KUR AN KURSLARI 2023 VİZYONU KUR AN KURSLARI ÇALIŞTAY RAPORU KONYA 2013
VİZYONUMUZ Kur an eğitiminde engelsiz Kur an Kursu Olmak KUR AN KURSU ÇALIŞTAY RAPORU (20-25 Nisan) 2 Bu çalıştay 20-25 Nisan 2013 tarihleri arasında Karatay Müftülüğü Hacı Hasan Başı Kur an Kursunda; Kuran Kursu öğreticileri ve Milli Eğitimde görevli Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerinin katılımlarıyla gerçekleştirilmiştir.
İÇİNDEKİLER 1. YÖNETİM... 4 2. ÖĞRETİCİ... 4 3. YARDIMCI PERSONEL... 5 4. DERS MATERYALLERİ... 5 5. MÜFREDAT... 6 6. HAFIZLIK EĞİTİMİ... 6 7. FİZİKİ MEKÂN... 7 8. ÖDENEK... 7 3 9. HİZMET ÇEŞİTLİLİĞİ... 7 10. DEZAVANTAJLI GRUPLAR... 8 11. SİVİL TOPLUM İLE İŞBİRLİĞİ... 8 12. ÖZLÜK HAKLARI... 8
1. YÖNETİM 1.1. Diyanet İşleri Başkanlığı mevzuatı zamanın gerisinde kalmıştır. Buna bağlı olarak Kur an Kurslarında aksaklıklar yaşanmaktadır. Kur an Kursu öğreticilerinin atanması, kurslarda idareci görevlendirilmesi, yardımcı personel görevlendirilmesi mevzuat yetersizliği dolayısıyla problem oluşturmaktadır. 1.2. Kur an Kurslarında öğrenci sayısına bağlı olarak bağımsız kurs müdürü atanması gerekmektedir. Ayrıca müdür yardımcısı statüsü oluşturulmalıdır. 1.3. Okul öncesi eğitim kurumlarının Kur an Kursları bünyesinde ve yaş seviyesine uygun bir din eğitimi müfredatı içinde açılabilmesi için mevzuat ve içerik çalışması yapılmalıdır. 1.4. İlçe müftülükleri bünyelerinde Kur an Kurslarının iş ve işlemlerini takibe yönelik şube müdürlüğü ihdas edilmelidir. 1.5. Türkiye deki tüm Kur an Kurslarının birbirleriyle iletişim kurmalarını, bilgi belge alışverişinde bulunmalarını sağlayabilecek bir yazılımın oluşturulması gerekmektedir. 4 2. ÖĞRETİCİ 2.1. Kur an Kursu öğreticileri arasında yaş grubuna, hafızlık ve ders türüne göre branşlaşmaya gidilmelidir. 2.2. Müftülük bünyelerinde Milli Eğitim Bakanlığı ndaki Rehberlik Araştırma Merkezlerine benzer birimlerin kurularak öğrencilere psiko-sosyal destek verilmesi gerekmektedir. 2.3. Kur an Kursu öğreticilerinin yeterliliklerinin artırılması için başta atama şartları olmak üzere, daha nitelikli personelin Kur an kurslarında görev alabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. 2.4. Yüksek din eğitimi veren kurumlarda yaygın din eğitimine yönelik (Kur an Kursu Öğreticiliği, Hafız Yetiştiriciliği, İmam-Hatiplik gibi) seçmeli derslerin verilmesi ve uygulamaların yapılmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır.
Öğretmenlik formasyonu alan öğrencilerin uygulamalarını Kur an Kurslarında yapabilmelerinin imkânı sağlanmalıdır. 2.5. Öğreticiler her yıl en az iki defa (sene başı ve sene sonu) zümre toplantıları yapmalıdır. 3. YARDIMCI PERSONEL 3.1. Kur an Kurslarına yardımcı personel ataması yapılmalı veya bununla ilgili ödenek tahsis edilmesi gerekmektedir. 3.2. Yatılı Kur an Kurslarına kadrolu hafız belletmen kadrosu ihdas edilmelidir. 4. DERS MATERYALLERİ 4.1. Kur an Kursu ders materyalleri pedagojik açıdan uygun, hitap ettiği hedef kitlenin çeşitliliğine uygun bir dilde, görsel açıdan zenginleştirilmiş bir biçime ve çeşitliliğe kavuşturulmalıdır. 4.2. Kur an Kurslarında kullanılan ders materyalleri yaygın eğitimde kullanılan din eğitimi ve sosyal derslerin materyalleriyle bütünleşik bir muhtevada olmalıdır. 4.3. Kur an Kurslarında kullanılabilecek materyallerinin (Kur an-ı Kerim, Elif-Ba Cüzü, Ders Kitabı) standartlaştırılması, öğrencilere ücretsiz dağıtılmalıdır. 4.4. Kur an Kursları için elektronik ortamda kullanılabilecek akıllı tahtalar, dijital kütüphaneler, e-kitaplar, web sayfaları gibi içerikleri barındıran Kur an Eğitim Portalı hazırlanmalıdır. 4.5. Tüm Kur an Kursu öğreticilerinin faydalanabileceği İl ve İlçe müftülükleri bünyesinde dokümantasyon merkezi oluşturulmalıdır. 5
5. MÜFREDAT 5.1. Kur an Kurslarının hedef kitlesi çok geniş bir yaş grubundan oluşmaktadır. Ancak her yaş grubuna aynı eğitim verilmektedir. Her yaş grubu için kur sistemine uygun bir Kur an Kursu eğitim müfredatı oluşturulmalıdır. 5.2. Kur an Kursu müfredatına uyumlu meal ve hadis müfredatı eklenmelidir. 5.3. Kültür dersleri verilebilmesi için uygun sınıf oluşturulmalıdır. 6. HAFIZLIK EĞİTİMİ 6.1. Hafızlık için kurslarda özel bir ihtisas çalışması yapılmalıdır. 6.2. Hafızlığını standart olarak belirlenen 24 aylık sürede tamamlamak isteyen öğrenciler için, Hafızlık Hazırlık dönemine 4 ay eklenip, toplam süre 28 ay olmalıdır. Buna göre; Hafızlığa Hazırlık Programı yaz kursuyla tamamlanmalıdır. 6.3. Yaz Kur an kurslarındaki hafızlığa uygun öğrenciler, örgün eğitime devam ederken sabahçı olanlar öğleden sonra, öğlenci olanlar sabah 2 şer saat Yaygın Eğitim Programında ek programla, Hafızlık Hazırlık Dönemi ni tamamlamalı. 4. sınıftan sonra örgün eğitime 2 yıl ara verip, Kur an Okulu nda hafızlığını tamamlamalıdır. Hafızlığını tamamlayanların fark dersleri vermeleri şartıyla yıl kaybına uğramamaları sağlanmalıdır. 6.4. Hafızlık belgesinin müezzinlik, imamlık, gibi alanlara kadrolu atanmalarda öncelik ve geçerliliği sağlanmalıdır. 6.5. Hafızlık sınıfları için mutlaka öğretici olarak Hafız Öğretici atanmalıdır. 6.6. Hafızlık belgesi ve başarı belgesi olanlar arasından Kur an öğreticisine yardımcı öğretici görevlendirilmelidir. 6.7. e-okul sistemine benzer, öğrenci takibi yapılan e-kur an Kursu sistemi olmalıdır. 6.8. Hafızlık belgeleri yüksek dini tahsile girişlerde ek puan olarak değerlendirilmelidir. 6
7. FİZİKİ MEKÂN 7.1. Kur an Kurslarında eğitim verilen yaş grubuna bağlı olarak fiziki mekân ayrılığına gidilmelidir. Mekânlarda yaş grubuna bağlı etkinlik alanları oluşturulmalıdır. İlköğretim çağı için oyun ve spor alanları, kız ve erkekler için ayrı sosyal beceri eğitimlerinin (Ebru, Arapça, Dikiş-Nakış, Musiki, Bilgisayar vb.) verilebileceği mekânların oluşturulması gerekmektedir. 7.2. Kadınların kurslara yönelik taleplerinin artırılabilmesi için uygun öğretici atanması, fiziki mekân ve çevre düzenlemesi yapılmalıdır. 7.3. Kur an Kursu binaları için Selçuklu ve Osmanlı geleneksel formlarından da yararlanarak tip projeler ve modeller geliştirilmelidir. 7.4. Kur an Kurslarında çevrelerinde bulunan dezavantajlı grupların faydalanabileceği aşevleri benzeri sosyal tesislerin kurularak din eğitimine entegre edilmesi gerekmektedir. 7.5. Mevsim şartlarına göre kurs ve ders ortamlarının düzenlenebilmesi gerekmektedir. 7.6. Kurs mekânlarının engellilerin rahatça kullanabileceği engelsiz kurslar haline getirilmesi gerekmektedir. 7.7. Kurs binalarında çevredeki mahallin düğün, nişan gibi organizasyonlarını İslami hassasiyetlere uygun olarak yapabilecekleri salonlar oluşturulmalıdır. 7.8. Cami altı kursları, fiziki şartları daha iyi yerlere taşınmalıdır. 7 8. ÖDENEK 8.1. Kur an Kurslarına öğrenci kapasitesine göre ödenek tahsis yapılmalıdır. 9. HİZMET ÇEŞİTLİLİĞİ 9.1. Kur an Kurslarında İlk Okuma, İleri Düzey, Hafızlık, Tashih-i Huruf, Aşere Takrib gibi alanlarda hizmet çeşitliliğine gidilmelidir.
9.2. Hastanelerde, huzurevlerinde, yetiştirme yurtlarında, sanayi tesislerinde vb. Kur an ve din eğitimi verilmesi için gerekli imkân sağlanmalıdır. 9.3. Kur an Kurslarında güzel ezan ve Kur an okuyan öğrencilerin camilerde mukabele ve ezan okumalarının yolu açılmalıdır. 10. DEZAVANTAJLI GRUPLAR 10.1. Dezavantajlı grupların (engelliler, toplumdan dışlanmış gruplar, sokak çocukları, yurtdışından gelen yabancılar, mevsimlik işçiler, sığınma evleri vb.) faydalanabileceği Kur an Kursu modelleri geliştirilmelidir. 10.2. Kur an Kursuna devam eden kadınların ailevi, sosyal, ekonomik, psikolojik problemleri konusunda rehberlik edebilecek uzman personelin istihdam edilmesi gerekmektedir. 10.3. Yaşı ve özrü nedeniyle eve ve hastaneye bağımlı yaşayan vatandaşlarımızın yerinde Kur an eğitimi alabilmeleri sağlanmalıdır. 11. SİVİL TOPLUM İLE İŞBİRLİĞİ 8 11.1. Sivil Toplum Kuruluşları ile Kur an eğitimi konusunda işbirlikleri yapılmalı, yapacakları eğitimler konusunda Kur an Kursları rehber olmalıdır. 11.2. Öğrenci velilerine yönelik sıkı işbirlikleri geliştirilmelidir. Kurslarda velilere yönelik seminerler, etkinlikler düzenlenmelidir. 12. ÖZLÜK HAKLARI 12.1. Kur an Kursu öğreticilerinin (yıllık izin, ek ders, mesai saatleri vb.) özlük hakları düzeltilmelidir. 12.2. Yaz kurslarında görev yapan kadrolu öğreticilerin yıllık izin haklarını kullanmalarına imkân hazırlanmalıdır. 12.3. Kur an Kurslarında görev yapan personelin (yönetici, öğretici, yardımcı personel vb.) Görev Tanımları net bir şekilde yapılmalıdır.