Hugin Alpha Hugin ER-425TX ER-201 Kullanım Kılavuzu Mali Onaylı Yazarkasa 1
ÖNSÖZ Bu kullanım kılavuzu, cihazınızı kolayca kullanabilmeniz için size gerekli bilgileri vermektedir. Yazarkasanızı çalıştırmadan önce mutlaka bu kılavuzu okuyunuz ve kolayca ulaşabileceğiniz bir yerde muhafaza ediniz. UYARILAR 3100 sayılı kanuna göre, ödeme kaydedici cihazların yetkili servis elemanları dışında açılması, tamir edilmesi ve benzeri işlemlerin yapılması kesinlikle yasaktır. Arızalanan yazar kasanız için yetkili bir servis elemanını çağırdığınızda, mutlaka gelen kişiden servis tanıtma kartını isteyiniz. Yazarkasanızı bağladığınız şebeke geriliminde başka bir cihazın bağlı olmamasına özen gösteriniz. Yazarkasa çalışır konumda iken fişini prizden çekip takmamaya özen gösteriniz. Yazarkasanızı sadece temiz, yumuşak ve tüylü olmayan bir bezle temizleyiniz. Herhangi bir kimyasal (alkol, tiner v.b) madde kullanmayınız. Yazarkasanızı ıslak, rutubetli ya da ani ısı değişimlerinden etkilenebileceği bir yere koymayınız. 2
İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... 2 UYARILAR... 2 1- ÖZELLİKLER... 5 1-1. HUGIN ER-201 HAKKINDA... 5 1-2. KUTUNUN AÇILMASI VE İÇİNDEKİLER... 5 1-3. KAĞIDIN YERLEŞTİRİLMESİ... 5 1-4. EKÜ KULLANIMI... 7 1-5. TEMEL ÖZELLİKLER... 8 1.5.1 STANDART DONANIM... 8 1.5.2 YAZILIM ÖZELLİKLERİ... 8 1.5.3 TUŞ TAKIMI... 8 1.5.4 GÖSTERGE... 10 1.5.5 KULLANIM KONUMLARI... 11 2- PROGRAMLAMA... 12 2-1. TARİH VE SAAT PROGRAMI... 12 2-2. KDV ORANI PROGRAMI... 14 2-3. DEPARTMAN TANIMLAMA PROGRAMI... 15 2-4. DEPARTMAN FİYAT PROGRAMLAMASI... 18 2-5. DEPARTMAN HANE KISITLAMASI... 20 2-6. LOGO PROGRAMI... 22 2-7. PLU PROGRAMI... 25 2-8. PLU SİLME... 27 2-9. YAZARKASA KULLANIM OPSİYONLARI... 28 2-10. FİŞ TUTAR LİMİTİ... 30 2-11. İNDİRİM/ARTTIRIM TUŞLARI KULLANIM OPSİYONLARI... 32 2-12. İNDİRİM/ARTTIRIM TUŞLARI ÖN TANIMLI DEĞER AYARLARI... 34 3- YAZARKASANIN SATIŞ İŞLEMİNDE KULLANILMASI... 36 3-1. ÜRÜN SATIŞI... 36 3.1.1 DEPARTMAN SATIŞI... 36 3.1.2 PLU SATIŞI... 39 3.1.3 İNDİRİM VE ARTTIRIM İŞLEMLERİ... 42 3.1.4 İPTAL İŞLEMİ... 44 3.1.5 DÜZELTME İŞLEMİ... 45 3.1.6 FİŞ İPTALİ... 46 3
3-2. ÇEKMECE AÇMA... 47 3-3. KASA ALDI... 47 3-4. KASA VERDİ... 48 3-5. ÖDEMELER... 49 3.5.1 NAKİT İLE ÖDEME... 49 3.5.2 KREDİ İLE ÖDEME... 50 3.5.3 ÇEK İLE ÖDEME... 51 3.5.4 PARÇALI ÖDEME... 52 3-6. PARA ÜSTÜ... 53 4- MALİ OLMAYAN RAPORLAR... 54 4-1. X RAPORU... 54 4-2. DEPARTMAN SATIŞ RAPORU... 55 4-3. ÇEKMECE BİLGİLERİ... 56 4-4. PROGRAM RAPORU... 57 4-5. PLU LİSTESİ... 58 4-6. DEPARTMANA BAĞLI PLU LİSTESİ... 59 5- MALİ RAPORLAR... 60 5-1. Z RAPORU... 60 5-2. MALİ BELLEK RAPORU... 61 5-2.1. SAYAÇLAR ARASI MALİ BELLEK RAPORU... 61 5-2.2. TARİHLER ARASI MALİ BELLEK RAPORU... 62 6- EKÜ RAPORLARI... 63 6-1. EKÜ DETAY RAPORU... 63 6-2. Z RAPORU TEKRARI... 64 6-3. TEK BELGE KOPYASI... 65 6.3.1 Z NO VE FİŞ NO İLE TEK BELGE KOPYASI... 65 6.3.2 TARİH VE SAAT İLE TEK BELGE KOYASI... 66 6-4. DÖNEMSEL BELGE KOPYASI... 67 6.4.1 Z NO VE FİŞ NO İLE DÖNEMSEL BELGE KOPYASI... 67 6.4.2 TARİH VE SAAT İLE DÖNEMSEL BELGE KOPYASI... 68 7- HATA MESAJLARI... 69 4
1- ÖZELLİKLER 1-1. HUGIN ER-201 HAKKINDA HUGIN ER-201 üzerinde 35 adet tuş bulunmaktadır. Bu tuşlardan 15 i fonksiyon tuşu, 8 i departman tuşu ve 12 si sayısal işlem tuşudur. HUGIN ER-201, termal yazıcısı sayesinde okunaklı ve hızlı fiş ve rapor almanıza imkân tanır. 1-2. KUTUNUN AÇILMASI VE İÇİNDEKİLER 1. Karton kutuyu açın 2. Paketin içinde aşağıdakiler vardır: Yazarkasa Kullanma kılavuzu Kâğıt rulosu Elektrik Kablosu Elektronik Kayıt Ünitesi 3. Yazarkasaya takılı bulunan koruyucu köpükleri çıkartınız 4. Yazarkasayı topraklı bir elektrik hattına takınız 1-3. KAĞIDIN YERLEŞTİRİLMESİ NOT: 3100 SAYILI ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARLA İLGİLİ KANUNUN 52 SIRALI TEBLİĞİ UYARINCA, TERMAL YAZICILI ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARDA, TSE ONAYLI KÂĞIT KULLANILMASI ZORUNLUDUR. AKSİ DURUMLAR MALİYE BAKANLIĞININ CEZA UYGULAMASINA TABİDİR. Yazıcının kapağını açınız. 5
Şekilde gördüğünüz gibi kağıt rulosunu yerleştiriniz. Kağıdı 5-6 cm dışarıda bırakarak yazıcı kapağını kapatınız. EKÜ nün takılı olduğunu kontrol ediniz. Cihaz mali konumda iken EKÜ süz çalışmaz. 6
1-4. EKÜ KULLANIMI Yazarkasanızda yaptığınız işlemleri hafızasında saklayan Elektronik Kayıt Ünitesi (EKÜ) bulunmaktadır. Kullandığınız EKÜ toplam 414.500 adet satırı hafızasında tutabilmektedir. EKÜ nüzün dolmasına 3000 satır kaldığında her fişten sonra yazarkasanız aşağıdaki uyarıyı verecektir. Bu uyarı, hafızanın kısa zamanda dolacağını ve yeni bir EKÜ temin etmeniz gerektiğini bildirir. EKÜ leri yetkili servislerden temin edebilirsiniz. Satır sayısı dolduktan sonra aşağıdaki uyarı mesajı görüntülenir. Rapor alındıktan sonra ekü değişimi aşağıdaki şekilde yapılır: 1) Yazarkasa A-5(EJ Raporları) konumuna alınır. (Bkz. Sayfa 11) 2) Yeni EKÜ takılır ve DÜZELT tuşuna basılarak EKÜ ataması yapılır. Bu işlemlerden sonra yeni EKÜ kullanıma açılmış olur. Eski EKÜ üzerine EKÜ numarasını yazıp kaybetmeyeceğiniz bir yerde saklayınız. NOT: Kullanıma kapatılan EKÜ deki son belge Z raporu olmalıdır. 7
1-5. TEMEL ÖZELLİKLER 1.1.1 STANDART DONANIM 10 haneli müşteri ve kullanıcı ekranı 35 tuş Elektronik anahtar Çekmece (4 bozuk para, 3 kağıt para gözü) EKÜ 1.1.2 YAZILIM ÖZELLİKLERİ 250 PLU ve 8 Departman kullanılabilir 8 KDV oranı 1.1.3 TUŞ TAKIMI 8
TUŞLARIN İŞLEVLERİ FİŞ Kâğıt rulosunu ileri doğru sürer. 00, 0-9 Tüm sayısal girişlerde kullanılır. SİLME DEPT X İPTAL FİŞ İPTAL İNDİRİM ARTTIRIM Herhangi yanlış girilmiş bir değeri silmek için ve hata durumunda alarmı susturmak için kullanılır. Departman tuşları <R> konumunda satış amaçlı kullanılır. <P> konumunda fiyat ayarı ve tanımlama yapmak için kullanılır. Miktar belirtme ve çarpma işlemi yapmak için kullanılır. Fiş içerisinde satışları iptal etmek için kullanılır. tuşu ile birlikte fiş iptali için kullanılır. Satılan son ürüne oran veya tutar artışı, veya ARA TOPLAM tutarına oran artışı yapmak için kullanılır. FONK FONK ile birlikte satılan son ürüne oran veya tutar artışı, veya ARA TOPLAM tutarına oran artışı yapmak için kullanılır. PLU K.ALDI K.VERDİ. ÇEK <R> konumunda PLU satışı yapmak için kullanılır. <R> konumunda, satış harici kasaya para girmek için kullanılır. FONK ile birlikte <R> konumunda, satış harici kasadan para almak için kullanılır. <R> ve <P> konumda sayısal işlemlerde kullanılır. <R> konumunda ÇEK ile ödeme almak için kullanılır. ARA TOP. N A K İ T <P> konumunda Programa giriş için kullanılır. <R> konumunda fişin ara toplamını hesaplamak için kullanılır. <R> konumunda satış sonucu NAKİT olarak ödeme almak için kullanılır. <X >konumunda GÜNLÜK MALİ RAPOR okumak için kullanılır. <P> konumunda programı sonlandırmak için kullanılır. DÜZELT Kasada herhangi bir işlem yok iken çekmece açmak için kullanılır. Son yapılan işlemi düzeltmek için kullanılır. (satış, indirim, artırım, vb.) 9
1.1.4 GÖSTERGE DEPT TUTAR TUTAR Gösterge Mesajları Para üstü : Para Üstü : İptal : İndirim : Arttırım : Aratoplam E : Hata X : Çarpım. İptal. İndirim. 10
1.1.5 KULLANIM KONUMLARI Cihaz ilk açıldığında Tarih-Saat (A-6) konumundadır. Bu konumda klavye üzerindeki tuşlar etkisiz hale geçer. ANAHTAR tuşuna basılması ile cihaz otomatik olarak Satış (A-2) konumuna geçer. Satış dışında başka bir konum seçilmek isteniyorsa uygun rakam girişi yapıldıktan sonra ANAHTAR tuşuna basılmalıdır. Başlanmış bir işlem sonuçlandırılmadan yazarkasa çalışma konumunun değiştirilmesi mümkün değildir. 0 A - 0 Cihaz Kapalı 1 A - 1 Program konumu 2 A - 2 Satış Konumu 3 A - 3 X Raporu Konumu 4 A - 4 Z Raporu Konumu 5 A - 5 EJ (EKÜ) Raporları Konumu 6 A - 6 Tarih Saat Konumu 11
2- PROGRAMLAMA Bu bölümde yazarkasanın program konumunda iken yapılabilecek işlemler anlatılmıştır. Kasanız yetkili servis tarafından programlandı ise bir sonraki bölüme geçebilirsiniz. 2-1. TARİH VE SAAT PROGRAMI Tarih ve saat ayarı, aşağıdaki program ile yapılır. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 2 1 Tarih, gün ve saat programı YYYYAAGGgg SSDDss YYYY: Yıl (2000~2099) AA: Ay (01~12) GG: Ayın günü (1, 3, 5, 7, 8, 10 ve 12. aylar: 01~31) (2. ay: 01~29) (4, 6, 9 ve 11. aylar: 01~30) gg: Haftanın günü (01: Pazar) (02: Pazartesi) (03: Salı) (04: Çarşamba) (05: Perşembe) (06: Cuma) (07: Cumartesi) SS: Saat (00~23) DD: Dakika (00~59) ss: Saniye (00~59) N A K İ T Program bitimi Dikkat: Bu programın yapılabilmesi için daha önce Z raporu ile günlük hafızadaki bilgilerin sıfırlanmış olması gerekir. Aksi halde ekranda Z-RAPORU hata mesajı görülecektir. Tarih girişinde dikkatli olunmalıdır. İleri bir tarih girdikten sonra satış yapılması halinde eski tarihi yeniden programlamanız mümküm olmayacaktır. 12
ÖRNEK: TARİH VE SAAT PROGRAMI Tarih & Gün : 02 ARALIK 2009, ÇARŞAMBA Saat : 16:55:01 ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 2 1 Tarih, gün ve saat programı 2009120204 02 Aralık 2009 Çarşamba 165501 N A K İ T 16:55:01 Program bitimi Dikkat: Saati geriye almak isterseniz, 21 ile programa girdikten sonra, kasaya herhangi bir işlem yapmadan, en az geriye almak istediğiniz zaman kadar beklemeniz gerekir. Bu tür bir işlem için tavsiye edilen yöntem, gün sonunda Z raporu aldıktan sonra, kasayı 21 numaralı program konumunda bırakıp, değiştirmek istediğiniz saati ertesi gün ilk işlem olarak programlamanızdır. 13
2-2. KDV ORANI PROGRAMI Bu cihazda 8 adet farklı KDV oranı programlayabilirsiniz. Her KDV oranının bir numarası vardır ve departmanlara bu numaralar vasıtası ile KDV ataması yapılır. Dikkat: Bu programın yapılabilmesi için daha önce Z raporu ile günlük hafızadaki bilgilerin sıfırlanmış olması gerekir. Aksi halde ekranda Z-RAPORU hata mesajı görülecektir. 51 1 Nolu KDV oranı programı 52 2 Nolu KDV oranı programı 53 3 Nolu KDV oranı programı 54 4 Nolu KDV oranı programı 55 5 Nolu KDV oranı programı 56 6 Nolu KDV oranı programı 57 7 Nolu KDV oranı programı 58 8 Nolu KDV oranı programı ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 5 1 1 nolu KDV oranı programı NN (KDV oranı) KDV oranı (NN = 00-99) N A K İ T Program bitimi 14
2-3. DEPARTMAN TANIMLAMA PROGRAMI Çalışma modunu PROG konumuna getiriniz ve aşağıdaki işlemleri yapınız. Boşluk olarak programlanan departman isimleri standart fabrika ayarına döner. (DEPT1, DEPT2, vs.) Dikkat: Bu programın yapılabilmesi için daha önce Z raporu ile günlük hafızadaki bilgilerin sıfırlanmış olması gerekir. Aksi halde ekranda Z-RAPORU hata mesajı görülecektir. 31 Departman1 için tanımlama programı 32 Departman2 için tanımlama programı 33 Departman3 için tanımlama programı 34 Departman4 için tanımlama programı 35 Departman5 için tanımlama programı 36 Departman6 için tanımlama programı 37 Departman7 için tanımlama programı 38 Departman8 için tanımlama programı ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 3 1 Departman1 isim programı N N N N (Karakter Kodu) Departman1 e tanımlanan ismin ilk dört karakteri (*) N N N N (Karakter Kodu) Departman1 e tanımlanan ismin son dört karakteri 1-8 (Kdv Kodu) Departman1 e bağlanacak olan KDV kodu (Daha önce tanımlanmış KDV oran kodu- Bkz.syf 14) N A K İ T Program bitimi Not: Karakter tanımları alfanumerik kodlar ile girilir. Alfanumerik tuş takımı kodları için sayfa 16 ya bakınız. 15
KARAKTER BOŞLUK! $ % KOD KARAKTER & ( ) * + KOD KARAKTER, -. / 0 1 KOD KARAKTER 2 3 4 5 6 7 KOD KARAKTER 8 9 : ; = < KOD KARAKTER >? @ A B C KOD KARAKTER D E F G H I KOD KARAKTER J K L M N O KOD KARAKTER P Q R S T U KOD KARAKTER V W X Y Z Ç KOD KARAKTER Ğ İ Ö Ş Ü ~ KOD KARAKTER BOŞLUK BOŞLUK KOD ALFA NUME RİK TUŞ TAKI MI KODL ARI 16
ÖRNEK: DEPARTMAN TANIMLAMA PROGRAMI Departman 3 e T.GIDA adının ve %08 lik KDV oranın programlanması aşağıda gösterilmiştir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 3 3 Departman3 tanımlama programı 84 46 71 73 (Karakter Kodu) T.GI 68 65 32 32 (Karakter Kodu) 3 DA %08 KDV oranı için tanımlanan no. Bu örnekte 3 no lu KDV %08 dir. N A K İ T Program bitimi 17
2-4. DEPARTMAN FİYAT PROGRAMLAMASI Sekiz haneyi aşmamak şartıyla departmanlara öntanımlı fiyat atanabilir. Böylece sayı tuşları ile tutar girilmeden sadece departman tuşlarına basılmak suretiyle satış yapılabilir. Öntanımlı fiyata sahip bir departmandan aynı zamanda başka bir tutarla satış yapmak mümkündür. Bunun için önce sayı tuşları ile tutar girilir, daha sonra ilgili departman tuşuna basılır. Ön tanımlı fiyattan departman satışı yapıldığında giriş hane kısıtlamasına bakılmaz. Ancak tutar girişi ile departman satışında hane kısıtlaması kontrolü yapılır. Örnek: Fiyatı 10,00 TL olarak öntanımlı bir departmanın hane giriş kısıtlaması 0 programlanmış ise bu departmandan 10,00 TL dışında bir fiyatla satış yapılamaz. (Bkz.syf 20) ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 3 Departman fiyat programı nnnnnnnn (fiyat) DEPT1 Departman fiyat (0 ~ 99999999 kuruş) N A K İ T Program bitimi 18
ÖRNEK: DEPARTMAN FİYAT PROGRAMLAMASI Departman 5 e 2,50 TL fiyat programlanması aşağıda gösterilmiştir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 3 Departman fiyat programı 2-5 - 0 (fiyat) DEPT5 Departman fiyat 2,50 TL N A K İ T Program bitimi 19
2-5. DEPARTMAN HANE KISITLAMASI Tutar girilerek yapılan departman satışlarına hane kısıtlaması konulabilir. Programlanılan hane bedeli aşıldığında PRG-YASAGI hata mesajını verecektir. Ön tanımlı departman satışı bu kısıtlamadan etkilenmez. Fabrika ayarı: Tüm Departmanlarda 8 haneye kadar tutar girişi ile satış yapılabilir. Hane Sayısı Anlamı 0 Departmana tutar girişi ile hiçbir bedel girilemez. 1 Departmana tutar girişi ile 1 haneli bedel (kr) girilebilir. 2 Departmana tutar girişi ile 2 haneli bedel (kr) girilebilir. 3 Departmana tutar girişi ile 3 haneli bedel (kr) girilebilir. 4 Departmana tutar girişi ile 4 haneli bedel (kr) girilebilir. 5 Departmana tutar girişi ile 5 haneli bedel (kr) girilebilir. 6 Departmana tutar girişi ile 6 haneli bedel (kr) girilebilir. 7 Departmana tutar girişi ile 7 haneli bedel (kr) girilebilir. 8 Departmana tutar girişi ile 8 haneli bedel (kr) girilebilir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 2 Departman hane kısıtlama programı N (hane) DEPT Departman hane kısıtlaması N A K İ T Program bitimi 20
ÖRNEK: DEPARTMAN GİRİŞ HANE KISITLAMASI Departman 8 e dışarıdan fiyat giriş üst limiti 99 Kr (2 Hane) olarak kısıtlanması aşağıda gösterilmiştir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 2 Departman hane kısıtlaması 2 (hane) DEPT8 Departman 8 hane kısıtlaması N A K İ T Program bitimi 21
2-6. LOGO PROGRAMI Yazarkasanızda fiş ve raporların en üst kısmında yer alacak firma adı, adresi, vergi dairesi ve vergi hesap numarasının programlanması için aşağıdaki işlemleri yapınız. Vergi mükellefiyet bilgilerinin yer verileceği mağaza mesajınızı boşluklar dahil her biri 24 karakteri aşmayacak 5 satır halinde düzenleyiniz ve karakter kod tablosunda karşılıklarını bulunuz. Bundan sonra programı klavyeden aşağıda belirtilen tuş girişleriyle kolaylıkla yazarkasanızın hafızasına kaydedebilirsiniz. 11 1. Logo Satırı Programı 12 2. Logo Satırı Programı 13 3. Logo Satırı Programı 14 4. Logo Satırı Programı 15 5. Logo Satırı Programı Not: Kağıt kaybına yol açmamak için mağaza mesajında tamamen boş olan satırlar fiş üzerine basılmaz. 22
ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 1 1 1. Logo satırı programı nnnn (karakter kodu) nnnn (karakter kodu) nnnn (karakter kodu) nnnn (karakter kodu) Her 4 karakter girişinden sonra kare tuşuna basınız nnnn (karakter kodu) nnnn (karakter kodu) N A K İ T Program bitimi 23
ÖRNEK: LOGOPROGRAMI Aşağıdaki örnekte 2. Logo satırına MECLİS-İ MEBUSAN CAD. bilgilerinin girilmesi gösterilmiştir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 1 2 2. Logo satırı programı (77 69 67-76) (karakter kodu) MECL (93-83 - 45-93) (karakter kodu) İS-İ (32-77 - 69-66) (karakter kodu) MEB (85-83 - 65-78) (karakter kodu) USAN (32-67 - 65-68) (karakter kodu) (46-32 - 32-32) (karakter kodu). CAD N A K İ T Program bitimi 24
2-7. PLU PROGRAMI PLU listesi programında 250 değişik ürün adı, (maksimum 8 karakter) fiyatı ve (maksimum 999.999,99 TL) PLU nosu (maksimum 13 haneli sayı) ile ürün listesine eklenebilir. Böylece fiş kesimi esnasında ürün kodu girilip PLU tuşuna basılınca ürünün adı, vergi oranı ve fiyatı otomatik olarak fiş üzerine basılacaktır. PLU listesindeki her ürün sekiz ana departmandan birine bağlanmak zorundadır. Örneğin Ekmek isim ve fiyatı girildikten sonra Unlu Mamüller isim ve KDV oranının programlanmış olduğu departmana bağlanmalıdır. PLU ile yapılan satışlar KDV oranlarını bağlı oldukları departmandan alırlar, ayrıca satış ve KDV tutarları da yine bağlı oldukları departmana kaydedilir. Fabrika Ayarı: PLU listesi boştur. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 6 PLU programı Nnnn (PLU no) PLU no maksimum 13 hane nnnn (karakter kodu) PLU adı ilk dört karakter nnnn (karakter kodu) PLU adı son dört karakter Nnnn.. (fiyat) PLU fiyatı maksimum 8 hane DEPT Bağlanan departman tuşu N A K İ T Program bitimi 25
ÖRNEK: PLU PROGRAMI Aşağıdaki örnekte 001 nolu Sıvı Vim adlı 1,75 TL fiyatlı Departman 4 e bağlı PLU tanımı gösterilmiştir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 6 PLU programı (0 0 1) (PLU no) PLU 001 (83 73 86 73) (karakter kodu) SIVI (32-86 93 77) (karakter kodu) VİM (1 7 5) (fiyat) Fiyat 1,75 DEPT4 Departman 4 e bağlı N A K İ T Program bitimi 26
2-8. PLU SİLME Aşağıdaki program yapılarak daha önce programlanmış bir PLU listeden silinebilir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 7 PLU silme programı Nnnn (PLU no) PLU no N A K İ T Program bitimi 27
2-9. YAZARKASA KULLANIM OPSİYONLARI Yazarkasanızı ihtiyaçlarınıza en uygun durumda kullanabilmeniz için aşağıda listesi verilen seçenekleri değerlendirmenizi ve verilen örnekleri inceledikten sonra gerekli olabilecek programları yapmanızı öneririz. KULLANIM OPSİYONU DEĞER TUŞ Tuş basıldığında sesli uyarı Fabrika Ayarı = 1 Düzeltme tuşu kullanım izni Fabrika Ayarı = 1 İptal tuşu kullanım izni Fabrika Ayarı = 1 EVET = 1 HAYIR = 0 EVET = 1 HAYIR = 0 EVET = 1 HAYIR = 0 DÜZELT İPTAL FİŞ İPTAL Fiş İptal kullanım izni Fabrika Ayarı = 1 EVET = 1 HAYIR = 0 FONK İPTAL FİŞ İPTAL Tek kalem mal satışı Fabrika Ayarı = 1 EVET = 1 HAYIR = 0 N A K İ T Ödemeden önce ARATOP tuşu kullanım şartı Fabrika Ayarı = 0 EVET = 1 HAYIR = 0 ARA TOP. 28
ÖRNEK: YAZARKASA KULLANIM OPSİYONLARI Aşağıdaki örnekte İPTAL tuşunun kullanım dışı bırakılması gösterilmiştir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 1 Yazarkasa kullanım opsiyonları programı 0 İPTAL FİŞ İPTAL İptal tuşunun kullanım dışı bırakılması N A K İ T Program bitimi 29
2-10. FİŞ TUTAR LİMİTİ Maksimum fiş bedelinin izin verilebilecek en yüksek değeri 9.999.999,99 TL dir. Vergi Usul Kanununca izin verilen en yüksek fiş bedelinin bu tutarın kat kat altında kaldığı düşünülürse bu programın yapılması oldukça yararlıdır. Böylece fiş kesme esnasında maksimum fiş bedelinin aşılacağı bir bedel girilmek istendiği anda ekranda sesli hata sinyali ile birlikte FİŞ TUTARI hata mesajı görülecektir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 3 Fiş tutar limit programı Nnn (Tutar) ARA TOP. Tutar girişi N A K İ T Program bitimi 30
31
2-11. İNDİRİM/ARTTIRIM TUŞLARI KULLANIM OPSİYONLARI İndirim ve Arttırım tuşlarının kullanımını aşağıda belirtildiği şekilde kısıtlamak veya kaldırmak mümkündür. Opsiyon değeri tabloda belirtilen 0, 1, 2 ve 4 sayılarının toplamı olarak bulunur. Örnek: Kullanımın tamamen serbest olmasını istiyorsak opsiyon 7 (1+2+4), tamamen kapalı olmasını istiyorsak opsiyon 0 olarak programlanabilir. OPSİYONLAR Son Departman veya PLU girişinden sonra indirim / arttırım Fabrika ayarı = 1 DEĞER EVET = 1 HAYIR = 0 ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 4 İnd./Art.kullanım opsiyonları programı N (opsiyon değeri) İNDİRİM ARTTIRIM Opsiyon değeri girişi (arttırım tuşunu ayarlamak için FONK tuşunu kullanınız) N A K İ T Program bitimi 32
ÖRNEK: İNDİRİM/ARTTIRIM TUŞLARI KULLANIM OPSİYONLARI Aşağıdaki örnekte Arttırım tuşu kullanım opsiyonuna 1 değeri verilerek, sadece son departman veya PLU üzerinden arttırım işlemine izin verilmesi gösterilmiştir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 4 İnd./Art.kullanım opsiyonları programı 1 FONK İNDİRİM ARTTIRIM Son departman veya PLU girişinden sonra arttırım izni verilmesi N A K İ T Program bitimi 33
2-12. İNDİRİM/ARTTIRIM TUŞLARI ÖN TANIMLI DEĞER AYARLARI İndirim/Arttırım işleminde ön tanımlı oranlarda yüzdesel indirim veya arttırım yapılması mümkündür. Farklı oranlarda işlem yapılmak istenmesi halinde nümerik tuşlar kullanılarak önce oran (1~99), sonra. girilir ve indirim veya arttırım tuşuna basılarak istenen işlem yapılır. Fabrika ayarı: Her iki tuş otomatik yüzde oranı da % 0 dır. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 5 İnd./Art.tuşları otomatik yüzde programı %nn (oran) İNDİRİM ARTTIRIM İndirim oran girişi (arttırım tuşunu ayarlamak için FONK tuşunu kullanınız) N A K İ T Program bitimi 34
ÖRNEK: İNDİRİM/ARTTIRIM TUŞLARI KULLANIM OPSİYONLARI Aşağıdaki örnekte Arttırım tuşuna %25 lik oran ön tanımı yapılması gösterilmiştir. ÇALIŞMA MODU: <A-1> ARA TOP. Programa giriş 4 5 İnd./Art.tuşları otomatik yüzde programı (2 5) (oran) FONK İNDİRİM ARTTIRIM %25 tanımlı arttırım oran girişi N A K İ T Program bitimi 35
3- YAZARKASANIN SATIŞ İŞLEMİNDE KULLANILMASI Yazarkasanın satış işleminde kullanılması için Satış <A-2> konumunda olması gerekir. Başka bir konumdan Satış <A-2> konumuna geçiş yapmak için sırasıyla 2 ve ANAHTAR tuşlarına basılır. (Bkz. Sayfa 11) 3-1. ÜRÜN SATIŞI Yazarkasanızda PLU ya da DEPARTMAN ile ürün satışı yapabilirsiniz. 3.1.1 DEPARTMAN SATIŞI Departmanlar ön tanımlı tutardan veya tutar girişi yapılarak satılabilir. 3.1.1.1 TUTAR GİRİŞİ İLE DEPARTMAN SATIŞI Tutar girişi ile departman satışı aşağıda gösterilmiştir. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 1 0 0 1,00 TL tutar girişi DEPT Satış yapılacak departman tuşu 36
3.1.1.2 ÖN TANIMLI TUTARDAN DEPARTMAN SATIŞI Daha önce tanımlanmış olan tutardan departman satışı yapmak için sadece departman tuşuna basmak yeterlidir. (Bkz. 2-4) Direkt Departman tuşlarına basmak sureti ile yapılan girişlerde hane kısıtlamasına bakılmaz. Ancak tutar girişi ile departman satışında hane kısıtlaması kontrolü yapılır. Hane kısıtlaması 0 olan departmandan sadece programlı departman satışı yapılabilir. (Bkz. 2-5) 3.1.1.3 TEKRARLI DEPARTMAN SATIŞI Daha önce yapmış olduğunuz bir departman satışını (programlı veya tutar girişi ile) aynı departman tuşuna basarak aynı fiyat üzerinden aşağıda görüldüğü gibi tekrarlayabilirsiniz. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 2 5 5 2,55 TL tutar girişi DEPT Satış yapılacak departman tuşu DEPT Aynı fiyat üzerinden satış yapmak için tekrar aynı tuşa basınız. 37
3.1.1.4 MİKTARLI DEPARTMAN SATIŞI Aynı türde çok sayıda satış yapılacaksa tekrarlı departman satışı yerine miktarlı departman satışı yapmak daha kolaydır. Çarpma işlemi X tuşuna basılarak yapılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 4 x Miktar girişi (ondalıklı veya tam sayı) 1 9 9 1,99 TL tutar girişi (programlı departman satışı ise tutar girilmeden yapılabilir) DEPT Satış yapılacak departman tuşu 38
3.1.2 PLU SATIŞI Departman satış işleminden farklı olarak sadece öntanımlı PLU satışı yapılabilir. 3.1.2.1 ÖNTANIMLI TUTARDAN PLU SATIŞI PLU sayısı girildikten 39onar PLU tuşuna basılarak öntanımlı değer üzerinden doğrudan satılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 1 PLU no PLU PLU tuşu 39
3.1.2.2 TEKRARLI PLU SATIŞI Bu özellik sayesinde PLU satışından sonra PLU no girmeden sadece PLU tuşuna basılarak tekrar aynı ürün satılabilir. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 2 PLU no PLU PLU tuşu PLU Aynı PLUdan satış yapmak için tekrar PLU tuşu 40
3.1.2.3 MİKTARLI PLU SATIŞI Departmanlarda olduğu gibi 1 den fazla aynı PLU dan satış yapmak için tekrarlı PLU satışı yerine miktarlı PLU satışı kullanmak daha kolaydır. Miktar girildikten sonra X tuşuna basılır. PLU numarası girilir ve PLU tuşuna basılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 3 x Miktar girişi (ondalıklı veya tam sayı) 9 PLU no PLU PLU tuşu 41
3.1.3 İNDİRİM VE ARTTIRIM İŞLEMLERİ Yüzdesel veya tutarsal indirim/arttırım yapmak için İNDİRİM/ARTTIRIM tuşu kullanır. 3.1.3.1 ÜRÜN ÜZERİNDEN YÜZDESEL İNDİRİM/ARTTIRIM İŞLEMİ Ürün satışı yapıldıktan sonra indirim/arttırım oranı girilir ve. Tuşuna basılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 2 5 5 2,55 TL tutar girişi DEPT Satış yapılacak departman tuşu 1 5. İNDİRİM ARTTIRIM %15 Ürün indirimi (Arttırım işlemi yapmak için İNDiRİM/ARTTIRIM tuşundan önce FONK tuşuna basılır.) 42
3.1.3.2 ÜRÜN ÜZERİNDEN TUTAR İNDİRİM/ARTTIRIM İŞLEMİ Ürün satışından sonra işlem yapılacak tutar girilir ve İNDİRİM/ARTTIRIM tuşuna basılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 2 3 5 2,35 TL tutar girişi DEPT Satış yapılacak departman tuşu 1 0 5 İNDİRİM ARTTIRIM 1,05 TL tutar indirimi (Arttırım işlemi yapmak için İNDiRİM/ARTTIRIM tuşundan önce FONK tuşuna basılır.) 43
3.1.3.2 İPTAL İŞLEMİ Satılan Departman veya PLU yu iptal etmek için yapılan işlemdir. PLU ve ön tanımlı fiyattan satılan departman iptali aşağıda gösterilen örnekteki gibi yapılır. Tutar girişi ile satışı yapılan departmanların iptali ise İPTAL tuşuna basıldıktan sonra satış yapılan tutar girildikten sonra departman tuşuna basılarak yapılır. Fişte satışı gerçekleşen tutardan farklı tutar iptali yapılamaz. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 2 PLU 2 nolu PLU satışı 7 PLU 7 nolu PLU satışı DEPT3 3 nolu departmanın ön tanımlı fiyattan satışı İPTAL FİŞ İPTAL DEPT3 3 nolu departman satışının iptali İPTAL FİŞ İPTAL 7 PLU 7 nolu PLU satışının iptali 44
3.1.5 DÜZELTME İŞLEMİ Düzeltme, yapılan son işlemin(indirim, artırım, departman ve PLU girişi) yanlış olması halinde bu işlemin iptali için kullanılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 2 7 5 2,75 TL tutar girişi DEPT3 Satış yapılacak departman tuşu 3 9 5 3,95 TL tutar girişi (yanlış giriş) DEPT6 Satış yapılacak departman tuşu (yanlış giriş) DÜZELT Düzeltme işlemi 45
3.1.6 FİŞ İPTALİ Fiş iptal etmek için sırasıyla FONK ve FİŞ İPTAL tuşlarına basılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 4 PLU 4 no lu PLU satışı 2 PLU 2 no lu PLU satışı FONK İPTAL FİŞ İPTAL Fiş iptali 46
3-2. ÇEKMECE AÇMA Satış haricinde çekmeceyi açmak için tuşu kullanılır. 3-3. KASA ALDI Satış haricinde kasaya Nakit Girişi yapmak için kullanılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 5 0 0 Tutar girişi K.ALDI K.VERDİ Kasa aldı işlemi (Sadece nakit olarak yapılabilir) 47
3-4. KASA VERDİ Satış harici kasadan Nakit Çıkışı yapmak için kullanılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 5 0 0 Tutar girişi FONK K.ALDI K.VERDİ Kasa verdi işlemi (Sadece nakit olarak yapılabilir) 48
3-5. ÖDEMELER 1.1.6 NAKİT İLE ÖDEME Yapılan satışın tutarı Nakit olarak tahsil edilecek ise satış işlemlerinden sonra NAKİT ' tuşuna basılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 4 4 5 4,45 TL tutar girişi DEPT2 Satış yapılacak departman tuşu 2 3 7 2,37 TL tutar girişi DEPT1 Satış yapılacak departman tuşu ARA TOP. Aratoplam N A K İ T Nakit ödeme 49
1.1.7 KREDİ İLE ÖDEME Yapılan satışın tutarı kredi kartı ile tahsil edilecek ise satış işlemlerinden sonra KREDİ tuşuna basılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 1 9 0 1,90 TL tutar girişi DEPT4 Satış yapılacak departman tuşu 2 2 0 2,20 TL tutar girişi DEPT6 Satış yapılacak departman tuşu ARA TOP. Aratoplam KREDİ Kredi ile ödeme 50
1.1.8 ÇEK İLE ÖDEME Yapılan satışın tutarı çek ile tahsil edilecek ise satış işlemlerinden sonra ÇEK tuşuna basılır. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 1 PLU 1 no lu PLU satışı 5 PLU 5 no lu PLU satışı ARA TOP. Aratoplam ÇEK Çek ile ödeme 51
1.1.9 PARÇALI ÖDEME Aynı fişte çek, kredi ve nakit ödeme yapabilirsiniz. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 7 8 0 7,80 TL tutar girişi DEPT4 Satış yapılacak departman tuşu ARA TOP. Aratoplam 3 0 0 3,00 TL tutar girişi N A K İ T Nakit ödeme 2 8 0 2,80 TL tutar girişi KREDİ Kredi ile ödeme ÇEK Kalan 2,00 TL tutar için çek ile ödeme 52
3-6. PARA ÜSTÜ Fiş toplamından daha fazla bir tutar tahsil edilirse para üstü gösterilir ve fişe işlenir. ÇALIŞMA MODU: <A-2> 3 4 5 3,45 TL tutar girişi DEPT8 Satış yapılacak departman tuşu 5 0 0 5,00 TL tutar girişi N A K İ T Nakit ödeme, Para üstü gösterge görüntüsü 53
4- MALİ OLMAYAN RAPORLAR Yazarkasa A-3 (Raporlar) konumunda iken mali niteliği olmayan, bilgi amaçlı raporlar alınmaktadır. Raporda mutlaka bulunması gereken değerler hariç, sıfır olan tutarlar rapor boyunun olabildiğince kısa olması için kağıt üzerine basılmaz. 4-1. X RAPORU Mali hafızaya etki etmez, günlük hafızayı özet olarak okumak için kullanılır. NAKİT tuşu ile alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-3> N A K İ T X Raporu 54
4-2. DEPARTMAN SATIŞ RAPORU Departman bazında satışları görmek için kullanılır. Rapor istenen DEPT tuşu ile alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-3> DEPT1 Departman 1 Satış Raporu 55
4-3. ÇEKMECE BİLGİLERİ Tahsilat ve ödeme bilgilerinin yer aldığı rapordur. ARATOPLAM tuşu ile alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-3> ARA TOP Çekmece Bilgileri 56
4-4. PROGRAM RAPORU Kasa üzerindeki program bilgilerini gösteren rapordur. ÇEK tuşu ile alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-3> ÇEK Program Raporu 57
4-5. PLU LİSTESİ İstenilen aralıklarda hangi PLU ların olduğunu gösteren rapordur. Aşağıda gösterilen şekilde alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-3> nnn (PLU no) nnn (PLU no) Başlangıç PLU No (001-250 arası değer) Bitim PLU No (001-250 arası değer) PLU PLU PLU listesi 58
4-6. DEPARTMANA BAĞLI PLU LİSTESİ Departmana hangi PLU ların bağlı olduğunu gösteren rapordur. Aşağıda gösterilen şekilde alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-3> nnn (PLU no) nnn (PLU no) Başlangıç PLU No (001-250 arası değer) Bitim PLU No (001-250 arası değer) PLU DEPT Departmana bağlı PLU listesi 59
5- MALİ RAPORLAR Yazarkasa A-4 (F-Raporları) modunda iken mali raporlar alınır. 5-1. Z RAPORU Z raporu günlük yapılan satışları gösteren ve kanunen her gün sonunda alınması zorunlu bir rapordur. Sırasıyla (1-2-3-4-5-6) ve NAKİT tuşuları ile alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-4> (1-2-3-4-5-6) 123456 sayısı yanlışlıkla Z-raporu alınmasını önlemek için güvenlik kodu olarak kullanılır N A K İ T Z Raporu 60
5-2. MALİ BELLEK RAPORU 5-2.1. SAYAÇLAR ARASI MALİ BELLEK RAPORU Sayaçlar arası mali bellek raporu alımı aşağıda gösterilmiştir. ÇALIŞMA MODU: <A-4> nnnn (Z no) nnnn (Z no) ARA TOP Başlangıç Z No (En fazla 4 hane) Bitim Z No (En fazla 4 hane) Sayaçlar arası mali bellek raporu 61
5-2.2. TARİHLER ARASI MALİ BELLEK RAPORU ÇALIŞMA MODU: <A-4> YYYYAAGG (tarih) Başlangıç Z Tarihi YYYYAAGG (tarih) Bitim Z Tarihi 62
6- EKÜ RAPORLARI 6-1. EKÜ DETAY RAPORU Ekü detay raporu EKÜ (EJ) Rapor konumunda ÇEK tuşuna basılarak alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-5> ÇEK Ekü detay raporu 63
6-2. Z RAPORU TEKRARI Alınmak istenilen Z raporu numarası girilir ve X tuşuna basılır. ÇALIŞMA MODU: <A-5> nnnn (Z no) Z raporu tekrarı x 64
6-3. TEK BELGE KOPYASI 1.1.10 Z NO VE FİŞ NO İLE TEK BELGE KOPYASI Z no ve fiş no girildikten sonra KREDİ tuşu ile alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-5> ZzzzNnnn (Z no)(fiş No) KREDİ Z no ve Fiş no ile tek belge kopyası Not: Zzzz: 4 haneli Z raporu sayacı Nnnn: 4 haneli fiş sayacı Sayaç 4 haneden küçük ise için başında 0 (lar) la tamamlayınız. Örnek: 67 nolu Z sayacının 1 nolu fişini 00670001 olarak giriniz. 65
1.1.11 TARİH VE SAAT İLE TEK BELGE KOYASI Tarih ve saat girildikten sonra KREDİ tuşu ile alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-5> YYYYAAGGssdd (Tarih-Saat) KREDİ Tarih ve saat ile tek belge kopyası 66
6-4. DÖNEMSEL BELGE KOPYASI 1.1.12 Z NO VE FİŞ NO İLE DÖNEMSEL BELGE KOPYASI Başlangıç ve bitim değerleri girildikten sonra ARATOPLAM tuşu ile alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-5> ZzzzNnnn (Z no)(fiş No) Z no ve fiş no başlangıç değeri ZzzzNnnn (Z no)(fiş No) Z no ve fiş no bitim değeri Z no ve fiş no ile dönemsel belge kopyası Not: Zzzz: 4 haneli Z raporu sayacı Nnnn: 4 haneli fiş sayacı Sayaç 4 haneden küçük ise için başında 0 (lar) la tamamlayınız. Örnek: 67 nolu Z sayacının 1 nolu fişini 00670001 olarak giriniz. 67
1.1.13 TARİH VE SAAT İLE DÖNEMSEL BELGE KOPYASI Başlangıç değeri girildiktan sonra tuşuna basılır.bitim değeri girildikten sonra tuşu ile alınır. ÇALIŞMA MODU: <A-5> YYYYAAGGssdd (Tarih-Saat) YYYYAAGGssdd (Tarih-Saat) ARA TOP ARA TOP Başlangıç değeri Bitim değeri Tarih ve saat ile dönemsel belge kopyası 68
7- HATA MESAJLARI Sesli uyarı eşliğinde göstergede '' sembolü ile birlikte çıkabilecek hata mesajları aşağıdadır. Sesli ikaz SİLME tuşu ile susturulabilir. : Yanlış bilgi girişi, genel kullanım hatalarında gösterilen ikaz : Mevcut ana kilit konumunda tanımlı olmayan bir işlemin yapılmak istenmesi : Yazarkasa mali hafızasındaki bir nedenle bloke olması : Yapılan işlemin program nedeni ile kısıtlanmış olması : Bu işlem Z Raporu alınmadan yapılamaz : Para üstü için çekmecede yeterli nakit yok : 100 işlemlik fiş boyuna ulaşıldı (Fiş ödeme veya Fiş iptali ile sonlandırın : Maksimum fiş tutarının aşılma noktasında olduğunu gösteren ikaz : Yazıcıda kağıdın olmadığını gösteren ikaz : Yazıcıya basılacak bilgiler sona ermeden yeni bir işlem başlatılmak istenmesi halinde bu ikaz verilir. Ayrıca termal kafa belirli bir ısının üzerine çıktığında da bu hata mesajı verilmektedir : Ekü tamamen doldu Z Raporu alıp yeni EKÜ atayın : EKÜ bağlantı hatası : EKÜ genel hata (Yanlış ekü v.b.) : EKÜ yazma hatası : Kapatılmış EKÜ : Mali konuma geçilir iken EKÜ atama hatası : Takılı olan EKÜ geçerli ancak ataması yapılmamış : Girilen arama değeri sınır dışı 69
: EKÜ nün sınırları içinde fakat EKÜ de yer almayan belge kopyası istenmesi halinde gösterilen mesajdır. : Boş EKÜ MALİ BELLEK DOLUYOR : Mali bellekte kapasitesi 30 gün ve altına düştüğünde Z- raporlarında basılan ikazdır MALİ BELLEK DOLDU : Mali bellek tamamen dolduğunda Z-raporunda bu mesaj verilecektir. Bu mesaj 2480 inci Z raporunda verilecektir 70