Hazırlayan: Osman ADIGÜZEL

Benzer belgeler
DOĞA VE İNSAN. İnsan Doğa ve Coğrafya. Muhteşem Dör tlü. Coğrafyanın Bölümleri. Coğrafyanın İlkeleri. DOĞA ve İNSAN. DOĞA ve İNSAN ET KİLEŞİMİ

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan...

1. İnsan etkisi dışında, kendiliğinden oluşan her unsur doğayı oluşturmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir doğal unsurdur?

Test. Doğa ve İnsan BÖLÜM 1

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS

DOĞA VE İNSAN DOĞA VE İNSAN

BÖLGE KAVRAMI VE TÜRLERİ

Editörden... YGS COĞRAFYA Soru - Cevap

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir?

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz.

1.Ünite Doğal Sistemler Coğrafya Bilimi, Doğa ve İnsan Test Aşağıdakilerden hangisi doğanın insan ya-

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? Çevre Sorunları Konu Değerlendirme Testi

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

- İNSAN, DOĞA VE COĞRAFYA. - DOĞA VE İNSAN - Coğrafya Kavramı - Coğrafyaya Yardımcı Bilimler

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi.

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

2018 / 2019 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSLARI 10. SINIF COĞRAFYA DERSİ YILLIK PLAN ÖRNEĞİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

coğrafya YGS SORU BANKASI KONU ÖZETLERİ KONU ALT BÖLÜM TESTLERİ GERİ BESLEME TESTLERİ Erdem EREN Öğrenci Kitaplığı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 10. SINIF COĞRAFYA DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

önce biz sorduk KPSS Soruda 32 soru ÖABT SOSYAL BİLGİLER COĞRAFYA Eğitimde

B-) Aşağıda verilen sözcüklerden uygun olanları ilgili cümlelere uygun biçimde yerleştiriniz.

10. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

İNSAN VE ÇEVRE A. DOĞADAN NASIL YARARLANIYORUZ? B. DOĞAYI KONTROL EDEBİLİYOR MUYUZ? C. İNSANIN DOĞAYA ETKİSİ

YGS-LYS ALAN SIRA DERS İÇERİK SINIF

Cumali SEVİNÇ, Faruk MİRZA

BÖLÜM 1 DOĞA VE İNSAN DOĞAL UNSURLAR İNSAN, DOĞA VE COĞRAFYA. - Coğrafya Kavramı - Coğrafyaya Yardımcı Bilimler

COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 KPSS BAYRAM MERAL

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ

YGS COĞRAFYA. Ahmet Burak Kargı. Telefon: Ahmet Burak Kargı

KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER

Test. Beşeri Yapı BÖLÜM 7

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701

11. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

COĞRAFYANIN KONUSU Coğrafyanın tanımında öne çıkan başlıca kavramlar, coğrafyanın konusunu da belirlemektedir. Bu kavramlar şunlardır;

Bölgesel iklim: Makroklima alanı içerisinde daha küçük alanlarda etkili olan iklimlere bölgesel iklim denir.(marmara iklimi)

İklim---S I C A K L I K

Herhangi bir noktanın dünya üzerinde bulunduğu yere COĞRAFİ KONUM denir. Coğrafi konum ikiye ayrılır. 1. Matematik Konum 2.

ÖABT SOSYAL BİLGİLER COĞRAFYA SORU BANKASI KPSS Eğitimde

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 9. SINIF COĞRAFYA DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

Ağır Ama Hissedemediğimiz Yük: Basınç

10. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

İsmail ÖZDOĞAN Kenan TÜRKEZ Mutlu KARAKOÇ

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler :

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ

8. Mevsimler ve İklimler

DOĞAL SİSTEMLER 3. ÜN TE

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir?

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

İKLİM TİPLERİ VE BİTKİ ÖRTÜSÜ ÇALIŞMA TESTİ

DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3

2018 / 2019 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSLARI 9. SINIF COĞRAFYA DERSİ YILLIK PLAN ÖRNEĞİ

kpss coğrafya tamam çözümlü mesut atalay - önder cengiz

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF COĞRAFYA DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014

2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir?

Akdeniz iklimi / Roma. Okyanusal iklim / Arjantin

DERS VI-VII Nüfus Artışı Küresel Isınma

9. SINIF PERFORMANS ÖDEVİ VE PROJE KONULARI

KE DS 9. SINIF DENEME SINAVLARI SORU DA ILIMLARI

Ülkemizde Yaşanan Doğal Afetler

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır.

1. İklim Değişikliği Nedir?

2014 / 2015 YGSH HAFTA İÇİ KURS TAKVİMİ (YGSH) DAF NO DERS 2

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

COĞRAFYA DERSİ 9. SINIF 2. DÖNEM 1. YAZILISI SORULARI (1) (CEVAP ANAHTARLI)

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI

BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA

11. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

önce biz sorduk KPSS Soruda 34 soru ÖABT COĞRAFYA TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Eğitimde

A A A A A A A A A A A

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

MÜHENDİSLİK JEOLOJİ. Prof. Dr. Şükrü ERSOY SAATİ : KREDİ : 3

kpss Önce biz sorduk 50 Soruda SORU Yeni ÖABT Tamam Çözümlü SORU BANKASI

İKİNCİ ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar

9. SINIF ÜNİTE DEĞERLENDİRME SINAVLARI LİSTESİ / TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI

10. SINIF KONU ANLATIMI. 48 EKOLOJİ 10 BİYOMLAR Sucul Biyomlar

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi

BUCA ANADOLU LİSESİ REHBERLİK SERVİSİ YGS - LYS YAZ TATİLİ ÇALIŞMA PROGRAMI

TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ

9. SINIF ÜNİTE DEĞERLENDİRME SINAVLARI LİSTESİ / DİL VE ANLATIM

ÜNİTE KELİME ve KAVRAMLARI

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır.

COĞRAFYA NEDİR? Coğrafya iki şeyle ilgilenir. Biri doğa biri insan. Yani doğal unsurlar ile beşeri unsurlar. DOĞAL VE BEŞERİ UNSURLAR

Transkript:

Hazırlayan: Osman ADIGÜZEL

A- DOĞA ve İNSAN ETKİLEŞİMİ İnsanların etkisi olmadan oluşan çevreye doğal çevre, insanın oluşturduğu çevreye ise beşeri çevre denir.

Doğa başta insan olmak üzere tüm canlıların yaşam alanını oluşturur. Bu yaşam alanı; - Hava küre (Atmosfer) - Su küre (Hidrosfer) - Taş küre (Litosfer) - Canlılar küresi (Biyosfer) adı verilen doğal sistemlerden oluşmaktadır.

Yaşam büyük ölçüde doğal koşullara bağlıdır. İnsanların beslenme, barınma, giyinme, ekonomik, sosyal ve kültürel özelliklerini doğal çevre etkiler ve şekillendirir.

Soğuk iklim bölgelerinde yaşayan insanlar, yağlı ve protein ağırlıklı hayvansal besinler tüketip kalın ve kürklü kıyafetleri tercih ederler.

Sıcak iklim bölgelerinde ise insanlar, sebze ve meyve ağırlıklı beslenip daha ince ve serin tutan kıyafetleri tercih ederler.

Kırsal kesimlerde yaşayan insanlar; ev yapımında nemli ve ılıman-sıcak iklim bölgelerinde ahşap, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde toprak ya da kerpiç, uygun kayaç türlerinin (bazalt, kalker vb.)bulunduğu bölgelerde ise taş malzemeleri tercih ederler.

Doğal çevrenin sahip olduğu kaynaklar, ekonomik faaliyetleri etkileyebilir. Örneğin tarım ürünlerinin çok yetiştiği bölgelerde gıda fabrikaları yaygın olabilir. Ormanlık bölgelere yakın yerlere orman ürünlerine dayalı sanayi tesisleri kurulabilir. Killi toprakların yoğun olduğu bölgelerde seramik, tuğla, kiremit ve kerpiç üretim tesisleri yaygın olabilir. Bununla beraber, ulaşım ve teknolojik imkânların gelişmesiyle ham maddeden uzak yerlerde de ilgili ham maddeye dayalı tesisler kurulabilmektedir.

İnsan, önceki dönemlerde doğaya bağlı bir yaşam sürerken zamanla insanın bilgi birikimi artmış ve teknolojik gelişmelerle doğada daha fazla söz sahibi olmuştur.

DOĞANIN İNSANA ETKİLERİ Çöllerde, kutuplarda yaşamın olmaması Soğuk iklimlerde insanların kalın giysiler giymesi Kar yağışı çok olan yerlerde çatıların dik olması Depremlerde birçok insanın ölmesi Ilıman kuşağın yerleşim alanı olarak seçilmesi Karasal iklimde tahıl tarımının yapılması

İNSANIN DOĞAYA ETKİLERİ Küresel ısınmaya neden olması Ormanların yok edilmesi Göllerin kurutulması Aşırı otlatma yapılması Aşırı ilaç kullanımı sonucu toprağın kirletilmesi Nükleer denemeler Çevreye atılan atıklar

B- COĞRAFYANIN KONUSU ve BÖLÜMLERİ İnsanların yaşadığı ortamı ve o ortamla insan arasındaki karşılıklı etkileşimi inceleyen bilim dalına coğrafya adı verilir.

Coğrafyanın konusunu; hava küre (atmosfer), su küre (hidrosfer), taş küre (litosfer) ve canlılar küresi (biyosfer) oluşturur.

DOĞAYI OLUŞTURAN ORTAMLAR (MUHTEŞEM DÖRTLÜ)

COĞRAFYA Fiziki Coğrafya Beşeri ve Ekonomik Coğrafya Bölgesel Coğrafya Jeomorfoloji Klimatoloji Hidrografya Biyocoğrafya Toprak Coğrafyası Doğal Afetler Coğrafyası Kartografya Nüfus Coğrafyası Yerleşme Coğrafyası Kültürel Coğrafya Siyasi Coğrafya Tarihî Coğrafya Tarım Coğrafyası Sanayi Coğrafyası Ulaşım Coğrafyası Enerji Coğrafyası Ticaret Coğrafyası Turizm Coğrafyası Sağlık Coğrafyası Bölgeler Coğrafyası Ülkeler Coğrafyası Kıtalar Coğrafyası

FİZİKİ COĞRAFYA Jeomorfoloji (Yer şekilleri bilimi) Klimatoloji (İklim Bilimi) Hidrografya (Sular Coğrafyası) Biyocoğrafya (Canlılar Coğrafyası) Toprak Coğrafyası Doğal Afetler Coğrafyası Kartografya Yeryüzünün şekillenmesinde etkili olan iç-dış kuvvetleri, dağ, plato ve ova gibi yeryüzü şekillerinin oluşumunu ve dağılışını inceler. İklimin ve iklim elemanlarının (sıcaklık, basınç, rüzgâr, yağış, nem) yeryüzündeki oluşumunu, etkileşimini ve yeryüzündeki dağılışını inceler. Yer üstü (okyanuslar, denizler, göller, akarsular vb.) ve yer altı sularını inceler. Bitki ve hayvan topluluklarının yeryüzündeki dağılışını ve bu dağılışı etkileyen faktörleri inceler. Yeryüzündeki toprakların dağılışını ve özelliklerini inceler. Yeryüzünde meydana gelen afetlerin dağılışını ve özelliklerini inceler. Haritaların hazırlanışı ve haritalardan yararlanma esasları gibi konuları inceler. Bu bilim alanının bağlı olduğu matematik coğrafya ise Dünya nın şekli, boyutları, Güneş sistemindeki yeri ve hareketlerini inceler.

FİZİKİ COĞRAFYA

BEŞERİ ve EKONOMİK COĞRAFYA Nüfus Coğrafyası Yerleşme Coğrafyası Kültürel Coğrafya Siyasi Coğrafya Tarihî Coğrafya Tarım Coğrafyası (Ziraat Coğrafyası) Nüfus artışını, kır ve şehir nüfusunu, nüfusun yaş, cinsiyet, eğitim özelliklerini, yoğunluğunu, sektörel dağılımını ve bunların dağılışında etkili olan faktörleri inceler. Doğal ortamın özelliklerinin yerleşme tipleri üzerindeki etkilerini, yerleşmelerin özelliklerini ve dağılışına etki eden faktörleri inceler. İnsanların kültürel özelliklerini ve bunların yeryüzüne dağılışını inceler. Siyasi olayların mekânsal bağlarını, nedenlerini ve dağılışını inceler. Coğrafyanın tarihi ve coğrafi düşüncenin gelişimi üzerinde durur. Ekim, dikim, hayvancılık, balıkçılık vb. etkinliklerin yeryüzündeki dağılışını ve bu dağılışta etkili olan faktörleri inceler.

BEŞERİ ve EKONOMİK COĞRAFYA Sanayi Coğrafyası Ulaşım Coğrafyası Enerji Coğrafyası Ticaret Coğrafyası Turizm Coğrafyası Sağlık Coğrafyası İklim, yeryüzü şekilleri, ulaşım ve ham madde kaynaklarının sanayi işlevleri üzerindeki etkilerini ve sanayi bölgelerinin dağılışını inceler. Ulaşım üzerinde etkili olan faktörleri, ulaşım türlerini ve bunların dağılışını inceler. Enerji kaynaklarının nasıl oluştuğunu, yeryüzündeki dağılışını ve özelliklerini inceler. Ticarete konu olan coğrafi olayların özelliklerini, dağılışını ve nedenlerini inceler. Turizm etkinliklerinin özelliklerini, dağılışını ve bunlara etki eden faktörleri inceler. Çeşitli hastalıkların dağılışını ve bunlara etki eden faktörleri inceler.

BEŞERİ COĞRAFYA

BÖLGESEL (MEVZİİ, YEREL) COĞRAFYA Bölgeler Coğrafyası Ülkeler Coğrafyası Kıtalar Coğrafyası Dünya üzerinde veya bir ülke içinde yer alan herhangi bir bölgenin genel coğrafi özelliklerini inceler. Bir ülkenin fiziki, beşerî ve ekonomik coğrafi özelliklerinin tamamını inceler Kıtaların fiziki, beşerî ve ekonomik coğrafi özelliklerini bir arada inceler

Tarım Coğrafyası Sanayi Coğrafyası Turizm Coğrafyası Siyasi Coğrafya Ulaşım Coğrafyası Ülkeler Coğrafyası Biyocoğrafya Enerji Coğrafyası Jeomorfoloji

2 1 6 4 7 3 5 9 10 8

C- COĞRAFYANIN TANIMI, ÖNEMİ ve GELİŞİMİ Coğrafya Nedir? Adı, eski Yunan Dönemi nde géo (jeo) ve graphien (grafeyin) kelimelerinin birleşmesinden oluşan géographien (jeografeyin), yerin tasviri anlamına gelmekteydi. Coğrafya kelimesini, ilk kez coğrafyanın isim babası olarak kabul edilen Eratosthenes (Eratostens) kullanmıştır.

İslam bilim dünyasına bu kavram, ilk defa 12. yy.da cugrafiya şeklinde; Türkçeye ise 15. yy.da Fatih Dönemi nde girmiştir. Bugünkü anlamda ise coğrafya, doğal ortam ile insanlar arasındaki karşılıklı etkileşimi araştırarak sonuçlarını sentez hâlinde veren bilimdir.

Coğrafi Coğrafyacı Coğrafya Coğrafi bakış açısı Coğrafi yeryüzü

içinde yaşadıkları mekânı, toplumu Niçin ve Coğrafya dünyayı coğrafya Öğrenmeliyiz? bilimini öğrenerek tanıyabileceklerini görmüşlerdir. Bu sayede dünyada yeni yeni yerler, kaynaklar ve kültürler keşfederek güçlenmişlerdir. Dolayısıyla ülkeler, coğrafya öğretimini belirli bir program dâhilinde eğitim kurumlarında vermeyi amaç edinmişlerdir. Bu amaç, ilerleme ve kalkınmanın yanı

Niçin Coğrafya Öğrenmeliyiz? - Coğrafya öğrenmek insanın ufkunu genişletir. - Coğrafya, insanın yakın çevresinden başlayarak ülkesini ve dünyayı tanımasını sağlar. - Ülkemizde ve dünyada meydana gelen coğrafi olayları (iklim, yağış, mevsimler, küresel ısınma, deprem ), bunların yeryüzüne dağılışını ve canlılara olan etkilerini coğrafi bilgiler sayesinde öğreniriz - Coğrafya bilmek bize ayrıca sel, deprem, erozyon gibi felaketlere karşı tedbir alabilmeyi ve bilinçli hareket etmeyi öğretir.

1. ev daha soğuk bir iklim bölgesindedir. Çünkü evin çatısı kar yağışından dolayı dik yapılmıştır. Bu bölgenin soğuk olduğunu gösterir. Evlerin kapı ve pencereleri güneşin en çok geldiği yöne bakma ihtimali yüksektir. Güneşten daha fazla yararlanmak için. Evlerde kullanılan malzemelerin farklı olmasında iklim ve çevrede bulunan yapı malzemeleri etkili olmaktadır. Kars ilimizde kar yağışı fazla ve hava soğuk olduğu için. Konya ilimizde iklim kurak ve çevrede başka yapı malzemesi bulunmadığı için evler kerpiçten yapılır.

çevre bilinci verimli kullanmayı çevrenin ve dağın

Coğrafyanın Tarihsel Seyri Bir bilim dalını tanımak için onun kökenini, anlamını, tarihsel seyrini, toplumsal hayattaki yerini ve bu bilime katkı sağlamış önemli bilim insanlarını bilmek gerekir.

-İlk coğrafi düşüncelere Anadolu, İlk Çağ da Coğrafya Mısır ve Mezopotamya dolaylarında yaşayan Mısırlı, Babilli ve eski Yunan fi lozofl arın (Homer, Hekataios ve Herodot) eserlerinde rastlanmaktadır. - Bu dönemde yaşamış olan Thales (Tales), Anaksimander (Anaksimendır), Hekataios (Hekatayus), Platon (Platon), Pythagoras (Pisagor) ve

Coğrafi bilgi mirasına daha sonraları dönemlerinin dünyasını gezen Strabon (Strabon) ve uzun süre temel coğrafya kaynağı olan Coğrafya Kılavuzu adlı eseriyle Ptolemaios (Batlamyus), büyük katkılar sağlamıştır.

Makdisi, İbn Hurdazbih (İslam Orta Çağ da Coğrafya coğrafyasının babası kabul edilir.), Mesudi, İbn-i Sina ve Biruni bu dönemde öne çıkan bilim insanlarıdır. Bu dönemin önemli bir İslam bilgini ve coğrafyacısı da Muhammed İdrisi dir. İdrisi, Orta Çağ da Müslüman coğrafyacıların ürettikleri coğrafi bilgi birikimini, Kitâb-ür-

hareketlerinin etkisi ile diğer bütün bilimlerde Yeni Çağ ve olduğu Yakın gibi Çağ da coğrafyada Coğrafya da büyük gelişmeler ve dönüşümler yaşanmaya başlamıştır. Özellikle pusulanın geliştirilmesiyle uzak bölgelere seyahatlerin yapılması ve Müslüman coğrafyacıların eserlerinin okunması başta olmak üzere diğer birçok neden, coğrafyanın bu dönemde çok

Yeni Çağ ve Yakın Çağ da Coğrafya Özellikle fiziki coğrafyanın kurucusu kabul edilen Alexander von Humboldt (Aleksandır van Humbolt) ve beşerî coğrafyanın kurucusu kabul edilen Carl Ritter (Karl Ritır), modern coğrafyanın ortaya çıkmasında çalışmaları ile ön plana çıkmışlardır.

Fatih Sultan Osmanlıda Mehmet Coğrafya Han ın eski medeniyetlere ait birçok coğrafi eseri, özellikle Batlamyus un kitabını ve haritasını tercüme ettirmesi Osmanlıdaki ilk coğrafi çalışmalar sayılabilir. Tercüme eserler daha sonra da devam etmiş, özellikle Duraklama ve Gerileme Dönemi nde bu tip eserlerin sayısı artmıştır.

Osmanlı denizcilerinin yaptığı coğrafi araştırmalar Osmanlıda ve oluşturdukları Coğrafya haritalar da önemlidir. Özellikle bu alanda Piri Reis in çalışmalarının da çok özel bir yeri vardır. Pîrî Reis in oluşturduğu eserlerin (özellikle Kitab-ı Bahriye isimli eseri) mükemmelliği, Osmanlı coğrafyacıları için önemli bir dönüm

Osmanlıdaki üçüncü tip coğrafi eserler Osmanlıda de seyahatnamelerdir. Coğrafya Bu eserler, yazıldıkları dönemde genellikle Osmanlı Devleti nin sınırları içinde kalan bölgeler hakkında çok önemli bilgiler içermektedir. Özellikle Evliya Çelebi nin yazmış olduğu Seyahatname bu alanda gösterilebilecek en güzel

Modern coğrafyanın ülkemize girişi 20. Ülkemizde yüzyıl başlarına Coğrafya denk gelmektedir. Bu dönemde Avrupa dan ülkemize davet edilen yabancı coğrafya hocaları ve yurt dışında yetişmiş Faik Sabri Duran, Ali Macit Arda ve Hamit Sadi Selen gibi isimlerle ülkemizde coğrafya biliminin temelleri

Bu isimlere ek olarak Cemal Arif Ülkemizde Alagöz, Coğrafya Besim Darkot, İbrahim Hakkı Akyol, Reşat İzbırak ve Sırrı Erinç gibi isimlerin ülkemizde coğrafyanın gelişmesine büyük katkıları olmuştur. Günümüzde de değişik kurumlarda görev yapan coğrafyacılar, araştırmalarıyla ülkemizde coğrafyanın gelişimine

COĞRAFYANIN İLKELERİ 1-DAĞILIŞ İLKESİ: Dağılış ilkesi ile coğrafyayı oluşturan unsurların amaca uygun dağılım haritaları hazırlanır. Örnek: Dağlık alanların dağılışı, sıcaklığın dağılışı, madenlerin dağılışı vb.

Örnek: Türkiye de Sıcaklığın Dağılışı

2- BAĞLANTI İLKESİ: Coğrafi olayların çoğu neden- sonuç ilkesine bağlıdır. Yani coğrafi olayların oluşmasında bağlantı ilkesi vardır. Örnek: Güneş ışınlarının geliş açısı ile sıcaklık arasında bağlantı vardır.

3- NEDENSELLİK İLKESİ: Coğrafi olayların nedenleri ve sonuçları üzerinde durulur. - Niçin böyle olmuştur? - Ne zaman olmuştur? - Olay sonucunda neler görülmüştür? - Ne gibi çözüm önerileri vardır?

Yeryüzündeki iklim tipleri Denizler, okyanuslar, akarsular, göller ve yeraltı suları İnsanların yaşam biçimleri dağılışları ve yerleşme biçimleri Dağ, ova, plato, vadi gibi yer şekilleri Yeryüzündeki hayvan ve bitki toplulukları Jeomorfoloji Klimatoloji Biyocoğrafya Hidrografya Beşeri Coğrafya

ERLENDİRME

Deprem sonrası sular çekilir ve deniz yüzeyinde su kabarcıkları varsa tsunam 1. Yukarıda anlatılan durum, coğrafya bilgisinin hangi alanda kullanıldığına A) Turizm B) Ulaşım C) Doğal afet D) Ekonomi E) Ticaret

2. Deprem sonrasında tsunaminin meydana gelmesi coğrafyanın ha A) Dağılış B) Karşılıklı ilgi C) Nedensellik D) Somutluk E) Nesnellik

3. Aşağıdaki coğrafi olaylardan hangisi fiziki coğrafyanın inceleme a A) Nemrut Dağı nın oluşumu B) Akdeniz deki deniz suyu sıcaklığı C) Karadeniz Bölgesi ndeki dağınık yerleşmeler D) Kovada Gölü nün oluşumu E) İç Anadolu Bölgesi nde oluşan yağışlar

Coğrafya, doğal sistemleri alt bilim dalları ile birlikte inceler. 4. Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur? A) Canlılar küresi-hidrografya B) Taş küre Jeomorfoloji C) Hava küre Biyocoğrafya D) Su küre-kartografya E) Ateş küre-klimatoloji

İnsanoğlu, ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla ilk günden itibaren doğayla sürek 5. Buna göre aşağıdakilerden hangisi insan faaliyetlerinin doğal çevreye ola A) Barajlar yapılarak elektrik üretilmesi B) Kimyasal atıklarla suların kirlenmesi C) Fosil yakıtların tüketilmesiyle küresel ısınma olması D) Yol yapımı sırasında heyelan olması E) Fırtınalar yüzünden ağaçların zarar görmesi

6. Aşağıdakilerden hangisi beşerî coğrafyaya yardımcı olan bilim da A) Jeoloji B) Jeofizik C) Litoloji D) Etnoloji E) Oseonografya

7. Aşağıdakilerin hangisinde coğrafyanın dağılış ilkesine örnek verilm A) Ekvator, dünyanın en yağışlı yerlerinden biridir. B) İlkbahar mevsiminde görülen ani soğuklar tarım ürünlerine zarar verir. C) Maki bitki örtüsü Akdeniz çevresinde yaygındır. D) 60 enlemleri üzerinde alçak basınç koşulları görülür. E) Akdeniz ve Karadeniz kıyılarında dağlar kıyıya paralel uzanır.

(I) Taş kömürü 1. Jeolojik Zaman arazilerinde oluşmuş bir enerji kaynağıd 8. Buna göre yukarıdaki metinde coğrafyanın bağlantı ilkesi hangi cümle vey A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

Coğrafya biliminin gelişimine katkı sağlayan birçok Türk ve Müslüman bili 9. Buna göre aşağıdaki yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) Biruni / Kitab üt-tahkik Mâ li l-hind B) Evliya Çelebi / Seyahatname C) Pîrî Reis / Kitab-ı Bahriye D) İdrisi / Kitâb-ür-Rüşandi E) Makdisi / Dîvânu Lugâti t-türk

Coğrafya öğretiminde öğrencilere kazandırılmak istenen birçok hedef bulu 10. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu hedeflerden biri değildir? A) Yaşadığı mekânı etkin ve doğru kullanmak B) Çevresel sorunlara çözüm üretmek C) Yaşadığı çevreyi kendi amaçları doğrultusunda sınırsız kullanmak D) Ülkemizde ve dünyada meydana gelen değişimleri fark etmek E) Coğrafî olayları ve bunların yeryüzüne dağılışını öğrenmek

Bizim yaşadığımız yerde hava sürekli bulutlu ve yağmurludur. Bu yüzden büyü 11. Yukarıdaki paragrafta doğal sistemlerden hangilerine değinildiğini açıkla - Hava küre (Atmosfer) - Canlılar küresi (Biyosfer) - Su küre (Hidrosfer)

Amasra, Batı Karadeniz de yer alan Bartın iline bağlı şirin bir ilçemizdir. 3.000 yıllık tarihi il 12.Yukarıdaki fotoğraf ve metinde tespit ettiğiniz doğal ve beşerî unsurları aşağıya yazınız. Doğal unsurlar: Deniz, yarımada, koy, ada, orman Beşerî unsurlar: Köprü, ev, yemek, el sanatları, kale 13.Yukarıdaki fotoğrafa bakarak insanların doğal çevreye yaptığı etkileri örneklerle açıklayınız.

rzurum daki termal kaynakları araştıran bir coğrafyacı çalışma sürecinden şöyle bahseder Araştırmacının ifadelerinin yer aldığı yukarıdaki paragrafa göre aşağıdaki soruları cevaplayın 14. I numaralı cümlede coğrafyanın hangi ilkesinden yararlanılmıştır? - Nedensellik ilkesi 15. II numaralı cümlede coğrafyanın hangi ilkesinden yararlanılmıştır? - Dağılış ilkesi 16. III numaralı cümlede coğrafyanın hangi ilkesinden yararlanılmıştır? - Bağlantı ilkesi

Doğal ve beşerî unsurlar birbirleriyle karşılıklı etkileşim içindedir. 17. Aşağıdaki durumlardan hangisinin beşerî faaliyetler üzerindeki olumsuz A) İtalya da Etna Yanardağı çevresinde toprakların geçirimli olması sonucu tar B) Şiddetli lodos nedeniyle Çanakkale Boğazı nda deniz ulaşımının aksamasın C) İzlanda da meydana gelen volkanik patlamalar sonucu kül ve toz bulutların D) Konya Havzası nda obrukların oluşumu sonucu tarım alanlarının zarar görm E) Antalya kıyılarında dalga aşındırması sonucu falezlerin gerilemesinin 2012 YGS/Sos

III. Bitki örtüsünün tahrip edildiği alanlarda erozyon riskinin artması IV. Yapı malzemesinin kerpiç olduğu alanlarda depremin yıkıcı etkisinin fazla olması 18. Yukarıdakilerden hangileri ekonomik coğrafyanın doğrudan inceleme ko A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV 2016 LYS-3

Daha iyi ve güvenli yaşama arzusu, insanoğlunun çevresel koşullara müda 19. Aşağıdakilerden hangisi, bu duruma örnek gösterilemez? A) Gelgit etkisini azaltmak için Batı Avrupa da kıyıya bariyerler yapılması B) Bazı Orta Doğu ülkelerinde denizin doldurularak yerleşmeye açılması C) Büyük projelerle kurak alanların sulamalı tarıma açılması D) Deprem riski yüksek bölgelerde dayanıklı binaların yapılması E) Dağlık ülkelerde kara ve demir yolu ulaşımının köprü ve tüneller aracılığıyla 2016 LYS-4

sıra ağıl da bulunmaktadır. 20. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde coğrafyanın dağılış A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) III ve V E) IV ve V 2008 ÖSS/Sos 1

21. Aşağıdakilerden hangisi, insanın doğaya olan etkisine örnek gösterileme A) Kloroflorokarbon gazlarının artmasıyla ozon tabakasının seyrelmesi B) Denizlerdeki kirlenmeye bağlı olarak biyoçeşitliliğin giderek azalması C) Her yıl farklı sayıda tropikal siklonun meydana gelmesi D) Kişi başına düşen tatlı su miktarının giderek azalması E) Yağmur ormanlarının büyük bir hızla yok olması 2011 YGS

- Isınma ihtiyacınızı hangi kaynaklardan karşılıyorsunuz? - Çevrenizdeki binaların yapımında ne tür malzemeler kullanılıyor? 22. Yukarıdaki sorularla yoklanmak istenen bilgiler arasında, coğrafyanın h A) Nüfus Coğrafyası B) Ulaşım Coğrafyası C) Tarım Coğrafyası D) Enerji Coğrafyası E) Yerleşme Coğrafyası 2017 YGS