Web'deki Belediyelerimiz:. Antalya Büyükşehir Belediyesi

Transkript

1 Web'deki Belediyelerimiz:. Antalya Büyükşehir Belediyesi Türksel Kaya Bensghir Ülkemizde web' deki belediyelerin web teknolojilerini halkla ilişkiler, yönetime katılma, sosyal sorumluluk, ve e-iş/ticaret aracı olarak kullanabilme becerilerini değerlendirmek amacıyla kaleme alınan bu makalede Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesi incelenecektir. i Çalışmada önce dünyada ve ülkemizde internet ve web teknolojilerinin kullanım düzeyi ve ülkemizde web'deki belediyelerin niceliksel gelişimi üzerinde durulacak ve ardından Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesi tanıtılacak, belediyenin web teknolojilerinin sunduğu olanaklardan yararlanma düzeyi, web hizmetleri ve site içeriği değerlendirilecektir. Dünyada ve Ülkemizde İnternet ve Web Teknolojileri Dünyada internet kullanıcısı sayısı Haziran 2000'de milyon iken, Eylül 2000'de ve Kasım 2000'de 407. ı ı milyona ulaşmıştır. Haziran-Kasım 2000 itibarıyla yüzde 33.6'lık artışı ifade eden bu rakamın bölgesel dağılımı Tablo ı'de sunulmuştur. Tablo 1: Dünyada İnternet Kullanım Durumu* Milyon kişi Afrika 3.1 i Asya/Pasifik Avrupa Orta Do~u 2.40 Kanada/ABD Latin A.'nerika Dünya Toplamı * ı ı). Ülkemizde internete bağlanan kamu kuruluşlarının sayısı da giderek artış göstermektedir. Ekim 2000'de internete açılan kamu kuruluşu sayısı 559 iken, Dr. TODAİE Asistanı. 1 Di~er belediyelerin bu kapsamda incelenmesi başka makalelerin konusunu oluşturacaktır. Çaldaş Yerel YiJnetimler, Cilt LO Sayı i Ocak 2001, s

2 Web 'deki Belediyelerimiz: Antalya Büyükşehir Belediyesİ 63 Nisan 2001 itibarıyla bu rakam yüzde 15.9 artışla 648'e yükselmiştir ( ).2 Ülkemizde Web'deki Belediyeler Ülkemizde web'e açılan belediye sayısının 100'ü aştığı görülmektedir. Bu rakam belediyelerimizin ancak yaklaşık yüzde 3 'nün 3 web yoluyla halka bilgi ve hizmet sunma ortamına kavuştuklarını göstermektedir. Öte yandan, web'e açılan ve incelemenin yapıldığı dönemde web sitesi aktif olarak çalışan büyükşehir belediyesi oranı yaklaşık yüzde 50 dir (Tablo 2). Tablo 2: İnternet'te Web Sayfası Bulunan Belediyele~ roeleoiye ADI kt\dana Beledivesİ ~dapazarı BOyOk şehir Belediyesi ~dıyaman Belediyesi ~fyon Belediyesi IAhlat Belediyesi. ~lanya Belediyesİ kt\itında!! Beledivesi!Amasya Belediyesi kt\nkara BOyOksehir Beledivesi ~ntalya BOVOksehir Belediyesi IBal!cılar Beledivesi Baheesehir Belediyesi!Bakirkov Beledivesi Bandırma Belediyesi Bavramoasa Beledivesi Beykoz Belediyesi Bevol!lu Beledivesi Beyoazarı Beledivesi Beypazari Belediyesi Bitlis Beledivesi IBurdur Belediyesi Bursa BOvOksehir Beledivesi BOyokçekmece Belediyesi Ir-anakkale Beledivesi ~DRES wec-net.com. trlbelediyel alanya! Kaya Bensghir, Türksel, "Halkla Ilişkilerde İletişim Leb (www), Amme İdaresi Dergisi, Cilt 33, Sayı i, Mart Ülkemizde Nisan 2001 itibariyle toplam belediye sayısı 32 ı 5 olup, bunun 16'51 büyokşehir belediyesidir. 4 Belediye web site adresler www. bilkent. edu. tr; http: /!www. mahalli-idareler.gov.tr/ Diger/ webdeki belediyeler. htm ve adreslerinden temin edilmiştir.

3 64 Çağdaş Yerel Yönetimler, /o (i) Ocak 2001 IBELEDİvE ADI ADRES Ir-ankırı Belediyesi ~orlu Belediyesi rorum Belediyesi ~ttp:// Değirmendere Belediyesi Belediyesi Derinkuyu Belediyesi Belediyesi ~rdek Belediyesi ~reğli Belediyesi Esenyurt Beledi yesi leskisehir Beledivesi fatih Belediyesi Foca Belediyesi Gazianteo Belediyesi 'Jölbası Belediyesi Gölcük Belediyesi 'Jöreme Belediyesi ~ü1sehir Belediyesi ltjüzelyalı Belediyesi Hacıbektas Beledivesi ~ekirnhan Belediyesi İstanbul Büyüksehir Belediyesi İstanbul Gaziosmanoasa Belediyesİ İzmir Büyüksehir Belediyesi İzmit Belediyesi Kadıköy Belediyesi Kallıthane Belediyesi KaoadokYalCaooadocia Kartal Belediyesi Kaymaklı Belediyesi Kayrnakli Kayseri Büyüksehir Belediyesi Keçiören Belediyesi Kepez Belediyesi Kestel Beledi yesi Kırıkkale Belediyesi Kocasinan Belediyesi Konak Beledivesi Konya Büyüksehir Belediyesi Körfez Belediyesi ~ttp:// -bld. gov.trl wec-net.com.trlbelediyel gorerne wec-net.com.tr/belediyel gulsehir wec-net.com. tr/belediye/hacıbektasl wec-net.com.tr/belediye/kaymakli wec-net.com. tr/belediye/kaymakl il

4 Web'deki Belediyelerimiz: Antalya Büyiiqehir Belediyesi 65 ibeledive ADI ADRES Kusadası Belediyesi Labseki Belediyesi alaoasa Beledivesİ Malatva Belediyesİ Melik2azi Belediyesi Menteşe Belediyesi Meram Belediyesi Mustafaoasa Belediyesi Narııdere Belediyesi '" evsehir Belediyesi )rtahisar Belediyesi )zkonak Belediyesi Pazar Belediyesi Pendik Belediyesi Salihli Belediyesi Samandıra Belediyesi Samsun BüVUksehir Belediyesi Sanlıurfa Beledivesi Saraybahce Belediyesi Selcuklu Belediyesi Sisli Beledivesi Talas Belediyesi Tavsancd Belediyesi Tekirova Belediyesi malatya-bel.gov.tr/ ~ttp:// ~ttp:// ~ttp:// ~ttp:// ~ttp:// ~ttp:// ~ttp:// ~ttp:// gov. tr ~ttp:// ~ttp:// ~ttp:// Tire Beledivesİ ~ttp:// Tokat Belediye Baskanlı~ı ~ttp:// Tokat Belediyesi ~ttp:// Toroslar Belediyesi ~ttp:/iwww.toroslar-bld.gov.tr Trabzon Belediyesi ~ttp:// gov. trl Turhal Beledivesi hup:// Tuzla Beledivesi Ichisar Beledivesi wec-net.com. trlbelediye/uchisarl skudar Beledi}:esi ':':zumlu Beledi~esi ~ttp:// nye Belediyesi r2üo Belediyesi VanBelediyesi Yata2an Belediyesi i Denizli Yenimahalle Beledi yesi Yıldırım Belediyesi yildirim-bld.gov. trl

5 66 çağcltq Yerel Yönetimler. LO (l) Ocak 2001 lbeledive ADI raytinburnu Belediyesi ~DRES ~ttp:llwww.zeytinbumu-bld.gov.tr Antalya BüyükŞehir Belediyesi Web Sitesi 5 Tanıtım Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesi ı 998 yılında hizmete açılmış ve web tasarım ve yönetimi bir firma tarafından gerçekleştirilmektedir. Site ana sayfayı izleyen güncel haber niteliğinde bilgilerin özetlendiği ve site bölümlerinin indekslendiği giriş sayfası ile erişimcilere hizmet sunmaktadır. Sitede şu bölümlere yer verilmektedir(tablo 3): Tablo 3: Antalya Büyük Şehir Belediyesi Web Sitesinde Yer Alan Bölümler Haberler İlçe Belediyeler iletişim Anasayfa Ana sayfada belediyenin yürüttüğü altyapı, eğitim ve kültür hizmetleriyle ilgili güncel bilgiler haber niteliğinde sunulmaktadır. Bu bilgilere örnek olarak toplu taşımada düzenlemeler, yol çalışmaları, tiyatro ve konservatuar etkinlikleri verilebilir. Antalya Rehberi Önemli bir turizm kenti olan Antalya'nın tarihi, kültürel ve turistik bilgilerinin sunulduğu bu bölümde, erişimciler ilin coğrafi yapısı, acentalar, araba kiralama, yat, hava yoııarı, konaklama, oteller, tarihi ve turistik yerler, kültür ve sanat, u luslar arası ilişkiler ve kente ulaşım vb. konularda bilgilendirilmektedir. Haberler 5 Antalya Büyükşehir Belediye web sitesinin incelenmesi Belediyenin web sitesine ( farklı zamanlarda yapılan erişimlerden elde edilen bulgulara dayalı olarak yürütülmüştür. Bu a~ maçla siteye ; ; ; ve tarihlerinde ziyaret yapılmıştır. Aynca Belediyenin web uygulamaları ile ilgili daha detaylı ve birinci elden veri toplamak için hazırlanan An~ ket Fonnu webmaster'a e-posta ile gönderilmiş ve alınan yanıtlar çalışmada veri olarak kullanılmıştır.

6 Web 'deki Belediyelerimiz: Antalya Büyükşehir Belediyesi 67 Bu bölümde belediyenin yürüttüğü ve planladığı çalışmalar ve hizmetler hakkında haberlere yer verilmektedir. Faaliyetler Belediyenin 1999 tarihinden itibaren yaptığı faaliyetler hakkında açıklayıcı bilgiler sunularak halkın belediye çalışmaları hakkında bilgilenmeleri sağlanmaktadır. İlçe Belediyeler Bu bölümün incelemenin yapıldığı süre içinde yapılan erişimlerde aktif olmadığı gözlenmiştir. Projeler Belediyenin halen yürüttüğü ve gerçekleştirdiği projeler hakkında bilgilerin aktarıldığı bu bölümde kültür parkı ve fuar alanı, kalekapısı kentsel tasarım projesi, katı atık yönetimi, Konyaaltı sahil düzenleme inşaatı, Antalya çevre projesi, içme suyu projesi, kanalizasyon projesi, Büklüdere ıslah inşaatı ve yağmur suyu drenajı projeleri halka tanıtılmaktadır. İletişim Belediye birim ve çalışanlarının telefon ve faks numaraları yer aldığı bu bölümde erişimcilere iletişim bilgilerine sorgulama yoluyla erişim olanağı sunulmamaktadır, İstek ve Öneri Halkın istek ve önerilerini e-posta yoluyla iletebildiği tek diyalog kutusu olarak hizmet sunan bu bölümde erişimcilerin isim, adres ve taleplerini belirtmeleri istenmektedir. İnternet ve Web Teknolojilerinin Sunduğu Olanaklardan Yararlanma Antalya Büyükşehir Belediyesi de web teknolojilerinin sunduğu iletişim, paylaşım ve etkileşim platformu yaratan araç ve yöntemlerden (e-posta, usenet ve listserv)' oldukça sınırlı düzeyde yararlandığı görülmektedir. 'Daha fazla bilgi için bkz. (Kaya Bensghir, 2000: ).

7 68 çağdaş Yerel Yönetimler, LO (i) Ocak 2001 iletişim, Etkileşim Platformu: Elektronik Posta Genelolarak mesaj gönderme, alma, okuma ve yanıtlama gibi hizmetler sunarak etkileşimli bir iletişim kurma olanağı sağlayan e-posta, mesaj değişimini hızlı ve etkili kılarak iletişime yeni boyutlar kazandırmaktadır. Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesi bu bağlamda incelendiğinde belediyenin bu yeni iletişim aracını sınırlı da olsa kullandığı görülmektedir. Nitekim sitede halkın belediye ile iletişim kurabileceği e posta adresi ([email protected]) ana sayfa başlığı ile verilmektedir. Ayrıca sitede bir başka e posta kullanım ortamı İstek ve Öneri başlığı ile sunulan bölümde bulunmaktadır. Öte yandan, halkın belediye yönetici ve çalışanlarına doğrudan erişim sağlayabileceği e-posta adresleri sunulmamaktadır. Bu türlü kullanım yalnızca halktan web master'a yönelik tek taraflı bir kullanım şekli olup, belediyenin halka e-posta yoluyla iletişimi oldukça sınırlıdır. Sitede halktan belediye de olmak üzere iki yönlü iletişim kanallarını açacak diyalog pencerelerine yer verilmesi uygun olacaktır. Tartışma ve Katılım Platformu: Usenet Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesinde de "haber gruplarınewsgroups", tartışma grupları- discussion groups" ya da ilan tahtaları "builetin boards"gibi katılım ve tartışma platformu yaratan usenet uygulamalarına yer verilmemektedir. Halka katılım ve tartışma platformu sağlayabilecek bu uygulamaların bir an evvel siteye kazandırılmasında fayda vardır. iletişim Platformu: Ustserv Ülkemizde belediyelerin çoğunun halkla doğrudan etkileşimli iletişim sağlayacak bu platformu henüz web sitelerinde henüz bulundurmadıkları gözlenmektedir. Nitekim, Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesinde usenet gibi listserv uygulamaları yoktur. Oysa belediye faaliyetleri ve sorunları ile ilgili kimi haber, rapor ve benzeri yazıları doğrudan ilgili kişilere ya da uzmanlara e posta yoluyla gönderilerek bir iletişim platformu yaratılabilir. Web Hizmetleri Kuruluşlara yeni iş alanları ve yönetim anlayışı kazandırarak stratejik avantajlar sağlayan web hizmetleri, genelolarak halkla ilişkiler odaklı, yönetime katılımı sağlayan ve teşvik eden uygulamalar ve sosyal sorumluluk uygulamaları ile e-ticaretlhizmet uygulamaları olarak sunulabilmektedir. Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesinde bu kapsamda sunulan hizmetleri ve uygulamaları şöyle özetleyebiliriz:

8 Web 'deki Belediyelerimiz: Antalya Büyükşehir Belediyesi 69 Halkla İlişkiler Odaklı Uygulamalar Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesinde web teknolojilerinin halkla i lişkiler alanına sağladığı avantajlardan yararlanılmasına yönelik uygulamalar oldukça sınırlı düzeydedir.' Nitekim, sitede kısmen birer halkla ilişkiler uygulaması olarak düşünebileceğimiz ziyaretçi defteri uygulaması ve ana sayfada webmaster'a ait e-posta adresi yer almaktadır. Web'den daha yoğun olarak halkla ilişkiler odaklı yararlanabilmek için sitede İstanbul Büyükşehir Belediyesi web sitesinde olduğu gibi internet ortamında beyaz masa uygulamasına gidilebilir. Ayrıca sitede kimi mini anketlere (tek sorulu) yer verilerek değişik konularda kamuoyunun eğilim, tutum ve beklentilerini saptanabilir. Yönetime Katılımı Sağlayan ve Teşvik Eden Uygulamalar Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesinde halkı bilgilendirici ve aydınlatıcı yönüne ağırlık veren uygulamalara sınırlı düzeyde yer verildiği gibi halkla i lişkiler işlevinin önemli bir boyutunu oluşturan katılım, halkla işbirliği sağlama ve üretilen hizmetlerin geliştirilmesine katkı sağlama ile ilgili uygulamalara henüz hiç yer verilmediği gözlenmektedir. E-TicaretIHizmet Uygulamaları Genelolarak belediyelerde e-ticaretlhizmet olgusunun henüz gündemde olmadığı gözlenmektedir. Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin de bu kapsamda henüz bir uygulaması yoktur. Sosyal Sorumluluk Uygulamaları Antalya Büyükşehir Belediyesinin bu kapsamdaki uygulamaları oldukça sınırlıdır. Ancak sitede, belediyenin Sağlık İşleri Daire Başkanlığının yürüttüğü sağlık taraması ve aşı kampanyası ile ilgili bilgiler sunulması bu kapsamda değerlendirilebilir. Değerlendirme ve Öneriler Kuruluşların dışa açılan pencereleri olan web sitelerini web politikası, web hizmetleri ve web tasarım 8 özelliklerini (web sitesini örgüt şemasına göre düzenleme, URL, adresleri biyografı, arşiv, server'a erişim, güncellik, içeriği yansıtmayan başlıklar, iyelik ve yasal haklar, güvenlik ve kişisel bilgilerin gizliliği,yabancı dil/çeviri seçeneği, engelliler için erişim kolaylığı ve site haritası) dikkate alarak değerlendirmek olanaklıdır., Web teknolojilerinin halkla ilişkiler alanına sundu~u olanaklar hakkında bilgi için bkz. (Kaya Bensghir, 2000: II 1-13 ı. 8 Web tasarım ve yönetiminde önem verilmesi gereken konular için bkz. (Kaya Bensghir, ı 999: 1 ı 7-132).

9 70 çağdaş Yerel Yönetimler, 10 (1) Ocak 2001 Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesinin bu çerçevede değerlendirilmesinde ulaşılan bulguları ve önerileri şöyle özetleyebiliriz: Web Politikası Antalya Büyükşehir Belediyesinin web sitesi ile ilgili belirlenmiş bir politikası yoktur.' Ancak inceleme süresince siteye yapılan erişimlerde edinilen izlenime dayanarak sitenin temel politikasının belediye hizmetleriyle ilgili halka bilgi sunmak olduğu söylenebilir. Nitekim belediyeden halka tek yönlü iletişime dayalı oluşturulan web içeriği bu görüşü desteklemektedir. Bu niteliği ile siteyi genelolarak bir broşüre benzetebiliriz. Bu imajı gidermek üzere, siteye halkın da görüş ve dileklerini doğrudan iletmenin ötesinde alınan kararlara katı lım larını da sağlayacak diyalog mekanizmalarının eklenmesi yerinde olacaktır. Web Hizmetleri Yukarıda ayrıntılı açıklandığı gibi sitenin daha çok haber-duyuru niteliği taşıyan içerikle basit bir broşür görünümü arz ettiği ve bu haliyle halkla ilişkiler o daklı uygulamaları yeterince içermediği gözlenmektedir. Aynı şekilde sitede ö nemli web hizmeti olarak sunulabilecek halkın yönetime katılımını teşvik eden ve belediyenin e-hizmet (ticaret) olanaklarından yararlanmasına yönelik uygulamalarla rastlanmamaktadır. Sitenin bu özellikleri kapsayacak şekilde içerik olarak web hizmetlerini zenginleştirilmesi gerekir. Web Sitesini Örgüt Şemasına Göre Düzenlemek Site genelolarak belediyenin örgüt şemasını yansıtacak özellikte tasarlanmamış daha çok yürütülen işlevler temelinde geliştirilmiştir. URL Adresleri Antalya Büyükşehir Belediyesinin web adresi ( diğer belediyelerin olduğu gibi bld uzantısı taşıyarak belediye kimliğini taşımaktadır. Sitede yer alan sayfa adresleri için de anlamlı kısaltmalara gidildiği gözlenmektedir. Rejerans/Biyograji Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesinde de diğer çoğu belediyelerde olduğu gibi bilgi ve/görüş niteliğinde sunular için referans ve biyografılere yer verilmediği görülmektedir. Bu tür görüş, yorum ve İstatistiki bilgi sunumlarının bulunduğu site sayfalarında kaynak kişi ve referanslara yer verilmesi güvenirliliği sağlayacaktır., Sitemn webmastarı kendisine e-posta ile gönderilen araştınna fonnunda henüz bir web politikasına sahip olmadıklarını dile getinniştir.

10 Web 'deki Belediyelerimiz: Antalya Büyükşehir Belediyesi 71 Arşiv Sitede arama (search) mekanizması oluşturulmamıştır. Bu durum sitenin bir sanal arşivi olmadığını göstermektedir. Sitede zaman içinde sıkça başvurulabilecek bilgiler için arşivoluşturulması ve bunun arama mekanizmalarıyla desteklenmesi şarttır. Server'a Erişim Siteye çeşitli zaman dilimlerinde yapılan ziyaretlerde erişim hızının iyi olduğu görülmüştür. Bu noktada gerek sitenin ana sayfasında gerek diğer sayfalarda e rişim hızını yavaşlatacak resim ve imgelere yer verilmediği görülmektedir. GünceUik Antalya Büyükşehir Belediyesi web sitesinde gerek tarih gerekse güncelleme tarihi gibi bilgilere yer verilmediği gibi sitede son eklernelerin İzlenmesine kolaylık sağlayacak bir bölüm (son eklemelerlbölümü yenilikler) ve ''yeni'' ibaresi ile donatılmış sunumlara rastlanmamaktadır. İçeriği Yansıtmayan Başlıklar Sitede yer verilen başlıkların genelolarak içerikle uyumlu olduğu gözlenmiştir. İyelik (Copyright) ve Yasal Haklar Sitede iyelik ve yasal haklara ilişkin herhangi bir düzenlemeye rastlanılmamaktadır. Sitede sanalortamda fikri hakların korunmasına katkı sağlayacak bu düzenlemelere yer verilmesi yerinde olacaktır. Güvenlik ve Kişisel Bilgilerin Gizliliği Sitede bilgi güvenliği ve kişisel bilgilerin gizliliğine ilişkin bir düzenlemenin de olmadığı gözlenmektedir. Halihazırda sunulan bilgilerin genelolarak herkese açık bilgiler olduğu düşünülse de gelecekte gizlilik arz eden bilgilerin sunumunda bu tür düzenlemelerin yapılması gerekecektir. Yabancı DiVÇev;r; Seçeneği Site Türkçe olarak tasarlanıp, sunulmakta olup, henüz bir yabancı dilde yansısı (ingilizce ya da başka dilde) bulunmamaktadır. Aynı şekilde sitede başka dillere çeviri olanağı sağlayan çevirici (translator) desteği de yoktur. Yabancıların siteden yararlanabilmelerine engel teşkil eden bu durumu ortadan kaldırmak için sitenin en azından geniş kullanım alanı bulabilecek ingilizce yansısı sunuimalı ya da siteye bir çevirici mekanizmasının kazandırtlmasına yönelik çalışmalar başlatılmalıdır.

11 72 çağdaş Yerel Yönetimler, 10 (1) Ocak 2001 Engelliler İçin Erişim Kolaylığı Antaly Büyükşehir Belediyesi web sitesinde de gönne ve işitme engellilere kolaylık sağlayacak düzenlemelere (donanım/yazılım desteği) gidilmemiştir. Üllkemizdeki sayısal uçurumu (digital divide) azaltmak içinde Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin de web sitesinde de engeıınerin siteye kolayerişim sağlayabilecekleri düzenlemelere gidilmesi gerekir. Site Haritası Sitede kullanıcılara erişim kolaylığı sunan bir haritanın bulunmadığı görülmektedir. Erişime hız kazandıracak bu olanağın siteye kazandırılmasında fayda vardır. Sonuç olarak, bu değerlendinneler ışığında Antalya Büyükşehir Belediyesinin bu yeni iletişim ve yönetim aracını belediye hizmetlerinin halka bir basit broşür mantığı ile tanıtıldığı ve belediyeden halka tek yönlü bir bilgi iletme ortam olarak algıladıkları söylenebilir. Kaynakça many online/index.html ( ). Kaya Bensghir, Türksel; "Halkla ilişkilerde Etkileşimli İletişim:Web (www), Amme İdaresi Dergisi, Cilt 33, Sayı 1, Mart 2000, s.115. Kaya Bensghir, Türksel; Web Tasarımında ve Yönetiminde Etkililik", Amme İ daresi Dergisi, Cilt 32, Sayı 4, Aralık 1999,