BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM II



Benzer belgeler
LAYOUT ORTAMINDA ÇALIŞMA:

LAYOUT ORTAMINA GİRİŞ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM II

CAPTURE Capture kısmını açtığımızda karşımıza Capture session frame gelir (Şekil 4.1.).

CAPTURE Capture kısmını açtığımızda karşımıza Capture session frame gelir (Şekil 4.1.).

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile

MICROSOFT WORD Şekil 1

This site is hosted by Netfirms Web Hosting. ORCAD Release 9

Teknik Resim Çıkartılması

MS Outlook Programında İmzamatik Kullanımı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1

BÖLÜM KATMAN OLUŞTURMA (LAYER) Command line: Layer (veya transparent komutu için 'Layer kullanın)

Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemi

MICROSOFT WORD Şekil 1

CRYSTAL REPORT EĞĠTĠM DÖKÜMANLARI

OYAK YATIRIM FX Meta İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu

A1FX MT4 İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu

AUTOCAD: Çizime hazırlık

MÜHENDİSLİ ÇİZİMLERİ LABORATUVAR UYGULAMASI

DENEY 5: PSPICE İLE DEVRE ANALİZİ

Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. Microsoft Word 2010 programı hakkında temel bilgileri öğrenmek.

MİCROSOFT WORD. Araç çubukları: menü çubuğundan yapabileceğimiz işlemleri daha kısa zamanda araç çubukları ile yapabiliriz.

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI

Kopyalama ve Taşıma konularıyla ilgili daha değişik uygulamalar yaparak bu konunun pekiştirilmesini sağlamanız yararınıza olacaktır.

BÖLÜM 5 5. TABLO OLUŞTURMAK

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI

EAGLE KÜTÜPHANE OLUŞTURMA

Microsoft FrontPage Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça

MONTAJ ( ASSEMBLIES )

Açılan penceren gerekli ayarlamalar yapılarak sayfa numaraları görüntülenir.

BU CİHAZ BİLGİSAYAR BAĞLANTILI SİSTEM OLMAYIP, BAĞLI OLDUĞU BİLGİSAYAR İLE DEVAMLI İLETİŞİM YAPMAMAKTADIR. Mali Onaylı Yazarkasa

Luca NET Kobi Ticari Yazılımında ilk yapılacaklar

MICROSOFT OFFICE WORD 2010 ÖRNEK TEST SORULARI

WORD KULLANIMI

KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU. Kaynak :

BİLGİSAYAR UYGULAMALARI BÖLÜM 2

PSPICE Đ NASIL KULLANIRIM

SATIŞ EKRANININ KULLANIMI:

ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ ZİMBRA E-POSTA SİSTEMİ KULLANICI DOKÜMANI

Boğaziçi Üniversitesi Bilgi İşlem Merkezi. Web Yönetimi Birimi. Drupal Kullanım Kılavuzu

ITEC186. Bilgi Teknolojilerine Giriş AUTODESK AUTOCAD 2014-I

1. Kurulum. Tam ekranda iken MENU tuşuna. Başlat sekmesine gelin ve sonra [ / ] basın ve menüye girin. [ / ]

Argox Yazıcılar İçin Bartender Programı Üzerinden Etiket Tasarımı Yardım Dosyası

Security Configuration Wizard ile güvenliği artırmak

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

ORCAD/PSPICE Kullanımı. Ar. Gör. Mustafa İSTANBULLU, Doç. Dr. Mutlu AVCI

DENEME SINAVI CEVAP ANAHTARI

1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BĠLĠġĠM HĠZMETLERĠ DAĠRESĠ MEZUN ÖĞRENCĠ SORGULAMA MODÜLÜ KULLANIM KILAVUZU

FRONT PAGE EĞİTİM NOTLARI BAŞLANGIÇ. 1- Open araç çubuğu düğmesinin yanındaki aşağı oku tıklayarak, web seçeneğini işaretleyin

Microsoft PowerPoint. Slayt Hazırlama. Nilgün Çokça

İMAGE (SİSTEM GÖRÜNTÜSÜ) ALMA VE YÜKLEME NASIL YAPILIR. İmage nedir?

WEB SİTESİ YÖNETİM PANELİ KULLANMA YÖNERGESİ

POWER POİNT 2007 DERS NOTLARI

Turgut Özal Üniversitesi WEB Sitesi Kullanım Kılavuzu

Hizalama Word dokümanlarınızda oluşturduğunuz veya oluşturacağınız metinlerin hizalamasını yapabilirsiniz. Bu işlem için:

BİLİŞİM TEK VE YAZ. DERSİ WORD 2007 SORULARI(CEVAPLAR SON SAYFALARDA RENKLİ GÖSTERİLMİŞTİR.)

Bo lu m 7: Hesap Tabloları

Temel Bilgisayar Dersi

Tavsiye Edilen Önhazırlık Veritabanı kavramını öğrenmek

MICROSOFT WORD Şekil 1 TABLO HAZIRLAMA : Word 2002/II TAB AYARLARI :

IPACK LADDER. Arayüz Dökümantasyonu

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI BİÇİMLENDİRME

Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları

Temel Bilgisayar Dersi

Kullanım Kılavuzu

Donatlar-NotePad DONATILAR

Sunu Hazırlama Paket Programı (Microsoft Office PowerPoint 2003)

SQL 2005 SQL STUDIO MANAGER ACP YAZILIMI KURULUM KILAVUZU

T.C. İçişleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı. Evrak Logo Ekleme Kılavuzu. Kasım 2012

Gidilen sayfadan bir önceki sayfaya geçilir. Şekil Git İşlemi diyalog kutusu

Flash ile Etkileşimli Öğretim Materyali Hazırlama Semineri

SAVİOR OTOMASYON TEKNİK DESTEK BİRİMİ

Silmek istediğiniz satır/sütun/hücre yi seçin ve aşağıdaki adımlardan birini takip edin:

SMART Board EĞİTİMLERİ(sürüm:10) 4. Aşama


SAVİOR OTOMASYON TEKNİK DESTEK BİRİMİ

Bu döküman Niğde Üniversitesi Akademik Bilgi Sistemi için kullanma kılavuzudur. İçerik olarak, sistemin kullanım şeklini göstermektedir.

SAVİOR OTOMASYON TEKNİK DESTEK BİRİMİ

Yazdır Menüsü. Yazdır menüsü resimli anlatım. Yazdır Menüsü. Baskı Önizleme Gerçekleştirmek

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERSİ WORD 2007 SORULARI

NPratik Yazılım Kurulum Kılavuzu. Yedekleme İşlemi

EndNote Web Hızlı Başvuru kartı

SAB 103 TEMEL BİLGİSAYAR KULLANIMI

Microsoft FrontPage Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça

Microsoft FrontPage Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça

5.bölümde ise dosya göz atıcı ve dosya menüsü yer almaktadır. Dosya göz atıcıyı incelemek için klasör simgesine tıklayınız.

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNĠVERSĠTESĠ. BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI. AKADEMĠK PERSONEL KĠġĠSEL WEB SAYFASI KULLANIM KILAVUZU MUKWEB ĠÇĠNDEKĠLER TABLOSU

CATIA ASSEMBLY DESIGN ÇALIŞMA NOTLARI

1. ÇALIŞMA ALANI hücre çalışma sayfası kitap Başlık çubuğu Formül çubuğu Aktif hücre Sekmeler Adres çubuğu Kaydırma çubukları Kılavuz çizgileri

SMART Board EĞİTİMLERİ(sürüm:10) 5. Aşama

STOKLAR. Stok Kartları Stok Fişleri Stok Sayım. Stok Kartları. a-stok Kartı Ekleme

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU

düğmesine ile bir sayfa yukarıya, düğmesi ile bir sayfa aşağı gidebilirsiniz.

NEDGRAPHICS PRINTING STUDIO SUITE DERS NOTLARI

SOLİDWORKS SOLİDWORKS E GİRİŞ 01 İSMAİL KELEN

Pro\ENGINEER WILDFIRE 3.0 PROGRAMININ TANITILMASI

a. Giriş sekmesi: 1. Paragraf bölümünde Madde İşaretleri veya Numaralandırma seçeneklerinden istediğinize tıklayın.

MICROSOFT WORD Word 2000/II TAB AYARLARI :

WEB SİTESİ YÖNETİM PANELİ KULLANMA YÖNERGESİ

Transkript:

BÖLÜM 11 ORCAD LAYOUT Orcad programının bir üstün yanı da Capture ortamında dizayn edilmiş devrelerin PCB görünümlerinin Layout ortamında gözlenebilmesidir. Bunun için Capture ortamında dizayn edilmiş projenin Layout ortamına geçirilmesi gerekmektedir. Öncelikle Capture ortamında proje minimize edilerek aşağıdaki şekilde de görüldüğü gibi Tools menüsünden Create NetList opsiyonu seçilir. Yada daha önce dizayn edilmiş bir projeyi Layout ortamına aktarmak istiyorsak projeyi Open menüsünden açtıktan sonra Schematic ortamına girmeden aynı işlemi yapmamız gerekir. Schematik ortamı açık iken Layaout ortamına girmemiz mümkün değildir. Çünkü Tools menüsü aktif olmamaktadır. Şekil 11.1.Orcad Capture Projesini Layouta Çevirme 56

Create Netlist (Şekil 11.1.) seçeneği seçildiğinde karşımıza aşağıdaki şekilde (Şekil 11.2.) görüldüğü gibi bir diyalog kutusu gelecektir. Bu diyalog kutusu vasıtasıyla projemizi Layout ortamına aktarmamız mümkün olmaktadır. Şekil 11.2 Orcad Capture den Layout Ortamına Geçiş (2. Kademe) Bu diyalog kutusunda (Create Netlist) seçeneklerden Layout ikonunu seçelim. Options kısmından Run ECO to Layout seçeneği işaretlenip hemen bunun altındaki User properties are in inches seçeneği işaretlenir. Daha sonra eğer gerekiyorsa Netlist File: bölümünden projemizi.mnl uzantısı ile nereye kaydetmek istiyorsak Browse tuşu ile belirleyip tamam tuşuna basmamız yeterlidir. Dosyayı nereye kaydettiğimizi unutmamamız gerekiyor. Çünkü Layout programında açacağımız dosyayı kendimiz buluyoruz. Bu işlemlerden sonra Layout ortamına geçmemiz gerekiyor. Bunun içinde Başlat Programlar ORCAD Layout seçenekleri kullanılarak Layout ortamına girilir. Layout ortamına girdikten sonra File New menüsü seçilirse karşımıza aşağıdaki diyalog kutusu gelir. 57

Şekil 11.3. Layout Programına İlk Giriş Orcad Release 9 un desteklediği bir çok çalışma alanı vardır. Mesela PCI, ISA slotlarında çalışan bilgisayar kartları imal edilebilir. Fakat burada sadece Default kullanılacaktır. Default u seçtikten sonra, yeni bir pencere daha karşımıza gelecek ve bu pencerede oluşturacağımız devrenin Netlist File ını yani *.mnl uzantılı dosyayı kaydettiğimiz yere gidip seçelim. Şekil 11.4. Önceden Kaydettiğimiz Layout Projesi Sonrada devremizi kaydedeceğimiz yeri seçeriz. Aç tuşuna bastığımızda yine aynı ad ile fakat farklı uzantı ile (*.max) kaydedilmek üzere yeni bir diyalog penceresi gelir. Burada hangi isim ile kaydedeceksek o ismi yazar kaydet tuşuna basarız. 58

Şekil 11.5 Layout Ortamında Aynı İsim Farklı Uzantı İle Kayıt (*.max) Karşımıza Automatic ECO Utility Diyalog kutusu gelir. Automatic ECO Utility şematik devresinde kullanılan devre elemanların bacak bağlantılarını oluşturmak veya seçmek için kullanılır. Şekil 11.6. Layout Ortamına İlk Girişte Kütüphanede Olmayan Elemanı Belirtme Link existing footprint to component: Bu seçenek kullanılarak daha önce hazırlanmış yada kütüphanede hazır bulunan elemanların PCB temsillerine ulaşılmasını sağlar. Eğer eleman Layout da tanımlı değil ise bu tuşa bastığımızda karşımıza eşdeğeri bulunması gereken eleman için bir diyalog kutusu gelir. Buradan 59

elemanın eşdeğerini bularak OK tuşuna bastığımızda bu eleman Capture ortamında dizayn ettiğimiz devrede ki, seçtiğimiz elemanın Layout ortamında eşdeğeridir. Şekil 11.7. Kütüphanenin Bulamadığı Elemanı Kılıf Tipini Manuel Olarak Tanıtma Create or Modify Footprint Library: Capture ortamında dizayn edilen devrenin baskı devresi Layout ortamına geçilirken bir takım elemanların eşdeğeri yukarda anlatılan şekilde bulunamıyorsa kendimizin tanımlaması gerekir. Bunun içinde Create or Modify Footprint Library seçenek kullanılır. Yeni kütüphane ve eleman oluşturmak: Yeni kütüphane ve eleman oluşturmak istediğimizde Create or Modify Footprint Library seçeneğine basarız. Bu tuşa bastığımızda karşımıza şu diyalog kutusu gelir. 60

Şekil 11.8. Yeni Eleman Oluşturmak (Create New Footprint Seçilir) Önce devre elemanın kılıfı oluşturmamız gerekiyor. Bunun için de yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi Create New Footprint seçeneğine basarsak aşağıdaki diyalog kutusu karşımıza gelir. Şekil 11.9. Yeni Eleman Adı Bu diyalog kutusundan Name of Footprint kısmına kılıfını oluşturacağımız elemanın adını tanımlarız. OK tuşuna basarak elemanın kılıfını dizayn etmeye başlarız. Eğer dizayn etmeyi düşündüğümüz elemanın kılıf tipi kütüphanede bulunan her hangi bir elemanın kılıf tipine benziyor ise önce o elemanı seçip üzerinde daha sonra anlatılacak değişiklikler yaptıktan sonra Save as.. tuşuna basarsak karşımıza yeni bir diyalog kutusu gelir. 61

Şekil 11.10. Yeni Oluşturduğumuz Elemanın Kütüphaneye Kaydedilmesi Bu diyalog kutusunda Name of Footprint bölümüne yeni oluşturduğumuz elemanın adını yazarız (Şekil 11.10.). Bu eleman artık kütüphanede her hangi bir bölüme kaydedilmeye hazırdır. İstersek hazır bulunan bir *.llb uzantılı kütüphane dosyasına yada Create New Library tuşuna basarak yeni oluşturacağımız kütüphane dosyasına kaydedebiliriz. Yeni oluşturacağımız kütüphaneyi yukarda şekilde de görüldüğü gibi C Program Files Orcad Layout_plus Library içerisine kaydetmemizde fayda vardır. Aşağıdaki şekilde de görüldüğü gibi kütüphanede oluşturduğumuz yeni dosya MUHARREM adı altında Libraries kısmında, oluşturduğumuz elemanın bacak bağlantıları ise Footprints kısmında TOMER adı altında görülmektedir (Şekil 11.11.). Şekil 11.11. Oluşturduğumuz Yeni Elemanın Layout Ortamında Görünümü 62

Defer remaining Edits Until Completion: Capture ortamında dizayn ettiğimiz ve Layout ortamına adapte edeceğimiz devrede ki elemanın bacak bağlantısını oluşturana kadar çalışmayı Layout ortamına iletmeyi geciktirir. Dikkat edilmesi gereken hususlardan bir tanesi Capture ortamında dizayn ettiğimiz devre elemanlarının tamamının kütüphaneden eşdeğerinin bulunması yada oluşturulması gerekmektedir. Aksi taktirde devreyi Layout ortamında açamayız. Bir devre elemanının kılıf tipini bir kere tanımlarız. Başka bir devrede aynı elemanı kullanırken Automatic ECO Utility bu elemanın kılıfını otomatik olarak tanımlar. 63

BÖLÜM 12 LAYOUT ORTAMINA GİRİŞ Capture ortamında dizayn ettiğimiz devreyi Layout ortamına tanıttıktan sonra artık Layout ortamında işlem yapma sırası gelir. Daha önce anlattığımız voltaj bölücü devresinin Layout ortamında görünüşü verilmektedir (Şekil 12.1.). Şekil 12.1. Önceden Hazırladığımız Devrenin Layout Ortamında Görünümü Öncelikle yapmamız gereken, şekilde görülen bu elemanları gösterilen bağlantılarına göre uygun olarak yerleştirmektir. Bunun içinde menüleri ve malzemeleri kullanmayı bilmemiz gerekiyor. Menüler: Şekil 12.2 Menülerin Görünümü 64

File: Dosya Şekil 12.3. File Menüsü New: Yeni bir PCB uygulaması oluşturmak için dosya açar. Open: Daha önce kaydedilen PCB uygulamasını açar. Load: Tasarım sırasında meydana getirilen dosyayı çağırmak için kullanılır. Save: Oluşturulan PCB dosyasını kaydetmeye yarar. Save As:Kayıtlı olan PCB dosyasını farklı isim ile kaydetmeye yarar. Backup: Çalışmamızın bir yedeğini Backup* olarak kaydeder. Close : Yapılan çalışmayı kapatmak için kullanılır. Print/Plot: Yapılan çalışmayı yazıcıdan çıkarmak için kullanılır. Library Manager: Bu menü kullanılarak her hangi bir eleman üzerinde değişiklik yapılabilir yada yeni bir devre elemanı kılıfı oluşturulabilir. Text Editör: Bu menü seçeneği kullanılarak dizayn esnasında not alınması sağlanır. Exit: OrCAD Layout ortamından çıkar. 65

Edit: Düzenleme: Şekil 12.4 Edit Menü Undo: PCB ortamında yapılan işlemi geri alır. Copy: PCB ortamında kopyalama işlemi yapar. Paste: Kopyalanan elemanın ve ya eleman grubunun yapıştırılması için kullanılır. Delete: Layout ortamında silme işlemi için kullanılır. Find/Goto: Karmaşık devrelerde devre elemanını bulmayı sağlar. Select Any: Herhangi bir devre elemanını seçmek için kullanılır. Select Next: Bir sonraki devre elemanını seçmek için kullanılır. Clear Selections: Seçilen devre elemanlarını tekrar eski durumuna alır. End Command: Seçilen ya da taşınan elemanların seçiminden ya da taşınmasını iptal etmekte kullanılır. Properties: Bu seçenek ile katmanlar (layer) düzenlenir. 66

View: Görünüm. Şekil 12.6 View Menü Design: Grafik ortamına yada ön gözlem penceresinden dizayn penceresine dönmeyi sağlar. Density Graph: 3 tane komut içerir. Pek sık kullanılan bir özellik değildir. Preview: Aynı Word de olduğu gibi devrenin ön görünümünün görülmesini sağlar. High Contrast: Devrede seçili eleman haricindeki diğer elemanları gri tonunda gösterir. Clear Screen: Ekranı temizler. Query Window: Devredeki seçili eleman hakkında bilgi verir. Database Spreadsheets: Bu menü kullanılarak devenin bağlantıları, elemanları, bacak bağlantıları, delikleri, notları ve istatistikleri hakkında bilgi alırız. Zoom All(Fit): Bütün devre elemanlarını bir pencerede gösterir. Zoom Center: Mouse imlecinin bulunduğu merkeze göre odaklama işlemi yapar. Zoom In: Projeyi büyültür. Zoom Out: Projeyi küçültür. Zoom Previous: Projeyi bir önceki büyüklüğe çevirir. Zoom DRC/Route Box: Bu seçenek seçildiğinde karşımıza gelen çerçeve kullanılarak istediğimiz bölüme elemanları taşırız. Select Layer: Katmanları seçmek için kullanılır. 67

Tool: Araçlar: Şekil 12.7. Tool Menüsü Layer: Layout ortamında katman seçmek için kullanılır. Group: Devre elemanlarını gruplandırmak için kullanılır. Gruplandırma işleminden sonra çıkan menüden gruplanmış elemanlar ile ilgili değişik işlemler yapılabilir. Matrix: Layout ortamında kutular oluşturur. Compenent: Elemanlar üzerinde değişik işlemler yapmak için kullanılır. Package: Burada ise devre elemanımızın özelliğini rahatça öğrenebiliriz. Örneğin bir transistörün emiter, base ve kollektör uçlarını package sayesinde görebiliriz. Gate: Normalde bir devre elemanını seçtiğimizde tüm bağlantılar görülür ve ortada bir karmaşa gibi görünen devremizi tasarlarken zorlanırız. Ama Gate ile bağlantıları birer birer görürüz. Aperture: Devre elemanlarımızın delik ve boşluklarını görmemize ve değişiklik yapmamıza yarar. Net: Burada devremizdeki tüm elektrik bağlantılarını görmemize yardımcı olur. Hatların kalınlığını da Net ile ayarlayabiliriz. Connection: Yeni bir bağlantı yapmamıza yarar. Track: Hat çizmemize yarar. Trac Segment: Hatları daha düzenli çizmemize yardımcı olur. Jumper: Katmanlar arasında atlamalar yapmamızı sağlar. 68

Via: Devre elemanlarının girdiği ve montajının yapıldığı yerlerdir. Burada ise Via lar üzerinde değişiklik yapmamıza yardımcı olur. Drill Chart: Burada ise Via ların ortasındaki deliğin büyüklüğünü bir tablo şeklinde görmemize yardımcı olur. Text: Çalışmamıza yazı yazmamıza yardımcı olur. Dimension: Devremizi boyutlandırır. Measurement: Devremizi ölçülendirir. Obstacle: Engellemeler yapmaya yarar. Error: Hataları görmemize yardımcı olur. Devremizin kusursuz tasarlanmasında son derece önemlidir. Options: Tercihler. Şekil 12.8 Options Menüsü System Settings: OrCAD Layout ile ilgi ayarlamalar yapmamıza yardımcı olur. Çalışmamızın ölçü biriminden, iki eleman arasındaki boşluğa kadar bir çok şeyi ayarlamamıza yardımcı olur. 69

Colors: Burada katmanların renklerini ayarlamamıza yardımcı olur. Color Rules: Renklerin nerelerde hangi kurallarda kullanılacağını belirtir. Auot Backup: Otomatik olarak Backup almak için ayarlar içeriyor. Global Spacing: Genel olarak yer ve hatların genişliğini ayarlamamıza yardımcı olur. Placement Strategy: Yerleşim stratejisi. Yani yerleştirmeyi bazı hazır komutları baz alarak yapmamıza olanak sağlar. Place Settings: Yerleşim ayarlarını yapmamızı sağlar. Route Strategies: Hatların elle yapılması, hatlar ile ilgili bilgilere buradan ulaşabiliriz. Route Settings: Hat çizme ayarları burada belirtilmiştir. Jumper Settings:Burada da katmanlar arasındaki bağlantı ile ilgili ayarlamalar yapmamıza olanak sağlar. Free Via Matrix Settings: Devreye konulacak Via ların ayarlamalarını yapar. Test Point Settings: Çizimde test noktasını ayarlamamızda yardımcı olur. Components Renaming: Devre elemanlarını yeniden adlandırır ve nerede yazılacağı belirtilmiştir. Örneğin sağ alt g.b. Gerber Settings: Devre elemanlarının bacak deliğinin boyutu ve devrenin x ve y konumu ve görünüm oranı buradan ayarlanabilmektedir. Post Process Settings: Devrenin çizimi bittikten sonra yazıcıya gönderimi ön izlemesini ve yazıcı ayarlarını buradan yapabiliriz. User Preferences: Kullanıcı tercihleri. İstediğiniz özellikleri buradan uygulayabilirsiniz. Mesela 3 boyut... 70

Auto: Şekil 12.9 Auto Menüsü Refresh: Tekrardan ekranı yeniler. Place: Otomatik olarak yerleşim yapar. Bu da OrCAD Layout un önemli özelliklerindendir. Unplace: Yapılan yerleşimi geri alır. Autoroute: Otomatik olarak bağlantı yapar. Ama genelde çok fazla katman (Layer) kullandığı için pek tercih edilmez. Unroute: Yapılan bağlantıları eski haline getirir. Design Rule Check: Devreyi denetler ve hataları bulur. Remove Violations: Görünen hataları geri siler. Cleanup Design: Devrenin oluşumu sırasında ekranda kalan pürüzleri temizler. Rename Components: Devre elemanlarının otomatik olarak ismini değiştirir. Back Annotate: Devre elemanları hakkında açıklayıcı bilgileri geri almak için kullanılır. Run Post Processor: Devre hakkında doküman hazırlar. Kullanılan hat sayısı v.s Create Reports: Devre hakkında rapor hazırlar. Window: Pencereler. Burada devremizin görünümleri belirtilmiştir. Çalışma sırasında yardımcı olan bir menüdür. Help: Help menüsü ise devre sırasında çıkacak herhangi bir problemde bize yardımcı olur. Ayrıca Help menüsü içerisinde Layout ve OrCAD Layout hakkında bilgi içerir. 71

BÖLÜM 13 LAYOUT ORTAMINDA ÇALIŞMA: Daha önce projesini capture ortamında hazırlamış olduğumuz diyot devresini layout ortamında açalım. Karşımıza aşağıdaki şekil gelir(şekil 13.1.). Şekil 13.1. Diyot Devresi Burada elemanlar arasında ki sarı çizgiler bağlantıları göstermektedir. Öncelikle yapılması gereken bu elemanları uygun bir şekil de yerleştirmektir. Bunun içinde daha çok malzeme çubuğunu (toolbar) kullanacağız (Şekil 13.2.). Şekil 13.2. Malzeme Çubuğu 72

Malzeme çubuğunda ki seçeneklerin tamamı menü çubuğu alt opsiyonlarıdır. Fakat kullanım kolaylığı için burada temsil edilmiştir. Öncelikle elemanları uygun yerlere yerleştirme ile işe başlayalım. Bunun için öncelikle elemanları tutup taşımak için kullanılan component tool butonunu kullanırız (Şekil 13.3.). Şekil 13.3. Component Tool Artık tüm elemanları alıp taşımak ve istenen yerlere sürüklemek mümkündür. Bu elemanları aşağıda ki şekilde olduğu gibi yerleştirelim. Şekil 13.4. Layout da Eleman Düzenlenmesi Burada dikkat edilecek olursa D1 diyotunun duruş şekli 90ºdönderilmesi gereklidir. Bunun için eleman aktif hale getirildikten sonra mausenin sağ tuşuna basarsak karşımıza aşağıda ki menü gelecektir. 73

Şekil 13.5. Rotate (Çevirme) seçeneği Rotate seçeneği veya R tuşunu kullanarak D1 diyot elemanını 90º çevirebiliriz. Bu menüde ki seçenekler aktif eleman üzerinde değişik işlemler yapabilmek için kullanılmaktadır. Yeri gelmişken bu menüde ki seçenekleri kısaca açıklayalım; End Commend: Bu seçenek seçildiğinde aktif olan eleman bırakılmış olur. Properties (Ctrl+E): Bu seçenek seçildiğinde ve aynı zamanda mausenin sağ tuşuna basıldığında karşımıza aşağıdaki diyalog kutusu gelecektir. 74

Bu diyalog kutusu kullanılarak aktif olan eleman hakkında değişik bilgilere sahip olabilir ve değişiklik yapabiliriz. Copy (Ctrl+C): Aktif olan elemanı kopyalamamızı sağlar. Delete (Ctrl+X): Aktif olan elemanı silmeye yarar. Quick Place : Aktif olan elemanları hızlı bir şekilde yerleştirme yapar. Swap (Ctrl+W) : Aktif elemanın 180º dönmesini sağlar. Opposite (T): Aktif olan elemanı dikey olarak 180º çevirmek için kullanılır. Alternate Footprint.. : Alternatif bacak bağlantısı oluşturmak için kullanılır. Lock (L): Aktif elemanı kilitler. Kilitlenen elemanın üzerine gelip bir kere tıklandığında karşımıza aşağıdaki seçenek gelecektir. Tamam tuşuna bastığımızda kilit açılacaktır. Şekil 13.7. Kilitlenen Elemanın Açılması (Lock) Fix: Bu seçenek seçilerek elemanın board üzerinde bir yerde sabit tutulması sağlanır. Select next: Yakındaki başka bir elemanı aktif hale getirmek için kullanılır. Move On/Off : Aktif elemanın hareket etmesini kapar yada açar. Diyotu yukarıda bahsedildiği şekilde çevirdikten sonra devremiz Şekil 13.8. de ki hali alır. Şekil 13.8. Diyotun Rotate(Ctrl+R) İle Çevirilmiş Hali 75

Burada farz edelim ki yeni bir bağlantı yapmak istiyoruz. Bunun için Toolbar dan Connettion Tool seçeneği seçilir (Şekil 13.9.). Şekil 13.9 Connection Tool Bu seçim yapıldıktan sonra artık istediğimiz elemanlar arasında bağlantı yapmak mümkündür. Yapılmış olan bir bağlantıyı silmek için mausenin sağ tuşuna basıp karşımıza gelen menüden delete seçeneği tıklanır (Şekil 13.10.). Şekil 13.10. Seçili Elemanın silinmesi Artık hangi bağlantıyı (Netlist) silmek istiyorsak üzerine gelip çift tıklarız. Karşımıza gelen menüden Evet tuşuna basarak o bağlantıyı silebiliriz. Delete konumundan çıkmak için, Toolbar dan Online DRC seçeneğini seçerek Delete konumundan çıkabiliriz (Şekil 13.11.). Şekil 13.11. Online DRC Toolbarda Görünümü Board üzerine yazı yerleştirmek isteniyor ise Toolbar dan Text Tool seçilir (Şekil 13.12.). Şekil 13.12. Text Toolun Menüdeki Görünümü Bu seçenek seçildikten sonra artık board üzerine yazı yazma işlemi yapabiliriz. Bunu yapabilmek için boardun üzerinde her hangi bir yerde mausenin sağ tuşuna basıp New seçeneğini seçeriz (Şekil 13.13.). Şekil 13.13. Yeni Yazı Ekleme (1. Adım) Bu seçenek seçildiğinde karşımıza aşağıdaki diyalog kutusu gelir. 76

Şekil 13.14. Layout Ekranına Yazı Ekleme (2. Adım) Burada Text String kısmına board üzerine yazmayı düşündüğümüz yazıyı yazıp OK tuşuna basalım. Artık board üzerinde yazı aktif haldedir(şekil 13.15.). Şekil 13.15. Layout Ortamında Eklenen Yazının Görünümü 77

Daha önce kaydedilmiş bir Layout çalışmasını açmak için Toolbar dan Open seçeneğini kullanabiliriz (Şekil 13.16.). Şekil 13.16. Open Menüsünün Toolbar da Görünümü Yapılan çalışmanın kaydedilmesi için ise Open seçeneğinin hemen yanındaki Save seçeneğini kullanırız. Yeni bir eleman eklemek yada oluşturmak istediğimizde aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi Library Manager seçeneği kullanılır (Şekil 13.17.). Bu özellik daha önce Layout giriş kısmında anlatılmış olduğundan daha fazla üzerinde durmayacağız. Şekil 13.17 Yeni Eleman Ekleme Çok fazla eleman bulunduran devrelerde her hangi bir elemanı bulabilmek için Find seçeneğini kullanırız (Şekil 13.18.). Şekil 13.18. Find Menüsü (Eleman Arama) 78

Bu seçenek seçildiğinde karşımıza şu diyalog kutusu gelir. Hangi elemanı arıyorsak ismini İtem Name kısmına yazıp OK tuşuna basmamız yeterlidir (Şekil 13.19.). Şekil 13.19. Aranan Elemanı Bulma Herhangi bir layer renginde değişiklik yapmak ister isek colour settings seçeneğini kullanırız. Bu seçenek tıklandığında karşımıza şu diyalog kutusu gelecektir. Burada hangi tabakanın (layer) rengini değiştirmek istiyorsak onun karşısında ki rengin üzerine gelip çift tıklamamız yeterlidir (Şekil 13.20.). Şekil 13.20. Tabaka Rengi Değiştirme 79

Çalışma esnasında her hangi bir eleman hakkında detaylı bilgi sahibi olmak için query seçeneği seçilir. Bu seçenek seçildiğinde board ortamının sol üst kısmında şekilde de görüldüğü gibi bir bilgi kutusu gözükür. Şekil 13.21. Query (Elemanlar Hakkına Bilgi Alma Hangi eleman hakkında bilgi sahibi olmak istiyorsak o elemanın üzerine gelip tıklamak yeterlidir. Pinlerle alakalı işlem yapmak istediğimizde Pin Tool seçeneği seçilir. Bu seçeneğe bastığımızda istediğimiz her hangi bir pini seçebiliriz. Dizayn penceresinden pinleri değiştirebilir yada her bir pine ait bağlantıları değiştirmek için bağlantı diyalog kutusunu kullanabiliriz. ONLINE DRC: Online dizayn kuralları kontrolüne izin verir. User Preferences diyalog kutusundan Activate Online DRC seçilerek de aynı işlem yapılabilir. Eğer Layout ortamındaki bağlantıları gizlemek yada yeniden göstermek istiyor isek Reconnect Mode kullanırız. Dikkat edilmesi gereken husus Reconnect Mode nin sadece malzeme yerleştirme esnasında kullanılmasıdır. Yapılan bağlantıların üzerinde değişiklik yada düzenleme yapılması gerektiğinde Autopath Route Mode seçeneğini kullanırız. Şekil 13.22. Autopath Route Mode Bu seçenek aktif hale getirildikten sonra düzeltmek veya değiştirmek istediğimiz hattın üzerine bir defa tıklayarak, otomatik olarak o hattın değiştirilmesini sağlarız. Şekil 13.23. Shove Track Mode 80

Yapılan bağlantılar üzerinde manuel bir şekilde değişiklikleri, Shove Track Mode seçeneğini aktif yaparak manuel bir şekilde ayarlayabiliriz (Şekil 13.23.). Var olan hatları seçme ve pozisyonlarını değiştirmek için Edit Segment Mode kullanılır. Şekil 13.24. Edit Segment Mode Edit Segment Mode kullanım esnasında sadece hattın açılarını ve ebatlarını ayarlar. Shove algorithm kullanmaksızın elle hatların düzeltilmesini yapmak için Add/Edit route mode seçeneği kullanılır. Şekil 13.25 Add/Edit Route Mode Aynı menüye Route Settings diyalog kutusundan Add/Edit Route Mode seçeneğini seçerek de ulaşabiliriz. Dizayn ettiğimiz devrede hata kontrolü yapmak için tool bar dan DRC(Design Rule Check) butonunu kullanırız. Eğer hata yoksa aşağıdaki iletiyi alırız. Şekil 13.24 Hata Kontrol Sonucu 81