EV HEMODİYALİZİNDE HASTA EĞİTİMİ Sibel Çavuşoğlu Atıl ÖZEL FMC KONYA DİYALİZ MERKEZİ
Ev hemodiyalizi KBY li hastanın tedavide kendi kendine yetebilmesi, olası sorunlarla başetme yollarını bilmesi nedeniyle yaşam kalitesini arttıran bir yöntemdir. Bu nedenle hemşirenin hastaya vereceği eğitim oldukça önemlidir.
Dikkat ve algılama öğrenme için ön şarttır. Düzenli ve tanıdık bilgi daha kolay algılanır ve işlenir. Birden fazla duyu organının kullanılması öğrenmeyi arttırır. Birleşmiş bilgi öğrenmeyi arttırır.
Tekrar, öğrenmeyi olumlu etkiler. Somut bilgi, soyut bilgiden daha kolay öğrenilir ve hatırlanır. Yanlış bilgiyi anında düzeltmek öğrenmeye teşvik eder. Öğrenen kişinin motivasyonu öğrenmeyi arttırır.
Eğitsel bir bölümün başında ve sonunda verilen bilgi daha uzun kalır. Demonstrasyon ve yeniden demonstrasyon, psikomotor becerilerin öğrenilmesini kolaylaştırır. Örnekler kullanmak öğrenmeyi pekiştirir.
KBY hastaları depresif yapıdadırlar. Yaklaşımda otoriter değil, bilgi sağlayan, destek olan iyi bir eğitimci gibi davranılmalıdır. Hastaların dikkat süreleri kısadır. 15-20 dakikalık öğretim seanslarını tolere edebilirler. Algılama ve konsantrasyon seviyeleri daha düşük olduğu için fazla tekrara ve olumlu zorlamaya gerek duyarlar.
Eğitimde kullanılan dil yalın ve hastanın anlayabileceği şekilde olmalıdır. Hastanın el becerisi gözlemlenmelidir. Ġğne korkusunu yenmek için hasta teşvik edilmelidir. Eğitim basitten zora sırayla verilerek hastanın kafasının karışması engellenmelidir.
Ev diyalizi adayı hastanın kendisi ve ev şartları ön değerlendirmede uygunsa eğitim süreci başlatılır. Eğitime başlarken, ev hemodiyalizi bilgilendirilmiş hasta onay formu, hastaya imzalatılır. Eğitimin yasal süresi iki aydır. Ġlk ay teorik bilgiler ve diyaliz uygulamaları öğretilir. Ġkinci ay merkezde hasta kendi kendine diyaliz tedavisini uygularken gözlemlenir.
1.Temel bilgiler: Son dönem böbrek yetmezliği ve tedavi seçenekleri Ev hemodiyaliz makinesi ve su sistemi Hemodiyaliz için gerekli malzemeler Damar erişim yolları
2.Hemodiyaliz uygulaması: Damar yolu bakımı,hazırlığı ve kullanımı Su sistemi hazırlığı,su testleri Hemodiyaliz makinesi setlenmesi ve tedaviye hazırlığı Heparin hazırlığı, doz hesaplaması ve uygulaması Vital bulgular ve ölçümleri Kuru ağırlık ve ultrafiltrasyon ayarlaması Damar erişim yolu girişimleri ve bağlantısı Hemodiyaliz tedavisinin başlatılması Ġlaç uygulamaları Hemodiyaliz tedavisinin sonlandırılması Hemodiyaliz makinesinin yüzey ve hidrolik yolu dezenfeksiyonu Tıbbi atıkların toplanması ve saklanması Alarmlar ve çözüm yolları Kan örneklerinin alınması,hazırlanması ve saklanması
3. Hemodiyalizde karşılaşılabilecek sorunlar ve çözüm yolları: Damar yolu sorunları Setlerde pıhtılaşma Hipotansiyon, kramp, bulantı-kusma, hipertansiyon,ateş, hipoglisemi Elektrik ve su kesintileri, cihazlarla ilgili teknik sorunlar Ender karşılaşılan sorunlar(hava embolisi, hemoliz) Doğal afetler ve acil durumlarda hemodiyalizi sonlandırma 4. Hemodiyaliz kayıtlarının tutulması
Aday hastanın eğitimi başladıktan sonra uygun olduğuna karar verilince, ev altyapı keşif ve hazırlık aşaması başlar. Teknisyen gerekli hazırlıkları başlatır. Eğitim devam ederken cihazların eve kurulumu yapılır. Su sisteminden numuneler alınır. Eğitim tamamlanınca hastaya ev hemodiyaliz raporu çıkartılır. Ġl sağlık müdürlüğü başvuru dosyası hazırlanır.
Aile bireylerin desteği ve hastanın yanında olması başarıyı arttırmaktadır.
DUYARSAM UNUTURUM, GÖRÜRSEM HATIRLARIM, YAPARSAM ÖĞRENĠRĠM.