %8,9 azalışla 236,5 milyon TL olmuştur. Konsolide FAVÖK %1,8 azalarak 368,7 milyon TL ye düşmüş ve FAVÖK marjı 131 baz puanlık değişimle %15,3 e gerilemiştir. Konsolide FAVÖK %16,6 %15,3 milyon TL 375,3 368, yılı konsolide net karı, büyük oranda Türkiye faaliyetlerindeki düşen finansal giderlerin ve yabancı para cinsi borçlardan kaynaklanan nakdi olmayan kur farkı gelirlerinin yardımıyla %108,4 artarak 169,6 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 31 Aralık 2008 tarihi itibariyla 1.028,9 milyon TL olan konsolide toplam finansal borç rakamı, 31 Aralık 2009 tarihi itibariyla 1.288,7 milyon TL ye yükselmiştir. Toplam borcun %70 inin vadesi 2010 da olup geri kalan kısmın vadesi arasındadır. CCİ, 11 Mart 2010 tarihinde Mart 2010'da vadesi gelen kredisinin yeniden finansmanının yanı sıra bazı iştiraklerinin vadesi gelen ve erken ödenmesi planlanan kredilerinin finansmanı ile yeni finansman ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla toplam 360 milyon USD uzun vadeli kredi sağlanması ile ilgili işlemler tamamlandığını duyurmuştur. Kredinin faizi yıllık Libor+260 baz puan olup vadesinde geri ödemelidir. Kredinin 201 milyon USD lik kısmı CCİ tarafından kullanılacak olup geri kalan kısmı şirketin mali tablolarına tam konsolide olan iştiraklerinden The Coca-Cola Bottling Company of Jordan Ltd, J.V. Coca-Cola Almaty Bottlers LLP ve CCI International Holland BV tarafından kullanılacaktır. CCİ sözkonusu iştiraklerin kullanacağı kredi tutarına garantör olmaktadır. 48

49 Kurumsal Yönetim Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporu I. Kurumsal Yönetim Anadolu Efes, kurumsal yönetim anlayışını faaliyetlerinin vazgeçilmez bir unsuru olarak benimsemiştir. Bu alanda uluslararası pratikleri de yakından izleyen ve kendi bünyesine adapte eden Şirket, faaliyetlerini SPK nın Kurumsal Yönetim İlkeleri ne uyum içinde sürdürmektedir. Tüm dünyada finansal piyasaların yüzyılın en büyük kriziyle çalkalandığı günümüz koşullarında kurumsal yönetim anlayışının temelini oluşturan açıklık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin önemi daha da net bir biçimde anlaşılmaktadır. Anadolu Efes, kurumsal yönetim yaklaşımını uzun zamandır bütün faaliyet bölgelerinde ve bütün birimlerine titizlikle uyarlamıştır. Anadolu Efes, 2008 yılında SAHA Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme A.Ş. nin (SAHA) gerçekleştirildiği Kurumsal Yönetim Derecelendirme çalışmasının sonucunda 80,96 (8.10) notuyla derecelendirilmiş ve İMKB Kurumsal Yönetim Endeksi ne dahil edilmeyi hak etmiştir. SAHA tarafından hazırlanan 2. Derecelendirme Dönemi Revizyonu Raporu ise 2009 yılı Haziran ayında tamamlanmış ve Şirketimizin Kurumsal Yönetim Derecelendirme notu itibariyle 82,71 (8,27) olarak güncellenmistir. Söz konusu güncellemede Anadolu Efes in kurumsal yönetim ilkelerine verdiği önem, bunu sürekli ve dinamik bir süreç olarak yürütmekteki istekliği ve bu doğrultuda ilk derecelendirme notunun tahsis edilmesinden bu yana geçen on iki aylık süre içinde gerçekleştirmiş olduğu iyileştirmeler göz önüne alınmıştır. SPK'nın konuya ilişkin ilke kararı çevresinde nihai derecelendirme notu dört alt kategorinin farklı şekilde ağırlıklandırılmasıyla belirlenmiştir. Bu kapsamda, kurumsal yönetim derecelendirme notunun ana başlıklar itibariyle dağılımı aşağıda verilmektedir. Ana Başlıklar Ağırlık Alınan Not Pay Sahipleri 0,25 87,09 Kamuyu Aydınlatma ve 0,35 87,04 Şeffalık Menfaat Sahipleri 0,15 91,31 Yönetim Kurulu 0,25 67,10 Toplam 1,00 82,71 SAHA tarafından yayınlanan Kurumsal Yönetim Derecelendirme Raporunun bir kopyası Şirketimizin adresindeki internet sitesinde yayınlanmaktadır. 49

50 i. Kurumsal Yönetim Uyum Raporu 1. KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUM BEYANI Şirketimiz, bütün yasal düzenlemeleri ve Sermaye Piyasası Kurulu nun (SPK) ve 35/835 sayılı kararı ile kabul edilerek kamuya açıklanan ve ve 48/1588 sayılı kararı ile güncellenen Kurumsal Yönetim İlkeleri ni benimsemekte; ayrıca ortakların ve Şirketimiz ile ilgili olan bütün grupların çıkarlarına en iyi hizmeti vermek için Şirketimizin işleyişine uygun yapılar ve prensipleri geliştirmeyi hedeflemektedir. Şirketimiz, faaliyet döneminde, aşağıda belirtilen hususlar dışında SPK tarafından yayımlanan Kurumsal Yönetim İlkeleri ne uymaktadır ve bunları uygulamaktadır. Şirketimiz ana sözleşmesinde bulunan hükümler gereği tüm gayrimenkul satışları ile ilgili kararlar Genel Kurul tarafından alınmaktadır. Bununla beraber konuya ilişkin Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 443/2 hükümleri saklı kalmak kaydıyla bölünme, önemli tutarda malvarlığı alımı, satımı, kiralanması gibi önemli nitelikte sayılabilecek diğer kararların Genel Kurul tarafından alınması konusunda ise Şirketimiz ana sözleşmesinde her hangi bir hüküm bulunmamaktadır. Yönetim Kurulumuz, bahsi geçen işlemlerin ancak Genel Kurul kararı ile yapılabilmesi durumunun rekabetçi piyasalarda gelişebilecek iş fırsatları karşısında Şirket faaliyetlerinde önemli gecikmelere yol açabileceği, hızlı karar verilmesi konusunda yönetimin hareket kabiliyetini kısıtlayacağı ve dolayısıyla hem Şirketimizi hem de ortaklarımızı zarara uğratabileceği düşüncesinde mutabık kalmıştır. Öte yandan Şirket in bu tür işlemleri takip eden ilk Genel Kurul da söz konusu işlemler hakkında tüm ortakları bilgilendirmesi uygun görülmüştür. Şirketimiz ana sözleşmesinde şu an için birikimli oy sisteminin kullanımına olanak veren bir hüküm yer almamaktadır. Şirketimiz mevcut Yönetim Kurulu nda yer alan üyelerimiz, SPK'nın Kurumsal Yönetim İlkeleri IV. Bölüm ve maddeleri çerçevesinde tanımlandığı şekliyle bağımsız değildir. Ancak Anadolu Endüstri Holding tarafından atanmış olan Sn. Engin Akçakoca nın kendisini atayan bu pay sahibi ile halihazırda hiçbir bağı bulunmamaktadır. Sn. Engin Akçakoca uluslararası kabul görmüş standartlara göre bağımsızlık şartlarını taşımaktadır. Anadolu Efes, söz konusu kurul üyesinin tarafsızlığının ve bağımsız yaklaşımının Şirket in yönetiminin geliştirilmesine ve güçlenmesine önemli katkılarda bulunduğu kanaatini taşımaktadır. Bunun yanı sıra danışman sıfatıyla profesyonel ve bağımsız nitelikte kişiler de Şirket Yönetim Kurulu nda yer almaktadır. Mevcut durumda, yeniden seçilinceye kadar görev yapan Denetim Komitesi başkanı uluslararası kabul görmüş standartlara göre bağımsızlık şartını taşımaktadır. Yeniden seçilinceye kadar görev yapan Kurumsal Yönetim Komitesi başkanı ise bağımsız bir Yönetim Kurulu üyesi değildir. Salih Metin Ecevit Kurumsal Yönetim Komitesi Başkanı Dr. Mehmet Cem Kozlu Kurumsal Yönetim Komitesi Üyesi 50

51 BÖLÜM I PAY SAHİPLERİ 2. Pay Sahipleri ile İlişkiler Birimi 2009 yılında pay sahipleri ile ilişkilerimiz Şirketimiz Mali İşler ve Yatırımcı İlişkileri Departmanı bünyesinde oluşturulmuş olan Yatırımcı İlişkileri Müdürlüğü tarafından yürütülmeye devam etmiştir.şirketimizin bilgilendirme politikası kapsamında pay sahipleri, yatırımcılar, aracı kuruluşların araştırma uzmanları ve diğer menfaat sahipleri ile yapılan görüşmeler aracılığı ile Şirketimizin dönem içindeki faaliyet sonuçları, performansı ve diğer gelişmeler ile ilgili açıklamalar yapılmaktadır. Bunun yanı sıra pay sahipleri ve yatırımcıları bilgilendirmeye yönelik olarak yapılan yurtiçi ve yurtdışı konferanslara ve diğer toplantılara katılım sağlanmaktadır. Pay sahipleri ile ilişkiler kapsamında görev alanlar aşağıda belirtilmiştir: Can Çaka Anadolu Efes Mali İşler ve Yatırımcı İlişkileri Direktörü Tel: Faks: [email protected] Çiçek Uşaklıgil Özgüneş Yatırımcı İlişkileri Müdürü Tel: Fax: [email protected] Ayşe Dirik Yatırımcı İlişkileri Yöneticisi Tel: Fax: [email protected] 2009 yılı içinde birimin gerçekleştirdiği faaliyetlere ilişkin detaylar Şirketimiz 2009 yılı Faaliyet Raporu sayfa 37 de yer almaktadır. 3. Pay Sahiplerinin Bilgi Edinme Haklarının Kullanımı Şirketimizin bilgilendirme politikası doğrultusunda tüm pay sahiplerimiz ile yatırımcılara eşit davranılarak, açıklamalarımızın aynı içerik ile doğru bir şekilde herkese aynı zamanda ulaşması esastır. Pay sahiplerinden gelen bilgi talepleri bu çerçevede değerlendirilmekte ve tüm bilgi paylaşımı daha önce kamuya açıklanmış olan içerik kapsamında gerçekleşmektedir. Pay sahiplerinden daha önce kamuya duyurulmamış konulara ilişkin gelen bilgi talepleri yine aynı çerçevede değerlendirilmekte ve özel durum veya basın açıklamaları ile tüm pay sahiplerinin bilgilendirilmesi esas alınmaktadır. Pay sahiplerinin bilgilendirilmesine yönelik olarak Kurumsal Yönetim İlkeleri II. Bölüm maddesinde yer alan bilgiler Şirketimizin internet sitesinde mevcuttur. Şirketimiz ana sözleşmesinde belirli bir maddi durumun özel olarak incelenmesi ve aydınlatılması için her pay sahibinin bireysel olarak Genel Kurul dan özel denetçi atanması talebi, bir hak olarak düzenlenmemiştir. Konuya ilişkin Şirketimiz ana sözleşmesinde değişiklik yapılması Yönetim Kurulu tarafından incelenmiş; ancak özel denetçi tayininin Şirket in yönetimini zorlaştıracak ve hareket kabiliyetini azaltacak durumlara yol açacağı noktasından hareketle ortaklar için öngörülen faydanın istenildiği şekilde sağlanamayacağı görüşünde birleşilmiştir. Öte yandan, bu tür isteklerin karşılanmasının önemli olduğuna inanan Yönetim Kurulumuz, azınlık hissedarlarının bilgi alma haklarını teminen, azınlığı teşkil eden pay sahiplerinin şüphelendikleri ve incelenmesini istedikleri konuları Denetim Komitesi ne iletmelerini ve bu kanalla konunun incelenmesini ilke olarak benimsemiş ve Denetim Komitesi nin çalışma esaslarında bu yönde değişiklik yapılmasına karar vermiştir. 51

52 4. Genel Kurul Bilgileri Şirketimizin yıllık olağan Genel Kurul toplantısı tarihinde Şirketimizin TL olan sermayesini teşkil eden paydan toplam ,86 payın hazır bulunduğu (%56,3) bir toplantı nisabı ile gerçekleşmiştir. Genel Kurul toplantısına yerli ve yabancı pay sahiplerimiz asaleten ve vekâlet yolu ile katılmıştır. Şirketimizin nama yazılı payı bulunmamakta olup, toplantı gün, saat, yer ve gündemi Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi nin 09/04/2009 tarihli ve 7288 sayılı nüshası ile Türkiye genelinde yayımlanan Dünya gazetesinin 09/04/2009 tarih ve 5 nci sayfasında ve aynı zamanda adresindeki internet sitemizde ilan edilmiştir. İnternet sitemizde aynı zamanda toplantıya vekâleten katılım için gerekli olan vekâlet formu da toplantıya katılımı kolaylaştırmak amacı ile hazır bulundurulmaktadır. Toplantı ilan tarihi itibarıyla Şirketimizin faaliyet raporu ve Genel Kurul Gündem Maddelerine İlişkin Bilgilendirme Dokümanı Şirket merkezi ve internet sitemizde pay sahiplerinin bilgisine sunulmuş olup, internet sitemizde ayrıca faaliyetlerimize ilişkin tüm bilgiler güncel olarak tutulmaktadır. İMKB de işlem gören hisse sahipleri de Takasbank A.Ş. blokaj kâğıdını ibraz ederek oylarını kullanabilmektedir. Yıllık olağan Genel Kurul toplantısı tutanakları da internet sitemizde pay sahiplerinin bilgisine açık tutulmakta olup, pay sahiplerinin toplantıda sormuş olduğu sorular ve öneriler ile verilen cevaplar ve değerlendirmeler bu şekilde sürekli olarak takip edilebilmektedir. Toplantı tutanakları aynı gün içinde İMKB ye gönderilmiş olup, Borsa Bülteni aracılığıyla da kamuya duyurulmaktadır. Genel Kurul toplantısında, toplantıya katılan pay sahipleri gündem ile ilgili soru sorma hakkını kullanmamışlardır. Gündem dışı olarak, Şirket faaliyetlerine ilişkin sorulan sorular, Şirket yöneticileri tarafından cevaplandırılmıştır. Tüm gayrimenkul satımına ilişkin kararların Genel Kurul tarafından alınması konusunda Şirketimiz ana sözleşmesinde hüküm bulunmakta iken, konuya ilişkin TTK 443 m.2 hükümleri saklı kalmak kaydıyla bölünme, önemli tutarda malvarlığı alımı, satımı, kiralanması gibi önemli nitelikte sayılabilecek diğer kararların Genel Kurul tarafından alınması konusunda Şirketimiz ana sözleşmesinde hüküm bulunmamaktadır. Söz konusu kararların Genel Kurul da alınması konusu Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilmiş ve işlemlerin Genel Kurul a bağlanmasının, Şirket in faaliyetlerini önemli ölçüde aksatacağı, dinamik ve değişen iş fırsatları karşısında yönetimin hareket kabiliyetini azaltacağı ve bundan tüm ortakların zarar göreceği düşüncesinde birleşilmiştir. Şirket in bu amacı teminen bu tür işlemleri takip eden ilk Genel Kurul da söz konusu işlemler hakkında tüm ortakları bilgilendirmesi uygun görülmüştür. 5. Oy Hakları ve Azınlık Hakları Şirketimizin ödenmiş sermayesini temsil eden hisse senetleri içinde imtiyazlı hisse senetleri yoktur. Şirketimizin ana hissedarları ile karşılıklı iştirak ilişkisi bulunmamaktadır. Şirketimiz ana sözleşmesinde şu an için birikimli oy sisteminin kullanımına olanak veren bir hüküm yer almamaktadır. 6. Kâr Dağıtım Politikası ve Kâr Dağıtım Zamanı Şirketin kârına katılım konusunda pay sahiplerine tanınmış bir imtiyaz bulunmamaktadır. Kurumsal Yönetim İlkeleri uyum çalışmalarımız çerçevesinde bu politikanın, 2005 yılından itibaren yazılı bir politika olarak ele alınmasına karar verilmiştir. Şirketimizin Yönetim Kurulu nun tarihli toplantısında görüşerek onayladığı karar uyarınca Anadolu Efes, hissedarlarına Sermaye Piyasası Mevzuatının öngördüğü ve diğer ilgili mevzuatın da izin verdiği ölçülerden daha yüksek bir oranda temettü dağıtma yönünde bir politikayı esas almaktadır. Şirket, bu nedenle, büyümenin gereği olarak yatırımların veya ekonomik koşullardaki olağanüstü gelişmelerin elverdiği ölçüde Sermaye Piyasası Kurulu'nca belirlenmiş esaslara göre hesaplanan 52

53 dağıtılabilir kar tutarı üzerinden yine Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenmiş kar dağıtım oranının üzerinde bir oranda kar dağıtımı yapmayı bir politika olarak belirlemiştir. İşbu kâr dağıtım politikasının Şirket in uzun dönemli büyümesinin gerektireceği yatırım ve diğer fon ihtiyaçları ile ekonomik koşullardaki olağanüstü gelişmelerin gerektireceği özel durumlar hariç sürdürülmesi Şirketimizin temel amaçları arasında yer almaktadır yılı içinde kâr dağıtımı yasal süreler içinde gerçekleşmiştir yılı kârının dağıtımına ilişkin detaylı açıklama ve tablolar Şirketimiz 2009 yılı Faaliyet Raporu sayfa 86 da yer almaktadır. 7. Payların Devri Şirket ana sözleşmesinde pay devrini kısıtlayan hükümler yoktur. BÖLÜM II KAMUYU AYDINLATMA VE ŞEFFAFLIK 8. Şirket Bilgilendirme Politikası i. Amaç Şirketimiz tüm pay sahiplerimiz ile diğer menfaat sahiplerinin bilgilendirilmesinde eşitlik, doğruluk, tarafsızlık, tutarlılık ve zamanlama prensipleri çerçevesinde davranılması ilkesini benimsemektedir. Bu amaç dahilinde oluşturulan işbu bilgilendirme politikası kapsamında ele alınan duyuru ve açıklamaların, Şirketimizin hak ve sorumluluklarını da gözetecek şekilde, zamanında, doğru, eksiksiz, anlaşılabilir, analiz edilebilir ve düşük maliyetle kolay erişilebilir bir şekilde yapılması esastır. ii. Kamuyu aydınlatma a. Genel esaslar Sermaye Piyasası Mevzuatıyla belirlenen tüm konularda ve ilgili mevzuat kapsamında Şirketimizin finansal durumunda ve/veya faaliyetlerinde önemli bir değişiklik yaratabilecek gelişmeler hakkında derhal kamuya bilgilendirme yapılır. Ancak kamuya açıklanan bilgiler, yasal zorunluluklar dışında rekabet gücünü engelleyerek Şirketimizin ve pay sahipleri ile diğer menfaat sahiplerinin zararına neden olabilecek sonuçlar doğuracak bilgi içeremez. Ticari sır kapsamındaki bilgiler açıklanamaz. Şirketimizin bilgilendirme politikası ve buna ilişkin değişiklikler Yönetim Kurulu tarafından onaylanarak Genel Kurul un bilgisine sunulur ve kamuya açıklanır. Şirketimizin işbu bilgilendirme politikasının yürütülmesi Kurumsal Yönetim Komitesi nin koordinasyonunda Mali İşler ve Yatırımcı İlişkileri Direktörlüğü tarafından gerçekleştirilir. Pay sahipleri ve diğer menfaat sahiplerinden gelen bilgi ve görüşme talepleri Şirketimizin bilgilendirme politikası çerçevesinde değerlendirilerek, tüm bilgi paylaşımı daha önce kamuya açıklanmış olan içerik kapsamında gerçekleştirilir. Sermaye Piyasası Mevzuatı gereğince belirlenen tüm konularda, Şirketimize pay sahipleri ve diğer menfaat sahipleri tarafından yöneltilen sorulara cevap olarak daha önce kamuya duyurulmamış olan bir bilginin açıklanmasına ihtiyaç duyulduğunda, konu Şirketimizin Kurumsal Yönetim Komitesi nin koordinasyonunda Grup Başkanı, Mali İşler ve Yatırımcı İlişkileri Direktörü ve Yatırımcı İlişkileri Müdürü nden oluşan bir çalışma grubunca ele alınarak Şirketimizin bilgilendirme politikası kapsamında değerlendirilir. Şirketimize bu kapsamda yöneltilen sorular ve tüm açıklamalar adı geçen çalışma grubunun onayından geçtikten sonra kamuya açıklanır. 53

54 Yatırımcı İlişkileri Birimi ne yöneltilen yazılı sorular, halka açık olan bilgilerle ilgili talepleri içermek kaydıyla, eğer bilgi mevcut bir bilgi ise 2 işgünü içinde, bilgi mevcut bilgilerin türetilmesinden yeni oluşturulacak ise 5 işgünü içinde, yazılı olarak cevaplanmaktadır. Birimin analist ve yatırımcılar ile tüm yazışmaları kayıt altında tutulmaktadır. b. Kamuyu aydınlatma araçları Olağan Genel Kurul toplantılarında, görüşülecek konularla ilgili mevzuat ile düzenlenen bilgi ve belgelerin yanı sıra Şirketimizin yıllık faaliyet sonuçları, performansı ve dönem içerisindeki diğer gelişmelere ilişkin bir sunuş her Genel Kurul toplantısında yapılır. Yapılan sunuşun bir kopyası internet sitemizde de yayınlanır. Şirketimiz üç ayda bir finansal sonuçlarını açıklamaktadır. Şirket her çeyrekte finansal raporlarla birlikte yatırımcıları ve analistleri bilgilendirmek ve o dönem sonuçlarını değerlendirmek amacıyla bilgilendirme notu da hazırlamaktadır. Şirketimizin faaliyet sonuçları, performansı ve dönem içerisindeki diğer gelişmeler konusunda yılda en az iki kere düzenli olarak yatırımcılar ile aracı kuruluşların araştırma uzmanlarına yönelik bilgilendirme toplantıları düzenlenir. Bunun yanı sıra pay sahipleri ve yatırımcıları bilgilendirmeye yönelik olarak yapılan yurtiçi ve yurtdışı konferanslara ve diğer toplantılara katılım sağlanması esastır. Şirketimizin halen adresinde bulunan internet sitesi SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri nde belirtilen hususlar doğrultusunda pay sahipleri, yatırımcılar, aracı kuruluşların araştırma uzmanları ve diğer menfaat sahiplerinin yararlanabileceği bir iletişim kanalı olarak Türkçe ve İngilizce düzenlenip kullanılır. Şirketimiz tarafından yapılan özel durum açıklamaları ile yurtiçi ve yurtdışı bilgilendirme toplantılarında yararlanılan sunuşların birer kopyası internet sitemizde güncel olarak tutulur. SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri gerekleri doğrultusunda şirket internet sitesinde Temettü Dağıtım Politikası na ve Etik Kurallar a da yer verilir. Şirketimiz internet sitesi herkese açıktır ve kullanımında herhangi bir sınırlama yoktur. Internet sitesi ziyaretçileri yasal zorunluluklar hariç Şirketçe gizli tutulur. Şirketimiz Bilgi İşlem Müdürlüğü tarafından internet sitesinin güvenliğini sağlamak için tüm tedbirler alınmıştır. Internet sitesinin her sayfasında Yasal Uyarı ve Gizlilik Politikası yer almaktadır. Geleneksel bilgi dağıtım kanallarının yanı sıra Şirketimizce bilgi teknolojilerinin sağladığı çeşitli haberleşme imkânları da kamunun bilgilendirilmesi amacı ile kullanılabilir. Bu çerçevede, Şirketimiz tarafından yapılmış olan özel durum açıklamaları, internet sitemiz ve diğer kanallar yolu ile tarafımıza iletişim bilgilerini ileterek ek talepte bulunan menfaat sahiplerine doğrudan elektronik posta vasıtası ile de gönderilebilir. c. Basın yolu ile bilgilendirme ve basında yer alan haberlerin takibi Yıl sonu faaliyet sonuçları da dahil olmak üzere Şirketimizin faaliyet sonuçları, performansı ve dönem içerisindeki diğer gelişmeler ve ayrıca Şirketimizin finansal durumunda ve/veya faaliyetlerinde önemli bir değişiklik yaratabilecek gelişmelerin kamuya duyurulmasında İMKB ye yapılan özel durum açıklamalarının yanısıra basın bültenleri ve/veya basın toplantılarından da yararlanılabilinir. Basın yolu ile yapılan sözkonusu bilgilendirme çalışmaları ve basın yoluyla iletilen bilgi taleplerinin karşılanması yukarıda değinilen çalışma grubu ve Anadolu Grubu Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü tarafından gerçekleştirilir ve ilgili süreçte şirket içi ve şirket dışı uzmanların görüşlerinden 54

55 faydalanılabilinir. Açıklanan basın bültenlerinin bir kopyası internet sitesinde güncel olarak bulundurulur. Öte yandan, şirket hakkında, TV, yazılı basın, internet ve radyo da dahil olmak üzere ulusal veya uluslararası basın-yayın organlarında yer alan ve görevlendirilebilecek medya izleme şirketlerince takip edilen tüm haber ve söylentiler Yatırımcı İlişkileri Birimi tarafından değerlendirilir. Eğer şirket ile ilgili gerçeğe dayalı olmayan bir habere rastlanılırsa, Yatırımcı İlişkileri Birimi tarafından durum değerlendirilir, İMKB veya SPK tarafından açıklama isteğini takiben veya gerekli hallerde açıklama isteği beklenmeksizin Anadolu Efes Bilgilendirme Politikası na uygun olarak ilgili bildirimler yapılır. iii. İdari sorumluluğu bulunan kişiler ve şirket sözcüleri Şirketimizde idari sorumluluğu bulunan kişiler, şirketin yönetim ve denetleme kurulu üyeleri ile en üst düzey icracı yöneticisi ve ona doğrudan raporlayan yöneticiler olarak belirlenmiştir. Diğer yandan, Grup Başkanı, Mali İşler ve Yatırımcı İlişkileri Direktörü ve Yatırımcı İlişkileri Müdürü ve Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından belirlenen Yönetim Kurulu üyeleri ve diğer Şirket yöneticileri şirketimizin bilgilendirme politikası kapsamında pay sahipleri, yatırımcılar, aracı kuruluşların araştırma uzmanları, diğer menfaat sahipleri ile yapılan görüşmeler ile basın dahil tüm bilgi iletişim kanallarında Şirketimizi temsilen sözcü olarak görevlendirilir. iv. İçsel bilginin gizliliğinin korunması Şirketimizde İçsel Bilgilere Erişimi Olanların Listesi nde bulunanların, bu listede yer almaları sebebi ile ilgili mevzuattan kaynaklanan sorumlulukları, taraflarına yönelik olarak hazırlanmış mektuplar aracılığıyla hatırlatılır. Bunun yanısıra, Şirketimizde şirket sözcüsü olarak belirlenmiş kişiler, her çeyrek döneme ait finansal sonuçların açıklanmasından iki hafta öncesinden finansal sonuçların açıklanmasına kadar olan sürede Sessiz Dönem uygulamasına uymakla yükümlüdürler. Sessiz Dönem uygulamasının başlangıç ve bitiş tarihleri mali tabloların açıklanma tarihlerinin kesinleşmesiyle birlikte Şirket internet sitesinde Yatırımcı Takvimi başlığı altında yayımlanır. Mali tablo açıklanma tarihleri ve ilgili Sessiz Dönem, mali tablolar açıklanmadan en az 4 hafta önce kesinleştirilip, Yatırımcı Takvimi vasıtasıyla duyurulur. Sessiz Dönem boyunca şirket sözcüleri, şirket adına kamuya açıklanmış bilgiler hariç, şirketin finansal durumu hakkında görüş bildiremezler. Analist ve yatırımcılar gibi sermaye piyasası katılımcılarının finansal durumla ilgili soruları cevaplanmaz. Bununla birlikte şirket hakkında kamuya açıklama yapmaya yetkili kişilerin, içsel bilgilerin gizliliğine uyarak, Sessiz Dönemde konferans, panel vb. etkinliklere katılımları ve konuşma yapmaları herhangi bir engel teşkil etmez. v. Yürürlülük Bu bilgilendirme politikası Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. Yönetim Kurulu nun tarihli toplantısında görüşülerek onaylanmış ve aynı gün yürürlüğe girmiştir. 9. Özel Durum Açıklamaları Yıl içinde SPK düzenlemeleri uyarınca 30 adet özel durum açıklaması yapılmıştır. Özel durum açıklamalarının tamamı zamanında yapılmıştır. 1 Ocak Aralık 2009 tarihleri arasında İMKB ye yapılan açıklamalarımızın listesi aşağıdaki gibidir: 55

56 1) Etap Tarım ve Gıda Ürünleri Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. ye iştirak edilmesi ile ilgili açıklama ( ) 2) Etap Tarım ve Gıda Ürünleri Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. ye iştirak edilmesi ile ilgili ek açıklama ( ) 3) 2008 yılı satış hacmi gelişimleri ile ilgili açıklama ( ) 4) Fitch Ratings tarafından verilen kredi notuna ilişkin açıklama ( ) 5) 2008 yılı finansal sonuçlarına ilişkin açıklama ( ) 6) Yıllık Olağan Genel Kurul toplantısı daveti ile ilgili açıklama ( ) 7) Genel Kurul onayına sunulacak temettü teklifi ile ilgili açıklama ( ) 8) Basında Şirketimiz hakkında çıkan haberlere istinaden SPK tarafından Şirketimizden istenen açıklama ( ) 9) İştirakimiz EBI nin temin edeceği uzun vadeli finansman paketine ilişkin açıklama ( ) 10) Yıllık Olağan Genel Kurul toplantısı sonuçları ve temettü dağıtımına ilişkin açıklama ( ) 11) 2009 yılı ilk üç aylık dönemine ait finansal sonuçlara ilişkin açıklama ( ) 12) tarihinde alınan Yönetim Kurulu kararlarına ilişkin açıklama ( ) 13) Kurumsal Yönetim Derecelendirme notuna ilişkin açıklama ( ) 14) Basında Şirketimiz hakkında çıkan haberlere istinaden SPK tarafından Şirketimizden istenen açıklama ( ) 15) 300 milyon dolarlık bir borç finansman paketinin temini hakkında açıklama ( ) 16) 2009 yılı ilk altı aylık dönem satış hacmi gelişimleri ile ilgili açıklama ( ) 17) EBI'nin Şirketimizin mülkiyetinde bulunmayan tüm çıkarılmış sermayesini temsil eden Depo Sertifikalarının toplanması amacıyla çağrıda bulunulması ile ilgili açıklama ( ) 18) EBI'nin kayıtlı hissedarları için hazırlanan ve çağrıya ilişkin şartları ve koşulları içeren izahname ve Kabul Formu ile ilgili açıklama ( ) 19) Fitch'in Anadolu Efes'in kredi notları ile ilgili yaptığı yazılı açıklama ( ) 20) Basında Şirketimiz hakkında çıkan haberlere istinaden SPK tarafından Şirketimizden istenen açıklama ( ) 21) EBI hisseleri için yapılan çağrı hakkında güncellemeye ilişkin açıklama ( ) 22) Etap Tarım ve Gıda Ürünleri Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. ye iştirak edilmesi ile ilgili açıklama ( ) 23) Tekel markasının satın alınmasıyla ilgili açıklama ( ) 56

57 24) 2009 yılı ilk altı aylık dönemine ait finansal sonuçlara ilişkin açıklama ( ) 25) EBI hisseleri için yapılan çağrı ile ilgili ek açıklama ( ) 26) EBI hisseleri için yapılan çağrının kapanışıyla ilgili açıklama ( ) 27) Şirketimiz ile Tek-Gıda İş Sendikası arasında dönemi için yapılan toplu iş sözleşmesi görüşmeleri sonucuna ilişkin açıklama ( ) 28) 2009 yılı dokuz aylık dönemine ait finansal sonuçlara ilişkin açıklama ( ) 29) Etap Tarım ve Gıda Ürünleri Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. ye iştirak edilmesi ile ilgili duyuru ( ) 30) Anadolu Efes üst yönetiminde yapılan atamalara ilişkin açıklama ( ) 10. Şirket İnternet Sitesi ve İçeriği Şirket internet adresimiz dur. İnternet sitemizde SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri II. Bölüm madde te de yer alan tüm bilgilere yer verilmektedir. 11. Gerçek Kişi Nihai Hâkim Pay Sahibi/Sahiplerinin Açıklanması Çıkarılmış sermayemiz içerisinde doğrudan ve dolaylı olarak Sayın Kamil Yazıcı nın %12,2,, Sayın Tülay Aksoy un %7,5, Sayın Tuncay Özilhan ın %7,3, Sayın İzzet Özilhan ın %5,0, Sn. Suzan Yazıcı nın %1,9, Sn. Vehbi Yazıcı nın %1,8, Sn. Vahit Yazıcı nın %1,2, Sn. Hidayet Yazıcı nın %1,1 ve Sn. İbrahim Yazıcı nın %1.0 oranında payı bulunmaktadır. 12. İçsel Bilgiye Erişimi Olan Kişilerin Kamuya Duyurulması Şirketimizde içsel bilgiye erişimi olan Yönetim Kurulu üyeleri, Şirketimizin üst düzey yöneticileri ve içsel bilgiye erişimi olan diğer çalışanların listesi aşağıda yer almaktadır. Anadolu Efes, Anadolu Endüstri Holding ve Yazıcılar Holding Yönetim Kurulu Üyeleri Tuncay Özilhan - Anadolu Efes ve Anadolu Endüstri Holding Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Yazıcı - Anadolu Efes, Anadolu Endüstri Holding ve Yazıcılar Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Süleyman Vehbi Yazıcı - Anadolu Efes, Anadolu Endüstri Holding ve Yazıcılar Holding Yönetim Kurulu Üyesi Tülay Aksoy - Anadolu Efes ve Anadolu Endüstri Holding Yönetim Kurulu Üyesi Gülten Yazıcı - Anadolu Efes ve Anadolu Endüstri Holding Yönetim Kurulu Üyesi, Kamil Yazıcı Yönetim ve Danışmanlık A.Ş. Yönetim Kurulu Başkan Vekili Hülya Elmalıoğlu - Anadolu Efes, Anadolu Endüstri Holding ve Kamil Yazıcı Yönetim ve Danışmanlık A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Oğuz Özkardeş Anadolu Efes Yönetim Kurulu Üyesi Ali Şanal - Anadolu Endüstri Holding, Yazıcılar Holding Yönetim Kurulu Üyesi ve Kamil Yazıcı Yönetim ve Danışmanlık A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı S. Metin Ecevit - Yazıcılar Holding Yönetim Kurulu Başkanı, Anadolu Endüstri Holding, Kamil Yazıcı Yönetim ve Danışmanlık A.Ş. ve Anadolu Efes Yönetim Kurulu Üyesi Rasih Engin Akçakoca Anadolu Efes Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Cem Kozlu - Anadolu Efes, Anadolu Endüstri Holding, Yazıcılar Holding ve Kamil Yazıcı Yönetim ve Danışmanlık A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi 57

58 Recep Yılmaz Argüden - Anadolu Efes, Anadolu Endüstri Holding, Yazıcılar Holding ve Kamil Yazıcı Yönetim ve Danışmanlık A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Muhtar Kent - Anadolu Endüstri Holding Yönetim Kurulu Üyesi Nilgün Yazıcı Kamil Yazıcı Yönetim ve Danışmanlık A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Osman Kurdaş - Kamil Yazıcı Yönetim ve Danışmanlık A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Yönetim Kurulu Danışmanları Ege Cansen Ahmet Boyacıoğlu Serdar Bölükbaşı Denetleme Kurulu Üyeleri Ali Baki Usta Ahmet Bal Anadolu Endüstri Holding Çalışanları Hurşit Zorlu Murat Timur Menteş Albayrak İrem Çalışkan Dursun Bora Öner Murat Küçük Volkan Turan Aysel Ayçiçek Zeynep Çankaya Cihan Alakuş Berrin Arslan Sibel Ahioğlu Alperen Yaprak Can Doğan Ertuğrul Cin Aynur Süleymanoğlu Duygu Aydoğan Mustafa Yelligedik Yildiray Efil İrfan Çetin Mete Türkyılmaz Gökhan İzmirli Efes İçecek Grubu Çalışanları Alejandro Jimenez Michael A. O Neill Tuğrul Ağırbaş Can Çaka Altuğ Aksoy Berke Kardeş Saltuk Ertop Cem Güner 58

59 Thomas Schwind Haluk Ilıcalı Mustafa Susam Tolga Mengi Volkan Harmandar Dilek Başarır Ertan Cüceloğlu Gani Küçükkömürcü Melih Balcı Adnan Aktan N. Orhun Köstem Ayşe Gündüz Çiçek Uşaklıgil Özgüneş Anıl Karaca Ayfer Yılmaz Emre Erdoğan Tuba Caldu Esin Demirci Yeliz İsmi Ayşe Dirik Burak Tansuk Esen Durmaz Aslı Ünal Şimşek Bihter Ersin Sülün Çağrı Demirel Kredi Derecelendirme Kuruluşları Çalışanları Giulio Lombardi (Fitch Ratings) Philip Zahn (Fitch Ratings) Anna Overton (Standard & Poors) Anton Geyze (Standard & Poors) Bağımsız Denetim Kuruluşu Çalışanları (Güney Bağımsız Denetim) Ertan Ayhan Kaan Birdal Serra Çelik Hakkı Polat Reha Ürkmez Özge Bayizit Yasin Güçlü Tam Tasdik Hizmeti Alınan Kişi ve Kuruluşlar Zekeriya Alşan (Usal Yeminli Mali Müşavirlik Ltd. Şti.) 59

60 BÖLÜM III MENFAAT SAHİPLERİ 13. Menfaat Sahiplerinin Bilgilendirilmesi Çalışanlar ve diğer menfaat sahipleri ile ilgili sorunlara zamanında ve uygulanabilir çözümlerin üretilerek menfaat sahiplerinin memnuniyetini muhafaza etmek Şirket in önemli politikalarından biridir. Çalışanlarımız, tedarikçilerimiz, müşterilerimiz ve tüketicilerimiz kendileri ile ilgili konularda farklı yollardan bilgilendirilmektedirler. Halen kullanılmakta olan Efes İletişim Hattı (444 EFES / ) pazar günleri hariç haftanın 6 günü saatleri arasında hizmet vermektedir. Gelen çağrıların yüksek bir oranı bilgi amaçlı olup, çağrılar anında yanıtlanmaktadır. Müşteri ve tedarikçiler ile bilgi alışverişi, periyodik olarak düzenlenen bayi toplantılarının yanı sıra ilgili lokasyonlarda görevli kişiler tarafından yapılan toplantılar ile de sağlanmaktadır. Ayrıca müşteri ve tedarikçiler sorunlarını Şirketimiz ile yapılan bayi toplantıları yolu ile ve Şirket yönetimine yaptıkları yazılı ve sözlü başvuruları ile iletebilmektedir. Tedarikçilerimizle gerek mevcut malzemelerin kalitesinin daha da iyileştirilmesi konusunda, gerekse diğer sektörel gelişmeler hakkında toplantılar yapılmakta, birlikte oluşturulan projeler ile ilgili deneme faaliyetleri yürütülmektedir. Müşterilerimizle kurduğumuz geniş bilgi işlem ağı ile sürekli anlık bilgi alışverişi içindeyiz. İnternet ortamında yer alan e-satış sistemimizle müşterilerimiz anlık olarak uygulamaya konulan değişiklikler hakkında bilgilendirilmekte, gerektiğinde eğitimleri sağlanmakta ve memnuniyet anketleri yapılmaktadır. Şirketimiz, çalışanların gelişimini sağlayacak eğitim programları da uygulamaktadır. Bu programlar çerçevesinde hazırlanmış olan ve internet platformunda çalışan Efes Akademi sistemi, çalışanların operasyonel ve yönetsel bilgi ve becerilerinin geliştirilmesinin yanı sıra farklı işkolu ve pazarlarda elde edilen bilgi birikimlerinin Grup seviyesinde paylaşılmasına da imkân sağlamaktadır. 14. Menfaat Sahiplerinin Yönetime Katılımı Çalışanlarımız kurumumuza katma değer kazandıracak önerilerini Öneri Takip Sistemi dahilinde kurgulanan İş Geliştirme Önerileri ve Proje Takip Uygulaması veritabanı sayesinde yönetim ile paylaşabilmektedir. İnsan Kaynakları tarafından çalışanlarımıza sunulan hizmetler hakkında istek ve iyileştirme taleplerinin iletilebildiği İnsan Kaynakları İstek ve İyileştirme Hattı ise etkin biçimde çalışanlarımızca kullanılmaktadır. Çalışan Memnuniyet Anketi ise çalışanlarımızın bünyesinde bulundukları kurum hakkında istek ve iyileştirme taleplerini ifade edebildikleri bir başka mecra olup, her sene senede bir kere gerçekleştirilmektedir. Yönetim Sistemimiz gereği stratejik planlama süreci dahilinde tespit edilen göstergeler bölgelerde gerçekleştirilen aylık iş sonuçları toplantıları ile gözden geçirilmektedir. Aylık İş Sonuçları Raporları ile şirket performansı da takip edilebilmektedir. 15. İnsan Kaynakları Politikası İnsan Kaynakları misyonumuz; Şirketimiz in vizyon, misyon ve stratejileri doğrultusunda Şirketimizin büyüme ve karlılığına, çalışan verimliliğini arttırarak ve nitelikli, motive, bağlılığı yüksek iş gücü 60

61 oluşturarak katkıda bulunmak, Şirketimiz stratejileri doğrultusunda İnsan Kaynakları stratejileri geliştirmek ve bütün operasyonlarda İnsan Kaynakları sistemlerinin uygulanmasının koordine etmektir. İnsan Kaynakları misyonumuz doğrultusunda temel stratejimiz; Şirket hedeflerine odaklı, takım halinde bilgi ile çalışan, sürekli gelişen, mutlu, motivasyonu yüksek ve eğitimli bir insangücü oluşturmaktır. İnsan kaynakları stratejimiz internet sitemizde kamuoyunun bilgisine de sunulmuştur. Şirketimiz e dahil olan tüm şirketlerin İnsan Kaynakları Stratejisi, vizyon ve misyonumuz doğrultusunda hazırlanarak stratejik iş planlarımıza destek vermek amacıyla uygulanmakta olup şu temel politikalar altında yürütülmektedir; (1) Organizasyonel verimliliği arttırmak (2)Stratejileri merkezi, politikaları yerel olarak belirlemek, (3) Doğru iş için, doğru zamanda, doğru insanı bulmak, (4) Dinamik yapımızı korumak ve proaktif olmak, (5) İnsan Kaynağımızı Grubumuza rekabet avantajı yaratan taklit edilemez bir unsur olarak görmek. Çalışanlarımızı yarınlara hazırlamak amacı ile her aşamada ve her düzeyde, eğitime büyük önem verilmektedir. Verilen bu önem, oluşturulan sistemler ile şeffaf bir şekilde sunulmakta ve İNSANA YATIRIM yapılmaktadır. Ayrıca internet üzerinde bir e-learning platformu olarak oluşturulan Efes Akademi sistemi ile çalışanların kişisel ve mesleki bilgi ve becerilerini artırmaları amaçlanmaktadır. Şirketimizde uygulamakta olduğumuz, çalışanlarımızın kendi çalışma alanlarındaki işleri ile ilgili problemleri gönüllü olarak ele alıp çözdükleri Efes Kalite Çemberi projesi ile şirket içinde çalışanlar için daha iyi iletişim, yaratıcılık ve yenilikçilik ortamı sağlanmakta, çalışanların motivasyonunun artırılması ve çalışanların kişisel gelişimlerinin sağlanması amaçlanmaktadır. Yönetim Kurulumuzda alınan kararların hassasiyetle faaliyet alanına uygulanması esastır. Bu uygulamaların takibi, belirlenen Temel Performans Kriterleri çerçevesinde yürütülmekte ve sadece faaliyet performansına odaklanmakla kalmayıp kârlılığa da eşit derecede önem verilmektedir. Söz konusu kriterler çerçevesinde çalışanlarımız için yıllık olarak belirlediğimiz performans hedefleri, yönetim politikalarımızın niteliksel ölçümlemenin ötesinde, göstergelere bağlı olarak nicel bazda da değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Grubumuzun Çalışma İlkeleri arasında da yerini almış olan ve taviz verilmeden uygulanmakta olan şirketin çalışanlarına karşı sorumlulukları ndan birisi de çalışanlarımız ile her türlü ilişkimizi yürütürken ırk, renk, yaş, milliyet, cinsiyet ve inanç farkı gözetilmemesidir. Çalışanlarımızın farklılıklarından ve kültürel çeşitliliklerinden gurur duyulmakta ve ortak bir amaç çevresinde toplanırken, bu çeşitlilik gelişme için bir araç olarak görülmektedir. Çalışanlarımızın işe alımlarından başlayarak eğitim, ücret, kariyer ve sağlanan maddi olanaklar dahil tüm İnsan Kaynakları uygulamalarında tüm çalışanlarımıza fırsat eşitliği sağlanmaktadır. Çalışanlarımızdan dönem içinde özellikle ayrımcılık konusunda herhangi bir şikâyet gelmemiştir. Çalışanlarımızın kanun ve yönetmeliklerle sahip oldukları haklarına saygılı olmayı ve korumayı görev biliyoruz. Şirketimiz ve yurt içi, yurt dışı bağlı ortaklık ve iştiraklerindeki çalışanlarımız ile ilişkileri ve kurumsal bilgi akışını yönetmek için 2009 yılında web tabanlı kurum içi intranet uygulaması hayata geçirilmiştir. Ayrıca çalışanlar ile ilişkileri yürütmek üzere temsilciler belirlenmiştir. Beyaz yakalı çalışanlar için sadece iş sağlığı ve güvenliği konularında çalışanların temsil edilmesi amacıyla Sağlık ve Güvenlik İşçi Temsilcisi seçilmiştir. İşyerinde çalışan işçiler tarafından seçilen söz konusu temsilcinin İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği nde de belirtildiği gibi görev ve yetkileri şöyledir; 61

62 İşyerinde sağlık ve güvenlikle ilgili çalışmalara katılma, çalışmaları izleme, önlem alınmasını isteme, önerilerde bulunma ve benzeri konularda işçileri temsil etmeye yetkili, bir veya daha fazla işçi, sağlık ve güvenlik işçi temsilcisi olarak görev yapar. Mavi yakalı çalışanlar için de Toplu İş Sözleşmemizde de belirtildiği üzere İşyeri Sendika Temsilcisi bulunmaktadır. Temsilcilerin görev ve sorumlulukları şu şekilde sıralanabilir; İşyeri sendika temsilcileri iş barışını sağlamak, iş ve işveren arasındaki dengeyi korumak ve gözetmek amacıyla kendilerine verilen aşağıdaki görevleri yerine getirirler: a) İşyerinde, işçi ve işveren arasındaki işbirliğini ve çalışma barışını sağlamak, b) İşçiler tarafından yapılan talep ve şikâyetleri inceleyerek, makul olmayan talep ve şikâyetlerde işçiyi ikna etmek, işverene kendi takdirine göre, makul bulduğu talep ve şikâyetleri yansıtmak (Bu şikâyetlerde kullanılan takdir hakkı sebebiyle temsilci cezalandırılamaz.), c) İşçi-işveren arasında çıkacak uyuşmazlıkların dostça çözülmesine çalışmak, d) Bu sözleşme hükümlerinin uygulanması ile ilgili konularda çıkabilecek pürüzlerin çözüm yollarını bulmak ve gerekirse işçilere danıştıktan sonra meseleyi işverene getirmek, e) Kanuna aykırı teşebbüs ve davranışları kendi yetkisi dahilinde önlemeye çalışmak, bu gibi teşebbüs ve davranışlarda yer almamak, f) Sendikalı işçilerin sendika ile ilişkilerini düzenlemek, g) Sözleşme uygulamasının aksaksız yürütülmesine çalışmak, h) İşyerinde halledemediği konuları yazılı olarak bağlı bulunduğu şubesine ulaştırmak, i) Mevzuatın kendisine verdiği diğer yükümlülükleri yerine getirmek. 16. Müşteri ve Tedarikçilerle İlişkiler Hakkında Bilgiler Düzenli olarak yapılan Müşteri Memnuniyet anketi çalışmaları ile ülke çapında satış noktaları ile müşterilerimizin memnuniyeti ölçülmektedir. Söz konusu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre iyileştirici faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Efes İletişim Hattı ile müşterilerimiz, tedarikçilerimiz veya tüketicilerimizden gelen şikâyet ya da talepler, ilgili bölümlerde önceden tespit edilen sorumlular tarafından belirlenen sürelerde çözümlenerek yanıtlanmakta, gelen tüm talepler elektronik ortamda kayıt altına alınarak müşteri memnuniyetindeki gelişmeler raporlanarak izlenmektedir. Bunun yanı sıra bilgisayar sistemlerimiz üzerinden tedarikçilerimizin kalite, fiyat ve teslim gibi konularda performansları izlenmekte ve puanlanarak dönemsel mukayeseleri yapılmaktadır. Düzenli olarak gerçekleştirilen Müşteri-Tüketici araştırma sonuçları ile yeni ürün geliştirme faaliyetlerine yön verilmekte. pazardan gelen istekler doğrultusunda mevcut ürünlerde iyilştirme ve geliştirme çalışmaları, gerek ürün ve ambalaj gerekse teknoloji yatırımları ile gerçekleştirilmektedir. 17. Sosyal Sorumluluk Şirketimizin sosyal sorumluluk çerçevesinde gerçekleştirdiği faaliyetlere ilişkin detaylı açıklamalar Şirketimiz 2009 yılı Faaliyet Raporu sayfa 68 de yer almaktadır. 62

63 BÖLÜM IV YÖNETİM KURULU 18. Yönetim Kurulu nun Yapısı ve Oluşumu Şirketimiz Yönetim Kurulu, yapısı ve danışmanları aşağıdaki şekildedir: Tuncay Özilhan - Başkan İbrahim Yazıcı - Başkan Vekili Süleyman Vehbi Yazıcı - Üye Tülay Aksoy - Üye Gülten Yazıcı - Üye Hülya Elmalıoğlu - Üye Ahmet Oğuz Özkardeş - Üye Salih Metin Ecevit - Üye Rasih Engin Akçakoca - Üye Mehmet Cem Kozlu - Üye Recep Yılmaz Argüden - Üye Ege Cansen - Danışman Ahmet Boyacıoğlu - Danışman Serdar Bölükbaşı - Danışman Yönetim Kurulu Danışmanı Sn. Emin Özkan 1 Eylül 2009 itibariyle bu görevinden ayrılmıştır. Şirket Yönetim Kurulu nun tüm üyeleri icracı olmayan Yönetim Kurulu üyeleridir. Şirket Yönetim Kurulu üyeleri şirketimizin ana sözleşmesi uyarınca en çok üç yıl için seçilirler. Süresi biten Yönetim Kurulu üyelerinin yeniden seçilmesi mümkündür. Ayrıca, Yönetim Kurulu üyeleri her yıl genel kurul toplantısında tekrar oylamaya sunulmaktadır. Sn. Akçakoca SPK nın Kurumsal Yönetim İlkeleri IV. Bölüm ve maddeleri çerçevesinde tanımlandığı şekliyle bağımsız değildir. Ancak Anadolu Endüstri Holding tarafından atanmış olan Sn. Engin Akçakoca nın kendisini atayan bu pay sahibi ile halihazırda hiçbir bağı bulunmamaktadır. Sn. Engin Akçakoca uluslararası kabul görmüş standartlara göre bağımsızlık şartlarını taşımaktadır. Şirketimiz, Kurumsal Yönetim İlkeleri nin bir parçası olarak bağımsız Yönetim Kurulu üyeliklerinin bulundurulmasının Şirket in faaliyetlerinin gelişip güçlenmesine ve daha profesyonel bir yönetim anlayışının yerleşmesine katkı sağlayacağına inanmaktadır. Bu çerçevede, Şirket Yönetim Kurulu nda danışman sıfatıyla profesyonel ve bağımsız nitelikli kişiler bulundurulmaktadır. Şirketimiz yıllık olağan Genel Kurul toplantısında Yönetim Kurulu üyelerimize Şirketimiz ile benzer ya da diğer işkollarında faaliyet gösteren ve Şirketimiz ile yönetim ya da sermaye bağı bulunan Anadolu Grubu şirketlerinde görev alabilmeleri amacı ile TTK nın 334. ve 335. maddelerine göre izin verilmiştir. 19. Yönetim Kurulu Üyelerinin Nitelikleri Şirket Yönetim Kurulu üye seçiminde aranan asgari nitelikler SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri IV. Bölümü 3.1.1, ve maddelerinde yer alan niteliklerle örtüşmektedir. Ana şözleşmede konuya ilişkin esaslar belirtilmemiştir. Yeni seçilen Yönetim Kurulu üyeleri gerekli gördükleri takdirde mali tablo analizi, raporlama, Şirket in asgari ihtiyaçlarını karşılayacak derecede hukuki düzenlemeler ve bütçe konularında eğitim alabilirler. 63

64 Yönetim Kurulu üyelerinin eğitimi kapsamında yer alan faaliyetler Kurumsal Yönetim Komitesi nin koordinasyonu ile gerçekleştirilmektedir. 20. Şirketin Misyon ve Vizyonu ile Stratejik Hedefleri Yönetim Kurulu her yıl Şirket in vizyonunu onaylamakta olup, belirlenen bu vizyon hem internet sitesi, hem de faaliyet raporunda yer verilerek kamuoyuna açıklanmaktadır. Bira faaliyetlerimizde Vizyonumuz; Dünyanın en güçlü bağımsız bölgesel bira üreticisi olmaktır. Meşrubat faaliyetlerimizde Vizyonumuz; Türkiye, Güney Avrasya ve Ortadoğu'yu kapsayan bir coğrafyada kalite, satış hacmi ve kârlılık bakımından seçkin bir bölgesel Şirket olarak Coca-Cola sistemi içinde yer almaktır. Anadolu Efes, içecek sektöründeki gücünü ve etkinliğini artırmak ve toplumun yaşam seviyesinin yükseltilmesine katkıda bulunmayı temel misyon olarak kabul etmiştir. Her yıl yapılan Stratejik İş Planı çalışmaları kapsamında Şirketimizin vizyonuna paralel bir şekilde iş birimleri bazında hedef ve göstergeler tespit edilmektedir. Her yıl oluşturulan ve Şirket bazında konsolide edilen söz konusu hedef ve göstergeler her yıl başında düzenlenen bütçe toplantılarında görüşülmek suretiyle Yönetim Kurulu tarafından onaylanmaktadır. Yönetim Kurulu yılda altı defa gerçekleştirdiği olağan toplantılarında faaliyet sonuçlarını, geçmiş yıl performansları ve hedeflenen değerler ile karşılaştırmalı olarak gözden geçirmektedir. Yönetim Kurulu üyeleri olağanüstü durumlarda da bir araya gelerek önemli gündem maddeleri üzerinde karar alabilmektedir. 21. Risk Yönetim ve İç Kontrol Mekanizması Şirket bünyesinde risk yönetim ve iç kontrol mekanizmaları oluşturulmuş olup, yıllık faaliyet raporu ve internet sitesi vasıtası ile ana esasları kamuoyuna duyurulmuştur. Şirket risk yönetiminin temeli, Şirketimizin karşı karşıya olduğu veya karşılaşması muhtemel bütün risklerin tanımlanmasına, tanımlanan risklerin minimize edilmesine yönelik uygulamaların geliştirilmesine ve bu uygulamaların takibine dayanmaktadır. Şirketimizin mevcut ve muhtemel riskleri temelde aşağıdaki şekilde sınıflandırılmaktadır: Mali risk; aktif pasif riski, kredibilite, sermaye/borçluluk ilişkisi, kur riski ve Şirket in mali durumunu doğrudan etkileyebilecek diğer risk faktörleri. Operasyonel risk; optimum düzeyde güncel teknolojinin kullanılması ve bu yönde gerekli yatırımların tespit edilerek uygulanması çerçevesinde rekabet avantajını etkileyebilecek risk faktörleri. Doğal risk; yangın, deprem gibi Şirket performansını olumsuz etkileyebilecek risk faktörleri. Kullanılan SAP sistemi mevcut riskleri minimize etmeye yönelik ölçümleme ve işleme olanağı sağlayarak karar destek süreçlerini destekleyen önemli bir teknolojik kullanımdır. Bu kullanım ile faaliyet sonuçları anlık bazda takip edilerek, beşeri hatalar ortadan kaldırılırken, iç kontrol sisteminin etkinliği de artırılmıştır. Aynı zamanda üst düzey teknoloji kullanılan iç iletişim sistemi de karşılaşılan sorunlara kısa zamanda müdahale etme ve çözüm üretme olanağı tanımaktadır. Mevcut yönetim sistemimiz içerisine adapte edilmiş olan ISO9000 (Kalite Yönetim Sistemi Standardı), ISO14001 (Çevre Yönetim Sistemi Standardı), OHSAS18001 (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Standardı), Teknik Emniyet ve HACCP (Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları) sistemleri ile operasyonel işleyiş daha etkin hale getirilmiştir. Kurulan bu sistemler her sene gerçekleştirilen iç ve dış denetimler ile sürekli canlı halde tutulmaktadır. 64

65 Halen mali işler fonksiyonu çerçevesinde sürekli olarak gerçekleşen sonuçlar bütçe ile karşılaştırılmakta ve sapmaların nedenleri araştırılmaktadır. Müşteri risklerinin takibine yönelik Teminat - Risk Yönetimi Sistemi devreye alınmıştır. Bu suretle, müşterilerimizin mal alım limitleri belirlenmiş ve limit aşımı söz konusu olduğunda sistemlerimiz mal çıkışına izin vermeyen yapılara kavuşturulmuştur. Şirket iç kontrol sisteminde yazılı olarak yetki ve sorumlulukların tanımı yapılmıştır. Bu çerçevede; direktörlüklerin kendi çalışma alanlarına ilişkin konularda görevlerinin hangi kurallar çerçevesinde yerine getirileceği ve sorumlulukların kimlere ait olduğu açıkça belirlenmiştir. İç kontrol sistemi aşağıdaki özelliklere sahiptir: Faaliyet amaçları ve prensipleri açıkça tanımlanmıştır. Şirket in mevcut/potansiyel riskleri tanımlanmış olup sürekli izlenmektedir. Sürekli olarak yöneticilere raporlama yapılmaktadır. Yetki çizelgesi çerçevesinde onaylanacak konular elektronik ortamlarda açıklamalarıyla birlikte yöneticilerin önüne gelmekte, limitler dahilinde birden fazla yönetici tarafından görülerek irdelenmekte ve onaylanmaktadır. Yıllık bütçe ve iş planlarında yer alan yatırım harcamaları doğrultusunda tesislerimizde en ileri teknikler kullanılmasına olanak sağlanmakta ve dünya biracılık sektöründeki çağdaş teknoloji kullanılmaktadır. Gerçekleşebilecek doğal riskler karşısında tüm tesislerimiz riski minimize etmek doğrultusunda sigortalanmakta, herhangi bir olağanüstü durumda sistemlerin etkilenmemesi ve veri kaybına uğramaması için yedekleme sistemlerine yönelik yatırımlar yapılmaktadır. Aynı zamanda çevresel faktörler ve olağanüstü işlemler de anında izlenerek nedenleri araştırılmakta olup, riski minimize edici tedbirler sürekli olarak alınmaktadır. Şirketimiz Anadolu Grubu genelinde uygulanan iç kontrol denetimlerine tabi tutulmaktadır. 22. Yönetim Kurulu Üyeleri ile Yöneticilerin Yetki ve Sorumlulukları Şirket Yönetim Kurulu üyelerinin yetki ve sorumluluklarına Şirketimiz ana sözleşmesinde açıkça yer verilmektedir. Bunun yanı sıra Yönetim Kurulu üyelerinin fiilen üstlendikleri görev ve yetkiler aşağıda özetlenmiştir: Şirket in vizyon ve misyonunu belirlemek, Şirket in stratejik hedeflerini belirlemek, Şirket bütçesi ve iş planlarını onaylamak, Şirket in hedeflerine ulaşmasını kontrol etmek, faaliyet sonuçlarını gözden geçirmek, Şirket in kurumsal yönetim ilkelerini gözden geçirmek, eksiklikleri gidermek, Yönetim Kurulu komitelerini oluşturmak ve işlerlik kazandırmak. 23. Yönetim Kurulu nun Faaliyet Esasları Şirketimiz ana sözleşmesinde Yönetim Kurulu nun toplanma esasları, sıklığı, toplantı ve karar nisabı, karşıt görüş süreci ve Yönetim Kurulu kararlarının geçerliliğine ilişkin usule yer verilmektedir. Yönetim Kurulu toplantılarının gündemi bir önceki Yönetim Kurulu toplantısında bir sonraki toplantıda görüşülmek üzere belirlenen gündem maddeleri ile ilgili Grup Başkanı tarafından belirlenen maddelerden oluşmaktadır. Yönetim Kurulu toplantılarının tarihleri faaliyet dönemi başında tespit edilmekte ve Yönetim Kurulu üyeleri bu konuda bilgilendirilmektedir. Ayrıca her toplantı tarihinden 65

66 en az 1 hafta önce formal bir bilgi mektubu ve rapor aracılığıyla, Yönetim Kurulu üyeleri tekrar bilgilendirilmektedir. Yönetim Kurulu olağan toplantılarını yılda altı defa gerçekleştirmekte olup, Yönetim Kurulu üyeleri olağanüstü durumlarda da bir araya gelerek önemli gündem maddeleri üzerinde görüşmekte ve karar alabilmektedir. Şirket Yönetim Kurulu üyelerinin faaliyet dönemi içindeki toplantılara katılım oranı %95 seviyesinde gerçekleşmiştir. Toplantılar için sekreterya kurulmakta ve toplantı esnasında sorulan sorular ve tartışılan tüm konular toplantı tutanaklarında kayda alınmaktadır. Kurumsal Yönetim İlkeleri nin IV hükmünde yer alan konularda Yönetim Kurulu toplantılarına fiili katılımı sağlanmaktadır. Ticari sır niteliği taşıyan toplantı tutanakları kamuya açıklanmamaktadır. Ancak karara bağlanan önemli konuların tümü özel durum açıklaması ile kamuoyuna duyurulmakta ve söz konusu yönetim kurulu kararları internet sitemizde yayınlanmaktadır. Yönetim Kurulu üyelerinin ağırlıklı oy hakkı ve/veya olumsuz veto hakkı bulunmamaktadır. 24. Şirketle Muamele Yapma ve Rekabet Yasağı Şirketimiz yıllık olağan Genel Kurul toplantısında Yönetim Kurulu üyelerimize Şirketimiz ile benzer ya da diğer işkollarında faaliyet gösteren ve Şirketimiz ile yönetim ya da sermaye bağı bulunan Anadolu Grubu şirketlerinde görev alabilmeleri amacı ile TTK nın 334. ve 335. maddelerine göre izin verilmiştir. Faaliyet dönemi içinde işlem yapma ve rekabet yasağı uygulanmaktadır. Şirketimiz Yönetim Kurulu üyeleri kişisel olarak Şirket le işlem yapmamakta ve rekabet etmemektedir. 25. Etik Kurallar Şirketimiz bünyesinde etik kurallara büyük önem verildiği gibi yönetim hissesine sahip Anadolu Grubu kurum kültürü anlayışı içinde de bu değerler yıllardır uygulanmaktadır. Etik değerlerimizi oluşturan Anadolu Grubu Çalışma İlkeleri Şirketimiz internet sitesinden kamuya duyurulurken çevre, ayrımcılık, çocuk işçi ve sendikal haklara ilişkin asgari etik kuralları da Şirketimizin yıllık faaliyet raporu ve Internet sitesinde yer almaktadır. 26. Yönetim Kurulu nda Oluşturulan Komitelerin Sayı, Yapı ve Bağımsızlığı Şirketimiz denetimden sorumlu komite ve kurumsal yönetimden sorumlu komite olmak üzere iki adet komitenin oluşturulması prensibini benimsemektedir. Şirketimiz tarihindeki Yönetim Kurulu kararı ile Denetim Komitesi kurmuştur. Yönetim Kurulu nun tarihli kararı ile Denetim Komitesi nin başkanlığına Sn. Engin Akçakoca, üyeliğine ise Sn. İbrahim Yazıcı 1 yıllığına seçilmiş olup Olağan Genel Kurulu takiben Denetim Komitesi nin yeniden seçimine kadar bu görevlerini yürütmektedirler. Denetim Komitesi; finansal ve operasyonel faaliyetlerin sağlıklı bir biçimde yürütülmesini teminen; iç ve bağımsız denetim faaliyetinin şeffaf bir biçimde yapılması, iç kontrol sisteminin etkin bir şekilde işleyişinin sağlanması, bağımsız denetim kuruluşunun seçimi, analizi, kamuya açıklanacak mali tabloların uluslararası muhasebe standartları ve mevcut mevzuata uygunluğunun izlenmesi görevlerini yerine getirmektedir. Şirketimizde Kurumsal Yönetim Komitesi tarihli Yönetim Kurulu kararı ile kurulmuştur. Kurumsal Yönetim Komitesi nin Başkanlığına Yönetim Kurulu nun tarihli kararı ile Sayın Salih Metin Ecevit ve üyeliğine Sayın Mehmet Cem Kozlu 1 yıllığına seçilmiş olup Olağan Genel Kurulu takiben Kurumsal Yönetim Komitesi nin yeniden seçimine kadar bu görevlerini yürütmektedirler. Kurumsal Yönetim Komitesi; Şirket te Kurumsal Yönetim İlkeleri nin uygulanıp uygulamadığı ve bu prensipte tam olarak uymama dolayısıyla meydana gelen çıkar çatışmalarını tespit eder ve Yönetim Kurulu na uygulamaları iyileştirici prensiplerde bulunur, pay sahipleri ile ilişkiler biriminin 66

67 çalışmalarını koordine eder, Yönetim Kurulu na uygun adayların saptanması, değerlendirilmesi, eğitilmesi ve ödüllendirilmesi konularında şeffaf bir sistemin oluşturulması ve bu hususta politika ve stratejiler belirlenmesi konularında çalışmalar yapar, Yönetim Kurulu üyelerinin ve yöneticilerinin sayısı konusunda öneriler geliştirir. Bir Yönetim Kurulu üyesi, birden fazla komitede görev almamaktadır. Şirketimiz mevcut Yönetim Kurulu nda yer alan üyelerimiz, SPK'nın Kurumsal Yönetim İlkeleri IV. Bölüm ve maddeleri çerçevesinde tanımlandığı şekliyle bağımsız değildir. Ancak Anadolu Endüstri Holding tarafından atanmış olan Sn. Engin Akçakoca nın kendisini atayan bu pay sahibi ile halihazırda hiçbir bağı bulunmamaktadır. Sn. Engin Akçakoca uluslararası kabul görmüş standartlara göre bağımsızlık şartlarını taşımaktadır. Mevcut durumda, yeniden seçilinceye kadar görev yapan Denetim Komitesi başkanı uluslararası kabul görmüş standartlara göre bağımsızlık şartını taşımaktadır. Yeniden seçilinceye kadar görev yapan Kurumsal Yönetim Komitesi başkanı ise bağımsız bir Yönetim Kurulu üyesi değildir. Anadolu Efes, söz konusu kurul üyesinin tarafsızlığının ve bağımsız yaklaşımının şirketin yönetiminin geliştirilmesine ve güçlenmesine önemli katkılarda bulunduğu kanaatini taşımaktadır. Bunun yanı sıra danışman sıfatıyla profesyonel ve bağımsız nitelikte kişiler de şirket Yönetim Kurulu nda yer almaktadır. 27. Yönetim Kurulu na Sağlanan Mali Haklar Şirketimiz, Yönetim Kurulu üyelerine yıllık olağan Genel Kurul da alınan karar uyarınca herhangi bir ücret ödememektedir. Buna karşılık Genel Kurul tarafından onaylandığı taktirde Yönetim Kurulu üyelerine, kanuni yedek akçeler ayrıldıktan sonra, 1. temettüyü hiçbir şekilde azaltmamak kaydıyla: (i) çıkarılmış sermayenin %10 u; (ii) kanuni yedek akçeler ve i deki tutar düşüldükten sonra hesaplanan kâr üzerinden %2 kurucu kâr payı; (iii) kanuni yedek akçeler ile i ve ii deki tutarlar ayrıldıktan sonra kalan kısmın %5 i kâr payı olarak eşit şekilde dağıtılmaktadır yılında Yönetim Kurulu üyelerine bu şekilde dağıtılan toplam kâr payı tutarı ,70 TL dir. Yönetim Kurulu na sağlanan başka bir ücret ya da menfaat bulunmamaktadır. Yönetim Kurulu üyelerinin mali haklarının tespiti Yönetim Kurulu üyelerinin performansına dayalı olmamakla beraber, kârdan pay ayrılması Şirket in performansını yansıtan bir ödüllendirme modelidir. Şirketimiz, herhangi bir Yönetim Kurulu üyesine borç vermemiş ve kredi kullandırmamış olup, aynı zamanda üçüncü bir şahıs aracılığıyla şahsi kredi kullandırmamış ve lehine kefalet gibi teminatlar vermemiştir. 67

68 Sürdürülebilir Büyüme ve Sosyal Sorumluluk Kurumlar, içinde bulundukları toplumla birlikte gelişirler Her kurumun ancak içinde bulunduğu toplumla birlikte istikrarlı gelişimini sürdürebileceğinin bilincinde olan Anadolu Efes, stratejik hedefleri doğrultusunda paydaşlarına değer katmayı hedeflerken aynı zamanda faaliyet gösterdiği tüm toplumların yaşam kalitesini yükseltmeyi amaçlamaktadır. Bu bakışla, içinde yer aldığı toplumların ekonomik, kültürel, toplumsal ve çevresel gelişimine destek vermeyi öncelikli yükümlülüklerinden biri olarak benimsemiştir. Günümüzde şirketlerin öncelikle paydaşları olmak üzere toplumun geneliyle finansal ve operasyonel performanslarının yanı sıra bu performansa ulaşma süreçlerini de paylaşmaları, kurumsal sosyal sorumluluk anlayışının vazgeçilmez gereği olarak kabul edilmektedir. Bu açıdan, sosyal, çevresel, ekonomik ve etik sorumluluklara ilişkin uygulamaların kamuya açık bir biçimde paylaşılması, kendilerini kurumsal bir yurttaş olarak tanımlayan çağdaş şirketlerin gündeminde öncelikli yer tutmaktadır. Paydaşlara ve topluma yönelik sorumluluk Anadolu Efes, kurulduğu günden bu yana operasyonel ve finansal başarının yanı sıra paydaşlarına ve topluma yönelik sorumluluklarına her zaman gündeminin en üst konuları arasında yer vermiştir. Bugün faaliyetleri geniş bir coğrafyaya yayılan Anadolu Efes, sosyal sorumluluk ve sürdürülebilir büyüme konusundaki duyarlılığını, gelişime açık ve dinamik bir unsur olarak içinde bulunduğu tüm toplumlara yansıtmaktadır. Anadolu Efes in yönetişim ilkesinin temelinde paydaşlarını dinleyip anlama, istek ve önerilerini dikkate alma isteği vardır. Şirket, faaliyetlerini doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyen ya da faaliyetlerinden etkilenen tüm kişi, kurum ve kuruluşları paydaşları olarak kabul etmekte, tüm paydaşlarıyla dürüst, çift yönlü ve sürekli iletişim kurmayı hedeflemektedir. Paydaş katılımı uygulamalarının temelinde, doğru bilgiyi ilk elden duyurmak, kendisini en doğru şekilde ifade etmek ve paydaşlarının kendilerini ifade etmelerine olanak tanımak yatmaktadır. Anadolu Efes, farklı ülkelere yayılan tüm operasyonlarında bir yandan çalışanları ve taşeronları için güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamı sağlamayı, öte yandan çevrenin korunmasını ve iyileştirilmesini, yasal zorunlulukların ötesinde, faaliyetlerinin ayrılmaz bir unsuru olarak görmektedir. Çevresel Sorumluluk Sürdürülebilir büyüme perspektifiyle çevreye yönelik uygulamalar Anadolu Efes, ürün ve hizmet kalitesini sürekli artırırken operasyonlarının çevreye yönelik olumsuz etkilerini de en aza indirmek için gerekli tüm önlemleri almaktadır. Şirket in bu doğrultuda belirlediği ve titizlikle uyguladığı çalışma ilkeleri şunlardır: Çevre ile ilgili yasal yükümlülükleri yerine getirmek Tüm faaliyetlerinde kirliliğin önlenmesine odaklanmak Doğal kaynak, hammadde ve enerji kullanımını azaltmak Tüm atıkları kontrol altında tutarak atıkların çevreye olan etkilerini azaltmak Çevre sistemini sürekli geliştirmek Tedarikçilerden başlayıp müşterilere kadar uzanan zincir içinde birlikte çalıştığı herkesle işbirliği yaparak çalışanlarının ve toplumun çevre bilincini artırmaya katkıda bulunmak Çevre ilkelerine kamuoyunun kolaylıkla ulaşabilmesini sağlamak Kalite, çevre, sağlık ve güvenlik konularında sorumluluklarının bilincinde olan Anadolu Efes, tüm çalışmalarını kalite, çevrenin korunması, sağlık ve güvenlik politikaları çerçevesinde yürütmektedir. Şirket in Türkiye Bölge Başkanlığı bünyesinde bulunan beş bira fabrikası, iki malt fabrikası ve bir şerbetçiotu tesisinde 2004 yılında kurulan ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi, OHSAS İş 68

69 Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi ve ISO Çevre Yönetim Sistemi sürekli olarak iyileştirilmektedir. Sosyal sorumluluk alanında Anadolu Efes in gerçekleştirdiği etkinliklerin yanı sıra Şirket in %50,3 oranında iştiraki olan CCİ de TCCC nin küresel düzeyde gösterdiği duyarlılığa paralel olarak kurumsal sosyal sorumluluğu (KSS) iş yapış biçiminin merkezine koyar. CCİ faaliyet gösterdiği 10 ülkede tüm operasyonlarını sosyal, çevresel, yaygın ekonomik ve etik öncelikleri ışığında yürütür, sürdürülebilir bir çevre ve toplum için katkıda bulunur ve paydaşlarına şeffaf ve dürüst bir anlayışla hesap verir. Bu kapsamda 2008 yılında Türkiye deki sürdürülebilirlik faaliyetlerini raporlayarak, ülkemizde bir ilke imza atmıştır. Bu rapor, kar amacı gütmeyen ve uluslararası bir kuruluş olan GRI (Global Reporting Initiative) onaylı Türkiye deki ilk KSS raporu olmuştur. Gelecek Kuşaklar İçin Anadolu Efes in Çevre Yönetim Sistemi Anadolu Efes, tüm faaliyetlerini Türkiye ve AB nin çevreyle ilgili yasal gerekliliklerine tam uyum içinde ve ISO Çevre Yönetim Sistemi kapsamında sürdürmektedir. Operasyonlarının tüm çevresel etkenlerini titizlikle izlemekte, bu doğrultuda yenilikçi projeler hayata geçirmektedir. Tüm bu yatırımlar ve faaliyetler sonucunda, su ve enerji tüketimleri önemli ölçüde azaltılarak atık, atıksu ve emisyonlar minimize edilmiştir. CCİ tüm faaliyetlerini çevreye olan saygısı, doğal kaynaklara verdiği değeri ve gelecek nesillerin gereksinimlerini ön planda tutarak yürütür. Coca-Cola Sistemi ne paralel olarak şirket çevreyle ilgili 3 alana odaklanır ve bu alanlarda taahütte bulunur. Su kaynaklarını koruma, sürdürülebilir ambalajlama ve enerji yönetimi ve iklim değişikliğinin etkilerinden korunma CCİ nin çevreyle ilgili öncelikleridir. Şirketin çevre politikalarının temelini yeniden kullanım, geri dönüşüm ve yerküreye zarar vermeden bertaraf ve doğal kaynakları verimli biçimde kullanarak çevreye olan etkinin en aza indirmek oluşturur. Anadolu Efes in Çevre Yönetim Sistemi kapsamında gerçekleştirdiği projelerden bazıları şunlardır: Verimli üretim teknolojileriyle daha az karbon salınımı Anadolu Efes, faaliyetlerinin iklim değişikliğine etkisini yakından izlemektedir. Bu nedenle yakıt ve elektrik tüketiminde verimliliğe, üretim teknolojilerini iyileştirmeye ve daha az CO2 salınımına yol açan teknolojilerin kullanımına odaklanmıştır. Şirket, 2004 ve 2009 yılları arasında gerçekleştirdiği bir dizi enerji yatırımının yanı sıra buhar ve sıcak su kazanlarında yakıt olarak kullandığı fuel oil yerine doğalgaz/ LNG ye geçerek CO2 salınımını hem bira fabrikalarında hem de malt fabrikalarında azaltmıştır. Coca-Cola Sistemi içinde yer alan tüm birimler iklim değişikliğinin uzun vadede ciddi sonuçlarıyla yüz yüze kalınabileceğinin bilincindedir. Tüm dünyayı ilgilendiren bu sorun karşısında CCİ de kaynaklarını çok daha verimli kullanarak, emisyonlarını azaltarak, ambalaj atıklarını yeniden kullanıp geri dönüştürmek için yeni çözümler bularak, iş seyahatlerini azaltıp bu yolculuklardan kaynaklanan çevresel ayak izini kontrol altına alarak üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmek çabasındadır. CCİ Türkiye deki fabrikaları arasında kamyon rotaları ve ürünlerin yükleme rotasyonları konusunda yürütülen bir Yalın 6 Sigma projesi ile aynı miktardaki ürünü %10 daha az kamyon hareketi ile sağlayarak, nakliyeden kaynaklanan karbon emisyonunu %22 düşürmüştür. CCİ ayrıca 2009 yılında iklim değişikliği ile mücadelede en son atılan adım olarak kabul edilen Kopenhag Bildirisi ni dünyada imzalayan ilk şirketler arasında yer almıştır. CCİ çevreye olan etkisinin ve ilgili performansının düzenli olarak raporlanmasına da özen göstererek bu kapsamda Türkiye de karbon emisyonlarını kamuya açıklayan ilk şirket olmuştur. 69

70 Su kaynaklarının sorumlu yönetimi Bira üretiminin temel hammaddelerinden biri olan su, biranın %95-98 ini oluşturmaktadır. Anadolu Efes, su yönetimi konusundaki özeni ve duyarlılığıyla faaliyetleri sürecinde su ve su kaynaklarının sorumlu yönetimini sağlamak için büyük bir çaba harcamaktadır. Anadolu Efes; Tüm üretim proseslerinde (bira üretim, dolum vs.) ayrı ayrı su kullanımının takip edilmesi, Birim ürün başına su tüketiminin üst yönetime raporlanması, önemli bir değişiklik varsa muhtemel nedenlerinin sorgulanması, Su kullanımının iyileştirilmesi ve azaltılması için projeler yapılması konularına önem vermektedir. Anadolu Efes, titizlikle sürdürdüğü tasarruf çalışmaları sayesinde bira üretimindeki artışa rağmen su kullanımını hem bira fabrikalarında, hem de malt fabrikalarında azaltmıştır. CCİ Daha az su, daha çok içecek sloganıyla hareket ederken ve ürettiği her kasa içecek için tükettiği suyun miktarını mümkün olabilecek en alt düzeye indirmek için çalışmaktadır. Bu çalışmalarının sonucu olarak CCİ Türkiye operasyonları 2008 yılında su ve enerji kullanım oranlarında tüm Coca- Cola Sistemi nde En Başarılı İş Birimi seçilmiştir. Su kullanımını azaltmak için teknolojik yatırımlar sürdürülmektedir.bu kapsamda Türkiye deki fabrikalarda yapılan iyileştirme çalışmalarıyla toplamda yıllık 1 milyon tonun üzerinde su tasarrufu sağlanmıştır. Bunun yanı sıra Çorlu Fabrikası nda 3 hatta su kullanılmayan şişe temizleme yöntemi uygulanmakta ve günde 120 ton su tasarrufu sağlanmaktadır. Fabrikalarda atık su arıtma tesislerinde yapılan yatırımların ardından tesislerden çıkan arıtılmış atık su, içinde balık yaşayabilecek nitelikte temiz su olarak değerlendirilmektedir. Türkiye deki atık su arıtma sistemlerinde hem Coca-Cola standartları, hem de yerel mevzuat eksiksiz karşılanmaktadır. Üretim sürecinden çıkan atık sular, belediyenin onayladığı tesislerde ya da Şirket in kendi tesisleri bünyesindeki arıtma sistemlerinde arıtılmaktadır. Bu suyun kalitesi hem ilgili bakanlık yetkilileri tarafından, hem de TCCC standartlarına uygunluk açısından bağımsız laboratuarlarda ve fabrika tesislerinde düzenli kontrol edilmektedir. Doğal kaynakların korunması için tarım desteği Tarım ürünleri, Türkiye ekonomisinin en önemli üretim kalemlerinden birini oluşturmakta, istihdamdaki nüfusun yarıya yakın bir kesimi tarım sektöründen gelir elde etmektedir. Tarımsal faaliyetlerde sağlanacak iyileştirmeler ile yerel ekonominin gelişiminde önemli mesafeler kaydedilebilir. Anadolu Efes, yerel ekonomik gelişime katkı sağlamak amacıyla ana hammaddesini oluşturan arpa ve şerbetçiotu üretimini ve çiftçisini desteklemektedir. Bugün si sözleşmeli alım usulüyle toplam çiftçi ailesi, Anadolu Efes e maltlık arpa ve şerbetçiotu üreterek geçimini kazanmaktadır. Tarımsal ürün alımlarının zirai üretim ve işleme süreçleri yaklaşık kişiye iş olanağı sağlamaktadır den bu yana Tarımsal Ürün Geliştirme Departmanı ile arpa ve şerbetçiotu Ar-Ge çalışmaları yürütülmekte, geliştirilen yeni verimli türler sayesinde %10-15 daha fazla verim alınmaktadır. Çiftçilerin sulama teknikleri, gübre ve ilaç kullanımı konusunda bilinçlendirilmesine yönelik çalışmalar sonucunda arpa üretiminde dekar başına 5 kg daha az gübre kullanımı sağlanmış; şerbetçiotu üreticilerinin %90 ı vahşi sulamadan damla sulamaya geçmiştir. Ar-Ge çalışmalarıyla aynı zamanda üretim proseslerindeki verimlilik artırılarak doğal kaynak tüketiminin azaltılması sağlanmaktadır. Verimli çeşitlerin malt üretiminde kullanımıyla malt üretim prosesinde hem su hem de elektrik tüketiminden tasarruf sağlanmıştır. 70

71 Her yıl düzenlenen ağaçlandırma çalışmaları Çevre bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla Anadolu Efes fabrikalarında her yıl çalışanlar ve ailelerinin katılımıyla ağaçlandırma çalışmaları yapılmaktadır. CCI nin ağaçlandırma çalışmaları kapsamında CCİ fabrika çalışanları 2009 yılında Ankara, Elazığ, Bursa ve İzmir de ağaç dikimleri gerçekleştirmişlerdir. Anadolu Efes te Enerji Yönetimi Enerji Yönetimi kavramını hayata geçiren Anadolu Efes, kaynak tüketimini (enerji, su, kimyasal vb.) azaltmak için sürekli iyileştirme çalışmaları yürütmektedir. Enerji yönetimi hem ISO hem de ISO 9001 çerçevesinde yapılan çalışmalar açısından son derece önemli bir konudur. Anadolu Efes fabrikalarının Enerji Yöneticiliği Başkanlığı nda, bölüm sorumlularından oluşan Enerji Konseyleri enerji verimliliği ve tasarrufu çalışmalarını yürütmektedir. Enerji Konseyleri üç ayda bir toplanarak enerji tüketimini değerlendirmekte, gerekli önlemleri saptamaktadır. Ayrıca yılda iki kez tüm enerji yöneticilerinin bir araya geldiği toplantılarda enerji tüketim verileri kıyaslanmakta ve grup bazında sinerji yaratılmaktadır. Bu bağlamda yapılan yatırımlarla bira fabrikalarında birim ürün başına tüketilen eşdeğer enerji miktarlarında önemli oranda tasarruf sağlanmıştır. Anadolu Efes, önümüzdeki dönemde bira fabrikalarında birim ürün başına eşdeğer enerji tüketimini %2 oranında azaltmayı hedeflemektedir. Anadolu Efes, 2004 ve 2009 yıllarında hem buhar kazanlarına hem de soğutma tesislerine yatırımlar yapmıştır. Ayrıca doğalgaz/lng dönüşüm projeleri ile tüm fabrikalarda çevre dostu olan doğalgaz/lng ye geçmiştir. Buna ek olarak diğer enerji tasarruf projeleri sonucunda birim ürün başına eşdeğer enerji tüketimi ve buna bağlı olarak CO2 salınımı da azalmıştır. Ülkemizde yenilenebilir enerji kaynakları göz önüne alındığında güneş enerjisi ön plana çıkmaktadır. Bu nedenle Anadolu Efes bira fabrikalarında güneş enerjisi kullanarak elektrik ve buhar üretimi konusunda fizibilite çalışmaları yapılmakta, önümüzdeki dönemlerde güneş enerjisi kullanarak yenilenebilir enerji kullanım oranının artırılması hedeflenmektedir. CCİ de enerji yönetimi politikası üç temel strateji üzerine kurulmuştur: azaltma, geridönüşüm, yerine koyma. Üretimdeki enerji verimliliğini artırmaya yönelik araştırmalar sonucunda, 2002 den bu yana, Coca-Cola Sistemi ndeki enerji kullanım oranında (bir litre ürün üretimi için harcanan enerji miktarı) %16 oranında gelişme kaydedilmiştir. Türkiye de tesislerdeki üretim süreçlerinin iyileştirilmesi ve uygulamaya konan projeler sayesinde, üretim miktarı artarken enerji tüketimi her yıl azaltılmıştır. Daha yaşanılası bir çevre için atık yönetimi Anadolu Efes in ISO kapsamındaki çalışmaları arasında en önemlerinden biri, atıkların ortadan kaldırılması veya en aza indirilmesi amacıyla yürütülen atık yönetimidir. Buna göre, tüm atıklar için çevre mevzuatına uygun bertaraf yöntemleri belirlenmiş ve çalışmalarla ilgili yöntemler Atık Yönetimi Prosedürü nde tanımlanmıştır. Anadolu Efes atıkların kaynağında azaltılması yanında geri kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım konularına da önem vermektedir. Malt ve bira üretim süreci boyunca çıkan yan ürünler ve atıkların diğer sanayilerde hammadde olarak kullanılabilmesi ve ekonomiye kazandırılması mümkündür. Bu potansiyelin farkında olan Anadolu Efes, yan ürün ve atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım alternatifleri üzerinde çalışmalar yapmaktadır. Bira fabrikalarından çıkan maya atıklarının ayrılarak geri kazanımı konusunda 2004 yılında ODTÜ Gıda Mühendisliği ile çalışmalara başlanmış ve atık bira mayası için ekonomik değer oluşturulmuştur. Tüm fabrikalarda Atık Yönetim Sistemi kurularak atıkların kaynağında azaltılması ya da geri kazanım/dönüşüm ve bertaraf çalışmaları yapılmaktadır. Malt üretiminde arpanın işlenmesi sırasında çıkan saman ayrı toplanmakta, diğer atıklar (çim, kavuz, zayıf arpa) üretim süresince toplanarak pelet haline getirilmekte ve tüm bu yan ürünler hayvan yemi olarak değerlendirilmektedir. 71

72 Öncelikle atıkların yeniden kullanımı hedeflenirken atık miktarını en düşük düzeyde tutmak için malzeme kullanımları ve fireler de düzenli olarak takip edilmektedir. Tesis içlerinde atıkların türlerine göre toplanması için kaplar, alanlar tanımlanmış ve ilgili ayrıntılar her bölümün Atık Talimatı içinde belgelenmiştir. Anadolu Efes fabrikalarında atıkların gönderilmeden önce geçici olarak depolanması için son derece düzenli atık alanları inşa edilmiş, tehlikeli atıkların atık alanında özel bölmelerde kilit altında tutulması ve yok edilmesi için lisanslı tesislere gönderilmesi sağlanmıştır. Tehlikeli atıkların ayrılması konusunda tüm çalışanlar sürekli bilgilendirilmektedir. Bu amaçla, fabrikalardaki tüm çalışanlar ve taşeronlar atık yönetimiyle ilgili düzenli olarak eğitimden geçirilmektedir. Oluşturulan atık listesi, Anadolu Efes in tüm faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkilerinin tespit edildiği ve değerlendirildiği Çevre Boyut Değerlendirme Listesi nin hazırlanmasında da kullanılmaktadır. Satılan ürünlerin ambalajlarının piyasadan toplanması için ÇEVKO ile anlaşma yapılmıştır. Toplumsal duyarlılık ve çevreye verilen önem esasına dayanarak uygulamaya alınmış olan atık yönetimi, yeni çevre mevzuatıyla yasal bir zorunluluk haline gelmiştir. CCİ bünyesinde de katı atık yönetimi için Türkiye de tüm üretim tesislerinde kullanılan malzeme ve atıklarla ilgili dökümler sayesinde atık sınıflandırması yapılmaktadır. Katı atık oranını en aza indirmek için atıklar kâğıt, cam, metal, plastik, tahta şeklinde sınıflara ayrılarak geri dönüşüm tesislerine gönderilmektedir. CCI nin Türkiye operasyonlarında üretim sürecinde ortaya çıkan katı atıklar için geri dönüşüm oranı %93,48 e ulaşmıştır. Coca-Cola Sistemi içinde Türkiye, en başarılı ülkeler arasındadır. Türkiye deki üretim miktarı sürekli artmasına rağmen, 2005 ten 2008 e litre başına katı atık oluşumu %19 oranında azalmıştır. Son olarak Şirket, paketlemede kullanılan karton tabanları kaldırmış, böylelikle 175,6 ton karton atığın oluşumunu engellemiştir. Aynı şekilde paketlemede kullanılan shrink malzemesinin minimizasyonu için yapılan çalışmalar sonucunda 96 ton shrink tasarrufu sağlanmıştır. Gelişmiş arıtma tesisleriyle atıksu yönetimi Anadolu Efes in tüm fabrikalarında son teknoloji arıtma tesisleri bulunmaktadır. Arıtma tesisi sistemleri seçilirken tüm bira fabrikaları için arıtım teknolojisi bakımından daha avantajlı olan anaerobik reaktörler seçilmiştir. Kurulum aşamasında daha verimli ve çevreci teknolojilerin seçilmesinin yanında tesislere her yıl iyileştirme yatırımları yapılmaktadır. Türkiye de ilklerden birini oluşturan anaerobik reaktörler sayesinde sadece aerobik arıtım olması durumunda oluşabilecek arıtma çamuru miktarı 3,5-4 kat azaltılmıştır. Buna ek olarak havalandırma için birim atık su başına 2-2,5 TL, yani havalandırma için harcanacak enerjiden 3,5-4 kat tasarruf sağlanmıştır. Ayrıca atık suda kirliliğin kaynağında önlenmesi ilkesi çerçevesinde mayanın geri kazanımı çalışmaları, bira geri kazanımı, kieselguhr un kaynağında ayrılıp değerlendirilmesi gibi konularda da ön çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda atık suda birim kirlilik yükleri ve buna bağlı olarak arıtım maliyetlerinin de azalması hedeflenmektedir. CCI nin Türkiye deki atık su arıtma sistemlerinde hem Coca-Cola standartları, hem de yerel mevzuatlar eksiksiz karşılanmaktadır. Bu suyun kalitesi hem ilgili Bakanlık yetkilileri tarafından, hem de TCCC standartlarına uygunluk açısından bağımsız laboratuarlarda ve fabrika tesislerinde düzenli kontrol edilmektedir. Ambalaj ve Geri Dönüşüm Anadolu Efes, ambalaj malzemesinin çevresel etkilerinin, cam ambalajın tekrar kullanımı ve ambalaj atıklarının geri kazanımının öneminin bilincinde olan çevreci bir firmadır. 72

73 Anadolu Efes ürünlerinde fıçı, cam şişe ve metal kutu gibi tekrar kullanılabilen veya geri kazanılabilen ambalaj malzemeleri kullanılmaktadır. Ürünlerde en fazla cam şişe kullanılmakta olup, toplam cam ambalaj içinde çevreci bir ambalaj malzemesi olan depozitolu cam şişe oranı Türkiye bira operasyonlarında yaklaşık %80 e yaklaşmaktadır. Ekonomik ömrünü tamamlamış olan şişeler bira fabrikalarında toplanarak geri dönüşüm firmalarına gönderilmekte, ayrıca Anadolu Efes in piyasaya sürdüğü ambalajlar, kurucu üyesi olduğu ÇEVKO Vakfı aracılığıyla toplanarak geri dönüşümleri sağlanmaktadır. Aynı zamanda ÇEVKO aracılığı ile eğitim, bilinçlendirme, belediyelerin desteklenmesi vb. konularında da sosyal sorumluluk çalışmaları yürütülmektedir. Cam atıklarının yanı sıra üretim sürecinde fabrikalardan çıkan tüm ambalaj atıkları da kaynağında ayrı ayrı toplanmaktadır. Anadolu Efes çevreci ambalaj malzemeleri kullanımının yanı sıra, ambalajlarında kaliteden ödün vermeden daha az malzeme kullanılması konusunda da projeler geliştirmektedir yılında yapılan bir projeyle %17 oranında daha hafif Efes tek yön şişeleri tasarlanmıştır yılında piyasaya sürülen yeni şişelerle cam ambalajda önemli ölçüde tasarruf edilerek çevreye katkı sağlanmıştır. Geri dönüşümlü plastiğin yenilikçi kullanımı konusunda sektör lideri olan CCİ, ambalajlarında her zaman geri dönüşümlü malzeme kullanımına olanak sağlayacak teknolojiler kullanmaktadır. Alüminyum kutularda kullanılan metal malzemenin çoğu geri dönüşümlüdür de geri dönüşümlü pet şişeden oluşan ilk ürün ambalajının piyasaya sürümünden bu yana çevresel ve ekonomik alanda geri dönüşüm teknolojilerinin gelişimi için yatırım yapılmaktadır. CCİ nin ambalaj malzemelerini; alüminyum kutu, cam şişe, PET şişe, damacana, aseptik kutu, Premix (restoran kullanımı için üretilen özel ambalaj) ve BIB (içinde ürün hazırlamak üzere şurup bulunan karton kutu) kapları oluşturmaktadır. CCİ malzemelerin ağırlığını azaltarak çevresel etkilerini en aza indirmeyi hedeflemektedir. Örneğin son teknoloji ürünü bilgisayar programı sayesinde geçtiğimiz yıllarda en fazla tanınan cam kontür şişesinin tasarımını değiştiren CCİ, şişenin ağırlığını azaltmış ve darbelere karşı dayanıklılığını artırmıştır yılında piyasaya sunulan ultra şişe bu amaçla tasarlanmıştır. Geleneksel kontür şişeden %20 daha hafif, %40 daha güçlü ve %10 daha ucuz olacak şekilde tasarlanan yenilikçi ultra şişe, 52 bin metrik ton cam tasarrufu ve karbondioksit miktarında da 26 bin tonluk azalma sağlanmıştır. Tek başına bu yenilik, yaklaşık 32 bin metrekarelik alanda ağaç dikimine eşdeğer bir etki yaratmaktadır. İş Güvenliği İş Güvenliği nde Çağdaş Standart ve Prosedürler Tüm faaliyet süreçlerinin iş güvenliği açısından yaratabileceği tehlikelerin ve çevresel etkilerin azaltılması ya da kontrol altında tutulması için gerekli planlamanın uygulamaya konması, Anadolu Efes in iş yapma biçiminin bir parçasıdır. Anadolu Efes, tesislerinde üretim süreçlerinin iş güvenliği risklerini ve çevresel etkilerini azaltacak yatırımlar gerçekleştirmektedir. Yeni alınan makinelerde mutlaka iş güvenliği ve çevresel etkiler göz önünde tutulmakta, teknoloji seçimi buna göre belirlenmektedir. Temizlik kimyasalı, su kimyasalı gibi kimyasal malzemelerin seçimi yapılırken iş güvenliği ve çevre açısından tehlike yaratmayanların seçimine özen gösterilmektedir. Anadolu Efes, sistematik olarak sürdürdüğü iş güvenliği ve çevreyle ilgili faaliyetlerini daha etkin hale getirebilmek için 2004 yılında Türkiye deki beş bira, iki malt, bir şerbetçiotu fabrikası ile Şirket in merkez ofisi için ISO ve OHSAS belgeleri almıştır. Sistemlerin kurulması sürecinde tüm faaliyetler için iş güvenliği risk değerlendirmeleri ve çevre etki değerlendirmeleri 73

74 yapılmaktadır. Yurtiçinde edinilen bilgi birikimi ve deneyim (ISO 9001,14001, OHSAS ve bira kalite standartları) yurtdışı bira faaliyetlerinde de değerlendirilerek karşılıklı gelişim sağlanmaktadır. Anadolu Efes, çalışanlarına güvenli bir çalışma ortamı sağlamak için OHSAS standardını referans alarak hazırladığı İş Sağlığı ve Güvenliği Prosedürü nde tanımlanan birçok önemli uygulamayı hayata geçirmiştir. Buna göre; Ekipman, faaliyet ve kullanılan kimyasallara yönelik son derece kapsamlı risk değerlendirmeleri yapılmış, bu değerlendirme sonuçlarına göre iyileştirilmesi gereken alanlar belirlenmiştir. Basit düzenlemelerle gerçekleştirilebilecek faaliyetler hemen hayata geçirilirken yatırım gerektiren işlemler Aksiyon Planlarına aktarılmıştır. Teknik Emniyet kavramı hayata geçirilmiştir. Basınçlı kaplar gibi patlama tehlikesi olan ekipman ya da güvenlik koşulları yetersiz olduğunda çalışanların yaralanmasına neden olabilecek kaldırma ekipmanları düzenli olarak kontrol ettirilmektedir. Yetersizlik ya da sorun tespit edilen ekipman iyileştirilmekte veya yenilenmektedir. Acil durumların önlenmesine yönelik sistemler kurulmuştur (koruyucu sistemler, alarm sistemleri vb.) Tüm faaliyetlerde uyulması gereken iş güvenliği kurallarını tanımlayan bir Emniyetli Çalışma Kılavuzu hazırlanmıştır. Gerekli noktalarda talimatlar içine iş güvenliğiyle ilgili noktalar da eklenmiştir. Anadolu Efes, çalışma ortamlarında gürültü, termal konfor ve imisyon (iç ortam hava kalitesi) ölçümleri yaptırmaktadır. Bu ölçüm sonuçlarına göre tesislerin gerekli yerlerinde uluslararası standartlara uygun koruyucu malzemelerle iyileştirmeler yapılmıştır. Tüm çalışanlara koruyucu malzeme kullanımının önemi üzerine eğitimler verilmektedir. Anadolu Efes eğitimi, iş güvenliğiyle ilgili çalışmaların en önemli unsurlarından biri olarak kabul etmektedir. Tüm çalışanlara, stajyerlere ve taşeronlara hem genel iş güvenliği kuralları, hem de yaptıkları işlerle ilgili risklere karşı almaları gereken özel önlemler konusunda kapsamlı eğitimler verilmektedir. Acil durumlara önceden hazırlıklı olabilmek amacıyla ISO Çevre Yönetim Sistemi Standardı ve OHSAS İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı çerçevesinde Acil Durum Yönetim Sistemi kurulmuştur. Acil Durum Planı gereği acil aydınlatma ve kaçış işaretleri, toplanma alanları, görsel dokümanlar, acil durum merkezi gibi ihtiyaçlar karşılanmıştır. Acil durumların oluşmasını önlemeye yönelik yangın algılama, gaz kaçağı uyarı sistemleri, kimyasal taşkın havuzları gibi koruyucu sistemler kurulmuştur. Altı ayda bir önceden hazırlanmış senaryolar kullanılarak gerçekleştirilen acil durum tatbikatlarıyla hem sistemin canlılığı sağlanmakta hem de Anadolu Efes çalışanları iş güvenliği konusunda eğitilmektedir. CCİ de sorumlu yönetim anlayışını geliştirmek ve bu konuda rol modeli olmak, öncelikli alanların içinde yer almaktadır. Uzun soluklu başarı, çalışanların ve toplumun güvenliğinin sağlanabilmesine bağlıdır ve bu bakış açısı CCİ in İş Etiği Kodu nun temel maddesidir. CCİ nin İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi, Coca-Cola Sistemi nin tüm dünyada uyguladığı Coca-Cola İş Güvenliği ve Sağlığı Sistemi (The Coca-Cola Occupational Safety and Health System-TCCOSH) ve uluslararası BSI OHSAS standardına göre hazırlanmıştır. The Coca-Cola Safety Management System (Güvenlik Yönetim Sistemleri), kalite, çevre, iş sağlığı ve güvenliği ile iş kaybını önlemeyi tek bir çerçevede düzenleyen Coca-Cola Yönetim Sistemi (TCCMS) ile entegre bir yönetim sistemidir. CCİ ye ait işyerlerinde güvenliği sağlayabilmek için deprem ve yangın gibi doğal felaketlere, fiziksel kriz durumlarına karşı üç ayda bir tatbikat yapılmaktadır. Her ay düzenlenen iş sağlığı güvenliği bilgilendirme toplantılarına üretim müdürleri, şefler, mühendisler, sendika temsilcileri ve çalışanlar katılmaktadır. İşçi sağlığı ve güvenliği performansının üst yönetim tarafından sürekli olarak 74

75 izlenebilmesine olanak tanıyan sistem, Management Cockpit adı altında yürütülmektedir. Sisteme, Cokeport üzerinden ilgili personel tarafından ulaşılabilmektedir. SAP sisteminde çalışan Management Cockpit, temel çevre ve işçi sağlığı güvenliği göstergelerini karşılaştırmalı olarak ve gerçekleşen hedeflerle birlikte göstermektedir. Toplumsal Sorumluluk Projeleri Toplumsal Sorumluluk: Hepimiz İçin İnsana Yatırım Şirketler; sağlıklı, eğitimli, entelektüel olgunluğa sahip, güçlü toplumların oluşturduğu, gelişen bir ekonomik iklimde büyüyebilirler. Kültürden, sanattan, spordan, sağlık ve eğitimden yoksun toplumlar, sosyal sürdürülebilirliklerini sağlamaları için gerekli kaynaklardan mahrum kalmışlar demektir. Anadolu Efes, başından bu yana kültür, sanat ve spor alanlarına yapılan desteklerini aralıksız sürdürmektedir. Bu kapsamda yerli sinema yapımlarına, ödenekli veya ödeneksiz tiyatrolara, festival ve etkinliklere destek vermektedir. Müzik alanında ise var olan proje ve etkinliklere verdiği desteklerin yanı sıra, her yıl Efes Pilsen Blues Festival, Efes Pilsen One Love Festival ve Miller Freshtival müzik festivallerini, Rock n Dark Rock Müzik Yarışması ve Miller Music Factory müzik yarışmalarını düzenlemektedir. Anadolu Efes, Anadolu Grubu nun temel toplumsal sorumluluk anlayışı içinde, faaliyetlerini sürdürdüğü ülkelerdeki toplumsal istek ve ihtiyaçlara karşı her zaman duyarlı bir tutum içinde olmuştur. Bu amaçla Şirket, kurulduğu günden bu yana özenle sürdürdüğü ve toplumsal gelişime katkıda bulunacağına inandığı eğitim, sanat ve spor gibi alanlardaki çalışmalarını ve desteklerini her geçen yıl daha da artırarak sürdürmektedir. Anadolu Efes, kurumsal sorumluluk anlayışının faaliyet çerçevesini, ekonomik kalkınmanın yanı sıra, toplumumuzun sosyal refah düzeyini artıran çalışmalara verdiği desteklerle oluşturmakta; bu faaliyetleri, içinde bulunduğumuz toplumun kalkınmasına yönelik yatırımlar olarak değerlendirmektedir. Anadolu Efes, misyonu doğrultusunda; 34 yıldır sporu 22 yıldır müzik ve sinemayı 18 yıldır tiyatroyu 14 yıldır arkeolojiyi desteklemektedir. a. Eğitim: Anadolu Eğitim ve Sosyal Yardım Vakfı Eğitim ve sağlık hizmetlerinde gelişimin sağlanması ülkemiz için öncelikli konulardır. Anadolu Efes, yaşama değer katan girişimlerin desteklenmesi anlayışı doğrultusunda, bu alanlara yönelik toplumsal yatırımlara da önem vermektedir. Ancak bu alandaki yatırımlarını doğrudan değil, 1979 yılında kurulan ve Anadolu Grubu na bağlı tüm şirketlerin desteklediği, Anadolu Eğitim ve Sosyal Yardım Vakfı faaliyetlerine finansal destek vererek gerçekleştirmektedir. Anadolu Efes, Anadolu Eğitim ve Sosyal Yardım Vakfı kanalıyla bugüne dek eğitim, sağlık ve sosyal alanlarda 40 tan fazla kalıcı eseri (eğitim yuvaları, ilköğretim okulları, öğrenci yurtları ve sağlık kuruluşları) ülkemize kazandırmıştır. Bunun dışında her yıl yaklaşık 750 öğrenciye karşılıksız burs olanağı sağlanmaktadır. Bugüne dek 10 bini aşkın öğrenciye karşılıksız burs vererek geleceklerine katkıda bulunmuştur. Bireysel/Mesleki Gelişim Anadolu Efes, 2007 yılından bugüne turizm sektörünün geliştirilmesi ve sektöre nitelikli eleman kazandırılması amacıyla Efes Pilsen Turizm Eğitimleri düzenlemektedir. 75

76 Proje kapsamında, Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Merkezi akademisyenleri tarafından verilen eğitimlerle turizm potansiyeli yüksek bölgelerin sahip oldukları değerlerin yerel halk tarafından sahiplenilmesi, bu değerlerin turistlere en doğru biçimde sunulması; böylelikle Türkiye nin farklı yerlerindeki turizm potansiyelinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bugüne dek ü aşkın katılımcıya ulaşan ve oldukça zengin bir içeriğe sahip olan eğitimler; Sürdürülebilir turizm, Bireylerarası iletişim, Misafir karşılama ve ağırlama, Yiyecek- içecek organizasyonu, mutfak sunumu, Hijyen ve sanitasyon, Pazarlama, etkin satış yöntemleri, Müşteri memnuniyeti, Planlama ve lojistik hizmetleri gibi başlıklardan oluşmaktadır yılından itibaren bu çalışmaları destekleyecek Turizm Elçileri İş Başında adında yeni bir proje hayata geçirilmiştir. Projenin temel amaçları; Turizm Elçileri Sertifika Programı nda eğitim alan katılımcıların yerel olarak örgütlenmelerine destek vererek bölgesel sürdürülebilir turizm anlayışını benimsemelerini sağlamak, Yerel halkın ve yerel yönetimlerin turizm çalışmalarında gözlemci sıfatı taşımalarını sağlamak, Sivil toplum kuruluşları ve yerel halk geneline, sürdürülebilir turizm anlayışını benimsetmektir. Bu proje ile Turizm Elçileri Sertifika Programı nı başarıyla tamamlamış katılımcıların sürdürülebilir turizm anlayışı etrafında yerel ölçekte örgütlenip dernekleşmelerine yardımcı olmak hedeflenmektedir yılından bu yana sürdürülen eğitimler toplam 17 şehir, 18 merkezde gerçekleştirilmiştir. Ocak ayında Adana da başlayan 2009 yılı eğitimleri, yıl boyunca Antalya, Adana, Tokat, Sivas, Kars ve Urfa illerinde sürdürülmüştür. b. Spor: Efes Pilsen Spor Kulübü Anadolu Efes, sosyal sorumluluk çalışmaları kapsamında, Türk sporunun gelişmesine ve dünya çapında başarılı olmasına yönelik yatırımlara ayrı bir önem vermektedir da ülke sporunun gelişmesine katkıda bulunmak amacıyla kurulan Efes Pilsen Spor Kulübü, basketbolda şimdiye dek hiçbir başka Türk takımının ulaşamadığı başarılara imza atmıştır. Efes Pilsen, 13 şampiyonluk kupasıyla Türkiye Birinci Basketbol Ligi nde bu başarıya en çok ulaşmış takımdır. Ayrıca Efes Pilsen Spor Kulübü, Koraç Kupası nı müzesine götüren ilk ve tek Türk takımı, Türkiye ye Avrupa şampiyonluğu getiren ilk kulüp ve Euroleague ve Superleague de Final Four a katılan ilk ve tek Türk takımı iken Kulübü nün 8 Cumhurbaşkanlığı Kupası ve 9 Türkiye Kupası bulunmaktadır. Efes Pilsen Spor Kulübü, 2004 yılında, Türkiye de küçük yaştan itibaren basketbol sporunu sevdirmek ve geleceğin yıldızlarını yetiştirmek üzere Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile ortak bir proje başlatmıştır. Efes ile İlk Adım Basketbol Okulları adlı bu proje, ücretsiz basketbol okullarıyla çocuklara ve gençlere ulaşmayı amaçlamaktadır. Toplam 30 ilde ve 32 merkezde yılda yaklaşık sporcuya ulaşan bu proje, genç nesillere basketbolu öğrenme fırsatı yaratarak onlara parlak bir geleceğin kapılarını açmıştır. Bu proje ile: Türkiye de basketbol sporunu küçük yaştan başlayarak sevdirmek, Türk basketbolunun lokomotifi olarak yarının basketbolcularını yetiştirmek, Daha çok sayıda çocuğun spor yapmasına olanak sağlamak amacıyla, sporu, halka sevdirmeyi ilke edinmiş Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile ortak bir platform oluşturmak, 76

77 Topluma faydalı, temiz ve hedeflerini belirleyebilen bir kuşak yetiştirmeye katkıda bulunmak amaçlanmaktadır. Anadolu Efes, sezonunda Euroleague in resmi sponsoru olmuş, böylece uzun yıllar Türk basketboluna verdiği desteğin ardından Avrupa basketbolunu da destekleyen bir kurum kimliği kazanmıştır yılından bu yana süren ve dünya çapında 157 ülkede yayınlanan Euroleague Basketball, tüm Avrupa da 16 profesyonel basketbol liginden ve 24 en iyi takımdan oluşmaktadır. Efes Pilsen uzun yıllardır basketbolun yanı sıra futbola verdiği destek ile de diğer ulusal ve çok uluslu şirketlere örnek olmaktadır. Sekiz yıldır sürdürülen Türk Milli Futbol Takımları ana sponsorluğunun yanında 37 yıldır futbola destek veren Efes Pilsen markası, aynı zamanda Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş kulüplerinin resmi sponsoru ve süper ligde oynayan onlarca Anadolu kulübünün destekçisi konumundadır. Efes Pilsen, 2002 yılında ana sponsor olduğu Türkiye Futbol Federasyonu ile Türk Milli Futbol Takımları Ana Sponsorluğu sözleşmesini Şubat 2009 itibariyle dört yıllığına uzatarak yenilemiştir. Efes Pilsen, bu sözleşmeyle dört sezon boyunca, Türkiye de büyük potansiyele sahip olan salon futbolu, yani futsala da destek verecektir. Bu bağlamda Efes Pilsen Futsal Ligi 2010 yılı Şubat ayında 16 bölgeden 128 takımın katılımıyla başlamıştır. Türkiye Basketbol Federasyonu ve Efes Pilsen in 2002 yılından bu yana aralıksız olarak organize ettiği Efes Pilsen World Cup turnuvası kısa sürede dünyanın en prestijli basketbol turnuvalarından biri olmuş ve saygınlığı yüksek bir markaya dönüşmüştür. Bugüne kadar sayısız dünya yıldızını Türk basketbol severlerle buluşturan Efes Pilsen World Cup ın sekizincisi 2009 yılında Ankara da düzenlenmiştir. Avrupa ve dünya şampiyonaları öncesinde düzenlenen Efes Pilsen World Cup, turnuvaya katılan milli takımımızın şampiyonalar öncesinde son provasını yapması açısından büyük önem taşımaktadır. Efes, 2005 yılından bu yana Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi ne ve 2008 Pekin Olimpiyatları na katılan Türk Olimpiyat Takımı na verdiği destekle de pek çok amatör sporcuya katkı sağlamaktadır. Anadolu Efes, spora vermiş olduğu destekle Türk sporunun gelişimi ve dünya standartlarına ulaşmasında sektöründe en büyük yatırımı yapan kurumlardan biri olmaktan gurur duymaktadır. c. Kültür Sanat: Efes Pilsen Festivalleri Anadolu Efes in kurumsal sosyal sorumluluk anlayışıyla kültür ve sanat alanında uzun yıllardır sürdürdüğü öncü ve yönlendirici rolü, her geçen yıl daha da güçlenerek devam etmektedir. Şirket in 2009 yılında 20 ncisi düzenlenen Efes Pilsen Blues Festivali ne, sekizincisi organize edilen Efes Pilsen One Love Festival e, 2009 yılında ilk kez düzenlemeye başladığı Miller Freshtival e ve 21 yıldır sponsorluğunu üstlendiği Uluslararası İstanbul Film Festivali ne desteği artarak devam etmektedir. Şirket ayrıca Miller Music Factory ve Rock n Dark Müzik Yarışması adlı önemli müzik yarışmaları da düzenlemektedir. Anadolu Efes, Uluslararası İstanbul Film Festivali nin yanı sıra 20 yılı aşkın süredir onlarca Türk filmine ve neredeyse 20 yıldır özel ve devlet tiyatrolarına verdiği aralıksız desteği önümüzdeki yıllarda da sürdürecektir. Anadolu kültür miraslarının gün yüzüne çıkarılması ve gelecek nesillere ulaştırılması amacıyla 1998 yılından bu yana Çanakkale nin Gülpınar beldesinde yer alan Apollon Smintheus Tapınağı Kazı ve Restorasyon Projesi nin sponsorluğunu üstlenen Efes Pilsen, 1995 yılından bu yana da Assos/Behramkale de bulunan Assos Antik Tiyatrosu nun yeniden kurulmasında önemli bir rol oynamıştır. 77

78 Anadolu Efes, Türkiye nin geleceğinde önemli bir yeri olduğuna inandığı turizme de destek vermektedir yılında hayata geçirilen Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Kültür ve Turizm Bakanlığı nın işbirliğiyle gerçekleştirilen Doğu Anadolu Turizm Geliştirme Projesi, sürdürülebilir bir turizm modeliyle Doğu Anadolu Bölgesi nin turizm potansiyelini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda turizm alanında eğitimler gerçekleştirilmekte, bölgeye ilgi oluşturacak ve halka gelir getirecek yeni ürünler oluşturulmakta; tanıtım, örgütlenme ve sosyal çalışmalarla bölgenin kültür ve eko-turizminin geliştirilmesine çalışılmaktadır. Proje kapsamındaki ilk çalışmalar; doğası, zengin biyoçeşitliliği, yaban hayat gözlemciliği ve açık hava sporları açısından alternatif bir turizm merkezi olma potansiyeli taşıyan Çoruh Vadisi nde gerçekleştirilmektedir. Sonraki aşamalarda projenin, Türkiye nin turizm açısından geliştirilebilir diğer bölgelerinde de sürdürülmesi planlanmaktadır. Öte yandan, 2009 da sekizincisi düzenlenen ve 18 ili kapsayan Fanta Gençlik Festivali, Türkiye nin en yaygın müzik etkinliği olma özelliğini taşımaktadır. Bir ay boyunca Türkiye nin pop yıldızlarına ev sahipliği yapan Festival, önceki yıllarda olduğu gibi binlerce kilometre yol yaparak farklı kentlerde gençleri konser ve etkinlikleriyle coşturmuştur. d. Sağlık: Anadolu Sağlık Köyü ve Anadolu Sağlık Merkezi Anadolu Eğitim ve Sosyal Yardım Vakfı, kurulduğu ilk günden bu yana Türk insanına çağdaş sağlık hizmeti sunmayı temel hedef olarak belirlemiştir. Bu amaçla kâr amacı gütmeden başlatılan ve bugüne dek Vakıf tarafından geliştirilen en kapsamlı proje olan Anadolu Sağlık Köyü içindeki Anadolu Sağlık Merkezi, 2005 yılı içinde genel amaçlı bir hastane olarak faaliyete geçmiştir. Anadolu Eğitim ve Sosyal Yardım Vakfı, Amerika Birleşik Devletleri nin geçtiğimiz 18 yıl üst üste en iyi hastanesi seçilen Johns Hopkins Medicine ile stratejik işbirliği içindedir. Anadolu Sağlık Merkezi nde, başta kalp ve kanser hastalıkları olmak üzere, çocuk hastalıklarından deri hastalıklarına, genetik ve kadın hastalıklarından doğuma kadar hemen hemen tüm ihtisas dalları bulunmaktadır. Sağlık alanında hizmet anlayışının tanımını değiştirecek öncü bir girişim olan Anadolu Sağlık Merkezi nde elde edilen gelirin tamamı projenin geliştirilmesinde, eğitim ve araştırma harcamalarının karşılanmasında kullanılmaktadır. Anadolu Sağlık Merkezi nde tedavi gören hastaların asgari %10 undan ücret alınmamaktadır. Bunun yanı sıra, halkı bilinçlendirmek amacıyla ücretsiz sağlık taramaları, hasta eğitim programları, ilkyardım kursları ve koruyucu hekimlik ile ilgili seminer ve programlar düzenlenmektedir. Ülkemizin yaşamış olduğu 17 Ağustos 1999 deprem felaketinden sonra kurulan ve kurtarma deneyimine sahip gönüllülerden oluşturulan Coca-Cola Arama Kurtarma Ekibi, düzenli eğitimlerle olası felaketlere ilişkin kurtarma senaryoları geliştirerek arama-kurtarma çalışmaları konusunda gönüllü yetiştirmektedir. CCİ çalışanlarının gönüllülük ve toplumsal katkı konusundaki mevcut çabaları Çalışan Bağışları Katkı Programı Fonu ile desteklenmektedir. CCİ 2008 yılından itibaren çalışanlarının toplumsal katkı amaçlı bağışlarını teşvik etmek amacıyla çalışanların seçtikleri kuruluşlara yaptıkları bağışlara, bağış tutarı kadar katkı yapmaktadır. CCİ bu fon için yıllık dolar bütçe ayırmıştır. CCİ ayrıca vergi öncesi karının %3 ünü Anadolu Eğitim ve Sosyal Yardım Vakfı na bağışlamaktadır. e. Sorumlu Tüketim: Anadolu Efes in Bilinçli Tüketiniz Uygulaması Sorumlu tüketim, Anadolu Efes in üzerinde titizlikle durduğu ve ilgili konudaki düzenlemelere tam uyum gösterdiği bir konudur. Şirket, sorumlu tüketim ve konuyla ilgili iletişim süreçlerinde üzerine düşen tüm sorumlulukları eksiksiz olarak yerine getirmenin ne denli önemli olduğunun bilincindedir. 78

79 Anadolu Efes, tüketicilerin bilinçli alkol kullanımını sağlamaya yardımcı olmak için, hazırlanan bütün afişlerde, posterlerde ve reklamlarda bilinçli tüketiniz uyarısına ve asfalt görseline yer vermektedir. Ayrıca belirli organizasyonlarda alkol kullanan kişilerin araba kullanmalarının önüne geçebilmek için çıkışlarda servis hizmeti sunulmaktadır. Anadolu Efes te, pazarlama iletişimi sürecinde mevzuata uyum ve rekabet politikası konularında Türkiye de Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu (TAPDK) tarafından oluşturulan düzenlemelere tam uyum mevcuttur. Şirket, ürünlerin pazarlama iletişimini yasak olmayan alanlarda ve mecralarda yaparak TAPDK tarafından düzenlenen reklam mevzuatına uyum sağlamaktadır. Anadolu Efes, portföyündeki tüm ürünleri için hazırladığı reklamlarda; Hedef kitle olarak gençler ve çocukları seçmez; gençler, çocuklar ile genç veya çocuk olmadığı halde böyle bir imaj veren veya verdirilen kimseleri reklamlarında kullanmaz. Reklamlarını çocukları hedef alan mecralarda yayınlamaz. Ürünlerinin araç kullanımı ile ilişkilendirilmesine dair içerik kullanmaz. Ürünlerinin tedavi edici özelliklere sahip olduğu, uyarıcı, rahatlatıcı, güçlendirici, üstünlük sağlayıcı etkilerinin bulunduğuna dair içerik kullanmaz. Ürünlerinin kişisel sorunları çözebileceği veya tıbbi koruyucu etkiye sahip olabileceği temalarını işlemez. İçki içmemeyi bir zafiyet olarak göstermez. Ürünlerinin alkol derecesini tüketiciyi yanıltmayacak şekilde ve doğru olarak gösterir; ürün kalitesi ile etkisini içerdiği alkol oranı ile ilişkilendirecek yönde mesaj vermez. İçki içmenin statü sembolü olduğu mesajını vermez. Alkol tüketmemenin zihinsel ve sosyal bakımdan bir eksiklik olduğunu gösteren reklamlara yer vermez. Ürünlerinin tüketiminin sportif başarıları artırdığını vurgulamaz. Cinselliğin istismarı ve pornografi içeren ifade ya da görüntülere yer vermez. Doğru, açık ve anlaşılabilir bir dil kullanır, çeşitli anlamlara gelebilecek ifade veya kelimelerin aldatıcı nitelikteki anlam ya da anlamlarını kullanmaz. 79

80 Etik Değerler ve Çalışma İlkeleri Anadolu Efes kendi bünyesinde etik kurallara büyük önem verdiği gibi yönetim hissesine sahip Anadolu Grubu kurum kültürü anlayışı içinde de bu değerler yıllardır uygulanmaktadır. Anadolu Grubu sadece faaliyette bulunduğu ülkelerin insanlarına değil, tüm insanlara en iyi hizmeti, en iyi ürünü vermek ve sahip olduğu saygınlığı gelecek kuşaklara aktarmak amacındadır. Bu yolda ilerlerken benimsenen temel değerler şeffaflık, güvene dayalı çalışmak, vefalı olmak, etkin iletişim, doğaya ve çevreye saygılı olmaktır. Anadolu Grubu nun etik değerlerini oluşturan Çalışma İlkeleri, internet sitesi üzerinden kamuya duyurulmaktadır. Şirket, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Kasım 1989 tarihinde kabul ettiği Çocuk Haklarına ilişkin Anlaşma nın 32. maddesi uyarınca çocuk işgücü istihdam etmemektedir. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Deklarasyonu nun 2. Maddesi çerçevesinde çalışanlara cinsiyet, ırk ve din ayrımı yapılmaksızın istisnasız eşit haklar tanınmaktadır. Anadolu Efes, faaliyet gösterilen ülkelerdeki yerel kanunlar ve düzenlemelere aykırılık göstermediği ölçüde, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Deklarasyonu nun 23.(4) maddesiyle Birleşmiş Milletler in 9 Temmuz 1948 de kabul ettiği Bireylerin Birlik Kurma ve Organize Olmalarına İlişkin Anlaşmanın 2., 3., ve 4. maddeleri uyarınca bireylerin sendikalara üye olma haklarını gözetmektedir yılında Anadolu Efes bu alanda çok önemli bir başarıya imza atmış ve Business & Human Rights Resource Centre ın yayınladığı insan hakları politikası olan şirketler listesine girmiştir. Bağımsız, kâr amacı gütmeyen ve Uluslararası Af Örgütü ile çeşitli akademik kuruluşlarla işbirliği içinde çalışan Business & Human Rights Resource Centre web sitesinde insan hakları konusunda resmi bir şirket politikası oluşturma adımını atmış şirketleri belirtmekte ve bu şirketlerin bahsedilen politikalarını yayınlamaktadır. Dünyada giderek artan sayıda şirket sosyal sorumluluk girişimleri çerçevesinde bir insan hakları politikası oluşturmakta ve operasyonlarında insan haklarına uygun davranacağını beyan etmektedir. Anadolu Efes bu alanda da geniş vizyonunu ve öncü kimliğini ortaya çıkarmış ve öngörüyle davranarak farklılığını ortaya koymuştur. CCİ nin İş Etiği Kodu CCİ nin iş yapma anlayışını yansıtan temel kaynak, İş Etiği Kodu dur. İş dünyasına örnek oluşturan İş Etiği Kodu, tüm çalışanlardan her alanda olduğu gibi etik davranışlar konusunda da yüksek standartlar talep etmektedir. Şirket in web sitesinde de yayınlanan İş Etiği Kodu, CCİ nin ve yan kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere tüm yöneticilerini ve çalışanlarını kapsamaktadır. 80

81 Faaliyetlere İlişkin Diğer Bilgiler 1. Ana Sözleşme Değişiklikleri Faaliyet yılı içinde Ana Sözleşme de değişiklik yapılmamıştır. 2. Sermaye Yapısı Şirket in kayıtlı sermaye tavanı ,00 TL; çıkarılmış sermayesi ,00 TL dir. 3. Üretim ve Satış 2009 yılında gerçekleştirilen bira, alkolsüz içecek ve malt üretim ve satış miktarları ile yurtiçi, yurtdışı net satış ve konsolide tutarları aşağıdaki tablolarda verilmiştir. A. ÜRETİM MİKTARI Yurtiçi Bira Bira (milyon hl) 8,5 8,6 (2) Malt (ton) Değişim (%) Yurtdışı Bira Bira (milyon hl) 14,1 14,1 - Malt (ton) (13) Toplam Meşrubat Alkolsüz İçecek (milyon ünite kasa) 598,2 599,6 - B. SATIŞ MİKTARI Yurtiçi Bira Değişim (%) Bira (milyon hl) 8,5 8,5 - Malt (ton) Yurtdışı Bira Bira (milyon hl) 13,6 14,0 (3) Malt (ton) Toplam Meşrubat Alkolsüz İçecek (milyon ünite kasa) 586,5 533,4 10 Not 1: Yurtdışı bira üretim/satış miktarları; a) Şirket in iştiraki EBI tarafından 2008 yılı Şubat ayında satın alımı tamamlanan ve Mart 2008 itibari ile konsolide mali tablolara dahil edilen Gürcistan bira operasyonlarını gerçekleştiren JSC Lomisi Ltd. nin ( Lomisi ) Mart-Aralık 2008 üretim/satış hacmini ve b) 2008 yılı ilk altı ay sonundan itibaren EBI ın finansal sonuçlarına konsolide olmayan Sırbistan operasyonlarının Ocak-Haziran üretim/satış hacmini içermektedir. 81

82 C. NET SATIŞLAR 2009 Türkiye Bira Yurtdışı Bira Meşrubat Diğer (1) ve Eliminasyonlar Toplam Satışlar Bölümler arası satışlar (9.046) (349) (49) (11.036) (20.480) Satış gelirleri C. NET SATIŞLAR 2008 Türkiye Bira Yurtdışı Bira Meşrubat Diğer (1) ve Eliminasyonlar Toplam Satışlar Bölümler arası satışlar (12.679) (870) (416) (10.157) (24.122) Satış gelirleri (1) Anadolu Efes konsolidasyon kapsamına giren diğer iştirakleri ve genel merkez giderlerini içermektedir. 4. İhracat 2009 yılında gerçekleştirilen Türkiye kaynaklı bira ihracat miktarları ve CIF tutarları 2008 yılı ile karşılaştırmalı olarak aşağıdaki tabloda verilmiştir. İHRACAT Miktarı (milyon hl) Değişim (%) CIF Tutarı (ABD Doları) Değişim (%) İhracat 0,53 0,56 (7) (8) 5. Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranları Şirket in yurtiçi ve yurtdışında bulunan doğrudan ve dolaylı iştirakleri bünyesindeki fabrikalara ilişkin bira, malt ve alkolsüz içecek yıllık üretim kapasiteleri ile kapasite kullanım oranları aşağıdaki gibidir. 82

83 KAPASİTE VE KAPASİTE KULLANIM ORANLARI Kapasite 2009 Yılı Kapasite Kullanım Oranı (%) Yurtiçi Bira (milyon hl) 10,0 85 Yurtdışı Bira (milyon hl) 25,0 56 Toplam (milyon hl) 35,0 64 Yurtiçi Malt (ton) Yurtdışı Malt (ton) Alkolsüz İçecek (milyon ünite kasa) *Kapasite Kullanım Oranı = Üretim Miktarı / Ortalama Kapasite 6. Yatırım Harcamaları 2009 yılında gerçekleştirilen maddi ve maddi olmayan duran varlık alımları ile satın alınan bağlı ortaklıklar (elde edilen nakit netlenmiş olarak) için yapılan toplam yatırım harcaması tutarı TL dir. 7. Teşviklerden Yararlanma Anadolu Efes in daha önce yürürlükten kaldırılmış olan yatırım indirimi mevzuatı nedeniyle 2009 yılında yararlandığı bir yatırım indirimi bakiyesi yoktur. Ancak, yeni teşvik mevzuatı çerçevesinde bölgesel bazda çeşitli yatırım teşvikleri bulunmaktadır. Anadolu Efes, Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı nın Turquality programı kapsamında yer aldığından çeşitli ihracat ve yurt dışı birim teşviklerinden yararlanmaktadır. 8. Çalışanlar İle İlgili Bilgiler 31 Aralık 2009 ve 2008 tarihlerinde sona eren dönemler içinde çalışan toplam personelin ortalama sayısı aşağıdaki gibidir (Rakamlar konsolidasyona giren iştiraklerdeki çalışanları da içermektedir): 2008: : Anadolu Efes ile Tek-Gıda İş Sendikası arasında dönemi için anlaşmaya varılan toplu iş sözleşmesi tarihinde imzalanmıştır. Buna göre; Toplu sözleşmenin birinci yılında saat ücretlerine ortalama %8,95 oranında zam; Sözleşmenin ikinci yılında için ise saat ücretlerine TÜİK Tüketici Fiyatları Endeksi artış oranında zam; Sözleşmenin birinci yılında sosyal yardımlarda yaklaşık olarak %8,72 oranında artış, Sözleşmenin ikinci yılında ise sosyal yardımlarda TÜİK Tüketici Fiyatları Endeksi artış oranında iyileştirme yapılmıştır. 9. Bağışlar Anadolu Efes in 2009 yılı toplam bağış rakamı ,01 TL dir. 83

84 10. Araştırma-Geliştirme Biranın ana hammaddelerinden biri olan maltın üretiminde kullanılan arpa konusunda 1982 yılından bu yana Ar-Ge faaliyetlerini sürdüren Anadolu Efes, geliştirdiği 11 adet arpa çeşidini kendi adına tescil ettirmiştir. Halen Şirket in 3 çeşit adayı da Tarım Bakanlığı tescil denemelerinde yer almaktadır. Bu araştırma çalışmaları sonucunda arpada bölgesel olarak %10 ile %30 arasında verim artışı sağlanmış, kalitede de olumlu gelişmeler kaydedilmiştir. 11. Organizasyon Yapısı Anadolu Efes -Türkiye Bira Operasyonları Tuğrul Ağırbaş - Efes Bira Grubu Türkiye Bira Operasyonları Genel Müdürü Sn. Ağırbaş ın özgeçmişi sayfa 20 da yer almaktadır. Dilek Başarır - Pazarlama Direktörü Dilek Başarır, Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü nden lisans diplomasına sahiptir. Başarır, Anadolu Efes teki kariyerine 1999 tarihinde EFPA Pazarlama Müdürlüğü nde Grup Ürün Yöneticisi olarak başlamıştır yılları arasında EFPA bünyesinde farklı markaların Ürün Pazarlama Müdürü olarak görev almıştır. Başarır, Kasım 2005 tarihinden itibaren Türkiye Bira Grubu nda Pazarlama Direktörü olarak görev yapmaktadır. Ertan Cüceloğlu - Satış Direktörü Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü nden lisans diplomasına sahip olan Ertan Cüceloğlu, Anadolu Efes teki kariyerine 1983 yılında Erciyas Biracılık İstanbul da Pazarlama Uzmanı olarak başlamıştır. Cüceloğlu, Aralık 1983 te Güney Biracılık Adana da Satış Müfettişi, Haziran 1987 de Ege Biracılık Ankara da Satış Şefi, Ocak 1996 da Ege Biracılık Ankara da Direkt Dağıtım Müdür Yardımcısı, Ekim 1996 da Efes Pazarlama Ankara da Satış Müdürü olarak görev almıştır yılında EFPA İstanbul a Satış Müdürü olarak atanan Cüceloğlu, Eylül 2005 yılından bu yana Türkiye Bira Operasyonları Satış Direktörü olarak görev yapmaktadır. Volkan Harmandar - Mali İşler Direktörü Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi nden ekonomi ve finans alanında lisans diplomasına sahip olan Volkan Harmandar, 12 yıl süreyle Maliye Bakanlığı nda Hesap Uzmanı olarak çalışmıştır. Anadolu Endüstri Holding deki kariyerine 1994 yılında Mali İşler Koordinatör Yardımcısı olarak başlamıştır yılları arasında Erciyas Biracılık Mali İşler Müdürü olarak görev alan Harmandar, tarihleri arasında Anadolu Endüstri Holding de Mali İşler Koordinatörü olarak çalışmıştır. Volkan Harmandar, Mart 2000 de Türkiye Bira Operasyonları Mali İşler Direktörü olarak atanmıştır. M. Adnan Aktan - İnsan Kaynakları Direktörü M. Adnan Aktan, Ankara İktisadi İlimler Akademisi nden işletme ve muhasebe alanında lisans diplomasına sahiptir. Aktan, Anadolu Efes teki kariyerine Ege Biracılık Ankara Satış Teşkilatı nda Muhasebe Şefi olarak başlamıştır yılları arasında Anadolu Biracılık Konya da ve daha sonra sırasıyla Ege Biracılık Afyon da Muhasebe Şefi, Ege Biracılık Ankara da İnsan Kaynakları Müdürü, Anadolu Efes Biracılık Ankara da Mali ve İdari İşler Müdürü, Türkiye Bira Grubu nda İnsan Kaynakları Sistemleri Müdürü, İstanbul da İnsan Kaynakları Müdürü olarak görev almıştır. Aktan, Nisan 2003 te Türkiye Bira Operasyonları İnsan Kaynakları Direktörü olarak atanmıştır. 84

85 Gani Küçükkömürcü - Teknik Direktör Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü nden 1993 yılında mezun olan Gani Küçükkömürcü İskoçya Harriot-Watt Üniversitesi de bira üretimi konusunda master yapmıştır yılları arasında Bossa T.A.Ş. de İşletme Mühendisi olarak görev yapan Küçükkömürcü, Anadolu Efes teki kariyerine 1996 yılında Güney Bira da Bira Üretim Mühendisi olarak başlamıştır yılları arasında Bira Üretim Şefi, yılları arasında Operasyon Müdürü, yılları arasında Teknik Müdür ve yılları arasında Efes Kazakistan Ülke Teknik Müdürü olarak görev yapan Küçükkömürcü, Ağustos 2009 dan bu yana Türkiye Bira Operasyonları Teknik Direktörü olarak görev yapmaktadır. Y. Melih Balcı - Lojistik Direktörü Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi nden kamu yönetimi alanında lisans diplomasına sahip olan Melih Balcı, Anadolu Efes teki kariyerine 1986 yılında, Erciyas Biracılık ta Ticari Muhasebe Şefi olarak başlamıştır yılları arasında Efes Sınai Mali ve İdari İşler Müdürü, arası Efes Pazarlama İstanbul Mali İşler Müdürü olarak görev alan Balcı, Nisan 2005 te Türkiye Bira Operasyonları Lojistik Direktörü olarak atanmıştır. Türkiye Bira Operasyonları Genel Müdürü Tuğrul Ağırbaş Pazarlama Direktörü Dilek Başarır Satış Direktörü Ertan Cüceloğlu Mali İşler Direktörü Volkan Harmandar İnsan Kaynakları Direktörü M. Adnan Aktan Teknik Direktör Gani Küçükkömürcü Lojistik Direktörü Y. Melih Balcı 85

86 Kâr Dağıtım Önerisi Sayın Hissedarımız, İnceleme ve değerlendirmelerinize sunduğumuz Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde hazırlanan konsolide mali tablolardan ve yaptığımız açıklamalardan da anlaşılacağı üzere şirketimiz başarılı bir yılı daha geride bırakmış bulunmaktadır. Bunun paylaşımına yönelik olarak hazırladığımız ve ödenmiş sermaye üzerinden hisse senedi sahiplerine brüt % 32 oranında kar dağıtımını öngören kar dağıtım tablomuz ise aşağıda onaylarınıza sunulmuştur. KAR DAĞITIM TABLOSU ( TL) KONSOLİDE DÖNEM KARININ DAĞITIMI Dönem Karı ,95 Ödenecek Vergiler (-) ,00 Net Dönem Karı ,95 Geçmiş Yıllar Zararları (-) 0,00 (*)Birinci Tertip Yasal Yedek (-) ,91 NET DAĞITILABİLİR DÖNEM KARI ,04 Yıl İçinde Yapılan Bağışlar (+) ,01 Birinci Temettünün Hesaplanacağı Bağışlar Eklenmiş Net Dağıtılabilir Dönem Karı ,05 Ortaklara Birinci Temettü ( % 33,54) ,00 İmtiyazlı Hisse Senedi Sahiplerine Dağıtılan Temettü 0,00 Yönetim Kurulu'na Temettü ,87 Kurucu'lara Dağıtılan Temettü ,68 Ortaklara İkinci Temettü 0,00 İkinci Tertip Yasal Yedek Akçe ,75 OLAĞANÜSTÜ YEDEK ,74 *Ana sözleşme gereği matraha yapılan bağış ve yardımların ilavesi ile bulunan meblağ üzerinden TTK 466.mad.uygulanmıştır. Değerli Hissedarımız, Yukarıda onayınıza sunduğumuz kar dağıtım tablosuna göre çıkarılmış sermaye üzerinden % 32 brüt kar dağıtımını teminen her 1 TL lık nominal değerli beher hisseye brüt 0,32 TL, net 0,2720 TL olmak üzere toplam TL kar payı ödenmesini, konsolide tarihli Bilanço ve dönemi Gelir Tablosunun onaylanmasını arz eder, tüm hissedarlarımıza şahsım ve Yönetim Kurulu adına saygılar sunarım. TUNCAY ÖZİLHAN YÖNETİM KURULU BAŞKANI 86

87 Denetleme Kurulu Raporu ANADOLU EFES BİRACILIK VE MALT SANAYİİ A.Ş. Ünvanı : Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. Merkezi : Bahçelievler Mah.Adnan Kahveci Bulvarı No.5 Bahçelievler / İstanbul Ortağın Sermayesi : Kayıtlı Sermayesi : TL : Ödenmiş Sermayesi : TL Faaliyet Konusu : Bira ve Malt Üretim ve Satışı Denetçinin Adı ve Görev Süreleri, Ortak Olup, Olmadıkları : ALİ BAKİ USTA, AHMET BAL. Görev süremiz bir yıldır. Şirketin personeli olmayıp, ortaklığımız bulunmamaktadır. Katılınan Yönetim Kurulu ve Yapılan Toplantı Sayısı : Murakıplar yıl içerisinde tüm Yönetim Kurulu Toplantılarına iştirak etmişlerdir. Ortaklık Hesapları, Defter ve Belgeler Üzerinde Yapılan İncelemenin Kapsam ve Sonuçları : Şirket hesapları defter ve belgeleri usulüne uygun şekilde 3 ayda bir defa denetlenmiş, Şirket te mahiyeti ve önemine göre tutulması mecburi defter ve kayıtların tutulduğu, kayıtların tutulmasında Şirket in hesap plan ve usullerine, Şirket Ana Sözleşmesi ve yasal mevzuat hükümlerine riayet edildiği tespit edilmiştir. TTK Md. 353/3 Gereğince Ortaklık Veznesinde Yapılan Sayımlar ve Sonuçları : tarihine kadar Şirket veznesi 6 defa kontrol edilmiş, Şirket kasa mevcudunun kasa defteri ve resmi kayıtlar ile mutabık olduğu tespit edilmiştir. TTK Md.353/4 Gereğince Yapılan İncelemeler ve Sonuçları : Yapılan incelemelerde, Şirket kayıtlarında gözüken teminatlar ile kıymetli evrakların mevcudiyeti kontrol edilmiş ve mutabakatsızlığa rastlanmamıştır. İntikal Eden Şikayet ve Yolsuzluklar ve Bunlar Hakkında Yapılan İşlemler : Dönem içinde Denetleme Kurulu na herhangi bir şikayet veya yolsuzluk intikal etmemiştir. ANADOLU EFES BİRACILIK VE MALT SANAYİİ ANONİM ORTAKLIĞININ dönemi hesap ve işlemlerini, Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Mevzuatı, ortaklığın esas sözleşmesi ve diğer mevzuat ile genel kabul görmüş muhasebe ilke ve standartlarına göre incelemiş bulunmaktayız. Görüşümüze göre içeriğini benimsediğimiz ve Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde Uluslararası Finansal Raporlama Standartları na uygun olarak hazırlanmış ekli konsolide mali tablolar, ortaklığın tarihi itibarıyla gerçek mali durumunu ve dönemine ait gerçek faaliyet sonuçlarını yansıtmaktadır. Bilançonun ve kar/zarar cetvelinin onaylanmasını ve Yönetim Kurulu nun aklanmasını onaylarınıza arz ederiz. DENETLEME KURULU ALİ BAKİ USTA AHMET BAL 87

88 İletişim Bilgileri 88