TÜRKİYE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE EĞİTİM PROGRAMI (TBM) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI TBM UYGULAYICI EĞİTİMİ PROGRAMI DEĞERLENDİRME RAPORU 9 Mart 1 Haziran 215 Türkiye 1
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI TBM UYGULAYICI EĞİTİMİ PROGRAMI DEĞERLENDİRME RAPORU A.YÖNETİCİ ÖZETİ 9 Mart-1 Haziran 215 tarihleri arasında Türkiye nin bütün illerinde Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı na bağlı okullarda görev yapan Rehber Öğretmenler 18 saatlik bir Hizmetiçi Eğitim Programına alınmıştır. TBM Uygulayıcı Eğitimi Programı, 1 Kasım 1 Aralık 214 tarihleri arasında Antalya daki TBM Formatör Eğitimi Programı nı başarıyla tamamlayan TBM Formatörü rehber öğretmenler tarafından gerçekleştirilmiştir. Rehber Öğretmenlere Sağlıklı Yaşam, Teknoloji Bağımlılığı, Tütün Bağımlılığı, Madde Bağımlılığı ve Alkol Bağımlılığı olmak üzere toplam 5 alanda eğitim verilmiştir. Her gününde 4 oturum olmak üzere toplamda on iki oturum olarak planlanan TBM Uygulayıcı Eğitimi Programı kapsamında ülke genelinde 843 eğitim grubu açılmış ve bu gruplar ile toplam 1.116 oturum gerçekleştirilmiştir. Eğitim grupları minimum 12 kişi maksimum 4 kişiden oluşturulmuştur. 843 eğitim grubu ile toplam 28.349 Rehber Öğretmen 18 saatlik TBM Uygulayıcı Eğitimi Programı na katılmış ve Hizmetiçi Eğitim Belgelerini alarak TBM Uygulayıcısı olmaya hak kazanmışlardır. Ülke genelinde eş zamanlı yürütülen eğitimler İl Hayatboyu Öğrenme Şube Müdürlüklerinin kolaylaştırıcılığında, İl Hizmetiçi Eğitim Şube Müdürlüklerinin destekleri ile yürütülmüştür. Yeşilay, ülke genelinde eğitim materyallerinin ve ikramların lojistiği yanında eğitimlerin takip ve izlemesini gerçekleştirilmiştir. Ülke genelinde eğitimlerin sistematik ve standart bir yapıda uygulanabilmesi adına il bazında 5 alandan formatörleri içeren 5 kişilik TBM Formatör Ekipleri oluşturulmuştur. TBM Formatör Ekipleri, İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirler için ilçe bazlı oluşturulmuş olup İstanbul da 41 kişiden oluşan 8 Ekip, Ankara da 26 kişiden oluşan 5 Ekip, İzmir de 31 kişiden oluşan 6 Ekip olmak üzere ülke genelinde 97 TBM Formatör Ekibi ile 485 TBM Formatörü tarafından TBM Uygulayıcı Eğitimi Programı gerçekleştirilmiştir. Eğitimler kapsamında 29. adet kitabın ülke geneline dağıtımı yapılmış, 97 noktaya eğitim roll-upları ve kırlangıçlarından oluşan TBM Formatör Setleri gönderilmiştir. Yeşilay şubeleri aracılığı ile 34 ilde TBM tanıtımı il düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Eğitim programı kapsamda 1.348 Anadolu genelinde, 4.86 İstanbul genelinde olmak üzere toplam 14.434 rehber öğretmen için ikram gerçekleştirilmiştir. Anadolu genelindeki ikramlar Yeşilay Genel Merkez tarafından verilen bütçe ile Yeşilay Şubeleri tarafından gerçekleştirilirken İstanbul genelindeki ikramlar ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Müdürlüğü desteği ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan tüm eğitimlerin ilk gününde katılımcılara Ön Test, son gününde ise Son Test ve Memnuniyet Anketi uygulanmıştır. TBM Uygulayıcı Eğitimi Programı kapsamında 74 ilden Ön Test- Son Test ve Katılımcı Memnuniyet Anketi Yeşilay Eğitim Birimine gönderilmiştir. İllerden gelen 33.5 Ön Test ve Son Testin 27.146 tanesi geçerli kabul edilerek 2
değerlendirmeye alınmıştır. Yine illerden gelen geçerli 14.432 adet Katılımcı Memnuniyet Anketi değerlendirmeye alınmıştır. Tüm geçerli veriler işlenerek TBM Uygulayıcı Eğitimi Programı Değerlendirme Raporu hazırlanmıştır. Katılımcı Memnuniyet Anketi ndeki demografik bilgileri derlemeye yönelik sorulara verilen cevaplardan hareketle katılımcı profili şu şekildedir; Cinsiyet bakımından erkek yoğunluğu vardır. (Öğrencilerin %61 i erkek %39 u Kadındır.) CİNSİYET DAĞILIMI 39 % 61 % ERKEK KADIN Yaş ortalaması açısından genç bir kitle vardır.(katılımcıların %47 si 2-29 yaş, %32 si 3-39 yaş,%19 u 4-49 yaş,%2 si ise 5-59 yaş aralığındadır.) YAŞ ARALIĞI 19 % 2 % 32 % 47 % 2-29 3-39 4-49 5-59 6 ve üzeri Eğitim düzeyi açısından ağırlıklı olarak lisans mezunu katılmıştır. (Katılımcıların %83 ü Lisans %12 si Yüksek Lisans %5 i ise Doktora olarak belirtmiştir.) EĞİTİM DÜZEYİ 12 % 5 % 83 % LİSANS YÜKSEK LİSANS DOKTORA 3
Katılımcılara uygulanan Ön Test Son Test sonuçlarına göre %3 luk fark ile en çok artış sağlanan madde Bağımlılıkları önleme konusunda bir proje hazırlayabilecek yeterliliklere sahibim. olmuştur. Bu sonuçlardan hareketle, Bağımlılık sürecinin nasıl ilerlediği, Bağımlılıklar ve Sağlıklı Yaşam konusunda duyarlılık, Bağımlılıktan Korunma konusunda öneride bulunabilme konularında ciddi oranda artış olduğu görülmüştür. Genel olarak programın değerlendirilmesine ait grafik değerleri ayrıntılı olarak raporun ilerleyen bölümlerinde sunulmuş olup eğitim programın özet grafiği aşağıda verilmiştir. TBM UYGULAYICI EĞİTİMİ PROGRAMI 9 8 7 6 % 57 % 81 % 84 % 61 % 63 % 78 % 82 % 81 % 78 % 8 % 79 % 74 % 72 % 55 % 7 4 % 75 % 61 % 61 5 4 % 4 2 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 % 12 Ön Test Son Test 4
B. ÖN TEST SON TEST SONUÇ KARŞILAŞTIRMASI 1. Sağlıklı yaşama prensiplerinin neler olduğuna dair ayrıntılı bilgim var. 8 6 4 2 ÖN TEST/1.SORU 57 41 2 SON TEST/1.SORU 81 12 1 8 6 15 4 2 2 Katılımcıların %57 si Evet, %41 i Kısmen derken %2 si Ön Test te Hayır olarak cevap vermiştir. Son Test te ise %81 i Evet, %15 i Kısmen derken %2 si Hayır olarak görüş bildirmiştir. Eğitim sonunda ilgili maddede % 24 lük bir artış görülmüştür. 2. Bağımlılığın ne olduğuna dair ayrıntılı bilgim var. 1 8 6 4 2 ÖN TEST/2.SORU 61 36 2 SON TEST/2.SORU 84 12 1 8 6 12 4 2 2 Katılımcıların %61 i Evet, %36 sı Kısmen derken %2 si Ön Test te Hayır olarak cevap vermiştir. Son Test te ise %84 ü Evet, %12 si Kısmen derken %2 si Hayır olarak görüş bildirmiştir. Eğitim sonunda ilgili maddede % 23 lük bir artış görülmüştür. 5
3. Sağlıklı yaşama konusunda duyarlıyımdır. ÖN TEST/3.SORU SON TEST/3.SORU 1 8 6 4 2 63 35 2 15 1 5 78 17 4 Katılımcıların %63 ü Evet, %35 i Kısmen derken %2 si Ön Test te Hayır olarak cevap vermiştir. Son Test te ise %78 i Evet, %17 si Kısmen derken %4 ü Hayır olarak görüş bildirmiştir. Eğitim sonunda ilgili maddede % 15 lik bir artış görülmüştür. 4. Bağımlılıklar konusunda duyarlıyımdır. ÖN TEST/4.SORU SON TEST/4.SORU 1 74 15 82 8 6 4 2 23 3 1 5 14 3 Katılımcıların %74 ü Evet, %23 ü Kısmen derken %3 ü Ön Test te Hayır olarak cevap vermiştir. Son Test te ise %82 si Evet, %14 ü Kısmen derken %3 ü Hayır olarak görüş bildirmiştir. Eğitim sonunda ilgili maddede % 8 lik bir artış görülmüştür. 5. Bağımlılığın nelerden kaynaklanacağını biliyorum. ÖN TEST/5.SORU SON TEST/5.SORU 1 72 15 81 8 6 4 2 26 1 1 5 14 3 6
Katılımcıların %72 si Evet, %26 sı Kısmen derken %1 i Ön Test te Hayır olarak cevap vermiştir. Son Test te ise %81 i Evet, %14 ü Kısmen derken %3 ü Hayır olarak görüş bildirmiştir. Eğitim sonunda ilgili maddede % 9 luk bir artış görülmüştür. 6. Bağımlılığın insan hayatı üzerindeki etkilerini biliyorum. ÖN TEST/6.SORU SON TEST/6.SORU 12 78 12 8 1 1 8 8 6 4 2 2 1 6 4 2 15 3 Katılımcıların %78 i Evet, %2 si Kısmen derken %1 i Ön Test te Hayır olarak cevap vermiştir. Son Test te ise %8 i Evet, %15 i Kısmen derken %3 ü Hayır olarak görüş bildirmiştir. Eğitim sonunda ilgili maddede % 2 lik bir artış görülmüştür. 7. Bağımlılık sürecinin nasıl ilerlediğinin farkındayım. ÖN TEST/7.SORU SON TEST/7.SORU 8 6 55 43 12 1 8 79 4 2 3 6 4 2 16 3 Katılımcıların %55 i Evet, %43 ü Kısmen derken %3 ü Ön Test te Hayır olarak cevap vermiştir. Son Test te ise %79 u Evet, %16 sı Kısmen derken %3 ü Hayır olarak görüş bildirmiştir. Eğitim sonunda ilgili maddede % 24 lük bir artış görülmüştür. 7
8. Bağımlılıkları önleme konusunda bir proje hazırlayabilecek yeterliliklere sahibim. ÖN TEST/8.SORU SON TEST/8.SORU 7 6 5 4 3 2 12 51 35 6 5 4 3 2 42 45 12 1 1 Katılımcıların %12 si Evet, %51 i Kısmen derken %35 i Ön Test te Hayır olarak cevap vermiştir. Son Test te ise %42 si Evet, %45 i Kısmen derken %12 si Hayır olarak görüş bildirmiştir. Eğitim sonunda ilgili maddede % 3 luk bir artış görülmüştür. 9. Sağlıklı yaşama alışkanlıklarına sahip çocuklar yetiştirme konusunda ebeveynlere önerilerde bulunabilirim. ÖN TEST/9.SORU SON TEST/9.SORU 6 61 36 1 74 5 4 3 2 1 1 8 6 4 2 21 3 Katılımcıların %61 i Evet, %36 sı Kısmen derken %1 i Ön Test te Hayır olarak cevap vermiştir. Son Test te ise %74 ü Evet, %21 i Kısmen derken %3 ü Hayır olarak görüş bildirmiştir. Eğitim sonunda ilgili maddede % 13 lük bir artış görülmüştür. 8
1. Çocuklarını bağımlılıklardan koruma konusunda ebeveynlere önerilerde bulunabilirim. ÖN TEST/1.SORU SON TEST/1.SORU 1 61 1 75 8 6 4 36 8 6 4 21 2 1 2 3 Katılımcıların %61 i Evet, %36 sı Kısmen derken %1 i Ön Test te Hayır olarak cevap vermiştir. Son Test te ise %75 i Evet, %21 i Kısmen derken %3 ü Hayır olarak görüş bildirmiştir. Eğitim sonunda ilgili maddede % 14 lük bir artış görülmüştür. 9
C. MEMNUNİYET ANKETİ SONUÇLARI 1- Eğitim öncesinde yapılan bilgilendirme çalışmasında yeterince bilgi edindim. 24 % Soru 1 5 % 8 % 11 % 52 % Kesinlikle Katılımcıların %52 si, %24 ü Kesinlikle, %11 i, %8 i Katılmıyorum, %5 i Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 2- Sunumların içeriğini ihtiyaçlarımı karşılama açısından yeterli buldum. Soru 2 5 % 11 % 2 % 15 % 49 % Kesinlikle Katılımcıların %49 u, %2 si Kesinlikle, %15 i, %11 i Katılmıyorum, %5 i Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 1
3-Eğitimlerde aktarılanları öğrencilerime vereceğim eğitimlerde ve hizmetlerde kullanabileceğimi düşünüyorum. 28 % Soru 3 4 % 5 % 11 % 52 % Kesinlikle Katılımcıların %52 si, %28 i Kesinlikle, %11 i, %5 i Katılmıyorum, %4 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 4- Eğitimlerde konuyu anlamamı kolaylaştıracak örnekler kullanıldı. Soru 4 4 % 7 % 25 % 12 % 52 % Kesinlikle Katılımcıların %52 si, %25 i Kesinlikle, %12 si, %7 si Katılmıyorum, %4 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 11
5-Eğitimlerde kendimi geliştirebileceğim nitelikteki uygulamalara yeterince yer verilmediğini düşünüyorum. Soru 5 1 % 13 % 26 % 32 % 19 % Kesinlikle Katılımcıların %32 si Katılmıyorum, %26 sı, %19 u, %13 ü Kesinlikle Katılmıyorum, %1 u Kesinlikle olarak görüş bildirmiştir. 6- Programın genel olarak beklentilerimi karşılayabilecek seviyede olduğunu düşünüyorum. Soru 6 16 % 5 % 13 % 45 % 21 % Kesinlikle Katılımcıların %45 i, %21 i, %16 sı Kesinlikle, %13 ü Katılmıyorum, %5 i Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 12
7- Programın bana katkı sağladığı kanaatindeyim. Soru 7 4 % 8 % 24 % 13 % 51 % Kesinlikle Katılımcıların %51 i, %24 ü Kesinlikle, %13 ü,, %8 i Katılmıyorum, %4 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 8- Daha önce anlamadığım ya da bilmediğim bazı hususlarda programın beni geliştirici katkısı olduğunu düşünüyorum. Soru 8 2 % 4 % 13 % 16 % 47 % Kesinlikle Katılımcıların %47 si, %2 si Kesinlikle, %16 sı,, %13 ü Katılmıyorum, %4 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 13
9- Eğitimlerde görev üstlenmiş uzmanlar, program içeriğini katılımcıların düzeyine uygun şekilde sundu. Soru 9 32 % 4 % 5 % 9 % 5 % Kesinlikle Katılımcıların %5 si, %32 si Kesinlikle, %9 u,, %5 i Katılmıyorum, %4 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 1- İhtiyacım olduğunda eğitimlerde görev üstlenmiş uzmanlara sorularımı rahatça sorabildim. Soru 1 3 % 3 % 5 % 44 % 45 % Kesinlikle Katılımcıların %45 i, %44 ü Kesinlikle, %5 i,, %3 ü Katılmıyorum, %3 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 14
11- Eğitimlerde katılımcıların sorularına tatmin edici cevaplar verildi. Soru 11 31 % 3 % 5 % 12 % 49 % Kesinlikle Katılımcıların %49 u, %31 i Kesinlikle, %12 si,, %5 i Katılmıyorum, %3 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 12- Program uzmanlar tarafından istekli ve canlı bir biçimde sunuldu. Soru 12 35 % 3 % 4 % 12 % 46 % Kesinlikle Katılımcıların %46 sı, %35 i Kesinlikle, %12 si, %4 ü Katılmıyorum, %3 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 15
13- Sunumlarda eğiticilerin içeriğe yeterince ilgi ve istek uyandıramadığını düşünüyorum. Soru 13 1 % 19 % 19 % 16 % 36 % Kesinlikle 14- Eğitimlerde görevli uzmanların konuları hakkında bilgileri yeterli seviyedeydi. Soru 14 26 % 2 % 5 % 12 % 55 % Kesinlikle Katılımcıların %55 i, %26 sı Kesinlikle, %12 si, %5 i Katılmıyorum, %2 si Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 16
15- Eğitimlerde görevli uzmanların konularına hâkimiyetleri tatmin ediciydi. Soru 15 3 % 5 % 26 % 14 % 52 % Kesinlikle Katılımcıların %52 si, %26 sı Kesinlikle, %14 ü, %5 i Katılmıyorum, %3 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 16- Uzmanların katılımcılarla etkili ve tatminkâr bir iletişim kurduğunu düşünüyorum. Soru 16 33 % 2 % 4 % 1 % 51 % Kesinlikle Katılımcıların %51 i, %33 ü Kesinlikle, %1 u, %4 ü Katılmıyorum, %2 si Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 17
17- Eğitim içerikleri açık ve anlaşılabilir bir mahiyette aktarıldı. Soru 17 2 % 5 % 8 % 3 % 55 % Kesinlikle Katılımcıların %55 i, %3 u Kesinlikle, %8 i, %5 i Katılmıyorum, %2 si Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 18- Eğitim süresi, içeriğe göre yetersizdi. 9 % Soru 18 14 % 25 % 15 % 37 % Kesinlikle Katılımcıların %37 si Katılmıyorum, %25 i Kesinlikle Katılmıyorum, %15 i, %14 ü, %9 u Kesinlikle olarak görüş bildirmiştir. 18
19- Eğitim salonu, ortamı, koşulları uygundu. Soru 19 24 % 42 % 9 % 14 % 11 % Kesinlikle Katılımcıların %42 si, %24 ü Kesinlikle, %14 ü, %11 i Katılmıyorum, %9 u Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 2- Eğitim araç gereç ve sunuları yeterli değildi. Soru 2 7 % 16 % 22 % 14 % 41 % Kesinlikle Katılımcıların %41 i Katılmıyorum, %22 si Kesinlikle Katılmıyorum, %14 ü, %16 sı, %7 si Kesinlikle olarak görüş bildirmiştir. 19
21- Eğitim araç gereç ve sunuları öğrenmeme olumlu katkı sağladı. Soru 21 3 % 7 % 22 % 17 % 51 % Kesinlikle Katılımcıların %51 i, %22 si Kesinlikle, %17 si, %7 si Katılmıyorum, %3 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 22- Sunumlar için ayrılan süre etkin biçimde kullanıldı. 28 % Soru 22 3 % 5 % 1 % 54 % Kesinlikle Katılımcıların %54 ü, %28 i Kesinlikle, %1 u, %5 i Katılmıyorum, %3 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 2
23- Eğitimle ilgili sorunları paylaşabileceğim kişi/kişiler eğitim ortamında mevcuttu. 3 % Soru 23 3 % 5 % 1 % 52 % Kesinlikle Katılımcıların %52 si, %3 u Kesinlikle, %1 u, %5 i Katılmıyorum, %3 ü Kesinlikle Katılmıyorum olarak görüş bildirmiştir. 21