BENİGN PROSTAT HİPERPLAZİSİ. Dr. Necmettin PENBEGÜL

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BENİGN PROSTAT HİPERPLAZİSİ. Dr. Necmettin PENBEGÜL"

Ayla Akgül
10 yıl önce
İzleme sayısı:

1 BENİGN PROSTAT HİPERPLAZİSİ Dr. Necmettin PENBEGÜL

2 Prostat Mesane tabanı ile üretranın birleşim yerinin etrafını sarar. Seminal sıvının bir kısmını üreten bir seks bezidir. Esas olarak epitelyal ve stromal hücrelerden oluşmaktadır.

3 BENİGN PROSTAT HİPERPLAZİSİ BPH

4 Glandüler ve stromal elemanların hiperplazisi sonucu ortaya çıkan ve glandın malign olmayan bir biçimde büyümesi ile kendini gösteren bir hastalıktır. Benign prostat hiperplazisi (BPH), yaşlanmayla çok yakından ilgisi bulunan bir durumdur Hastanın yaşam kalitesini düşürür. Yaşı 65'ten büyük olan erkeklerin %30 kadarında sıkıntı verici AİYŞ'leri meydana getirir.

Benign prostat hiperplazisi (BPH), yaşlanmayla çok yakından ilgisi bulunan bir durumdur

5 Prostat anatomisi Anatomik yerleşimi: - Symphysis pubis`in inferior kollarının altında, - Ovoid şekilde, - Altta daralmış bir apex ve üstte mesane ile devam eden geniş bir taban, - Arkada ampulla recti ile komşuluk içinde, - İçerisinden prostatik üretra geçer, - Kapsül (elastin, kollajen ve düz kas dokusu).

mesane ile devam eden geniş bir taban, - Arkada ampulla recti ile komşuluk

6 Prostat anatomisi

7 Prostat anatomisi

8 Prostat anatomisi Yapısı: -% 70 glandüler doku (Tubuloalveolar bezler) - % 30 fibromüsküler stroma - Verumontanum

9 Prostat anatomisi Zonal anatomi - Transizyonel zon (%5) % 70 % 30 - Santral zon (% 25) - Periferal zon (%70) - Anterior fibromüsküler stroma (Düz kas ağırlıklı)

10 Prostat anatomisi Transizyonel zon - Ejekülatör kanalların proksimalinde üretrayı çevreler. Santral zon - Ejekülatör kanalları çevreler ve mesane tabanına doğru projekte olur. Periferal zon - Prostatın apikal, posterior ve lateral kısımlarını içerir.

Santral zon - Ejekülatör kanalları çevreler ve mesane tabanına

11 Prostat anatomisi Zonal anatominin klinik önemi - Transizyonel zon: Benign Prostat Hiperplazisi`nin geliştiği alan, - Periferal zon: Prostat kanseri`nin en sık geliştiği alan ( % 70)

12 Prostat anatomisi Büyüme - Fetal hayatta fetal androjenlerin etkisi ile oluşur. - Doğumdan pubertaya kadar boyutunda belirgin bir artış olmaz. - Pubertada ani bir hacim artışı olur ve yıllar içinde tedricen büyüme gösterir. - Erişkinde ortalama ağırlığı gr civarındadır (4x3x2 cm.).

- Pubertada ani bir hacim artışı olur ve yıllar içinde tedricen büyüme

13 Prostat anatomisi Arterleri - İnferior vezikal arterr. -Pudental internal arter -Rectalis media arter Venleri - Vezikal ven - İnternal iliak ven

14 Prostat fizyolojisi Üreme sistemi organı - Semen sıvısı: % 10 vaz deferens sıvısı (sperm ihtiva eder) % 60 veziküla seminalis sıvısı % 30 prostat salgısı

15 Prostat fizyolojisi Prostat salgısı - ph: 7.5 (Alkali) - Semene süt görünümünü verir. - Salgıladığı enzimlerle semen sıvısını önce pıhtılaştırır, daha sonra ise pıhtılaşmanın erimesini sağlar (likefasiyon).

16 Prostat fizyolojisi Prostat salgısının fertilizasyondaki önemi: - Kadın vaginası asidiktir. Spermlerin bu asidik ortamda tahrip olmasını, ortamı alkali hale getirerek önler. - Semeni önce pıhtılaştırarak, koitus sonrasında kadın üreme sisteminde tutunmasını sağlar. Ancak bu esnada spermlerin hareketi kısıtlıdır. - Daha sonra ise pıhtılaşmanın erimesini sağlayarak spermlere hareketlilik kazandırır.

- Semeni önce pıhtılaştırarak, koitus sonrasında kadın üreme sisteminde tutunmasını sağlar.

17 Epidemiyoloji, insidans ve prevalans Histolojik (mikroskobik) BPH 40 yaş erkeklerin %8 inde 60 yaşında %50, 80 yaşında % yaşında %100 görülür.

18 Mikroskobik BPH..Histolojik olarak tanımlanabilen hastalık Makroskobik BPH.. Büyümüş prostat Klinik BPH.. BPH ne bağlı olarak semptomların gelişimi Mikroskopik BPH ın yarısı makroskopik BPH, Makroskopik BPH ın yarısı semptomatik hale gelir

20 Etyoloji

21 Genetik yatkınlık BPH Ailesel Sporadik 1-Ailede öyküsünde 3 veya 1-Prostat hacmi daha fazla BPH lı bireyin bulunması (ortalama 55.5) 2-Erken yaşta başlangıç ( 60 yaş altında ameliyat olanların %50 sinde kalıtsal geçiş var) 3-Büyük prostat hacmi (ortalama 82.7)

22 Fonksiyonel testis varlığı -Puberte öncesi kastre edilen olgularda BPH gelişmez

23 Androjenlerin rolü BPH gelişimde majör tetikleyicidirler. Testosteron Tip 2, 5 α redüktaz Dihidrotestosteron (DHT) DHT majör intraprostatik testosterondur. DHT nin androjen reseptörlerine affinitesi daha yüksektir.

24 İki tip 5 alfa redüktaz enzimi tanımlanmıştır: -Tip I 5 alfa-redüktaz enzimi cilt ve karaciğer gibi ekstraprostatik dokuda mevcuttur. -Tip II 5 alfa redüktaz enzimi ise predominant olarak prostat orijinlidir. Bu enzim, prostatın normal gelişimi ve sonradan hiperplazik büyümesi için gerekli bir formdur.

25 Androjen prostat dokusu için en güçlü mitojendir, embriyolojik dönemde de prostat gelişiminin androjen varlığına bağlı olduğu bilinmektedir.

26 Östrojenlerin rolü BPH gelişimindeki rolü net olarak belli değil, androjenlerle birlikte sinerjistik etki gösterdiği düşünülmektedir. Androjenik reseptör sayısını artırır. (?) Testesteron un DHT ye dönüşümünü artırarak prostatik DHT seviyesini yükseltir (?)

28 Irksal özellikler ve diyet Zencilerde Yağ oranı düşük sebze ve meyveden zengin ( lif oranı yüksek) diyetinin koruyucu bir etki yaptığı düşünülmektedir. (Zayıf etkili fito-östrojenler)

29 Yaşlanma -Testesteron (leydig h.) üretimi azalır -Seks hormon bağlayıcı proteinler artar, serum testesteron seviyesi azalır -İntraprostatik DHT ve androjen reseptör düzeyi azalmaz aksine artar.

30 BPH da Üriner Sistem Değişiklikleri

31 Üretra Şekil bozuklukluğu (deformasyon) Boyunda uzama (elongasyon) Yer değiştirme (deviasyon) Mesane boynunun öne doğru yer değiştirmesi (Dislokasyon)

32 Mesane Hipertrofi Trabekülasyon Sellül Divertikül Üreter ve Böbrekler Kronik retansiyona bağlı üst üriner sistemde dilatasyon Trigonal hipertrofiye bağlı üretero- vezikal obstrüksiyon Orifis çevresinde gelişen divertiküllere bağlıvur ve hidronefroz Böbrek fonksiyon bozukluğu

33 Müsküler hipertrofi sonucu oluşan kas demetlerinin belirgin hale gelmesine trabekülasyon, bu demetlerin arasında mukozal ceplerin oluşmasına sellül sellüllerin daha da büyümesine divertikül denir.

34 Obstruksiyon Dinamik komponent : Prostat kapsülündeki -1 adrenerjik düz kasların kontraksiyonu Statik komponent: Büyümüş prostat dokusunun basısı

38 Klinik Bulgular

39 Semptomlar Obstrüktif İdrar yapmaya başlamada gecikme (hesitancy) İdrar kavsinin düşmesi ( projeksiyonda azalma) ve işemenin zayıflaması (kalibrasyonda azalma) Terminal damlama Yetersiz boşalma hissi

40 İrritatif Sık miksiyon (pollaküri) Ani idrar sıkışması (urgency) Gece idrara çıkma (noktüri)

41 OBSTRÜKSİYON ENFEKSİYON TAŞ

42 Bulgular Hematüri Azotemi Rezidü idrar Akut retansiyon

43 BPH NDE TANI I. Zorunlu Temel Değerlendirme 1. Hikaye 2.Semptom skoru tayini 3.Fizik ve rektal inceleme 4.İdrar analizi 5.Renal fonksiyonların değerlendirilmesi

44 0-7 Hafif derecede semptomatik 8-19 Orta derecede semptomatik Ciddi derecede semptomatik

45 Fizik Muayene Rektal muayene Prostat büyüklüğü Endürasyon Nodül Glob vezikale saptanabilir.

47 Görüntüleme Metodları

48 TEDAVİ Medikal Konservatif izlem Kolesterol düşürücü ajanlar Aminoasit kompleksleri Fitoterapotik ajanlar Alfa blokerler Hormonal tedaviler 5α redüktaz inhibitörü Girişimsel Açık prostatektomi TUR Transüretral insizyon (TUIP) Lazer prostatektomi Hipertermi ve Termoterapi TUNA Yüksek şiddetli odaklanmış ultrason(hifu) Balon dilatasyon ve intraüretral stentler

49 Alfa 1 blokerler Α1fa 1- A alt tipi prostat, mesane boynu ve üretrada baskın olarak bulunmaktadır.

50 5α redüktaz inhibitörleri Prostatik tip 2, 5α redüktaz spesifik inhibitörüdür. Epitelyal hücre yoğunluğunu azaltmaktadır. Empotans(%7) ve libido kaybı(%10.9) yüksek oranda görülür.

51 Prostat ameliyatları TUR-P (TransUretral Rezeksiyon Prostatektomi) - Altın standart - En sık kullanılan yöntem - Daha kısa hospitalizasyon - Obstrüksiyon yapan adenom dokusu sistematik olarak mesane boynundan başlayarak verumontanuma kadar rezeke edilir.

52 Prostat ameliyatları Transüretral prostatektomi

56 Açık Prostatektomi Suprapubik transvezikal prostatektomi Retropubik transkapsüler prostatektomi Perineal prostatektomi

57 Prostat ameliyatları Retropubik prostatektomi Suprapubik prostatektomi

Benzer belgeler

PROSTAT ANATOMİSİ PROSTAT FİZYOLOJİSİ AMELİYAT TÜRLERİ

PROSTAT ANATOMİSİ PROSTAT FİZYOLOJİSİ AMELİYAT TÜRLERİ Prof. Dr. Özkan POLAT Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Ulusal Bilinçle Güncel Üroloji 9-10 Mayıs 2009, Sarıkamış/Kars Prostat