İşyeri Hekimliği Eğitim Günleri BURSA Kaynakta Akciğer Sağlığını Korumak Ortam ve Sağlık Gözetimi Türk Toraks Derneği Çevresel ve Mesleki Akciğer Hastalıkları Çalışma Grubu Dr. Arif Müezzinoğlu İşyeri hekimi 26.05.2013
Kaynakta İşçi Sağlığı ve Güvenliğini Etkileyen Tehlikeler 1-Elektrik 2-EMA 3-Işınlar 4-Mekanik etmenler 5-Ergonomi 6-Sıcak parçalarla temas, Yangın, Tüpler, Patlama 7-Kapalı alanda kaynak çalışması 8-Kaynakta oluşan Gazlar, Duman, Toz
270 milyon iş kazası 160 milyon çalışmadan kaynaklı hastalık
Çalışma alanlarında sağlık ve güvenlikteki iyileştirmelere karşın ABD de her gün iş kazalarından 14 işe bağlı hastalıktan 134 işçi hayatını kaybetmektedir
9
1-1954-2004 yıllarını kapsayan bir meta analiz sonucuna göre kaynak çalışanlarında akciğer kanseri %26 lık bir fazlalık gösteren bir çalışma. Scand J Work Environ Health. 2006 Feb;32(1):22-31. Ambroise D, Wild P, Moulin JJ. 2-861 i kaynakçı olan 4480 tersane çalışanının yaklaşık 10 yıllık izlenmesi ile kaynak dumanı ile akciğer kanseri arasında açık bir ilişki gösterilememesine karşın, kaynakçılarda akciğer kanseri relatif riskini yüksek (1.9) bulan bir çalışma. J Occup Environ Med. 2000 Jan;42(1):101-9. Danielsen TE, Langård S, Andersen A. 3-8372 metal çalışanında akciğer kanseri ve kaynak dumanı arasındaki ilişki değerlendirilmiş ve nedensel ilişki sonucuna varılmıştır. Kaynak ve diğer mesleki maruziyetler (sigara ve alkol dahil) göz önüne alınmıştır. Am. J Ind Med. 1996 Oct;30(4):383-91 4-Akciğer kanseri oluşumu ve paslanmaz çelik kaynağı dumanı arasındaki ilişkiyi analiz eden beş çalışmanın değerlendirilmesi olan bir çalışma. Asbest maruziyeti ve sigara kullanımı hesaba katılmıştır. Sonuçlar akciğer kanseri ile çelik kaynak dumanı maruziyeti arasındaki ilişkiyi göstermektedir. Occup. Environ. Med. 1995 Apr;52(4):284-5 5-Solunum yolları kanserinin insidansının EMA ve kaynak dumanına maruziyetle arttığına ilişkin bir çalışma. Environ Health Perspect. 1987 Dec;76:221-9. Stern RM. Danish Welding Institute, Brøndby, Denmark.
Metal Oksit Dumanı Kaynak Termal kesim Termal püskürtme Lehimleme ve pirinç kaynağı
Solunabilir Solunamaz Alınabilir toz Termal püskürtme esnasında üretilen gazlar ve tozlar (0,01 µm) Termal kesim esnasında üretilen gazlar (10 µm) Kaynak esnasında üretilen gazlar (10 µm) Lehimleme ve pirinç lehimleme esnasında üretilen gazlar (1 µm) Ultrafine parçacıklar (UFP) (0,1 µm) 0,01 µm 0,1 µm 1 µm 10 µm 15 µm 100 µm
Maruz Kalma Değerlendirmesi Kaynak dumanının toplamı belirlenir. Anahtar bileşenler, sağlıkta büyük tehlike anlamına gelmektedir. Bunlar izlenerek çalışma alanlarında çalışanların maruziyeti izlenir ve koruyucu önlemler belirlenir. Limit değerleri olmayan anahtar bileşenler için ölçüm sonuçları mesleki, tıbbi ve toksikolojik temelde değerlendirilir.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ (İSGÜM) LABORATUVARLARI 15/1 Atomik Absorpsiyon Cihazı(Grafit/Alevli) ile Havada Ağır Metal Analizi [Atomik absorpsiyon cihazı ( Alevli / Grafit ) ile işyeri havada bulunan Pb(kurşun), Cd(kadmiyum), Cr(krom), Ni(nikel), Zn(çinko), Cu(bakır), Mn(mangan), Fe(demir), Al(aliminyum) ağır metallerinin örneklemesini ve analizini kapsamaktadır. Havada bulunan kurşun ve kurşun bileşikleri tayini TS ISO 8518; kadmiyum ve kadmiyum bileşikleri tayini NIOSH 7048, krom ve krom bileşikleri tayini NIOSH 7024, çinko ve çinko bileşikleri tayini NIOSH 7030, bakır ve bakır bileşikleri tayini NIOSH 7029, alüminyum ve alüminyum bileşikleri NIOSH 7013, nikel ve nikel bileşikleri tayini, demir ve demir bileşikleri tayini, mangan ve mangan bileşikleri tayini OSHA ID-121 metotlarına göre yapılır.] 250.00 TL*
Ortam Ölçümleri Meslek Hast. -Sıklık -Method Erken Tanı Erken Maruziyet Bulguları BEM X -Kan -İdrar Metabolit SFT -KCFT -BFT -EMG Hasarın Şiddeti Yakınma Ne Ölçüde Maruz Kaldığına Dair Gösterge Periyodik Muayene
Biyolojik materyalde belirlenebilirler Alüminyum* Baryum Kurşun* Kadmiyum Kromat (Krom(V) bileşenleri) Kobalt Floridler* Karbon monoksit* Manganez* Nikel ve bileşenleri Biyo izleme mesleki medikal kontrollerin bir parçasıdır ve iş yerinde tehlike değerlendirmesinin yerini tutmamaktadır. Biyo izlemenin öneminde alınan karar işyeri hekimi tarafından alınır.
-Çalışma Yaşamında Sağlık Gözetimi Rehberi/Sf 364/Ek-11 2- http://www.cdc.gov/niosh/docs/2005-110/pdfs/2005-110.pdf 28
Sağlık Gözetim Programı İşe Giriş Muayenesi Periyodik Muayene Akut / Maruziyet ve Testleri Değerlendirme sorgusu ve muayene Evet İşten Çıkış Muayenesi Evet Radyasyon maruziyetinin sağlık gözetimi Diğer Vücut Sistemleri Muayenesi İş ve Medikal Özgeçmiş Akciğer Grafisi Solunum Fonksiyon Testleri Respiratör Kullanma Yeterlilik Muayenesi Gerekiyorsa Ek Testler Evet, ağır metal maruziyeti metaboliti Evet Evet Evet Evet, PA grafi gerekiyorsa lateral gr. Evet Evet Evet, gerekli ise daha yoğun Akc. fonk.testleri (Tüm Vuc. Pletismografi, Bronş hiperreaktivite testi, HRCT) 29
Odyolojik Test Evet, işitme muayenesi ve testi(kbb uzmanınca değerlendirilen) Göz muayenesi Evet, renk körlüğü dahil Yazılı Medikal Rapor Evet ( İşçi ve İşverene) Ergonomi Programı ve Eğitimi Evet Çalışanın muayene ve test sonuçları hakkında farklı medikal danışma alması İlkyardım Eğitimi Medikal gerekçelerle yer değiştirme planı Evet Evet, iş kazaları, özellikle elektrik çarpması, kapalı alan çalışmaları Evet 30
3-Mesleki Tıbbi Değerlendirme ve Danışma:Uzun süreli sağlık ile ilgili durumlar(altta yatan rahatsızlıkları olan kişiler), Kısa süreli sağlık ile ilgili durumlar, Belirli koşullar altında çalıştırıldığında sağlıkla ilgili kaygı duyulmayacak durumlar 1-2-Erken izlem muayenesi: Birkaç haftada sonlanan bir hastalık sonrası. İşyeri hekiminin gerekli gördüğü özel olgularda. Hastalığı ve işi arasında nedensel bir ilişkiden şüphelenen bir çalışan. MOD ına maruziyet sınırları aşılmışsa
Kişisel koruyucu donanım ile solunumun korunması programı 1.Programın yönetimi 2.Yazılı işletme yönergeleri 3.Eğitim 4.Respiratörün bakımı 5.Tıbbi değerlendirmeler 6.Onaylanmış respiratörler Respiratör programlarını etkileyen sorunlar yüzdeki sakal, gözlük, kontakt lensler ve diğer koruyucu ekipman Respiratör seçimi için önerilen yöntem Tehlike belirlemenin basamakları Maruziyet tahmini Respiratör seçiminde özgül basamaklar Risk oranı ve tayin edilen koruma faktörü Uygunluk testi için önerilen yöntemler
Toz/sis/duman ve gaz /buhar filtrelerinin/maskelerinin ortalama kullanım süresi 1-Ortamdaki kirletici derişimi(oranı) 2-Ortamdaki havalandırma sistemi 3-Kişinin nefes alıp verme sıklığı 4-Maske veya filtrelerin bakımı veya saklanması 5-Havadaki nem oranı 6-Ortam sıcaklığı 7-Kirleticinin tipi 36
Kimyasalın ismi yada numarası, çalışmanın ağırlığı, ısı, nem, basınç, kimyasalın oranı verildiğinde dakika olarak filtrenin kullanım süresini veren programdır iş akışının standarta yakın oldugu durumlar için http://www.cdc.gov/niosh/npptl/respusers.html 37
Gözetim Programı 1-Düşük emisyon işlemleri ve sarf malzemelerinin seçilmesi, 2-Çalışma şartlarının optimizasyonu, 3-Havalandırma önlemleri, 4-Koruyucu önlemlerin etkinliğinin kontrolü 5-Kişisel koruyucu ekipman, 6-Duman veri sayfası, 7-Önleyici mesleki tıbbi tetkikler, 8-İşletim talimatları.
http://www.ttb.org.tr/kol/is/file/metal.pdf