MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ, MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 11.01.2010 SAAT: 13:00 GRUP: B Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) Çoktan Seçmeli Sorular: Cümleyi en iyi biçimde tamamlayan veya sorunun yanıtı olan seçeneği yanıt anahtarına işaretleyiniz. Süre 65 dakikadır. Başarılar... 1. Bir firmanın iktisadi maliyetleri ile muhasebe maliyetleri arasındaki fark aşağıdakilerden hangisine eşittir? a. firmanın sahip olduğu üretim faktörlerinin fırsat maliyetleri b. karlar üzerinden alınan kurumlar vergisi c. muhasebeciye ödenen harç (ücret) d. firmanın açık maliyetleri e. firmanın batık (sunk) maliyetleri 2. Đşgücü istihdam eden tam rekabetçi işveren, aşağıdaki durumların hangisinde istihdamı azaltması kendi lehine sonuçlar doğurur? a. MRP L = w ise b. MRP K > w ise c. MRP L > w ise d. MRP L < w ise e. hiçbiri 3. Fiyat farklılaştırmasına gitmeyen bir monopol firma sattığı malın 100 cü adedini 35 YTL den satmıştır. Bu firmanın sattığı 100. birimin marjinal hasılatı (MR) hakkında verilen ifadelerin hangisi doğrudur? a. 35 YTL den büyük veya küçük olabilir b. MR 35 YTL den küçük olur c. MR de 35 YTL olur d. MR 35 YTL den büyük olur e. yukarıdaki şıkların hepsi doğru 4. Petrol Đhraç Eden Ülkeler Teşkilatı (OPEC) 1970 lerde fiyatları yükselterek kazançlarını arttırma konusunda çok başarılı olmuşlardır. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir? a. dünya petrol talebinin fiyat esnekliği yüksektir. b. dünya petrol talebinin fiyat esnekliği düşüktür. c. kömür ve güneş enerjisine dayalı enerji kaynaklarının maliyetleri düşmüştür. d. OPEC dünya petrol rezervlerinin tamamını elinde bulundurmaktadır e. ek bilgi olmadan bir şey söylenemez 5. Aşağıda verilen ifadelerden hangisi eş-ürün eğrisi ile ilgili değildir? a. Girdilerin azalan marjinal fiziki ürüne sahip olması b. Girdilerin fiyatlarının pozitif olması c. Girdilerin pozitif marjinal fiziki ürüne sahip olması d. Girdilerin herhangi birindeki artışın çıktıyı arttırması e. Azalan verimlerin geçerli olması 6. Oligopol piyasasına ilişkin olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur a. Üretilen mal standart veya farklılaştırılmış olabilir. b. Tek firmalı bir endüstridir. c. En büyük 4 firma piyasa satışlarının %20 sini karşılar d. Firmalardan biri her zaman dominant olacaktır e. Piyasaya giriş engelleri yoktur. 7. Uğranılan kayıplar sonucu X endüstrisi daralmıştır. Bu daralma ile birlikte endüstrinin girdi fiyatlarının düştüğü gözlenmiştir. Bu durumda X endüstrisi için aşağıda verilen a. endüstri x etkinsizliği yaşamıştır b. sabit maliyetli bir endüstridir. c. artan maliyetli bir endüstridir. d. azalan maliyetli bir endüstridir. e. bir şey söylemek için ek bilgiler gereklidir. 8. Aşağıdaki şıklarda verilenlerin hangisi tekelci rekabet piyasasının bir özelliği değildir? a. ürün farklılaştırması b. uzun dönemde optimal ölçekte üretim c. fiyat dışı rekabet d. düşük giriş engelleri e. çok sayıda satıcı 9. Saf monopol piyasasına ilişkin olarak aşağıda verilen a. talep eğrisi negatif eğimlidir b. piyasaya önemli giriş engelleri vardır c. yakın ikamesi olmayan bir mal ya da hizmet üretilmektedir. d. saf monopolün arz eğrisi yoktur e. yukarıdaki şıkların hepsi doğru 1 Sonraki sayfaya geçiniz
10. Türkiye deki otomotiv endüstrisi hangi piyasa yapısına en yakın bir örnek oluşturur? a. tekelci rekabet b. saf monopol c. düopol d. oligopol e. tam rekabet 11. Türkiye deki deterjan ve sabun ile diş macunu endüstrileri hangi piyasa yapısına yakın bir örnek oluşturur? a. monopol b. monopson c. monopolcü rekabet d. tam rekabet e. oligopol 12. Bir monopol firma küçük ahşap portatif yayla evleri yapıp satmaktadır. Ayda 10 ev yapıp sattığı zaman tanesini 10 bin YTL den satabilmektedir. Fakat üretimini sınırlayıp sadece 9 ev yapıp sattığı zaman evlerin tanesini 11 bin YTL den satabilmektedir. Firmanın sattığı onuncu evin marjinal hasılatı kaç YTL dir? a. 1000 YTL b. 10000 YTL c. 9000 YTL d. -1000YTL e. hesaplanamaz 13. Aşağıdaki piyasa yapılarının hangisinde fiyatlar en az değişkendir? a. Oligopol b. Tekelci rekabet c. Monopol d. Monopson e. Tam rekabeti 14. Tekelci rekabet piyasasında satış yapan ve karlarını maksimize etmeye çalışan bir firmanın uzun dönem dengesine ilişkin aşağıda verilen a. P > Minimum ATC b. P = MC c. MC = ATC d. MC > MR e. ek bilgiye ihtiyaç vardır. 15. Saf monopol firmanın üretim yaptığı noktada ATC=4 YTL, P=5 YTL, MC=2 YTL ve MR=3 YTL olarak verilmiştir. Bu bilgilere dayanarak aşağıda verilen ifadelerden (yorumlardan) hangisi doğrudur? a. firma bu noktada zarar etmektedir ve üretim arttırılarak bu zarar azaltılabilir. b. firma bu noktada zarar etmektedir ve üretim düşürülerek bu zarar azaltılabilir. c. firma bu noktada ekonomik kar elde etmektedir ve üretim arttırılarak bu kar arttırılabilir. d. firma bu noktada ekonomik kar elde etmektedir ve üretim azaltılarak bu kar arttırılabilir. e. yukarıdaki şıkların hepsi yanlış 16. Tam rekabet piyasasında satış yapan bir fima aşağıdaki durumların hangisinde kapanma kararı alır? a. iktisadi kar elde edemiyorsa b. tüm üretim düzeylerinde fiyat ortalama değişken maliyetin altındaysa c. tüm olası üretim düzeylerinde fiyat ortalama toplam maliyetin altında kalıyorsa d. marjinal maliyet ve marjinal hasıla hiç bir üretim düzeyinde eşit olmuyorsa e. tüm üretim düzeylerinde fiyat ortalama sabit maliyetin altındaysa 17. Tam rekabet piyasasında karlarını maksimize etmeye çalışan bir firmanın kısa dönem dengesine ilişkin olarak aşağıda verilen a. iktisadi karların sıfır olduğu üretim düzeyinde çalışır. b. ortalama toplam maliyet eğrisinin talep eğrisine teğet olduğu noktada üretim yapar c. toplam hasıla ve toplam maliyetin kesiştiği noktadaki üretim düzeyinde çalışır. d. toplam hasıla ile toplam maliyet eğrileri arasındaki dikey uzaklığın en büyük olduğu noktada üretim yapar e. yukarıdaki şıkların hiçbiri 18. Tekelci rekabet firmalarının piyasa gücüne sahip olmasının göstergesi aşağıdakilerden hangisidir? a. Çok sayıda olmaları b. Serbestçe reklam verebilmeleri c. Piyasadan çıkışların maliyetsiz olması d. Piyasaya girişlerin serbest olması e. Farklılaştırılmış ürün üretmeleri 2 Sonraki sayfaya geçiniz
19. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? (KMS 2001) a. A normal bir mal ise, tüketici gelirinin artması b. A malını tüketen insan sayısının artması c. A düşük bir mal ise, tüketici gelirinin artması d. A malının ikamesi olan B malının fiyatının artması e. A malının tamamlayıcısı olan C malının fiyatının düşmesi Grafik 3.1. Ahmet beyin farksızlık paftasını betimlemektedir. 20. Grafik 3.2 ye göre, Ahmet beyin tercihleriyle ilgili aşağıdaki a. Ahmet bey X i bir mal olarak görmemektedir b. Ahmet bey X ve Y mallarını birbirinin tam tamamlayıcısı olarak gösmektetir. c. Ahmet bey hiç bir zaman Y malından satın almayacaktır. d. Ahmet beye göre X ve Y malları ilişkisiz mallardır. e. Ahmet bey X ve Y mallarını birbirinin tam ikamesi olarak gösmektetir. 21. Grafik 3.2 ye göre, Ahmet beyin marjinal ikame oranı (MRS) ile ilgili aşağıdaki a. Sıfıra eşittir. b. Sonsuzdur. c. Sabittir d. Artmaktadır e. Azalmaktadır. 22. Oligopol piyasasındaki firmalar kendi aralarında açık veya örtük olarak birlikte hareket ediyorlarsa, ortaya çıkan denge fiyatı ve miktarı hangi piyasanın denge fiyat ve miktar değerlerine yaklaşacaktır? a. tam rekabet b. monopson c. iki taraflı tekel d. tekelci rekabet e. saf monopol 23. Mal fiyatları ve tüketici geliri yönünden, her-hangi bir malın sıradan (Marshall) talep fonksiyonu ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur? (KPSS 2001) a. Birinci dereceden türdeş (homojen) b. Türdeş bir fonksiyon değildir c. Doğrusal türdeş (homojen) d. Đkinci dereceden türdeş (homojen) e. Sıfır dereceden türdeş (homojen) 3 Sonraki sayfaya geçiniz
24. a. Uzun Dönem Toplam c. Gelir-Tüketim Eğrisi e. hiçbiri Maliyet Eğrisi b. Fiyat-Tüketim Eğrisi d. Genişleme Yolu 25. Oligopolist firmanın talep eğrisinin dirsekli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir? a. ürünlerin farklılaştırılmış olması b. rakiplerin fiyat artışlarının takip edilmesi c. ortalama maliyetlerde açık olması d. fiyat esnekliğinde ani bir değişme olması e. marjinal maliyetlerdeki açıklar 26. Marjinal maliyet şöyle tanımlanabilir. a. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde meydana gelen değişmedir. b. Emek ve sermaye ek bir birim arttığında toplam maliyetlerde meydana gelen değişmedir. c. Ek bir işçi çalıştırıldığında toplam maliyetlerde meydana gelen değişmedir d. Üretim ek bir birim arttığında değişken maliyetlerde meydana gelen azalmadır. e. Üretim ek bir birim arttığında toplam maliyetlerde meydana gelen değişmedir. 27. Aşağıdakilerden hangisi piyasaya giriş engellerine kaynak oluşturmaz? a. patent hakları b. kilit bir kaynağa sahip olmak c. ölçek ekonomileri d. lisanslar e. X-etkinsizliği Tablo 10.1 Fiyat (YTL) Talep Edilen Miktar (kg) 7 1 6 2 5 3 4 4 3 5 28. Tablodaki verilere göre, üçüncü birimin satışından elde edilen marjinal hasıla kaç YTL dir? a. 6 YTL b. 5 YTL c. 3 YTL d. 1 YTL e. ek bilgi gereklidir 29. Faktör piyasalarında,.... a. denge tanımlanamaz. b. her zaman arz fazlası vardır c. bireysel tüketiciler talep edenler grubu temsil eder d. firmalar talep edenler grubunu temsil eder e. firmalar emek ve sermayeyi tam ikame kaynaklar olarak görürler. 30. Tam rekabetçi bir firmanın denge fiyatı 5 YTL ise satış miktarı bir birim arttığında bu firmanın toplam hasılatı kaç YTL değişir? a. 5 YTL artar b. 5 YTL azalır c. 5 YTL den daha az artar d. 5 YTL den fazla artar e. bir şey söylenemez 4 Sonraki sayfaya geçiniz
31. Aşağıdaki fiyat aralıklarının hangisinde saf monopolün karşı karğıya olduğu talep eğrisinin esnekliği birden büyüktür? a. marjinal hasılanın negatif olduğu aralıkta b. toplam satış hasılatının azaldığı fiyat aralıklarında c. marjinal hasılanın pozitif olduğu aralıkta d. tüm pozitif olan fiyat aralıklarında e. yukarıdaki şıkların hiçbiri 32. Belirli bir üretim düzeyinde, ortalama maliyetlerin marjinal maliyetlerden fazla olduğu bir durumda ortalama maliyetler nasıl değişir? (KPSS 2008). a. Sabit kalır. b. Sıfır olur. c. Artar. d. Azalır. e. Çıktı büyüklüğüne bağlı olarak artar veya azalır. 33. Tekelci rekabet piyasası aşağıdaki şıkların hangisinde doğru ifade edilmiştir? a. çok sayıda satıcının olduğu ve farklılaştırılmış ürünlerin satıldığı piyasadır. b. standartlaştırılmış bir ürünün satıldığı az sayıda firmanın olduğu piyasadır. c. standartlaştırılmış bir ürünün çok sayıda satıcı tarafından satıldığı piyasadır. d. tek satıcının tek alıcıya satış yaptığı piyasa yapısıdır. e. rekabetin tamamıyla ürün farklılaştırması ve reklama dayandığı piyasa yapısıdır 34. Karşılıklı bağımlılığın temel nedenleri aşağıdaki şıkların hangisinde doğru olarak verilmiştir? a. firmaların farklılaştırılmış mal üretmesi b. farklı firmaların standart mal üretmesi c. giriş engellerinin yüksek olması d. talep eğrisinin dirsekli olması e. az sayıda firmanın endüstri üretiminin tamamına yakınını sağlaması 35. Tüm piyasalar için geçerli olan, MR=MC kar maksimizasyonu kuralı, tam rekabet piyasasında çalışan bir firma için P=MC kuralına dönüşür çünkü.... a. firmanın karşı karşıya olduğu talep eğrisi azalan bir eğridir b. üretim her ek bir birim arttığında toplam hasıla tam fiyat kadar artar c. firmanın toplam hasılat eğrisi önce artan oranda daha sonra azalan oranda artmaktadır d. firmanın ortalama hasılat eğrisi azalan bir eğridir. e. firmanın ortalama ve toplam hasıla eğrileri birbirine yaklaşır Klasik Soru (12.5puan) 36. Kaynak suyu piyasa talep fonksiyonu: P = 300 - Q biçiminde verilmiştir. Kaynak suyunun maliyeti sıfırdır, alıcılar gelip kendi bidonları talep ettikleri suyu almaktadır. a. Piyasada tek bir firma (Monopol) olması durumunda karları maksimum yapan çıktı düzeyini ve denge fiyatını bulunuz. b. Eğer piyasada iki firma (düopol) varsa Cournot uzun dönem dengesinde her bir firmanın üretim düzeyini ve fiyatı bulunuz. 5 Sonraki sayfaya geçiniz
Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) Answer Section MULTIPLE CHOICE 1. ANS: A PTS: 1 DIF: M REF: maliyetler TOP: 7.1 2. ANS: D PTS: 1 DIF: M REF: inputs 3. ANS: B PTS: 1 DIF: M REF: monopoly 4. ANS: B PTS: 1 DIF: M REF: oligopoly TOP: 5 5. ANS: B PTS: 1 DIF: E REF: üretim TOP: 6.3 6. ANS: A PTS: 1 DIF: M REF: oligopoly KEY: D 7. ANS: D PTS: 1 DIF: M REF: perfect competition TOP: 4 8. ANS: B PTS: 1 DIF: M REF: monopolistic competition 9. ANS: E PTS: 1 DIF: M REF: monopoly KEY: D 10. ANS: D PTS: 1 DIF: E REF: perfect Competition 11. ANS: C PTS: 1 DIF: M REF: monopolistic competition 12. ANS: A PTS: 1 DIF: H REF: Monopoly 13. ANS: A PTS: 1 DIF: M REF: oligopoly 14. ANS: A PTS: 1 DIF: M REF: monopolistic competition 15. ANS: C PTS: 1 DIF: M REF: Monopoly TOP: 4 16. ANS: B PTS: 1 DIF: M REF: perfect competition 17. ANS: D PTS: 1 DIF: M REF: perfect competition 18. ANS: E PTS: 1 DIF: M REF: monopolistic competition TOP: KPSS2008 19. ANS: C PTS: 1 DIF: M REF: A TOP: Talep 20. ANS: E PTS: 1 DIF: E REF: 3.1 TOP: Tük.Davr. KEY: Farksýzlýk 21. ANS: C PTS: 1 DIF: E REF: 3.1 TOP: Tük.Davr. KEY: Farksýzlýk 22. ANS: E PTS: 1 DIF: M REF: oligopoly TOP: 5 1 Sonraki sayfaya geçiniz
23. ANS: E PTS: 1 DIF: M REF: A TOP: Talep 24. ANS: D PTS: 1 DIF: E REF: maliyetler TOP: 7.3 25. ANS: D PTS: 1 DIF: M REF: oligopoly TOP: 4 26. ANS: E PTS: 1 DIF: M REF: D TOP: maliyet 27. ANS: E PTS: 1 DIF: M REF: monopoly TOP: 2 28. ANS: C PTS: 1 DIF: M REF: Monopoly KEY: T 29. ANS: D PTS: 1 DIF: E REF: labor market 30. ANS: A PTS: 1 DIF: M REF: perfect competition TOP: 2 31. ANS: C PTS: 1 DIF: M REF: Monopoly 32. ANS: D PTS: 1 DIF: M REF: A TOP: KPSS 2008 33. ANS: A PTS: 1 DIF: M REF: monopolistic competition KEY: D 34. ANS: E PTS: 1 DIF: M REF: oligopoly 35. ANS: B PTS: 1 DIF: M REF: perfect competition SHORT ANSWER 36. ANS: dd PTS: 1 2 Sonraki sayfaya geçiniz