PROGRESSIVE DIE WIZARD NX2 Lesson 7 Strip Layout Ders 7 Şerit Tasarımı Mustafa ÖZAN STRIP LAYOUT Strip Layout ile Sheet Metal Design Feature larını ve PDW Pre-Process lerini düzenleyebiliriz Strip Layout daki herbir proses Sheet Body olarak gösterilir. Herhangi tanımsız feature lar toplanarak, tek bir istasyona atanır. Strip Layout fonksiyonu diğer bütün fonksiyonlar içinde en önemlisidir. Blank lerin (parçanın açılmış hali), Scrap lerin (hurda), die ların (kalıp) ve punch ların (zımba) son düzenlemesi için kullanılır. Initialize: Initialize ile, - Malzeme besleme yönü, toplam istasyon sayısı, her bir istasyon için parça sayısı belirlenir, - APPLY ile şerit sınırları oluşturulur, otomatik olarak akış yönü bilgisini düzenleyerek Strip Layout/Şerit Tasarımını ilk başlama durumuna getirir. - Şayet Strip Layout ilk başlama durumuna getirildiğinde akış yönü düzeni değiştiyse, düzenleme için parça seçilebilir ve Strip Layout update yapılabilir. - Preferences / Tercihler ayarlanabilir. Bütün değişikliklerden sonra, modife edilmiş operasyon tipi veya tümü seçilerek, Update Strip Layout düğmesine basılır. Restore Part Status: Layout başlama durumuna getirilmiş ve bazı feature lar için proses oluşturulduğu zaman, sistem parçanın açılmış durumu ile bu parça için oluşturulan prosesleri içeren bir ara durum oluşturur. 2
STRIP LAYOUT Bu noktada, şayet Pre-Process Feature a geri dönüp yeni bir Pre-Process oluşturma yada orijinal Sheet Metal parçasını modifiye etme durumunda, parça açılımı olmamış duruma geri döner. Strip Layout a geri dönüldüğünde, Restore Part Status u ara duruma dönmek için kullanılır ve işleme devam edebiliriz. Preferences: Görünüm ayarlarını yapabilir, proses ayırabilir/bölümleyebilir ve kontrol edebiliriz. View Control seçeneği Sheet Metal parça durumunu gösterir. 3-View seçeneği ile 1 ile 3 görünüş arasında seçim yapabiliriz. Strip Layout ve Simulation ile strip layout ve simulation görünümünü ayarlayabiliriz. Intermediate Part tasarımdaki her bir sahne için parçayı gösterir. Eğer feature lar hala üst tasarım penceresinde ise, intermediate view parçanın feature prosesi olmadan nasıl göründüğünü gösterir. Final Part ile gerçek parça görünür. Sort Process: Operasyon yada istasyona göre feature prosesleri bölümleyebilir, sınıflayabiliriz. Checker: Check Process Feature Relationship seçeneği hiyerarşik ilişkileri ve dizayn edilmiş feature ın şeklini ve yönlendirmesini daima aynı olmasını sağlar. Bu işaretli olduğunda işlemler daha uzun zaman alır. 3 STRIP LAYOUT Process: Kalıp dizaynında prosesler oluşturulmuş ve belirli istasyon numaralarına atanmıştır. Sistemin otomatik olarak yaptığı bu işlem daha sonradan kullanıcı tarafından manuel olarak değiştirilebilir. Strip Layout penceresi ile, - Sheet Metal parçasını seçilebiliriz. Kalıp içinde birden fazla parça olduğunda kullanabiliriz. - Proses Feature ları filtreleyebilir ve seçtiğimiz Proses Feature ların istasyonlarını belirleyebiliriz. Üst pencerede bulunan proses ler ve istasyonlara herhangi bir görev atanmamıştır. Alttaki pencerede ise görev atanmış prosesler ve istasyonlar bulunur. Proseslere ve istasyonlara görev atamak için; - Bir veya daha çok Process Feature üst pencereden seçilir. - Seçilen proseslere istasyon numarası atamak için Station dan numara seçilir. Layout: Alttaki pencereye prosesi ekler. Remove: Alttaki pencereden prosesi kaldırır. 4
STRIP LAYOUT Move Process: Bir veya birden çok prosesi başka bir istasyona taşımak için, ilgili proses/leri alt pencereden yada Strip Work penrecesinden seçerek Move Process ile taşıyabiliriz. Prosesleri ileri ve geri taşıyabilir, taşıma absolute (mutlak) veya relative (izafi) istasyon numarasına göre olarak olabilir. Absolute: Bütün istasyon numaraları listelenir. Hangi istasyon numarasına taşımak istiyorsak listeden onu seçeriz. Relative: Sağ ve Sol ok yönleri aktifleşir. Bulunduğu konumdaki istasyon sıfır varsayılarak bulunduğu konumdan itibaren kaçıncı istasyona taşımak istiyorsak listeden onu seçeriz. Insert Idle (boş) Station:İstasyon eklemek için bu butonu kullanırız. İstasyon eklemek için, hangi istasyondan sonra gelmesi isteniyor ise o istasyon seçilir. Bütün feature lar uygun bir şekilde kayar. Advanced Layout: Sheet Metal parçasında yüzeyler tanımlayarak, yeni bir proses ve istasyon numarası olarak atayabiliriz. Diğer yüzeyler içinde de aynı işlemleri yapabiliriz. Refine (rötüş etmek) Strip Layout: Bütün proseslerin şeklini ve yönlendirmesini son haline getirir. 5 STRIP LAYOUT Tools Tab / Araçlar Sekmesi:Şeritte mevcut feature lar ile görsel simülasyon oluşturmamızı sağlar. Burdaki araçlar kalıp dizaynı için opsiyoneldir. Simülasyon tipini (type), simülasyonu başlatma (Start Simulation) ve simülasyonu silme (Clear Simulation) işlemlerini yapabiliriz. Intermediate Process: Pre-Process de belirtilen birden fazla operasyon gerektiren feature ların oluşturduğu ara proses (intermediate process) gruplarını gösterir. Şayet ara proses yok ise burası aktif olmaz. Replace By: Yer değiştirecek feature ları User Defined Feature Library data bankasında tanımlayabiliriz. Kullanıcı tanımlı yeni ara prosesleri oluşturmak için açılan excel sayfasında uygun sıralamayı yapmalıyız. 6
STRIP LAYOUT Simulation Tools penceresiyle Strip Layout ı Sheet veya Solid Body olarak simüle edebiliriz. Simulation: Menu ve toggle kullanarak simülasyon tipini belirleyebiliriz. Simple: En hızlı simülasyon tipidir. Her istasyon için Sheet Metal parçasını orta seviyeli durumda form verme prosesine göre oluşturur ve kurar. Split Simulation: Varsayılan simülasyon tipidir. Çıkartılan (extracted) Sheet lerden Solid Body oluşturarak Strip Layout u gösterir. Bazı durumlarda, örneğin hurda kenarlarının parça gövdesi kenarlarından daha çok olması durumunda, bu simülasyon yanlış curve ü extrude yapar ve hata oluşur. Bu gibi durumlarda Entire Simulation seçilmelidir. Entire: Split Simulation gibi çalışır. Farkı daha çok hata kontrolü yapmasıdır. Bu nedenle daha uzun zaman alır. Scrap Design modülü ile Entire Scrap (tüm hurda) oluşturulmamış ise, Split ve Entire şekli aynıdır. Selected: Simülasyonu olmasını istediğimiz prosesi seçeriz. Simülasyon çok fazla hafıza kullandığı için UG den çıkıp daha iyi performanslı yeni bir UG çalıştırma olanağı sağlanır. Simülasyon opsiyonel bir seçenektir ve dizayna herhangi bir etkisi yoktur. Simülasyon seçildiğinde bilgisayar performansı azalabilir. Bu istasyon sayısına, parça ve assembly boyutuna bağlıdır. Bir önceki simülasyon kontrolü için View Manager i kullanmalıyız. Eğer var ise, yeni bir simülasyon oluşturmadan önce Clear Smulation ile silmeliyiz. 7 STRIP LAYOUT Force Calculation: Bu seçenek ile dizayn içindeki feature prosesleri için kuvvet ölçümü otomatik yada etkileşimli olarak hesaplanır. Automatic Calculation: Bütün feature ları hesaplar ve Processed Name penceresine taşınır. Interactive Calculation: Seçilen Feature ları tercih edilen formüller ile analiz etmeyi sağlar. İkincil Calculate by Formula penceresi, kuvvet hesaplama excell sayfasında değişken gruplarını gösterir. Remove: Otomatik hesaplanan Feature ları kaldırır. Proses seçilir ve Remove butonuna basılır. Calculate Total Force: Otomatik yada etkileşimli kuvvet hesabından sonraki kalıbın oluşturduğu toplam kuvvet hesaplanır. UG sonucu ekranın ortasında gösterir. Edit Formulas: Excell sayfasında, kuvvet hesabında kullanılan formülleri ayarlamamızı sağlar. 8
Uygulama-11 Strip Layout / Şerit Tasarımını oluşturma Bu uygulama sonunda elde edeceğimiz prosesler aşağıdaki gibi olacaktır. 1. Project Initialization/Open dan PDW_EGITIM\strip layout klasöründeki a4_control_000 dosyasını açalım. 9 Uygulama-11 Strip Layout / Şerit Tasarımını oluşturma 2. Assembly Navigator ı inceleyelim. a4_die_002 nin sub-assembly olduğuna dikkat edelim. 3. 10 istasyonlu bir Strip Layout başlama durumu hazırlama. - Strip Layout seçilir. Görünüm değişecektir. Öncelikle çıkan penceredeki Initialize sekmesiyle seçimler yapılmalıdır. -İlk olarak istasyon sayısı girilmelidir. İstasyon sayısı için başta küçük bir değer girilmeli, daha sonradan gerekirse istasyon eklenmelidir. Initialize yapıldığında, istasyon sayısı ve proses ilerleme yönü belirlenmiş olur. Genellikle ilerleme yönü soldan sağa doğrudur. 10
Uygulama-11 Strip Layout / Şerit Tasarımını oluşturma 3. Material Feed Direction dan From Left to Right ile ilerleme yönü soldan sağa olacak şeklinde tanımlayalım. Bu yön daha sonradan değiştirilebilir. Total Station kısmına 10 girilerek istasyon sayısı belirlenir. İstasyon sayısını daha sonradan değiştirebiliriz. Parts Per Station değeri 1 dir. Bu uygulamada tek bir blank parça tanımlıdır. Updating bölümü altındaki seçenekler strip layout modifiye edileceği zaman yenilikleri güncellemek için kullanılır. Preferences daki default ayarları değiştirmeyelim. APPLY diyelim. İşlem bittiğinde PART penceresinde işlem yapılacak parça vardır, NEST penceresinde gömülü blank vardır. Artık STRIP WORK de Strip Layout a proses eklemek için hazırız. CANCEL diyelim. Save and Close ile kaydedip uygulamadan çıkalım. 11 Uygulama-12 Feature lara İstasyon Belirtme Bu uygulamada çeşitli feature lar için istasyon tanımlaması yapacağız. 1. Project Initialization/Open dan PDW_EGITIM\strip layout2 klasöründeki a4_control_000 dosyasını açalım. 2. Strip Layout da hurda feature larını belirtme. - Strip Layout u seçelim. - Process sekmesini seçelim. Tek parça kullanıldığı için Sheet Metal Part da tek isim görünecektir. 12
Uygulama-12 Feature lara İstasyon Belirtme Scrap filtrelemesiyle aşağıdaki gibi bir liste olacaktır. SCRAP_8::[5,1,1] i seçip Station dan 3 ü seçelim. Dikkat ederseniz listeden herhangi bir feature seçildiğinde NEST penceresinde o feature ın rengi değişirek kendini gösterir. Böylece strip e eklediğimizi feature ı karıştırmayız. Layout u seçerek alt pencereye ekleyelim. Diğer ekleme işlemlerini de yapalım; SCRAP_10 yi istasyon numarası 10 a, SCRAP_9 i istasyon numarası 3 e, SCRAP_11 u istasyon numarası 1 e atayarak SCRAP_11 SCRAP_8 Layout SCRAP_10 ile alt pencereye ekleyelim. SCRAP_9 13 Uygulama-12 Feature lara İstasyon Belirtme 3. Filtreyi All yapalım ve bütün operasyonları alt listeye ekleyelim. SCRAP_0 ı istasyon numarası 1 e, SCRAP_1 i istasyon numarası 2 e, SCRAP_2 u istasyon numarası 2 ye SCRAP_3 yi istasyon numarası 5 e, SCRAP_4 i istasyon numarası 1 e, SCRAP_5 u istasyon numarası 1 e, SCRAP_8 i istasyon numarası 3 e, SCRAP_9 u istasyon numarası 3 e, SCRAP_10 u istasyon numarası 10 a, SCRAP_11 i istasyon numarası 1 e, FLANGE (8) i istasyon numarası 9 a, FLANGE (1) i istasyon numarası 9 a, FLANGE (7) yi istasyon numarası 7 ye FLANGE (4) ü istasyon numarası 8 e, z-bend2 (0)_1 i istasyon numarası 6 ya, Z-Bend2 (0)_2 yi istasyon numarası 7 ye atayalım. 14
Uygulama-12 Feature lara İstasyon Belirtme Operasyonları atadıktan sonra 9., 10. ve 11. istasyonlardaki flanşlar uygun görünüşte olmayabilir. unun nedeni, her bir istasyondaki komşu flanşların görünümü, flanşların şerit üzerindeki yerleşme ve birbirini takip eden taşıma sırasına göre flanşların açılımı ve kapanma durumlarının değişmesindendir. Strip Layout un son halini görmek için Refine (rötüş) Strip Layout güncellememiz gerekir. - Refine Strip Layout u seçelim. Bu işlem biraz zaman alacaktır. Sistem feature ların sıralanış ve işlem sırasına göre tekrar hesap yapıp, proseslerin istasyonlardaki güncellenmiş durumunu gösterecektir. Strip Layout un son hali en aşağıdaki resimde olduğu gibidir. Aynışekilde değil ise Move Process ile ilgili feature ı taşıyarak düzeltiniz. Refine Strip Layout öncesi Refine Strip Layout sonrası 15 Uygulama-13 Simülasyon ve Kuvvet Hesabı Bu uygulama ile strip layout simülasyonu ile kuvvet hesabı yapacağız. Simülasyon çok fazla bilgisayar hafızası kullandığı için, simülasyon yapılacağı zaman önce UG den çıkıp girmek UG nin daha performanslı çalışmasını sağlayacaktır. Simülasyon bütün feature larınşerit üzerinde her istasyonda aldığı formu gösterir. Simülasyon tipi olarak Entire tipini kullanacağız. Bu tipte işlem uzun sürecektir, çünkü simülayon oluşturulurken birçok hata kontrolü yapılacaktır. Simülasyon oluşturulduğunda başka yeni bir simülasyon oluşturmak istersek Clear Simulation ile öncekini temizlemeliyiz. Çünkü simülasyon için sistem ayrı bir parça dosyası oluşturur. 1. UG yi henüz kapatmadıysanız KAPATALIM. 2. Project Initialization/Open dan PDW_EGITIM\simulation force klasöründeki a4_control_000 dosyasını açalım. 3. Simulation hazırlama/çalıştırma işlemi: - Strip Layout u seçelim. - Initialize dan 3-View görünümü kapatalım. - Tools u seçelim. - Simulation Type dan All u seçelim. - Simulation Mode dan Entire ı seçelim. 16
Uygulama-13 Simülasyon ve Kuvvet Hesabı - Simülasyonu görmek için parçayı ekranda uygun bir yere taşıyalım. Clear Simulation ile önceden oluşturulmuş simülasyon var ise temizleyelim. - Start Simulation ile simülasyonu başlatalım. Dikkat edersek işlem sırasında parça solid body olarak şerite dizilir. Bu tip simülasyon da parça solid body olarak işlem görür. - Görüntüyü Shade yapıp, Rotate ile inceleyelim. - Sadece şerit kalacak şekilde diğer bütün objeleri Blank e atalım. CANCEL ile çıkalım. 17 Uygulama-13 Simülasyon ve Kuvvet Hesabı 4. Şerit üzerinde Kuvvet Hesabı yapmak. - Force Calculation ı seçelim. - Listeden kuvvet hesabı yapılacak proses/ler seçilir. Biz bütün prosesleri seçelim. - Automatic Calculation okuna basalım. Total Force ve Force Center ile toplam kuvvet ve kuvvet merkezi değerlerini pencereden görebiliriz. Kuvvet merkezi şerit üzerinde sembol ile gösterilir. CANCEL ile çıkalım. Eğer prosesi şerit üzerinde taşıma durumunda kalırsak, prosesleri/feature ları Force Calculation penceresinden kaldırarak, Automatic Calculation a basmalıyız. İstenilen kuvvet ve kuvvet merkezi değeri elde edene kadar bu işlemi tekrarlamalıyız. İstenilen konumu bulduğumuzda simülasyonu Clear Simulation ile temizleyip yeni bir simülasyon oluşturmalıyız. 18
Uygulama-13 Simülasyon ve Kuvvet Hesabı Kuvvet Merkezi Save and Close ile kaydedip çıkalım. 19 Teşekkürler...