KALKINMA KURULU TOPLANTISI KARAR TUTANAĞI TOPLANTI TARİHİ: 04/12/2013 TOPLANTI NO : 2013/2 Dicle Kalkınma Ajansı 2013 yılı 2 nci Olağan Kalkınma Kurulu, 25.01.2006 tarih ve 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun un 8 inci maddesi ve 18.09.2009 tarih ve 27353 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2009/15433 Karar Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı EK-l'de yer alan Kalkınma Ajansları Çalışma Usul ve Esaslarının 4 ve 5 inci maddeleri uyarınca 83 üyenin katılımıyla 04 Aralık 2013 Çarşamba günü saat 10.30 da, Midyat Matiat Otel de aşağıda yer alan toplantı programı doğrultusunda belirlenen gündem konularını görüşmek üzere toplandı. TOPLANTI PROGRAMI Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı Ajans Genel Sekreteri Sn. Dr. Tabip GÜLBAY ın Açılış Konuşması Başarılı Projeler Adlı Tanıtım Filmi Gösterimi Kalkınma Kurulu Gündem Maddelerinin Görüşülmesi 2013 YILI BİRİNCİ OLAĞAN KALKINMA KURULU TOPLANTI GÜNDEMİ S. No Konu 1 Ajans 2013 Yılı Faaliyetleri Hakkında Bilgilendirme 2 Çözüm Sürecinin TRC3 Bölgesine Sosyoekonomik Yansımaları 3 Yeni Teşvik Sisteminde Kalkınma Ajanslarının Rolü 4 Ajansın Mali Destek Planlaması (2014-2016) Kalkınma Kurulu 2013 yılı 2 nci Olağan Toplantısı saygı duruşu ve İstiklal Marşı nın okunmasının ardından, Ajans Genel Sekreteri Sn. Dr. Tabip GÜLBAY ın açılış konuşmasıyla başladı. Daha sonra Kalkınma Kurulu Başkanı Ahmet AKGÜL ve Kâtip Üye Harun İPEKYÜZ kürsüye davet edildi. Başkan Ahmet AKGÜL ün kısa açılış konuşmasından sonra Kâtip Üye bir önceki toplantıda alınan kararları okudu. Ardından Başkan Ahmet AKGÜL ün yönetiminde gündem maddelerinin görüşülmesine geçildi. Gündem Madde-1: Ajans 2013 Yılı Faaliyetleri Hakkında Bilgilendirme Ajans Araştırma, Strateji Geliştirme ve Programlama Birimi uzmanı Elçin DEMİREL tarafından aşağıdaki ana başlıklar altında Ajans 2013 faaliyetleri hakkında bilgi verildi. Kurumsallaşma Faaliyetleri İletişim ve Tanıtıma Yönelik Faaliyetler Proje Desteklerine Yönelik Faaliyetler Araştırma ve Planlamaya Yönelik Faaliyetler Yatırım Destek Ofisleri ve Danışmanlık Faaliyetleri 1
Kalkınma Kurulu Başkanı nın söz konusu gündem maddesi ile ilgili üyelerin görüşlerinin alınması talebi üzerine; Batman Üniversitesi Rektör Yardımcısı Aydın DURMUŞ; Ajansın Planlama faaliyetleri kapsamında Üniversite ile işbirliğini arttırması önererek, Bölgede tekstil hammaddesinin bulunmamasından dolayı makine sanayi altyapısının iyileştirilmesine yönelik faaliyetlerin desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca kendisinin Başbakan katılımıyla düzenlenen Sanayi Şurası na davet edildiğini ve DİKA nın da kendisini dikkate almasını gerektiğinin kayıtlara alınmasını talep etti. Gündem maddesine ilişkin; Mardin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Müdürü Birol CANGİ Kamu- Sanayi işbirliğinin önemini vurguladı. Şırnak Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürü Mehmet Emin ERGEL Kalkınma Kurulu nda ihtisas komisyonlarının kurulması gerektiğini, ilgili komisyonların faal olmasını, yapılan tüm etkinlikleri katılımının sağlanması ve Ajans tarafından görüşlerinin alınmasını vurguladı. Bu kapsamda da iller bazında sosyal-risk analizinin biran evvel yapılması gerektiğini iletti. Şırnak Sağlık İl Müdürü Dr. Ahmet BARIŞ sağlık konusunda verilerden de anlaşıldığı üzere bölgenin çok gerilerde yer aldığını, sağlık sektörünün ve özel sağlık müteşebbislerinin bölgeye yatırım amacıyla kanalize edilmesi gerektiğini savundu. Ayrıca her türlü işbirliğine açık olduğunu iletti. Kâtip Üye Harun İPEKYÜZ 2013 yılı Mali Destek Programı toplam bütçesi olan 25 milyon TL nin kullanılıp kullanılmadığını sordu. Gelen öneriler, tavsiyeler ve sorulara yönelik olarak ilk önce Ajans Araştırma, Strateji Geliştirme ve Programlama Birimi Başkanı Mehmet Emin PAÇA, daha sonra Ajans Genel Sekreteri Dr. Tabip GÜLBAY kurulu bilgilendirdi ve tavsiyelerin alınarak ilk Yönetim Kurulu Toplantısında sunulacağını iletti. Ardından Kalkınma Kurulu Başkanı 2. Gündem maddesine geçilmesini önerdi. Gündem Madde-2: Çözüm Sürecinin TRC3 Bölgesine Sosyoekonomik Yansımaları Ajans Araştırma, Strateji Geliştirme ve Programlama Birimi uzmanı Eyyüp BULUT gündem kapsamında TRC3 Bölgesinin mevcut sosyo-ekonomik durumunu yansıtan temel veriler ile Yeni Teşvik Kanunu öncesi [2008-2012 (haziran öncesi) ] alınan teşvik belgesi sayısını, istihdam taahhüdü ve ihracat oranlarını, 2012 Haziran sonrası ile karşılaştırmalı olarak kurula sundu. Kalkınma Kurulu Başkanı nın söz konusu gündem maddesi ile ilgili üyelerin görüşlerinin alınması talebi üzerine; Batman Üniversitesi Rektör Yardımcısı Aydın DURMUŞ; tekstil sektörünün bölge yatırımlarında geniş yer kaplaması konusunda aşağıda belirtilen görüş ve önerilerini sundu; Çin ile ülke olarak rekabet edemiyoruz, tekstil sektörü doygunluğa ulaşmış vaziyette ve ülkemizde Denizli, Gaziantep ve Kahramanmaraş illeri bu sektörde ileri konuda. Bölge olarak bu sektörde rekabet edebilirliğimiz çok düşük çünkü hammaddemiz yok. Suriye deki savaş ve Irak taki kalkınma hamleleri ile bu iki ülkeye olan jeostratejik konumumuz göz önünde tutularak avantaja çevrilmeli ve tekstil kümelenmesi yerine iki ülkenin ihtiyaçları göz önünde tutularak bölgede inşaat ve gıda sektörlerinin geliştirilmesi gerek. 2
Uzman Eyyüp BULUT; bu önerilerin haklılık payının olduğunu vurguladı ancak, yapılan analizlerde bölgede tekstil yatırımının ucuz iş gücü nedeni ile hala cazip olduğu ve bölgedeki Türkiye ortalamasının iki katından fazla olan işsizlik sorununun çözülmesinde bu sektöre yatırımın önemli katkı sağlayacağını vurguladı. Ayrıca bölgede ana sorunun yalnız işsizlik değil, iş kültürü eksikliği de olduğunu vurgulayan BULUT, bölgede nitelikli iş gücünün gelişmesi ve insanların iş yapabilme kapasitelerini artması için tekstil sektörünün değerini vurguladı. Bölge kalkınması ile ilgili olarak Mardin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Müdürü Birol CANGİ; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile birlikte Mardin de Ara Malların Üretilmesi Projesi yürütmek için Dicle Üniversitesi ile işbirliği içerisinde Mardin de iki firmanın da katılımı ile bir proje yürüttüklerini iletti. Siirt Organize Sanayi Bölge Müdürü Bahattin ÇELİK Tekstil sektörü ile ilgili olarak şu hususlara değindi; Biz bakir bir OSB yiz. 4 dönümlük arsa tahsisi yaptığımız teksti firması 220 kişi istihdam etti, 20 dönümlük arsa tahsis ettiğimiz alüminyum firması ise 30 kişi istihdam etti. İlimizdeki işsizlik oranını düşündüğümüzde sadece bu oran neticesinde bile tekstil sektörünü oldukça önemsediğimizi söyleyebiliriz. Siirt TEKSTİLKENT projesini (Ajans Genel Sekreteri Dr. Tabip GÜLBAY ın açılış konuşmasında bahsettiği Siirt e yönelik Güdümlü Proje kapsamında desteklenmesi planlanan Siirt TEKSTİLKENT projesine istinaden) önemsiyoruz. Fason da olsa şu aşamada istihdam sağlaması bile yeterli. Ajans Genel Sekreteri Dr. Tabip GÜLBAY ilgili görüş ve önerilere yönelik; Ajans tarafından tüm sektörlerin aynı derecede önemsendiği; yalnız bölgenin kanayan yarası olan işsizliği düşük maliyetli bir yatırım olan tekstil sektörü kısa vadede azaltacağı için paydaşlarca kendiliğinden öne çıktığını belirtti. Mardin MÜSİAD Şube Başkanı Mehmet Ali DÜNDAR gündem maddesi ile ilgili olarak aşağıdaki hususlara değindi; Çözüm süreci ile ilgili olarak; 1 yıldır süregelen huzur ve güvenlik ortamını MÜSİAD olarak önemsiyoruz. Kimsenin elinde sihirli değnek olmadığının farkındayız bu yüzden de her şeyi harar vericilerden beklemiyoruz. Bu kısa süreye rağmen beklediğimiz ve de istediğimiz havayı yakaladık. Bu hava; yatırım ortamı için en önemli olan güvenlikle ilgilidir. Çözüm süreci ile birlikte yatırım ortamında bölge için büyük bir ferahlama olacaktır. Bunun altının doldurulması ve belli yatırım kriterlerinin belirlenmesi gerek. MÜSİAD olarak yaptığımız sektör araştırmalarında tekstil konusunda ülkemizde gerileme olduğunu gördük. Bu yüzden de Mardin şubesi olarak tüm üyelerimize yeni teşvik kanunundan da yararlanarak bölgeye tekstil alanında yatırım yapmaları için sürekli çağrı yapıyoruz. Bunun kısa vadede istihdama faydalı olacağını düşünüyoruz. MÜSİAD olarak; Tarım Gıda Turizm Lojistik 3
sektörlerinde ekonominin temeli olan imalat sanayisine entegrasyonun sağlanması gerektiğini düşünüyoruz. Bizim arzumuz imal ettiğimizi aynı zamanda ihraç etmektir. OSB de yer sıkıntısı yaşanıyor, bunların aşılması gerek. Devlet tarafından kamu yararına yapılacak yatırımlara tolerans gösterilmeli. Sanayi imalat yatırımcılarının önünün kesilmemesi için arsa sorununun kısa zamanda halledilmesi gerekmektedir. Teşvik sistemi yerel yatırımcılara pratikte fazla yansımamaktadır. Rakamlara bakıldığında bölgemizden yararlanan görece daha azdır. Bürokratik engellerin aşılması gerekiyor. MÜSİAD olarak yaptığımız çalışmada bölge firmalarının güçlendirilmesi için ayrıca şu hususlar önem arz etmektedir; Ürün planlaması doğru yapılmalı, Hammadde ve hammaddeye erişim göz önünde tutularak tarıma dayalı sanayinin dışında da sanayi yatırımları yapılmalı, Yabancı sermayenin bölgeye girişinin arttırılması gerekli, Bölgede çok zayıf olan ortaklık kültürü oluşturulmalı ve geliştirilmeli, Bölgede aile şirketi çok fazla ve kurumsallaşma bu nedenle sağlanamıyor. Batmaya mahkûm olan bu örgütlenme şeklinden vazgeçilerek kurumsallaşma sağlanmalı. Güvenlik sorunundan dolayı yıllarca yatırım yapılamayan bölgemize yapılan en büyük ve kıymetli yatırım çözüm süreci dir. Böylelikle inşallah ekonomik gelişmemiz de sağlanacak ve artarak devam edecektir. Mardin Artuklu Üniversitesi Turizm Yüksek Okul Müdürü Lokman TOPRAK toplantı ortamının daha sağlıklı olmasını ve tüm katılımcıların toplantıya odaklanabileceği bir salon olmasını önerdi. Ardından Kalkınma Kurulu Başkanı 3. Gündem maddesine geçilmesini önerdi. Gündem Madde-3: Yeni Teşvik Sisteminde Kalkınma Ajanslarının Rolü Ajans Mardin Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü Selim DURAN Yeni Teşvik Kanunu kapsamında Ajans ın görevleri ve AB Bölgesel Politikaları hakkında kurulu bilgilendirdi. Mardin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Müdürü Birol CANGİ sunumun arından söz alarak 7 Aralık 2013 tarihinde Mardin Artuklu Üniversitesi konferans salonunda gerçekleşecek Kamu Üniversiteleri- Sanayi İşbirliği Toplantısına tüm üyeleri davet etti. Ardından Kalkınma Kurulu Başkanı 4. Gündem maddesine geçilmesini önerdi. Gündem Madde-4: Ajansın Mali Destek Planlaması (2014-2016) Ajans Araştırma, Strateji Geliştirme ve Programlama Birimi Başkanı Mehmet Emin PAÇA, Ajansın 2014-2016 Yılları Mali Destek Planlaması hakkında Kurul u bilgilendirdi. Ardından Ajans olarak özellikle Mali Destek Programları konusunda Kurul un fikirlerini önemsediklerini belirterek sunum sonrası önerileri talep etti. Bu kapsamda Kalkınma Kurulu Başkanı Ahmet AKGÜL; Hibe den ziyade uzun vadeli kredi desteklerinin sağlanması gerektiğini ayrıca özellikle üretim ve pazarlama stratejilerine yönelik Ajansın 4
teknik destek sağlamasını öneren AKGÜL; Bölgede STK payları kamuya oranla çok düşük, STK lar bölgede çok zayıf ve Ajansın STK ların teşvik edilmesine yönelik çalışmalar yapmasını öneriyorum dedi. Kâtip Üye Harun İPEKYÜZ; Bölge yatırımcılarının kültür ve inanışına faiz kullanımı uygun olmadığı için Ajansın Faiz Desteği yerine Faizsiz Kredi Desteği uygulaması gerektiğini iletti. Ayrıca 2015 ve 2016 yıllarında da KOBİ desteğinin devam etmesini önerdi. Ardından Kalkınma Kurulu Başkanı Ahmet AKGÜL Genel Değerlendirmede; gerçekleşen toplantının standartları aştığını ve alışılmış olandan içerik olarak da yöntem olarak da farklı olduğunu belirtti. Tavsiye niteliğinde pek çok görüşün tutanaklara geçtiğini ve ilk Yönetim Kurulu Toplantısı nda üyelere tüm önerilerin sunulacağını belirtti. Toplantı Başkan Ahmet AKGÜL ün Kurul üyelerine verdikleri katkı ve katılımlarından ötürü teşekkür etmesinin ardından son buldu. Başkan Kâtip Üye Yedek Kâtip Üye Ahmet AKGÜL Harun İPEKYÜZ Taybet BABAT 5