Kullanıcı elkitabı Internet tabanlı tekstil eğitim laboratuvarı
Proje ortakları 2
İçindekiler Yazılım gereksinimleri; Yazılımın kurulması ve çalıştırılması; Kullanıcı arayüzüne genel bir bakış; Örnek bir modülün öğrenimi için yazılımın kullanılması; Kendini sınama testlerinin kullanılması; 3
Yazılım gereksinimleri 4
Windows Masaüstü/Dizüstü: 2.33GHz veya daha hızlı x86-uyumlu işlemci; Netbook: Intel Atom 1.6GHz veya daha hızlı işlemci Microsoft Windows XP Home, Professional, veya Service Pack 3 kurulu Tablet PC Edition; Windows Server 2003; Windows Server 2008; Windows Vista Home Premium, Business, Ultimate, veya Enterprise (64-bit versiyonlar dahil); veya Windows 7 512MB RAM (1GB önerilir) Mac OS Intel Core Duo veya daha hızlı işlemci Mac OS X v10.6 veya v10.7 512MB RAM (1GB önerilir) Adobe Reader X 5
Yazılımın kurulması ve çalıştırılması 6
Yazılımı kurmak için DVD nin bilgisayarın okuyucusuna takılması ve DVD içindeki çalıştırılabilir e-tex-lab adlı dosyaya çift tıklanması yeterlidir. Yazılımın kurulabilmesi için bilgisayarda Adobe Air ve Adobe Reader ın kurulu olması gerekmektedir. Kurulum sihirbazı, bilgisayarınızı otomatik tarayacak ve gerekirse bilgisayarınıza bu yazılımları bedava olarak indirip kuracaktır. e-tex-lab yazılımı kurulduktan sonra dilenirse video paketi de DVD içinde ki e-tex-lab Extra Pack dosyasına çift tıklanarak kurulabilir. 7
Kurulum sırasında gelen ekranlardaki yönergelere uygun olarak İleri-Next düğmesine tıklanarak kurulum devam ettirilip, sonlandırılır. Kurulum penceresi kapandıktan sonra masaüstünde yazılımı çalıştırmak için bir kısayol otomatik olarak oluşturulacaktır. Kısayola çift tıkladığınızda karşınıza yukarıdaki ekran geliyorsa herşey yolunda demektir. 8
Kullanıcı ara yüzüne genel bir bakış 9
Yukarıdaki şekilde e-tex-lab uygulamasının arayüzü gösterilmektedir. Görüldüğü üzere, arayüzdeki en temel özellik, soldaki gezinti sütunu ile sağdaki içerik bölümüdür. Gezinti sütunu içindeki çeşitli simgeler ve düğmelerle içerik ve içeriğe ait çeşitli medya (resim, video, testler v.b.) ortada açılmaktadır. Kullanıcı dilerse gezinti ile ilgili seçenekleri içeren sol sütunu şekilde gösterilen simgeye tıklayarak kapatabilir. Böylece ortada çalışmak ve okumak için daha geniş bir alan oluşmaktadır. Tekrar aynı düğmeye tıklayarak gezinti sütunu eski haline getirilebilmektedir. 10
Ayrıca diğer tüm masaüstü programlarında olduğu gibi uygulama penceresinin boyutlarını sağ üstteki Tam ekran düğmesi veya pencerenin kenarlarından sürükleyerek de değiştirebilirsiniz. Aynı zamanda, çoğu modern internet tarayıcılarında bulunan sekmeli gezinti özelliği e- Tex-Lab uygulamasında da mevcuttur. Yapmanız gereken tek şey sekme çubuğunda ki + düğmesine basarak yeni bir sekme açmak ve o sekmede görmek istediğiniz içeriği gezinti sütunundan seçmektedir. Böylece aynı anda birden fazla içeriği görüntüleyebilir ve inceleyebilirsiniz. 11
e-tex-lab uygulaması ve AB projesi sonucu üretilmiştir. Bu proje hakkında bilgi almak için altta bulunan Proje düğmesine tıklayabilirsiniz. Aynı hizada bulunan Yardım düğmesine tıklayarak, yazılımın kullanımı ile ilgili genel bilgilere ulaşabilirsiniz. Bu bilgiler çoğunlukla hangi simgenin ne işe yaradığı ile ilgilidir. Böylece kullanıcının birilerine sormadan yazılımı kendi başına öğrenebilmesi hedeflenmiştir. 12
Yine de yazılımla ilgili destek, eleştiri, öneri gibi amaçlarla -- iletişime geçmeniz gereken birilerini arıyorsanız, resimde gösterilen İletişim düğmesine tıklayabilirsiniz. Gelen ekranda size uygun olabilecek iletişim kişilerinin/kurumlarının bir listesi gelecektir. Sol panel gezinti çubuğumunu içermektedir. Burada görüntülemek istediğiniz içerik listesi bulunmaktadır. Tıkladığınız bir metin veya simge ile ilgili içerik, orta kısımda gösterilecektir. 13
Ortada içerik görüntülenirken, kullanıcı içerikle ilgili notlar almak isteyebilir. Bunun için yapması gereken resimde gösterilen simgeye sonra da gelen ekranda yeni not ekleme düğmesine tıklamaktır. Buraya eklenen notlar her içerik için ayrı ayrı tutulmaktadır. Kullanıcı dilediği zaman buradaki notları silebilip veya değiştirebilmektedir. Kullanıcı herhangi bir içeriğe not eklediğinde, gezinti çubuğunda içeriğin sağ tarafında resimde gösterilen simge otomatik olarak gelmektedir. Böylece kullanıcı listeye bakarak hangi içeriğe not yazdığını görebilmektedir. 14
Resimde ok işaretiyle gösterilen simgeye tıklandığında, kullanıcı içerikle ilgili web kaynaklarının listesini görebilmektedir. Örnekte gösterilen içeriğe ait tek kaynak olarak bir video olarak listelenmiştir. Çoğu uygulamada olduğu gibi kullanıcı bazı içeriği favorilerine eklemek isteyebilir. Resimde gösterilen simgeye tıklayarak kullanıcı aktif içeriği favorilerine ekler ve daha sonra favori listesine bu simge altından erişebilir. 15
Resimde görüntülenen simge kullanıcının teknik terimler sözlüğünü açmasını sağlar. Kullanıcı böylece metinler içinde manasını bilmediği teknik terimleri buradan bakarak öğrenebilir. İçerikler ile herhangi bir modül veya konu hakkında bilgi sahibi olan öğrenci, bilgisini yine e-tex-lab uygulaması ile sınayabilir. Bunun için tek yapılması gereken, herhangi bir içerik içindeyken, resimde gösterilen simgeye tıklamak ve gelen sorulara yanıt vermektir. 16
Tüm sorulara yanıt verdikten sonra kullanıcı yukarıda bulunan cevapları kontrol et düğmesine tıklayıp, hangi soruları doğru, hangilerini yanlış yanıtladığını görerek kendini sınayabilmektedir. Ayrıca kullanıcı çalışırken, sol ve sağ panellerin boyutlarını da ayarlayabilmektedir. İki panel ortasında bulunan çubuğu fare ile sağa veya sola çekerek panellerin boyutlarını dilediği gibi ayarlayabilmektedir. 17
Panel boyutlandırmanın yetmediği durumlarda, kullanıcı içeriğin yazı boyutunu da değiştirerek içeriği okumasını kolaylaştırabilmektedir. Bunun için yapılması gereken sağ altta bulunan yazı boyutu büyüt ve küçült simgelerini kullanmaktır. Tahmin edilebileceği üzere, iki düğmeden küçük olan yazı tipini küçültmek için, diğeri de büyütmek için kullanılmaktadır. Yazı tipini normal boyutun altına küçültmek bazı durumlarda kaydırma çubuğunu az kullanmak için işe yarayabilmektedir. 18
Yazı boyutu düğmelerinin yanında, arama kutusu bulunmaktadır. Kullanıcı bu alana metin içinde aradığı bir ifadeyi yazıp arama yapabilmektedir. Aranan ifade içerik içinde geçiyorsa, geçtiği yerler sarı renkle vurgulanacaktır. Eğer sol taraftaki içerik başlıklarının sol tarafında okla gösterilen simge bulunuyorsa, bu o içeriğe ait bir video olduğunu göstermektedir. Kullanıcı bu simgeye tıklayarak içeriğe ait videoyu izleyebilir. 19
Video izlemek için gösterilen ekran standart olarak internette veya diğer programlar içinde görüntülenen oynatıcılardan çok farklı değildir. Şekilde görüldüğü üzere, video oynatıcı ileri sar, geri sar, kalan süre, ses aç-kapa gibi özellikleri desteklemektedir. Kullanıcı dilerse videoyu tam ekran olarak da seyredebilir. Bunun için oynatıcının sağ alt köşesindeki düğmeye tıklanması gerekmektedir. 20
Video simgesi yanında, içerik başlığı yanında ayrıca PDF simgesi de bulunmaktadır. Kullanıcı bu simgeye tıklayarak içeriği PDF dökümanına dönüştürüp, görüntüleyebilir. Böylece içerik metni harici bir dosya olarak da saklanabileceği gibi, çıktısı da PDF görüntülenme ekranı üzerinden alınabilmektedir. Resimde PDF görüntüleyici arayüz gösterilmektedir. Bu ekranın düzgün çalışması için sistemde bir PDF okuyucu, örneğin Adobe Reader bulunmalıdır. 21
İçerik başlıklarının sol tarafında PDF ve Video simgelerinin dışında bir üçüncü simge daha bulunmaktadır. Bu simge, içeriğe ait bir web kaynağının girilmiş olduğunu gösterir. Bu harici bağlantılara tıklandığında bir internet sayfasına yönlendirme yapılacağı için, kaynağın görüntülenebilmesi için güncel bir tarayıcı ve internet bağlantısı gerekmektedir. 22
Örnek bir modülün öğrenilmesi için yazılımın kullanılması 23
Kullanıcı yazılımı kullanarak bir modülü veya eğitim nesnesini öğrenebilmek için daha önceki bölümlerde bahsi geçen temel program işlevlerini kullanmak zorundadır. Kullanıcıya programı kullanırken yardımcı olabilmek için konulan yardım menüsünde kullanıcı arayüzünün genel özelliklerinden bahsedilmektedir: KULLANICI ARAYÜZÜ İçerik paneli: İçerik paneli HTML destekli bir arayüz olup, çeşitli içerik türlerini gösterebilmektedir: Sabit içerik, örneğin metinler; Resimler; Videolar; Flash v.b. etkileşimli içerikler. Büyüteç özelliği: İçerik panelinde gösterilen içeriği büyüteç özelliği ile büyütüp küçültebilirsiniz. Yanyana konulan iki düğmeyi kullanarak, içerik içindeki metinleri ihtiyacınıza göre daha büyük boyutta veya daha küçük boyutta görüntülemek için bu özellik kullanılabilir. Gezinti paneli: Gezinti paneli tüm içeriğe ağaç yapısında erişilen bölümdür. Dilenirse gezinti paneli kapatılıp açılabilir. Gezinti panelinde gösterilen içerikler yeni sekmelerde açılarak, birden fazla içeriğe aynı anda erişilebilmektedir. Dizin: 24
Kullanıcı metinler içinde sık geçen, manasını bilmediği teknik terimlerin anlamlarını dizin ekranından bakarak öğrenebilir. Favoriler: Kullanıcı sık eriştiği veya beğendiği bazı içerik başlıklarını favorilerine ekleyerek saklayabilir. Böylece bu içerikler, favoriler ekranındaki liste yoluyla daha kolay erişilebilmektedir. Web kaynakları: Link: Web sayfaları gibi harici kaynakları ekleyebiliriz. PDF: Kullanıcı içerikleri PDF formatına çevirerek dilerse harici bir dosya olarak kaydedebilir veya çıktısını alabilir. Video: İçerikle ilişkilendirilmiş videolar arayüz içinde izlenebilmektedirler. Evaluation: Kullanıcı öğrendiği bir içerikle ilgili kendisini sınayabilir. Bunun için uygulama içinde kendini sınama testleri (quizler) bulunmaktadır. Notes: Kullanıcı içerikle ilgili notlar alabilmektedir. 25
Bir modülün öğrenilmesi, değişiklik ünitelerden derslerin kavranılması ile mümkündür. Programı kullanan kişi değişik standartları birbirinden farklı yollarla analiz etme ve öğrenme imkanına sahiptir. Örneğin bir içeriği sadece metinden öğrenebileceği gibi, başka bir içeriği daha once anlatıldığı şekilde videolardan da öğrenebilmektedir. Öğrenme süreci tamamen kişiye bağlıdır ve kişinin tek başına gerçekleştirmesine uygundur. Sistem kullanıcının kendi başına sorumluluk almasına, istediği içeriği, istediği zaman görmesine izin vermektedir. Ayrıca sistem kullanıcı içeriğin farklı türlerine de istediği zaman erişmesine izin vermektedir (video, metin, pdf v.b.). Ayrıca kullanıcı dilediği zaman bilgi seviyesini sınama testleri ile değerlendirebilme şansına sahiptir. 26
Kendini sınama testlerinin kullanılması 27
Öğrenme sürecinin son adımı, program yoluyla elde edilen yeterliliklerin değerlendirilmesi ve sınanmasıdır. Bunun için kullanıcı her modülün sonunda bulunan mini quiz lerle kendisini test edebilir. Kullanıcı bu testleri istediği sırada ve sayıda gerçekleştirebilir. Değişik seçimlere tıklayarak ve yanıtları kontrol ederek, kullanıcı yanıtlar ile ilgili geri bildirim alma şansına sahiptir. Böylece hem değişik yanıtları öğrenebilip, hem de kendi yanlışlarını görebilecektir. 28
İletişim Almanya BSW - Bildungswerk der Sachsischen Wirtschaft ggmbh Web: http://www.bsw-ggmbh.de Kişi: Uwe Hoppe Email: uwe.hoppe[at]bsw-mail.de Tel: +49 351 425 02 69 Portekiz CITEVE Web: http://www.citeve.pt Kişi: José Neto Email: jneto[at]citeve.pt Tel: +351 252 300 300 CITEVE Web: http://www.citeve.pt Kişi: Paulo Mendes Email: pmendes[at]citeve.pt Tel: +351 252 300 300 Türkiye Gaziantep Üniversitesi Web: http://www.gantep.edu.tr Kişi: Yahya AĞIR Email: agir[at]gantep.edu.tr Tel.: +90 (342) 317 17 00 Gaziantep Paylaşımcı İş Adamlar Derneği (GAPGIAD) Web: http://www.gapgiad.org.tr Kişi: Celalettin Demireli Email: info[at]gapgiad.org.tr Tel.: +90 (342) 215 25 52 Kilis 7 Aralık Üniversitesi Web: http://www.kilis.edu.tr Kişi: Murat PALA Email: pala[at]kilis.edu.tr Tel.: +90 (348) 814 26 66 HACI SANİ KONUKOĞLU ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ Web: http://www.konukoglu.k12.tr Kişi: Abdullah Ibili Email: ibiliabdullah[at]hotmail.com Tel.: +90 (342) 220 68 29 29